Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2290/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8a
journal: Dz.U. 2019 poz 288
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony  Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi H. Z. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącej H. Z. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

H. Z. złożyła skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2020r., nr [...] wydaną na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723); zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową, w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

H. Z. wnioskiem z dnia [...] stycznia 2018 r. wystąpiła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niej art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (ówcześnie obowiązujący Dz.U. z 2018 r. poz. 132, z poźn. zm.), dalej "ustawa zaopatrzeniowa".

W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku zainteresowana opisała przebieg swojej kariery zawodowej wskazując m.in., że w Służbie Bezpieczeństwa pracowała krótkotrwale, a co więcej wykonywała tam jedynie obowiązki maszynistki. Wnioskodawczyni podniosła, że została w 1989 r. przeniesiona z SB, w związku z niezadowoleniem jej przełożonych wobec zawarcia przez nią związku małżeńskiego w formie obrzędów kościelnych. Zainteresowana poinformowała, że po 1990r.

Z akt sprawy wynika, że strona została zwolniona ze służby w Policji w dniu [...] lutego 2017 r. i ma ustalone prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c ustawy zaopatrzeniowej.

Z pisma z dnia [...] września 2017 r. Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu tj. informacji o przebiegu służby Nr [...] wynika, że wnioskodawczyni pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie służby od dnia [...] lipca 1985 r. do dnia [...] października 1989 r. W sprawie ustalono, że całkowity okres służby ww. wynosi 31 lat, 7 miesięcy i 27 dni, z czego okres służby na rzecz totalitarnego państwa wynosi 4 lata i 4 miesiące.

Z kopii kompletnych akt osobowych o sygn. [...], przekazanych pismem z dnia [...] maja 2020 r., (znak; [...]) przez Instytut Pamięci Narodowej – Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wynika m.in., że Pani H. Z. rozpoczęła w dniu [...] lipca 1985 r. służbę na stanowisku [...] Wydziału [...] Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...]. Z dniem [...] listopada 1989 r. została przeniesiona na stanowisko [...] referatu ogólnego Dzielnicowego Urzędu Spraw Wewnętrznych [...]. Komendant Główny Policji w piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r., (znak: [...]) przekazał informację dotyczącą przebiegu służby ww. funkcjonariusz. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywała ona zadania i obowiązki. Była kilkukrotnie awansowana na wyższy stopień służbowy oraz przyznawano jej zwiększony dodatek służbowy do uposażenia. W aktach sprawy nie stwierdzono informacji o udzielonych wnioskującej karach dyscyplinarnych. Brak jest również dokumentów odnoszących się do czynności służbowych, w trakcie których wystąpiło zagrożenie życia lub zdrowia.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] września 2020r., nr [...] wydaną na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej odmówił wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

Organ wskazał, że całkowity okres pełnionej przez H. Z. służby wynosi 31 lat, 7 miesięcy i 27 dni. Natomiast służba pełniona przez nią na rzecz totalitarnego państwa to okres 4 lat i 4 miesięcy, co stanowi około 13,5% ogółu służby. W ocenie organu ponad 4 letni okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby nie może być uznany za krótkotrwały, bowiem nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego ani epizodycznego, zarówno według kryterium obiektywnego - samego upływu czasu, jak i biorąc pod uwagę typowy przebieg służby funkcjonariusza, w którym często po takim okresie nabywa się pewne uprawnienia związane ze stażem służby, w tym chociażby zakończenie służby przygotowawczej, a równocześnie mianowanie H. Z. z dniem [...] lipca 1988 r. funkcjonariuszem w służbie stałej. W ocenie organu strona nie spełnia zatem przesłanki stypizowanej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej.

