Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 292/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 107
journal: Dz.U. 2009 nr 3 poz 11
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
article: art. 165
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia NSA Lidia Ciechomska-Florek Sędzia NSA Janusz Zajda Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 22 września 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 1161/14 w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku akcyzowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 października 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1161/14 oddalił skargę [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o zwrot podatku akcyzowego.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

[...] dalej: skarżąca lub spółka - pismem z dnia [...] października 2013 r. wniosła do Naczelnika Urzędu Celnego I w W. o zwrot podatku akcyzowego z tytułu eksportu samochodu osobowego marki [...] w wysokości [...] zł.

Organ – działając na podstawie art. 169 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej: Op) w zw. z art. 107 ust. 1 i ust. 4, art. 109 ust. 3 i 3a ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2011 r. Nr 108, poz. 626 ze zm.; dalej: upa) - wezwał spółkę do uzupełnienia złożonego wniosku o dokumenty potwierdzające zapłatę akcyzy za ww. samochód - pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia.

Wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 27 grudniu 2013 r.

Naczelnik Urzędu Celnego I w W. postanowieniem z dnia 21 lutego 2014 r. pozostawił bez rozpatrzenia wniosek skarżącej.

Orzekając na skutek zażalenia spółki, Dyrektor Izby Celnej w W. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że wniosek skarżącej nie zawierał dokumentów potwierdzających zapłatę akcyzy za samochód. Wezwanie skierowane do spółki odpowiadało treści art. 169 § 1 Op, zaś braki formalne wniosku nie zostały usunięte w wyznaczonym terminie. Powyższe obligowało organ do pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Dopiero, gdy wniosek zostanie uznany za kompletny i wolny od wad formalnych, organ podatkowy I instancji może rozpatrzyć sprawę z uwzględnieniem art. 107 upa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadniając oddalenie skargi na powyższe postanowienie podniósł, że wniosek spółki posiadał braki formalne niezbędne do jego merytorycznego rozpatrzenia. W związku z tym organ prawidłowo wezwał skarżącą do jego uzupełnienia o dokumenty potwierdzające zapłatę akcyzy za ww. samochody. Niewywiązanie się z ww. wezwania uzasadniało zastosowanie instytucji pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia zgodnie z art. 169 Op.

Sąd I instancji podnosił, że brak oświadczenia skarżącej o posiadaniu kopii zaświadczenia potwierdzającego zapłatę akcyzy oraz nieuzupełnienie tego braku w zakreślonym przez organ terminie skutkowało pozostawieniem bez rozpatrzenia wniosku skarżącej o zwrot podatku akcyzowego z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodu.

W ocenie WSA z brzmienia przepisu art. 107 ust. 1 upa wynika, iż podmiotem, któremu przysługuje zwrot akcyzy może być tylko ten, kto przed dokonaniem dostawy wewnątrzwspólnotowej nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju i który samodzielnie dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej (przemieszcza ten samochód z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego) lub jeżeli w jego imieniu taka dostawa jest realizowana (np. przy pomocy przewoźnika lub innego pośrednika). Aby taki zwrot uzyskać musi spełnić wymogi określone w art. 107 ust. 3 upa, a takowe spełnione nie zostały, albowiem skarżąca nie złożyła w zakreślonym terminie oświadczenie o posiadaniu kopii zaświadczenia potwierdzającego zapłatę akcyzy

[...] wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając go w całości, wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Spółka wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270; dalej: ppsa.), zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

I. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.

1. art. 233 § 1 ust. 1 Op w zw. art. 169 § 1 i art. 169 § 4 Op, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji o pozostawieniu wniosku strony bez rozpoznania w sytuacji, gdy strona uzupełniła w terminie i zgodnie z wymogami prawa dokumenty, do których uzupełniania została wezwana;

2. art. 121, art. 122, art. 187 i art. 191 Op poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz błędną ocenę dowodów przedstawionych przez Stronę na potwierdzenie faktu zapłaty akcyzy;

3. art. 169 § 1 w zw. z art. 187 § 3 Op, poprzez żądanie od strony uzupełnienia dokumentów, które zostały wydane przez organ I instancji i powinny być organowi znane z urzędu.

