Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 662/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2013-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 87, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92a ust. 1, art. 93 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1265
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 października 2013 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. znak [...] Naczelnik Urzędu Celnego w T., na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1265), nałożył na przedsiębiorcę R.S. prowadzącego działalność pod firmą Spółka A karę pieniężną wysokości [...] zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu [...] listopada 2012 r. na placu odpraw celnych Oddziału Celnego w T. poddano kontroli samochód ciężarowy marki [...] nr rej. [...] z przyczepą marki [...] nr rej. [...] kierowany przez E.K.K.. Pojazdem tym wykonywano przewóz drogowym na podstawie licencji [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy udzielonej ww. przedsiębiorstwu. W wyniku analizy danych odczytanych z karty kierowcy, organ ustalił, że kierowca ww. pojazdu w dniu [...] października 2012 r. o godz. [...] rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 11-godzinny nieprzerwany odpoczynek, jednak

w okresie tym kierowca odebrał jedynie 9 godz. 2 min. nieprzerwanego odpoczynku. Zdaniem organu oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godz. i 58 min. W trakcie kontroli kierowca nie okazał dokumentów, ani innych zapisów czy adnotacji uzasadniających odstąpienie od norm czasu prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw i odpoczynków. Powyższe stanowiło naruszenie normy określonej art. 8 ust. 1-4 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady

z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie RADY (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98 jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U. Nr L 102/1 z 11 kwietnia 2006 r.). Organ wyjaśnił również, że ww. kierowca przesłuchany w charakterze świadka, że naruszenie przepisów nastąpiło

z powodu przeoczenia wynikającego z błędnego wyliczenia. Organ uzasadniając nałożenie przedmiotowej kary na przedsiębiorcę wyjaśnił również, że stosownie do art. 10 ust. 2 ww. rozporządzenia to przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, w taki sposób by ci mogli przestrzegać przepisów, a w myśl ust. 3 tego artykułu to przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa.

W odwołaniu przedsiębiorca zarzucił organowi naruszenie:

- art. 8 K.p.a., art. 5 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji i art. 7 Konstytucji RP poprzez stosowanie procedur kontrolnych niezgodnych z prawem;

- art. 71 ustawy o transporcie drogowym i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lipca 2008 r., poprzez niezgodne z prawem "zatrzymanie pojazdu" i przeprowadzenie "kontroli drogowej" na placu odpraw celnych Oddziału Celnego w T.;

- naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, poprzez brak staranności w podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy

z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, co w tej sprawie wywołało skutki ekonomiczne i społeczne niemożliwe do zaakceptowania

z punktu widzenia zasady praworządności oraz niewłaściwe uzasadnienie decyzji;

- przepisów art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie ustalenia stanu faktycznego

z pominięciem obowiązku wszechstronnego rozpatrzenia całego zebranego materiału dowodowego i z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów oraz zasady dążenia do prawdy obiektywnej;

- prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie norm prawnych - niewłaściwą subsumpcję stanu faktycznego do stanu prawnego poprzez przyjęcie, że to przedsiębiorca naruszył przepis sankcjonowany z Ip. 5.3.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym;

- wyrażonej w art. 9 K.p.a. zasady informowania strony poprzez nieprzeprowadzenie obligatoryjnego postępowania wyjaśniającego okoliczności egzoneracyjne wymienione w art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym.

Uzasadniając swoje stanowisko przedsiębiorca wskazał, iż w jego opinii stosownie do art. 71 ustawy o transporcie drogowym zatrzymanie pojazdu do kontroli jest czynnością otwierającą dokonywanie kontroli pojazdu, bez której nie mogłyby być realizowane zadania sprawdzające kontroli i zgromadzenie materiału dowodowego ilustrującego wyniki kontroli. Natomiast pozyskanie materiału dowodowego w sposób niezgodny z prawem wyklucza jego wykorzystanie jako podstawy decyzji. Pojazd natomiast znajdował się na terenie Oddziału Celnego w T. gdzie kierowca załatwiał urzędową sprawę i tam odbierał odpoczynek, który został przerwany "kontrolą drogową". Wobec tego uznać należy, że czynności kontrolne były przeprowadzone nielegalnie i nie mogą stanowić podstawy ukarania przedsiębiorcy, albowiem nie dokonano zatrzymania pojazdu, który nie wykonywał transportu drogowego, gdyż nie było czynności otwierającej kontrolę (zatrzymania pojazdu).

