Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 282/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Rzążewska Sędzia del. WSA Jerzy Bortkiewicz /spr./ Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. S.-K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 września 2006 r., sygn. akt II SA/Gd 1033/05 w sprawie ze skargi E. S.-K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] października 2005 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 września 2006 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę E. S. - K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] października 2005 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Decyzją z dnia [...] marca 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie P., nakazał E. S. rozbiórkę obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wzniesionego na terenie działki nr [...] położonej w K. B., gmina K. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w związku z tym, iż przedmiotowy obiekt został pobudowany przed 1 stycznia 1995 r., to na podst. art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118), ma zastosowanie ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229). Organ ustalił, że sporny obiekt został pobudowany na terenie [...] Parku Krajobrazowego, na którym obowiązują szczególne rygory określone rozporządzeniem Wojewody G. z [...] listopada 1994 r., w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich nakazów i ograniczeń (Dziennik Urzędowy Województwa [...] Nr [...], poz. [...], ze zm.) - między innymi zakaz pogarszania walorów krajobrazowych oraz lokalizowania i budowy domów letniskowych. W okresie wznoszenia obiektu obowiązywał plan ogólny zagospodarowania przestrzennego Gminy K., który nie przewidywał zabudowy na przedmiotowym terenie.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła E. S. – K., domagając się jej uchylenia. Zarzuciła, że o wszczęciu postępowania i dokonaniu oględzin dowiedziała się z pisma datowanego [...].07.2002 r., a dostarczonego w lipcu 2004 r. W piśmie z [...].07.2002 r. zawierającym wezwanie do ustosunkowania się do protokołu zostały podane inne wymiary obiektu niż w wydanej przez organ decyzji.

Organ pominął, że dom został wybudowany przed utworzeniem [...] Parku Krajobrazowego. Odwołująca się stwierdziła, że budowa domu letniskowego została zrealizowana w maju-czerwcu 1993 r. Nadto podniosła, że na okolicznych parcelach znajdują się domy rekreacyjne zbudowane przed i po 1995 roku.

Decyzją z [...] października 2005 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podkreślając, że na terenie [...] Parku Krajobrazowego, obowiązują szczególne rygory określone przez przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz w/w rozporządzenie Wojewody G. Nr [...] z [...] listopada 1994 r., zmienione rozporządzeniem Wojewody G. Nr [...] z [...] września 1998 r. Przepisy te zakazują między innymi lokalizacji i budowy domów letniskowych na terenie [...] Parku Krajobrazowego. Powyższe stanowi tzw. ważną przyczynę uzasadniającą przymusową rozbiórkę w rozumieniu art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Inną ważną przyczynę wynikającą z tego przepisu stanowi również przypadkowa lokalizacja jak i przypadkowa architektura obiektu, powodująca chaos przestrzenny oraz degradację krajobrazu naturalnego, jak i uregulowanie gospodarki wodno-ściekowej mającej wpływ na degradację środowiska naturalnego.

Nadto organ wyjaśnił, że zmiany w ustawie z 16 października 1991 r., o ochronie przyrody i nowa ustawa z 14 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody nie spowodowały wyeliminowania z obiegu prawnego rozporządzenia Wojewody G. Nr [...] z [...] listopada 1994 r., zmienionego rozporządzeniem Wojewody G. Nr [...] z [...] września 1998 r., wprowadzającego na obszarach chronionych zakazu lokalizowania obiektów budowlanych.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., polegające na zastosowaniu jako podstawy prawnej zaskarżonej decyzji przepisów obowiązujących w dacie orzekania, nie zaś w dacie wybudowania obiektu budowlanego, co do którego orzeczono o przymusowej rozbiórce, a także ogólnikowym przytoczeniu ważnych przyczyn uzasadniających przymusową rozbiórkę bez uwzględnienia, że wzniesiony przez skarżącą obiekt budowlany sam w sobie nie powoduje naruszenia ładu przestrzennego i architektonicznego oraz nie degraduje środowiska. Nadto zarzuciła naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 64 kpa, polegające na zaniechaniu powiadomienia skarżącej o wszczęciu postępowania w sprawie, na skutek czego naruszona została zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, oddalając skargę zaskarżonym wyrokiem z 27 września 2006 r., w jego uzasadnieniu wskazał, że prawidłowo uznał organ odwoławczy, iż w sprawie występują inne ważne przyczyny, które mogą uzasadniać rozbiórkę, o czym mowa w art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. W ocenie Sądu, organ II instancji zasadnie powołał się przy tym na szczególne rygory, między innymi zakaz zabudowy letniskowej, wynikające z cytowanego rozporządzenia Wojewody G. Nr [...].

