Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 351/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 203
journal: Dz.U. 2016 poz 1870
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
article: art. 57 § 1 i § 7
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 26 ust. 1 pkt 1 i pkt 10
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 210 poz 25 art. 59, art. 60
law: ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu  Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.) Asesor WSA Piotr Pyszny po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2021 r. sprawy ze skargi Gminy C. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulgi w postaci rozłożenia na raty należności z tytułu zwrotu części dofinansowania projektu współfinansowanego ze środków objętych Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata 2007-2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 10 listopada 2020r. sygn. akt I GSK 432/18 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 20 lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 760/16 i przekazał temu Sądowi do ponownego rozpoznania sprawę ze skargi Gminy C. (dalej beneficjent lub skarżący) na decyzję Zarządu Województwa [...] z [...]r. nr [...] w przedmiocie ulgi w postaci rozłożenia na raty należności z tytułu zwrotu dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej wraz z odsetkami.

W uzasadnieniu przedstawił stan sprawy. Wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z 20 lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 760/16 po rozpoznaniu skargi Gminy C. uchylił decyzję Zarządu Województwa [...] z [...]r. nr [...] w przedmiocie ulgi w postaci rozłożenia na raty należności z tytułu zwrotu dofinansowania projektu współfinansowanego ze środków objętych Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata 2007-2013 oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Województwa [...] z [...]r. nr [...].

Natomiast Zarząd Województwa [...] uchyloną przez Sąd I instancji decyzją z [...]r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w zakresie:

1. udzielonej beneficjentowi, ulgi w postaci rozłożenia na raty należności z tytułu zwrotu całości dofinansowania w kwocie [...]zł wraz z odsetkami w wysokości [...] zł, naliczonymi do dnia złożenia wniosku o udzielenie ulgi, tj. do [...]r., wynikającej z decyzji Zarządu Województwa [...] z [...]r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Zarządu Województwa [...] z [...]r. nr [...], w sprawie zwrotu środków finansowych z płatności ze środków europejskich, nieprawidłowo wykorzystanych przez beneficjenta, wypłaconych w związku z realizacją projektu pn. "[...]" na podstawie umowy o dofinansowanie z [...]r. o nr [...] wraz z aneksami, w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013;

2. ustalonych w decyzji nr [...] z [...] r. terminów płatności oraz wysokości poszczególnych rat i wysokości opłaty prolongacyjnej dla każdej z rat.

W uzasadnieniu wskazał, że art. 64 ust. 1 uofp stanowi, że właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60. W art. 55 uofp ustawodawca wskazał, że należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające organom administracji rządowej, państwowym jednostkom budżetowym i państwowym funduszom celowym, mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty. Zarząd Województwa [...], może, na wniosek, wydawać decyzje w przedmiocie udzielenia ulg w spłacie zobowiązań z tytułu zwrotu środków finansowych z płatności ze środków europejskich wraz z należnymi odsetkami, w postaci umorzenia należności w całości lub w części; odroczenia terminu spłaty należności; rozłożenia należności na raty. Dalej organ wyjaśnił, że orzekając w przedmiocie udzielenia ulgi w spłacie zobowiązania z tytułu zwrotu środków finansowych z płatności ze środków europejskich wraz z należnymi odsetkami, na podstawie art. 67 uofp. ma obowiązek stosować, w zakresie nieuregulowanym przepisami uofp., odpowiednio przepisy działu III O.p. Podkreślił, że stosując odpowiednio art. 67a § 1 O.p., należności z tytułu zwrotu środków finansowych z płatności ze środków europejskich, określone decyzją wydaną w trybie art. 207 ust. 9 uofp. i niezapłacone w terminie wskazanym w tej decyzji należy traktować na równi z zaległością podatkową, natomiast odsetki od tych środków, naliczone zgodnie z art. 207 ust. 1 uofp., na równi z odsetkami od zaległości podatkowych.

Natomiast stosownie do art.. 57 § 1 O.p. w decyzji wydanej na podstawie art. 67a § 1 pkt 1 lub 2 O.p. dotyczącej podatków stanowiących dochód budżetu państwa, organ podatkowy ustala opłatę prolongacyjną.

