Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1267/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne: Publiczny obrót papierami wartościowymi
Skarżony organ: Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 8, art. 107 par. 1,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 63 ust 3, art. 67 ust. 3, art. 97, art. 50, art. 69 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 69 ust. 3,
journal: Dz.U. 2009 nr 185 poz 1439
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu  oraz o spółkach publicznych - tekst jednolity.
article: art. 7 ust 2, art. 50 ust. 4 pkt 4
journal: Dz.U. 2010 nr 211 poz 1384
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi - tekst jednolity.
Teza: W związku z przywołanymi przez Komisję przepisami wewnętrznymi regulującymi organizację i zasady działania GPW (Regulamin KDPW S.A. i inne uchwały Zarządu KDPW) skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 87 Konstytucji RP - poprzez przyjęcie, iż regulamin zarządu KDPW S.A. w Warszawie jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa. Sąd uważa, że zarzut ten nie jest trafny. Artykuł 87 Konstytucji RP określa bowiem źródła powszechnie obowiązującego prawa w Rzeczypospolitej Polskiej. Tymczasem nawet KNF stwierdza, że wskazane przepisy wewnętrzne nie mają charakteru źródeł powszechnie obowiązującego prawa, a obowiązują stronę od momentu podpisania umowy z właściwym domem maklerskim w celu zawierania transakcji na rynku regulowanym. Innymi słowy, przez podpisanie tej umowy strona poddaje się reżimowi prawnemu, którego integralną część stanowią również regulacje tworzone przez spółkę prowadzącą rynek regulowany oraz przez system depozytowy. Normy te obejmują różne aspekty funkcjonowania rynku regulowanego, w tym również ustalenie okresu rozrachunku transakcji na rynku regulowanym. W ocenie Sądu, przepisy tego rodzaju mają charakter przepisów wewnątrz-organizacyjnych, przypominając charakterem i sposobem związania przepisy wewnątrz-korporacyjne oraz przepisy zakładowe, które stają się obowiązujące dla strony z chwilą przystąpienia do korporacji lub wstąpienia do zakładu (np. szkoły wyższej). Nie ulega natomiast wątpliwości, że wspomniane przepisy regulujące organizację giełdy i zasady jej działania, w tym również kwestie szczegółowe, mają bezpośrednią podstawę ustawową, o czym już była wcześniej mowa. Przepis art. 50 ust. 4 pkt 4 ustawy o obrocie bezpośrednio upoważnia Krajowy Depozyt do określenia w regulaminie w szczególności sposobu i trybu rozliczania transakcji; w tej sytuacji Komisja ma nie tylko prawo, ale i obowiązek stosowania tych zasad. Nadto, w ocenie Sądu, charakter prawny powołanego art. 50 ust. 4 pkt 4 ustawy o obrocie ma znaczenie wtórne - nawet bowiem uznanie tego przepisu za przepis o charakterze kompetencyjnym, odnoszący się do uprawnień Rady Nadzorczej i Zarządu Krajowego Depozytu, a także KNF, nie przekreśla tego, że ustalony w tym trybie sposób i tryb rozliczania transakcji obowiązuje te organy, a więc również pośrednio - innych uczestników rynku giełdowego (publicznego obrotu papierami wartościowymi).

TEZY

W związku z przywołanymi przez Komisję przepisami wewnętrznymi regulującymi organizację i zasady działania GPW (Regulamin KDPW S.A. i inne uchwały Zarządu KDPW) skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 87 Konstytucji RP - poprzez przyjęcie, iż regulamin zarządu KDPW S.A. w Warszawie jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa. Sąd uważa, że zarzut ten nie jest trafny. Artykuł 87 Konstytucji RP określa bowiem źródła powszechnie obowiązującego prawa w Rzeczypospolitej Polskiej. Tymczasem nawet KNF stwierdza, że wskazane przepisy wewnętrzne nie mają charakteru źródeł powszechnie obowiązującego prawa, a obowiązują stronę od momentu podpisania umowy z właściwym domem maklerskim w celu zawierania transakcji na rynku regulowanym. Innymi słowy, przez podpisanie tej umowy strona poddaje się reżimowi prawnemu, którego integralną część stanowią również regulacje tworzone przez spółkę prowadzącą rynek regulowany oraz przez system depozytowy. Normy te obejmują różne aspekty funkcjonowania rynku regulowanego, w tym również ustalenie okresu rozrachunku transakcji na rynku regulowanym. W ocenie Sądu, przepisy tego rodzaju mają charakter przepisów wewnątrz-organizacyjnych, przypominając charakterem i sposobem związania przepisy wewnątrz-korporacyjne oraz przepisy zakładowe, które stają się obowiązujące dla strony z chwilą przystąpienia do korporacji lub wstąpienia do zakładu (np. szkoły wyższej). Nie ulega natomiast wątpliwości, że wspomniane przepisy regulujące organizację giełdy i zasady jej działania, w tym również kwestie szczegółowe, mają bezpośrednią podstawę ustawową, o czym już była wcześniej mowa. Przepis art. 50 ust. 4 pkt 4 ustawy o obrocie bezpośrednio upoważnia Krajowy Depozyt do określenia w regulaminie w szczególności sposobu i trybu rozliczania transakcji; w tej sytuacji Komisja ma nie tylko prawo, ale i obowiązek stosowania tych zasad. Nadto, w ocenie Sądu, charakter prawny powołanego art. 50 ust. 4 pkt 4 ustawy o obrocie ma znaczenie wtórne - nawet bowiem uznanie tego przepisu za przepis o charakterze kompetencyjnym, odnoszący się do uprawnień Rady Nadzorczej i Zarządu Krajowego Depozytu, a także KNF, nie przekreśla tego, że ustalony w tym trybie sposób i tryb rozliczania transakcji obowiązuje te organy, a więc również pośrednio - innych uczestników rynku giełdowego (publicznego obrotu papierami wartościowymi).


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2012 r. sprawy ze skargi I. D. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Komisja Nadzoru Finansowego (Komisja, KNF) decyzją z dnia [...] kwietnia 2012r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm. – dalej jako K.p.a.), art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. Nr 157, poz. 1119, z późn. zm.) oraz art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. Nr 185, poz. 1439, dalej jako ustawa o ofercie), po rozpoznaniu wniosku p. I. D. (strona, skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymała w mocy decyzję tego organu z dnia [...] września 2011 r. w sprawie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 100 000 zł za naruszenie art. 69 ustawy o ofercie.

Do wydania niniejszego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Skarżący w dniach [...] lipca 2009 r. – [...] sierpnia 2009 r. zawarł na podstawie umów cywilnoprawnych transakcje, w wyniku których nabył akcje spółki P. S.A. z siedzibą w K. (dalej: S., P.) w liczbie:

- w dniu [...] lipca 2009 r. – 360 000 sztuk akcji,

- w dniu [...] lipca 2009 r. – 139 948 sztuk akcji,

- w dniu [...] sierpnia 2009 r. – 260 000 i 240 000 sztuk akcji.

Jednocześnie skarżący dokonywał transakcji sprzedaży akcji Spółki na rynku regulowanym, w wyniku których zbywał akcje Spółki.

Podkreślenia wymaga, iż skarżący zwiększał swój udział w ogólnej licznie głosów spółki P. powyżej 5% w wyniku transakcji zawieranych na podstawie umów cywilnoprawnych, natomiast zmniejszał udział w ogólnej liczbie głosów poniżej 5% na podstawie transakcji zawieranych na rynku regulowanym.

Rozrachunek transakcji zawartych na podstawie umów cywilnoprawnych nastąpił w dniu ich zawarcia, natomiast rozrachunek transakcji zawartych w trybie transakcji sesyjnych był dokonany w terminie trzech dni roboczych od dnia zawarcia transakcji.

W związku z powyższym skarżący:

- w dniu [...] lipca 2009 r. przekroczył próg 5% w ogólnej liczbie głosów P. i osiągnął 6,90% udział w ogólnej liczbie głosów,

- w dniu [...] lipca 2009 r. zmniejszył swój udział w ogólnej liczbie głosów poniżej 5% i osiągnął 1,93% głosów w ogólnej liczbie głosów,

- w dniu [...] sierpnia 2009 r. przekroczył próg 5% w ogólnej liczbie głosów i osiągnął 6,90% w ogólnej liczbie głosów,

- w dniu [...] sierpnia 2009 r. zmniejszył swój udział w ogólnej liczbie głosów poniżej 5% i osiągnął 3,31% w ogólnej liczbie głosów.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. KNF wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne wobec skarżącego w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie w związku z podejrzeniem naruszenia art. 69 ustawy o ofercie w związku z transakcjami na akcjach spółki P. S.A. z siedzibą w K.

Decyzją z dnia [...] września 2011 r. Komisja Nadzoru Finansowego – organ I instancji – nałożyła na stronę karę pieniężną w wysokości 100 000 zł wobec naruszenia art. 69 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ofercie.

