Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 508/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6551
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 4, § 4 pkt 2, § 20 ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2004 nr 114 poz 1191
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art. 11 ust. 1 i ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 10 poz 76
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o  przyznanie płatności

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędziowie Kazimierz Brzeziński NSA Stanisław Gronowski (spr.) Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 10 grudnia 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 2074/07 w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę J.R. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej.

Wyrok Sądu I instancji zapadł na tle następującego stanu faktycznego:

W dniu 12 lipca 2005 r. J. R., zwany dalej "skarżącym", złożył do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniosek o przyznanie renty strukturalnej. Do wniosku dołączył następujące dokumenty:

umowę sprzedaży z dnia 7 czerwca 1995 r., na mocy której wraz z żoną nabył własność działek nr 54, 55, 98, 99, 140 i 141 o łącznym obszarze jednego hektara i sześciu arów (tj. 10.600 m2),

odpis z księgi wieczystej z dnia 11 lipca 2005 r., potwierdzający nabycie własności wymienionych działek,

wypis z rejestru gruntów z dnia 9 czerwca 2005 r., potwierdzający okoliczność, że wymienione działki znajdują się we władaniu skarżącego oraz jego małżonki,

zaświadczenie o podleganiu przez skarżącego ubezpieczeniu społecznemu rolników od dnia 7 czerwca 1995 r. w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym i chorobowym.

Ponadto skarżący złożył decyzję Wójta Gminy R. nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. w sprawie wymiaru wnioskodawcy i jego żonie podatku rolnego z tytułu posiadania przedmiotowych działek oraz zaświadczenie z tejże Gminy z dnia 9 czerwca 2005 r. na okoliczność posiadania na terenie Gminy R. gospodarstwa rolnego i niezalegania w opłacaniu podatków.

W trakcie toczącego się postępowania o przyznanie skarżącemu renty strukturalnej organ administracji publicznej powziął wątpliwość, czy skarżący prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną, jak tego wymaga przepis § 4 pkt 2 rozporządzenia, co jest istotną przesłanką dla nabycia prawa do renty strukturalnej. Wątpliwość organu wzięła się stąd, że w latach 2004 i 2005 z tytułu uprawiania gruntów rolnych skarżącego, o których wyżej mowa, płatności bezpośrednie uzyskał W. S., w trybie przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.).

Decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., działając na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 114 poz. 1191 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem", odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanej renty strukturalnej. W myśl powołanego przepisu, jeżeli w wyniku weryfikacji wniosku o przyznanie renty strukturalnej zostanie ustalone, że wnioskodawca nie ma ukończonych 55 lat lub osiągnął wiek emerytalny lub ma ustalone z tego tytuł prawo do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego rolników; nie prowadził nieprzerwanie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i nie podlegał co najmniej 5 lat ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną nie podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, nie został wpisany do ewidencji producentów rolnych, lub też zostało stwierdzone, że posiada zaległości z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników lub też wnioskodawca nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej 1 ha użytków rolnych, współwłaścicielem takiego gospodarstwa wraz z małżonkiem, ani właścicielem takiego gospodarstwa nie jest małżonek rolnika, kierownik biura powiatowego Agencji, w drodze decyzji administracyjnej, odmawia przyznania renty strukturalnej.

Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] września 2005 r.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek uchylenia decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 19 kwietnia 2006 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 89/06, organ II instancji decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] września 2005 r. W ocenie organu odwoławczego przedstawione przez wnioskodawcę w toku postępowania dowody nie wskazują na to, że skarżący w okresie od 1995 r. do 2005 r. prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym, polegającą na jednokrotnym w ciągu roku, w miesiącu sierpniu, koszeniu trawy kosiarką listwową, a po jej wyschnięciu i zgrabieniu, na zapakowaniu do plastikowych worków, przewożeniu do W. i sprzedaży jako ściółki dla gryzoni. Ponadto, zdaniem organu, skarżący nie wykazał żadnych nakładów jakie ponosił na prowadzoną przez siebie produkcję rolniczą, zaś sporadyczna obecność na gruntach, bez wykonywania całego zespołu czynności gospodarskich, bez ponoszenia nakładów na prowadzoną produkcję i bycia w ciągłym związku z gospodarstwem rolnym nie może być przesłanką dla przyznania renty strukturalnej.

