Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 541/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 134 , art. 174 pkt 1, art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c), art. 141 § 4, art.176 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 70 § 1, art. 70 § 4
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 138 § 1 pkt 1, art. 144, art. 58 § 1 i § 2, art. 7, art. 77 § 1, art. 44, art. 136, art. 94 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 18, art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6, 7, 8 i 10
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Adam Nita (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 sierpnia 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 610/18 w sprawie ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 27 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od R. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 29 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 610/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (zwany dalej Sądem I instancji) oddalił skargę R. K. (w dalszej części uzasadnienia określanego mianem Zobowiązanego, Strony lub Skarżącego) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (zwanego dalej Organem odwoławczym lub Organem II instancji) z 27 kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się w ten sposób, że 23 stycznia 2018 r. Skarżący wystąpił o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu tego wniosku podniósł on, że o dacie doręczenia odpisu tytułu wykonawczego dowiedział się dopiero z treści postanowienia z 17 stycznia 2018 r. W orzeczeniu tym Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. (zwany dalej Organem I instancji) odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie rozpoznania zgłoszonych zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. W ocenie Zobowiązanego, uchybienie terminu do zgłoszenia zarzutów nastąpiło bez jego winy, gdyż przesyłka pocztowa zawierająca odpis tytułu wykonawczego była nieprawidłowo adresowana i nie otrzymał on zawiadomienia o jej awizowaniu. Strona podniosła również, że w okresie od 17 listopada 2017 r. do 5 stycznia 2018 r. przebywała na urlopie, więc i tak nie byłby w stanie podjąć przesyłki oraz zgłosić zarzutów w terminie. Ponadto wskazała ona, że została wprowadzona w błąd przez operatora pocztowego co do początku i końca terminu do zgłoszenia zarzutów. Ten bowiem przyjął do doręczenia nieprawidłowo adresowaną przesyłkę poleconą i nieprawidłowo ją awizował.

Organy podatkowe obydwu instancji nie podzieliły tych racji. Nieostateczne postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o odmowie przywrócenia terminu zostało bowiem zaaprobowane przez Organ II instancji, który utrzymał je w mocy. Z ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zgodził się także Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając skargę na to orzeczenie. Stało się tak, ponieważ okoliczności związane z prawidłowością doręczenia Skarżącemu odpisu tytułu wykonawczego podlegały merytorycznej ocenie w odrębnym postępowaniu wszczętym zażaleniem Strony na postanowienie Organu I instancji z 9 marca 2018 r. o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie rozpoznania zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. Tym samym, w przekonaniu Sądu I instancji, twierdzenia Strony, dotyczące błędnego zaadresowania i nieprawidłowego awizowania przesyłki pocztowej, stosownie do dyspozycji art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pozostają poza granicami rozpoznawanej sprawy sądowoadministracyjnej, dotyczącej legalności odmowy przywrócenia uchybionego terminu procesowego. Odnosząc się zaś do kwestii zasadności przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, Sąd I instancji wskazał, ze Zobowiązany nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu. Za taką okoliczność nie sposób bowiem uznać pobytu na urlopie.

Wskazany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a także inne przytoczone w tym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych zostały opublikowane na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).

W skardze kasacyjnej Zobowiązany wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto wystąpił on o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie i zasądzenie od Organu odwoławczego na rzecz Strony zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (wynagrodzenia doradcy podatkowego). Jednocześnie, nieprawomocnemu orzeczeniu wydanemu w sprawie zarzucono:

I. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – zwanej dalej P.p.s.a.), naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, to jest:

1. art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm. – zwanej dalej O.p.) w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. - poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym nieuwzględnieniu przez Sąd I instancji przedawnienia obowiązku z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2007 r., skutkujące błędem polegającym na bezzasadnym oddaleniu skargi;

2. art. 70 § 4 O.p. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. - poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym nieuwzględnieniu skargi przez Sąd I instancji na skutek błędnego uznania, iż zobowiązanie podatkowe Skarżącego z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2007 r. nie uległo przedawnieniu ze względu na przerwanie biegu terminu przedawnienia na skutek:

• zastosowania środka egzekucyjnego w toku postępowania egzekucyjnego, które było prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy z 29 listopada 2011 r.,

• zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej względem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na podstawie zawiadomienia z 22 listopada 2017 r. w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 22 listopada 2017 r., dotyczącego podatku od towarów i usług za styczeń 2007 r.

