Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 111/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Radom Sędzia WSA (del.) Tomasz Judecki po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 września 2022 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 3 stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przystępując do rozstrzygania Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn.

Skarżąca (K. L.) wniosła o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z rezygnacją (niepodejmowaniem) zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką.

Wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta C. decyzją odmówiono skarżącej przyznania wnioskowanego przez nią świadczenia.

Po rozpatrzeniu sprawy w trybie instancyjnym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (dalej: SKO, Kolegium) uchyliło ww. decyzję w całości

i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zakwestionowało rozstrzygnięcie w zakresie odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na to, że niepełnosprawność jej matki istnieje od 33 roku życia. Stwierdziło ponadto naruszenie przepisów postępowania oraz wskazało na konieczność wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności dotyczących zakresu opieki sprawowanej przez skarżącą nad matką i stanu zdrowia matki.

W wydanej ponownie decyzji organ I instancji po raz drugi odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Uzasadniał, że w sprawie nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.

o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm. - dalej: u.ś.r.), tj. wymóg, aby niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Ponadto dowodził, że zakres czynności opiekuńczych wykonywanych przez skarżącą względem matki nie wyklucza podjęcia przez nią zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze.

Od ww. decyzji skarżąca złożyła odwołanie.

Rozpoznając sprawę w procedurze odwoławczej SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniało, że materialnoprawną podstawę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego stanowi art. 17 ust. 1 u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje wskazanym w jego treści osobom, do których skarżąca się zalicza, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby

w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Kolegium uznało, że przyjęte przez organ I instancji stanowisko, dotyczące momentu powstania u matki skarżącej niepełnosprawności, jest nieprawidłowe. Stwierdziło, że organ ten dokonał błędnej wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r. Jako podstawę swojego stanowiska przyjęło wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (K 38/13).

Dalej SKO dowodziło, że podstawowym wymogiem do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub powodującej konieczność zrezygnowania z pracy. Wskazało, że świadczenie to nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia

z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia

w celu jej sprawowania. Przyjęło, że art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej i że nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Zaznaczyło, że przepis ten nie stanowi o konieczności sprawowania całodobowej opieki. Dodało, że opieka ta musi być jednak stała, permanentna

i regularna, a także sprawowana w takim zakresie, który wyklucza możliwość jednoczesnego wykonywania pracy.

Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy Kolegium dostrzegło, że matka skarżącej legitymuje się orzeczeniem o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji związanej ze stanem narządu ruchu oraz że jej inwalidztwo istnieje od listopada 1981 r., tj. od 33 roku życia. Zauważyło, że z wyjaśnień skarżącej wynika, iż około 2 lata temu zdiagnozowano u matki nowotwór (chłoniaka), matka przeszła cykl chemii, która ją całkowicie osłabiła, a obecnie widoczny jest nawrót nowotworu; skarżąca pomaga matce przy porannej toalecie, ubieraniu, przygotowuje jej posiłki, pierze ubrania, podaje leki, dokonuje wszystkich czynności, które wykonuje się przy osobie chorej; matka przeważnie leży, gdyż ma problemy z siedzeniem (dokucza jej biodro); matka porusza się o kulach; matka cierpi z powodu bólu kolan, biodra i rąk, dlatego przyjmuje leki przeciwbólowe i zastrzyki od wielu lat.

Kolegium motywowało, że z kart informacyjnych leczenia szpitalnego wynika, że matka skarżącej choruje na dysplazję stawu biodrowego; w 2019 r. rozpoznano

u niej nowotwór (chłoniaka) i w związku z tym od października 2019 r. do marca 2020 r. przyjmowała cykle chemioterapii; w lutym 2021 r. nastąpiła u niej wznowa choroby nowotworowej; w lipcu, wrześniu i październiku 2021 r. przebywała ona na krótkotrwałych pobytach w szpitalu z powodu niedokrwistości, w trakcie których przetaczano jej jednostki krwi. Dostrzegło, że opinia lekarza pierwszego kontaktu

z [...] listopada 2021 r. potwierdza, że matka skarżącej, z uwagi na swój stan zdrowia, wymaga pomocy osoby drugiej, w szczególności przy karmieniu, podawaniu leków, utrzymywaniu higieny osobistej i pielęgnacji ciała, ubieraniu, utrzymaniu stałego kontaktu z lekarzem w celu monitorowania stanu zdrowia, wstawaniu z łóżka, krzesła, porusza się przy pomocy kul i wózka inwalidzkiego oraz że może ona pozostać sama w domu na kilka godzin bez opieki innej osoby.

