Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1482/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 24  ust. 2a, art. 20 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Janusz Bociąga (spr.) Protokolant Małgorzata Krasowska-Świt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo S na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 4 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków skargę oddala.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego decyzją z 4 października 2017 r .działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 2 K.p.a. w związku z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo S - od decyzji Starosty z [...] 2017 r., orzekającej o odmowie ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków Skarbu Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo S, jako władającego działką nr [...] położonej w obrębie J gmina M - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

Państwowe Gospodarstwo Leśne Nadleśnictwo S 13 lutego 2013 r. złożyło wniosek do Starosty W o ujawnienie - w prowadzonej przez organ ewidencji gruntów i budynków - zmian dla działki ewidencyjnej nr [....], obręb J. Przez: a) wydzieleniu z działki ewidencyjnej nr [...] (stanowiącej drogę o powierzchni 0,3740 ha) nowo powstałych działek nr [...], nr [...] i nr [...]; b) wprowadzeniu zmiany podmiotowej polegającej na ujawnieniu władania działką nr [...] przez Skarb Państwa w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo S.

Nadleśnictwo S przedłożyło organowi fragmenty dokumentacji geodezyjnej "Mapa do celów prawnych, Aktualizacja operatu ewidencji gruntów" przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 1 lutego 2013 r., za numerem [...]. Dokumentacja ta zawiera protokół z czynności wznowienia znaków granicznych z 20 grudnia 2012 r., sporządzony przez geodetę uprawnionego S. M. Wznowienie znaków granicznych nastąpiło na podstawie szkicu przebiegu granic sporządzonego przez M. G., składającego się na operat [...] ustalający granicę gruntów Skarbu Państwa w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe wykonanego w trybie dekretu z 21 września 1950 r. o rozgraniczeniu nieruchomości Skarbu Państwa lub nieruchomości nabywanych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. z 1950 r., nr 44, poz. 398).

Starosta W uwzględnił wniosek złożony przez Nadleśnictwo S, i wprowadził do ewidencji gruntów zmianę przedmiotową polegającą na wydzieleniu z działki nr [...], nowo powstałych działek nr [...], nr [...] i nr [...] - zgodnie z przedłożonym opracowaniem geodezyjnym nr [...]. Jednocześnie organ przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie znak: [...] służące rozpatrzeniu przesłanek wprowadzenia żądanej zmiany podmiotowej dla działki nr [...]. Organ ewidencyjny stwierdził, że działka ewidencyjna nr [...], ma obecnie nieuregulowany stan prawny. Działka stanowi drogę dojazdową, dla której nie jest prowadzona księga wieczysta. W założonej dla tej działki jednostce rejestrowej [...], obręb J ujawnione zostało prawo własności - początkowo na rzecz Prezydium Powiatowej Rady Narodowej - Powiatowy Zarząd Dróg Lokalnych, a następnie na rzecz Urzędu Gminy M. Taki stan utrzymuje się w ewidencji do chwili obecnej. Z uwagi na brak dokumentu stwierdzającego własność powyższej działki Gmina M jest w tym zakresie traktowana przez organ jak podmiot władający tym gruntem. Jak wyjaśnił to organ w decyzji z 20 marca 2014 r., znak: [...] ujawnienie w operacie ewidencyjnym powyższego wpisu nastąpiło na podstawie przepisów dekretu z 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, póz. 32) i wydanego na jego podstawie § 24 ust. 4 pkt 1 c zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów.

Zgodnie z tym ostatnim przepisem, jako władającego należy ujawnić prezydium gromadzkiej rady narodowej co do gruntów pod drogami gruntowymi, które nie zostały zaliczone do dróg publicznych, lecz są w powszechnym korzystaniu.