We wniosku z dnia [...] października 2011 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wniósł o uchylenie ww. decyzji w całości oraz o umorzenie postępowania administracyjnego. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji:

naruszenie art. 107 § 1 K.p.a. poprzez niewskazanie w zaskarżonej decyzji podstawy prawnej, z której wynikałoby przyjęcie przez organ nadzoru, iż rozrachunek transakcji sprzedaży zawieranych na rynku regulowanym odbywa się w terminie 3 dni od dnia ich zawarcia;

sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegającej na przyjęciu, że rozrachunek transakcji sprzedaży akcji P. następował nie w dniu złożenia zlecenia sprzedaży przez stronę lecz w innym terminie uznaniowo przyjętym przez organ nadzorczy;

naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewskazanie przyczyn z powodu których organ nadzoru odmówił wiarygodności pisemnym informacjom udzielonym przez Dom Maklerski T. S.A. z siedzibą w K. (dalej: "T.S.A.") co do daty rozliczenia transakcji sprzedaży akcji na rynku regulowanym, a także co do istoty akcji pozostających do dyspozycji skarżącego;

naruszenie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384, dalej: ustawa o obrocie), polegające na jego niezastosowaniu i przyjęciu przez Komisję, że umowa zobowiązująca do przeniesienia zdematerializowanych papierów wartościowych przenosi je nie z chwilą dokonania odpowiedniego zapisu na rachunku papierów wartościowych, lecz po okresie przyjętym przez organ nadzoru;

5) naruszenie art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie poprzez błędne uzasadnienie nałożonej kary pieniężnej w kontekście stanowiska przyjętego przez organ nadzoru, iż strona nie zamierzała zwiększać swojego udziału w ogólnej liczbie głosów powyżej 5%.

Organ po ponownym rozpatrzeniu sprawy wskazał, że zarzuty przedstawione przez spółkę skarżącą we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie.

W związku z zarzutem naruszenia przez Komisję art. 107 § 1 K.p.a., poprzez niewskazanie w decyzji I instancji podstawy prawnej, na podstawie której doszło do przyjęcia w uzasadnieniu okresu rozrachunku w okresie T+3 organ uznał ten zarzut za bezzasadny i stwierdził, iż podstawą prawną w niniejszej sprawie jest art. 97 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ofercie w związku z art. 69 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej oraz art. 69 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie w brzmieniu obecnie obowiązującym. Wymienione przepisy zostały wskazane w decyzji wydanej w pierwszej instancji i stanowiły podstawę do nałożenia kary administracyjnej na stronę. Tym samym Komisja oparła się w swoim rozstrzygnięciu na obowiązujących przepisach prawa, stanowiących podstawę do nałożenia sankcji administracyjnej.

Organ odnosząc się do kwestii przyjętego przez Komisję okresu rozrachunku transakcji zauważył, że w toku postępowania w pierwszej instancji nie przychylono się do stanowiska skarżącego, który podnosił, iż nabycie akcji, które spowodowało przekroczenie progu 5%, poprzedzone było sprzedażą w tym samym dniu wszystkich posiadanych przez niego akcji. Skarżący powoływał się przykładowo na transakcję z dnia [...] sierpnia 2009 r.. w której nabył 260 000 sztuk akcji P., dających prawo do 4,59% głosów na Walnym Zgromadzeniu Spółki, które następnie w całości sprzedał w dniu [...] sierpnia 2009 r.

Komisja zwróciła uwagę, iż przekroczenie progu 5% w ogólnej liczbie głosów Spółki wynikało z różnych terminów w jakich nastąpił rozrachunek transakcji zawieranych w trybie notowań ciągłych oraz transakcji zawieranych na podstawie umowy cywilnoprawnej. W przypadku transakcji zawieranych na podstawie umów cywilnoprawnych rozrachunek transakcji nabycia był dokonywany w dniu ich zawarcia (T+0). natomiast rozrachunek transakcji sprzedaży zawieranych na rynku regulowanym następował w terminie 3 dni od dnia ich zawarcia (T+3). Różnica ta rzutuje na termin wykonania obowiązku informacyjnego w związku z posiadaniem określonej liczby akcji.

Komisja podkreśliła, że powyższy okres rozrachunku nie został przyjęty przez organ nadzoru w sposób uznaniowy. Wynika on bowiem z obowiązujących źródeł prawa oraz regulacji dotyczących zasad działania K.S.A. (dalej: "K. S.A.". "K."). Art. 1 ust. 1 ustawy o obrocie stanowi, iż ustawa reguluje zasady, tryb i warunki podejmowania i prowadzenia działalności w zakresie obrotu papierami wartościowymi i innymi instrumentami finansowymi, prawa i obowiązki podmiotów uczestniczących w tym obrocie oraz wykonywanie nadzoru w tym zakresie. Strona podpisując umowę z właściwym domem maklerskim w celu zawierania transakcji na rynku regulowanym poddaje się reżimowi prawnemu, którego integralną część stanowią również regulacje tworzone przez spółkę prowadzącą rynek regulowany oraz przez system depozytowy. Normy te obejmują różne aspekty funkcjonowania rynku regulowanego, w tym również ustalenie okresu rozrachunku transakcji na rynku regulowanym. Podstawą prawną uchwalenia Regulaminu K. S.A. (dalej: ..Regulamin") jest uchwala (uchwała Rady Nadzorczej K. S.A. Nr [...] z dnia [...] lipca 1998 r. z późn. zm.) podejmowana zgodnie z art. 50 ustawy o obrocie. Zgodnie z ust. 4 ww. artykułu. Regulamin określa między innymi sposób funkcjonowania systemu rozrachunkowego i rozliczeniowego.

W związku z tym § 2 ust. 1 Regulaminu wskazuje, że Zarząd K. S.A. może podejmować uchwały w sprawach szczegółowych dotyczących funkcjonowania systemu depozytowego, z wyłączeniem spraw dotyczących praw i obowiązków uczestników, określających warunki nabywania i utraty statusu uczestnika. Natomiast § 53 ust. ł Regulaminu stanowi, że terminy rozrachunku transakcji zawartych na rynku regulowanym albo alternatywnym systemie obrotu Krajowy Depozyt ustala w porozumieniu, odpowiednio, ze spółką prowadzącą dany rynek regulowany albo z podmiotem organizującym dany alternatywny system obrotu.

Na mocy powyższych uprawnień, Zarząd K. S.A. uchwalił Szczegółowe Zasady Działania K. S.A. (Uchwała nr [...]Zarządu K. S.A. z dnia [...] maja 2009 r. z późn. zm.. dalej: "Szczegółowe Zasadni Zgodnie z § 44 (obecnie § 43) Szczegółowych Zasad dzień T wskazano jako dzień zawarcia transakcji, a dni poprzedzające lub następujące po dniu T jako T-n lub T+n, gdzie n oznacza liczbę dni poprzedzających lub następujących. Z kolei § 54 ust. 2 (obecnie § 53 ust. 2) Szczegółowych Zasad stanowi, że okresem rozrachunku akcji, zbywalnych praw do akcji, kwitów depozytowych, certyfikatów inwestycyjnych, albo tytułów uczestnictwa funduszy typu ETF, zawartych na sesji na rynku giełdowym albo wtórnie regulowanym obrocie pozagiełdowym jest okres T+3. Powyższe potwierdza, że Komisja zasadnie przyjęła podany tamże okres rozrachunku transakcji sprzedaży na rynku regulowanym. Zgodnie z powyższym, twierdzenie strony, zgodnie z którym data wystawienia zlecenia sprzedaży papierów wartościowych (data zawarcia umowy na rynku regulowanym) jest równoznaczna z datą realizacji tego zlecenia, a więc z datą rozrachunku, należy uznać za całkowicie niezasadne i bezpodstawne.

Komisja nie zgadza się również z twierdzeniem, że przez to, iż wyjaśnienia co do stosowanego przez organ nadzoru okresu rozrachunku transakcji zostały przedstawione w uzasadnieniu decyzji, strona nie mogła przedstawić swoich racji, gdyż nie było pola do polemiki. Należy wskazać na fakt, iż Komisja nie mogła dokonać oceny stanu faktycznego i prawnego przed zebraniem całości materiału dowodowego. Dopiero po jego uzyskaniu możliwe było podjęcie przez Komisję decyzji w odniesieniu do stwierdzonego naruszenia, które zostało przedstawione w uzasadnieniu decyzji z I instancji. Komisja po zgromadzeniu całokształtu materiału dowodowego zawiadomiła stronę w trybie art. 10 K.p.a. o przysługujących jej uprawnieniach. Kwestia rozrachunku nie jest kwestią uznania przez Komisję co do sposobu dokonywania rozrachunku papierów wartościowych. Kluczowe znaczenie mają tutaj obowiązujące w tym zakresie regulacje K. S.A.. które powinny być stronie znane z uwagi na jej aktywny udział w transakcjach dokonywanych na rynku regulowanym. Pokreślenia wymaga, że regulacje te nie podlegają interpretacji z uwagi na jednoznaczne ich brzmienie.

Następnie strona zarzuciła Komisji niezastosowanie art. 7 ust. 2 ustawy o obrocie w kontekście brzmienia przepisu, iż umowa zobowiązująca do przeniesienia zdematerializowanych papierów wartościowych przenosi te papiery z chwilą dokonania odpowiedniego zapisu na rachunku papierów wartościowych. Strona przy tej okazji zauważyła, że możliwa jest sytuacja gdy chwila rozrachunku jest równoznaczna z chwilą zawarcia transakcji.

Komisja wskazuje, że wbrew temu co twierdzi strona, ocena stanu faktycznego sprawy dokonana prze Komisję jest zbieżna z brzmieniem art. 7 ust. 2 ustawy o obrocie. Przepis ten stanowi, iż umowa zobowiązująca do przeniesienia zdematerializowanych papierów wartościowych przenosi te papiery z chwilą dokonania odpowiedniego zapisu na rachunku papierów wartościowych. Zgodnie z powyższym. Komisja uznała, że dniem nabycia lub zbycia papierów wartościowych jest dzień rozrachunku papierów wartościowych. W myśl powyższego okoliczności wskazane przez stronę, tj. fakt. iż najpierw zawierała transakcje sprzedaży akcji, a dopiero następnie transakcję kupna kolejnego pakietu akcji, nie mają znaczenia dla stwierdzenia naruszenia art. 69 ustawy o ofercie. Wyżej wskazany przepis mówi bowiem o zbyciu i nabyciu akcji spółki publicznej powodującej przekroczenie wskazanych progów procentowych w ogólnej liczbie głosów. Zbycie i nabycie papierów wartościowych dochodzi natomiast do skutku z chwilą dokonania odpowiedniego zapisu na rachunku papierów wartościowych, tj. w dniu dokonania rozrachunku papierów wartościowych.