SKO podało, że w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono m.in., że zakres sprawowanej przez skarżącą opieki na matką jest następujący: codzienna higiena osobista (mycie, kąpiele), podawanie leków, przygotowywanie posiłków, sprzątanie mieszkania, pranie, prasowanie, wizyty

u lekarzy specjalistów, dowożenie na chemioterapię, załatwianie wszystkich spraw urzędowych, codzienna całodobowa opieka.

Zdaniem SKO, w sytuacji skarżącej nie została spełniona przesłanka rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Mianowicie, skarżąca rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej 1 czerwca 2019 r., zaś 1 marca 2020 r. działalność zawiesiła. Oznajmiła, że prowadziła tosternię (bar), ale zawiesiła tę działalność, gdyż nastała pandemia koronawirusa i prowadzenie tej działalności stało się nieopłacane, a nadto musiała zająć się mamą, gdyż ta gorzej się poczuła.

W opinii SKO, to pandemia koronawirusa i związany z tym fakt nieopłacalności prowadzenia baru były przyczyną jego zamknięcia, a nie pogorszenie stanu zdrowia matki i konieczność zapewnienia jej opieki. SKO stwierdziło, że ze zgromadzonych dokumentów medycznych nie wynika, aby pod koniec marca 2020 r. nastąpiło istotne pogorszenie stanu zdrowia matki, które wymuszałoby na skarżącej rezygnację z zatrudnienia.

Kolegium uznało, że w sprawie nie zachodzi również związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia, a wykonywaną przez nią opieką nad matką. Nie kwestionując faktu, że choroba nowotworowa, na którą cierpi matka skarżącej, utrudnia jej codzienne funkcjonowanie, Kolegium oceniło, że zakres sprawowanej opieki nad matką nie stoi na przeszkodzie do podjęcia przez nią zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Stwierdziło, że szereg podstawowych czynności matka skarżącej wykonuje samodzielnie, nie jest ona osobą leżącą, porusza się przy pomocy kul lub wózka inwalidzkiego, jest w stanie samodzielnie wykonać część porannej i wieczornej toalety, nie ma zaburzeń równowagi i problemów z pamięcią, przyjmuje samodzielnie posiłki (oprócz zup), nie wymaga pielęgnacji przetok, nie używa cewnika, nie wymaga pomocy przy załatwianiu potrzeb fizjologicznych, potrzebuje pomocy córki przy porannej i wieczornej toalecie, ubieraniu, podawaniu leków, przygotowywaniu posiłków, praniu, prasowaniu, sprzątaniu mieszkania, utrzymywaniu kontaktów z lekarzem, zawożeniu na chemioterapię, załatwianiu spraw urzędowych.

Według Kolegium, świadczona przez skarżącą opieka nad matką może być wykonywana o różnych porach dnia, gdyż skarżąca nie wykonuje przy matce czynności pielęgnacyjnych ściśle związanych z jej osobą, wymagających ciągłej obecności i pomocy w podstawowych czynnościach życiowych, gdyż matka nie wymaga leczenia odleżyn, pielęgnacji przetok, pomocy w załatwianiu potrzeb fizjologicznych, czy też karmienia. W opinii Kolegium, pomoc skarżącej zasadniczo sprowadza się do wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego, jakie wykonuje się zwykle w każdym gospodarstwie domowym, również w tych rodzinach, gdzie wszyscy ich członkowie pracują,

Organ odwoławczy podzielił zatem stanowisko organu I instancji, że zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nad matką nie stanowi przeszkody do podjęcia pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Tym bardziej, że w opiece tej pomaga jej mąż, syn i siostra (córka osoby wymagającej opieki).

