Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1046/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2013-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ SO del. Elżbieta Mazur - Selwa Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nie stwierdzenia choroby zawodowej -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi T. P. jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (zwanego dalej PWIS) z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia u w/w choroby zawodowej.

PWIS decyzją z dnia [...] marca 2011 r., o nr [...], uchylił w całości decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (zwany dalej PPIS) z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], znak [...], o braku podstaw do stwierdzenia u T. P. choroby zawodowej - zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez substancje chemiczne, wymienione w poz. 1 wykazu chorób zawodowych, określone w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869 ze zm., zwane dalej rozporządzeniem). W uzasadnieniu PWIS wskazał, że w trakcie ponownego rozpoznania sprawy PPIS powinien jednoznacznie ustalić, jakich substancji chemicznych dotyczyło zgłoszenie choroby zawodowej w związku z treścią poz. 1 pkt 57 dawnego wykazu chorób zawodowych. Do wykonania powyższego zalecenia może okazać się konieczne skierowanie pisma z zapytaniem do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy (dalej zwany WOMP), bądź do zgłaszającego podejrzenie choroby zawodowej specjalisty z zakresu neurologii. Organ odwoławczy wskazał, że po wykonaniu powyższego zalecenia, PPIS pozostaje rozważyć konieczność uzupełnienia postępowania w zakresie narażenia odwołującego się na powyższe substancje oraz wezwania medycznych jednostek orzeczniczych o uzupełnienie orzeczeń lekarskich. Nadto PPIS miał ustalić, na jakim stanowisku pracował T. P. od dnia 25 października 1971 r. do dnia 20 września 1972 r. w Spółdzielni "[...]" w K., ze względu na istniejące w powyższym zakresie wątpliwości wskazywane przez Instytut Medycyny Pracy (dalej zwany IMP) w orzeczeniu lekarskim z dnia 27 sierpnia 2010 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy PPIS decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], znak [...], nie stwierdził u T. P. choroby zawodowej - zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez substancje chemiczne, wymienionej w poz. 1 wykazu chorób zawodowych, określonym w załączniku do rozporządzenia. T. P. podczas pracy w Spółdzielni "[...]" w K. mógł być eksponowany na opary farb i rozpuszczalników. Natomiast podczas pracy w A. S.A. oddział [...], miał krótkotrwałe ekspozycje na opary metanolu, a także na węglowodory typu gaz ziemny oraz opary farb olejnych podczas wykonywania czynności zawodowych. Jednak z uwagi na poziom ekspozycji oraz pracę w kontakcie z w/w czynnikami na otwartym terenie, zagrożenie to należy ocenić jako minimalne. Zatrucia drogą oddechową glikolem dwuetylowym praktycznie nie występują z uwagi na mała lotność tej substancji. WOMP przeprowadził dwukrotnie badania specjalistyczne (orzeczenie lekarskie z dnia 17 marca 2010 r., nr [...] oraz z dnia 17 września 2012 r., nr [...]). Również IMP dwukrotnie przeprowadzał badania (orzeczenia z dnia 27 sierpnia 2010 r., nr [...], oraz z dnia 18 stycznia 2013 r., nr [...]). Organ zwrócił uwagę, że badania specjalistyczne nie potwierdziły pewnych następstw, tak ostrych jak i przewlekłych – zatrucia substancjami, na które zainteresowany był narażony podczas pracy zawodowej. Nie rozpoznano zatem schorzenia, które spełnia treść opisywanej w pozycji 1 wykazu chorób zawodowych, jednostki chorobowej. Natomiast stwierdzone u strony zmiany w układzie nerwowym należy łączyć z uogólnionym procesem miażdżycowym i zaburzeniami metabolicznymi na tle polineuropatii cukrzycowej.

W odwołaniu od tej decyzji T. P. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

PWIS decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że w niniejszej sprawie zainteresowany miał sporadyczny kontakt z substancjami chemicznymi obecnymi w środowisku pracy, doraźna ekspozycja na niskie stężenia substancji szkodliwych. Również brak jest w sprawie przesłanki pozytywnego rozpatrzenia sprawy przez biegłych w aspekcie czysto medycznym. Orzeczenia WOMP, jak i IMP, zgodnie stwierdzają u odwołującego się brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – zatrucia ostrego lub przewlekłego albo ich następstw wywołanych przez substancje chemiczne: metanol i glikol dwuetylenowy. PWIS podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji PPIS i podkreślił, że przepisy rozporządzenia implikują do postępowania w sprawie stwierdzenia chorób zawodowych konieczność oparcia rozstrzygnięcia na treści opinii biegłych, której nie może on podważyć w zakresie medycznego rozpoznania.

T. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję PWIS z dnia [...] sierpnia 2013 r., domagając się uchylenia decyzji obydwu instancji i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego: art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks Pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) w zw. z § 8 ust. 1 rozporządzenia w zw. z poz. 1 załącznika do w/w rozporządzenia, poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że w przypadku skarżącego nie zachodzą podstawy do stwierdzenia w/w choroby zawodowej oraz całkowite pominięcie okoliczności jaką jest praca w hałasie o dużym natężeniu, w sytuacji gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jasno wynika, że u skarżącego bez wątpienia zachodzą podstawy do uznania choroby zawodowej. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że świadczył prace w narażeniu na działania substancji chemicznych takich jak alkohol metylowy i glikol dwuetylowy oraz w narażeniu na działanie hałasu w okresie od dnia 16 sierpnia 1982 r. do dnia 31 sierpnia 2007 r. w A. S.A. Oddział [...]. Pracował na stanowisku operatora wydobycia ropy i gazu, a następnie aparatowego urządzeń do oczyszczania gazu – palacz. W całym okresie świadczenia pracy na w/w stanowiskach narażony był na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Wskazał, że szkodliwe czynniki bez wątpienią oddziaływały i ciągle oddziałują na stan jego zdrowia. W roku 1987 korzystał z urlopu dla podratowania zdrowia. Zwrócił uwagę, że w 2004 r. doznał zatrucia – oparzenia glikolem, w czasie wykonywania obowiązków pracowniczych. Nadto narażony był na prace w hałasie o znacznym natężeniu.

