Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 625/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, ust. 1 b
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 października 2022 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza B. z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego J. W. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Burmistrz B. S., powołując się m.in. na przepisy art. 3 pkt 11 i 21, art. 17 ust. 1-3, 3c, 4-6 oraz art. 20 ust. 2 i 3, art. 24 ust. 2 i 2a, art. 32 ust. 1d ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U z 2020 r. poz. 111 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku J. W. z [...] stycznia 2022 r., decyzją z [...] lutego 2022 r., nr [...], odmówił stronie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną żoną. Zdaniem organu, nie zostały spełnione przesłanki wymagane do przyznania wnioskowanego świadczenia, wymienione w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. nie istnieje związek przyczynowy między rezygnacją z aktywności zawodowej (jej niepodejmowaniem) przez stronę, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny w takim wymiarze, jaki uniemożliwia wykonywanie pracy zarobkowej przez opiekuna.

J. W., działający poprzez pełnomocnika, złożył od ww. decyzji odwołanie wnosząc o jej uchylenie w całości i orzeczenie o przyznaniu wnioskowanego świadczenia. W odwołaniu zarzucił naruszenie przez organ art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegające na nieuwzględnieniu jego niekonstytucyjności; błędne zastosowanie przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2a tejże ustawy, stanowiącego o braku uprawnień do przedmiotowego świadczenia, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim oraz naruszenie art. 17 ust. 1 tej ustawy poprzez błędne przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez wnioskodawcę w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znaczenie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

W wyniku rozpoznania sprawy na skutek złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735) oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615), decyzją z dnia [...] maja 2022 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium przytoczyło i omówiło przepisy art. 17 ust. 1 i art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz tezy z wybranych orzeczeń sądów administracyjnych. Na ich podstawie doszło do następujących wniosków. Zdaniem organu, małżonek jest osobą, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem współmałżonka w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy.

Ponadto, uwzględniając orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, opublikowane w Dzienniku Ustaw z dnia 23 października 2014 r. pod poz. 1443, uwzględnić należy niekonstytucyjność przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie w jakim stanowi on, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Od dnia wejścia w życie ww. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego należy rozpoznawać wnioski o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z pominięciem kryterium wieku, w jakim powstała niepełnosprawność osoby dorosłej.

Następnie, Kolegium w sposób obszerny wyjaśniło cel świadczenia pielęgnacyjnego, pojęcie rezygnacji z zatrudnienia, wymagany zakres sprawowania opieki i tym samym warunki jakie należy uwzględnić przy ocenie związku pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Argumentację swą organ poparł poglądami prezentowanymi przez sądownictwo administracyjne.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy Kolegium ustaliło, że odwołujący się ma obecnie 60 lat i jak sam oświadczył, zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego i pracy w tym gospodarstwie w dniu [...] stycznia 2022 r. Zatem jest osobą bierną zawodowo i opiekuje się niepełnosprawną żoną J. W., legitymującą się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. wydanym dnia [...] września 2021 r. na czas określny, tj. do 30 września 2022 r. Z orzeczenia tego wynika, że wymaga ona stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, zaś ustalony stopień niepełnosprawności datuje się na [...] sierpnia 2021 r. Opiekę tę zapewnia jej odwołujący się. Fakt sprawowania opieki i jej zakres znajduje potwierdzenie w wywiadzie środowiskowym, sporządzonym przez pracownika socjalnego M-GOPS w B. S. w dniu 9 lutego 2022 r. Opieka ta polega na codziennym robieniu zakupów, łącznie z wykupem leków, pomocy przy myciu, przygotowywaniu posiłków, ubieraniu się, korzystaniu z toalety, sprzątaniu mieszkania, praniu i prasowaniu, zakładaniu buta ortopedycznego, wożeniu do lekarzy i specjalistów oraz pomocy w załatwianiu spraw urzędowych.

