Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2488/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 5 u.t.d. oraz art. 5 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 i ust. 4 u.t.d.
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia del. WSA Inga Gołowska Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 30 maja 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2629/13 w sprawie ze skargi M. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. O. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 900 zł (dziewięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., wyrokiem z 30 maja 2014 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2629/13), oddalił skargę M. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej.

Z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:

W dniu [...] listopada 2012 r. o godz. 8:05 zatrzymano do kontroli samochód osobowy (Taxi) nr rej. [...] kierowany przez M. O.. Kontrolowany okazał licencję nr [...] na wykonywanie transportu drogowego taksówką na obszarze gminy N., do której był zgłoszony zatrzymany pojazd. W trakcie kontroli M. O. przewoził pasażerkę, która – jak wynikało ze sporządzonej notatki służbowej – oświadczyła, że zamówiła telefonicznie przewóz z ul. C. w W. na ul. G. w W.. Kierowca okazał paragon fiskalny za ostatni kurs odbyty w dniu kontroli w godzinach od 7:59 do 8:28. Z czynności kontrolnych sporządzono protokół, który M. O. podpisał nie zgłaszając uwag.

Zawiadomieniem z [...] marca 2013 r. poinformowano skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz o prawach przysługujących stronie.

M. O. w piśmie z [...] kwietnia 2013 r. podniósł, że nieprawidłowo stwierdzono w protokole kontroli brak licencji, gdyż okazał on wymaganą licencję. Dodał, że w protokole kontroli nie umieszczono informacji o przyjęciu zamówienia przewozu pasażera złożonego telefonicznie z innego obszaru, a wykonanie takiego zlecenia jest dopuszczalne.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] kwietnia 2013 r. nałożył na M. O. karę pieniężną w wysokości 8.000 złotych, za wykonywanie przewozu taksówką poza obszarem oznaczonym w licencji.

M. O. wniósł odwołanie od tej decyzji.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] lipca 2013 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 ust. 22, art. 5, art. 6, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1265 ze zm.; dalej: u.t.d.) oraz lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy, utrzymał w mocy decyzję z [...] kwietnia 2013 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że skarżący posiada licencję na wykonywanie transportu osobowego taksówką na terenie gminy N., natomiast przewóz wykonywał w W. z ul. C. na ul. G. bez licencji na przewozy w tym obszarze. Przewozu tego nie można było zakwalifikować do sytuacji wskazanych w art. 6 ust. 5 u.t.d. Zgodnie z powołanym przepisem dozwolone jest wykonanie przewozu z obszaru objętego licencja poza ten obszar, lecz bez prawa świadczenia usług przewozowych poza obszarem określonym w licencji, z wyjątkiem przewozu wykonywanego w drodze powrotnej, lub w przypadku złożenia zamówienia przez klienta z innego obszaru. Natomiast skarżący wykonywał przewóz pasażera wyłącznie w obszarze, na który nie posiadał licencji, co należało zakwalifikować jako wykonywanie przewozu bez licencji.

Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że czynności kontrolujących zostały wykonane bez naruszenia prawa – a kontrolowany (co wynika z treści protokołu) wiedział o przysługujących prawach (możliwości wniesienia zastrzeżeń do kontroli), lecz złożył podpis bez zgłaszania uwag. Protokół jest kompletny, opisuje przebieg kontroli i dokonane ustalenia. W związku z tym organ odwoławczy uznał zarzuty naruszeniu przepisów postępowania za nieuzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, w świetle ustaleń organu nie było sporne, że skarżący w chwili kontroli wykonywał przewóz taksówką w W. z ul. C. na ul. G.. Okoliczność tę potwierdziła pasażerka znajdująca się w chwili kontroli w pojeździe. Posiadana przez skarżącego licencja nr [...] jednoznacznie określała obszar, na którym był uprawniony do wykonywania przewozów osobowych, czyli gminę N., a oczywistym jest, że obszar ten nie obejmuje m.st. Warszawy.