W związku z tym Komisja stwierdziła, że § 52 Regulaminu stanowi, iż zapisy na rachunkach papierów wartościowych prowadzonych przez uczestników wykonywane są na podstawie dokumentów stwierdzających dokonanie rozrachunku transakcji w Krajowym Depozycie, w dacie wykonania tego rozrachunku. Powyższe oznacza, że dopiero po przeprowadzeniu rozrachunku przez Krajowy Depozyt, tj. po okresie T+3 możliwe jest dokonanie odpowiedniego zapisu na rachunku papierów wartościowych. Sytuacja, na którą się powołuje strona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tzn. moment dokonania zapisu na rachunku papierów wartościowych jest tożsamy z momentem zawarcia umowy, może zaistnieć wtedy gdy, okres rozrachunku wynosiłby T+0, czyli w przypadku transakcji zawartych na podstawie umów cywilnoprawnych poza rynkiem regulowanym. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, że w toku postępowania Komisja zastosowała art. 7 ust. 2 ustawy o ofercie w sposób prawidłowy.

Dalej, strona w wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zwraca uwagę na niekonsekwencję organu nadzoru w liczeniu okresu rozrachunku wobec transakcji sprzedaży akcji spółki P. S.A. na rynku regulowanym, wskazując, że w niektórych dniach rozrachunek transakcji przebiegał w okresie T+5. Paragraf (§) 5 ust. 1 Regulaminu który stanowi, że z biegu terminów określonych w dniach wyłącza się dni uznane za wolne od pracy na podstawie właściwych przepisów oraz soboty, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2. Powyższe oznacza, że w przywoływanych we wniosku dniach, w których strona dokonywała transakcji, a w których okres rozrachunku zamiast 3 dni rzekomo wynosił 5 dni. tj.

- dzień [...] lipca 2009 r., w którym sprzedano 48 124 akcji, a wskazano jako datę rozrachunku dzień [...] lipca 2009 r.:

- dzień [...] lipca 2009 r., w którym sprzedano 77 000 akcji, a wskazano jako datę rozrachunku dzień [...] lipca 2009 r.;

- dzień [...] lipca 2009 r., w którym sprzedano 234 876 akcji, a wskazano jako datę rozrachunku dzień [...] lipca 2009 r.:

okres rozrachunku faktycznie wynosił T+3, a dłuższy czas oczekiwania na jego zakończenie wynikał z niewliczania do okresu rozrachunku dni wolnych od pracy (niedzieli) oraz soboty, tj. dnia [...] lipca oraz dnia [...] lipca 2009 r.

Powyższe oznacza, że przyjęty przez Komisje okres rozrachunku T+3 był stosowany do wszystkich transakcji dokonywanych na rynku regulowanym w sposób konsekwentny i jednolity.

W dalszej części wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona zarzuciła, że Komisja nie odniosła się do dokumentów przesłanych przez T. DM S.A. i przyjęła daty, po których miało dochodzić do sprzedaży akcji, tak by uzasadnić odgórnie przyjętą tezę o przekroczeniu progu 5% ogólnej liczby głosów w Spółce.

W odpowiedzi Komisja stwierdziła, że powyższa teza nie jest trafna. Po pierwsze należy zauważyć, że informacje uzyskane od T. S.A., w szczególności zestawienia transakcji rachunku strony nie wskazują daty rozrachunku transakcji, a jedynie datę złożenia zlecenia oraz datę zrealizowania zlecenia na rynku regulowanym. Data realizacji złożonego zlecenia na rynku regulowanym nie będzie równoznaczna z datą rozrachunku transakcji, ponieważ, jak wskazano powyżej, okres rozrachunku jest dokonywany w terminie T+3, tzn. 3 dni po zawarciu transakcji. Zestawienie transakcji nie wskazuje na inny niż stwierdzony w zaskarżonej decyzji termin rozrachunku, a jedynie na datę realizacji transakcji.

Po drugie, w piśmie z dnia [...] sierpnia 2010 r. T. S.A. wskazuje, że w dokumencie stanu papierów na rachunku klienta na koniec dnia w kolumnie konto operacyjne podano jedynie liczbę akcji pozostających do dyspozycji klienta, a nie akcji rozliczonych po transakcji sprzedaży na rynku regulowanym. Powyższe jest potwierdzone wyciągiem z rachunku papierów wartościowych strony sporządzonym przez T. S.A., który stanowił załącznik do pisma strony skierowanego do Komisji z dnia [...] sierpnia 2011 r. Wspomniany dokument wskazuje stan posiadania papierów wartościowych na rachunku strony w okresie od dnia [...] lipca 2009 r. do dnia [...] sierpnia 2009 r., tj. na okres w którym stwierdzone zostało naruszenie strony. Wbrew twierdzeniu skarżącego liczby akcji znajdujących się na jego rachunku papierów wartościowych nie stanowi liczba akcji "nierozksięgowanych", ale faktyczny stan posiadania akcji przez stronę do chwili dokonania rozrachunku. Oznacza to. że przedstawione przez stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dane dotyczące posiadanych akcji i przebiegu transakcji nie odpowiadają stanowi faktycznemu ustalonemu w niniejszej sprawie przez Komisję, znajdującym oparcie w dowodach przeprowadzonych w toku postępowania. W związku z powyższym. Komisja uznała, że nie zachodzi sprzeczność pomiędzy ustaleniami poczynionymi w zaskarżonej decyzji, dotyczącymi przyjęcia rozrachunku T+3, a treścią zebranego materiału dowodowego (pismo T. S.A. z dnia [...] sierpnia 2010 r.. k. 150, pismo strony z dnia [...] sierpnia 2011 r.. k. 226-304).

Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że w uzasadnieniu decyzji I instancji stwierdzono, iż zawarte tam ustalenia faktyczne Komisja poczyniła na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym, biorąc pod uwagę wszystkie przeprowadzone dowody. W przedmiotowej sprawie Komisja nie odmówiła wiarygodności wskazanym przez stronę dokumentom, dlatego też nie zaistniała ze strony Komisji potrzeba sporządzenia uzasadnienia przyczyn odmowy opisanego w art. 107 § 3 K.p.a. Tym samym zarzut strony dotyczący naruszenia wskazanego przepisu przez Komisję jest bezzasadny.

Wbrew twierdzeniom strony zastosowania nie będzie miał art. 69 ust. 3 ustawy o ofercie, który stanowi wyjątek od obowiązku przekazania informacji zgodnie z art. 69 ust. i ustawy o ofercie. Powyższy przepis dotyczy sytuacji, gdy w wyniku zawarcia kilku transakcji na rynku regulowanym w tym samym dniu. zmiana udziału w ogólnej liczbie głosów w spółce publicznej na koniec dnia rozliczenia nie powoduje osiągnięcia lub przekroczenia progu w ogólnej liczbie głosów. W niniejszej sprawie skarżący dokonywał transakcji kupna poza rynkiem regulowanym na podstawie umowy cywilnoprawnej, a transakcji sprzedaży na rynku regulowanym. W związku z tym dochodziło do różnicy pomiędzy okresem rozrachunku transakcji kupna (T+0) a okresem transakcji sprzedaży (T+3). Oznaczało to. że pod koniec dnia skarżący przekraczał próg 5% w ogólnej liczbie głosów P. lub zmniejszał stan posiadania poniżej progu 5% w ogólnej liczbie głosów P. W związku z tym. Komisja stwierdza, że przesłanki zawarte w dyspozycji art. 69 ust. 3 ustawy o ofercie nie zostały spełnione.

W tym miejscu Komisja również zauważyła, że obowiązki informacyjne określone w art. 69 ustawy o ofercie zostały skonstruowane w sposób, który powoduje, iż informacje przekazywane przez akcjonariuszy mają zawsze charakter historyczny, nie ma wiec znaczenia dla celowości wykonywania tego obowiązku fakt, iż w chwili przekazania informacji o zwiększeniu lub zmniejszeniu swojego udziału w ogólnej liczbie głosów inwestor nie posiadał już akcji powodujących przekroczenie progów określonych w art. 69 ustawy o ofercie.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie strona podniosła również kwestię błędów, do których jej zdaniem doszło podczas prowadzonego postępowania administracyjnego. W trakcie postępowania u pismach do strony z dnia [...] czerwca 2010 r., z dnia [...] czerwca 2010 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2011 r. organ nadzoru dokonywał prostowania błędnych obliczeń, co do stanu posiadania papierów wartościowych przez stronę. Należy jednak wskazać, że powyższe błędy nie były omyłkami pisarskimi określonymi w art. 113 § 1 K.p.a., ponieważ nie zostały wskazane w rozstrzygnięciu administracyjnym, natomiast były one efektem czynności podejmowanych w toku postępowania przez Komisję, która miała za zadanie ustalenie stanu faktycznego w niniejszej sprawie. W związku z tym Komisja podkreśla, że stwierdzony w decyzji 1 instancji stan posiadanych przez stronę akcji i związanych z tym udziałów w ogólnej liczbie głosów w Spółce został ustalony prawidłowo i nie podlegał sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 K.p.a. (pisma Urzędu Komisji do Strony z dnia [...] czerwca 2010 r., k. 97-99. z dnia [...] czerwca 2010 r.\ k. 100-102. z dnia [...] sierpnia 2011 r.. k. 207-208).

