Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 938/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 938/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 sierpnia 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba (spr), Sędziowie: NSA Józef Gach, WSA Anna Znamiec, Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2006r., sprawy ze skargi Hurtowni "E." Z. i Wspólnicy Spółka Jawna, na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 10 maja 2004r. nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2001r., uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, I. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 1453 zł. (tysiąc czterysta pięćdziesiąt trzy złote).


UZASADNIENIE

I SA/Kr 938/04

UZASADNIENIE

Urząd Kontroli Skarbowej prowadził postępowanie kontrolne w spółce cywilnej "E."- Hurt – Detal Z. S., M. R., E. Z. z siedzibą w N., zakończone wydaniem w dniu [...] lipca 2003 roku decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za maj 2001 roku. Decyzja stała się przedmiotem odwołania w którym spółka zarzucała wydanie decyzji w sprawie przeciwko nieistniejącemu podmiotowi z uwagi na fakt, iż z dniem [...] stycznia 2003 roku kontrolowany podmiot został przekształcony w spółkę jawną wpisaną do Krajowego Rejestru Sądowego. Tym samym spółka cywilna przestała istnieć. Po zbadaniu dokumentów związanych z rejestracją prowadzonej działalności gospodarczej, Dyrektor Izby Skarbowej – w uwzględnieniu odwołania – decyzją z dnia [...] października 2003 roku uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w sprawie.

Postanowieniem z dnia [...] października 2003 roku Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wszczął postępowanie kontrolne wobec Spółki Jawnej Hurtownia "E." Z. i Wspólnicy z siedzibą w N.

Postępowanie wykazało, iż Spółka w rozliczeniu podatku od towarów i usług za maj 2001 roku zawyżyła podatek naliczony o kwotę [...] złote. Nieprawidłowość ta wynikała z faktu odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez firmy, które w badanym okresie nie prowadziły działalności gospodarczej lub były wykreślone z rejestru podatników podatku VAT. Kontrolujący uznał więc, iż wymieniony podatek naliczony nie podlega odliczeniu od podatku należnego zgodnie z art. 25 ust 1 pkt 3 i ust 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ gdyż poniesione wydatki nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił spółce jawnej wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za maj 2001 roku w kwocie [...] oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] odpowiadające 30% kwoty zaniżenia zobowiązania podatkowego.

W odwołaniu od decyzji podatnik wniósł o uchylenie decyzji i zarzucił naruszenie licznych przepisów proceduralnych a w szczególności art. 120 do 123 oraz art. 180 § 1 i 190 § 1 Ordynacji podatkowej. Za najbardziej istotne uznał jednak naruszenie art. 145 powołanej ustawy poprzez pominięcie pełnomocnika w doręczaniu pism, postanowień i decyzji w sprawie a także bezpodstawne wykluczenie go z przeprowadzanych czynności, czym naruszono fundamentalną zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym. Odwołujący wskazał też na bezpodstawne zastosowanie przepisu art. 27 ust 5 i 6 ustawy o podatku od towarów i usług, stanowiącego podstawę ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego mimo uznania tego przepisu przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny w Konstytucją RP.