Sąd stwierdził, że art. 6 ust. 5 u.t.d. dopuszcza wykonywanie przewozu z obszaru określonego w licencji poza ten obszar, lecz bez prawa świadczenia usług przewozowych poza obszarem określonym w tej licencji. Przewoźnik otrzymując zlecenie spoza obszaru objętego posiadaną licencją powinien przede wszystkim dowiedzieć się od pasażera dokąd chce on zostać przewieziony, czy z miejsca zamówienia kursu na obszar objęty licencją przewoźnika (w takim przypadku przewóz może być wykonany), czy ma to być kurs po obszarze nieobjętym licencją przewoźnika i wówczas zlecenie nie może być przyjęte. W związku z tym twierdzenia skarżącego, że o przewozie decyduje wyłącznie pasażer, nie można uznać za usprawiedliwiające naruszenie art. 6 ust. 4 i 5 u.t.d. Sąd podkreślił, że za naruszenie przepisów obowiązujących w transporcie nie pasażer odpowiada, lecz przewoźnik, którego odpowiedzialność za naruszenie tych przepisów ma charakter zobiektywizowany, niezależny od winy.

Sąd pierwszej instancji zauważył, że wobec stwierdzenia przez organy administracji naruszenia warunków przewozu wynikających z posiadanej przez skarżącego licencji, zgodnie z art. 92a ust. 1 i ust. 6 u.t.d. oraz z lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy została na skarżącego nałożona kara pieniężna w wysokości 8.000 zł. Skarżący nie posiadał uprawnień do świadczenia przewozów osobowych taksówką na obszarze m.st. Warszawy, a przewóz z ul. C. na ul. G. w W. nie mieścił się w uprawnieniach wynikających z posiadanej licencji, nie spełniając także warunków z art. 6 ust. 4 i ust. 5 u.t.d.

M. O. zaskarżył powyższy wyrok w całości wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie prawa materialnego – art. 6 ust. 5 u.t.d., poprzez jego błędna wykładnię i przyjęcie, że przewoźnik może wykonać usługę przewozową poza obszarem określonym w licencji udzielonej na wykonywanie transportu drogowego jedynie z miejsca zamówienia kursu przez pasażera, który zamówił usługę spoza obszaru objętego licencją przewozową w celu przewozu na obszar objęty licencją przewoźnika, podczas gdy dyspozycja powyższego przepisu jest szersza oraz wyraźnie wskazuje, na uprawnienia przewoźnika do wykonania usługi (przewozowej) w ramach przewozu z terenu nieobjętego licencją w drodze powrotnej na teren objęty licencją lub w przypadku złożenia zamówienia przez klienta spoza obszaru objętego licencją, co skutkowało niewłaściwym zastosowaniem powyższego przepisu prawa oraz błędną subsumcją ustalonego stanu faktycznego do art. 92 a ust 1 u.t.d., a w konsekwencji oddaleniem skargi strony na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

II. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, 8, 9 oraz art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organów administracji obydwu instancji, pomimo, iż nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w tym nie wyjaśniono okoliczności czy M. O. wykonując usługę przewozową z ul. C. na ul. G. w W. wykonywał przewóz w drodze powrotnej z Warszawy na obszar gminy N., na który posiadał licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

W okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości istotna, ustalona przez organy administracji i zaakceptowana przez Sąd pierwszej instancji, okoliczność dotycząca stanu faktycznego, a mianowicie, że skarżący, w chwili kontroli przeprowadzonej [...] listopada 2012 r., wykonywał przewóz drogowy taksówką w W. z ul. C. na ul. G., posiadając licencję nr [...], uprawniającą do wykonywania transportu drogowego na obszarze gminy N..

W tym miejscu należy przypomnieć, że stosownie do treści art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 4 u.t.d. licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udziela się przedsiębiorcy na określony pojazd i obszar obejmujący 1) gminę; 2) gminy sąsiadujące – po uprzednim zawarciu przez nie porozumienia; 3) miasto stołeczne Warszawę. Licencja na transport drogowy taksówką jest więc uprawnieniem podmiotowo-przedmiotowym, co potwierdza stanowisko judykatury (por. wyrok NSA z 24 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 290/10). Posiadana przez skarżącego kasacyjnie licencja nr [...] jednoznacznie określała obszar, na którym był uprawniony do wykonywania przewozów osobowych – gmina N..