Organ wskazał, iż z informacji dotyczącej przebiegu służby wynika również, iż H. Z. w toku pełnionej służby nie zostały nadane jakiekolwiek ordery/odznaczenia państwowe, czy też odznaki/medale resortowe. Powyższe - w ocenie organu - wskazuje, iż służba pełniona przez nią po dniu 12 września 1989 r. nie charakteryzowała się szczególnymi osiągnięciami wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy, co nie pozostaje bez znaczenia w aspekcie dokonywania przez organ oceny czy sprawa ww. stanowi szczególnie uzasadniony przypadek, umożliwiający zastosowanie wobec niej art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Stanowczego podkreślenia wymaga przy tym, iż rzetelność wykonywania zadań i obowiązków, w kontekście roty złożonego ślubowania, należy do standardowych powinności każdego funkcjonariusza służb mundurowych. Stąd też nie można uznać za wyjątkową sytuację przypadek, w którym wnioskodawczyni otrzymywała w czasie pełnienia służby nagrody albo inne gratyfikacje z tego tytułu.

H. Z. złożyła skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2020r., nr [...].

Organowi zarzucam:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 8a § 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno - Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, przez błędne przyjęcie, że w przypadku Skarżącej nie zachodzą okoliczności wskazane w naruszonym przepisie, pomimo faktu, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy świadczy o czymś całkiem przeciwnym.

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego przez oparcie rozstrzygnięcia w postaci zaskarżanej decyzji jedynie na dokumencie - informacji o przebiegu służby Nr [...] z dnia [...] września 2017 r. z pominięciem obowiązujących w okresie służby Skarżącego aktów prawnych oraz dokumentów osobowych Skarżącej i jej wniosków, z których wprost wynika, że nigdy nie pełniła służby na rzecz totalitarnego państwa,

3. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7a § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego przez nierozstrzygnięcie ewentualnych wątpliwości co do potencjalnej krótkotrwałości okresu służby przed 1989 rokiem na korzyść skarżącej bez wskazania jednocześnie, że doszło do aktualizacji jednej z przesłanek wskazanych w § 2 wspomnianego przepisu,

4. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego przez poczynienie błędnych, krzywdzących, absurdalnych i nie mających podstaw w zgromadzonym materiale dowodowym, przypuszczeń co do charakteru służby oraz motywacji działań skarżącej w trakcie służby, co w oczywisty sposób stoi w sprzeczności z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy państwowej wyrażoną w art. 8 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego,

5. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 § 1 ustawy Kodeks postępowania cywilnego przez zaniechanie przeprowadzenia wysłuchania skarżącej bez wskazania jednej z przesłanek wymienionych w § 2 do tego uprawniających, co skutkowało tworzeniem całkowicie błędnych domysłów dotyczących bezpośrednio osoby skarżącej, które nie znajdują oparcia w zgromadzonym, pisemnym materiale dowodowym,

6. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 81a § 1 w związku z art. 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego przez bezpodstawne tworzenie okoliczności stanu faktycznego, niemających podstaw w zgromadzonym materiale dowodowym, podczas gdy, w przypadku jakichkolwiek wątpliwości organ powinien rozstrzygnąć je na korzyść Skarżącej lub wykazać, że doszło do aktualizacji jednej z przesłanek wskazanych w §2 naruszonego przepisu.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżąca wnosiła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Skarżąca podnosiła, iż od [...] lipca 1985 r. była zatrudniona w Wojewódzkim Urzędzie Spraw Wewnętrznych w [...] na stanowisku [...], gdzie pracowała do dnia [...] września 1989 r., a następnie od [...] listopada 1989 r. do 1991 r. w Komendzie Rejonowej Policji [...] na stanowisku [...]. Dalszą służbę Skarżąca pełniła na etacie Wydziału [...] KP [...], tj. do dnia [...] lutego 2017 r. Skarżąca wskazywała, iż nie sposób zgodzić się z informacją przekazaną przez Instytut Pamięci Narodowej, że była to służba na rzecz, bliżej niesprecyzowanego totalitarnego państwa. Skarżąca, zarówno we wniosku z dnia [...] stycznia 2018 r., jak i w dalszych pismach, wskazywała, że nie uczestniczyła w przeprowadzaniu żadnych czynności operacyjnych oraz nie posiadała dostępu do tajnych dokumentów czy korespondencji.