Odwołanie nie zostało w całości uwzględnione. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 10 maja 2004 roku nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego i umorzył postępowanie w tym zakresie a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Uznał, iż stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo w oparciu o wyczerpujące i wiarygodne dowody a prowadzący postępowanie nie naruszyli wskazanych w odwołaniu przepisów proceduralnych. Nie naruszono też prawa strony do czynnego udziału strony w postępowaniu gdyż wyznaczony przez spółkę jawną pełnomocnik był zawiadamiany o wszystkich czynnościach w sprawie od momentu złożenia do akt pełnomocnictwa udzielonego przez kontrolowany podmiot tj. od dnia [...] stycznia 2004 roku. Do tego czasu spółkę reprezentował prokurent K. Z. natomiast przedłożone wcześniej pełnomocnictwo udzielone przez wspólników spółki cywilnej mogło być skuteczne wyłącznie do dnia [...] stycznia 2003 roku tj. do dnia ustania jednostki organizacyjnej w postaci spółki cywilnej. Zdarzenie to jest jednoznaczne ze śmiercią osoby fizycznej i w związku z tym z datą tego zdarzenia utraciły moc wszelkie pełnomocnictwa udzielone przez nieistniejącą jednostkę. Biorąc pod uwagę pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2002 roku sygn. akt III RN 64/01 oraz wyroku tut. Sądu z dnia 27 marca 2003 roku sygn. akt I SA/Kr 1212/00 Dyrektor Izby Skarbowej uchylił nałożony na spółkę obowiązek zapłaty dodatkowego zobowiązania podatkowego, przyjmując za słuszny pogląd zgodnie z którym nałożenie na spółkę cywilną dodatkowego zobowiązania podatkowego przewidzianego w art. 27 ust 5 ustawy o podatku od towarów i usług oznaczałoby dopuszczenie stosowania wobec wspólników spółki cywilnej za ten sam czyn sankcji administracyjnej i odpowiedzialności za wykroczenie skarbowe, co naruszałoby konstytucyjną zasadę państwa prawa wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP.

Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej stała się przedmiotem skargi podatnika do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

W jej treści podatnik domagał się uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu pierwszej instancji, ponawiając zarzuty zawarte we wcześniejszym odwołaniu. Również ich uzasadnienie tożsame było z przedstawionym w odwołaniu.

Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, jako pozbawionej podstaw faktycznych i prawnych. Podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, wskazując na brak naruszeń przepisów prawa materialnego jak też prawa o postępowaniu podatkowym przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z treści art. 145 § 1 cytowanej ustawy wynika zaś, że sąd uchyla decyzję gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Badając zasadność skargi, sąd – na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy – rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jest zatem zobowiązany do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Sąd nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami a także wnioskami i zarzutami. Sąd ma prawo i obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem całej decyzji administracyjnej nawet w przypadku gdy korzystny dla skarżącego zarzut nie został w skardze zawarty.

Analiza akt prowadzonego postępowania doprowadziła Sąd do przekonania, iż w prowadzonym postępowaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Ze znajdującego się w aktach podatkowych postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] stycznia 2003 roku sygn. akt [...] wynika, iż wpisana w tej dacie do rejestru Spółka Jawna Hurtownia "E." Z. i Wspólnicy powstała w wyniku przekształcenia spółki cywilnej "E." w spółkę jawną w trybie art. 26 § 4 i 5 KSH.

Zgodnie z treścią art. 93a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ osoba prawna zawiązana w wyniku przekształcenia spółki nie mającej osobowości prawnej /spółki cywilnej/ wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki przekształcanej osoby. Prowadzący postępowanie prawidłowo powołali się na powyższy przepis jednakże błędnie go zastosowali. W konsekwencji, decyzją z dnia [...] października 2003 roku uchylono decyzję w sprawie ustalenia spółce cywilnej zobowiązania w podatku od towarów i usług za maj 2001 roku i zamiast skorygować w oznaczeniu podatnika jego nazwę orzeczono o umorzeniu postępowania w sprawie. Tym samym kwestia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za maj 2001 roku spółki cywilnej "E." czy jej następcy spółki jawnej "E." nie mogła stać się przedmiotem dalszego postępowania kontrolnego czy podatkowego.

Powyższa okoliczność spowodowała, iż Sąd uznał całe przeprowadzone postępowanie – począwszy od postanowienia z dnia [...] października 2003 o wszczęciu postępowania kontrolnego w zakresie udzielonego upoważnienia, poprzez decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] grudnia 2003 roku i decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 maja 2004 roku – za przeprowadzone z naruszeniem zasady powagi rzeczy osądzonej. Wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie zamknęło bowiem organom drogę do kontynuowania postępowania w tej samej sprawie, przeciwko podmiotowi do którego obowiązków podatkowych winien być zastosowany wyłącznie przepis art. 93a § 2 pkt 1a Ordynacji podatkowej. W tej sytuacji rozważania dotyczące zasadności podniesionych w skardze zarzutów – jako bezprzedmiotowe – zostały pominięte.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.