Ponadto organ ewidencyjny w decyzji wydanej 20 marca 2014 r. wskazał, że obecny wpis pozostaje w zgodzie z obowiązującym wówczas przepisem art. 51 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, z którego wynika że w ewidencji gruntów i budynków założonej na podstawie dekretu z 2 lutego 1955 r. oprócz właściciela do czasu uregulowania własności, wykazuje się także osobę władającego. Powyższą ocenę organ prowadzący postępowanie oparł na przeprowadzonych w sprawie wyjaśnieniach, na które składało się między innymi: badanie stanu własnościowego działki nr [...], a także korespondencja z Urzędem Gminy M dotycząca kwestii utrzymywania drogi dojazdowej stanowiącej działkę nr [...]. Gmina M wskazała, że ponosi koszty na bieżące utrzymanie tej drogi, w przyszłości będzie dążyć do uregulowania jej stanu prawnego jako drogi publicznej. Na tej podstawie organ ewidencyjny uznał za udowodniony fakt władania działką nr [...] przez Gminę M i stwierdził prawidłowość obecnego, aktualnego wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków.

Decyzją z [...] 2014 r. Starosta W orzekł o odmowie ujawnienia - jako podmiotu władającego działką ewidencyjną nr [...], obręb J - Skarbu Państwa w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo S. Organ wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy o lasach, droga publiczna w rozumieniu przepisów o drogach publicznych, nie jest drogą leśną pomimo, iż przebiega przez kompleks leśny w granicach powoływanego przez wnioskodawcę rozgraniczenia na podstawie przepisów dekretu o rozgraniczeniu nieruchomości Skarbu Państwa lub nieruchomości nabywanych dla realizacji narodowych planów gospodarczych.

Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo S wniosło odwołanie od tej decyzji Starosty W.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, decyzją z [...] 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wskazano, że zachodziły wątpliwość czy prowadzone postępowanie prowadziło do ustalenia właściciela czy też - jak domagała się tego strona, która wszczęła postępowanie - podmiotu władającego działką ewidencyjną nr [...]. Zwrócono uwagę na niedostateczny charakter przeprowadzonych przez organ ustaleń stanu faktycznego sprawy.

Starosta W w ponownym postępowaniu uzupełnił materiał dowodowy. Wskazano dane osób korzystających z drogi "Polana" jako drogi dojazdowej. M. T. – S., W. P., B. M., B. M., M. U., E. K., S. K. którzy także zostali przesłuchani w charakterze świadków. Osoby te zgodnie oświadczyły, że podmiotem władającym działką jest Gmina M, który to podmiot: "zawsze dba o przejezdność drogi, ponosi nakłady na drogę, w zimie odśnieża. Nadto Gmina M przedłożyła do akt sprawy swój wniosek do Sądu Rejonowego z 23 maja 2014 r o stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie wskazanych w nim działek drogowych – w tym między innymi działki nr [...]. Z uzasadnienia tego wniosku wynika, że wskazane w nim działki znajdują się od co najmniej 30 lat w posiadaniu samoistnym wnioskodawcy, a wcześniej znajdowały się one w posiadaniu jego poprzedników. Działki te były utwardzane żwirem i kamieniami, czyszczono znajdujące się na nich rowy, wykaszano trawę z poboczy, a w zimie odśnieżano. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, z wyżej wymienionych działek nikt nie opłacał podatku od nieruchomości. Uzyskano także dowód, że działką ewidencyjną nr [...] zajmuje się nie tylko Gmina M, ale również Nadleśnictwo S. Na potwierdzenie tej tezy przedstawiciele Nadleśnictwa złożyli do akt sprawy cztery wyrysy ze sporządzonej przez ta jednostkę mapy gospodarczej.