Kolegium podkreśliło, że świadczenie pielęgnacyjne jest niejako surogatem wynagrodzenia za pracę i przysługuje osobom, które nie mogą podjąć zatrudnienia, czy też muszą z niego zrezygnować w związku z koniecznością sprawowania stałej, permanentnej i regularnej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i to w takim zakresie, który wyklucza możliwość jednoczesnego wykonywania pracy zarobkowej, nawet w niepełnym wymiarze. W ocenie Kolegium, tym wymogom nie odpowiada ustalony w toku postępowania stan faktyczny. Brak jest podstaw by uznać, że odwołujący się obecnie nie podejmuje zatrudnienia ze względu na konieczność sprawowania stałej lub długotrwałej opieki nad niepełnosprawną żoną. Opieka ta bowiem sprowadza się do prowadzenia gospodarstwa domowego i czynności z tym związanych. Czynności takie jak: robienie zakupów, sprzątanie, prasowanie, przyrządzanie posiłków, wykup i podawanie leków czy wożenie do lekarzy, wykonywane są w każdej rodzinie, również przez osoby pracujące zawodowo. Zakres tej opieki, zdaniem Kolegium, nie jest na tyle absorbujący, żeby uniemożliwiał skarżącemu prowadzenie gospodarstwa rolnego, czy też wykonywanie pracy w tym gospodarstwie, zwłaszcza że praca w gospodarstwie rolnym ma charakter nienormowany czasowo, a jej nasilenie jest zróżnicowane w zależności od pory roku. Brak jest zatem związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez odwołującego się (zaprzestaniem prowadzenia gospodarstwa rolnego bądź pracy w tym gospodarstwie), a koniecznością sprawowania przez niego stałej lub długotrwałej opieki nad niepełnosprawną żoną w zakresie, jaki nie stanowi przeszkody w łączeniu pracy w gospodarstwie rolnym z opieką nad żoną. Oznacza to, że odwołujący się nie jest uprawniony do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad żoną, a zatem odmowa przyznania mu prawa do tego świadczenia jest uzasadniona.

W sytuacji skarżącego nie można mówić o zrezygnowaniu z zatrudnienia, czy też niepodejmowania zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną żoną, opieka ta bowiem jest sprawowana w zakresie umożliwiającym opiekunowi łączenie jej z pracą zarobkową, choćby w niepełnym wymiarze.

W tych okolicznościach nie ma znaczenia niekonstytucyjność art.17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych i błędna (literalna) jego interpretacja, dokonana przez organ pierwszej instancji, jak również błędne przyjęcie przez ten organ, że małżonek osoby niepełnosprawnej nie należy do kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. W niniejszej sprawie strona nie spełnia innych przesłanek warunkujących uzyskanie prawa do wnioskowanego świadczenia, o których mowa w art.17 ust. 1 tej ustawy.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na opisaną wyżej decyzję strona zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącego w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania,

- zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Ponadto, na podstawie art. 119 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu. Organ również wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, w trybie uproszczonym na wniosek skarżącego oraz organu, stosownie do treści art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2022 r., poz. 329).

Przedmiotem kontroli w sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza B. S. z [...] lutego 2022 r., odmawiającą skarżącemu przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z rezygnacją z zatrudniania lub innej pracy zarobkowej spowodowanej koniecznością sprawowania opieki nad żoną.

Podstawę materialnoprawną decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 615). Zgodnie z art. 17 ust. 1 tej ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W myśl zaś art. 17 ust. 1b cytowanej ustawy, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Jak wynika z akt administracyjnych skarżący, jak trafnie ocenił to organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, należy do kręgu osób, o których mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Żona skarżącego, nad którą sprawuje on opiekę, na dzień podejmowanych decyzji legitymowała się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] września 2021 r., w którym podano m.in., że jest ona osobą niezdolną do pracy, wymagającą zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne, ułatwiające funkcjonowanie, wymaga korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki, wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Według ww. orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, nie da się ustalić daty, od której powstała niepełnosprawność, natomiast niepełnosprawność w stopniu znacznym datuje się od [...] sierpnia 2021 r., zaś orzeczenie wydano do [...] września 2022 r.