W odpowiedzi na skargę PWIS wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Na skutek zawiadomienia Sądu o tym wniosku, skarżący w piśmie z dnia 28 października 2013 r. oświadczył, że domaga się rozpoznania sprawy na rozprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Zarzuty skargi nie znalazły potwierdzenia w toku kontroli sądowoadministracyjnej.

W pierwszej kolejności wypada podnieść, iż istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli natomiast wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Stosownie to tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej bądź o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej następuje w drodze decyzji wydawanej przez organy inspekcji sanitarnej. Art. 2351 k.p. za chorobę zawodową definiuje chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia, postępowanie w sprawie rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej wszczyna z urzędu właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny, po uzyskaniu zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika. Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić nie tylko w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym ale także po zakończeniu pracy w takim narażeniu. Z art. 2352 k.p. wynika, iż stwierdzenie choroby zawodowej może nastąpić wyłącznie w przypadku wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Obowiązujące regulacje zobowiązują organy inspekcji sanitarnej aby wydając orzeczenie o stwierdzeniu choroby zawodowej wykazały jednocześnie trzy pozytywne przesłanki. Po pierwsze, rozpoznana choroba musi znaleźć się w wykazie chorób zawodowych. Po drugie, choroba ta powinna zostać stwierdzona orzeczeniem lekarskim rozpoznającym chorobę zawodową. I po trzecie, wyniki oceny warunków pracy mają pozwalać na stwierdzenie bezpośrednie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba spowodowana została narażeniem zawodowym. W rezultacie, brak jednego z tych elementów będzie oznaczał konieczność wydania decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Zakończone zaskarżonymi decyzjami postępowanie administracyjne dotyczyło choroby zawodowej, wymienionej w pozycji 1 wykazu chorób zawodowych, stanowiących załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, tj. zatrucia ostre lub przewlekłego albo ich następstw wywołanych przez substancje chemiczne w postaci alkoholu metylowego oraz glikolu dwuetylowego. Taki przedmiot postępowania określono w zawiadomieniu z dnia 9 maja 2011 r. PPIS oraz w karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej. W sprawie stanowiącej przedmiot orzekania, zarówno Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy oraz Instytut Medycyny Pracy po przeprowadzeniu badań strony skarżącej nie znalazły podstaw do rozpoznania u niego tak opisywanej choroby zawodowej (vide : orzeczenie lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy nr [...] oraz orzeczenie lekarskie nr [...] lekarza Instytutu Medycyny).

Skarżący w istocie stara się podważyć ustalenia wyrażone w orzeczeniach lekarskich wydanych w jego sprawie. Sąd nie dopatrzył się jakichkolwiek przyczyn, z powodu których można by zakwestionować opinie jednostek orzeczniczych pierwszego i drugiego stopnia. Lekarze wydali jednobrzmiące orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia ściśle określonej choroby zawodowej. Znajdujące się w aktach sprawy orzeczenia mają charakter opinii biegłego. Wyłącznie na jej podstawie organ sanitarny może dokonać rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Wymaga w tym miejscu wyraźnego zaznaczenia, że Organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie ma prawa aby samodzielnie oceniać dokumentację lekarską a tym samym aby odmiennie rozpoznawać schorzenia. W istocie, organy tej inspekcji są związane ustaleniami orzeczeniami diagnostycznymi a zatem nie są uprawnione do tego aby prowadzić przeciwdowód wobec treści orzeczenia. Organ nie posiadając wiedzy specjalistycznej nie może autorytatywnie stwierdzać, że rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od tego co wynika z treści orzeczenia lekarskiego.

Ponieważ orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej zostało wydane we właściwej formie, zawiera logiczne i przekonujące uzasadnienie a ponadto zostało sporządzone przez uprawnionego lekarza zatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych jednostce organizacyjnej, to Sąd nie mógł w jakikolwiek sposób podważyć wydane w względem skarżącego rozstrzygnięcia administracyjne. Dodatkowo należy zauważyć, iż w materiale dowodowym nie znajdują się orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkach organizacyjnych, które rozpoznawałyby u strony chorobę zawodową. Wypada też podnieść, iż sprawa choroby zawodowej wynikłej zdaniem skarżącego z narażania go w trakcie pracy na hałas, stanowiła przedmiot odrębnego postępowania prowadzonego przez PPIS i PWIS a zakończonego decyzją tego ostatniego organu z dnia [...] lutego 2011 r., znak [...]. Zwrócił na to uwagę PWIS w odpowiedzi na skargę T. P.

Z powyższych przyczyn, Sąd obowiązany był uznać, że Organy zgodnie z obowiązującym prawem rozstrzygnęły sprawę administracyjną. Ponieważ żaden z zarzutów skargi T. P. nie okazał się zasadny, to należało ją oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.