Jak stwierdzono w protokole sporządzonym na rozprawie z 14 listopada 2014 r., obie strony postępowania: "(...) dbają o stan i przejezdność lej drogi, poprzez jej remonty, naprawy spowodowane skutkami nagłych warunków atmosferycznych - duże opady, które powodują zniszczenie powierzchni, rowów. (...) Prace dotyczące utrzymania drogi (działka [...]) podejmowane są przez Nadleśnictwo S i Gminę M naprzemiennie w razie konieczności kierując się interesem swoim i mieszkańców". Pod protokołem złożone zostały własnoręczne podpisy obecnych na rozprawie świadków, a także przedstawicieli stron postępowania: M. G. (pełnomocnika Nadleśnictwa S) i E. G. (przedstawiciela Gminy M). Nadleśnictwo S wskazało, że na drogę, której dotyczy postępowanie rokrocznie wydatkowane są fundusze na remonty i utrzymanie - w ramach prowadzonej przez wnioskodawcę na tym terenie gospodarki leśnej prowadzonej na podstawie opracowywanego okresowo planu urządzenia lasu. Prace te polegają na utrzymaniu nawierzchni drogowej, odśnieżaniu, posypywaniu, uzupełnianiu kolein powstałych po wywozie lub opadach deszczu, a także remontów inwestycyjnych na odtworzenie mostu na przedmiotowej drodze.

Starosta W decyzją z [...] 2014 r., orzekał o aktualizacji danych zawartych w operacie ewidencji gruntów polegającej na utworzeniu odrębnej jednostki rejestrowej, w której dla przedmiotu stanowiącego działkę nr [...] ujawnione zostały podmioty władające: Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo S oraz Gmina M. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że na skutek przeprowadzonego postępowania dowodowego w sprawie należy stwierdzić, że władanie działką drogową nr [...] jest wykonywane przez obie strony biorące udział w postępowaniu.

Od powyższej decyzji Gmina M złożyła odwołanie. W uzasadnieniu odwołania zakwestionowano prawidłowość ustaleń faktycznych, na podstawie których w zaskarżonej decyzji dokonano ujawnienia władania Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo S. W ocenie odwołującej, o fakcie władania przez wyżej wymienioną jednostkę nie świadczy powołany przez nią plan urządzenia lasu, stanowiącego dokument wewnętrzny Lasów Państwowych, który nie jest wykładany do publicznego wglądu i nie jest uzgadniany z podmiotami administracji terenowej. Jak podkreślono, planem tym objęto również działkę ewidencyjną nr [...], która zgodnie ze stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej stanowi własność osób fizycznych. Wskazano również, że zawarte w zaskarżonej decyzji stwierdzenie, jakoby Gmina M uznała fakt władania przez Nadleśnictwo S działką ewidencyjną nr [...] - stanowi nad interpretację.

Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpatrzeniu odwołania decyzją z [...] 2015 r. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji Starosty W z [...] 2014 r. Organ II instancji wskazał, że starosta obowiązany jest do ustalenia czy dany podmiot włada gruntem oraz czy władanie jest samodzielne, od nikogo niezależne i nie pochodzące od czyjegokolwiek uznania lub woli. Ustalenie powyższych okoliczności z natury cywilnych może zostać dokonane przy pomocy dostępnych w ramach postępowania administracyjnego środków dowodowych.

Decyzja wydana przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] 2015 r. została zaskarżona do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 17 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 1684/15 oddalił skargę.

Starosta W wystąpił pismem z 29 listopada 2016 r. do pełnomocnika Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Nadleśnictwo S, o informację, która pozwoliłaby na powiązanie danych przedłożonych w protokołach dokumentujących przeprowadzane prace remontowe konkretnie z działką nr [...]. Do akt sprawy wnioskodawca załączył wyciąg z obowiązującego oraz uproszczonego planu urządzenia lasu. Jednocześnie pełnomocnik wnioskodawcy wskazał w treści przedmiotowego pisma, iż w ramach obowiązującego uproszczonego planu urządzenia lasu działka nr [...] stanowi obecnie oddział nr 139h, podczas gdy w ramach poprzednio obowiązującego planu urządzenia lasu (lata 2006 -2015) stanowiła część pododdziału 139a. Państwowe Gospodarstwo Leśne Nadleśnictwo S przedłożyło ponownie wyciąg z planów urządzenia lasu tj. obowiązującego poprzednio (lata 2006 -2015) oraz obowiązującego obecnie (lata 2016 - 2025). Jednocześnie obok przedmiotowych wyciągów zostały przedłożone wydruki z systemu informatycznego Lasów Państwowych, wyrysy z map gospodarczych Lasów Państwowych.