Zdaniem skarżącego w uzasadnieniu decyzji brak jest śladów przesłuchania kierowcy

i postępowania wyjaśniającego na okoliczność powodu naruszenia normy odpoczynku dziennego kierowcy, w celu ustalenia wpływu przedsiębiorcy na stwierdzone naruszenia. Jego zdaniem, skoro kierowca nie opisał wydruku, to również w tym zakresie było to jego indywidualne działanie i powinna być wyłączona odpowiedzialność przedsiębiorcy na podstawie art. 92c ust. 1 pkt ustawy o transporcie drogowym.

Organ nie ustalił nadto i nie określił z czego wynika zastosowanie sankcji

z załącznika nr 3 ustawy za stwierdzone naruszenie. Nałożenie kary na przedsiębiorcę za przedmiotowe naruszenie przepisów możliwe jest jedynie w przypadku udowodnienia wpływu tego przedsiębiorcy na stwierdzone naruszenie. Wyjaśnił, że

w prowadzonym przez niego przedsiębiorstwie zatrudnione są osoby zarządzające transportem drogowym i odpowiadające za organizację zadań transportu, jednak organ celny nie prowadził postępowania wyjaśniającego czy występują okoliczności zwalniające z odpowiedzialności wymienione w art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym.

Dyrektor Izby Celnej w T., decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 92a ust. 1

i art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz pkt 5.3.2 załącznika nr 3 do tej ustawy, art. 8 ust. 1-4, art. 10 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie RADY (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98 jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił że wbrew stanowisku przedsiębiorcy istniały przesłanki do wszczęcia postępowania i nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej. Organ nie miał wątpliwości, że kierowca E.K.K., będący pracownikiem przedsiębiorstwa Spółki A, wykonujący przewóz drogowy dokonał naruszenia przepisów prawa poprzez skrócenie dziennego czasu odpoczynku, a to stanowi podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy z uwagi na naruszenie warunków przewozu drogowego.

Odnosząc się do zarzutu dokonania kontroli na placu odpraw celnych Dyrektor Izby Celnej wskazał, że w myśl art. 4 ww. rozporządzenia nr 561/2006 przewóz drogowy oznacza podróż dokonywaną w całości lub części po drogach publicznych, przez pojazd z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. Wobec tego część podróży może odbywać się w inny sposób niż po drogach publicznych, czyli np. tak jak w przedmiotowej sprawie na placu odpraw celnych. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że brak jest przepisów, które zakazywałyby dokonywania czynności kontrolnych w sytuacji jaka miała miejsce w przedmiotowej sprawie i nie dopatrzył się uchybień w sposobie przeprowadzenia kontroli przez funkcjonariusza celnego.

Uznając za niezasadny zarzut oparcia rozstrzygnięcia o niekompletny materiał dowodowy organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawą decyzji organu pierwszej instancji powstałej na podstawie "Wzoru decyzji o nałożeniu kary pieniężnej" stanowiącego załącznik nr 3 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r.

w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz.U. 154 poz. 1184) był protokół

z przesłuchania świadka E.K.K. z dnia [...] listopada 2012 r. oraz protokół z przesłuchania osoby podejrzanej z dnia [...] listopada 2012 r. , w których kierowca przyznaje, że dokonane przez niego naruszenie nastąpiło na skutek przeoczenia, wynikającego z błędnego wyliczenia.