Decyzja organu odwoławczego z dnia [...] listopada 2006 r. została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 marca 2007 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 111/07. Jak wskazał Sąd I instancji organ powinien był w pierwszej kolejności dokonać ustalenia, czy wnioskodawca jest producentem rolnym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76, ze zm.), do czego zobowiązywał go art. 5 ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273, ze zm.), a także przepis § 4 zdanie wstępne rozporządzenia. Organ orzekający w sprawie uznał, zaś za wystarczające do odmowy przyznania renty strukturalnej ustalenie braku prowadzenia przez wnioskodawcę działalności rolniczej.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] września 2005 r. o odmowie przyznania skarżącemu renty strukturalnej. W świetle ustaleń organu skarżący złożył wniosek o wpis do ewidencji producentów rolnych w dniu [...] kwietnia 2005 r., tj. na 3 miesiące przed złożeniem wniosku o przyznanie renty strukturalnej. Jednakże wyniki przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wskazują, że skarżący nie prowadził działalności rolniczej przed złożeniem wniosku o przyznanie renty strukturalnej. Organ wziął w szczególności pod uwagę fakt uzyskiwania przez W. S. dopłat bezpośrednich z tytułu uprawiania gruntów rolnych skarżącego. Opierając się na zeznaniach świadków organ ustalił, iż skarżący nie prowadził działalności rolniczej, polegającej na jednorazowym w roku (w sierpniu) koszeniu trawy, suszeniu i przewożeniu siana do miejsca zamieszkania skarżącego (W.), pakowania siana w ok. 0,5 kg porcje i sprzedawaniu go z przeznaczeniem na ściółkę dla domowych gryzoni. Na taki rodzaj działalności rolniczej skarżący nie przedstawił dowodów, tym bardziej gdy nie da się to pogodzić z możliwym do przyjęcia i akceptowanym, rolniczym wykorzystaniem gruntów przez W. S. i okolicznych rolników. Opisana przez skarżącego w jego oświadczeniu i zeznaniach świadków działalność rolnicza nie znajduje uzasadnienia i potwierdzenia. Skarżący mieszkający od jednohektarowej posiadłości rolniczej w odległości 80 km od W., bez gospodarskiego zaplecza, nigdy nie był widziany przez miejscową ludność, gdy dokonywał koszenia trawy i jej suszenia. Skarżący odmówił podania osób, z którymi kontaktował się w czasie dokonywania wspomnianych prac polowych. Według ustaleń organu, na omawianych gruntach stanowiących przedmiot wniosku o rentę, skarżący nie wykonywał alternatywnej, względem W. S., działalności rolniczej, jaką mógł być przykładowo chów zwierząt lub prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej.

Rozpoznając ponownie skargę wniesioną przez J. R. wspomnianym na wstępie wyrokiem z dnia 10 grudnia 2007 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 2074/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej.

W ocenie Sądu I instancji kwestią kluczową w rozpatrywanej sprawie jest ustalenie, czy skarżący spełnił warunek określony w § 4 pkt 2 rozporządzenia, to znaczy, czy prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną, tj. co najmniej w okresie 10 lat w okresie między 12 lipca 1995 r. a 12 lipca 2005 r.

Według Sądu I instancji ustalenia organu, w świetle których skarżący nie prowadził w powołanym wyżej okresie działalności rolniczej, są prawidłowe i znajdują oparcie w zebranym materiale dowodowym. W toku postępowania przed organami skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących o tym, że zbierane przez niego siano było sprzedawane jako ściółka dla gryzoni. W ocenie Sądu organ zasadnie odmówił wiarygodności zeznaniom powołanym przez wnioskodawcę świadkom, tj. A. L., P. M. oraz E. R. na okoliczność prowadzenia nieprzerwanie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną. Zeznania tych świadków są bowiem niewiarygodne, rażą swoją nieracjonalnością i są sprzeczne z doświadczeniem życiowym. W szczególności, skarżący nie mógł wskazać osób zamieszkałych w okolicy przedmiotowych działek, które mogłyby potwierdzić fakt przebywania skarżącego i wnioskowanych przez nich świadków na omawianym terenie podczas koszenia trawy, zbiórce i zwózce siana.

Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, iż zeznaniom świadków wskazanych przez skarżącego, przeczą spójne i przekonujące zeznania W. S., R. S., Z. P. i J. C., którzy jako mieszkańcy okolicy, w której są położone przedmiotowe działki, opisali przebieg wykonywanych prac przy koszeniu i grabieniu trawy oraz zbiórce siana, a także sposób prowadzenia tych prac z uwzględnieniem używanego sprzętu rolniczego. Prace te wykonywał W. S., uzyskując z tego tytułu stosowne dopłaty ze środków publicznych.

