Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 25/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 15 ust 2
journal: Dz.U. 1974 nr 14 poz 85
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania A. G., utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] lipca 2011 r. o wymeldowaniu A. G. z pobytu stałego z budynku przy ul. [...] w O.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji opisano dotychczasowy stan faktyczny sprawy wskazując, że na wniosek S. G. w dniu [...] maja 2008 r. zostało wszczęte postępowanie w przedmiocie wymeldowania A. G. z pobytu stałego z budynku przy ul. [...] w O. Wójt Gminy O. decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. odmówił wymeldowania A. G. z miejsca pobytu stałego, lecz decyzja ta została uchylona przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] maja 2011 r. W ponownej decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. Wójt Gminy O. orzekł o wymeldowaniu A. G. Utrzymując w mocy tę decyzje organ odwoławczy stwierdził, że miejsce pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe czynności życiowe, a w szczególności mieszka, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, pierze, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do bytowania, przyjmuje wizyty gości, przyjmuje korespondencję. Sam zamiar stałego zamieszkana pod oznaczonym adresem (wola), któremu nie towarzyszy fizyczna realizacja, nie może być utożsamiany z pobytem stałym. W rozpatrywanej sprawie, poza sporem jest, że od marca 2007 r. A. G. nie zamieszkuje w omawianym budynku, co wynika z wyjaśnień właścicieli oraz samej odwołującej się. Fakt niezamieszkiwania przez A. G. w przedmiotowym budynku potwierdza także przeprowadzona przez funkcjonariuszy Posterunku Policji w S. kontrola meldunkowa. W toku postępowania administracyjnego A. G. oświadczyła, że opuściła budynek przy ul. [...] w O. z uwagi na naganne zachowanie byłego męża. Wyprowadzając się z mieszkania zabrała ze sobą tylko dwa worki rzeczy swoich i córki. Wszystkie meble i pozostałe ubrania nadal znajdują się w przedmiotowym budynku. Wskazała również, że nie podejmowała żadnych czynności przewidzianych prawem by powrócić do omawianego budynku i ponownie w nim zamieszkać. Obecnie nie widzi możliwości powrotu do budynku przy ul. [...] w O. i nie chce mieszkać z byłym mężem. Aktualnie wynajmuje mieszkanie w O. Stanowisko organu pierwszej instancji co do tego, że opuszczenie lokalu miało cechy dobrowolności nie może być skutecznie podważone. A. G. podała, że głównym powodem opuszczenia budynku przy ul. [...] w O. było znęcanie się D. G. nad nią. Nawet więc ustalenie w dacie orzekania o wymeldowaniu, że sama przyczyna opuszczenia lokalu nie była dobrowolna, ponieważ występowały na przykład elementy przymusu psychicznego czy fizycznego, to jednak następne trwałe związanie swojego centrum życiowego w innym lokalu, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej by odzyskać możliwość zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z dawniej zajmowanego lokalu. Skoro A. G. nie podjęła żadnych skutecznych kroków prawnych w celu powrotu do budynku przy ul. [...] w O. (nie wystąpiła o przywrócenie naruszonego posiadania przedmiotowego budynku) oraz rzeczywiście nie mieszka w miejscu pobytu stałego przebywając w tym czasie w innym lokalu, to zaszły przesłanki uzasadniające jej wymeldowanie określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Opuszczenie omawianego budynku nosi znamiona trwałości i dobrowolności. Utrzymywanie zatem zameldowania w budynku przy ul. [...] w O. byłoby równoznaczne z utrzymywaniem fikcji meldunku, na co przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie zezwalają. Pozostawienie w lokalu mebli, czy też rzeczy osobistych nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w spornym budynku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r. A. G. zarzuciła jej niezgodność z prawem oraz jednostronne i nieobiektywne rozpatrzenie sprawy.

W obszernym uzasadnieniu skargi stwierdzono m.in., że postępowanie zostało wszczęte na wniosek osoby nieuprawnionej, ponieważ właścicielem budynku, z którego skarżąca została wymeldowana nie jest wnioskodawczyni. Budynek ten został zakupiony za wspólne pieniądze z mężem, jako majątek dorobkowy i usadowiony został na placu obok domu teściów za ich ustną zgodą. Jako wspólność majątkową małżeńską budynek ten uznał także Sąd Rejonowy w G. w wyroku sygn. akt [...] o podziale majątku małżeńskiego, którym Sąd przyznał ten budynek D. G. Właścicielem budynku pozostaje zatem D. G., a nie wnioskodawczyni wymeldowania. Od lutego 2008 r. skarżąca podejmowała czynności przewidziane prawem o przywrócenie mieszkania do stanu pierwotnego wskazując, że jeśli policja, sąd i prokuratura nie są władni, aby skarżąca powróciła do domu, to sama skarżąca nic więcej nie mogła już uczynić. Sprawa karna wobec jej byłego męża o znęcanie się nad skarżącą jest w toku od trzech lat. Ponadto, Wójt Gminy O. raz wydał decyzję o odmowie wymeldowania skarżącej z przedmiotowego budynku, drugim zaś razem wydał decyzję o jej wymeldowaniu. Obecna decyzja skazuje skarżącą na bezdomność. Miejsce zameldowania skarżąca nie opuściła dobrowolnie, lecz pod przymusem wskutek przemocy stosowanej przez jej byłego męża, pozostawiając większość swoich rzeczy. W przedmiotowym budynku skarżąca zamieszkiwała od 1990 r. do 2008 r. skupiając w nim swoje życie i trójki swoich dzieci. Jako ofiara przemocy w rodzinie powinna uzyskać pomoc w postaci mieszkania komunalnego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie wskazując na argumentację mającą przemawiać za niezasadnością zarzutów skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy bowiem podkreślić, że sąd administracyjny uprawniony jest do oceny zaskarżonej decyzji jedynie przez pryzmat jej zgodności z prawem, i zobowiązany jest uchylić decyzję tylko wtedy, gdy stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem jej nieważności lub wznowieniem postępowania, naruszenie prawa materialnego które miało wpływ na wynika rozstrzygnięcia, albo naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Żaden jednak z wymienionych przypadków, nie zaistniał w rozpatrywanej sprawie.