- podczas gdy wskazane postępowania egzekucyjne nie zostały prawidłowo wszczęte (wadliwe tytuły wykonawcze nie zostały skutecznie doręczone), a Skarżący w obydwu przypadkach nie został zawiadomiony o zastosowaniu środka egzekucyjnego.

II. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a - naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

3. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – zwanej dalej K.p.a.) w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2017 r, poz. 1201 ze zm., zwanej dalej u.p.e.a.). W ocenie Strony nastąpiło to poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej postanowienia Organu I instancji, podczas gdy zarzuty sformułowane w zażaleniu uzasadniały uchylenie w całości przedmiotowego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji;

4. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1

i § 2 K.p.a. w zw. z art. 18 i art. 33 § 1 punkty 1, 2, 6, 7, 8 i 10 u.p.e.a. - poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd I instancji, podczas gdy Skarżący wykazał, iż organy administracji przedwcześnie i bezzasadnie odmówiły uwzględnienia złożonego przez niego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z 22 listopada 2017 r.;

5. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 44 K.p.a., art. 136 K.p.a. w zw. z art. 18, art. 27 § 1 pkt 9 i art. 33 § 1 punkty 1, 2, 6, 7, 8 i 10 u.p.e.a. - poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, w sytuacji gdy Skarżący wykazał, iż organy administracji obydwu instancji błędnie przyjęły w przedmiotowej sprawie, że odpis tytułu wykonawczego z 22 listopada 2017 r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu z dnia 22 listopada 2017 r. doręczono Skarżącemu skutecznie 8 grudnia 2017 r., podczas gdy w rzeczywistości Skarżący nie otrzymał go w ogóle, a tym samym nie nastąpiło prawidłowe wszczęcie postępowania egzekucyjnego;

6. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. - poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, w sytuacji gdy Skarżący wykazał, iż postanowienia organów obydwu instancji zawierają błędne rozstrzygnięcia i są wadliwie uzasadnione, gdyż organy błędnie oceniły, iż nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego;

7. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 94 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. - poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd I instancji, mimo że Skarżący wykazał, iż Organ I instancji zaniechał zawieszenia postępowania w sprawie z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów, mimo że nie zostało rozstrzygnięte prawomocnym wyrokiem sądów administracyjnych zagadnienie wstępne dotyczące zasadności przekazania sprawy dotyczącej zarzutów do ponownego rozpatrzenia przez Organ I instancji - w dacie doręczenia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z 9 marca 2018 r. postępowanie w kwestii wniosku o przywrócenie terminu zawieszone postanowieniem z 7 lutego 2018 r. nie zostało podjęte, przy czym nie było prawomocne postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 27 lutego 2018 r., które uchyla w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z 17 stycznia 2018 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie rozpoznania zarzutów dotyczących prowadzenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z 22 listopada 2017 r. i – jak to ujęto - przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Organ I instancji, gdyż nie upłynął termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego;

8. art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 i § 2 K.p.a. w zw. z 18 i art. 33 § 1 punkty 1, 2, 6, 7, 8 i 10 u.p.e.a. - poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na sporządzeniu przez Sąd I instancji błędnego uzasadnienia wyroku z 29 sierpnia 2018 r., w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny bezzasadnie uznał, że organy obydwu instancji prawidłowo rozpatrzyły wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z 22 listopada 2017 r.;

9. art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. - poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu przez Sąd I instancji błędnego uzasadnienia wyroku z 29 sierpnia 2018 r., w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawił stan faktyczny niezgodnie z rzeczywistością poprzez bezzasadną akceptację ustaleń organów obydwu instancji, iż bieg terminu przedawnienia został przerwany na skutek:

• zastosowania środka egzekucyjnego w toku postępowania egzekucyjnego, które było prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy z 29 listopada 2011 r.,

• zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej względem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na podstawie zawiadomienia z 22 listopada 2017 r. w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 22 listopada 2017 r., dotyczącego podatku od towarów i usług za styczeń 2007 r.

