Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 198/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2021-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16  par. 1, art. 129 par. 2, art. 134
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi S. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 18 lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez S. P. (zwanego dalej też: skarżącym) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (zwanego dalej też: SKO lub Kolegium) z dnia 18 lutego 2020 r., nr [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Strzelec Opolskich z dnia 26 czerwca 2018 r., nr [...], wydanej w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej

Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Zawiadomieniem z dnia 21 marca 2017 r. Burmistrz Strzelec Opolskich poinformował S. P. i B. P. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości stanowiącej ich własność, położonej w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr a.

Decyzją z dnia 26 czerwca 2018 r., nr [...], Burmistrz Strzelec Opolskich ustalił B. P. i S. P. opłatę adiacencką w wysokości 531 zł, z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr a, k.m. [...], obręb [...], spowodowanego stworzeniem warunków do podłączenia tej nieruchomości do kanalizacji sanitarnej (pkt 1). W pkt 2 decyzji ustalił, że opłata jest należna stosownie do ustanowionych udziałów w działce, tj.: w kwocie 366,39 zł dla B. P. - współwłaścicielki działki w udziale wynoszącym 69/100 części, oraz w kwocie 164,61 zł dla S. P. - współwłaściciela działki w udziale wynoszącym 31/100 części.

Powyższa decyzja została doręczona skarżącemu drogą elektroniczna za pośrednictwem elektronicznej platformy usług administracji publicznej (ePUAP) w dniu 5 lipca 2018 r.

Następnie, z wniosku skarżącego, w odrębnym trybie prowadzone było postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, które zakończyło się decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 24 stycznia 2019 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Strzelec Opolskich z dnia 26 czerwca 2018 r., nr [...].

Z kolei, wnioskiem z dnia 9 września 2019 r. (złożonym za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej) skarżący wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrz Strzelec Opolskich z dnia 26 czerwca 2018 ., nr [...]. Wraz z wnioskiem złożył odwołanie, w którego treści wskazał, że uzasadnienie odwołania nastąpi po pisemnym uzasadnieniu wyroku wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w sprawie o sygn. akt II SA/Op 129/19.

Wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Op 129/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 24 stycznia 2019 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności ww. decyzji Burmistrza Strzelec Opolskich w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 19 grudnia 2019 r.

W piśmie z dnia 11 listopada 2019 r. skarżący uzasadnił odwołanie wniesione w dniu 9 września 2019 r.

Postanowieniem z dnia 18 lutego 2020 r., nr [...], Kolegium odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania.

W tym samym dniu, tj. 18 lutego 2020 r., SKO wydało również postanowienie nr [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Strzelec Opolskich z dnia 26 czerwca 2018 r., nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że zgodnie z pouczeniem zamieszczonym w decyzji, odwołanie należało wnieść w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Przedmiotowa decyzja została doręczona skarżącemu - zgodnie z jego wolą wyrażoną w piśmie z dnia 12 czerwca 2017 r. - za pomocą środków komunikacji elektronicznej w dniu 5 lipca 2018 r., co wynika z urzędowego poświadczenia doręczenia. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem z dniem 19 lipca 2018 r. (czwartek), a odwołanie złożono z uchybieniem terminu. Co prawda jednocześnie z odwołaniem złożono wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jednakże postanowienie z dnia 18 lutego 2020 r., odmówiono jego przywrócenia. W tej sytuacji nie było innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, która nie zawierała uzasadnienia, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi.

Skarżący zaskarżył również do Sądu postanowienie Kolegium o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Sprawa z tej skargi wpisana została do repertorium sądowego pod sygn. akt II SA/Op 199/20.

W niniejszej sprawie, postanowieniem z dnia 21 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Op 198/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zawiesił postępowanie uznając, że pomiędzy obydwoma zaskarżonymi postanowieniami zachodzi bezpośredni związek. Sąd wskazał, że ewentualne orzeczenie o przywróceniu terminu wyłącza celowość i możliwość wydawania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, gdyż przywrócenie terminu niweluje skutki prawne jego uchybienia. Tym samym, ocena legalności postanowienia o odmowie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Strzelec Opolskich z dnia 26 czerwca 2018 r., nr [...], przeprowadzona w sprawie o sygn. akt II SA/Op 199/20, będzie miała niewątpliwie wpływ na wynik sprawy dotyczącej stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Z tego też względu konieczne jest zawieszenie z urzędu postępowania w niniejszej sprawie, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Op 199/20.

Wyrokiem z dnia 22 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Op 199/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę wniesioną przez skarżącego na postanowienie Kolegium w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesie odwołania. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 28 stycznia 2021 r.

Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Op 198/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu orzekł o podjęciu zawieszonego postępowania w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

W sytuacji, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, stosownie do art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Na tej właśnie podstawie w trybie uproszczonym została rozpoznana skarga wniesiona w niniejszej sprawie. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie było bowiem postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności wykazała, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, tj. nie narusza przepisów prawa w jakimkolwiek stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a.

Zgodnie z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (w niniejszej sprawie stosowanej w brzmieniu ustalonym wg Dz. U. z 2020 r., poz. 256) zwanej dalej k.p.a., odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Czynność doręczenia decyzji organu pierwszej instancji wywołuje zatem procesowy skutek prawny, w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania.

Określony w art. 129 § 2 k.p.a. termin jest terminem zawitym co powoduje, że organy administracji nie posiadają uprawnień do jego przedłużenia. Zachowanie tego terminu jest z kolei warunkiem skuteczności wniesienia odwołania i dopuszczalności rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy. Jego niedotrzymanie powoduje negatywne skutki procesowe w postaci utraty prawa do wniesienia odwołania i bezskuteczności tak złożonego środka odwoławczego. Po upływie terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. decyzja pierwszoinstancyjna staje się ostateczna i może być wzruszona tylko w przewidzianym przez ustawodawcę trybie nadzwyczajnym. Wynika to z określonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych. Rozpatrzenie odwołania wniesionego po upływie terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a., jako skutkujące weryfikacją decyzji ostatecznej, stanowi rażące naruszenie tej zasady.