Ponadto, jak wskazał Sąd I instancji, gdyby nawet założyć odmienną tezę, której nie podziela, że skarżący prowadził opisane przez siebie prace na przedmiotowych działkach, to i tak wspomnianych prac nie można uznać jako nieprzerwane prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w rozumieniu przepisu § 4 pkt 2 rozporządzenia. W ocenie Sądu przez działalność taką należy rozumieć nie tylko wykonywanie czynności gospodarskich w sposób fizyczny, ale także sprawowanie nad gospodarstwem rolnym nadzoru, jego zarządzanie i kierowanie, które powinno mieć charakter zawodowej, stałej, osobistej i realizującej interesy danej osoby, działalności rolniczej, mającej charakter pracy.

Ponadto okoliczność, że skarżący został wpisany do ewidencji producentów rolnych, na podstawie wniosku złożonego w dniu 20 kwietnia 2005 r., tj. na 3 miesiące przed wniesieniem o przyznanie renty strukturalnej, nie oznacza prowadzenia przez niego działalności rolniczej. Zgodnie bowiem z § 4 pkt 2 rozporządzenia warunkiem przyznania renty strukturalnej jest nieprzerwane prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną.

Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną, domagając się uchylenia wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Na podstawie art. 174 pkt 2 oraz art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", skarżący zarzucił naruszenie prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

art. 1 § 1 i art. 3 § 1 p.p.s.a., poprzez zaniechanie przez Sąd I instancji kontroli działalności administracji publicznej, polegające na dokonaniu przez tenże Sąd samowolnej, zawężającej interpretacji pojęcia "prowadzenie nieprzerwanie działalności rolniczej", przez co w sposób niesłuszny uznał wykonywane przez skarżącego prace jako wykraczające poza zakres tego pojęcia;

art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 kwietnia 2001 r. o rentach strukturalnych w rolnictwie (Dz. U. Nr 52, poz. 539) poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy o rentach strukturalnych w rolnictwie, albowiem bezzasadnie przyjęto, że skarżący nie prowadził w sposób nieprzerwany działalności rolniczej przez okres 10 lat poprzedzający zgłoszenie wniosku o przyznanie renty strukturalnej;

art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z § 4 pkt 2 w zw. § 2 pkt 1 rozporządzenia, poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie zaskarżonej decyzji pomimo, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa materialnego, tj. § 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia, albowiem bezzasadnie przyjęto, że wykonywane przez skarżącego prace nie stanowią prowadzonej w sposób nieprzerwany działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym;

art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 11 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.) zwanej "ustawą o systemie ewidencji", poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo że decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 1 i ust. 3 ustawy o systemie ewidencji, albowiem w ocenie skarżącego bezzasadnie przyjęto, że fakt złożenia przez skarżącego wniosku o wpis do tej ewidencji dopiero 20 kwietnia 2005 r. rzekomo potwierdza przypuszczenie, że skarżący nie prowadził działalności rolniczej nieprzerwanie przez okres 10 lat przed złożeniem wniosku o przyznanie renty strukturalnej;

art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 pkt 1 wymienionej ustawy, albowiem bezzasadnie przyjęto, że skarżący nie przedstawił dokumentów świadczących o tym, że zebrane przez niego siano było sprzedawane jako ściółka dla gryzoni, pomimo, że skarżący (jako rolnik) jest zwolniony od podatku dochodowego od osób fizycznych i w konsekwencji nie jest zobowiązany do dokumentowania transakcji, jak również do składania deklaracji podatkowych;

art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 3, art. 116 oraz art. 117 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo że decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 43 ust. 1 pkt 3, art. 116 oraz art. 117 ustawy o podatku od towarów i usług, albowiem bezzasadnie przyjęto, że skarżący nie przedstawił dokumentów świadczących o tym, że zebrane przez niego siano było sprzedawane jako ściółka dla gryzoni, pomimo, że skarżący jest zwolniony od podatku od towarów i usług oraz sprzedawał tę ściółkę podmiotom nie zarejestrowanym jako podatnicy VAT i w konsekwencji nie mógł otrzymywać i posiadać faktur VAT RR (faktury VAT RR wystawia rolnikowi nabywca, jeśli jest płatnikiem VAT);

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie zaskarżonej decyzji i w konsekwencji bezzasadne uznanie przez tenże Sąd w sposób oczywiście błędny, że poczynione przez organ II instancji ustalenia w oparciu o treść zeznań świadków: W. S., Z. P., R. S. i J. C. są prawidłowe i logiczne, podczas gdy w rzeczywistości ustalenia te są dowolne i nie znajdują oparcia w materiale dowodowym.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że Sąd I instancji bezzasadnie oparł się na poczynionych przez organ II instancji samowolnych ustaleniach, polegających na tym, że zeznania świadków: W. S., Z. P., R. S. i J. C. są spójne i jednoznaczne, przez co dał im wiarę. Tymczasem z analizy zeznań tych świadków wynika, że wielokrotnie zmieniali oni swoje zeznania, wskutek czego zeznania te są niewiarygodne i wzajemnie się wykluczają.