W skardze - skarżąc decyzję SKO w całości - skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. i:

- zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej a w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że brak jest związku między niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a sprawowaniem przez nią opieki nad matką, podczas gdy w sprawie taki związek przyczynowo - skutkowy istnieje i przesądzające znaczenie ma pozostawanie bez zatrudnienia bez względu na to, czy oznacza ono rezygnację

z trwającego stosunku prawnego, czy też niepodejmowanie pracy, co doprowadziło do niekorzystnego dla skarżącej rozstrzygnięcia;

- zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej a w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że zakres opieki świadczony przez skarżącą nie wypełnia ww. dyspozycji, podczas gdy w rozumieniu przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga - w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia - opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej, co nie wpływa na uprawnienie opiekuna do świadczenia pielęgnacyjnego;

2) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. - dalej: k.p.a.), poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tzn. faktycznego zakresu opieki skarżącej nad matką oraz związku przyczynowego między niepodejmowaniem dalszego zatrudnienia przez skarżącą a pogorszającym się stanem zdrowia jej matki, determinującym konieczność stałego sprawowania opieki, co skutkuje brakiem ustalenia prawa skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego. Tak stawiając zarzuty skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji

i decyzji organu I instancji w całości, zobowiązanie organów I i II instancji do przyjęcia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych

w orzeczeniu Sądu wydanym w niniejszej sprawie, zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Skarżąca uzasadniła swoje stanowisko w sprawie.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny

i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdził, że nie wystąpiły podstawy do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tej decyzji. Decyzja ta znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jej wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym. Materialnoprawną podstawę skarżonego orzeczenia stanowi art. 17 ust. 1 u.ś.r. traktujący, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób

o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Uzasadnione jest twierdzenie SKO, że w przypadku skarżącej wcześniejsza rezygnacja z zatrudnienia, a dalej jego niepodejmowanie, nie jest konsekwencją konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.

Znajdujący się w aktach sprawy wydruk elektroniczny z Centralnej Ewidencji

i Informacji o Działalności Gospodarczej (datowany na 20 lipca 2021 r.) potwierdza, że skarżąca rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej 1 czerwca 2019 r.

i że 1 marca 2020 r. tę działalność zawiesiła. W trakcie przesłuchania (25 marca 2021 r.) skarżąca podała, że prowadziła tosternię (bar), lecz zawiesiła tę działalność, gdyż nastała pandemia koronawirusa i prowadzenie tej działalności stało się nieopłacane, a ponadto musiała zająć się mamą, gdyż ta gorzej się poczuła.

Słusznie przyjmuje SKO, że jest faktem powszechnie znanym, iż pandemia koronawirusa najbardziej uderzyła właśnie w branżę gastronomiczną i że tylko najprężniej działające, ugruntowane na lokalnym i ogólnopolskim rynku, restauracje, bary, puby itp. przetrwały pierwszy wprowadzony w Polsce w 2020 r. lockdown.

Zgodzić trzeba się z SKO, iż ustalone okoliczności sprawy, wynikające - m.in. - z wyjaśnień skarżącej, dają podstawy do uznania, że to właśnie pandemia koronawirusa i związany z tym fakt nieopłacalności prowadzenia baru były przyczyną jego zamknięcia, a nie pogorszenie stanu zdrowia matki skarżącej i konieczność zapewnienia jej opieki. Zasadnie zauważa przy tym SKO, że ze zgromadzonych dokumentów medycznych dotyczących stanu zdrowia matki skarżącej nie wynika, aby pod koniec marca 2020 r. nastąpiło istotne pogorszenie stanu jej zdrowia, które wymuszałoby na skarżącej rezygnację z zatrudnienia (prowadzenia działalności gospodarczej). Co więcej, za SKO dostrzec trzeba, że z przedłożonych kart leczenia szpitalnego (epikryz) wynika, że w trakcie przyjmowania chemioterapii (w okresie od października 2019 r. do marca 2020 r.) samopoczucie matki skarżącej było bardzo dobre i do domu była wypisywana w stanie dobrym.

Reasumując Sąd podziela ocenę Kolegium, że w analizowanej sprawie nie wystąpiła przesłanka rezygnacji przez skarżącą z zatrudnienia w celu zapewnienia matce opieki.