Sąd I instancji, zwrócił uwagę, na okoliczność, że w dacie decyzji II instancji obowiązywała ustawa z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880), która weszła w życie z dniem 1 maja 2004 r., uchylając zgodnie z art. 161 ustawę z 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001 r. Nr 99, poz. 1079, Nr 100, poz. 1085, Nr 110, poz. 1189 i Nr 145, poz. 1623, z 2002 r. Nr 130, poz. 1112 oraz z 2003 r. Nr 80, poz. 717, Nr 162, poz. 1568 i Nr 203, poz. 1966). W myśl przepisu art. 157 w/w ustawy z 16.04.2004 r., dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustawy, o której mowa w art. 161, zachowują moc do czasu wejścia w życie aktów wykonawczych wydanych na podstawie niniejszej ustawy. W stanie prawnym wynikającym z ustawy o ochronie przyrody z 16 października 1991 r., na podstawie art. 7 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody, parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, pomniki przyrody utworzone na podstawie dotychczasowych przepisów stają się parkami krajobrazowymi, obszarami chronionego krajobrazu, pomnikami przyrody w rozumieniu niniejszej ustawy. W rezultacie, zdaniem Sądu, w dacie orzekania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego istniał stan prawny, zgodnie z którym ustanowiony na podstawie powołanych wyżej przepisów prawa miejscowego, [...] Park Krajobrazowy, w granicach obejmujących działkę skarżącej, ustanawiał zgodnie z rozporządzeniem Wojewody G. Nr [...] z [...] września 1998 r. szereg zakazów, w tym zakaz lokalizowania domów letniskowych, przy czym nie ma znaczenia fakt, na który powołuje się skarżąca, że jej działka w dacie budowy przedmiotowego domu letniskowego nie znajdowała się jeszcze w granicach [...] Parku Krajobrazowego.

W ocenie Sądu stwierdzenie istnienia ważnej przyczyny dokonane na podstawie obecnie obowiązujących przepisów nie jest działaniem prawa wstecz. Stronę dokonującą samowoli budowlanej obciążało ryzyko późniejszego zaistnienia okoliczności stanowiącej ważną przyczynę nakazu rozbiórki w rozumieniu art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

Na marginesie Sąd wskazał, że brak planu zagospodarowania przestrzennego czy to w dacie budowy czy w dacie orzekania przez organy zagospodarowania przestrzennego nie oznacza, że teren jest przeznaczony pod zabudowę. Na poparcie powyższego przywołał wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 1985 r. III ARN 11/85 (OSNC 1986/3/40), w którym wyrażony został pogląd, iż terenem, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, jest nie tylko teren przeznaczony w istniejącym planie ogólnym lub szczególnym na inne cele lub pod innego rodzaju zabudowę, ale także teren nie przeznaczony pod zabudowę ze względu na brak takich planów.

Zdaniem Sądu, skoro zgodnie z przepisami rozporządzenia Wojewody G., Nr [...] z [...] września 1998 r., na omawianym obszarze nie może być lokalizowana nowa zabudowa letniskowa, to również brak jest podstaw do legalizacji zabudowy wzniesionej z naruszeniem przepisów prawa, co podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 marca 1998 r. stwierdzając, że interes społeczny i słuszny interes właściciela sąsiedniej nieruchomości wymaga, aby realizacja samowoli budowlanej nie stawiała sprawcy takiej samowoli w sytuacji lepszej niż inwestora działającego zgodnie z przepisami prawa ( wyrok IV SA 759/96 LEX 43338).

Sąd I instancji jako nietrafny ocenił zarzut skargi odnoszący się do naruszenia przepisów prawa procesowego, wyjaśniając, że datowane na [...] sierpnia 2000 r. zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie oraz o terminie oględzin, zostało wysłane do skarżącej w dniu 18 sierpnia 2000 r., przy czym przesyłka była dwukrotnie awizowana w dniach 22 i 31 sierpnia 2000 r., co przesądza w świetle obowiązujących wówczas przepisów - art. 44, 42 i 43 kpa, że skarżąca została zawiadomiona prawidłowo o wszczęciu postępowania; ponadto organ odwoławczy przeprowadził dowód z oględzin przedmiotowej nieruchomości z udziałem skarżącej, co oznacza, że nie została ona pozbawiona możności wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego.