Ostatnim zarzutem strony podniesionym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy było naruszenie art. 97 ust. i pkt 2 ustawy o ofercie w związku z nałożeniem kary administracyjnej w wysokości 100 000 (słownie: stu tysięcy) zł przy stanowisku organu nadzoru, iż skarżący nie miał zamiaru zwiększać swojego udziału ponad próg 5% w ogólnej liczbie głosów w Spółce, a tym samym naruszać art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie. W związku z. tym strona zauważyła, ze nieuzasadnione było wskazywanie zastosowanej kary jako środka przymusu, która miałaby służyć zapewnieniu wykonywania obowiązków nałożonych przez obowiązujące przepisy prawa oraz uzależnianie jej wymiaru od czterokrotności dokonanego naruszenia.

Kara administracyjna określona w art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie ma charakter obiektywny. Istotą takich sankcji jest reakcja uprawnionych organów na zachowania niezgodne z prawem, której celem jest przede wszystkim zapewnienie przestrzegania przez adresatów norm prawnych obowiązujących w strefach, które ustawodawca uznał za szczególnie istotne. Komisja wskazuje, iż podstawową przesłanką odpowiedzialności jest w takim układzie odniesienia bezprawność czynu rozumiana jako zachowanie niezgodne z prawem (wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lipca 2008 (VI SA/W a 874/08), bez dokonywania oceny innych przesłanek takich jak nieumyślność czy brak zamiaru strony. W niniejszej sprawie oznacza to, że brak zamiaru przekroczenia przez stronę progu 5% ogólnej liczby głosów nie zmienia faktu, iż doszło do naruszenia norm zawartych w art. 69 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ofercie w brzmieniu przed wejściem w życie ustawy zmieniającej oraz art. 69 ustawy ust. 1 pkt 1 o ofercie w brzmieniu obecnie obowiązującym. Komisja w toku postępowania bada obiektywny stan posiadania papierów wartościowych na rachunku strony, a nie jej zamiar osiągnięcia lub przekroczenia określonych w przepisach prawa progów.

Organ nadzorczy nakładając w I instancji karę pieniężną wskazał na rozgraniczenie funkcji represyjnej od funkcji prewencyjnej kary. Pierwsza z nich stanowi wyłącznie konsekwencje za naruszenie obowiązującego prawa, natomiast druga, poprzez zapowiedź negatywnych konsekwencji, ma mobilizować uczestników rynku do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków (wyrok TK z dnia 22 września 2009 r., SK 3/08). We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona podniosła brak zamiaru dokonania naruszenia, kwestionując tym samym zasadność funkcji prewencyjnej kary. W tym miejscu należy zauważyć, że skarżący jako uczestnik rynku regulowanego powinien mieć świadomość swoich obowiązków oraz wpływu swoich działań na obraz rynku jako całości. Komisja zwraca uwagę, że śledzenie struktury akcjonariatu oraz zmian w nich zachodzących jest bardzo istotne z punktu widzenia wszystkich akcjonariuszy oraz potencjalnych inwestorów. Na podstawie powyższych informacji podejmowane są decyzje o zaangażowaniu kapitałowym w spółkę, bądź wycofaniu się z niej we właściwym czasie. Okoliczność, iż skarżący nabywał pakiety akcji P. poza rynkiem regulowanym, a następnie sprzedawał je na rynku regulowanym, nie wypełniając obowiązków wynikających z art. 69 ustawy o ofercie, mogła realnie wpłynąć na obraz rynku oraz zachowania inwestorów wobec Spółki. Strona działając na rynku regulowanym powinna brać pod uwagę obowiązujące przepisy prawa oraz zasady obrotu (w tym przypadku dotyczące okresu rozrachunku), także w perspektywie wypełniania obowiązków wynikających z art. 69 ustawy o ofercie. W związku z tym, wbrew twierdzeniom strony, nałożona kara będzie wypełniać funkcję prewencyjną, ponieważ Strona mając na uwadze konsekwencje nieprzestrzegania przepisów w postaci możliwości nałożenia kolejnej kary pieniężnej będzie w przyszłości dążyła do sumiennego i rzetelnego wypełniania swoich obowiązków na rynku regulowanym, co wpłynie na poziom transparentności rynku regulowanego.

Należy również zwrócić uwagę, że zastosowana sankcja nie może być oderwana od stwierdzonych w toku nieprawidłowości i ma pozostawać w ścisłym związku przyczynowo - skutkowym, tak by w pełnym stopniu odzwierciedlać stopień naganności zachowania jednostki w stosowaniu obowiązującego prawa. Przepisy zawarte w art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie upoważniają Komisję do nakładania sankcji w związku z obowiązkami nadzorcy, określonymi w tejże ustawie. Oznacza to. że do Komisji należy ustalenie adekwatności wymiaru nałożonej kary w sytuacji wystąpienia konkretnego naruszenia. Mamy tu do czynienia z uznaniem administracyjnym, co oznacza wybór rozstrzygnięcia w granicach maksymalnego wymiaru kary. Komisja powinna zatem przed wydaniem decyzji rozważyć wszystkie przesłanki ustawowe istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a postępowanie wyjaśniające prowadzić z zachowaniem prawidłowej procedury (wyrok NSA z dnia 26 lutego 2009 r.. sygn. akt IIGSK 746/08).

W związku z tym, w decyzji I instancji Komisja wzięła pod uwagę zarówno fakt, iż do naruszenia doszło na skutek niezachowania ostrożności i pozostawania w błędzie co do stosowanego okresu rozrachunku przez Stronę, jak i okoliczność czterokrotnego naruszenia przez stronę obowiązujących przepisów, których brzmienie nie budzi wątpliwości interpretacyjnych.

Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego Komisja ustaliła, że do przekroczenia i obniżenia progów posiadania ogólnej liczby głosów w spółce dochodziło na skutek dokonywania transakcji kupna akcji poza rynkiem regulowanym, a następnie sprzedaży na rynku regulowanym, co powodowało różnice między okresem rozrachunku kupna (T+0) a okresem rozrachunku sprzedaż) (T+3). Niezależnie od powyższego, należy stwierdzić, iż skarżący jako osoba dokonująca transakcji powinien być świadomy swoich praw i obowiązków, zwłaszcza w odniesieniu do monitorowania stanu posiadania akcji i notyfikowania odpowiednim podmiotom o przekraczanych progach ogólnej liczby głosów w Spółce. Wypełnienie wspomnianego obowiązku, co wskazano powyżej, wpływa na poziom transparentności tynku i ma tym samym fundamentalne znaczenie dla jego właściwego funkcjonowania.

Komisja nie mogła pominąć okoliczności, iż do naruszenia doszło czterokrotnie. Należy ponownie wskazać, że brak zamiaru strony nie wpływa na obiektywne stwierdzenie, że strona aż czterokrotnie nie wypełniła swoich obowiązków. W związku z tym. należy uznać, że częstotliwość naruszenia będzie wpływać na naganność postępowania strony i tym samym na wymiar nałożonej kary.

W związku z maksymalnym wymiarem kary zawartym w art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie wynoszącym 1 000 000 zł. Komisja, biorąc pod uwagę powyższe przesłanki, nałożyła sankcję w wysokości 100 000 zł, stanowiącej 10% ustawowego zagrożenia za przedmiotowe naruszenie.

Komisja stoi na stanowisku, że kara w wysokości 100 000 zł nałożona w decyzji I instancji jest powiązana ściśle ze stwierdzonymi przez organ nadzorczy nieprawidłowościami i pozostaje z nimi w ścisłym związku przyczynowo - skutkowym, wyrażając tym samym stopień naganności zachowania strony skarżącej. Strona powinna dołożyć należytej staranności w monitorowaniu zmian stanu posiadania swoich akcji, zwłaszcza gdy ich sprzedaż odbywała się w ramach prawnych rynku regulowanego. Jednocześnie Komisja miała na uwadze cel sankcji administracyjnej, a przede wszystkim zastosowanie kary w takim wymiarze, by była ona zarówno dolegliwa jak i zmuszała stronę do rzetelnego wypełniania swoich obowiązków w przyszłości.

Zdaniem Komisji, podstawowy cel przemawiający za nałożeniem w przedmiotowej sprawie kary pieniężnej, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa i przejrzystości obrotu oraz zabezpieczenie interes uczestników rynku kapitałowego zostanie zrealizowany jedynie poprzez nałożenie kary pieniężnej w wysokości 100 000 zł, odpowiadającej 10% ustawowego zagrożenia za opisane naruszenie.

Komisja stwierdza, że w osnowie decyzji pierwszoinstancyjnej doszło do nieprawidłowego wskazania art. 69 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej zamiast prawidłowego art. 69 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej. Jednocześnie Komisja wskazuje, że prawidłowa podstawa prawna jest przytoczona w dalszej części decyzji.

W związku z wnioskiem strony w przedmiocie zasądzenia od organu na rzecz strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, Komisja wydała w dniu [...] kwietnia 2012 r. dwa postanowienia odmawiające zwrotu wszelkich należności, w tym należności wynikających z zastępstwa procesowego oraz zwrotu kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z żądaniem wyrażonym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] października 2011 r.. od decyzji administracyjnej Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] września 201.1 r.

W związku ze stwierdzeniem, iż skarżący naruszył art. 69 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej oraz art. 69 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie w brzmieniu obecnie obowiązującym, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Komisja podtrzymała decyzję z dnia [...] września 2011 r. (sygn. [...]) w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 100 000 zł.

Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie oraz utrzymanej nią w mocy decyzji KNF z dnia [...] września 2011 r., a także zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

- naruszenie art. 87 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, iż regulamin zarządu K. S.A. w W. jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa;

- sprzeczność ustaleń, jakie poczynił organ administracji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie iż rozrachunek transakcji sprzedaży akcji P.S.A. następował nie w dniu złożenia zlecenia sprzedaży tych papierów, lecz w terminach wskazanych w zaskarżonej decyzji;

- naruszenie zasady proporcjonalności poprzez nałożenie niewspółmiernie wysokiej kary finansowej;

- naruszenie art. 6 K.p.a., poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej;

- naruszenie art. 8 K.p.a. poprzez niewskazanie w toku postępowania administracyjnego kwestionowanej przez skarżącego uchwały zarządu K. S.A., regulującej terminy rozrachunku transakcji, co uniemożliwiło skarżącemu wypowiedzenie się w tym zakresie:

- naruszenie art. 63 ust. 3 (w uzasadnieniu skargi również oznaczany niewłaściwie jako art. 67 ust. 3, tymczasem prawidłowo należałoby wskazać art. 69 ust. 3) ustawy o ofercie, poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że skarżący przekroczył wskazane w tym przepisie progi w dniach, w których dokonywał zakupu i sprzedaży akcji;

- naruszenie art. 7 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2010 r.. Nr 211, poz. 1384 z późn. zm.) poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że dzień przeniesienia prawa własności papierów wartościowych jest inny niż dzień, w którym nastąpił zapis na rachunku papierów wartościowych;

- naruszenie art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie poprzez jego zastosowanie mimo braku naruszenia przez skarżącego przepisów tej ustawy:

- naruszenie art. 50 ustawy o ofercie poprzez przyjęcie, że "przepis ten stanowi podstawę do podjęcia uchwały przez zarząd K., a tym samym jest powszechnie obowiązującym przepisem prawa.".

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Stwierdził ponadto, że zarówno podniesione w skardze zarzuty, jak i ich uzasadnienie, są nietrafne, a sformułowane na ich podstawie wnioski nie zasługują na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów, w których skarżący kwestionuje fakt naruszenia obowiązków wynikających z art. 69 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ofercie. Z ustaleń organu administracji wynika, iż skarżący naruszył te przepisy w związku ze:

- zwiększeniem udziału w ogólnej liczbie głosów spółki P.S.A. powyżej 5% w dniu [...] lipca 2009 r.,

- zmniejszeniem udziału w ogólnej liczbie głosów spółki P. S.A. poniżej 5% w dniu [...] lipca 2009 r.,

- zwiększeniem udziału w ogólnej liczbie głosów spółki P. S.A. powyżej 5% w dniu [...] sierpnia 2009 r.

- zmniejszeniem udziału w ogólnej liczbie głosów spółki P. S.A. poniżej 5% w dniu [...] sierpnia 2009 r.,

gdyż nie dokonał w terminie przewidzianym w tym przepisie wymaganych zawiadomień o zmianie posiadanego udziału w ogólnej liczbie głosów w spółce publicznej. Zdaniem skarżącego, takie ustalenia stoją w sprzeczności z art. 69 ust. 3 ustawy o ofercie, zgodnie z którym obowiązek dokonania zawiadomienia, o którym mowa w art. 69 ust. 1 i 2 tej ustawy nie powstaje w przypadku, gdy po rozliczeniu w depozycie papierów wartościowych kilku transakcji zawartych na rynku regulowanym w tym samym dniu zmiana udziału w ogólnej liczbie głosów w spółce publicznej na koniec dnia rozliczenia nie powoduje osiągnięcia lub przekroczenia progu ogólnej liczby głosów, z którym wiąże się powstanie tych obowiązków. Wskazać należy, że w niniejszej sprawie przepis ten nie mógł mieć jednak zastosowania, gdyż, skarżący tego samego dnia jedynie składał zlecenia zbycia na rynku regulowanym akcji P. S.A. oraz zawierał transakcje nabycia akcji tej spółki w ramach zawieranych bezpośrednio ze zbywcą umów cywilnoprawnych. Rozliczenie transakcji zawartych w wyniku zleceń sprzedaży nie następowało jednak w tym samym dniu. co rozliczenie transakcji nabycia akcji spółki. Rozliczenie transakcji nabycia nastąpiło bowiem w tym samym dniu, co dzień zawarcia umowy nabycia akcji, natomiast rozliczenie transakcji zawartych w wyniku złożenia zlecenia sprzedaży akcji P. S.A. nastąpiło dopiero po upływie trzech dni od dnia złożenia tych zleceń. Tym samym skarżący na koniec dnia rozliczenia transakcji, w wyniku której nabył akcje spółki P. S.A. przekroczył próg 5% ogólnej liczby głosów w spółce publicznej, w związku z czym powstał obowiązek określony w art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie. Następnie rozliczenie transakcji zbycia, które miało miejsce w późniejszym terminie spowodowało zmianę w posiadanym przez skarżącego udziale w ogólnej liczbie głosów w spółce P.S.A., i powstał obowiązek z art. 69 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Art. 69 ust. 3 wbrew twierdzeniom skarżącego mógłby mieć zastosowanie jedynie wówczas, gdyby zarówno rozliczenie transakcji sprzedaży, jak i nabycia akcji nastąpiłyby tego samego dnia, tak że na potrzeby określenia, czy powstał obowiązek, o którym mowa w art. 69 ustawy o ofercie, należy brać pod uwagę stan posiadania osiągnięty po zbilansowaniu wszystkich rozliczanych w tym dniu transakcji.

Podmiotem, który dokonywał rozliczeń transakcji zawieranych przez skarżącego byt K.S.A. Sposób, w jaki rozliczenia te są przeprowadzane został określony w Uchwale nr [...] Zarządu K. S.A. - Szczegółowe Zasady Działania K. S.A. Z tej regulacji wynika, że rozrachunek transakcji zawartych na podstawie umów cywilnoprawnych następuje w dniu ich zawarcia, natomiast rozrachunek transakcji zawartych w trybie transakcji sesyjnych, zawieranych w ramach obrotu na rynku regulowanym następuje w terminie trzech dni roboczych od dnia zawarcia transakcji ("okres T+3").

Skarżący nie dostrzega, iż rozliczenie transakcji jest równoznaczne z dokonaniem odpowiednich zapisów rachunku papierów wartościowych. Tym samym z chwilą rozliczenia transakcji nabycia akcji, odpowiedni zapis dokonywany jest na rachunku papierów wartościowych nabywcy. Jest to moment, od którego nabywcy przysługują prawa z zapisywanych na rachunku papierów wartościowych, o którym mowa w art. 7 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Kwestia ta została szczegółowo wyjaśniona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji administracyjnej (s. 9-10 uzasadnienia decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r.). Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o obrocie, umowa zobowiązująca do przeniesienia zdematerializowanych papierów wartościowych przenosi te papiery z chwilą dokonania odpowiedniego zapisu na rachunku papierów wartościowych. Zatem dopóki nie doszło do dokonania odpowiednich zapisów na rachunku papierów wartościowych skarżącego, nie mogła nastąpić zmiana w udziale skarżącego w ogólnej liczbie głosów w spółce P. S.A. Dokonanie odpowiedniego zapisu na rachunku papierów wartościowych ma zatem charakter konstytutywny. W dniu, w którym skarżący nabywał akcje spółki w drodze umów cywilnoprawnych, poza rynkiem regulowanym, w związku z rozliczeniem tych transakcji w tym samym dniu (zapisaniem nabywanych akcji na rachunku należącym do skarżącego), skarżący przekraczał próg 5% ogólnej liczby głosów w P. S.A. i powinien wykonać obowiązek przewidziany w art. 69 ustawy o ofercie, w terminie 4 dni roboczych od dnia w którym skarżący dowiedział się o zmianie udziału w ogólnej liczbie głosów lub przy zachowaniu należytej staranności powinien się o tej zmianie dowiedzieć. Wyksięgowanie akcji sprzedawanych przez skarżącego z jego rachunku papierów wartościowych, które nie nastąpiło w tym samym czasie co zapisanie nabywanych akcji, powodowało, że niezależnie, obok obowiązku dotyczącego informowania o przekroczeniu określonego progu głosów w związku z nabyciem akcji spółki publicznej, na skarżącym spoczywał również obowiązek poinformowania o przekroczeniu progu w ogólnej liczbie głosów w związku ze zbyciem akcji tej spółki. Termin na wykonanie tego obowiązku liczony powinien być jako 6 dni sesyjnych od dnia zawarcia transakcji zbycia akcji na rynku regulowanym (art. 69 ust. 1 in fine ustawy o ofercie).