Dyrektor Izby Celnej w T. wyjaśnił, że orzekanie wobec kierowcy, po stwierdzeniu naruszeń określonych w załączniku nr 1 ustawy o transporcie drogowym następuje

w trybie określonym w kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia i nie wyklucza wszczęcia postępowania po stwierdzeniu tych samych naruszeń, wobec przedsiębiorcy. Natomiast wyłączenie odpowiedzialności przewoźnika ustawodawca przewidział tylko i wyłącznie w sytuacji gdy przewoźnik nie miał wpływu na powstanie naruszeń. Zdaniem organu w sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. 92c ust. 1 pkt 1ustawy p transporcie drogowym. Obowiązujące przepisy nakładają na przedsiębiorcę obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, aby nie dochodziło do naruszeń .Z art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 531/2006 organ wywiódł, iż powinnością przedsiębiorcy jest nie tylko zorganizowanie pracy kierowców, aby ci kierowcy mogli przestrzegać przepisów, ale również kontrolowanie powierzonych im obowiązków. Przedsiębiorca natomiast nie udowodnił zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, a mianowicie faktu, iż naruszenie przepisów wynikało ze zdarzeń lub okoliczności na które przedsiębiorca nie miał wpływu, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Organ powołując się na orzecznictwo NSA wskazał, że w takim przypadku inicjatywa dowodowa spoczywa na przedsiębiorcy, bowiem to on wywodzi skutki prawne z tych przepisów. Przedsiębiorca byłby zwolniony z odpowiedzialności, jeżeli zostanie stwierdzone, że dołożył należytej staranności, innymi słowy – przy organizowaniu przewozu uczynił wszystko czego można było od niego rozsądnie wymagać, a jedynie wskutek jakichś nadzwyczajnych okoliczności lub zdarzeń doszło do ww. naruszeń. Taka sytuacja zdaniem organu nie miała jednak miejsca w rozpatrywanej sprawie. Przedsiębiorca nie wykazał, ze dołożył należytej staranności organizując przewóz, a do naruszeń doszło wskutek nadzwyczajnych okoliczności. Nie wskazał na prowadzenie w firmie regularnych szkoleń, których celem byłoby podnoszenie kwalifikacji zawodowych pracowników. Nie wskazał też w jaki sposób dba o weryfikacje stanu wiedzy zatrudnionych kierowców. Przedsiębiorca korzysta ze swobody w wyborze osób, które na jego rzecz wykonują transport drogowy oraz z takiej formy ich zatrudnienia, która umożliwi mu zabezpieczenie swoich interesów i należyte wykonywanie ciążących na pracownikach obowiązków.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R.S. wniósł

o uchylenie decyzji organów obydwu instancji w całości powtarzając zarzuty podniesione w odwołaniu. Nadto zarzucił organowi naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, tj. niezgodne

z procedurą prowadzenia kontroli drogowej i stwierdzenie naruszenia w oparciu

o błędną kwalifikację prawną i wskazanie nieodpowiedniego załącznika do ustawy, co powoduje brak ustalenia podstawy faktycznej orzekania.

W uzasadnieniu skargi, poza argumentacją zawartą w odwołaniu dodał, że organ II instancji niezwykle lakonicznie odniósł się do kwestii prawidłowości rozpoczęcia kontroli. Jego zdaniem należało ustalić, czy pojazd stał w miejscu, które podlegało regulacji przepisów ustawy o transporcie drogowym, co jest niezbędnym by ustalić czy kontrola w niniejszej sprawie przeprowadzona została w sposób legalny. Jego zdaniem nieuprawnione jest powoływanie się przez Dyrektora Izby Celnej na "przewóz drogowy" jako podróż, bowiem nie można mówić o podróży skoro kontrolowany samochód stał,

a kierowca znajdował się poza nim. Skarżący zarzucił, że organ odwoławczy wzywając go do przedłożenia dowodów na okoliczność braku wpływu na działanie kierowcy, nie pouczył go jakie to mogą być dowody oraz nie przesłuchał go jako strony postępowania. W jego opinii brak winy przedsiębiorcy wynika wprost z decyzji organu odwoławczego, który powołuje się na treść zeznań kierowcy. Kierowca wskazuje w nich, że dokonane przez niego naruszenie nastąpiło na skutek przeoczenia, wynikającego z błędnego wyliczenia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w T. wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 270 z późn.zm.), przywoływanej dalej jako "P.p.s.a." Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Badając w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonych decyzji Sąd zważył, że skarga nie jest uzasadniona