Wymieniony wyrok w całości zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca, domagając się na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

W złożonej skardze kasacyjnej, zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie:

I. Postanowień Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a mianowicie:

Jej art. 2 poprzez stosowanie przez Sąd przepisów prawa działających wstecz, w ten sposób, że w stosunku do obiektu budowlanego posadowionego na działce w 1993 r. zastosowano przepisy ustawy o ochronie przyrody obowiązujące w momencie orzekania w sprawie, a nie przepisy korzystniejszej dla strony ustawy o ochronie przyrody z 16 października 1991 r., w brzmieniu obowiązującym w okresie budowy, które nie zakazywały zabudowy letniskowej na terenie parków krajobrazowych,

Jej art. 32 ust.1, tj. naruszenie zasady równości przez niejednakowe i wybiórcze traktowanie przez organy administracyjne osób objętych takim samym stanem faktycznym sprawy, jak skarżąca strona,

Jej art. 64, zgodnie z którym własność może być ograniczona tylko w ustawie, a nie jak przyjęto w niniejszym postępowaniu administracyjnym, przez nie wymienione w niej zakazy, wynikające z aktów niższego rzędu.

II. Innych przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

Art. 37 ust. 1 i 2 w/w ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, przez błędną i jednostronną wykładnię oraz niewłaściwe jego zastosowanie, prowadzące do uznania przez Sąd, że zgodnie z brzmieniem ust. 2 tego przepisu zachodzą inne niż wymienione w ust. 1 ważne przyczyny uzasadniające rozbiórkę obiektu budowlanego oraz na przyjęciu, iż orzeczenie o niej było obligatoryjne,

Art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez nie zastosowanie go w niniejszej sprawie, mimo że na jego podstawie w sprawach analogicznych, z powodu braku obowiązującego, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zawieszono lub nie podjęto postępowań administracyjnych dotyczących likwidacji samowoli budowlanych na terenie tej samej miejscowości – K. B.,

Przepisów o ochronie przyrody, głównie przez bezpodstawne zastosowanie obowiązujących w dacie orzekania przez organ II instancji, a nie w dacie budowy obiektu, a w szczególności:

art. 157 i 161 ustawy z dnia 16 kwietnia. 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr. 92, poz. 880),

* art. 7 i 11 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r., o zmianie ustawy o ochronie

- przyrody (Dz.U. Nr. 3, poz.21),

a także poprzez zastosowanie nie obwiązującego aktu prawnego tj. w/w rozporządzenia Wojewody G. Nr. [...] z [...] września 1998 r., zmieniającego w/w rozporządzenie Wojewody G. Nr [...] z [...] listopada 1994 r., w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nim zakazów i ograniczeń.

III. naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu, mające istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. art. 106 § 3 tej ustawy, przez nie przeprowadzenie przez Sąd z urzędu dowodów, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, np. z dokumentów organów administracyjnych dotyczących innych obiektów budowlanych, wzniesionych w sąsiedztwie działki strony, z opinii biegłych oraz oględzin terenu, w celu wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie, odnoszących ustalenia, czy istniała przyczyna i prawidłowa podstawa wydania zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej w nawiązaniu do naruszenia konstytucyjnej zasady równości, podniesiono, że Sąd powołuje brak miejscowego planu zagospodarowania jako przeszkodę w zalegalizowaniu samowoli, a mimo to były przez Wójta Gminy K. wydawane decyzje w przedmiocie pozwolenia na budowę na działkach znajdujących się w tym samym kompleksie co działka skarżącej, na podstawie planu ogólnego zagospodarowania Gminy K. zatwierdzonego dnia [...] lipca 1992 r., uchwałą Rady Gminy K. Nr [...] i ogłoszonym w Dz.Urz. Woj. [...] Nr. [...] poz. [...] z [...] 1992 r. np. decyzja z [...].12.1994 r. Nr [...]. Tymczasem domek letniskowy strony został oddany do użytku z dniem [...] lipca 1993 r., więc był już objęty w/w planem ogólnym, zatwierdzonym dnia [...] lipca 1992 r.