Podstawą ustalenia opłaty prolongacyjnej w niniejszej sprawie jest zaległość podatkowa bez odsetek. W związku z powyższym, organ naliczył odsetki od należności głównych z tytułu zwrotu środków od dnia ich wypłaty do [...]r. (dzień wpływu wniosku o udzielenie ulgi), natomiast od [...]r. do dnia upływu terminu zapłaty każdej z rat ustalił odrębnie dla każdej z nich opłatę prolongacyjną.

Zarząd Województwa [...] odniósł się też do kwestii zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym strona wniosła o nienaliczanie opłaty prolongacyjnej i rozłożenie należności na 24 raty, przy czym termin płatności pierwszej z nich miałby przypadać na 14. dzień od daty uprawomocnienia się orzeczenia WSA w Gliwicach w sprawie ze skargi Miasta na decyzję Zarządu Województwa [...] z [...]r. w przedmiocie zobowiązania strony do zwrotu otrzymanego dofinansowania.

Uzasadniając swoje stanowisko podniosła, że zgodnie z art. 57 § 7 O.p. rada gminy, rada powiatu oraz sejmik województwa może wprowadzić opłatę prolongacyjną - w wysokości nie większej niż określona w § 2 - z tytułu rozłożenia na raty lub odroczenia terminu płatności podatków oraz zaległości podatkowych stanowiących dochód odpowiednio - gminy, powiatu lub województwa. Natomiast skarżąca nie odnalazła uchwały Sejmiku Województwa ustalającej taka opłatę, nie powołał się na nią także organ w wydanej decyzji, z czego wywiodła, że Sejmik nie skorzystał z uprawnienia do ustalenia takiej opłaty, dlatego brak jest podstaw prawnych do jej naliczenia przez organ.

W zakresie drugiego wniosku argumentowała, że ze względu na trudną sytuację finansową Miasta proponuje, aby harmonogram spłaty rat realizowany był dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia WSA w przedmiocie obowiązku zwrotu środków, co wyeliminuje ryzyko dokonania przez Miasto wydatków, które mogłoby się w przyszłości okazać nadpłatami.

Odnosząc się do wyżej omówionych zarzutów strony w zakresie braku możliwości naliczenia opłaty prolongacyjnej organ nie uznał wskazanej przez stronę interpretacji przepisów O.p i zauważył, że w podstawie prawnej decyzji pierwszoinstancyjnej wskazano art. 57 § 1, art. 67a § 1 pkt 2 O.p. Strona we wniosku powołuje się natomiast na art. 57 § 7 O.p. Art. 57 § 7 O.p. reguluje ustalenie opłaty prolongacyjnej od kwoty podatków oraz zaległości podatkowych stanowiących dochód gminy, powiatu, województwa, natomiast art. 57 § 1 O.p. opłaty prolongacyjnej od kwoty podatków oraz zaległości podatkowych stanowiących dochód budżetu państwa, a takie właśnie są przedmiotem postępowania.

Wydając decyzję Nr [...] z [...] r., tj. pierwszoinstancyjną decyzję w przedmiocie udzielenia ulgi, organ I instancji dokonał analizy sytuacji finansowej wnioskodawcy ze szczególnym uwzględnieniem jego możliwości płatniczych i uznał, że spełnione są przesłanki z art. 67a § 1 O.p., a tym samym zasadne jest udzielenie wnioskowanej ulgi w postaci rozłożenia na raty należności z tytułu zwrotu środków finansowych wraz z odsetkami. Podniósł też, że zarówno ilość rat, jak i terminy ich płatności są wynikiem uwzględnienia wniosku strony w tym zakresie.

W wyniku rozpoznania skargi Gminy C. na wyżej omówioną decyzję zarządu Województwa [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z 20 lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 760/16 uchylił obie decyzje Zarządu Województwa [...] w przedmiocie udzielonej ulgi.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że istotny dla sprawy stan faktyczny został nakreślony przy omawianiu stanowiska organu, jak i strony skarżącej. Zatem w ocenie Sądu nie zachodzi konieczność jego powielania, gdyż stan faktyczny sprawy nie jest sporny. Kwestią sporną jest zaś zasadność naliczenia opłaty prolongacyjnej oraz sposób naliczania i terminy płatności poszczególnych rat.