Materialnoprawną podstawę obciążenia R.S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Spółka A, karą pieniężną stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1265). Nałożenie kary wynikało ze stwierdzonego przez organ pierwszej instancji naruszenia przez kierowcę przepisów dotyczących dziennego czasu odpoczynku. Stosownie do przepisu art. 92a ust. 1 ww. ustawy podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej

w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 6), w tym pod pozycją 5.3.1 i 5.3.2. skrócenie dziennego okresu odpoczynku.

W myśl natomiast art. 93 ww. ustawy karę pieniężną, o której mowa w art. 92a ust. 1, nakłada, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce wykonywanej kontroli organ, którego pracownicy lub funkcjonariusze stwierdzili naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, z zastrzeżeniem ust. 4-6.

Wymagany dzienny okres odpoczynku uregulowany został w art. 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U. UE.L.2006.102.1), powoływanego dalej jako rozporządzenie (WE) nr 561/2006. W ust. 2 wskazanego artykułu uregulowano, że w każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku. (ust. 3). Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku (ust. 4).

Niespornym w rozpoznawanej sprawie jest, iż w dniu [...] listopada 2012 r. funkcjonariusz celny Oddziału Celnego w T. dokonał kontroli zaparkowanego na placu odpraw celnych samochodu ciężarowego marki [...] nr rej. [...]

z przyczepą marki [...] nr rej. [...] kierowanego przez E.K.K. zatrudnionego w firmie Spółka A. Sporu nie budzi również fakt ustalenia przez funkcjonariusza celnego w wyniku analizy danych odczytanych z karty kierowcy, że kierowca ww. pojazdu w dniu [...] października 2012 r. o godz. [...] rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 11-godzinny nieprzerwany odpoczynek, jednak w okresie tym kierowca odebrał jedynie 9 godz. 2 min. nieprzerwanego odpoczynku, a to oznacza, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godz. i 58 min. Dopuszczenia się przez kierowcę naruszenia normy dziennego okresu odpoczynku nie kwestionuje sam skarżący.

Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy natomiast prawidłowości przeprowadzonej kontroli oraz zasadności obciążenia karą pieniężną przedsiębiorcy, za naruszenia przepisów, których dopuścił się kierowca zatrudniony w tym przedsiębiorstwie.

W pierwszej kolejności rozważyć należało zatem, czy kontrola przedmiotowego przewozu drogowego wykonywanego w imieniu skarżącego w dniu [...] listopada 2012 r. dokonana została zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz czy w sposób prawidłowy i zupełny zebrany został materiał dowodowy, bowiem dopiero to umożliwiało organowi obciążenie właściwego podmiotu karą pieniężną za stwierdzone naruszenie.

W art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym zobowiązano kierowcę pojazdu samochodowego do posiadania przy sobie podczas wykonywania przewozu drogowego i okazywania, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. Wśród podmiotów upoważnionych do dokonywania kontroli w powyższym zakresie ustawodawca uwzględnił również funkcjonariuszy celnych (art. 89 ust.1 pkt 3 i ust. 2 a contrario). Ponadto w myśl przepisu art. 2 ust. 1 pkt 7 lit. a w zw. z art. 30 ust. 3 pkt 9 ustawy z dnia 27 września 2009 r. (Dz.U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.), kontrola transportu drogowego, na zasadach określonych w przepisach odrębnych (o transporcie drogowym), należy do zadań Służby Celnej.