Ponadto, w świetle zarzutów skargi kasacyjnej, Sąd I instancji dokonując wykładni wyrażenia "nieprzerwane prowadzenie działalności rolniczej", bezpodstawnie zawęził to pojęcie na niekorzyść skarżącego, bowiem zdaniem skarżącego, nie wziął pod uwagę tego, że cechę "stałości" pracy w gospodarstwie rolnym, należy oceniać przez pryzmat charakteru prowadzonej w nim działalności rolniczej. W przypadku działalności prowadzonej przez skarżącego "stale pracować" oznacza regularnie pozyskiwać siano dla swojej korzyści, zaspokajając swoje interesy. Produktem finalnym działalności prowadzonej na łąkach jest siano i taki produkt skarżący pozyskiwał.

Uzasadniając naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 11 ust. 1 i ust. 3 ustawy o systemie ewidencji skarżący podniósł, że wpis do ewidencji producentów następuje na wniosek zainteresowanego, który należy złożyć najpóźniej na 21 dni przed dniem złożenia pierwszego wniosku o przyznanie płatności. Zatem wpis do ewidencji należy poczytywać jako uprawnienie, a nie jako obowiązek. Fakt, że skarżący dopiero w połowie 2005 r. zdecydował się na skorzystanie z funduszu rent strukturalnych i odpowiednio wcześniej dokonał wszelkich wymaganych prawem warunków, uprawniających go do otrzymania renty, nie może stanowić okoliczności przemawiającej na jego niekorzyść.

Ponadto, jak podniósł skarżący, uzyskując przychody z działalności rolniczej nie był zobowiązany do prowadzenia jakiejkolwiek ewidencji dokonywanych przez siebie transakcji, jak również był zwolniony od obowiązku składania corocznych zeznań podatkowych. Tym samym brak dowodów na istnienie prowadzonych transakcji w postaci sprzedaży siana jako ściółka dla gryzoni.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod uwagę z urzędu nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności postępowania.

Zgodnie z art. 174 pkt 1) i 2) p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania jeśli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

W myśl § 4 rozporządzenia rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Polski, która spełnia warunki określone w dalszej części przepisu. Jednym z takich warunków jest konieczność prowadzenia nieprzerwanie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i podleganie przez okres co najmniej 5 lat ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników (§ 4 pkt 2).

Wspomnianą wyżej okoliczność musi udowodnić osoba zgłaszająca wniosek o przyznanie renty strukturalnej. Jest to bowiem istotna, choć nie jedyna przesłanka, jaką w świetle przepisów § 4 winna spełniać osoba ubiegająca się o wspomniane świadczenie. Tytuł własności do gruntów rolnych, czy też wpisanie do ewidencji producentów sam przez się nie stwarza w tej mierze domniemania. Organ administracji publicznej właściwy do przyznania renty strukturalnej nie tylko ma prawo, lecz obowiązek zbadać okoliczność nieprzerwanego prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną, gdy podejmie uzasadnione wątpliwości co do spełnienia przez wnioskodawcę omawianej przesłanki. Wątpliwości, co do spełnienia przez skarżącego omawianej wyżej przesłanki, stwarzała okoliczność pobierania przez W. S. dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych stanowiących własność skarżącego.