Starosta W decyzją z [...] 2017 r. orzekł o odmowie ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków Skarbu Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo S, jako władającego działką nr [...]. Organ I instancji wskazał wprost, iż w sprawie brak jest dostatecznych dowodów, które wskazywałyby na władanie Skarbu Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo S działka nr [...].

Nadleśnictwo S wniosło odwołanie od przedmiotowej decyzji podkreślając, nieprawidłowo oceniono całość zgromadzonego materiału dowodowego.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, że kluczowe znaczenie w sprawie ma art. 20 ust. 2 pkt 1b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, który stanowi, że w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właścicieli, a w przypadku "gruntów, dla których z uwagi na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie sposób ustalić właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają nieruchomością na zasadach samoistnego posiadania". Skoro zatem w niniejszej sprawie jak wynika z zaświadczenia Sądu Rejonowego dla działki nr [...] (działka [...] powstała z podziału działki [...]) położonej w J nie sposób ustalić księgi wieczystej, jak również stanu własności nieruchomości, stąd w przypadku tego rodzaju nieruchomości o możliwości wpisania do ewidencji określonego podmiotu decyduje fakt władania przedmiotową nieruchomością na zasadach samoistnego posiadania przez podmiot wnioskujący o dokonanie wpisu w ewidencji.

Zatem aby ustalić znaczenie pojęciowe "samoistnego posiadania" należy odwołać się wprost do brzmienia art. 336 k.c. Prawo geodezyjne i kartograficzne nie definiuje pojęcia "władania" nieruchomością, jednakże nie budzi wątpliwości, że pojęcie to jest tożsame z "posiadaniem" w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Jednak chodzi o posiadacza samoistnego danego gruntu, o jakim mowa w art. 336 k.c., a więc osobę, która rzeczą faktycznie włada jak właściciel. Ujawnienie władającego w ewidencji gruntów możliwe jest wtedy gdy fakt władania jednoznacznie wynika z materiału zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym" Mając na uwadze powyższe należy wskazać, iż dopiero zaistnienie w ramach prowadzonego postępowania dowodowego na podstawie zgromadzonych dowodów przesłanek stanowiących o władaniu przedmiotową nieruchomością przez jej posiadacza jak właściciel, skutkować będzie możliwością ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków podmiotu będącego posiadaczem samoistnym nieruchomości wykonującego funkcje "właścicielskie" w stosunku do działki będącej przedmiotem wpisu.

Podstawą ewidencji gruntów i budynków jest bezsporny charakter zmian danych ewidencji gruntów i budynków" (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 maja 2013 r.). Ponadto koniecznym jest podkreślenie, iż zakres czynności dowodowych koniecznych do podjęcia przez organ administracji publicznej nie jest nieograniczony, a potwierdzeniem powyższego jest również dorobek orzeczniczy sądów administracyjnych, zgodnie z którym: "złożenie stosownych dokumentów nie jest konieczne do wszczęcia postępowania, lecz do załatwienia sprawy zgodnie z żądaniem strony. Jeżeli strona nie złoży odpowiednich dokumentów lub przedstawione przez nią dane nie uzasadniają wprowadzenia zmian - organ wyda decyzję odmowną" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 maja 2012 r. wydany w sprawie sygn. akt III SAB/Lu 3/12) oraz "dokonanie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków możliwe jest poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi wynikającymi z ewidencji gruntów, a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów przez stronę wnioskującą o dokonanie aktualizacji dokumentów" (vide: wyrok wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach z dnia 27 czerwca 2016 r. wydany w sprawie sygn. akt II SA/G1 221/16). Przytoczenie całokształtu dorobku orzeczniczego, stanowiska przedstawicieli piśmiennictwa stało się konieczne, gdyż powyższe stanowi o niedopuszczalności nakładania na organy prowadzące postępowanie w sprawie nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów potwierdzających stanowisko prezentowane przez wnioskodawcę, szczególnie w przypadku, w którym to w interesie podmiotu wnioskującego jest przedstawienie stosownej dokumentacji potwierdzającej stanowisko zaprezentowane we wniosku.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego mając na uwadze powyższe podzielił stanowisko Starosty i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo S zarzucając sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego wskutek naruszenia przepisów postepowania, a mianowicie art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie oceny dowodów w sposób wybiórczy i niewszechstronny co skutkuje błędnym uznaniem, że przedłożona przez skarżącego dokumentacja nie pozwala powiązać przeprowadzonych prac remontowych z działką [...] i tym samym uznać skarżącego za władającego przedmiotowa działką. Tymczasem z udostępnionej przez skarżącego dokumentacji przetargowej, protokołu odbioru prac z 2013 r., protokołów rozliczenia: remontu mostu oraz dylowania (umocnienia) drogi z 2012 r. oraz protokołów odbioru robót z 2010 r. wynika, że skarżący wykonywał prace na przedmiotowej działce, która stanowi część oddziału 139 h (a poprzednio pododdziału 139), a zatem można skarżącego uznać za władającego działką [...].