Każdy inwestor, który aktywnie działa na rynku kapitałowym, nabywa i zbywa papiery wartościowe, w szczególności akcje, musi na bieżąco monitorować stan swoich rachunków papierów wartościowych, tak by mieć możliwość wywiązywania się z nałożonych na nich ustawą obowiązków administracyjnych. Takie zachowanie pozwala na zachowanie należytej staranności inwestora, na którym spoczywają określone obowiązki administracyjne. Brak wiedzy o tym, jakie i ile papierów wartościowych jest zapisanych na rachunku papierów wartościowych inwestora może bowiem doprowadzić do naruszenia przez niego obowiązków. Niezachowanie staranności w tym zakresie nic może być usprawiedliwiane brakiem znajomości regulacji podmiotu dokonującego rozliczeń transakcji zawieranych na papierach wartościowych. W niniejszej sprawie skarżący nie mając wiedzy o tym, jaka liczba akcji spółki P. S.A. była zapisana na jego rachunku, nie wykonał obowiązku z art. 69 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ofercie. Z takim zachowaniem ustawodawca powiązał konsekwencje w postaci możliwości nałożenia przez Komisję Nadzoru Finansowego, na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie, kary administracyjnej. Z punktu widzenia istnienia obowiązku, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ofercie, miejsce uchwal zarządu K. S.A. w katalogu źródeł prawa nie ma żadnego znaczenia. Kontraktowe regulacje K. S.A. nie stanowią podstawy wydanej w niniejszej sprawie decyzji administracyjnej. Ich powołanie w uzasadnieniu decyzji było jednak niezbędne, gdyż regulacje te pośrednio miały wpływ na ukształtowanie się stanu faktycznego, którego zaskarżona decyzja dotyczy. Regulacje te nie stanowiły źródła powstania jakichkolwiek obowiązków po stronie skarżącego. Skutek dokonywanych czynności nabywania i rozporządzania papierami wartościowymi, powiązany z chwilą dokonania odpowiednich zapisów na rachunkach papierów wartościowych został przesądzony w art. 7 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Ponadto o powstaniu w stosunku do skarżącego obowiązku publicznoprawnego przesądziła treść art. 69 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ofercie. Tym samym wszystkie elementy niezbędne dla zidentyfikowania powinności skarżącego wynikają bezpośrednio z przepisów rangi ustawowej. Ponadto, odmiennie niż w art. 7 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, przepisy Szczegółowych Zasad Działania K. S.A., które regulują zasady dokonywania rozrachunku transakcji dokonywanych w ramach obrotu papierami wartościowymi w ogóle nie są adresowane do inwestorów (w szczególności również ich adresatem nie był skarżący). W związku z powyższym zarówno zaskarżona decyzja administracyjna z dnia [...] kwietnia 2012 r., jak i decyzja wydana w niniejszej sprawie w I instancji, znajdują oparcie w przepisach prawa.

W związku z powyższym nie można również zgodzić się ze skarżącym, że KNF dopuściła się uchybienia przepisom postępowania (art. 8 K.p.a.) poprzez niewskazanie w trakcie toczącego się postępowania na regulacje przyjęte przez zarząd K. S.A., dotyczące rozrachunku. W niniejszej sprawie ustaleniu podlegały daty, w jakich nastąpiły zmiany zapisów na rachunku papierów wartościowych skarżącego, związane z zawieranymi przez niego transakcjami zbycia oraz nabycia akcji spółki P. S.A. i wpływ tych transakcji na przysługujący mu z zapisanych akcji udział w ogólnej liczbie głosów w spółce publicznej. Ustalenie tych okoliczności oraz dat zawierania poszczególnych transakcji jest wystarczające dla ustalenia, czy skarżący prawidłowo wywiązał się ze spoczywających na nim obowiązków administracyjnych. Nie wymagało również ustalenia, czy skarżący wiedział i przyjmował jako wiążące zasady dokonywania rozliczeń transakcji, wynikające z regulacji K. S.A.

Nie można także podzielić poglądu skarżącego o rażącej niewspółmiemości nałożonej na niego kary administracyjnej do rodzaju uchybień, jakich ten się dopuścił.

W ocenie organu administracji stanowisko skarżącego wynika z niezrozumienia przez niego istoty odpowiedzialności administracyjnej, wynikającej z art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie. Odpowiedzialność ta ma bowiem charakter obiektywny i pojawia się w każdym przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w art. 69 ustawy o ofercie lub gdy dokonane zawiadomienie nie odpowiada warunkom przewidzianym w tym przepisie. Dla ustalenia odpowiedzialności administracyjnej podmiotu nadzorowanego przez KNF na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie konieczne jest jedynie ustalenie, iż doszło do naruszenia art. 69 tej ustawy. Okoliczności, w jakich doszło do ustalonych uchybień, w tym świadomość, że dane zachowanie podlega sankcjonowaniu przez organ nadzoru, pozostają bez znaczenia dla ukształtowanego w wyniku naruszenia przepisów stosunku administracyjnoprawnego. Skarżący powinien być świadomy, że z chwilą kiedy stał się uczestnikiem rynku kapitałowego, podlegać będzie określonym obowiązkom, których niespełnienie łączyć się może z zastosowaniem sankcji administracyjnych. Przepisy ustanawiające ww. obowiązki mają charakter powszechny i brak świadomości ich naruszenia nie może być przesłanką zwolnienia z odpowiedzialności.

Stwierdzenie w toku postępowania administracyjnego naruszenia ww. przepisów obliguje KNF do podjęcia kroków, które będą stanowiły realizację celów przewidzianych ustawą o nadzorze nad rynkiem finansowym. Cele te zostały wymienione w art. 2 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2006 r. Nr 157, poz. 1119 z późn. zm.): zapewnienie prawidłowego funkcjonowania tego rynku, jego stabilności, bezpieczeństwa oraz przejrzystości, zaufania do rynku finansowego, a także zapewnienie ochrony interesów uczestników tego rynku, przez realizację celów określonych w szczególności w art. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym (Dz. U. Nr 183, poz. 1537 z późn. zm.).

Nie bez znaczenia dla oceny sankcjonowanego zachowania skarżącego jest fakt, iż uchybienia, których się dopuścił dotyczą obowiązków określonych w Rozdziale 4 ustawy o ofercie, zatytułowanym "Znaczne pakiety akcji spółek publicznych". Obowiązki te nie spoczywają na każdym inwestorze, a jedynie na tych akcjonariuszach spółki publicznej, których udział w ogólnej liczbie głosów w spółce publicznej przekracza określony przez ustawodawcę procentowy próg, uznany przez niego za istotny (art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie). Pierwszy próg stanowi 5% udziału w ogólnej liczbie głosów w spółce publicznej.

Posiadanie takiego znaczącego udziału w spółce publicznej ustawa wiąże z koniecznością zachowania przez akcjonariusza dodatkowych aktów staranności i monitorowania wysokości jego zaangażowania w spółce. Inwestor, który, tak jak skarżący, posiada tak znaczny udział w ogólnej liczbie głosów spółki publicznej, abstrahując od obiektywnego charakteru odpowiedzialności administracyjnej, nie może powoływać się na swoją niewiedzę, jako usprawiedliwienie dla naruszenia obowiązków. Znaczące zaangażowanie finansowe w spółkę publiczną, tak jak miało to miejsce w stanie faktycznym, w którym wydano zaskarżoną decyzję, każe oczekiwać od inwestora, odpowiedzialnego zachowania oraz nie lekceważenia obowiązków administracyjnych, jakie nakłada na niego ustawa o ofercie.

Obowiązki informacyjne nałożone na znaczących akcjonariuszy spółek publicznych stanowią istotną instytucję, służącą prawidłowemu funkcjonowaniu rynku finansowego. Naruszenie tych obowiązków, prowadzące do braku dostępu inwestorów do istotnych informacji dotyczących zmiany zaangażowania znaczących akcjonariuszy w spółce, musi spotykać się z reakcją organu nadzoru, realizującego cele stawiane przez ustawę o nadzorze nad rynkiem finansowym. Realizacji tych celów służy m.in. nałożona na skarżącego sankcja administracyjna. Obowiązki informacyjne mają zapewniać pełną transparentność rynku, czyli warunki, w których ceny akcji będą kształtowane z uwzględnieniem ogólnodostępnych, rzetelnych oraz aktualnych informacji na temat emitentów i ich akcji oraz znaczących akcjonariuszy. Sankcjonowane jest naruszenie obowiązków informacyjnych, gdyż naruszenie takie oznacza zagrożenie dla transparentności rynku i bezpieczeństwa dokonywanego na nim obrotu.

Nakładając karę pieniężną Komisja wzięła jednak pod uwagę zarówno fakt, iż do naruszenia doszło na skutek niezachowania ostrożności i pozostawania przez skarżącego w błędzie co do mającego zastosowanie w niniejszym stanie faktycznym okresu rozrachunku, jak i okoliczność czterokrotnego naruszenia przez Stronę obowiązujących przepisów (art. 69 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ofercie), których brzmienie nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Tym samym zarówno waga naruszonego obowiązku, jak i okoliczności w jakich doszło do tego naruszenia zostały uwzględnione przez Komisję przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej (s. 13 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Jednocześnie Komisja, działając w granicach uznania administracyjnego, mając na względzie funkcję kary pieniężnej zarówno w zakresie prewencji indywidualnej, jak i ogólnej, ustaliła wysokość kary która jest karą adekwatną zarówno do osobistych okoliczności, dotyczących sprawcy, jak i do wagi naruszenia, jakiego dopuścił się skarżący. W tym zakresie Komisja nie przekroczyła granic uznania administracyjnego, a rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] kwietnia 2012 r., którą po rozpoznaniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymano w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] września 2011 r. w sprawie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 100 000 zł za naruszenie art. 69 ustawy o ofercie.

Skarżący w skardze zarzucił przedmiotowej decyzji naruszenie art. 87 Konstytucji RP, a także przepisów postępowania, tj. art. 6 i 8 K.p.a. oraz przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 63 ust. 3 (art. 67 ust. 3), art. 97 oraz art. 50 ustawy o ofercie publicznej oraz art. 7 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi.

Z akt sprawy, wszczętej z urzędu przez KNF, wynika, że skarżący dokonywał w okresie od dnia [...] lipca 2009 r. do dnia [...] sierpnia 2009 r. (co potwierdza wyciąg z rachunku papierów wartościowych strony, sporządzony przez T.S.A., który wskazuje stan posiadania papierów wartościowych na rachunku strony w w/w okresie) obrotu akcjami spółki P. S.A., z siedzibą w K., z naruszeniem obowiązków informacyjnych określonych w art. 69 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ofercie publicznej.

