Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 2356/00
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 2002-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 213, art. 215 par. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Brak jest podstaw do samowolnego decydowania przez organ podatkowy, że złożony przez podatnika wniosek o uzupełnienie decyzji w trybie art. 213 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ jest wnioskiem o wyjaśnienie wątpliwości /art. 215 Ordynacji podatkowej/. W przypadku bowiem braku podstaw do wydania decyzji uzupełniającej, należy wydać decyzję o odmowie jej uzupełnienia.

TEZY

Brak jest podstaw do samowolnego decydowania przez organ podatkowy, że złożony przez podatnika wniosek o uzupełnienie decyzji w trybie art. 213 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ jest wnioskiem o wyjaśnienie wątpliwości /art. 215 Ordynacji podatkowej/. W przypadku bowiem braku podstaw do wydania decyzji uzupełniającej, należy wydać decyzję o odmowie jej uzupełnienia.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Jana K. na postanowienie Izby Skarbowej w B. z dnia 26 września 2000 r. (...) w przedmiocie wyjaśnienia wątpliwości co do treści postanowienia Urzędu Skarbowego we W. (...) z dnia 29 czerwca 2000 r. - uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Urzędu Skarbowego we W. z dnia 29 czerwca 2000 r. (...); (...).


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia 29 kwietnia 2000 r. Urząd Skarbowy we W. orzekł o odmowie rozłożenia na raty płatności zaległego podatku od towarów i usług należnego za miesiące od maja do sierpnia oraz od października do grudnia 1995 r. w wysokości łącznej 2.568 zł wraz z odsetkami.

Od decyzji tej podatnik nie złożył środka odwoławczego.

2. Pismem z dnia 16 maja 2000 r. podatnik złożył cyt. wniosek o uzupełnienie powyższej decyzji w zakresie podania aktualnej wysokości zaległości podatkowej i wskazania wysokości odsetek z tytułu przedmiotowego podatku VAT za ww. okres, a to w związku z obawą podatnika, iż nie uwzględniono jak to określił: (...) umorzonej kwoty 873 zł.

3. Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2000 r. organ podatkowy I instancji, kierując się dyspozycją art. 215 par. 2 i 3 Ordynacji podatkowej wyjaśnił wątpliwość co do treści decyzji z dnia 29 kwietnia 2000 r. /ad. 1/ poprzez tabelaryczne wyliczenia za poszczególne miesiące roku 1995 wysokość odsetek od poszczególnych zaległości podatkowych wskazując, iż w dniu 15 marca 2000 r. Izba Skarbowa w B. wydała decyzję (...), w której uchyliła zaskarżoną decyzję Urzędu Skarbowego we W. z dnia 28 lipca 1997 r. w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego w kwocie 873 zł i umorzyła postępowanie w tym zakresie. Skutkiem tego było zmniejszenie stanu zaległości o kwotę 873 zł. Przy obliczaniu aktualnej zaległości podatkowej wskazano, iż w wyniku uprzedniej decyzji o rozłożeniu płatności zaległości w podatku od towarów i usług /w wysokości 3.803 zł/ podatnik uiścił jedynie kwotę 362 zł. Aktualny stan zaległości głównej tj. kwota 2.568 zł stanowi różnicę kwoty 3.803 zł pomniejszoną o kwotę 362 zł oraz o kwotę 873 zł.

4. Na postanowienie to podatnik złożył zażalenie wnosząc o uchylenie postanowienia z dnia 19 czerwca 2000 r. bowiem złożył wniosek o uzupełnienie decyzji a nie o wyjaśnienie wątpliwości. Ponownie podkreślił, iż zaległość podatkowa winna być zmniejszona o kwotę 873 zł oraz kwotę uiszczonej raty a co za tym idzie, organ podatkowy winien wziąć pod uwagę zmniejszenie zaległości przy wyliczeniu kwoty należnych odsetek. Organ podatkowy, pomimo jasno sformułowanego wniosku o uzupełnienie decyzji w trybie art. 213 par. 1 Ordynacji podatkowej, wydał postanowienie w oparciu o art. 215 Ordynacji podatkowej przez co pozbawił podatnika prawa do złożenia odwołania od decyzji z dnia 29 kwietnia 2000 r. /ad. 1/.