Pomimo że organ I instancji powołał się na fakt rozbieżności interpretacyjnych związanych z zasadnością stosowania przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w kontekście stwierdzenia, że niepełnosprawność żony skarżącego nie powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia, to Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zinterpretowało i uwzględniło skutki wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. Wyrokiem tym Trybunał orzekł o niekonstytucyjności części normy wynikającej z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Przepis ten nie mógł zatem stanowić podstawy do odmowy przyznania stronie wnioskowanego świadczenia na przesłance wieku powstania niepełnosprawności, tj. na przesłance uznanej za niezgodną z Konstytucją, jeżeli spełnione zostałyby inne przesłanki niezbędne do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Pomimo tego Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że podstawą do odmowy przyznania świadczenia jest brak związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem opieki przez skarżącego nad niepełnosprawną żoną, a rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Jak już wcześniej wskazano, w myśl art. 17 ust. 1 tej ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom wymienionym w tym przepisie - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Należy w pełni zgodzić się z Kolegium, że rezygnacja z aktywności zawodowej musi być wymuszona przez konieczność sprawowania opieki nad chorym, zaś rozmiar tej opieki musi być na tyle duży, aby uniemożliwiał podjęcie lub wykonywanie pracy zarobkowej. Tym niemniej, w ocenie Sądu, ostateczny wniosek organu o braku takowego związku wynikający z zakresu sprawowanej opieki przez skarżącego nad niepełnosprawną żoną, który zdaniem Kolegium umożliwiałby skarżącemu łączenie tej opieki z pracą zarobkową, choćby w niepełnym wymiarze, w sposób niedostateczny uwzględniał okoliczności stanu faktycznego sprawy.

Podkreślenia wymaga, że w myśl art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny przysługuje nie tylko w wypadku rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, ale także w wypadku ich niepodejmowania. Bez znaczenia z punktu widzenia przesłanek ustawowych pozostaje moment, w którym strona powinna wystąpić z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Przepisy art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych wymagają wprawdzie związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia (pracy zarobkowej) a sprawowaniem opieki, jednakże wystarczy, że związek ten istnieje w momencie składania wniosku i w dalszej przyszłości. Chodzi więc o to, aby osoba wnioskująca wykonywała czynności opiekuńcze wobec niepełnosprawnego i by zakres i rozmiar tych czynności, wynikający z orzeczenia dotyczącego niepełnosprawności, wykluczał możliwość pozostawania w jakimkolwiek zatrudnieniu czy wykonywania jakiejkolwiek innej pracy zarobkowej (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 10 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 1630/21; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 11 sierpnia 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 462/22).

Odnosząc się do zakresu i realizacji opieki przez skarżącego nad niepełnosprawną żoną Kolegium uznało, że opieka ta w istocie sprowadza się do prowadzenia gospodarstwa domowego i czynności z tym związanych. Robienie zakupów, sprzątanie, prasowanie, przyrządzanie posiłków, wykup i podawanie leków czy wożenie do lekarzy, wykonywane są w każdej rodzinie, również przez osoby pracujące zawodowo. Jak uznało Kolegium, zakres tej opieki nie jest zatem na tyle absorbujący, żeby uniemożliwiał skarżącemu prowadzenie gospodarstwa rolnego, czy też wykonywanie pracy w tym gospodarstwie, zwłaszcza że praca w gospodarstwie rolnym ma charakter nienormowany czasowo.