Zaskarżona decyzja wydana została w warunkach określonych w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz.993, ze zm.), według którego, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Stosownie zaś do art. 1 ust. 2 i art. 9 ust. 2b powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ewidencja ludności służy rejestrowaniu danych o miejscu pobytu osób, zameldowanie zaś służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu jedynie potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu.

Z powyższego wynika, iż wymeldowanie dokonywane jest w przypadku, gdy dana osoba opuści dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie dopełni obowiązku wymeldowania się. Samo bowiem zameldowanie stanowi rejestrację stanu faktycznego w zakresie stałego lub czasowego pobytu określonej osoby w danym miejscu. Dla zameldowania istotne jest tylko to, czy dana osoba przebywa w określonym miejscu. W żaden natomiast sposób rejestrowanie tego stanu (zameldowanie lub wymeldowanie), nie jest zależne od przysługiwania danej osobie tytułu prawnego do lokalu (nieruchomości), w którym ta osoba przebywa, lub który opuściła. Należy więc podkreślić, iż zameldowanie w lokalu, jako czynność materialno-techniczna, nie rodzi prawa do mieszkania, a jedynie potwierdza istnienie i rodzaj pobytu pod danym adresem. Celem wymeldowania jest zatem także jedynie potwierdzenie, iż dana osoba nie przebywa już w dotychczasowym miejscu pobytu, niezależnie od tego, czy osobie tej przysługuje jakikolwiek tytuł prawny do lokalu, w którym dotychczas przebywała.

Z ustaleń dokonanych przez organy orzekające w sprawie wynika, że skarżąca nie zamieszkuje w budynku, z którego została wymeldowana, już od 2007 r.

Jakkolwiek więc okoliczność opuszczenia tego budynku ze względu na obawy wynikające z zachowania byłego obecnie męża skarżącej, które to zachowanie ma polegać na używaniu wobec skarżącej różnorakich form przemocy nie zmienia faktu, iż skarżąca do obecnej chwili nie powróciła do przedmiotowego budynku, dlatego utrzymywanie w ewidencji ludności dotychczasowego jej miejsca zameldowania nie odpowiada długotrwałemu już stanowi faktycznemu pobytu poza miejscem dotychczasowego zamieszkania. Prawidłowo zatem organy orzekające oceniły taki stan rzeczy, jako utrzymywanie fikcji meldunkowej nie spełniającej ustawowego celu potwierdzenia miejsca stałego pobytu skarżącej, skoro skarżąca cały ten czas przebywa w innym miejscu, poza miejscem dotychczasowego zameldowania.

Brak zameldowania na pobyt stały, wbrew ocenie skarżącej, nie tworzy bezdomności, skoro z faktu zameldowania nie wynika uprawnienie do zamieszkiwania w danym miejscu.

Prawidłowo organy orzekające oceniły również przysługiwanie S. G. uprawnienia do wnioskowania o wymeldowania skarżącej, skoro wnioskodawczym przysługuje prawo własności do przedmiotowej nieruchomości potwierdzone przeczeniem sądu cywilnego o nabyciu własności tej nieruchomości w drodze zasiedzenia. O ile bowiem w orzeczeniu o podział majątku wspólnego skarżącej z jej byłym mężem sąd stwierdził, że właścicielem nakładów na przedmiotowej nieruchomości w postaci budynku, z którego skarżąca została wymeldowana, jest były jej mąż, to jednak w myśl cywilistycznej zasady superficies solo cedit wyrażonej w art. 47 §1 i art. 48 §1 kc, organy orzekające nie miały podstaw do kwestionowania przysługiwania wnioskodawczyni prawa własności do budynku posadowionego na gruncie stanowiącym jej własność. Nie wynika bowiem z akt, ani z istniejących regulacji prawnych, aby budynek znajdujący się na gruncie stanowiącym własność S. G., był przedmiotem odrębnej od gruntu własności innego podmiotu.

Nie ma również znaczenia w sprawie okoliczność uprzedniego orzeczenia przez organ pierwszej instancji o odmowie wymeldowania skarżącej z przedmiotowego budynku, skoro decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy ze wskazaniem na konieczność uwzględnienia w sprawie zaistniałego stanu długotrwałego pobytu skarżącej poza miejscem zameldowania na pobyt stały. Skarżąca nie kwestionuje bowiem okoliczności długotrwałego już pobytu poza miejscem zameldowania na pobyt stały i wyrażenia przez nią woli braku chęci powrotu do tego miejsca.

Ze skargi wynika upatrywanie przez skarżącą w zameldowaniu na pobyt stały uprawnienia do możliwości takiego pobytu, jednakże samo zameldowanie, jak to już wyżej wskazano, nie tworzy takiego uprawnienia, a jedynie ma potwierdzać obecne miejsce stałego pobytu, co w wystarczający sposób organy orzekające wyjaśniły i

oceniły, iż skarżąca swoje centrum życiowe skupiła poza miejscem dotychczasowego zameldowania na pobyt stały.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz.270), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.