Stwierdził, że stosując odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej (art. 67a § 1 O.p),właściwy organ może udzielić zobowiązanemu ulgi w spłacie zobowiązań stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym. Art. 57 § 1 O.p. stanowi, że w decyzji wydanej na podstawie art. 67a § 1 pkt 1 lub 2, dotyczącej podatków stanowiących dochód budżetu państwa, organ podatkowy ustala opłatę prolongacyjną od kwoty podatku lub zaległości podatkowej.

Sąd stwierdził, że skarżący podnosił, że skoro środki, których dotyczy zaskarżona decyzja, przekazane zostały Miastu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na rata 2008-2013, które to z kolei pozyskało je z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, to są to inne środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej, o których stanowi art. 5 ust. 3 pkt 6 uofp. stąd też stanowią dochód Województwa [...], a nie budżetu państwa.

Zdaniem organu zaś, środki na realizację Regionalnego Programu Operacyjnego nie należą do środków własnych Województwa [...], nie są ujęte w budżecie województwa, są to środki pochodzące z funduszy europejskich - środki unijne. Zarząd Województwa [...] - na podstawie wskazanych przepisów u.z.p.p.r., rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 oraz uofp - jedynie zarządza tymi środkami. Natomiast dysponentem tej części budżetu państwa jest Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju, zaś Zarząd Województwa pełni wyłącznie funkcję płatniczą i nie jest i nigdy nie był właścicielem przekazywanych beneficjentom środków.

Zdaniem Sądu I instancji, skoro opłata prolongacyjna - zgodnie z art. 57 § 1 O.p. - naliczana jest od dochodów budżetu państwa, to organ winien wskazać w jej wyliczeniu, co przyjął do podstawy jej naliczenia. Czego w przedmiotowej sprawie nie uczynił. Z uzasadnienia decyzji, ale i z akt sprawy nie wynika, jaka część pomocy pochodziła ze środków UE a jaka z budżetu państwa, a tym samym od której części została naliczona opłata objęta skargą. Tymczasem źródło pochodzenia środków na realizację programów objętych Regionalnym Programem Operacyjnym jest kluczowe dla prawidłowego skontrolowania decyzji ustalającej opłatę prolongacyjną, którą neguje co do zasadności jej wyliczenia strona. Brak dokumentów i wywodów organu w tym zakresie uniemożliwia sądową kontrolę zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Dokonując oceny zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji we wskazanym wyżej zakresie i w świetle powołanych przepisów Sąd uznał, że organy przedwcześnie uznały, że opłata prolongacyjna winna być naliczana od całości dochodów.

Sąd I instancji stwierdził także, że organ nie ocenił rzetelnie i wnikliwie wszystkich okoliczności sprawy. Stwierdzone wyżej uchybienia w zakresie ustaleń faktycznych, uniemożliwiają dokonanie oceny zasadności i sposobu naliczenia opłaty prolongacyjnej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Zarząd Województwa [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi skarżącego, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Na podstawie art. 174 pkt 2) p.p.s.a. i w jego granicach, zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia zaskarżonego wyroku przejawiającą się w stwierdzeniu, iż organ nie ocenił rzetelnie i wnikliwie wszystkich okoliczności sprawy (str. 17 uzasadnienia); podczas gdy jednocześnie sąd I instancji stwierdził, iż stan faktyczny sprawy nie jest sporny (str. 11-12 uzasadnienia), co ma istotny wpływ na wynik sprawy, uniemożliwia bowiem kontrolę instancyjną wyroku lub jego wykonanie;

2) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia zaskarżonego wyroku przejawiającą się w stwierdzeniu, iż organ nie wskazał jaka część pomocy pochodziła ze środków EU, a jaka z budżetu państwa, co uznał za wadę decyzji uzasadniająca jej uchylenie (str. 16); podczas gdy w ślad za twierdzeniami skarżącego sąd I instancji sam wskazuje na 5% jako wartość pomocy pochodzącej z budżetu państwa (str. 11); co miało istotny wpływ na wynik sprawy, uznane bowiem zostało za podstawę uzasadniającą uchylenie decyzji;

3) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przedstawienie stanu faktycznego sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym przejawiającym się na przyjęciu, iż beneficjent otrzymał pomoc publiczną zarówno ze środków europejskich jak i z budżetu państwa, podczas gdy zarówno z umowy o dofinasowanie projektu jak i ostatecznej i prawomocnej decyzji nr [...] zobowiązującej do zwrotu dofinasowania wprost wynika, iż Beneficjent otrzymał dofinasowanie wyłącznie ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, bez udziału środków z budżetu państwa; co miało istotny wpływ na wynik sprawy, uznane bowiem zostało za podstawę uzasadniającą uchylenie decyzji;

4) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez uznanie, że kontrolowana decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania mogącymi mieć istotny wpływ na wynik sprawy, pomimo braku wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jakiegokolwiek przepisu postępowania, który został przez organ naruszony, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem zostało uznane za podstawę uzasadniającą uchylenie decyzji, a także uniemożliwia kontrolę instancyjną wyroku lub jego wykonanie.

Na podstawie art. 174 pkt 1) p.p.s.a. i w jego granicach, zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) naruszenie art. 25 pkt 1) ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (j.t. Dz. U. z 2017r., poz. 1376 z późn. zm.) dalej "z.p.p.r." w zw. z art. 5 pkt. 2) z.p.p.r, poprzez błędną wykładnię, polegającą na utożsamianiu przez sąd I instancji pojęcia Instytucji Zarządzającej danym programem operacyjnym z Województwem [...], podczas gdy wprost z treści art. 25 z.p.p.r. wynika, iż Instytucją Zarządzająca dla regionalnego programu operacyjnego jest zarząd województwa, a nie województwo;

2) naruszenie art. 26 ust. 1 z.p.p.r. w zw. z art. 60 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE. L. 2006. 210. 25 z późn. zm.) dalej "rozporządzenie ogólne" lub "rozporządzenie 1083/2006", poprzez błędną wykładnię, polegającą na przypisaniu Województwu [...] roli "właściciela środków" w ramach regionalnego programu operacyjnego, podczas gdy Zarząd Województwa [...] pełni wyłącznie rolę Instytucji Zarządzającej, zarządzając środkami z budżetu UE;

- a w konsekwencji nierozpoznanie sprawy co do jej istoty;

3) naruszenie art. 203 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (j.t. Dz. U. z 2016r., poz.1870 z późn. zm.), dalej "u.f.p." w zw. z art. art. 5 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 pkt 6 u.f.p. poprzez błędną wykładnie, polegającą na przyjęciu, iż w świetle tych przepisów, środki z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (dalej: "EFRR") wydatkowane w ramach realizacji Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 (dalej: "[...]"), stanowią dochód własny Województwa [...], podczas gdy przepis ten wprost stanowi, że środki te są dochodem tylko dla tej jednostki, która je finalnie otrzymała; tak więc stanowią dochód własny beneficjenta, a nie Województwa [...], czy Instytucji Zarządzającej;

a w konsekwencji nieprawidłowego uznania za dochód własny Województwa [...] środków europejskich z EFRR;

4) naruszenie art. 57 §7 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2017r., poz. 201 z późn. zm.) dalej: "O.p." poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. zastosowanie ww. przepisu w stosunku do środków które nie stanowią dochodu własnego województwa [...];

5) naruszenie art. 57 § 1 O.p. poprzez bezpodstawną odmowę jego zastosowania, podczas gdy środki z tytułu zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinasowania stanowią niepodatkowe należności budżetowe w rozumieniu u.f.p. dla których znajdują odpowiednio zastosowanie przepisy o opłacie prolongacyjnej jak dla zaległości podatkowych.

Wskazanym na wstępie wyrokiem o sygn. akt I GSK 432/18 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, uznał bowiem, że zasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Zważywszy bowiem na sposób sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku, brak jest możliwości dokonania kontroli instancyjnej w zakresie stanowiska Sądu co do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia. Za zasadne uznał zarzuty skarżącego kasacyjnie, że uzasadnienie wyroku zawiera wewnętrzne sprzeczności, jak i nie odnosi się do stanu faktycznego sprawy. Trafnie wskazano, że Sąd popada w wewnętrzną sprzeczność raz stwierdzając, że stan faktyczny sprawy nie jest sporny, a z drugiej strony, że organ nie ocenił wnikliwie i rzetelnie okoliczności sprawy. Jednocześnie Sąd nie dokonuje kontroli zaskarżonego aktu w oparciu okoliczności sprawy. Zasadnie wskazuje skarżący kasacyjnie, że zgodnie z umową o dofinansowanie z [...] r. projekt miał zostać sfinansowany w zakresie wydatków kwalifikowanych w 85% ze środków funduszu ( Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego) oraz 15% ze środków własnych. Tym samym nie przewidziano udziału finansowego w projekcie środków pochodzących z budżetu państwa w ramach dotacji celowej. Jednocześnie organ konsekwentnie wskazywał, że środki na realizację Regionalnego Programu Operacyjnego nie należą do środków własnych Województwa [...], nie są ujęte w budżecie województwa, są to środki pochodzące z funduszy europejskich - środki unijne. Zarząd Województwa [...] - na podstawie wskazanych przepisów u.z.p.p.r., rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 oraz uofp. - jedynie zarządza tymi środkami. Dysponentem tej części budżetu państwa jest Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju, zaś Zarząd Województwa pełni wyłącznie funkcję płatniczą i nie jest i nigdy nie był właścicielem przekazywanych beneficjentom środków. Brak jest natomiast jakiejkolwiek argumentacji Sądu I instancji, że wbrew twierdzeniom organu jakakolwiek cześć dotacji w niniejszej sprawie pochodziła z budżetu państwa.

Za uzasadniony uznał ponadto zarzut wskazany w pkt. 4 zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Faktycznie Sąd I instancji nie wskazał jakim przepisom postępowania (jak również i prawa materialnego) uchybił organ i co stanowiło podstawę uchylenia decyzji.

Uwzględniając powyższe zarzuty, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji winien dokonać oceny stanowiska stron w oparciu o stan faktyczny sprawy, a w przypadku sporządzania pisemnego uzasadnienia wyroku uczynić to zgodnie z wymogami określonymi w art. 141§4 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął następujące stanowisko:

Skarga nie jest uzasadniona.

Stosownie do art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.) – dalej powoływana jako p.p.s.a., Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku o sygn. akt I GSK 432/18 zwrócił przede wszystkim uwagę, że Sąd nie wskazał, jaki stan faktyczny sprawy przyjął za podstawę rozstrzygnięcia. Powołał się także na to, że Sąd I instancji był niekonsekwentny raz stwierdzając, że stan faktyczny sprawy nie jest sporny, następnie uznając, że organ nie ocenił wnikliwie i rzetelnie okoliczności sprawy. Wreszcie NSA zarzucił, że Sąd I instancji nie odniósł się do twierdzeń organu, że środki pomocowe pochodzące z funduszy europejskich nie stanowią własności województwa, lecz jedynie są przez Zarząd Województwa zarządzane i ograniczył się wyłącznie do stwierdzenia, że skoro opata prolongacyjna naliczana jest dochodów budżetu państwa, to organ winien wskazać, co przyjął do podstawy jej obliczenia.

Natomiast ustalenie, czyją własność stanowią owe środki jest kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż pozwala ustalić, jaki organ i na jakiej podstawie prawnej jest właściwy dla ustalenia wysokości opłaty prolongacyjnej. Jeśli bowiem istotnie byłyby to środki Województwa, to racje maiłaby strona skarżąca, że skoro Sejmik Województwa nie ustalił jej wysokości w uchwale, to brak jest podstawy prawnej do jej naliczenia. Jeśli zaś słuszność miałby organ, to kwestie związane z opłatą prolongacyjną uregulowane zostały w art. 57 § 1 - 6 O.p. i aktach wykonawczych, wydanych na podstawie art. 58 O.p.

Realizując wskazania NSA zawarte w cytowanym wyroku, Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie jako podstawę faktyczną wyroku przyjął, że środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej nie stanowią własności Województwa, a Zarząd Województwa (którego zresztą nie można utożsamiać z Województwem) jedynie nimi administruje. Stwierdził zatem, że stan faktyczny jest w sprawie sporny, w szczególności co do własności ww. środków, lecz w sporze tym zasadne jest stanowisko organu.

Stosownie do art. 59 "Wyznaczanie instytucji" rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE. L. 2006. 210. 25), obowiązującego w dniu zawarcia umowy o dofinansowanie (tj. 14 lipca 2011r.):

1. Dla każdego programu operacyjnego państwo członkowskie wyznacza:

a) instytucję zarządzającą: krajowy, regionalny lub lokalny organ władzy publicznej lub podmiot publiczny lub prywatny, wyznaczone przez państwo członkowskie do zarządzania programem operacyjnym;

W myśl art. artykułu 60 "Funkcje instytucji zarządzającej" tego samego rozporządzenia, instytucja zarządzająca odpowiada za zarządzanie programami operacyjnymi i ich realizację zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami.

Wreszcie w myśl art. 26 ust. 1 pkt 1 i 10 ustawy 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2009., nr 84, poz. 712), dalej powoływana jako z.p.p.r.:

Do zadań instytucji zarządzającej należy w szczególności:

1) wypełnianie obowiązków wynikających z art. 60 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999;

10) zarządzanie środkami finansowymi przeznaczonymi na realizację programu operacyjnego, pochodzącymi z budżetu państwa, budżetu województwa lub ze źródeł zagranicznych.

Z powyższych przepisów w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że instytucja zarządzająca jedynie zarządza środkami finansowymi, w tym pochodzącymi ze źródeł zagranicznych, tj. takimi, jakie otrzymała skarżąca w ramach dofinasowania zadania. To Zarząd Województwa [...], a nie Województwo [...] pełni rolę Instytucji Zarządzającej, jedynie zarządzając środkami z budżetu UE, nie są to jego środki własne. Tym samym bezpodstawne jest twierdzenie skarżącej, że Województwo jest właścicielem tych środków.

Stanowisko to znajduje również potwierdzenie w art. 203 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 1870).

Zgodnie z powołanym wyżej przepisem, środki, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 pkt 6 (czyli m. in. środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi – przyp. Sądu), stanowią dochody jednostek samorządu terytorialnego, przychody innych jednostek sektora finansów publicznych lub jednostek spoza tego sektora, jeżeli jednostki otrzymały te środki bezpośrednio od dawcy środków, chyba że możliwość otrzymania tych środków wynika z umowy międzynarodowej lub porozumienia między organem administracji rządowej a dawcą środków.

Z powyższego wynika, że Województwo jest właścicielem tylko tych środków, które otrzymało jako beneficjent pomocy, a nie tych, które są przeznaczone do rozdzielenia ich pomiędzy innych beneficjentów w ramach realizacji Programów Operacyjnych.

W tym miejscu wskazać należy na odrębność jednostki samorządu terytorialnego od jej organów.

Stosownie do art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t. j. Dz. U. z 2020r., poz. 1668 t.j.):

1. Mieszkańcy województwa tworzą z mocy prawa regionalną wspólnotę samorządową.

2. Ilekroć w ustawie jest mowa o województwie lub samorządzie województwa, należy przez to rozumieć regionalną wspólnotę samorządową oraz odpowiednie terytorium.

Natomiast zarząd województwa jest organem wykonawczym województwa, o czym stanowi art. 31 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa.

Powyższe wskazuje na odrębność Województwa jako osoby prawnej (art. 6 ust. 2 ustawy o samorządzie województwa) i jej organu, jakim jest Zarząd Województwa. Przy czym to właśnie ten organ na mocy przepisów cytowanych na wstępie części zważeniowej uzasadnienia pełni funkcję Instytucji zarządzającej programami operacyjnymi.

Nadto odnośnie rzekomego niewyjaśnienia pochodzenia środków na realizację zadania, wbrew twierdzeniu Sądu I instancji okoliczność ta została wyjaśniona. Mianowicie zgodnie z umową o dofinasowanie z [...] r. beneficjent – skarżący otrzymał dofinasowanie projektu w zakresie wydatków kwalifikowanych w 85% ze środków funduszu (Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego) natomiast 15% pochodziło ze środków własnych Beneficjenta (§2 ust. 3 umowy). Nie przewidziano udziału finansowego w projekcie środków pochodzących z budżetu państwa w ramach dotacji celowych.

Konsekwencją stwierdzenia, że jednostka samorządu terytorialnego, jaką jest Województwo nie jest właścicielem środków jest fakt, że podstawę prawną ustalenia wysokości opłaty prolongacyjnej stanowi art. 57 § 1 (a nie art. 57 § 7) ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm.) – dalej O.p., w zw. z art. 67 ustawy z o finansach publicznych. Stosownie bowiem do tego ostatniego przepisu, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą (czyli ustawą o finansach publicznych – przyp. Sądu) stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.).

Zgodnie zaś z art. 57 O.p.:

§ 1. W decyzji wydanej na podstawie art. 67a § 1 pkt 1 lub 2, dotyczącej podatków stanowiących dochód budżetu państwa, organ podatkowy ustala opłatę prolongacyjną od kwoty podatku lub zaległości podatkowej.

§ 7. Rada gminy, rada powiatu oraz sejmik województwa może wprowadzić opłatę prolongacyjną - w wysokości nie większej niż określona w § 2 - z tytułu rozłożenia na raty lub odroczenia terminu płatności podatków oraz zaległości podatkowych stanowiących dochód odpowiednio - gminy, powiatu lub województwa. Przepisy § 3-5 stosuje się odpowiednio.

Wskazuje to, że nieuzasadniony jest zarzut I. skargi, odnoszący się do naruszenia prawa materialnego tj. art. 57 § 1 O.p. w zw. z art. 67 uofp. poprzez naliczenie opłaty prolongacyjnej mimo braku ku temu podstaw prawnych.

Jako drugi strona sformułowała zarzut obrazy art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 130 § 2 kpa.

Powołane przepisy stanowią odpowiednio:

Art. 61 § 2 p.p.s.a.: W razie wniesienia skargi:

1) na decyzję lub postanowienie - organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania;

Art. 130 § 2 Kpa: Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji.

Odnośnie tego zarzutu w uzasadnieniu skargi strona wyjaśnia, że - jej zdaniem – "jeżeli mimo podjęcia wykonania decyzji strona postępowania wniesie od tej decyzji odwołanie, prawo dobrowolnego wykonania wygasa. (...) Tym samym do czasu nabycia przez decyzję wydaną w sprawie rozłożenia na raty spłaty zobowiązania cechy ostateczności jej adresat nie może wykonywać układu ratalnego tak na drodze przymusu, jak i dobrowolnie."

Poglądu tego Sąd orzekający nie podziela. Art. 130 § 2 Kpa stanowi dla strony gwarancję, że do czasu uzyskania przez decyzję przymiotu ostateczności nie będzie ona wykonana w drodze przymusu, nie może jednak być źródłem ograniczenia strony w prawie do jej dobrowolnego wykonania; strona nie staje się w tym zakresie "ubezwłasnowolniona" tylko dlatego, że wniosła odwołanie. Wszak to strona jest dysponentem swego prawa zarówno co do wykonania decyzji, jak i wniesienia od niej odwołania. Przecież może ona być zainteresowana dobrowolnym wykonaniem decyzji mimo, że kwestionuje ją co do zasady, np. w celu uniknięcia powstania odsetek w przypadku braku zapłaty spornej należności. Przyjęcie poglądu przeciwnego skutkowałoby ograniczeniem prawa strony bez podstawy prawnej.

Ustosunkowując się do zarzutu, że Zarząd Województwa nie chciał, mimo wniosku, zmienić harmonogramu płatności tak, aby mogły zostać przez skarżącą wykonane, Sądu zauważa, że decyzja I instancji z [...] r. o rozłożeniu kwoty przypadającej do zwrotu na raty uwzględniała wniosek skarżącej o rozłożenie należności na 24 raty, który nie został przez stronę cofnięty ani zmodyfikowany.

Organ prawidłowo przeprowadził postępowanie, w wyniku czego ustalił stan faktyczny w sposób umożliwiający wydanie rozstrzygnięcia i to te ustalenia stanowią podstawę wydania wyroku. Nie naruszył też prawa materialnego.

Ponieważ Sąd nie dopatrzył się, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo, na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 2 z.p.p.r. skargę oddalił.