Gdyby nawet zgodzić się ze stanowiskiem zajętym w skardze kasacyjnej, co może być dyskusyjne, że na potrzeby ubiegania się o rentę strukturalną cechę "stałości" pracy w gospodarstwie rolnym należy oceniać przez pryzmat charakteru prowadzonej w nim działalności rolniczej, i że tak mało znacząca czynność, jaką jest jednokrotne w ciągu roku skoszenie trawy, jest wystarczająca dla spełnienia przesłanki nieprzerwanej działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym, w rozumieniu § 4 pkt 2 rozporządzenia, to nie można dopatrzyć się naruszenia prawa przez Sąd I instancji, który nie podważył ustaleń organu administracji publicznej, kwestionujących wykonywanie przez skarżącego działalności rolniczej w zakresie przez niego wskazanym. Organ administracji publicznej, jak i Sąd I instancji kontrolujący zaskarżoną decyzję, w ramach zasady swobodnej oceny dowodów, na której oparte jest postępowanie dowodowe, uznali za wiarygodne zeznania świadków wskazanych przez W. S., że to on prowadził działalność rolniczą na gruntach skarżącego, z którego to tytułu uzyskał odpowiednie dopłaty bezpośrednie. Dokonując takie ustalenie, zarówno organ, jak i Sąd I instancji, nie dając wiary zeznaniom świadków skarżącego wskazywali na nieracjonalność stanowiska skarżącego w przedmiocie prowadzenia przez niego na omawianych gruntach działalności rolniczej. W szczególności taka działalność byłaby sprzeczna z doświadczeniem życiowym. I tak, grunty rolne skarżącego nie posiadają odpowiedniego zaplecza gospodarskiego i są oddalone o około 80 km od miejsca zamieszkania skarżącego. Wskazuje to na ekonomiczną nieracjonalność działalności rolniczej podanej przez skarżącego, tym bardziej w sytuacji, gdy skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dowodów na okoliczność wykonywania przeróbki siana w paczki i jego sprzedaży na potrzeby wyściółki dla domowych gryzoni. Sąd I instancji miał zatem podstawy dla ustalenia, że organ prawidłowo ocenił, jako niewiarygodne, zeznania świadków wskazanych przez skarżącego, trafnie dając wiarę zeznaniom W. S., Z. P., R. S. i J. C. na okoliczność faktycznego uprawiania omawianego gruntu przez W. S.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się zasadności postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, że poczynione przez organ II instancji ustalenia w oparciu o treść zeznań wspomnianych świadków są prawidłowe i logiczne, podważając tym samym stanowisko skarżącego w przedmiocie nieprzerwanego wykonywania przez niego działalności rolniczej w rozumieniu § 4 pkt 2 rozporządzenia.

Odnosząc się do naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 kwietnia 2001 r. roku o rentach strukturalnych w rolnictwie, zarzut ten nie jest trafny. Powołana ustawa w dacie orzekania przez organy administracji publicznej już nie obowiązywała, bowiem została zmieniona przez ustawę z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U z 2003 r. Nr 229, poz. 2273 ze zm.). Wobec tego Sąd I instancji nie mógł naruszyć przepisów ustawy, która nie była podstawą orzekania.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji nie naruszył art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) oraz art. 43 ust. 1 pkt 3, art. 116 oraz art. 117 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.). W niniejszej sprawie ani organy administracji publicznej, ani Sąd I instancji nie stosowali powołanych ustaw. W żaden sposób nie można zarzucić naruszenia powołanych przepisów, poprzez stwierdzenie, że skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów na okoliczność sprzedaży siana zbieranego z należących do niego użytków rolnych. Natomiast udowodnienie faktu prowadzenia nieprzerwanie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną, spoczywało na wnioskodawcy. W świetle wyników przeprowadzonego przez organ postępowania dowodowego Sąd I instancji nie naruszył powołanych w skardze przepisów, uznając za prawidłowe stanowisko organu, iż skarżący nie udowodnił zaistnienia istotnej przesłanki dla uzyskania renty strukturalnej, o której mowa w § 4 pkt 2 rozporządzenia.

Za bezzasadny należy także uznać podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 11 ust. 1 i ust. 3 ustawy o systemie ewidencji. W świetle § 4 rozporządzenia, aby uzyskać rentę strukturalną, oprócz spełnienia przesłanek wymienionych w dalszej części tego przepisu, należy być producentem rolnym. Warunek wpisania do ewidencji producentów rolnych jest niezbędnym elementem pojęcia producenta rolnego jako osoby, wobec której można rozpatrywać spełnienie przesłanek określonych w § 4 rozporządzenia. Zatem, słusznie Sąd I instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego, że sam fakt wpisania skarżącego do ewidencji producentów rolnych, nie oznacza jeszcze prowadzenia przez niego działalności rolniczej.

Stosownie do treści § 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, jeżeli w wyniku weryfikacji wniosku o przyznanie renty strukturalnej zostanie ustalone m.in., że wnioskodawca nie prowadził nieprzerwanie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w drodze decyzji administracyjnej, odmówi przyznania renty strukturalnej. Sąd I instancji nie naruszył więc prawa, oddalając skargę wobec niewadliwego ustalenia przez organ braku spełnienia przez skarżącego omawianej przesłanki z § 4 pkt 2 rozporządzenia.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.