Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 209/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Sygn.akt II OSK 209 /06 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 maja 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska (spr), Sędziowie NSA Andrzej Jurkiewicz, Anna Łuczaj, Protokolant Maria Połowniak, po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 października 2005 r. sygn. akt IV SA/Gl 790/04 w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

II OSK 209/06

U Z A S A D N I E N I E

Wyrokiem z dnia 28 października 2005 r. sygn. akt IV SA/Gl 790/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2004 r. w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. Decyzją powyższą została utrzymana w mocy decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2004 r., którą odmówiono skarżącemu przyznania świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.).

Organ ustalił, że A. G. nie był poddany represji w rozumieniu art. 2 powyższej ustawy.

W skardze do sądu administracyjnego A. G, podniósł, że przymusowe wykonywanie pracy na terenach okupowanych przez III Rzeszę u osadników niemieckich w Czechowicach-Dziedzicach i Zabrzegu, jest równoznaczne z deportacją i że niewolnicza praca przymusowa w latach 1939-1940 dla III Rzeszy została uznana przez prawo międzynarodowe za zbrodnię "przeciw ludności".

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że skarga jest bezzasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Bezsporna jest okoliczność, że skarżący wykonywał pracę na terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r. W związku z powyższym Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że skarżący nie spełnia warunków deportacji w rozumieniu art. 2 pkt 2a ustawy o świadczeniu pieniężnym. Zgodnie z jego brzmieniem represja jest deportacją (wywiezieniem) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r. na terytorium Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie podzielił także zarzutu skargi, iż narusza ona prawo międzynarodowe, gdyż w rozpoznawanej sprawie nie występuje jakikolwiek element zagraniczny nakazujący rozpatrywanie sprawy w aspekcie prawa międzynarodowego.

Od powyższego wyroku A. G. złożył skargę kasacyjną wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W skardze kasacyjnej zarzucono zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie "art. 7 i art. 106 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 233 Kodeksu postępowania cywilnego" polegający na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności mających wpływ na wynik sprawy poprzez:

– nieuwzględnienie wszystkich dokumentów i wniosków złożonych przez skarżącego,

– błędne określenie daty od której skarżący wykonywał pracę przymusową, gdyż faktycznie skarżący był zmuszany do pracy od 1 października 1939 r. do 10 maja 1945 r.,

– wyłączenie uprawnień do świadczenia pieniężnego i nieuznanie za deportowane tych osób, które wykonywały pracę niewolniczą na rzecz okupanta i były wywiezione poza miejsce swojego zamieszkania,

– brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego.

W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego polegające na nie zastosowaniu art. 2 i art. 32 Konstytucji, a tym samym naruszenie konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawa poprzez zbyt wąskie ujęcie ustawowego pojęcia represji określonego w art. 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego oraz zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W skardze kasacyjnej należy zatem dokładnie wskazać konkretny przepis prawa materialnego lub procesowego naruszony przez sąd zaś uzasadnienie jej winno zawierać wyjaśnienie na czym polegało niewłaściwe zastosowanie lub błędna wykładnia przepisów prawa materialnego. W wypadku wskazania jako podstawy skargi kasacyjnej naruszenie przepisów postępowania uzasadnienie skargi winno wskazywać, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Postępowanie kasacyjne polega bowiem na badaniu zasadności podstaw kasacyjnych, którymi Naczelny Sąd Administracyjny jest związany (art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego określenia ich w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania przez wnoszącego skargę kasacyjną przepisów prawa, którym uchybił sąd, ze wskazaniem paragrafu, ustępu, punktu – ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd kasacyjny nie jest bowiem uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też stawiania hipotez co do tego jakiego przepisu dotyczy podstawa kasacji.

Zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty nie odpowiadają wskazanym wyżej wymogom.

1. Zarzucając Sądowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, wnoszący skargę kasacyjną wymienił art. 7 i 106 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a także art. 233 K.p.c., które to przepisy zostały naruszone przez niewyjaśnienie istotnych okoliczności mających wpływ na wynik sprawy.

Zauważyć w związku z powyższym należy, że art. 7 cyt. ustawy nakłada na sąd obowiązek szybkiego załatwienia sprawy o dążenia przez sąd do rozpatrzenia jej na pierwszym posiedzeniu. Nie ma on żadnego odniesienia do uzasadnienia, które dotyczy zarzutu naruszenia tego przepisu.

Z kolei art. 106 P.p.s.a. składa się z 5 paragrafów regulujących różne kwestie i wobec braku wskazania, któremu z zawartych w tym artykule przepisów Sąd uchybił, niemożliwym jest merytoryczne rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny tego zarzutu.

Niezrozumiałym jest również wskazanie w skardze kasacyjnej art. 233 K.p.c. skoro przepis ten nie miał zastosowania w postępowaniu przed sądem, jako że Sąd ten nie przeprowadzał postępowania dowodowego (art. 106 § 5 P.p.s.a.).

2. Nie mogły również odnieść zamierzonego skutku zarzuty naruszenia przez Sąd przepisów Konstytucji RP, tj. art. 2 i 32. Pierwszy z tych przepisów stanowi, że "Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej". Drugi stwierdza, że "wszyscy są wobec prawa równi i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne". Naruszenie przez Sąd ww. przepisów Konstytucji wnoszący skargę kasacyjną upatruje w "zbyt wąskim ujęciu ustawowego pojęcia represji określonego w art. 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. – o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej (...)".

Pojęcie represji – w rozumieniu ww. ustawy – wyjaśnione zostało w art. 2 tej ustawy. Represją jest – między innymi – "deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1.09.1939 r. na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945. (...)

Ten jasno sformułowany przepis został przez Sąd prawidłowo zinterpretowany i zastosowany. Nie sposób również przyjąć opierając się na uzasadnieniu skargi kasacyjnej, iż treść jego narusza konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawa czy też zasadę równości wobec prawa.

W tym stanie rzeczy skoro skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, na mocy ar. 184 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny skargę oddalił.