W myśl art. 6 ust. 5 u.t.d. dopuszcza się wykonywanie przewozu z obszaru określonego w licencji poza ten obszar, lecz bez prawa świadczenia usług przewozowych poza obszarem określonym w tej licencji, z wyjątkiem przewozu wykonywanego w drodze powrotnej lub w przypadku złożenia zamówienia przez klienta z innego obszaru. Ostatnie zdanie powołanego przepisu dotyczy sytuacji, w której pasażer złożył zamówienie z poza obszaru objętego licencją dla danego przewoźnika w celu przywiezienia tego pasażera spoza obszaru wskazanego w licencji na ten obszar. Nie jest zatem tak, że uprawniony z konkretnej licencji taksówkowej może przyjmować zlecenia na przewozy po W., gdyż wykracza to poza uprawnienia wskazane w art. 6 ust. 4 u.t.d. i poza wyjątki określone w ust. 5 tego przepisu. Ustawodawca dopuszcza w drodze wyjątku wykonywanie przewozu jedynie wówczas, gdy kurs co najmniej zaczyna się lub kończy w gminie, na obszar której udzielono licencji. W ramach posiadanego zezwolenia brak jest więc podstaw do wykonywania przewozu pasażerów poza obszarem objętym licencją, w sytuacji gdy początek i koniec kursu znajduje się poza tym obszarem (wyrok NSA z 30 września 2014 r., II GSK 1167/13).

Mając na uwadze powyższe ograniczenia, uprawniony z licencji, otrzymując zlecenie spoza obszaru objętego posiadaną licencją powinien przede wszystkim dowiedzieć się od pasażera dokąd chce on zostać przewieziony, czy z miejsca zamówienia kursu na obszar objęty licencją przewoźnika i w takim przypadku przewóz może być wykonany, czy ma to być kurs po obszarze nieobjętym licencją przewoźnika i wówczas zlecenie nie może być przyjęte. W związku z tym stanowisko skarżącego, że w drodze wyjątku przewidzianego w art. 6 ust. 5 u.t.d. może wykonać przewóz w całości poza obszarem określonym w licencji, nie zasługuje na uwzględnienie.

W sytuacji gdy przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy taksówką nie posiada odpowiedniej dla tego przewozu licencji, bo jest uprawniony do wykonywania transportu drogowego taksówką ograniczonego do oznaczonego indywidualnie pojazdu i obszaru, należy uznać, że wykonuje on przewóz bez wymaganej licencji, czyli narusza obowiązki wynikające z przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Decyzja w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za ma charakter związany, co oznacza, że w sytuacji zaistnienia naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia sztywno określonej kary pieniężnej. Realizując ten obowiązek, organ administracji zasadnie zatem nałożył na skarżącego karę administracyjną w prawidłowej wysokości.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, niezasadny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania. Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że organy w toku postępowania zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane ze sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, oparły swoje rozstrzygnięcie na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego właściwej oceny, a także uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w decyzjach, w sposób wymagany przez przepisy prawa. W świetle przedstawionej wyżej wykładni art. 6 ust. 5 u.t.d. nie zachodziła konieczność ustalenia okoliczności towarzyszących złożenia w [...] listopada 2012 r. zamówienia przez pasażerkę, czego domagał się w skardze kasacyjnej skarżący.

Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji słusznie zaakceptował dokonaną przez organy administracji wykładnię i prawidłowe zastosowanie art. 6 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 5 u.t.d. oraz art. 5 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 i ust. 4 u.t.d. poprzez uznanie, że skarżący wykonywał transport drogowy w dniu [...] listopada 2012 r. na terenie miasta stołecznego Warszawy bez licencji, o której mowa jest w art. 5 ust. 1 u.t.d. w związku z art. 6 ust. 1 i ust. 4 tej ustawy.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach orzeczono w myśl art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 490).