Podnosiła, iż pracowała charytatywnie w kościele pw. [...], natomiast w dniu [...] sierpnia 1989 r. zawarła związek małżeński w formie ślubu kościelnego. Zawarcie związku małżeńskiego w postaci ślubu kościelnego było też bezpośrednią przyczyną przeniesienia Skarżącej z dotychczas zajmowanego stanowiska do pracy na etacie Komendy Rejonowej Milicji Obywatelskiej [...], również na stanowisko [...]. Skarżąca, jak zostało to już wspomniane, do dnia [...] lutego 2017 r. pozostawała na etacie Komendy Policji [...] w Wydziale [...]. Podkreślała, iż przez cały okres swojej służby rzetelnie wykonywała swoje obowiązki, o czym świadczą chociażby opinie znajdujące się w aktach osobowych przekazanych Organowi przez Instytut Pamięci Narodowej, jak i pozostałe dokumenty.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wnosił o oddalanie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie czy organ prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Natomiast w żadnym razie sąd nie jest władny by samodzielnie rozstrzygnąć indywidualną sprawę w zastępstwie organu administracyjnego.

Kontrolując sprawę w ramach wskazanych wyżej kompetencji, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 15c ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi: (1) 0% podstawy wymiaru - za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b; (2) 2,6% podstawy wymiaru - za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 1a oraz 2-4. Przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1-3a, 5 i 6 stosuje się odpowiednio. Emerytury nie podwyższa się zgodnie z art. 15 ust. 2 i 3, jeżeli okoliczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b (ust. 2). Wysokość emerytury ustalonej zgodnie z ust. 1 i 2 nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości emerytury, zgodnie z ust. 1-3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1 (ust. 4). Przepisów ust. 1 - 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5).

Zgodnie natomiast z art. 22a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, rentę inwalidzką ustaloną zgodnie z art. 22 zmniejsza się o 10% podstawy wymiaru za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b. Przy zmniejszaniu renty inwalidzkiej okresy służby, o której mowa w art. 13b, ustala się z uwzględnieniem pełnych miesięcy. W przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i została zwolniona ze służby przed dniem 1 sierpnia 1990 r. rentę inwalidzką wypłaca się w kwocie minimalnej według orzeczonej grupy inwalidzkiej (ust. 2). Wysokość renty inwalidzkiej, ustalonej zgodnie z ust. 1, nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej renty z tytułu niezdolności do pracy wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości renty inwalidzkiej, zgodnie z ust. 1 i 3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1. Przepisy art. 13a stosuje się odpowiednio (ust. 4). Przepisów ust. 1 i 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5).

Stosownie do treści art. 8a ust. 1 powołanej ustawy, (w oparciu o który to przepis została wydana skarżona decyzja) minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na:

(1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz

(2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).

Sposób sformułowania powołanej normy prawnej wskazuje na to, że przesłanki wymienione w art. 8a w pkt. 1 i 2 ww. ustawy powinny być spełnione łącznie. Należy bowiem zwrócić uwagę, że w cytowanym wyżej przepisie ustawodawca w drodze koniunkcji (przez użycie spójnika "oraz") połączył ze sobą dwa wymogi dla skutecznego ubiegania się o wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a oraz art. 24a ustawy w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b ustawy. Takie rozumienie art. 8a ust. 1 ustawy wynika z wykładni językowej. Zgodnie z jej regułami, czyli regułami języka polskiego (tzw. znaczeniem słownikowym), techniką legislacyjną (rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej - Dz. U. z 2016 r., poz. 283), logiką formalną (znajdującą zastosowanie do rachunku zdań) oraz utrwaloną praktyką orzeczniczą - użycie spójników: "i", "oraz", lub "łącznie" reprezentuje koniunkcję łączną, czyli taki rodzaj relacji między zdaniami, w których zdania (wyrażenia) poprzedzające i następujące po spójniku muszą być zastosowane kumulatywnie (łącznie).

Decyzja wydana na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym, jakkolwiek ma ograniczony zakres, to jednak wymaga przede wszystkim zbadania, czy organ administracji dokonał prawidłowej wykładni stosowanego przepisu prawa, czy wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zgodnie z celem danej ustawy, oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Kontroli sądowej podlega w szczególności uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do wydania decyzji uznaniowej. Przy takim zakresie kontroli obowiązkiem sądu jest sprawdzenie czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, tj. czy rozstrzygnięcie nie nosi charakteru dowolnego, a przede wszystkim czy uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie wystarczająco zindywidualizowanymi przesłankami (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2009, s. 404-405). W sprawach uznania administracyjnego sąd bada zatem, czy decyzja organu nie jest arbitralna (dowolna) lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów.

Uznaniowość w doktrynie i orzecznictwie ujmowana jest jako szczególny rodzaj dyskrecjonalnej kompetencji organu, której granice wyznacza - wyrażona w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - zasada związania administracji publicznej prawem (por. M. Jaśkowska [w:] System Prawa Administracyjnego. Tom 1. Instytucje prawa administracyjnego, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski i A. Wróbel, Warszawa 2010, s. 222 i nast.). Stopień dyskrecjonalności działania organu konkretyzują normy prawa materialnego - w analizowanym przypadku art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy zawierający wymienione wyżej przesłanki oparte na pojęciach niedookreślonych (nieostrych), a więc zawierających elementy ocenne. Dokonanie przez organ w uzasadnieniu decyzji interpretacji tych pojęć, a następnie odniesienie się do wskazanych przesłanek oraz ich rozważenie (wyważenie) na tle okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy jest obligatoryjne.

Przechodząc już do analizy podstawy prawnej skarżonego rozstrzygnięcia podkreślić należało, iż przepis art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym zawiera dwa pojęcia niedookreślone: "krótkotrwała służba" i "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków" które to pojęcia definiują "szczególnie uzasadniony przypadek", w którym Minister może wyłączyć stosowanie wobec funkcjonariusza przepisów art.15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Z pisma z dnia 6 września 2017 r. Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu tj. informacji o przebiegu służby Nr [...] wynika, że wnioskodawczyni pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej od dnia [...] lipca 1985 r. do dnia [...] października 1989 r. Natomiast całkowity okres służby ww. wynosi 31 lat, 7 miesięcy i 27 dni, z czego okres służby na rzecz totalitarnego państwa wynosi 4 lata i 4 miesiące. Służba pełniona przez nią na rzecz totalitarnego państwa tj. 4 lat i 4 miesięcy stanowi około 13,5% ogółu służby. W ocenie organu ponad 4 letni okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby nie może być uznany za krótkotrwały

W ocenie Sądu, organ dokonał błędnej oceny przesłanki "krótkotrwałości". Okres służby przez 4 lata i 4 miesiące na rzecz państwa totalitarnego w zestawieniem z całością służby (ponad 31 ) należy bowiem potraktować jako okres "krótkotrwały" gdy weźmie się pod uwagę w jakim kontekście ustawodawca posłużył się tym pojęciem. Niewątpliwie użyte zostało ono w odniesieniu do okresu zatrudnienia (służby). Należało więc rozważyć, jakie okresy pracy określa się pojęciem "krótkotrwałe" przede wszystkim z perspektywy osoby, która nabyła już uprawnienia emerytalno-rentowe po przepracowaniu kilkunastu lub kilkudziesięciu lat. Te przypadki musiał mieć bowiem przede wszystkim na względzie prawodawca, przyjmując wskazaną regulację, dotyczącą także świadczeń emerytalnych i rentowych funkcjonariuszy. Z tej perspektywy zasady doświadczenia życiowego potwierdzają, że pojęcie krótkotrwałej pracy odnoszone jest z reguły do ogólnego czasu aktywności zawodowej osób, w tym świadczenia pracy na rzecz poszczególnych pracodawców. Zatem z perspektywy służby (w stanie faktycznym niniejszej sprawy przeszło 31 lat) okres 4 lat i 4 miesięcy powinien być określony jako krótkotrwały (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 03.06.2019r., sygn. akt II SA/Wa 2346/18; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl, oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 18.11.2019r., sygn. akt II SA/Wa 1029/19, nie publ.).