W opinii Sądu, w skarżonej decyzji zasadnie także przyjęto, iż wymiar opieki, jakiej wymaga matka skarżącej, nie jest na tyle angażujący, żeby wykluczał podjęcie przez skarżącą zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Sąd podziela pogląd, że brak jest podstaw do przyjęcia, że samo orzeczenie

o znacznym stopniu niepełnosprawności stanowi wystarczającą podstawę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Ustalenia związku między rezygnacją

z zatrudnienia (niepodejmowaniem pracy) i sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną, tj. ustalenie wymiaru faktycznie sprawowanej opieki w kontekście braku możliwości podjęcia pracy, nie można utożsamiać z oceną wskazań dotyczących osoby niepełnosprawnej, wynikających z treści orzeczenia

o niepełnosprawności. Ocena spełnienia przesłanki związku przyczynowo-skutkowego w danym przypadku wymaga ustalenia, czy rodzaj oraz ilość czynności

z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Opinia odnośnie charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza zakwestionowania stanu jej zdrowia wynikającego

z treści orzeczenia o niepełnosprawności. Nie kwestionując złego stanu zdrowia osoby niepełnosprawnej oraz konieczności jej wsparcia i udzielania pomocy przy niektórych czynnościach przez opiekuna (do czego jest on zobowiązany zgodnie

z regulacjami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), należy podkreślić, że sam znaczny stopnień niepełnosprawności przyznany na stałe, jak również sama konieczność sprawowania opieki, czy też wykonywanie czynności stanowiących

w istocie codzienną pomoc, nie stanowią w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Dla rozstrzygnięcia sprawy fundamentalne znaczenie ma zakres wykonywanych czynności i ich częstotliwość.

W sytuacji, gdy opieka nad daną osobą nie nosi cech opieki stałej (ciągłej) lub długotrwałej, taki związek przyczynowo-skutkowy nie istnieje. Zapatrywania powyższego nie zmienia na tle okoliczności faktycznych sprawy stanowisko wyrażone przez pracownika socjalnego w formularzu wywiadu środowiskowego.

Trafnie dowodzi SKO, że to organ administracji ma obowiązek - rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego - ustalić, czy istnieje związek między niepodejmowaniem pracy (rezygnacją z zatrudnienia) i sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Tym samym to organ musi ustalić rozmiar faktycznie sprawowanej opieki w kontekście braku możliwości podjęcia pracy.

W ocenie Sądu, w skarżonej decyzji zasadnie przyjęto, iż wymiar opieki, jakiej wymaga matka skarżącej, nie jest na tyle angażujący, aby wykluczał podjęcie przez skarżącą zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

System świadczeń rodzinnych został tak pomyślany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny wymuszającej rezygnację z zatrudnienia lub jego niepodejmowanie. Wnioskujący musi tym samym sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędny w tak znacznym wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest wynagrodzeniem za sprawowanie faktycznej opieki (do której członkowie rodziny są zobowiązani na podstawie Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), ale rekompensatą za utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny i związaną

z tym rezygnacją z zatrudnienia lub jego niepodejmowaniem. Sprawowana opieka winna zatem uniemożliwiać wykonywanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej osobie ubiegającej się oświadczenie pielęgnacyjne.

Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie podziela pogląd wyrażony w innym wyroku tut. Sądu, że pojęcie opieki, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., utożsamiać należy ze stałą i bezpośrednią troską o zapewnienie osobie niepełnosprawnej realizacji jej podstawowych potrzeb życiowych i społecznych, których sama nie jest ona w stanie zrealizować, z uwagi na swoją niepełnosprawność. Opieka ta powinna być przy tym tak absorbująca, że podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej przez opiekuna musiałoby się odbyć ze szkodą dla niej (por. wyrok z 18 marca 2021 r., IV SA/Wr 51/21; CBOSA).