W nawiązaniu do naruszenia przepisów prawa materialnego, podniesiono, że wynikająca z art. 37 ust. 2 w/w ustawy Prawo budowlane z 1974 r., fakultatywność zastosowania nakazania rozbiórki obiektu, obligowała organy administracyjne przy wydawaniu decyzji, a potem Sąd przy ich kontrolowaniu, rozważenia względów ludzkich i zasad współżycia społecznego, albowiem właściciele działek to, jak w niniejszej sprawie, ludzie starsi, emeryci, czyniący nakłady na domek letniskowy ze środków stanowiących dorobek życia, których prawo własności i do wypoczynku nie powinny być naruszane przez działania administracyjne, których to okoliczności organy nie poddały analizie.

Ponadto w ocenie autora skargi kasacyjnej, w/w rozporządzenie nr [...], utraciło moc z dniem [...] sierpnia 2001 r., tj. po upływie 6 miesięcy licząc od dnia wejścia w życie ustawy z 7 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001 r. Nr 6 poz. 21), w związku z jej art. 11. W konsekwencji mogą obowiązywać jedynie zakazy wymienione w ustawie o ochronie przyrody z 16 kwietnia 2004 r., która obowiązuje od 1 maja 2004 r., czyli już w dacie wydania decyzji obu instancji, a jej art. 17 ust. 1 pkt. 8 nie zawiera zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w parku krajobrazowym w odległości ponad 200 m od krawędzi brzegu klifowego (jak w przypadku domku letniskowego wzniesionego przez stronę).

W nawiązaniu zaś do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania, z ostrożności podkreślono, że wymienione w decyzjach - nie zaś w zaskarżonym wyroku - okoliczności wydania nakazu rozbiórki domku letniskowego, tj. pogarszanie przez zabudowę letniskową walorów krajobrazowych okolicy oraz przypadkowa lokalizacja obiektów jak i przypadkowa ich architektura, nie znajdują pokrycia w rzeczywistości, i w równym stopniu można odnieść je do innych obiektów znajdujących się w sąsiedztwie działki strony i nie przeznaczonych do rozbiórki, a w toku całego postępowania administracyjnego z naruszeniem art. 75 § 1 kpa, nie ustalono degradującego oddziaływania domku na środowisko naturalnego, ani pogorszenia się jego stanu, co nie zostało przez Sąd I instancji poddane analizie, mimo że miał on możliwość przeprowadzenia stosownych dowodów uzupełniających w oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą. Z tego względu, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Rozpatrując zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, należy zauważyć, że autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił na czym polegało naruszenie pierwszego ze wskazanych przepisów, tj. art. 37 ust. 1, ani też nie określił, czy chodzi o art. 37 ust. 1 pkt 1, czy też o art. 37 ust. 1 pkt 2, czy też o oba te przepisy wskazanej ustawy, co uniemożliwia merytoryczne ustosunkowanie się do niego. Wyjaśnić bowiem należy, że dla zachowania formy zarzutów skargi kasacyjnej nie wystarczy powołać się na przepis wymieniający podstawy skargi kasacyjnej - art. 174 p.p.s.a., ale konieczne jest także uzasadnienie podnoszonej podstawy skargi przez wskazanie, które przepisy ustawy - oznaczone numerem artykułu (paragrafu, ustępu) - zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym razie ocena zasadności podniesionego wadliwie zarzutu skargi kasacyjnej nie jest w ogóle możliwa (por. post. SN z dnia 11 marca 1997 r., III CKN 13/97, OSNC 1997, nr 8, poz. 114; Komentarz do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006).

Zarzut naruszenia art. 37 ust. 2 wskazanej wyżej ustawy, sprowadzał do dość ogólnego stwierdzenia, że nie zachodziły w ogóle przesłanki zastosowania tego przepisu, a ponadto, iż jego zastosowanie nie było obligatoryjne, lecz fakultatywne, co obligowało organ przy wydawaniu decyzji, a potem Sąd przy ich kontrolowaniu, do rozważenia względów ludzkich i zasad współżycia społecznego.

Wskazane zarzuty wzajemnie się wykluczają. Nie można bowiem twierdzić, że brak jest przesłanek zastosowania danego przepisu i jednocześnie twierdzić, że winno się przy jego stosowaniu postępować w określony sposób. Sytuacja taka w zasadzie uniemożliwia również poddanie zarzutów tych ocenie. Z uwagi jednak na wyraźnie wynikające z uzasadnienia skargi kasacyjnej, jej wywody kwestionujące zasadność orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego i dodatkowe wysunięcie zarzutu niezastosowania przez Sąd I instancji przepisu art. 48 w/w ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, celem legalizacji dokonanej samowoli budowlanej, istnieją podstawy do zajęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska w podnoszonej przez stronę kwestii legalizacji tego obiektu w świetle powoływanych w skardze kasacyjnej przepisów art. 37 ust. 2 prawa budowlanego z 1974 r., oraz art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., tym bardziej, że istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadzała się do właśnie do rozstrzygnięcia zagadnienia, czy zachodzą warunki do rozbiórki, czy też do legalizacji obiektu.