5. Izba Skarbowa w B. postanowieniem z dnia 26 września 2000 r. postanowiła utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

Zdaniem organu odwoławczego wniosek podatnika /ad. 2/ należało uznać jako żądanie wyjaśnień, ponieważ po dokonaniu analizy wniosku jak i treści decyzji z dnia 29 kwietnia 2000 r. /ad. 1/ nie stwierdzono uchybień, które mogłyby stanowić przedmiot decyzji uzupełniającej o której mowa w art. 213 par. 1 Ordynacji podatkowej.

Podkreślono, iż na skutek wyroku NSA z dnia 24 listopada 1999 r. w sprawie I SA/Łd 1501/97 uchylający decyzję w przedmiocie podatku od towarów i usług za rok 1995 w części dodatkowego zobowiązania podatkowego w kwocie 873 zł zobowiązanie podatkowe nie powstało a więc nie powstał również obowiązek zapłaty odsetek od tej kwoty.

Fakt ten oraz uiszczenie wpłaty w ramach układu ratalnego został przez organ I instancji w postanowieniu /ad. 3/wzięty pod uwagę.

6. Od postanowienia organu II instancji podatnik złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę powtarzającą argumentację zawartą w zażaleniu /ad. 4/. Skarżący podkreślił, iż w sprawie tej doszło do naruszenia Ordynacji podatkowej, w tym: art. 121 par. 1 i 2, art. 122, art. 180 w związku z art. 172 par. 1 i 2, art. 173 par. 1 i art. 167 par. 1 Ordynacji podatkowej.

7. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko, wniósł ojej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, Sąd nie jest związany granicami skargi, zgodnie zaś z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. ustawy Sąd ten sprawuje kontrolę legalności decyzji organów administracyjnych publicznej, a więc zgodności tych decyzji z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego.

Sąd, badając czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, stwierdza, iż decyzja ta oraz decyzja ją poprzedzająca, nie zostały podjęte zgodnie z obowiązującym prawem.

Wskazać należy, iż w sprawie doszło do naruszenia dyspozycji art. 213 par. 1 i 2 Ordynacji podatkowej, co w konsekwencji naruszyło prawo strony do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia 29 kwietnia 2000 r. /ad. 1/ poprzez naruszenie dyspozycji par. 3 art. 213 cytowanej ustawy.

Niezależnie bowiem od rodzaju rozstrzygnięcia w kwestii złożonego wniosku o uzupełnienie decyzji, wniosek ten, zgodnie z dyspozycją art. 213 par. 3 Ordynacji podatkowej, wstrzymuje określony w art. 223 par. 2 Ordynacji podatkowej termin do wniesienia odwołania.

Strona składając wniosek żądający uzupełnienia decyzji organu podatkowego ma prawo oczekiwać, zgodnie z Ordynacją podatkową, że organ podatkowy albo wyda decyzję administracyjną uzupełniającą przedmiotową decyzję albo też wyda decyzję o odmowie jej uzupełnienia.

Treść złożonego przez stronę skarżącą wniosku o uzupełnienie decyzji nie budziła wątpliwości. Wniosek jest zarówno sprecyzowany jak i uzasadniony w sposób pozwalający organowi podatkowemu wydanie właściwego orzeczenia.

Reasumując:

wobec powyższego stanu prawnego, brak jest podstaw do samowolnego decydowania przez organ podatkowy, że złożony przez podatnika wniosek o uzupełnienie decyzji w trybie art. 213 Ordynacji podatkowej jest wnioskiem o wyjaśnienie wątpliwości /art. 215 Ordynacji podatkowej/. W przypadku bowiem braku podstaw do wydania decyzji uzupełniającej, co wyżej podkreślono, należy wydać decyzję o odmowie jej uzupełnienia /por. postanowienie NSA z dnia 13 stycznia 1999 r. w sprawie I SA/Gd 2592/98/.

Akceptacja stanowiska organu odwoławczego, reprezentowana w tej sprawie, prowadziłaby bowiem do jednoczesnej akceptacji skutecznego uniemożliwienia stronie prawa do odwołania się od decyzji organu I instancji do organu II instancji, która to zasada dwuinstancyjności stanowi jedną z podstawowych zasad demokratycznego państwa prawa.

Z tych też względów na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, należało orzec jak w sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia dyspozycja art. 55 ust. 1 cytowanej ustawy.