W odpowiedzi na te zarzuty i argumentację, Organ II instancji wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Ponadto, w trybie art.176 § 2 P.p.s.a. wystąpił on o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i jako taka została oddalona. Doszło do tego na posiedzeniu niejawnym przez wzgląd na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Izby Finansowej z 25 stycznia 2021 r., wydane na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), W rozstrzygnięciu tym, wspomniany podmiot skierował sprawę na posiedzenie niejawne z uwagi na konieczność jej rozpatrzenia bez zbędnej zwłoki po długim okresie oczekiwania spowodowanym ograniczeniami związanymi z sytuacją pandemiczną (skarga kasacyjna z 8 listopada 2018 r.) oraz brak możliwości technicznych przeprowadzenia w krótkim terminie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 – zwanej dalej P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania sądowego, której przesłanki zostały wskazane w art. 183 § 2 P.p.s.a. Okoliczności te w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły.

Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia wyroków sądu pierwszej instancji, o czym świadczy właśnie wskazane wyżej związanie podstawami skargi kasacyjnej, sprowadzające się do tego, że zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego określa wnoszący skargę kasacyjną, podnosząc naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub przepisu postępowania (za wyrokiem NSA z 1 sierpnia 2019 r., sygn. akt II FSK 3001/17). Naczelny Sąd Administracyjny nie tylko nie ma obowiązku, ale przede wszystkim prawa domyślania się i uzupełniania zarzutów skargi kasacyjnej oraz argumentacji służącej ich uzasadnieniu. Określenie danej podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd pierwszej instancji nie naruszył również innych przepisów, niedostrzeżonych lub pominiętych przy formułowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. Ponadto, co istotne w rozpoznawanej sprawie, pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej czy odniesienie się do nich w sposób wybiórczy i ogólnikowy skutkuje niemożnością zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez wojewódzki sąd administracyjny czy działające w sprawie organy podatkowe.

Istotnym elementem skargi kasacyjnej, jest jej uzasadnienie, które powinno zostać sformułowane w taki sposób, aby można było powiązać je z konkretnymi przepisami prawa, które skarżący kasacyjne uznaje za naruszone. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega bowiem na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 października 2017 r., sygn. II OSK 2702/16, zgodnie z art. 176 P.p.s.a. wnoszący skargę kasacyjną ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.

Nie ulega ponadto wątpliwości to, że punktem odniesienia dla ustaleń i wniosków Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 173 § 1 P.p.s.a., od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3 P.p.s.a., przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z kolei, zakres orzekania wojewódzkiego sądu administracyjnego jest wyznaczony treścią skargi. Ta powinna bowiem czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności (por. art. 57 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W konsekwencji, w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd administracyjny orzekający w pierwszej instancji rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a tej samej ustawy.

W tym kontekście normatywnym godzi się zauważyć, że przedmiotem sprawy rozstrzyganej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny było ostateczne postanowienie Organu II instancji w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Tym samym, poza zakresem rozpoznania Sądu I instancji, a co za tym idzie Naczelnego Sądu Administracyjnego znalazły się wszelkie inne kwestie, artykułowane przez Stronę najpierw w jej skardze, a następnie podniesione w skardze kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny dał temu wyraz w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, a Naczelny Sad Administracyjny aprobuje to zapatrywanie. Dlatego, dokonując oceny legalności wyroku Sądu I instancji nie sposób było odnosić się do zarzutów skargi kasacyjnej, niezwiązanych z przedmiotową sprawą. Należą do nich twierdzenia, w których artykułuje się naruszenie przepisów prawa materialnego oraz obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez wzgląd na nieuwzględnienie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (por. zarzuty skargi kasacyjnej oznaczone w tym uzasadnieniu jako I.1, I.2 oraz II.9).