O ile skarżący nie poddaje w wątpliwość uprawnienia funkcjonariuszy celnych do dokonywania kontroli w powyższym zakresie, to jednak kwestionuje możliwość dokonania kontroli na placu odpraw celnych Oddziału Celnego w T., bez uprzedniego zatrzymania pojazdu. By dokładniej określić zakres uregulowania art. 87 ust. 1 ww. ustawy niezbędnym jest ustalenie zakresu obowiązywania pojęcia przewozu drogowego. Zgodnie z art. 4 pkt 1 i 2 ustawy, krajowy transport drogowy, to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei w przypadku międzynarodowego transportu drogowego jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się

z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym, "przewóz drogowy" oznacza transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy,

a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 561/2006".

W art. 4 lit. a tego rozporządzenia wyjaśniono, iż przewóz drogowy oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd,

z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. Powyższe pozwala wywieść, iż skoro przewóz drogowy nie musi odbywać się w całości po drogach publicznych to kierowcy obowiązani są przestrzegać przepisów dotyczących tego przewozu również na innych drogach niż publiczne, także parkingach, placach i.t.p., od momentu rozpoczęcia przewozu drogowego – do jego zakończenia. Do takich miejsc,

w których nadal odbywany jest wszakże przewóz drogowy niewątpliwie należy zaliczyć plac odpraw Celnych Oddziału Celnego w T.. Wobec powyższego wątpliwości Sądu nie budzi uprawnienie funkcjonariusza celnego do dokonania kontroli samochodu znajdującego się na placu odpraw celnych, stanowiącego wewnętrzną drogę Oddziału Celnego w T.. W art. 36 ust. 2 pkt ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2009 r. Nr 168 poz. 1323) ustawodawca wskazał, że kontrole na drogach publicznych lub drogach wewnętrznych (...) są wykonywane na podstawie okazywanych przez funkcjonariusza legitymacji służbowej oraz imiennego upoważnienia do wykonywania kontroli. W przypadku gdy kontrole, o których mowa

w pkt 1-3, wykonuje umundurowany funkcjonariusz, legitymacja służbowa

i upoważnienie są okazywane na żądanie podmiotu podlegającego kontroli.

Z powyższego przepisu wywieść można również, uprawnienie funkcjonariusza celnego do przeprowadzenia kontroli drogowej na placu odpraw Oddziału Celnego, który jest niewątpliwie drogą wewnętrzną tego Oddziału Celnego. Jednoznacznie powyższe wskazuje na uprawnienie funkcjonariusza celnego do dokonania kontroli na placu odpraw celnych.

Rozstrzygając prawidłowość dokonanej kontroli odnieść należy się do zarzutu naruszenia art. 71 ustawy o transporcie drogowym i uznać za nieuzasadnione stanowisko skarżącego, zgodnie z którym rozpoczęcie przedmiotowej kontroli transportu drogowego przez funkcjonariusz celnego uzależnione było od uprzedniego zatrzymania pojazdu. Powyższy przepis wymaga by zatrzymanie pojazdu dokonane zostało przez umundurowanego funkcjonariusza, nie wskazuje natomiast by warunkiem podjęcia kontroli, było uprzednie zatrzymanie pojazdu. Stanowisko przyjęte przez stronę skarżącą doprowadziłoby do sytuacji, wyłączenia spod odpowiedzialności za naruszenia przepisów dotyczących transportu drogowego kierowców, w stosunku do których istniałoby uzasadnione podejrzenie, że naruszyli obowiązujące przepisy, lecz wyłączona zostałaby możliwość poddania kontroli warunków wykonywania przewozu drogowego, w tym czasu pracy i wymaganego odpoczynku kierowców tylko i wyłącznie dlatego, że pojazd nie znajdował się już w ruchu. Żaden z przepisów ustawy o transporcie drogowym nie uzależnia dokonania kontroli od wcześniejszego zatrzymania pojazdu i nie wskazuje, iż zatrzymanie pojazdu jest czynnością "otwierającą kontrolę", aczkolwiek w praktyce z pewnością będzie to sytuacja najczęstsza. W ocenie Sądu kontrola została przeprowadzona w sposób prawidłowy, a z czynności kontrolnych sporządzono protokół zgodnie z wzorem wskazanym w załączniku nr 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 września 2009 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz.U. z 2009 r. Nr 145 poz. 1184).