Powołany przepis otwiera rozdział 4 ustawy o obrocie pt. "Znaczne pakiety akcji spółek publicznych", oddział 1: "Ujawnianie stanu posiadania". W myśl tego przepisu: "1.Kto:

1) osiągnął lub przekroczył 5 %, 10 %, 15 %, 20 %, 25 %, 33 %, 331/3 %, 50 %, 75 % albo 90 % ogólnej liczby głosów w spółce publicznej albo

2) posiadał co najmniej 5 %, 10 %, 15 %, 20 %, 25 %, 33 %, 331/3 %, 50 %, 75 % albo 90 % ogólnej liczby głosów w tej spółce, a w wyniku zmniejszenia tego udziału osiągnął odpowiednio 5 %, 10 %, 15 %, 20 %, 25 %, 33 %, 331/3 %, 50 %, 75 % albo 90 % lub mniej ogólnej liczby głosów

- jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić o tym Komisję oraz spółkę, nie później niż w terminie 4 dni roboczych od dnia, w którym dowiedział się o zmianie udziału w ogólnej liczbie głosów lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się o niej dowiedzieć, a w przypadku zmiany wynikającej z nabycia akcji spółki publicznej w transakcji zawartej na rynku regulowanym - nie później niż w terminie 6 dni sesyjnych od dnia zawarcia transakcji."

Należy zwrócić uwagę, że powołany przepis wprowadza odpowiedzialność opartą na zasadzie należytej staranności. Odpowiedzialność ponosi zatem podmiot, który nie zawiadomił Komisji oraz spółki o wyszczególnionych w tym przepisie zmianach w terminie 4 dni roboczych od dnia, w którym dowiedział się o zmianie udziału w ogólnej liczbie głosów, lecz również podmiot, który przy zachowaniu należytej staranności mógł się o niej dowiedzieć (w przypadku zmiany wynikającej z nabycia akcji spółki publicznej w transakcji zawartej na rynku regulowanym - nie później niż w terminie 6 dni sesyjnych od dnia zawarcia transakcji).

W odniesieniu do skarżącego wspomniane obowiązki informacyjne dotyczą progu 5% ogólnej liczby głosów w spółce publicznej.

Komisja, na podstawie dostarczonych informacji stwierdziła bowiem, że skarżący zwiększał swój udział w ogólnej licznie głosów spółki P. powyżej 5% w wyniku transakcji zawieranych na podstawie umów cywilnoprawnych, natomiast zmniejszał udział w ogólnej liczbie głosów poniżej 5% na podstawie transakcji zawieranych na rynku regulowanym, nie informując o tym Komisji.

Komisja zwróciła uwagę, iż przekroczenie progu 5% w ogólnej liczbie głosów Spółki wynikało z różnych terminów w jakich nastąpił rozrachunek transakcji zawieranych w trybie notowań ciągłych oraz transakcji zawieranych na podstawie umowy cywilnoprawnej. W przypadku transakcji zawieranych na podstawie umów cywilnoprawnych rozrachunek transakcji nabycia był dokonywany w dniu ich zawarcia (T+0). natomiast rozrachunek transakcji sprzedaży zawieranych na rynku regulowanym następował w terminie 3 dni od dnia ich zawarcia (T+3). Różnica ta rzutuje na termin wykonania obowiązku informacyjnego w związku z posiadaniem określonej liczby akcji.

W związku z powyższym naruszeniem Komisja uznała, że ma tu zastosowanie sankcja określona w art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, który przewiduje, że w przypadku naruszenia obowiązków informacyjnych określonych w wymienionym w ustawie przepisach, tzn. odpowiedni podmiot nie dokonuje w terminie zawiadomienia, o którym mowa w art. 69, lub dokonuje takiego zawiadomienia z naruszeniem warunków określonych w tych przepisach, - Komisja może, w drodze decyzji, nałożyć karę pieniężną do wysokości 1.000.000 zł.

W konsekwencji, w ramach uznania administracyjnego, w które wspomniany przepis wyposaża Komisję, nałożyła ona na skarżącego karę 100 000 zł. Ustalając wysokość nałożonej kary Komisja wzięła pod uwagę zarówno fakt, iż do naruszenia doszło na skutek niezachowania ostrożności i pozostawania w błędzie co do stosowanego okresu rozrachunku przez stronę (okoliczność przemawiająca na korzyść strony), jak i okoliczność czterokrotnego naruszenia przez stronę obowiązujących przepisów, których brzmienie nie budzi wątpliwości interpretacyjnych (okoliczność obciążająca stronę).

Komisja stwierdziła przy tym, że odpowiedzialność, o której mowa w powołanym wyżej przepisie ma charakter obiektywny, wynika z samego naruszenia tego przepisu Podstawową przesłanką odpowiedzialności jest w takim układzie odniesienia bezprawność czynu rozumiana jako zachowanie niezgodne z prawem, bez dokonywania oceny innych przesłanek takich jak nieumyślność czy brak zamiaru strony.

Oceniając działalność skarżącego Komisja podniosła, że okoliczność nabywania przezeń pakietów akcji P. poza rynkiem regulowanym, a następnie ich sprzedaż na rynku regulowanym, nie wypełniając obowiązków wynikających z art. 69 ustawy o ofercie, mogła realnie wpłynąć na obraz rynku oraz zachowania inwestorów wobec Spółki. Strona działając na rynku regulowanym powinna brać pod uwagę obowiązujące przepisy prawa oraz zasady obrotu (w tym przypadku dotyczące okresu rozrachunku), także w perspektywie wypełniania obowiązków wynikających z art. 69 ustawy o ofercie.

W ocenie skarżącego, w rozpatrywanej sytuacji powinien znaleźć zastosowanie art. 69 ust. 3 ustawy o ofercie publicznej, w myśl którego "3. Obowiązek dokonania zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1 i 2, nie powstaje w przypadku, gdy po rozliczeniu w depozycie papierów wartościowych kilku transakcji zawartych na rynku regulowanym w tym samym dniu zmiana udziału w ogólnej liczbie głosów w spółce publicznej na koniec dnia rozliczenia nie powoduje osiągnięcia lub przekroczenia progu ogólnej liczby głosów, z którym wiąże się powstanie tych obowiązków."

Według Komisji, w niniejszej sprawie przepis ten nie mógł mieć jednak zastosowania, gdyż skarżący tego samego dnia jedynie składał zlecenia zbycia na rynku regulowanym akcji P. S.A. oraz zawierał transakcje nabycia akcji tej spółki w ramach zawieranych bezpośrednio ze zbywcą umów cywilnoprawnych. Rozliczenie transakcji zawartych w wyniku zleceń sprzedaży nie następowało jednak w tym samym dniu co rozliczenie transakcji nabycia akcji spółki. Rozliczenie transakcji nabycia nastąpiło bowiem w tym samym dniu, co dzień zawarcia umowy nabycia akcji, natomiast rozliczenie transakcji zawartych w wyniku złożenia zlecenia sprzedaży akcji P. S.A. nastąpiło dopiero po upływie trzech dni od dnia złożenia tych zleceń. Tym samym skarżący na koniec dnia rozliczenia transakcji, w wyniku której nabył akcje spółki P. S.A. przekroczył próg 5% ogólnej liczby głosów w spółce publicznej, w związku z czym powstał obowiązek określony w art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie. Następnie rozliczenie transakcji zbycia, które miało miejsce w późniejszym terminie, spowodowało zmianę w posiadanym przez skarżącego udziale w ogólnej liczbie głosów w spółce P. S.A., i powstał obowiązek z art. 69 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Art. 69 ust. 3, wbrew twierdzeniom skarżącego, mógłby mieć zastosowanie jedynie wówczas, gdyby zarówno rozliczenie transakcji sprzedaży, jak i nabycia akcji nastąpiłyby tego samego dnia, tak że na potrzeby określenia, czy powstał obowiązek, o którym mowa w art. 69 ustawy o ofercie, należy brać pod uwagę stan posiadania osiągnięty po zbilansowaniu wszystkich rozliczanych w tym dniu transakcji.

Kwestią, do której skarżący zdaje się przywiązywać istotą wagę (stanowiącą również istotny argument w decyzjach Komisji) jest data rozrachunku zawieranych transakcji (akcji). Skarżący wskazał nawet, iż nabycie akcji na podstawie umów cywilnoprawnych, które spowodowało przekroczenie progu 5%. poprzedzone było sprzedażą w tym samym dniu wszystkich posiadanych przez niego akcji w trybie sesyjnym, na rynku regulowanym.. Skarżący powoływał się przykładowo na transakcję z dnia [...] sierpnia 2009 r.. w której nabył 260 000 sztuk akcji P., dających prawo do 4,59% głosów na Walnym Zgromadzeniu Spółki, które następnie w całości sprzedał w dniu [...] sierpnia 2009 r.; po zbyciu tych akcji w dniu [...] sierpnia 2009 r.

Odnosząc się do twierdzenia organu, że rozrachunek transakcji zawartych na podstawie umów cywilnoprawnych nastąpił w dniu ich zawarcia, natomiast rozrachunek transakcji zawartych w trybie transakcji sesyjnych, w obrocie regulowanym, był dokonany w terminie trzech dni roboczych od dnia zawarcia transakcji, skarżący zarzucił, że organ nie wskazał w zaskarżonej decyzji podstawy prawnej, z której wynikałoby przyjęcie przez organ nadzoru, iż rozrachunek transakcji sprzedaży zawieranych na rynku regulowanym odbywa się w terminie 3 dni od dnia ich zawarcia. Skarżący zarzucił również organowi naruszenie art. 7 ust. 2 ustawy o obrocie, polegające na jego niezastosowaniu i przyjęciu przez Komisję, że umowa zobowiązująca do przeniesienia zdematerializowanych papierów wartościowych przenosi je nie z chwilą dokonania odpowiedniego zapisu na rachunku papierów wartościowych, lecz po okresie przyjętym przez organ nadzoru.