Ponadto, poza granicami przedmiotowej sprawy należy umiejscowić zarzut procesowy skargi kasacyjnej, oznaczony jako II.5. Materii prawidłowości doręczenia Zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu nie sposób bowiem zaliczyć do zagadnień przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie wyartykułował to w uzasadnieniu swojego wyroku podnosząc, że wskazane kwestie podlegały merytorycznej ocenie w odrębnym postępowaniu wszczętym zażaleniem Strony na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z 9 marca 2018 r. o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie rozpoznania zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia.

Wreszcie, nie sposób było zgodzić się z zarzutem skargi kasacyjnej, oznaczonym jako II.7. W tej części wspomnianego pisma procesowego Zobowiązany wskazał na to, że Organ I instancji zaniechał zawieszenia postępowania w sprawie z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów, mimo że nie zostało rozstrzygnięte prawomocnym wyrokiem sądów administracyjnych zagadnienie wstępne dotyczące zasadności odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozpoznania zarzutów dotyczących prowadzenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z 22 listopada 2017 r.

Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że wbrew twierdzeniu Zobowiązanego, podniesionemu w jego skardze kasacyjnej w przedstawiony sposób nie mogło dojść do naruszenia art. 94 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Jednostki redakcyjnej tekstu prawnego, oznaczonej jako art. 94 § 1 pkt 4 brak jest bowiem w Kodeksie postępowania administracyjnego. Sąd I instancji zwracał Skarżącemu uwagę na tę kwestię w uzasadnieniu swojego wyroku, odnosząc swoje wnioski do niepowołanego w skardze art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Takiej możliwości nie ma natomiast Naczelny Sąd Administracyjny. W przeciwieństwie do sądów administracyjnych pierwszej instancji, niezwiązanych powołaną podstawą prawną (por. art. 134 § 1 P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny, w myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to, że jeżeli Strona wskaże konkretny przepis prawa materialnego lub prawa procesowego, który jej zdaniem został naruszony, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy w sprawie nie naruszono innej regulacji prawnej. Ponieważ jak wskazano, art. 94 § 1 pkt 4 K.p.a. nie istnieje, przez wzgląd na dyspozycję art. 183 § 1 P.p.s.a. nie sposób było badać tej materii w postępowaniu prowadzonym przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W tej sytuacji punktem odniesienia dla ustaleń i wniosków Naczelnego Sądu Administracyjnego mogły się stać wyłącznie zagadnienia legalności odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym i aprobaty dla tego postanowienia ostatecznego, wyrażonej w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji (zarzuty skargi kasacyjnej oznaczone jako II.3, II.4, II.6 i II.8). Nawiązując do tej materii należy podnieść, że nie ulega wątpliwości iż w myśl art. 58 § 1 K.p.a., odpowiednio stosowanego w postępowaniu egzekucyjnym na mocy art. 18 u.p.e.a. w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zobowiązany uzasadniał zaś zaistnienie tej okoliczności swoim przebywaniem na urlopie, uniemożliwiającym mu odebranie przesyłki zawierającej odpis tytułu wykonawczego oraz zgłoszenie zarzutów w terminie.

Nie sposób uznać tego zdarzenia za uprawdopodobnienie braku winy Strony w uchybieniu terminowi procesowemu. Przyjmuje się bowiem, że wyjazd na urlop nie uprawdopodabnia, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 1162/08, por. także B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017, s. 362). Na kwestie te w uzasadnieniu swojego wyroku trafnie zwracał uwagę Sąd I instancji, wskazując że nawet lekkie niedbalstwo przy dokonywaniu czynności w toku postępowania wyklucza przywrócenie terminu. Czynność tę (przywrócenie terminu) uzasadnia zaś zaistnienie obiektywnych, okoliczności występujących bez woli strony, które mimo dołożenia przez ten podmiot odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. Z tych właśnie względów nie mogły zyskać aprobaty Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty skargi kasacyjnej oznaczone w tym uzasadnieniu jako II.3, II.4, II.6 i II.8.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono natomiast na podstawie art. 209 P.p.s.a., art. 204 pkt 1 tej ustawy oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. Złożył się na nie zwrot wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, ukształtowany na poziomie 360 zł. O jego wysokości orzeczono na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

Sławomir Presnarowicz Jolanta Sokołowska Adam Nita