Przechodząc natomiast do wykładni art. 8a ust.1 w pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, nieuprawnionym jest wywodzenie przez organ, iż o rzetelności wykonywania zadań i obowiązków można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy funkcjonariusz pełnił służbę w policji z narażeniem zdrowia lub życia. Twórca przepisu art.8a omawianej ustawy nie sformułował bowiem takiej przesłanki dla uzasadnienia możliwości wyłączenia stosowania przepisów obniżających pobierane świadczenie. Użyte w pkt 2 sformułowanie "w szczególności" nie statuuje bowiem kolejnej, odrębnej przesłanki. Nie stanowi ograniczenia kryterium rzetelności jedynie do przypadków narażania życia czy zdrowia. Zgodnie z literalnym brzmieniem zwrot "w szczególności" podkreśla tylko pewną wyjątkową okoliczność ("wartość dodana"), nie zamykając jednak katalogu sytuacji do których się odnosi przepis. Artykuł 8a ust.1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, nie dotyczy zatem tylko sytuacji związanych z narażeniem zdrowia i życia funkcjonariuszy, które stanowią jedynie swoiste wyróżnienie dla funkcjonariuszy, którzy pełnili służbę w najbardziej niebezpiecznych warunkach.

W zakresie analizy spełnienia przesłanki rzetelności pełnionej służby organ wskazał, iż co do zasady nie kwestionuje rzetelnego wykonywania przez funkcjonariusza zadań i obowiązków w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. ale uznaje to za niewystarczającą przesłankę do zastosowania wskazanych w decyzji przepisów.

W ocenie Sądu zgodnie z art.8a ustawy zaopatrzeniowej należy przyjąć, iż w stosunku do skarżącej zostały spełnione obydwie przesłanki z art.8a ust.1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, od istnienia których ustawodawca uzależnił możliwość wyłączenia stosowania przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a. Skoro bowiem strona pełniła służbę przed 31 lipca 1990 r. w wymiarze 4 lat 4 miesięcy, zaś cała pełniona przez stronę służba wynosiła ponad 31 lata, to już samo zestawienie powyższych okresów świadczy o tym, że służba na rzecz tzw. totalitarnego państwa była służba "krótkotrwałą" w rozumieniu ustawy. Rzetelne wykonywanie służby po 31 lipca 1990r., pozytywne opinie przełożonych świadczą natomiast o spełnieniu kolejnej przesłanki ustawowej. Organ winien wziąć również pod uwagę jako przesłankę pozytywną okres służby jaki pełniła skarżąca po 31 lipca 1990r. Biorąc pod uwagę powyższe, jak też wyjaśnioną we wcześniejszej części uzasadnienia okoliczność, iż narażenie zdrowia i życia nie jest elementem niezbędnym dla istnienia omawianej rzetelności, przesłankę oznaczoną w art. 8a ust.1 pkt 2 również uznać należało za spełnioną.

Należy wskazać, iż w zestawieniu z materiałem dowodowym odzwierciedlającym przebieg i charakter służby w przedmiotowej sprawie występuje "szczególny przypadek" (art. 8a ust.1), skoro przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 zostały spełnione. Przede wszystkim w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie wskazuje się, że w art. 8a ust. 1 pkt 2 in fine prawodawca wskazał jedną z przykładowych okoliczności, które mają wpływ na uznanie, że służba była pełniona rzetelnie. Oznacza to, że nawet nieziszczenie się warunku pełnienia służby "z narażeniem życia lub zdrowia" nie wyklucza a priori zastosowania przewidzianego ustawą wyjątku. Wystarczającą przesłanką może być krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego, późniejsza nienaganna służba oraz wystarczająco długi okres służby na rzecz niepodległej Polski (tak jak w przedmiotowej sprawie). Wykładnia językowo-logiczna prowadzi bowiem do wniosku, że brak możliwości ustalenia narażenia życia lub zdrowia, nie wyklucza zastosowania wyjątku, gdy spełnione są inne warunki (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 6 marca 2019 r. o sygn. akt II SA/Wa 1390/18; z dnia 17 września 2019 r. o sygn. akt II SA/Wa 670/19; z dnia 17 października 2019 r. o sygn. akt II SA/Wa 829/19).

W świetle powyższych rozważań, uznając iż skarżona decyzja narusza prawo, bowiem wydano je z naruszeniem przepisu prawa materialnego, tj. art. 8a ustawy zaopatrzeniowej - który to przepis organ wadliwie zinterpretował i przez to niewłaściwie ocenił stan faktyczny, co miało istotny wpływ na wynik sprawy - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.145 § 1 pkt 1a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.).