Komisja wskazała również, że ocena stanu faktycznego sprawy dokonana prze Komisję jest zbieżna z brzmieniem art. 7 ust. 2 ustawy o obrocie. Przepis ten stanowi, iż umowa zobowiązująca do przeniesienia zdematerializowanych papierów wartościowych przenosi te papiery z chwilą dokonania odpowiedniego zapisu na rachunku papierów wartościowych. Zgodnie z powyższym. Komisja uznała, że dniem nabycia lub zbycia papierów wartościowych jest dzień rozrachunku papierów wartościowych. W myśl powyższego okoliczności wskazane przez stronę, tj. fakt, iż najpierw zawierała transakcje sprzedaży akcji, a dopiero następnie transakcję kupna kolejnego pakietu akcji, nie mają znaczenia dla stwierdzenia naruszenia art. 69 ustawy o ofercie. Wyżej wskazany przepis mówi bowiem o zbyciu i nabyciu akcji spółki publicznej powodującej przekroczenie wskazanych progów procentowych w ogólnej liczbie głosów. Zbycie i nabycie papierów wartościowych dochodzi natomiast do skutku z chwilą dokonania odpowiedniego zapisu na rachunku papierów wartościowych, tj. w dniu dokonania rozrachunku papierów wartościowych.

W związku ze zgłoszonymi zarzutami Komisja stwierdziła, że okres rozrachunku transakcji regulowanych nie został przyjęty przez organ nadzoru w sposób uznaniowy i odwołała się co do tej kwestii do brzmienia "obowiązujących źródeł prawa oraz regulacji dotyczących zasad działania K. S.A."

W szczególności Komisja wskazała na Regulamin K. S.A., którego podstawę stanowi uchwała Rady Nadzorczej K. S.A. Nr [...]z dnia [...] lipca 1998 r. (z późn. zm.), podejmowana zgodnie z art. 50 ustawy o obrocie. Przepis ten w ust. 4 pkt 4 upoważnia K. do określenia w regulaminie w szczególności sposobu i trybu rozliczania transakcji.

Paragraf 2 ust. 1 Regulaminu wskazuje, że Zarząd K. S.A. może podejmować uchwały w sprawach szczegółowych dotyczących funkcjonowania systemu depozytowego, z wyłączeniem spraw dotyczących praw i obowiązków uczestników, określających warunki nabywania i utraty statusu uczestnika. Natomiast § 53 ust. ł Regulaminu stanowi, że terminy rozrachunku transakcji zawartych na rynku regulowanym albo alternatywnym systemie obrotu K. ustala w porozumieniu, odpowiednio, ze spółką prowadzącą dany rynek regulowany albo z podmiotem organizującym dany alternatywny system obrotu.

Na mocy powyższych uprawnień Zarząd K. S.A. podjął uchwałę nr [...]Zarządu K. S.A. z dnia [...] maja 2009 r. (z późn. zm.), w której określono Szczegółowe Zasady Działania K. S.A. Zgodnie z § 44 (obecnie § 43) Szczegółowych Zasad dzień T wskazano jako dzień zawarcia transakcji, a dni poprzedzające lub następujące po dniu T jako T-n lub T+n, gdzie n oznacza liczbę dni poprzedzających lub następujących. Z kolei § 54 ust. 2 (obecnie § 53 ust. 2) Szczegółowych Zasad stanowi, że okresem rozrachunku akcji, zbywalnych praw do akcji, kwitów depozytowych, certyfikatów inwestycyjnych, albo tytułów uczestnictwa funduszy typu ETF, zawartych na sesji na rynku giełdowym albo wtórnie regulowanym obrocie pozagiełdowym jest okres T+3.

Potwierdza to, w ocenie Komisji, że zasadnie przyjęła ona podany tamże okres rozrachunku transakcji sprzedaży na rynku regulowanym.

Stwierdzając, że art. 1 ust. 1 ustawy o obrocie stanowi, iż ustawa reguluje zasady, tryb i warunki podejmowania i prowadzenia działalności w zakresie obrotu papierami wartościowymi i innymi instrumentami finansowymi, prawa i obowiązki podmiotów uczestniczących w tym obrocie oraz wykonywanie nadzoru w tym zakresie, Komisja uznała, że strona podpisując umowę z właściwym domem maklerskim w celu zawierania transakcji na rynku regulowanym poddaje się reżimowi prawnemu, którego integralną część stanowią również regulacje tworzone przez spółkę prowadzącą rynek regulowany oraz przez system depozytowy. Normy te obejmują różne aspekty funkcjonowania rynku regulowanego, w tym również ustalenie okresu rozrachunku transakcji na rynku regulowanym.

W związku z tym należy stwierdzić, że § 52 Regulaminu stanowi, iż zapisy na rachunkach papierów wartościowych prowadzonych przez uczestników wykonywane są na podstawie dokumentów stwierdzających dokonanie rozrachunku transakcji w K., w dacie wykonania tego rozrachunku. Powyższe oznacza, że dopiero po przeprowadzeniu rozrachunku przez K., tj. po okresie T+3, możliwe jest dokonanie odpowiedniego zapisu na rachunku papierów wartościowych. Sytuacja, na którą się powołuje strona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tzn. moment dokonania zapisu na rachunku papierów wartościowych, jest tożsamy z momentem zawarcia umowy, może zaistnieć wtedy gdy, okres rozrachunku wynosiłby T+0, czyli w przypadku transakcji zawartych na podstawie umów cywilnoprawnych poza rynkiem regulowanym. Mając powyższe na uwadze organ nadzoru stwierdził, że w toku postępowania Komisja zastosowała art. 7 ust. 2 ustawy o ofercie w sposób prawidłowy.

W związku z przywołanymi przez Komisję przepisami wewnętrznymi regulującymi organizację i zasady działania GPW (Regulamin K. S.A. i inne uchwały Zarządu K.) skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 87 Konstytucji RP - poprzez przyjęcie, iż regulamin zarządu K. S.A. w W. jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa. Sąd uważa, że zarzut ten nie jest trafny. Artykuł 87 Konstytucji RP określa bowiem źródła powszechnie obowiązującego prawa w Rzeczypospolitej Polskiej. Tymczasem nawet KNF stwierdza, że wskazane przepisy wewnętrzne nie mają charakteru źródeł powszechnie obowiązującego prawa, a obowiązują stronę od momentu podpisania umowy z właściwym domem maklerskim w celu zawierania transakcji na rynku regulowanym. Innymi słowy, przez podpisanie tej umowy strona poddaje się reżimowi prawnemu, którego integralną część stanowią również regulacje tworzone przez spółkę prowadzącą rynek regulowany oraz przez system depozytowy. Normy te obejmują różne aspekty funkcjonowania rynku regulowanego, w tym również ustalenie okresu rozrachunku transakcji na rynku regulowanym. W ocenie Sądu, przepisy tego rodzaju mają charakter przepisów wewnątrz-organizacyjnych, przypominając charakterem i sposobem związania przepisy wewnątrz-korporacyjne oraz przepisy zakładowe, które stają się obowiązujące dla strony z chwilą przystąpienia do korporacji lub wstąpienia do zakładu (np. szkoły wyższej). Nie ulega natomiast wątpliwości, że wspomniane przepisy regulujące organizację giełdy i zasady jej działania, w tym również kwestie szczegółowe, mają bezpośrednią podstawę ustawową, o czym już była wcześniej mowa. Przepis art. 50 ust. 4 pkt 4 ustawy o obrocie bezpośrednio upoważnia Krajowy Depozyt do określenia w regulaminie w szczególności sposobu i trybu rozliczania transakcji; w tej sytuacji Komisja ma nie tylko prawo, ale i obowiązek stosowania tych zasad. Nadto, w ocenie Sądu, charakter prawny powołanego art. 50 ust. 4 pkt 4 ustawy o obrocie ma znaczenie wtórne – nawet bowiem uznanie tego przepisu za przepis o charakterze kompetencyjnym, odnoszący się do uprawnień Rady Nadzorczej i Zarządu K., a także KNF, nie przekreśla tego, że ustalony w tym trybie sposób i tryb rozliczania transakcji obowiązuje te organy, a więc również pośrednio – innych uczestników rynku giełdowego (publicznego obrotu papierami wartościowymi).

Sąd nie dopatrzył się również w rozpatrywanej sprawie zarzucanych przez skarżącego przepisów postępowania, a w szczególności art. 6, art. 8 oraz art. 107 § 1 K.p.a. Zaskarżona decyzja zawiera, w ocenie Sądu, wystarczającą i prawidłową podstawę prawną, a jej uzasadnienie – mimo złożonej materii – jest jasne i wyczerpujące. Wady w tym zakresie nie miały wpływu na wynik sprawy.

Sąd podziela również pogląd organu co do zasadności i wysokości nałożonej na skarżącego kary pieniężnej, uznając, że jej wysokość została ustalona w sposób proporcjonalny do dokonanych naruszeń. Wobec wyjaśnień organu co do charakteru tej kary trudno też mówić o naruszeniu konstytucyjnej zasady proporcjonalności.

Do zarzutów naruszenia prawa materialnego, a w szczególności art. 63 ust. 3 oraz art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie publicznej oraz art. 7 ust. 2 i art. 50 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, Sąd odniósł się na wstępie uzasadnienia, nie podzielając tych zarzutów. W szczególności Sąd nie rozumie, w jaki sposób organ miałby w rozpatrywanej sprawie naruszyć art. 7 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, na którym oparł w istocie znaczącą część swoich ustaleń, nie pozostawiając tu w sprzeczności ze stroną skarżącą.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.