W sprawie, przed wydaniem decyzji, przeprowadzono postępowanie dowodowo-wyjaśniające w kontekście zakresu sprawowanej przez skarżącą opieki nad niepełnosprawną matką. W oparciu o dokumentację medyczną potwierdzającą stan zdrowia matki, ustalenia wywiadu środowiskowego oraz wyjaśnienia skarżącej ustalono, że: matka skarżącej potrzebuje pomocy córki przy porannej i wieczornej toalecie ciała, ubieraniu i rozbieraniu, podawaniu leków, przygotowywaniu posiłków, przy wstawaniu z krzesła i łóżka, praniu, prasowaniu, sprzątaniu mieszkania, utrzymywaniu kontaktów z lekarzem, zawożeniu na chemioterapię, załatwianiu spraw urzędowych. Zdecydowanie są to zatem czynności, które można pogodzić

z wykonywaniem pracy zawodowej. Tym bardziej, że z opinii lekarskiej z [...] listopada 2021 r. wynika, że matka skarżącej może pozostać sama w domu na kilka godzin. Co więcej, w opiece nad matką skarżącej pomaga mąż, syn oraz siostra (córka osoby wymagającej opieki).

Sąd nie kwestionuje faktu, że matka skarżącej, z uwagi na występujące u niej schorzenia, ma utrudnione codzienne funkcjonowanie. Jednakże, w ocenie Sądu, zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nad matką nie stoi na przeszkodzie do podjęcia przez nią zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Szereg podstawowych czynności matka skarżącej wykonuje bowiem samodzielnie. Świadczona przez skarżącą opieka nad matką nie ma charakteru ciągłego, gdyż może być wykonywana o różnych porach dnia. Skarżąca zasadniczo nie wykonuje przy matce czynności pielęgnacyjnych, ściśle związanych z jej osobą, wymagających stałej jej obecności

i pomocy, ponieważ matka nie wymaga leczenia odleżyn, ran, pielęgnacji przetok, czy stomii. Ponadto matka skarżącej jest w stanie samodzielnie jeść, nie wymaga karmienia przez sondę, nie używa cewnika, nie potrzebuje pomocy w załatwianiu potrzeb fizjologicznych. Zakres sprawowanej przez nią opieki nad matką nie stanowi przeszkody do podjęcia pracy zarobkowej, bowiem czynności wykonywane przez skarżącą względem matki mogłyby być wykonywane również wtedy, gdyby ona pracowała. Pomoc skarżącej zasadniczo sprowadza się do wykonywania zwyczajnych czynności dnia codziennego, jakie wykonuje się zwykle w każdym gospodarstwie domowym, także w tych rodzinach, gdzie wszyscy ich członkowie pracują, ponieważ osoby pracujące prowadzą własne gospodarstwa domowe, robią zakupy, sprzątają mieszkanie, przygotowują posiłki, piorą, czy też udają się do lekarzy. Czynności tego typu dowodzą, że sprawowana opieka nie ma charakteru stałego (ciągłego) w znaczeniu sprawowania nieustającej pieczy na tyle absorbującej czasowo, aby uniemożliwić w ogóle zatrudnienie. Doświadczenie życiowe pokazuje, że takie czynności jak zakupy, sprzątanie mieszkania, pranie, czy też wyjścia do lekarza nie muszą być realizowane codziennie, zaś posiłki mogą być przygotowane wcześniej. Z kolei lekarstwa mogą być przygotowane na cały tydzień w specjalnym organizerze, tak, aby osoba chora mogła samodzielnie je przyjmować o określonych porach dnia.

Uzasadnione jest tym samym twierdzenie Kolegium, że w przypadku skarżącej wcześniejsza rezygnacja z zatrudnienia, a dalej jego niepodejmowanie, nie jest konsekwencją konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.

Reasumując Sąd uznał, że skarżącej świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, gdyż nie spełnia ona warunków z art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7

w zw. z art. 80 k.p.a. Skarżona decyzja znajduje bowiem oparcie w obowiązujących przepisach prawa, w toku postępowania podjęto wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, postępowanie prowadzono z czynnym udziałem strony realizując zasadę zaufania do organów, na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceniono, czy skarżąca spełnia przesłanki do przyznania jej wnioskowanego świadczenia.

W tym stanie sprawy Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2022 r., poz. 329 ze zm.), jak w sentencji wyroku. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 tej ustawy.