Zasadnie również organ za stwierdzone naruszenie przez kierowcę przepisów obciążył przedsiębiorcę. Art. 10 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 ustanawia odpowiedzialność przedsiębiorstwa transportowego za naruszenie przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, zobowiązując w ust. 2 przedsiębiorstwo transportowe do organizacji pracy kierowców, w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Tożsame uregulowanie zawarte zostało w art. art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, w którym wyraźnie wskazano, że za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, karze podlega podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane

z tym przewozem. Powyższy przepis statuuje więc ogólną odpowiedzialność przedsiębiorstwa transportowego za naruszenie przepisów dokonanych przez kierowców tego przedsiębiorstwa. Odpowiedzialność tanie ma jednakże charakteru absolutnego. To znaczy, że ustawodawca przewidział szczególne okoliczności, konsekwencją wystąpienia których będzie zwolnienie podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem spod odpowiedzialności mimo naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Okoliczności te zostały uregulowane w art. 92b oraz w art. 92c u.t.d. Zgodnie z pierwszym z tych artykułów (ust. 1) nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,

b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,

c) umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia

1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w ww. pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Za naruszenie powyższych przepisów karze grzywny, na zasadach określonych w art. 92 u.t.d., podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń (ust. 2).

Zakres przedmiotowy przewidzianych powyżej przesłanek egzoneracyjnych (zwalniających spod odpowiedzialności) obejmuje więc przypadki, w których deliktem administracyjnym jest naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku – tak jak naruszenie stwierdzone przez funkcjonariusza celnego na gruncie kontrolowanej sprawy.

Stosownie natomiast do art. 92c ust. 1 u.t.d., w brzmieniu obowiązującym

w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia,

a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.

Spornym między stronami pozostaje, na której ze stron ciążył obowiązek ustalenia i udowodnienia wystąpienia powyższych przesłanek wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje stanowisko, iż okoliczności objęte hipotezą powyższych przepisów udowodnić powinien przedsiębiorca bowiem to on wywodzi z nich skutki prawne, które zwalniają go

z odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu, będącego jego pracownikiem. Rola organu w takim przypadku ogranicza się do oceny przedstawionych przez przedsiębiorcę dowodów na potwierdzenie okoliczności zwalniających go

z odpowiedzialności z art. 92a ust. 1. (wyrok NSA z dnia 23 marca 2010 r. sygn. akt

II GSK 506/09, wyrok NSA z dnia 20 października 2010 r. sygn. akt II GSK 936/09, wyrok NSA z dna 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 989/08). Nie oznacza to oczywiście, że organ nie powinien pouczyć strony w tym zakresie i wezwać do przedłożenia ewentualnych dowodów wykazujących powyższe okoliczności (art.

9 K.p.a.). Analiza akt niniejszej sprawy wskazuje, ze z tego obowiązku organy orzekające w sprawie nie wywiązały się w prawidłowym zakresie. Bowiem brak

w aktach sprawy wezwania, czy tez informacji kierowanej do przedsiębiorcy – strony postępowania o treści powyższych przepisów natomiast wezwania do ewentualnego wyjaśnienia stosownych okoliczności. Jednakże, o okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, w ocenie sadu owo uchybienie przepisom postępowania, nie miało istotnego wpływu na wynik postępowania, bowiem organy, aczkolwiek nieprecyzyjnie

i ogólnie, wzywały skarżącego do przedłożenia wyjaśnień bądź innych dokumentów służących do wyjaśnienia sprawy (postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego

w T. z dnia [...] grudnia 2012r. - k.23 akt administracyjnych, Dyrektora Izby celnej

w T. z [...] marca 2013 r. k. 46). Podkreślić przyjdzie, ze mając na uwadze treść odwołania, w którym skarżący powołał się wprost na prześpi art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. organ drugiej instancji wezwał skarżącego konkretni i jednoznacznie do dostarczenia w określonym terminie "dowodu potwierdzającego zakres zadania przewozowego realizowanego przez kierowcę E.K.K. w dniu [...].112012r.-