Zdaniem Sądu, ocena stanu faktycznego w oparciu o zgromadzoną dokumentację, została dokonana z pominięciem istotnych dla sprawy okoliczności, a więc z naruszeniem art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Po pierwsze, organ nie uwzględnił w odpowiednim zakresie stanowiska Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S., który jako organ wyspecjalizowany określił wskazania dotyczące zakresu wsparcia, którego wymaga żona skarżącego. Zespół ten podał, że niepełnosprawna wymaga pomocy w bardzo szerokim zakresie, obejmującej:

- zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne, ułatwiające funkcjonowanie,

- korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki,

- stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Z akt sprawy nie wynika aby ktoś, poza skarżącym, takiej pomocy udzielał niepełnosprawnej, albo że jest ona jej pozbawiona w jakimkolwiek zakresie.

Ponadto, w ocenie Sądu, opis stanu zdrowia żony skarżącego i wiążących się z nim ograniczeń w możliwości samodzielnego funkcjonowania, a tym samym zakres wymaganego wsparcia, wykracza poza czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zwróciło należytej uwagi na to, że żona skarżącego jest osobą niesamodzielną ruchowo, o czym świadczą wzmianki o tym, że porusza się na wózku inwalidzkim oraz posiada obuwie ortopedyczne. Okolicznością powszechnie znaną jest to, że niepełnosprawności ruchowej często towarzyszą niedowłady albo przykurcze. Wiąże się to z mniejszymi umiejętnościami i możliwościami w zakresie poruszania się i wykonywania codziennych czynności. Żona skarżącego ma zanik kości w stopie oraz choruje na cukrzycę. Niepełnosprawna nie jest w stanie samodzielnie skorzystać z toalety i w zasadzie wszystkie czynności w obszarze obejmującym utrzymanie należytej higieny, stanu zdrowia, czy przygotowania posiłków, jak wynika z niezakwestionowanych ustaleń poczynionych w trakcie wywiadu środowiskowego, realizuje skarżący - poza koniecznością karmienia. To znacznie więcej, niż prowadzenie gospodarstwa domowego. Przy tym taki zakres opieki nad chorą osobą dorosłą, pozornie zbieżny z opieką sprawowaną przez rodziców nad dziećmi, jest jednak odmienny.

Co istotne, skarżący zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego w styczniu 2022 r., co koresponduje z datą złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z dnia [...] stycznia 2022 r., co można ocenić jako brak możliwości prowadzenia gospodarstwa i jednoczesnego sprawowania opieki nad niepełnosprawną żoną. Czynienie przy tym przez Kolegium niejako zarzutu skarżącemu, że jest osobą bierną zawodowo jest zatem niezrozumiałe.

Mając na uwadze powyższe ustalenia stanu prawnego i faktycznego za co najmniej przedwczesne należy uznać twierdzenia Kolegium co do braku związku pomiędzy koniecznością opieki nad niepełnosprawną żoną skarżącego, a jego rezygnacją z prowadzenia gospodarstwa rolnego lub innej pracy zarobkowej.

W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało niewłaściwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, wydając decyzję naruszającą w konsekwencji zarówno przepisy prawa materialnego, jak i przepisy postępowania administracyjnego. Uchybienie organu polegające na wadliwej ocenie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zatrudnieniem, a opieką sprawowaną przez skarżącą skutkować musiało uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ustosunkowując się do żądania skargi przyznania przez Sąd prawa do wnioskowanego świadczenia wyjaśnić należy, że zgodnie z przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kognicja sądów administracyjnych sprowadza się do kontroli działań organów administracji publicznej, nie obejmując przy tym ich zastępowania w ustawowo przewidzianych kompetencjach. Z tego względu sądy administracyjne nie są uprawnione do przyznawania jakichkolwiek świadczeń rodzinnych.

O zasądzonych na rzecz skarżącej kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 i art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przy ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy organ zobowiązany będzie uwzględnić spostrzeżenia Sądu odnoszące się do pominięcia w ocenie sprawy całości materiału dowodowego w kontekście właściwej interpretacji art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, odnoszącej się do oceny istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zatrudnieniem, a opieką sprawowaną przez skarżącego i dokonać ponownego, merytorycznego rozpoznania wniosku.