W uzasadnieniu skargi wskazano, że przedstawione dowody jednoznacznie wskazują na władanie działką nr [...] przez Nadleśnictwo S. Skarżący zarówno podczas rozprawy w dniu 14 listopada 2014 r. jak i w piśmie z dnia 24 listopada 2014 r. szczegółowo opisał specyfikacje prowadzonej przez niego gospodarki leśnej, która jak się okazuje, jest w dalszym stopniu niezrozumiała przez organ. Opisane wadliwości w tym wybiórcza ocena dowodów świadczą o naruszeniu art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., które nakładają na organy administracji obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej i podejmowania rozstrzygnięcia na podstawie wszechstronnie wyjaśnionego stanu faktycznego przy zastosowaniu wszelkich koniecznych środków dowodowych z uwzględnieniem słusznego interesu strony. W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2015.520 ze zm.) dalej pgik, oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2015.542 ze zm.) dalej rozporządzenie egib. Z przepisu art. 2 ust. 2 pgik wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest systemem informacyjnym zapewniającym gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju informacji o gruntach budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami, który to zbiór, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw.

Dane o gruntach, budynkach i lokalach gromadzone są w tym systemie w drodze rejestracji stanów prawnych ustalonych w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Rejestr ewidencji gruntów jest odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości, ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej.

Przepisy pgik nie dają podstaw do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień do gruntów. Zmiana granic i powierzchni działek dotyczy stanów własnościowych, a kwestie własnościowe rozstrzygane są przez sądy powszechne. Nie można dokonywać żadnych zmian własnościowych poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów, ponieważ ewidencja jest tylko rejestrem danych wynikających z dokumentacji urzędowej. Organy ewidencyjne nie mogą samodzielnie rozstrzygać uprawnień wnioskodawcy do gruntu, budynku lub lokalu. Kwestia ta była wielokrotnie przedmiotem rozważań i wyjaśnień zarówno w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i wojewódzkich sądów administracyjnych

Stosownie do art. 24 ust. 2a pgik, dane zawarte w ewidencji mogą podlegać aktualizacji z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt. 1 ustawy, czyli właścicieli nieruchomości lub podmiotów władających na zasadzie samoistnego posiadania. Zgodnie z treścią § 45 ust. 1 rozporządzenia egib, aktualizacja operatu następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Mając na uwadze powyższe regulacje stwierdzić należy, że wbrew stanowisku Lasów Państwowych Nadleśnictwo S, zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Przedmiotem skargi była decyzja utrzymująca w mocy odmowę aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Odmowa ta dotyczyła faktycznie żądania wykreślenia z ewidencji gruntów Gminy M jako władającej działką ewidencyjną nr [...] położonej w obrębie J, gmina M. Gmina jest wpisana jako podmiot władający tym gruntem na zasadzie samoistnego posiadania. Wniosek ten dotyczy, więc zmiany o charakterze podmiotowym i negatywnym, tj. zmiany zmierzającej do wykreślenia ujawnionego w ewidencji podmiotu i wpisania, ujawnienia jako posiadacza samoistnego Skarbu Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo S.

