Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 765/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-08-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33  par. 1  pkt 1 i 7
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka – sprawozdawca, Protokolant: starszy sekretarz sądowy Barbara Głowaczewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2014 r w Wydziale I sprawy ze skargi A Spółki sp. z o.o. z siedzibą we W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne oddala skargę.


UZASADNIENIE

|

Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 23 stycznia 2013 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 22 listopada 2013 r. nr [...], uznające za niezasadny zarzut braku wymagalności obowiązku na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], wystawionego z tytułu odsetek od niezapłaconych zaliczek w podatku dochodowym od osób prawnych za luty, kwiecień, czerwiec 2008 r. na kwotę 1.360,00 zł i tytułu wykonawczego nr [...], wystawionego z tytułu niezapłaconego podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. w kwocie 10.492,00 zł A. spółki z o. o.

Pismem z dnia 25 października 2013 r. Spółka zgłosiła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, wskazując że wobec Spółki nie toczyło się żadne postępowanie podatkowe, o którym Spółka została prawidłowo powiadomiona. Spółce nie doręczono ani zawiadomienia o zamiarze wszczęcia postępowania, ani też postanowienia o wszczęciu postępowania kontrolnego. Spółka nie posiada też żadnej wiedzy o jakiejkolwiek decyzji, mogącej stanowić podstawę do wydania tytułów wykonawczych. Tytuły wykonawcze zostały wystawione na podstawie decyzji, która nie istnieje w obrocie prawnym, albowiem nigdy nie została prawidłowo doręczona stronie postępowania. Ponadto postępowanie egzekucyjne nie może być prowadzone z powodu braku doręczenia upomnienia.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W., działając jako wierzyciel, wyjaśnił że decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia 1 lutego 2012 r. nr [...], określająca wysokość podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. w kwocie 10.492,00 zł i wysokość zaliczek w podatku dochodowym od osób prawnych za luty, kwiecień, czerwiec 2008 r. na kwotę 1.360,00 zł, jak również wynik kontroli zostały doręczone w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. W dniu 19 marca 2012 r. otrzymano informację z Urzędu Skarbowego W. o zmianie adresu Spółki i tytuły wykonawcze zostały wystawione z nowym adresem rejestracyjnym. Brak było także podstaw do wystawienia upomnienia, ponieważ zobowiązanie podatkowe powstało z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, określającego wysokość zobowiązania podatkowego.

W zażaleniu Spółka wniosła o uchylenie wystawionych tytułów wykonawczych i umorzenie postępowania egzekucyjnego, zarzucając naruszenie art. 150 i art. 151 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że decyzja została prawidłowo doręczona, gdy tymczasem decyzja wysłana była na adres ul. [...] we W., a nie na ul. [...] we W. oraz wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego, pomimo braku doręczenia na prawidłowy adres do doręczeń Spółki decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Spółka wskazała, że nie ziściły się przesłanki uprawniające organ podatkowy do przyjęcia "fikcji doręczenia". Organ podatkowy nie przedstawił żadnego dowodu doręczenia przesyłki w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej na prawidłowy adres, czyli na ul. [...] we W.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że Spółka podniosła zarzut nieistnienia obowiązku, o którym mowa w art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 z późn. zm.), dalej u.p.e.a. Jednakże w toku postępowania podatkowego Spółka nie dopełniła obowiązku zawiadomienia organu podatkowego o zmianie swojego adresu. Co prawda, Spółka zgłosiła zmianę siedziby w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 24 stycznia 2012 r., ale o tym fakcie nie powiadomiła organu kontroli skarbowej. W takiej sytuacji doręczenie decyzji przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. na adres W. ul. [...] zostało dokonane z zachowaniem obowiązujących przepisów prawa i prawidłowo organ pozostawił ją w aktach sprawy. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach, gdy m. in. należność pieniężna została określona w orzeczeniu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości przez uchylenie wystawionych tytułów wykonawczych i umorzenie postępowania egzekucyjnego, zarzucając naruszenie art. 150 i art. 151 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że decyzja została prawidłowo doręczona, gdy tymczasem decyzja wysłana była na adres ul. [...] we W., a nie na ul. [...] we W. oraz wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego, pomimo braku doręczenia na prawidłowy adres do doręczeń Spółki decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że wobec Spółki nie toczyło się żadne postępowanie podatkowe, o którym Spółka została prawidłowo powiadomiona, jak również nie posiada też żadnej wiedzy o jakiejkolwiek decyzji, mogącej stanowić podstawę do wydania tytułów wykonawczych. Spółka zgodnie z obowiązującymi przepisami powiadomiła organy państwowe, w tym urząd skarbowy o zmianie siedziby Spółki. Tym samym organy podatkowe miały wiedzę i były powiadomione o tym fakcie. Zresztą w swoich pismach Urząd Skarbowy dla W. przyznaje, że ze względu na zmianę siedziby Spółki, o której doskonale wiedział, musiał raz jeszcze doręczyć tytuły wykonawcze. Tytuły wykonawcze zostały wystawione na podstawie decyzji, która nie istnieje w obrocie prawnym, albowiem nigdy nie została prawidłowo doręczona stronie postępowania. Spółka nie otrzymała też ani zawiadomienia o zamiarze wszczęcia postępowania, ani też postanowienia o wszczęciu postępowania kontrolnego. W związku ze zmianą siedziby Spółki właściwy sąd rejestrowy został o tym fakcie powiadomiony, Spółka złożyła też wszystkie niezbędne dokumenty, potwierdzające tę zmianę do sądu (formularze do Urzędu Skarbowego oraz GUS i ZUS). W związku z powyższym trudno zarzucać stronie, że organ podatkowy nie był właściwie poinformowany o fakcie zmiany siedziby Spółki. Spółka wskazała, że nie ziściły się przesłanki uprawniające organ podatkowy do przyjęcia "fikcji doręczenia". Dla uznania, że decyzja została skutecznie doręczona stronie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, konieczne jest wykazanie przez organ, że została ona wysłana pod właściwy adres, a właściwa placówka pocztowa zawiadomiła w sposób prawidłowy o nadejściu pisma i miejscu, gdzie i kiedy można je odebrać. Dopóki decyzja nie zostanie doręczona stronie w sposób zgodny z przepisami o doręczeniach, nie wchodzi ona do obrotu prawnego. Organ podatkowy nie przedstawił żadnego dowodu doręczenia przesyłki w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej na prawidłowy adres, czyli na ul. [...] we W., a więc decyzja nie może istnieć w obrocie prawnym. Ponadto postępowanie egzekucyjne nie może być prowadzone z powodu braku doręczenia upomnienia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd ocenił, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Spółka zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji wymienione w art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 7 u.p.e.a. Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 7 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 §1.