w chwili zatrzymania pojazdu do kontroli przez służby celne, na placu odpraw Oddziału Celnego w T.". Skarżący natomiast jako podmiot zajmujący się profesjonalnie transportem drogowym, w toku postępowania nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących na jakiekolwiek okoliczności wyłączające jego odpowiedzialność, w tym powyżej żądane przez organ dokumenty dotyczące wykonywania konkretnego przewozu drogowego. Nie dołączył stosownych dokumentów ani innych wniosków dowodowych także do odwołania, mimo iż z jego treści wynika, ze ww. przepisy są mu znane. Bierna postawa przedsiębiorcy w takiej sytuacji, i ograniczenie się wyłącznie do negowania odpowiedzialności administracyjnej, nie mogła odnieść oczekiwanego przez skarżącego rezultatu.

Podnieść należy, że regulacja zawartej w art. 92c u.t.d. odnosi się do wyjątkowych, nietypowych, sytuacji, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Wymieniony przepis wyraźnie statuuje odpowiedzialność obiektywną, niezależną od winy, dlatego do uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej nie wystarcza wykazanie zastosowania wszystkich normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, jeżeli sytuacja wymagała dodatkowych.

W związku z powyższym przedsiębiorca nie może skutecznie powoływać się na treść 92c ustawy o transporcie drogowym w sytuacji, gdy to jego pracownik, działający

w ramach powierzonych mu zadań, dopuszcza się naruszeń, za które ustawa – tak jak to miało w niniejszej sprawie - przewiduje nałożenie kary.

W okolicznościach sprawy w tym kontekście należy zwrócić uwagę, że naruszenie warunków wykonywania przewozu drogowego wykonywanego w dniu

[...] listopada 2012 r. na rzecz skarżącego przez kierowcę E.K.K. polegało na tym, że w okresie rozliczeniowym, rozpoczętym w dniu [...] października 2012r. o godzinie [...] nie odebrał on minimalnego 11 godzinnego okresu nieprzerwanego odpoczynku, a odebrał jedynie 9 godz. 2 min. Nieprzerwanego odpoczynku. Ustalono, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godz.58 min. Podczas kontroli kierowca nie okazał dokumentów, ani innych zapisów czy też adnotacji uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Przesłuchany w charakterze świadka kierowca zeznał, że naruszenie przepisów nastąpiło z powodu przeoczenia wynikającego

z błędnego wyliczenia. Nie podał ani szczegółowych okoliczności, w jakich doszło do tego zdarzenia, ani nie powołał się na żadne nadzwyczajne okoliczności.

Należy zauważyć, iż naruszenie obowiązku odebrania przez kierowcę po okresie prowadzenia pojazdu wymaganego okresu odpoczynku, poprzez jego skrócenie, jest bardzo częstym naruszeniem obowiązku wynikającego z przepisów regulujących wykonywanie transportu drogowego, a tym samym nie sposób uznać, iż takie naruszenie nie mogło być przewidziane przez podmiot wykonujący przewóz drogowy. Jest wręcz przeciwnie, naruszenie to jest bardzo łatwe do przewidzenia, a skoro tak, to już powyższa ocena powinna prowadzić do wniosku, że art. 92c ustawy o transporcie drogowym nie może mieć, co do zasady, zastosowania.

Nie może odnieść zamierzonego skutku twierdzenie skarżącego, iż z zeznań kierowcy wynika, iż naruszenie nastąpiło "na skutek przeoczenia, wynikającego z błędnego wyliczenia", co stanowić miałoby wystarczającą przesłankę wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy. Art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 zobowiązuje przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji, by uwolnić się od odpowiedzialności za naruszenie przepisów przez kierowcę przedsiębiorca winien m.in. wskazać, że przeprowadza w firmie regularne szkolenia, których celem byłoby podnoszenie kwalifikacji zawodowych pracowników, lub wykazać, iż na bieżąco weryfikuje stan wiedzy zatrudnionych kierowców. Przedsiębiorca prowadzący działalność w zakresie transportu drogowego, ponosi odpowiedzialność za swoich pracowników. Ma on swobodę w doborze zatrudnianej przez siebie kadry i ma możliwość dobierać ją tak, by do ewentualnych naruszeń przepisów nie dochodziło. W świetle zasad doświadczenia życiowego i panującego bezrobocia należy zauważyć, że pracownik firmy transportowej jest