Zaznaczyć przy tym trzeba, że dla zachowania terminu i skuteczności wniesienia odwołania nie ma znaczenia to, czy adresat zapoznał się z treścią doręczonej decyzji. Istotne jest jedynie to, czy decyzja została doręczona w jednym z ustawowych trybów.

Zgodnie z art. 134 k.p.a. uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia, które jest ostateczne. Kategoryczny zwrot "organ odwoławczy stwierdza", użyty w art. 134 k.p.a., oznacza obowiązek organu stwierdzenia uchybienia terminu w każdym przypadku, gdy odwołanie zostało wniesione po jego upływie. Wydanie postanowienia na podstawi art. 134 k.p.a. nie zależy tym samym od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Uchybienie terminu, jak słusznie wskazał organ w zaskarżonym postanowieniu, jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a.

Niemniej jednak, okolicznością mającą wpływ na ocenę w zakresie zachowania terminu do wniesienia odwołania, a także na wydanie postanowienia określonego w art. 134 k.p.a., jest przywrócenie terminu na podstawie art. 58 k.p.a. Przywrócenie terminu wyłącza bowiem możliwość wydania postanowienia, o którym mowa w art. 134 k.p.a. Stąd, w przypadku wystąpienia przez stronę z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ocena dochowania tego terminu może być dokonana dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu tego wniosku. Badając zachowanie terminu organ zobowiązany jest uwzględnić treść rozstrzygnięcia wydanego w przedmiocie jego przywrócenia.

Rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania stanowi jednak odrębny przedmiot rozstrzygnięcia od stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W rezultacie organ wydaje dwa odrębne postanowienia i w razie wydania rozstrzygnięcia o odmowie przywrócenia terminu związany jest jego treścią. Oznacza to, że nie może przy ocenie zachowania terminu do wniesienia odwołania ponownie badać, czy istnieją podstawy do jego przywrócenia i zobowiązany jest uwzględnić jedynie fakt, że termin nie został przywrócony. Tym samym, w przypadku stwierdzenia, że uchybiono terminowi do wniesienia odwołania i nie został on przywrócony, organ odwoławczy ma obowiązek wydać postanowienie, o którym mowa w art. 134 k.p.a.

W niniejszej sprawie decyzja organu pierwszej instancji, od której wniesione zostało odwołanie, doręczona została skarżącemu w dniu 5 lipca 2018 r. Na wniosek skarżącego, złożony w toku postępowania administracyjnego, doręczenie to zostało dokonane za pomocą środków komunikacji elektronicznej, tj. w trybie o którym mowa w art. 391 § 1 k.p.a. Jego skuteczność potwierdza załączony do akt administracyjnych dokument w postaci Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (UPD) i nie jest ona kwestionowana przez skarżącego. Zauważyć przy tym można, że czynność skutecznego doręczenia skarżącemu decyzji organu pierwszej instancji, została ustalona już przez Sąd w granicach wcześniej prowadzonego, odrębnego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji objętej odwołaniem. W sprawie tej, w prawomocnym wyroku z dnia 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Op 129/19, Sąd oddalając skargę na decyzję Kolegium, odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji z dnia 26 czerwca 2018 r. uznał, że decyzja ta została przesłana skarżącemu i odebrana przez niego w dniu 5 lipca 2018 r. Skuteczności tego doręczenia, jak uznał Sąd, nie mógł poważać wskazywany przez skarżącego brak możliwości zapoznania się z decyzją, która stanowiła załącznik korespondencji elektronicznej. Sąd dostrzegł też, że na dzień złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji (wniosek złożony w dniu 16 i 17 września 2018 r.) skarżący dysponował decyzją, gdyż załączył ją do tego wniosku.

Uwzględniając powyższe w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie Kolegium prawidłowo ustaliło, że decyzja objęte odwołaniem została skarżącemu skutecznie doręczona w dniu 5 lipca 2018 r.

Skutkiem procesowym tego doręczenia było rozpoczęcie biegu 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania, który to bezskutecznie upłynął w dniu 19 lipca 2018 r.

Odwołanie od decyzji skarżący wniósł dopiero pismem z dnia 9 września 2019 r. Fakt przekroczenia przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania jest zatem oczywisty. Zauważyć przy tym trzeba, że sam skarżący nie kwestionował uchybienia terminu do wniesienia odwołania i będąc tego świadomym jednocześnie z odwołaniem złożył wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Postanowieniem z dnia 18 lutego 2020 r., do którego organ nawiązał w zaskarżonym postanowieniu, Kolegium odmówiło jednak skarżącemu przywrócenia tego terminu. Brak podstaw do jego przywrócenia został następnie potwierdzony prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 22 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Op 199/20, którym oddalono skargę wniesioną przez skarżącego na postanowienie Kolegium wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania. Oddalenie skargi oznacza, że Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania oceny organu, co do braku możliwości przywrócenia terminu. W konsekwencji w obiegu prawnym pozostaje ostateczne postanowienie o odmowie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania.

W tym stanie rzeczy, wobec bezspornego uchybienia terminu do wniesienia odwołania i ostatecznej odmowy jego przywrócenia uznać należy, że w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do wydania postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. Tym samym, zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa.

Raz jeszcze podkreślić trzeba, że skoro skarżący złożył odwołanie po upływie terminu do jego wniesienia i termin ten nie został przywrócony, organ nie mógł przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz zobowiązany był stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.

.