Zasadnie podniósł organ administracji, że wniosek o zmianę wpisu w ewidencji może być dokonany po przedstawieniu przez wnioskodawcę stosownych dokumentów stanowiących tytuł prawny do dokonania zmiany w ewidencji, albowiem wpis (zmiana wpisu) do ewidencji gruntów jest czynnością wykonawczą wobec wcześniejszej czynności prawnej. W art. 20 ust. 2 pkt 1b pgik wskazano, a dotyczy to przedmiotowej sprawy, że w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właścicieli, a w przypadku "gruntów, dla których z uwagi na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie sposób ustalić właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają nieruchomością na zasadach samoistnego posiadania". Skoro zatem w niniejszej sprawie jak wynika z zaświadczenia Sądu Rejonowego dla działki nr [...] (działka [...] powstała z podziału działki [...]) położonej w J nie sposób ustalić księgi wieczystej, jak również stanu własności nieruchomości, stąd w przypadku tego rodzaju nieruchomości o możliwości wpisania do ewidencji określonego podmiotu decyduje fakt władania przedmiotową nieruchomością na zasadach samoistnego posiadania przez podmiot wnioskujący o dokonanie wpisu w ewidencji. Ustalenie powyższych okoliczności z natury cywilnych może zostać dokonane przy pomocy dostępnych w ramach postępowania administracyjnego środków dowodowych.

W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca nie przedłożyła przekonywujących dowodów, które uzasadniałyby obowiązek wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów. Organ II instancji prawidłowo wskazał, że Starosta W zwracał się kilkakrotnie do wnioskodawcy, o przedłożenie dokumentacji, która pozwoliłaby zweryfikować dane zawarte w przedłożonych protokołach i powiązać przeprowadzone prace remontowe odnoście drogi konkretnie z działką nr [...]. Wnioskodawca nie przedłożył takich dokumentów, które niewątpliwie stanowiłyby o sprawowaniu władztwa nad działką nr [...] przez Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Nadleśnictwo S. Natomiast dowody przedstawione przez Gminę wskazują, że to ten organ wykonuje władztwo nad przedmiotową działką, które wypełnia treść instytucji prawa cywilnego, samoistnego posiadania. Ma racje organ, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy o lasach, droga publiczna w rozumieniu przepisów o drogach publicznych, nie jest drogą leśną, pomimo, iż przebiega przez kompleks. Przedłożony przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Nadleśnictwo S wyciąg z planów urządzenia lasu tj. obowiązującego poprzednio (lata 2006 -2015) oraz obowiązującego obecnie (lata 2016 - 2025) jest tylko środkiem dowodowym podlegającym ocenie tak jak inne dowody w sprawie, natomiast nie jest dowodem samoistnego posiadania działki nr [...]. W konfrontacji z innymi dowodami organ prawidłowo wskazał iż nie jest wystarczającą podstawą do wykazania samoistnego posiadania bowiem ten dokument w istocie dotyczy gospodarki leśnej, a nie stosunków władania działkami.

Postępowanie dowodowe w sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo i ocena dowodów zgromadzonych jest logiczna i mieści się w granicach oceny swobodnej a nie dowolnej. Biorąc pod uwagę treść przytoczonych przepisów stanowiących podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, zarzuty skarga musiała zostać uznana za bezskuteczną. Kontrola sądowa nie wykazała również naruszeń przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które zgodnie z treścią art.145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należałoby wziąć pod uwagę z urzędu.

Z powyższych przyczyn Sąd działając na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.