Odnośnie zarzutu wymienionego w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. - nieistnienie obowiązku, Spółka podała, że nie doręczono Spółce pod prawidłowym adresem decyzji administracyjnej, będącej podstawą prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a wobec Spółki nie toczyło się żadne postępowanie podatkowe, o którym Spółka została prawidłowo powiadomiona. Strona wskazała, że o zmianie adresu siedziby Spółki poinformowała m. in. właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz sąd rejestrowy.

Zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Przepisy art. 146, art. 148 § 2 pkt 1 oraz art. 150 stosuje się odpowiednio.

Natomiast w myśl art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego, jeżeli wniesiono o zastosowanie takiego sposobu doręczania albo wyrażono na to zgodę. W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy (art. 146 § 2 O. p.).

Obowiązek określony w art. 146 § 1 O. p. rozciąga się w toku postępowania podatkowego, począwszy od wszczęcia postępowania podatkowego, aż do czasu doręczenia ostatecznej decyzji. Co istotne, strona ma obowiązek zawiadomić o zmianie adresu organ podatkowy prowadzący dane postępowanie podatkowe, a nie tylko np. właściwy miejscowo urząd skarbowy czy też sąd rejestrowy. Organ prowadzący postępowanie podatkowe nie ma bowiem obowiązku "poszukiwania podatnika" i prowadzenia postępowania celem ustalenia zmienionego adresu siedziby podatnika. Regulacja ta przewiduje sankcję za zaniedbanie obowiązku zawiadomienia organu o zmianie adresu strony lub jej pełnomocnika. W razie zaniedbania tego obowiązku, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem. Celem osiągnięcia skutku doręczenia konieczne jest ustalenie następujących okoliczności. Po pierwsze, należy ustalić, że strona (przedstawiciel, pełnomocnik) zmieniła w toku postępowania adres bez powiadomienia organu podatkowego. Po drugie, trzeba dokonać doręczenia pod dotychczasowym adresem. Skuteczne doręczenie następuje z zachowaniem obowiązujących w rozdziale 5 działu IV Ordynacji podatkowej przepisów, tyle tylko, że pismo kieruje się pod "stary" adres.

W rozpoznanej sprawie Spółka naruszyła obowiązek przewidziany w art. 146 § 1 O. p., nie zawiadamiając Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W., prowadzącego postępowanie podatkowe, zakończone wydaniem decyzji, stanowiącej podstawę prowadzenia postępowania egzekucyjnego, o zmianie adresu siedziby Spółki z ul. [...] we W. na ul. [...] we W. Dopełnienia powyższego obowiązku nie stanowi zawiadomienie innych organów i instytucji, t. j. właściwego miejscowo Urzędu Skarbowego W. o zmianie w dniu 18 stycznia 2012 r. adresu siedziby Spółki czy też zawiadomienie w dniu 24 stycznia 2012 r. Sądu Rejonowego dla W. Dlatego też Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej we W. zasadnie doręczył stronie decyzję, określającą wysokość podatku, pod znanym temu organowi adresem przy ul. [...] we W. Wobec niepodjęcia przez stronę pisma w placówce pocztowej, doręczenie nastąpiło z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 150 § 1 O. p.

Stosownie do art. 150 § 1 O. p. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149:

1) poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę;

2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę.

§ 1a. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni.

§ 2. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

W niniejszej sprawie przesłanki określone w art. 150 § 1, § 1a oraz § 2 zostały spełnione, w związku z czym decyzja została skutecznie doręczona stronie w dniu 17 lutego 2012 r.

Odnosząc się do zarzutu nie powiadomienia prawidłowo strony o postępowaniu podatkowym - nie otrzymanie zawiadomienia o zamiarze wszczęcia postępowania, ani też postanowienia o wszczęciu postępowania, należy wyjaśnić, że w toku postępowania egzekucyjnego organ zobowiązany jest do badania, czy istnieje obowiązek podatkowy, a więc czy została wydana i doręczona stronie decyzja określająca wysokość podatku. Natomiast organ nie jest uprawniony do badania w toku postępowania egzekucyjnego kwestii zgodności z procedurą podatkową toku całego postępowania podatkowego. W związku z powyższym zarzut ten nie może być uznany za skuteczny.

Nieuzasadniony jest również zarzut odnośnie nie doręczenia stronie upomnienia. Zgodnie bowiem z § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001 r. Nr 137, poz. 1541 ze zm.) postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach, gdy m. in. należność pieniężna została określona w orzeczeniu. Skoro obowiązek podatkowy strony określony został w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. i decyzja ta została stronie doręczona, to organ nie miał obowiązku doręczenia stronie upomnienia.

Z powyższych względów, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione i nie stwierdzając naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił.