Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 649/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 75 j ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Marta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2008 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącej M. Z. kwotę 200 ( dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 stycznia 2008 r. (sygn. akt II GSK 338/07) uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2007 r. (sygn. akt VI SA/Wa 247/07) oddalający skargę M. Z. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Do wydania tego wyroku doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

M. Z. wnioskiem z dnia 12 maja 2006 r. wystąpiła do Okręgowej Rady Adwokackiej w R. o dopuszczenie do egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką, wyznaczonego na dzień [...] lipca 2006 r.

Po złożeniu egzaminu pisemnego Komisja Egzaminacyjna do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości dla obszaru Okręgowej Rady Adwokackiej w R. ww. uchwałą z dnia [...] lipca 2006 r. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką stwierdziła, iż M. Z. uzyskała z egzaminu 189 punktów, co zgodnie z art. 75i ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze oznacza wynik negatywny.

Odwołanie od powyższej uchwały Komisji Egzaminacyjnej złożyła skarżąca – M. Z. W odwołaniu wnosiła o podwyższenie osiągniętego przez nią wyniku punktowego i ustalenie, iż osiągnęła pozytywny wynik z omawianego egzaminu, ewentualnie o anulowanie pytania nr 64 jako błędnego i ustalenie, że 189 punktów jest wynikiem pozytywnym z egzaminu konkursowego. Wskazywała, iż żadna z odpowiedzi na pytanie nr 64 nie była prawidłowa. Pytanie zostało sformułowane w sposób następujący:

"Według Kodeksu postępowania cywilnego, niewłaściwość miejscową sąd bierze pod rozwagę:

A. z urzędu w każdym stanie sprawy;

B. tylko na zarzut pozwanego zgłoszony przed wdaniem się w spór co

do istoty sprawy;

C. na zarzut pozwanego zgłoszony po wdaniu się w spór co do istoty sprawy aż do zamknięcia rozprawy przed sądem pierwszej instancji."

W ocenie skarżącej sposób sformułowania powyższego pytania wyklucza wskazanie odpowiedzi, którą można by uznać za prawidłową. Jednocześnie podkreśliła, iż najbardziej zbliżoną do obowiązującego prawa jest odpowiedź "A" i taką też zaznaczyła w teście egzaminacyjnym. Jej zdaniem, biorąc pod uwagę istotę problemu właściwości zarówno miejscowej jak i rzeczowej, na podstawie art. 15 k.p.c. i art. 200 k.p.c. sąd bierze ją pod rozwagę z urzędu przed doręczeniem odpisu pozwu. Wyżej przytoczone stanowisko zawarł Sąd Najwyższy w uchwale z 25 października 1965 r. III CO 1/65 OSNC,1966r. /7-8/ poz.107 w składzie 7 sędziów i nadał jej moc zasady prawnej. Obowiązuje ona do chwili obecnej. Teza tej uchwały brzmi "ograniczenia zakresu badania właściwości sądu, przewidzianego w art. 202 zd. pierwsze k.p.c. nie stosuje się przed doręczeniem pozwu". Zdaniem skarżącej druga część udzielonej przez nią odpowiedzi "w każdym stanie sprawy" w tym kontekście była błędna tylko częściowo. Podkreśliła, iż także po wdaniu się w spór co do istoty sprawy sąd może wziąć pod rozwagę z urzędu niewłaściwość miejscową, tzw. nieusuwalną, tj. taką której nie można określić w drodze, przewidzianej w art. 46 k.p.c., umowy stron (Komentarz do Kodeksu Postępowania Cywilnego, tom I, wydanie 4 pod redakcją K. Piaseckiego, C.H. Beck, Warszawa 2006, teza do art. 200, str. 933-934).

W uzasadnieniu wyżej cytowanej uchwały 7 sędziów Sąd Najwyższy stwierdził, że "skoro sąd ma w zasadzie obowiązek badania każdego rodzaju właściwości, a ograniczenia płynące z art. 202 k.p.c. działają dopiero od chwili doręczenia pozwu, to na podstawie wnioskowania a contrario należy dojść do przekonania, że w początkowym stadium postępowania sąd pierwszej instancji bada z urzędu swą właściwość."

Wskazała, że powyższa zasada jest powszechnie stosowana i cytowana w piśmiennictwie prawniczym (np. Bogdan Bladowski w Czynności sądowe w sprawach cywilnych. Część pierwsza. Proces Wyd. Prawnicze, Warszawa, 1991 r. str. 47; Komentarz do Kodeksu Postępowania Cywilnego. Część pierwsza Postępowanie rozpoznawcze, tom 1, wydanie 3 zmienione, pod redakcją Tadeusza Erecińskiego, Wyd. Prawnicze Warszawa 2001, teza 4. do art. 200 k.p.c., str. 410., Komentarz do Kodeksu Postępowania Cywilnego, tom I, wydanie 3 pod redakcją K. Piaseckiego, C.H. Beck, Warszawa 2001, teza do art. 202, str. 925.

W ocenie skarżącej oczywistym zatem jest, że propozycja odpowiedzi "B" (która wg klucza odpowiedzi jest poprawna), iż sąd według k.p.c. niewłaściwość miejscową bierze pod rozwagę tylko na zarzut pozwanego (pomijając w tym miejscu etap postępowania) była błędna.

Skarżąca wskazała ponadto, iż analizując treść odpowiedzi na pytanie nr 64 (według klucza odpowiedzi i przytoczonego w nim przepisu art. 202 k.p.c.) można przypuszczać, iż autor pytania miał na uwadze Postanowienie Sądu Najwyższego z 15 stycznia 1974 r. I CZ 5/74 LEX nr 7381 stanowiące, iż "w świetle art. 202 k.p.c. niewłaściwość miejscową jeżeli nie jest ona wynikiem właściwości wyłącznej innego sądu, sąd bierze pod uwagę tylko na zarzut pozwanego zgłoszony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy". Zaznaczony fragment odpowiedzi .,B" na pytanie nr 64 byłby prawidłowy, ale wyłącznie pod warunkiem sformułowania w tym pytaniu zastrzeżenia - jeżeli nie jest ona (niewłaściwość miejscowa) wynikiem właściwości wyłącznej innego sądu. Brak tego zastrzeżenia w pytaniu nr 64 dyskwalifikuje zaproponowane odpowiedzi, w tym również odpowiedź "B", jako prawidłowe.

Skarżąca zarzucała ponadto, iż treść pytań nr 62 i 150 nasunęła wątpliwości interpretacyjne, co mogłoby stanowić podstawę do podwyższenia uzyskanego przez nią wyniku punktowego

W uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną uchwałę Komisji Egzaminacyjnej Minister Sprawiedliwości wskazał, że egzamin, którego skarżąca była uczestnikiem, przeprowadzony został w trybie zgodnym z wymogami ustawy o radcach prawnych i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania i odwoływania członków komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i adwokackiego (Dz. U. Nr 258, poz. 2160 z póżn. zm. ).

Z przebiegu egzaminu sporządzono prawidłowy protokół podpisany przez Przewodniczącego i członków Komisji Egzaminacyjnej. Również uchwała Komisji podjęta została zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Minister wskazał, iż kontrola dokumentacji i ponowne przeliczenie punktów za każdą odpowiedź wykazały, iż suma punktów obliczona przez członków Komisji została ustalona prawidłowo. Odnosząc się do zarzutu skarżącej co do prawidłowości odpowiedzi na pytanie nr 64 organ podnosił, iż zupełnie niezrozumiały jest pogląd skarżącej, iż autor pytania miał na uwadze określone postanowienie Sądu Najwyższego. Autor pytania opierał się wyłącznie na treści art. 202 k.p.c. Przedmiotowe pytanie nie pozostawia żadnych wątpliwości, o jaką sytuację w nim chodzi (art. 202 k.p.c.). Z treści pytania nie wynika, aby chodziło o sytuację, gdy strony zawarły umowę o poddaniu sporu pod rozpoznanie konkretnemu sądowi, albo by w przedmiotowej sprawie zachodziła właściwość miejscowa wyłączna. Sytuacje takie należą do wyjątków, a zasadą jest, że strony mogą w drodze umowy usunąć braki właściwości miejscowej. Podkreślił przy tym, iż czynienie dodatkowych założeń do postawionego pytania w celu uzasadnienia poprawności udzielonej odpowiedzi należy uznać za niedopuszczalne. Żadne bowiem stwierdzenie zawarte w pytaniu nie dawało podstaw do przyjęcia, iż chodzi o właściwość miejscową wyłączną, na co wskazuje skarżąca. Bezspornie natomiast właściwość miejscowa (z wyjątkiem właściwości wyłącznej) może być zmieniona na podstawie umowy stron (art. 46 § 1 k.p.c.). Stąd też, do takiej sytuacji w pełni stosuje się art. 202 k.p.c. Dodatkowo przytoczyć należy postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 1974 r. (w sprawie I CZ 5/74), w którym Sąd ten stwierdził: w świetle art. 202 k.p.c. niewłaściwość miejscową, jeżeli nie była ona wynikiem właściwości wyłącznej innego sądu, sąd bierze pod uwagę tylko na zarzut pozwanego, zgłoszony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy.

W ocenie organu powoływanie się przez skarżącą na zasadę prawną wynikającą z uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 października 1965r. w sprawie III Co 1/65 (OSNC 1966/7-8/107) nie może wpłynąć na ocenę zasadności zarzutu skarżącej. Zasada ta stanowi, iż ograniczenia zakresu badania właściwości sądu, przewidzianego w art. 202 zd. pierwsze k.p.c., nie stosuje się przed doręczeniem pozwu.

W tym kontekście stwierdzono, że nie można za prawidłową uznać odpowiedź "A" (czego domaga się skarżąca), gdyż odpowiedź ta brzmi "z urzędu w każdym stanie sprawy". Tymczasem uchwała uprawnia sąd do badania z urzędu właściwości (też miejscowej) wyłącznie w toku wstępnego badania sprawy (przed doręczeniem pozwu), w żadnym zaś razie "w każdym stanie sprawy", jak to stwierdza odpowiedź "A", którą bezspornie uznać należy za nieprawdziwą.

Organ nie uwzględnił także zarzutów dotyczących niejednoznacznego sformułowania pytań nr 62 i 150, wykazując, iż na każde z tych pytań można było udzielić tylko jednej prawidłowej odpowiedzi spośród trzech zaproponowanych i że wyłącznie prawidłową była odpowiedź wskazana w kluczu, a nie ta udzielona przez skarżącą.

Skargę na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2006 r. złożyła M. Z, wnosząc o jej uchylenie w części odnoszącej się do nie przyznania punktu za pytanie nr 64, zmianę i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez podwyższenie osiągniętego przez nią wyniku konkursowego i ustalenie, iż osiągnęła ona pozytywny wynik z egzaminu konkursowego z dnia [...] lipca 2006 r., ewentualnie o anulowanie pytania nr 64 jako błędnego i ustalenie, że 189 punktów jest wynikiem pozytywnym z egzaminu konkursowego.

Skarżąca odstąpiła w skardze od zawartych w odwołaniu zarzutów co do błędnego sformułowania pytań nr 62 i 150, jednakże zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 75i ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze poprzez sformułowania w teście konkursowym pytania nr 64 w taki sposób, że wszystkie trzy zaproponowane do wyboru odpowiedzi były błędne. M. Z. powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu, wskazując ponadto, iż jej zdaniem, jeśli autor pytania opierał się na treści art. 202 k.p.c., to powinien zawrzeć w pytaniu sformułowanie "niewłaściwość miejscową dającą się usunąć za pomocą umowy stron", albowiem niezamieszczenie ww. zastrzeżenia zmieniło zakres omawianego pytania kierując uwagę odpowiadającego ku ogólnym uwagom dotyczącym problematyki właściwości miejscowej. Skarżąca wskazała, iż pytanie nr 64 nie spełniało ustawowych wymogów określonych w art. 75i ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze, w myśl którego pytanie testowe na egzaminie konkursowym powinno zawierać trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa, a kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź. Zdaniem skarżącej omawiane pytanie wskutek jego błędnego sformułowania nie posiadało żadnej prawidłowej odpowiedzi

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnośnie zarzutu dotyczącego treści pytania nr 64.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2007 r. (sygn. akt VI SA/Wa 247/07) oddalił przedmiotową skargę. Sąd uznał, że skarga M. Z. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem przedmiotowa decyzja Ministra Sprawiedliwości nie narusza, norm prawa materialnego, jak również nie uchybia przepisom postępowania.

Sąd I instancji wskazał, że nie można zarzucić, iż przy załatwianiu sprawy przez Ministra Sprawiedliwości doszło do naruszenia prawa. Wydając zaskarżoną decyzję organ ustosunkował się do wszystkich zarzutów skarżącej, obszernie i szczegółowo uzasadniając przy tym swoje stanowisko i ostatecznie stwierdził, że nie doszło do uchybień, które mogłyby zaważyć na indywidualnym wyniku konkursu.

Zakwestionowane przez skarżącą pytanie nr 64 brzmiało:

"Według Kodeksu postępowania cywilnego, niewłaściwość miejscową sąd bierze pod rozwagę:

A. z urzędu w każdym stanie sprawy;

B. tylko na zarzut pozwanego zgłoszony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy;

C. na zarzut pozwanego zgłoszony po wdaniu się w spór co do istoty sprawy aż do zamknięcia rozprawy przed sądem pierwszej instancji".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie za nieuzasadniony uznał zarzut, iż powyższe pytanie nie spełniało ustawowych wymogów określonych w art. 75i ustawy Prawo o adwokaturze, w myśl którego pytanie testowe na egzaminie konkursowym powinno zawierać trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa, a kandydat może wybrać tylko jedną z nich. Sąd ocenił, że Minister Sprawiedliwości wyczerpująco uzasadnił twierdzenie, iż prawidłowość odpowiedzi B na wskazane pytanie wynika wprost z treści przepisu art. 202 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. _ Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ze zm.), dalej: k.p.c. Sąd podkreślił, iż "w myśl pierwszego zdania tego przepisu niewłaściwość miejscową sądu bierze się pod rozwagę tylko na zarzut pozwanego, zgłoszony i należycie uzasadniony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy. W świetle jednoznacznej w treści regulacji prawnej, organ miał prawo uznać, że skarżąca na poparcie swego stanowiska odsyła do szczegółowych przypadków". Sąd uznał, iż zasadnie organ podkreślił, że skoro obowiązuje w prawie jakaś zasada ogólna i pytanie jej dotyczy, nie ma potrzeby sięgać do wyjątków.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku M. Z. wniosła o jego uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez podwyższenie osiągniętego przez skarżącą wyniku punktowego i ustalenie, iż osiągnęła ona pozytywny wynik z egzaminu konkursowego z dnia [...] lipca 2006 r., ewentualnie o anulowanie pytania nr 64 jako błędnego i ustalenie, że 189 punktów jest wynikiem pozytywnym z egzaminu konkursowego, a tym samym ustalenie, że skarżąca osiągnęła pozytywny wynik z tegoż egzaminu. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, o których mowa w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. _ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., tj. art. 75i ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze poprzez uznanie, iż sformułowanie w teście konkursowym pytania nr 64 było dokonane w sposób poprawny, zawierający trzy odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa, w związku z naruszeniem art. 202 zd. 1 k.p.c. (w brzmieniu na dzień [...] lipca 2006 r.) poprzez pominięcie przy ocenie prawidłowości pytania nr 64, zawartego w art. 202 zd. 1 k.p.c. sformułowania "dającą się usunąć za pomocą umowy stron", co doprowadziło do przyjęcia przez WSA w pytaniu nr 64 dodatkowego założenia polegającego na uznaniu, iż pytanie to nie odnosi się do niewłaściwości miejscowej wyłącznej, a tym samym ostatecznie do oceny pytania nr 64 sprzecznej z art. 202 zd. 1 k.p.c.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej M. Z. podniosła, że stanowisko przyjęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i Ministra Sprawiedliwości jest stanowiskiem contra legem, bowiem uznaje, wbrew prawidłowemu, literalnemu brzmieniu art. 202 k.p.c. (obowiązującemu na dzień egzaminu, tj. [...] lipca 2006 r.), iż prawidłowość odpowiedzi B wynika wprost z treści tego artykułu. Tymczasem, w opinii skarżącej, żadna z odpowiedzi na pytanie nr 64 podanych w arkuszu egzaminacyjnym nie była prawidłowa, w związku z czym kandydaci mogli jedynie udzielić na nie odpowiedzi bardziej prawdopodobnej, co z kolei czyni je niezgodnym z art. 75i ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Sprawiedliwości wniósł o oddalenie w całości skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że w ramach przedmiotowego postępowania Sąd nie miał uprawnień do oceny prawidłowości dokonanej przez organ interpretacji odpowiedzi na pytanie testowe udzielonej przez osobę odwołującą się od uchwały komisji egzaminacyjnej, gdyż w przeciwnym wypadku stawałby się niejako organem III instancji. Minister Sprawiedliwości podał, iż w granicach uprawnień Sądu mieści się jedynie sprawdzanie, czy organ w ramach całości procedury egzaminacyjnej nie naruszył przepisów, co nie oznacza, że może on zastąpić organ administracji w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego.

Ustosunkowując się do odpowiedzi organu, skarżąca w piśmie z dnia 9 sierpnia 2007 r. podtrzymała podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty i stwierdziła, że kwestionowanie sformułowania pytania nr 64 służy jedynie wykazaniu naruszenia prawa materialnego (art. 75i ustawy Prawo o adwokaturze).

Odnosząc się do problemu braku kompetencji Sądu do zbadania poprawności sformułowania pytań egzaminacyjnych, M. Z. podniosła, iż przyjęcie takiego poglądu prowadziłoby do zamknięcia drogi sądowej do korekty wyniku egzaminu konkursowego w przypadku wadliwego skonstruowania pytania egzaminacyjnego.

Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 24 stycznia 2008 r. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, iż skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. W ocenie NSA skarżąca trafnie bowiem zarzuca, iż Sąd I instancji wadliwie zaakceptował wydanie decyzji

NSA uchylił wyrok WSA i zalecił przy ponownym rozpoznaniu sprawy wzięcie pod uwagę wskazanych w powyższym wyroku poglądów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002r. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Zgodnie z art.190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej zwane p.p.s.a., Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1270) rozpoznając sprawę ponownie, po uchyleniu przez NSA wyroku I instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Badając w ten sposób zaskarżone decyzje Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona.

Zdaniem NSA należy zgodzić się z argumentacją skarżącej, iż sposób sformułowania pytania nr 64 nie był na tyle jednoznaczny, iż pozwalał na wybór tylko jednej spośród trzech odpowiedzi jako prawidłowej. Na uzasadnienie swojego stanowiska skarżąca przedstawiła obszerne rozważania, do których powinien się ustosunkować organ. W tej sprawie miało to szczególnie doniosłe znaczenie, skoro skarżąca uzyskała z egzaminu 189 punktów, a do uzyskania pozytywnego wyniku wymagane jest 190 punktów (art. 75i ust. 3 p.o a.). Ocena legalności zaskarżonej decyzji obejmuje także ocenę czy pytania w teście egzaminacyjnym zostały sformułowane zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 75i ust. 1 p.o a. Wadliwe sformułowanie pytania z naruszeniem art. 75i ust. 1 p.o a. może pociągać za sobą konieczność dokonania przez organy oceny czy odpowiedź wybrana przez osobę zdającą egzamin powinna być uznana za odpowiedź prawidłową. Taka ocena organu powinna być poprzedzona analizą pytania oraz odpowiedziami jakie mogą być udzielone na takie pytanie.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w takim przypadku może wchodzić w rachubę uznanie udzielonej odpowiedzi za prawidłową, mimo że rozwiązanie testu przyjmowało inną odpowiedź jako prawidłową.

Sąd stwierdził, że w tym stanie rzeczy konieczne wydaje się ponowne rozpoznanie sprawy przez Ministra Sprawiedliwości, ponieważ niezbędne jest odniesienie się do zarzutów podniesionych przez skarżącą wskazujących na wadliwości w sformułowaniu pytania nr 64, do których Minister Sprawiedliwości się nie ustosunkował.

Zdaniem sądu art. 202 k.p.c. brzmi "Niewłaściwość sądu dającą się usunąć za pomocą umowy stron sąd bierze pod rozwagę tylko na zarzut pozwanego, zgłoszony i należycie uzasadniony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy (...)".

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można zatem przyjąć, że treść pytania jednoznacznie odpowiadała treści art. 202 k.p.c. Uznano, że słusznie zauważa skarżąca, że w sytuacji gdyby prawidłową odpowiedzią miałaby być wyłącznie odpowiedź "B", pytanie powinno brzmieć "Według kodeksu postępowania cywilnego niewłaściwość sądu dającą się usunąć za pomocą umowy stron sąd bierze pod rozwagę: (...)". Należy ponadto zauważyć, że wskazana w treści pytania niewłaściwość miejscowa jest pojęciem szerszym od zawartego w treści art. 202 k.p.c. sformułowania "niewłaściwość sądu dająca się usunąć za pomocą umowy stron". W konsekwencji udzielenie prawidłowej odpowiedzi wymagało przyjęcia, że autorowi pytania nie chodziło ogólnie o niewłaściwość miejscową (w tym o niewłaściwość miejscową wyłączną, której nie można usunąć za pomocą umowy stron i którą sąd bierze pod uwagę z urzędu), a jedynie o taką niewłaściwość miejscową, którą strony mogą usunąć za pomocą umowy.

Zważywszy na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 p. 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

O niewykonywaniu uchylonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a