II. Naruszenie prawa materialnego tj. art. 107 ust. 3 upa w zw. z art. 82 ust 4 pkt 1 upa, poprzez błędne rozumienie dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy i w konsekwencji uznanie, że strona skarżąca nie jest w posiadaniu dokumentów potwierdzających zapłatę akcyzy za samochody objęte wnioskiem.

Autor skargi kasacyjnej podniósł, że nieuzupełnienie brakujących dokumentów nie zostało przez Spółkę zawinione. Wystarczające byłoby sprawdzenie przez Naczelnika Urzędu Celnego akt sprawy, gdzie zostały załączone dokumenty, co umożliwiłoby kompleksowe rozpoznanie wniosku.

Dyrektor Izby Celnej w W. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty sformułowane w osnowie skargi kasacyjnej nie zawierają usprawiedliwionych podstaw, zatem skarga kasacyjna podlega oddaleniu.

Przedmiotem kontroli dokonanej przez Sąd I instancji było postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie, który utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku spółki o zwrot podatku akcyzowego z tytułu eksportu samochodu osobowego. Postanowienia organów podatkowych obu instancji zostały wydane na podstawie art. 169 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że spółka wraz z wnioskiem o zwrot akcyzy nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy, tj. oświadczenia o posiadaniu kopii dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju, który to załącznik wymieniła w treści wniosku. Mimo prawidłowego wezwania wystosowanego przez organ, w wyznaczonym terminie, nie usunęła braku formalnego wniosku.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w sytuacji, gdy przepisy prawa wymagają dołączenia do wniosku ściśle określonych w formie i treści załączników, które mają na celu potwierdzenie zasadności tego wniosku, wówczas braki tych załączników co do formy lub co do treści należy traktować na równi z brakami formalnymi samego wniosku (zob. wyrok NSA z 20 grudnia 2011 r., I FSK 495/11, http://orzeczenia.gov.pl).

Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Artykuł 107 upa określa podstawowe zasady dokonywania zwrotów akcyzy zapłaconej od samochodów osobowych, które następnie zostają wywiezione do innego państwa członkowskiego czy też wyeksportowane. Jednocześnie, zwrot akcyzy stanowi uprawnienie wnioskodawcy, pod warunkiem łącznego spełnienia przez niego ustawowych przesłanek. Nieprzedłożenie dokumentów będących integralną częścią wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Zatem strona nie może domagać się od organu, aby wypełnił za nią ten obowiązek wynikający z przepisów prawa.

Zgodnie z art. 107 ust. 3 upa wnioskodawca powinien posiadać dokumenty potwierdzające dokonanie eksportu. Wniosek należy złożyć właściwemu naczelnikowi urzędu celnego w terminie roku od dnia dokonania eksportu samochodu osobowego. Dalsze warunki wynikają z art. 107 ust. 4 upa oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego (Dz.U. 2009 nr 32 poz. 246).

Skarżąca do wniosku nie załączyła oświadczenia o posiadaniu kopii dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju, którego obowiązek złożenia wynika z art. 107 ust. 4 upa Wobec tego organy podatkowe prawidłowo zastosowały tryb przewidziany w art. 169 Op.

Przepisy szczególne, oprócz wymagań formalnych stawianych samemu wnioskowi, w sposób jednoznaczny wymieniają również dokumenty (załączniki), jakie należy do tego wniosku dołączyć (precyzując także ich formę), tryb określony w powyższym przepisie może być również zastosowany w przypadku braków formalnych odnoszących się do tych załączników. Prawidłowo sporządzony wniosek oraz odpowiadające wymaganiom wynikającym z przepisów załączniki stanowią formalny warunek przystąpienia do procedowania co do meritum sprawy. Dopiero, gdy wniosek zostanie uznany za kompletny i wolny od wad formalnych, organ podatkowy może rozpatrzyć sprawę z uwzględnieniem postanowień art. 107 upa.

Z tych względów skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw należało oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a.