W przyjętych przez Sąd I instancji ustaleniach faktycznych sprawy, nie można było dojść do wniosku, że zachodzą warunki do legalizacji poczynionej przez stronę samowoli budowlanej. Nie sposób się zgodzić z twierdzeniami skargi kasacyjnej, że istniały przesłanki zastosowania w celu wskazanej legalizacji, art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. i to jedynie na tej podstawie, że - jak to ujęła strona - w sprawach analogicznych, z powodu braku obowiązującego, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zawieszono lub nie podjęto postępowań administracyjnych dotyczących likwidacji samowoli budowlanych na terenie tej samej miejscowości – K. B.

O zastosowaniu powyższego przepisu winny bowiem decydować obowiązujące -w momencie orzekania przez organy - uregulowania prawne. W sprawie miał więc prawidłowo zastosowanie przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., z którego wynika, że do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. do 1 stycznia 1994 r., nie stosuje się jej art. 48, lecz przepisy dotychczasowe, a więc ustawę z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, która zagadnienia dotyczące przesłanek do rozbiórki obiektów budowlanych, które zostały wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy - jak miało to miejsce w odniesieniu do spornego obiektu - reguluje w przepisie art. 37. W konsekwencji, dokonanie rozstrzygnięcia, czy istnieją warunki do rozbiórki obiektu, czy też do jego legalizacji, musiało być przeanalizowane w oparciu o ten przepis.

W kontekście omawianego problemu i zarzutów skargi kasacyjnej nie można stwierdzić wadliwego zastosowania przez Sąd I instancji tego przepisu, więc i dojścia do konkluzji, że zamiast warunków do legalizacji obiektu, zachodzą przesłanki do jego rozbiórki i to w oparciu o art. 37 ust. 2 w/w ustawy. Sąd I instancji w sposób prawidłowy i wyczerpujący wykazał bowiem zaistnienie wszystkich niezbędnych przesłanek zastosowania tego przepisu, a więc zarówno niekwestionowanego faktu dokonania przez stronę samowoli budowlanej w roku 1993 (a więc przed wejściem w życie w/w ustawy Prawo budowlane z 1994 r.), jak też zaistnienia innych - poza uregulowanymi w art. 37 ust. 1 tej ustawy - ważnych przyczyn, które szczegółowo omówił. Przyczyny te sprowadzały się do aktualnego, a więc istniejącego w chwili orzekania przez organy zakazu zabudowy letniskowej, wynikającego z cytowanego rozporządzenia Wojewody G. Nr [...].

Należy stwierdzić, że wbrew zarzutom skargi kasacyjnej rozporządzenie to, którym Wojewoda G. zmienił swe wcześniejsze rozporządzenie Nr [...] z dnia [...] listopada 1994 r., obowiązywało w dacie orzekania przez organy.

Nieusprawiedliwione jest również powołanie w niej zarzutu bezpodstawnego zastosowania przepisów art. 157 i 161 ustawy z dnia 16 kwietnia. 2004 r. o ochronie przyrody, art. 7, oraz przepisu art. 11 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r., o zmianie ustawy o ochronie przyrody, na podstawie którego - jak podkreślił autor skargi kasacyjnej - w/w rozporządzenia Wojewody G. nr [...], utraciło moc z dniem [...] sierpnia 2001 r., tj. po upływie 6 miesięcy licząc od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody, łącznie z zawartymi w nim uregulowaniami dotyczącymi ochrony przyrody, w tym zakazu zabudowy letniskowej.

Wskazać należy, iż ustawa z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, weszła w życie z dniem 1 maja 2004 r. Zgodnie z treścią jej art. 161, z tym dniem uchylona została ustawa z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody. Z treści art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z 2004 r. park krajobrazowy zaliczany jest do form ochrony przyrody. Natomiast art. 153 tej ustawy przewiduje, iż "formy ochrony przyrody o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-4 i 6-10, utworzone lub wprowadzone przed dniem wejścia w życie ustawy stają się formami ochrony przyrody w rozumieniu niniejszej ustawy".

