Postanowienie WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 604/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2011-11-17 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono wniosek
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: S WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku B.P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania - postanawia – oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia


UZASADNIENIE

B.P. skarżąc postanowienie wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej wniósł równocześnie o zwolnienie od kosztów sądowych, motywując wniosek hipotetycznymi wysokimi opłatami (zaskarżono 26 postanowień organu podatkowego według skarżącego na "łączną kwotę ok. 550.000 zł") i niewysokimi dochodami w kwocie 1.073,24 zł. Skarżący oświadczył również, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką i bratem, którzy pobierają odpowiednio: emeryturę w kwocie 1.029,22 zł i rentę chorobową - 634,64 zł, a z uwagi na problemy zdrowotne obojga, skarżący pomaga finansowo zarówno matce jak i bratu. Co do kosztów związanych z funkcjonowaniem gospodarstwa domowego skarżący oświadczył, że ogrzewanie domu to wydatek ok. 2000 zł rocznie, leki matki 300 zł, brata 200 zł, wyżywienie trzech osób 1500 zł, odzież i środki higieny ok. 200 zł, energia elektryczna, gaz i telefon – każde ok. 100 zł (wszystkie wydatki w skali jednego miesiąca). W rubryce nr 7 formularza PPF, tj. odnośnie stanu majątkowego wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, skarżący zadeklarował dom mieszkalny o pow. 130 m² i zaznaczył, że jego matka i brat nie tylko że nie posiadają majątku w jakiejkolwiek postaci, ale jeszcze korzystają z pomocy skarżącego. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący załączył kserokopię zaświadczenia o wysokości swoich zarobków, potwierdzenia wysokości pobieranych świadczeń przez matkę i brata, a na wezwanie do złożenia wyjaśnień dotyczących sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny, skierowane w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwana dalej P.p.s.a, przedłożył kserokopie: decyzji o wykreśleniu z ewidencji prowadzonej działalności gospodarczej, nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne za 2011 r., rachunków za dostawę energii elektrycznej, dowodu rejestracyjnego samochodu osobowego, zeznań o wysokości osiągniętych dochodów za 2009 i 2010 rok i informacji PIT-11, kart leczenia szpitalnego matki i brata, a także oświadczenie o nieposiadaniu rachunków bankowych przez skarżącego i pozostałych domowników, zaświadczenie od pracodawcy o pobieraniu wynagrodzenia w formie gotówki.

Referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy (postanowienie z dnia 24 października 2011 r., sygn. I SA/Rz 619/11). Skarżący złożył sprzeciw, który w procedurze sądowoadministracyjnej jest środkiem odwoławczym. Jego wniesienie w ustawowym terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia referendarza wywołuje ten skutek, że orzeczenie referendarza traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego.

Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje:

Z treści art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 P.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - a takim jest wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący przedkładał co prawda dokumenty obrazujące jego sytuację materialną, składał wyjaśnienia, ale zdaniem Sądu, nie jest to pełny i wiarygodny obraz tejże sytuacji. Skarżący w istocie nie wykazał, że jest w niedostatku i że wygospodarowanie środków pieniężnych, choćby w części, na pokrycie kosztów postępowania sądowego, jest dla niego niemożliwym. Trudno przyjąć, że skarżący nie posiada jakichkolwiek możliwości finansowych uwzględniwszy zasady logicznego i racjonalnego rozumowania oraz doświadczenia życiowego w sytuacji, gdy w sprawie działa fachowy pełnomocnik z wyboru – radca prawny, a także gdy skarżący zarabiając praktycznie minimalną kwotę wynagrodzenia za pracę, jest w stanie -jak deklaruje - pomagać finansowo swoim bliskim: matce i bratu, i nie korzysta – on ani inni domownicy- z jakiegokolwiek wsparcia od instytucji lub osób trzecich. Jeżeli owa pomoc materialna udzielana przez skarżącego stanowi jego dobrowolny wydatek, to brak, zdaniem Sądu, podstaw do uznania, że jego ponoszenie należy do wydatków zaspokajanych w pierwszej kolejności przed opłatami sądowymi. Ponadto Sąd jest zobowiązany do rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy na podstawie rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, które powinny wynikać z dokumentów, do przedłożenia których skarżący, wbrew twierdzeniom pełnomocnika zawartym w piśmie z dnia 7 listopada 2011r., będącym sprzeciwem od rozstrzygnięcia referendarza sądowego, został zobowiązany w wezwaniu (k. 27). Skoro zatem skarżący, pracując jako kierowca, otrzymuje diety i inne należności z tytułu podróży służbowych na terenie kraju i poza nim, zwolnione od podatku dochodowego (tym samym nie wykazywane w zeznaniu podatkowym), powinien był to wyjawić. Należy bowiem podzielić ocenę wyrażaną wielokrotnie w orzecznictwie sądowym i doktrynie, że to na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania przesłanek, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia zastosowanie wobec niej instytucji prawa pomocy.

Konstatując, okoliczności rozpoznawanej sprawy pozwalają Sądowi domniemywać, że sytuacja skarżącego nie uzasadnia całkowitego ani także częściowego odstąpienia od zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego, o której mowa w art. 199 P.p.s.a. Sąd podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (postanowienie z dnia 12 września 2006 r. , sygn. III SA/Wa 1855/06, niepubl.), że gwarantowanego przepisami Konstytucji RP prawa do sądu nie należy utożsamiać z prawem do obrony. Co prawda żadne ograniczenia natury finansowej nie mogą zamykać stronie dostępu do sądu, jednakże jego zagwarantowanie nie oznacza bezwarunkowego prawa strony do uzyskania pomocy finansowej.

Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.