w stanie przyjąć na siebie odpowiedzialność za wiele uchybień i dopuścić się uchybień przepisom prawa, w szczególności przepisom o czasie pracy i godzinach wymaganego odpoczynku, tylko po to aby utrzymać prace, lub dokonać dla określonych profitów

w firmie, jak najszybciej konkretnego przewozu drogowego. Z kolei pracodawca,

w sytuacji rażącego naruszenia obowiązków pracowniczych polegającego na świadomym narażeniu pracodawcy na odpowiedzialność finansową, jest w stanie nie tylko wyegzekwować od pracownika poniesiona stratę finansową, ale zaprzestać współpracy z nim, a nawet zawiadomić organy ścigania o świadomym stwarzaniu przez pracownika swoim nagannym działaniem zagrożenia w ruchu drogowym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 października 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 9/12, dostępny w CBOSA dostępnej pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Powyższe niezasadnym czyni również zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów postępowania poprzez niewystarczające zebranie materiału dowodowego oraz niepodjęcie przez organy z urzędu wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia sprawy. W świetle powyższego za niezasadne uznać również należy, iż organ winien przesłuchać go w charakterze świadka oraz wskazać jakie dowody mógłby przedstawić by uwolnić się od odpowiedzialności za naruszenie przepisów przez kierowcę. Dla organu zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie miało stwierdzenie dopuszczenia się przez kierowcę wskazanego w decyzji naruszenia oraz ustalenie, że kontrolowany kierowca zatrudniony jest w przedsiębiorstwie skarżącego, wykonującego licencjonowaną działalność gospodarczą w przedmiocie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Konieczność ustalanie istnienia ewentualnych okoliczności egzoneracyjnych, wobec braku ich wykazania przez przedsiębiorcę, nie leżało po stronie organu. Ciężar ich wykazania obciążał bowiem przedsiębiorcę, wówczas dopiero obowiązkiem organu byłoby ewentualne uzupełnienie w tym zakresie postępowania wyjaśniającego, a następnie dokonanie oceny ich spełnienia w okolicznościach konkretnej sprawy. Wobec braku aktywności dowodowej skarżącego w tym zakresie w toku postępowania administracyjnego, niezasadnym jest podnoszenie w skardze wobec organów zarzutów dotyczących braku poszukiwania z urzędu dowodów uzasadniających ewentualne podstawy do wyłączenia odpowiedzialności administracyjnej skarżącego przedsiębiorcy.

Niezasadnym, w ocenie Sądu, jest zarzut oparcia decyzji o błędną kwalifikację prawną, poprzez wskazanie niewłaściwego załącznika do ustawy. Prawidłowo organ oprał swoje rozstrzygnięcie o pkt. 5.3.1. i 5.3.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, bowiem do tego załącznika odsyła przepis art. 92a ust. 6 ww. ustawy,

a przedmiotem niniejszego postępowania była odpowiedzialność przedsiębiorcy związana z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Z kolei wykaz naruszeń zawarty w załączniku nr 2, odnosi się do art. 92 ustawy o transporcie drogowym, określającym indywidualną odpowiedzialność kierowcy.

W ocenie Sądu organy administracyjne obu instancji prawidłowo zastosowały i zinterpretowały obowiązujące przepisy prawa, przeprowadziły prawidłowo postępowanie w niniejszej sprawie i zapewniły stronie czynny w nim udział. Stwierdzić należy, że decyzje administracyjne w niniejszej sprawie zostały wydane zgodnie

z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania. Wbrew zarzutom skargi decyzja spełnia również wymogi art. 107 § 3 K.p.a. Stosownie do tego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W tym stanie rzeczy, z uwagi na braku podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.