Uregulowanie to miało na celu zachowanie wymienionych form ochrony przyrody, które występowały również pod rządami ustawy z 1991 r. Powyższe rozwiązanie zawarto w celu uniknięcia powoływania ich do życia na nowych zasadach (por. K. Gruszecki, Ustawa o ochronie przyrody, Komentarz, Zakamycze 2005, str. 565). Pamiętać przy tym należy, że zgodnie z art. 157 ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. "dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 161, zachowują moc do czasu wejścia w życie aktów wykonawczych wydanych na podstawie niniejszej ustawy".

Nie można wreszcie pominąć okoliczności, że na podstawie art. 7 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody, parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, pomniki przyrody utworzone na podstawie dotychczasowych przepisów stają się parkami krajobrazowymi, obszarami chronionego krajobrazu, pomnikami przyrody w rozumieniu niniejszej ustawy.

W świetle powyższego, należy stwierdzić, że właściwa interpretacja przepisu art. 11 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody, winna uwzględniać zasady wykładni pozajęzykowej, a w szczególności wykładni celowościowej, jak i systemowej. Trudno bowiem przyjąć, że z założenia racjonalny prawodawca wprowadzałby w ustawie wzajemnie sprzeczne ze sobą przepisy, a nadto we wskazanym art. 11 wyrażałby wolę utraty mocy obowiązującej wszystkich rozporządzeń stwarzających ramy funkcjonowania parków krajobrazowych, skoro zgodnie z treścią art. 7 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r., a także art. 153 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, parki te stały się najpierw parkami w rozumieniu znowelizowanej ustawy o ochronie przyrody z 1991 r., a następnie formami ochrony przyrody w rozumieniu ustawy o ochronie przyrody z 2004 r.

Nie sposób nie uznać więc, że w oparciu o wyniki wykładni systemowej i celowościowej, wolą ustawodawcy było zachowanie dotychczas ustanowionych form ochrony przyrody, tak by zapewnić ciągłość tej ochrony, w imię szerzej pojętego obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa ekologicznego współczesnemu i przyszłym pokoleniom (por. art. 74 ust. 1 Konstytucji RP).

Nie można również uznać za uprawnionych zarzutów skargi kasacyjnej tyczących się kwestii naruszenia wymienionych w jej podstawie przepisów Konstytucji RP, tj. naruszenia jej art. 2, 32,oraz 64.

Należy tu zaznaczyć, że Sąd I instancji zasadnie wyjaśnił, że stwierdzenie istnienia ważnej przyczyny dokonane na podstawie obecnie obowiązujących przepisów nie jest działaniem prawa wstecz (art. 2 Konstytucji R.P.). Stronę dokonującą samowoli budowlanej obciążało ryzyko późniejszego zaistnienia okoliczności stanowiącej ważną przyczynę nakazu rozbiórki w rozumieniu art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

W nawiązaniu zaś do zarzutu naruszenia art. 32 i 64 Konstytucji R.P., to należy zauważyć, że zarzuty te odniesiono do postępowania organów administracyjnych, co wynika tak z treści podstawy skargi kasacyjnej, jak i z jej uzasadnienia, i co uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu poddanie ich ocenie. Adresatem bowiem zawartego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa może być tylko sąd I instancji, który dokonuje kontroli działalności administracji publicznej w oparciu o przepisy art. 184 Konstytucji R.P., art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.02.153.1269), oraz powołanej wcześniej ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Nie jest też usprawiedliwiony zarzut skargi kasacyjnej tyczący się naruszenia przepisów postępowania, w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. art. 106 § 3 tej ustawy przez nie przeprowadzenie przez Sąd z urzędu dowodów, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, np. z dokumentów organów administracyjnych dotyczących innych obiektów budowlanych, wzniesionych w sąsiedztwie działki strony, z opinii biegłych oraz oględzin terenu, w celu wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie, czy istniała przyczyna i prawidłowa podstawa wydania zaskarżonej decyzji, a w szczególności, jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej - na okoliczność ustalenia degradującego oddziaływania domku strony na środowisko naturalne, pogorszenia się jego stanu, co nie zostało przez Sąd I instancji poddane analizie.

Zarzut ten jest całkowicie chybiony, gdyż Sąd I instancji nie upatrywał "innej ważnej przyczyny" w rozumieniu art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. w odniesieniu do degradującego wpływu spornego obiektu budowlanego na środowisko, lecz jedynie do zakazu zabudowy letniskowej, wynikającego z cytowanego rozporządzenia Wojewody G. Nr [...].

Mając wszystko to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie przepisu art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.