Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 262/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 1, art. 4, art. 5 ust. 3, art. 7 ust. 2, art. 48
journal: Dz.U. 2017 poz 1851
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 25 maja 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2018 roku sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego - oddala skargę. A. P.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r., znak:[...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu odwołania K. K., od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta W. z dnia [...] r., znak:[...], w przedmiocie świadczenia wychowawczego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej jako k.p.a.) oraz art. 2 pkt 1, pkt 2, pkt 4, art. 5, art. 7 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r., poz. 1857, dalej jako u.p.p.w.d.), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Jak wynika z akt sprawy w dniu 14 sierpnia 2017 r. K. K. wystąpił do Burmistrza Gminy i Miasta w W. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na A. K. i H. K.

W dniu 9 listopada 2017 r. Kierownik M-GOPS w W., działając z upoważnienia Burmistrza Gminy i Miasta W., decyzją znak:[...]., przyznał wnioskowane świadczenie na H. K. na okres od dnia 1 października 2017 r. do dnia 30 września 2018 r. w kwocie 500,00 zł miesięcznie. Jednocześnie odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na A. K. z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń.

Od powyższej decyzji odwołał się K. K. podnosząc, że jest ona błędna i dla niego krzywdząca. Skarżący zakwestionował sposób wyliczenia dochodu dokonany przez organ I instancji. Zdaniem skarżącego w art. 2 ust. 2 ustawy mowa jest o przeciętnym dochodzie, czyli uśrednionym. Twierdził, że "uznając dane w tym przypadku z 3 miesięcy roku, który to ma ich 12 za wartość średnią wywracamy podstawy statystyki i matematyki do góry nogami." W ocenie skarżącego w całej ustawie jest mowa o średnim dochodzie z roku, a nie średnim dochodzie z kilku wybranych miesięcy. Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta W. z dnia [...]r. w przedmiocie świadczenia wychowawczego.

Przytaczając treść art. 4 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 5 ust. 1 , ust. 3 oraz ust. 4 u.p.p.w.d. organ odwoławczy wyjaśnił, iż celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Określone przepisem kryterium dochodowe stanowi nieprzekraczalną granicę dochodu, od której ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków.

Przywołując następnie treść art. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. organ wskazał, iż pojęcie "dochodu" zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych i oznacza, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób:

przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2032, ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne,

dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,

inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dalej cytując treść art. 7 ust. 5 i ust. 10 oraz art. 2 pkt 2, pkt 4, pkt. 19 lit. a) - j) (utrata dochodu) oraz w pkt. 20 lit. a) - i) (uzyskanie dochodu) u.p.p.w.d. Kolegium wskazało, że dochód osiągnięty przez rodzinę K. K. w 2016 r. stanowią następujące składniki:

- dochód osiągnięty przez wnioskodawcę wykazany w PIT-36, w wysokości 2.680,00 zł;

- dochód osiągnięty przez K. J.-K. wykazany w PIT-36, pomniejszony o należne składniki (składki na ubezpieczenie społeczne - 0 zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne - 0 zł, należny podatek - 4.408 zł; informacje uzyskane drogą elektroniczną), a także o dochód uzyskany w rozumieniu ustawy w roku bazowym (4.163,51 zł) w wysokości 22.392,00 zł;

- dochód osiągnięty przez K. J.-K. z tytułu podjęcia zatrudnienia w 2016 r. pomniejszony o należne składniki (składki na ubezpieczenie społeczne - 616,58 zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne - 337,66 zł, zaliczka na podatek - 202,00 zł; PIT-11) w wysokości 3.007,27 zł;

- dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 2.337,60 zł [0,9071 ha (powierzchnia gospodarstwa) x 214,75 zł (miesięczny ryczałtowy dochód z gospodarstwa rolnego) x 12 m-cy (okres własności w 2016 r.) = 2.337,60 zł.

W przypadku rodziny K. po roku bazowym nie doszło do uzyskania ani utraty dochodu.

Kolegium wskazało, że organ I instancji należny podatek odliczył w całości od dochodu wykazanego przez K. J.-K. w PIT-36. Jednak w związku z koniecznością wyłączenia z tego dochodu kwoty otrzymanej przez żonę skarżącego z tytułu uzyskanego w roku bazowym zatrudnienia, wobec odmiennych zasad wyliczenia tego dochodu, należało wyłączyć wszystkie składniki związane z wynagrodzeniem za pracę. Powyższy błąd organu pozostał jednak bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia.

Dochód miesięczny w rodzinie wnioskodawcy, ustalony w oparciu o reguły określone w ustawie, wyniósł zatem 3.286,55 zł {[(2.680,00 zł + 22.392,00 zł + 2.337,60 zł): 12 m-cy] + 3.007,27 zł: 3 m-ce}, co w przeliczeniu na osobę daje kwotę 821,64 zł, czyli więcej niż kryterium ustawowe uprawniające do świadczeń, które w przedmiotowej sprawie wynosi 800,00 zł.

Wobec powyższego, w ocenie organu, K. K. nie przysługiwało prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko – A. K.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że w przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego ustawodawca nie pozostawia organowi właściwemu luzu decyzyjnego. Świadczenie to przyznawane jest wyłącznie na podstawie obiektywnych i prawnie zdefiniowanych kryteriów, bez możliwości uwzględnienia okoliczności o charakterze indywidualnym, czy osobistym. Ustawodawca w sposób jednoznaczny określił sposób ustalania dochodu.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 u.p.p.w.d. w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Zatem, wbrew twierdzeniom odwołującego, ustawa przewiduje nie tylko możliwość, ale konieczność podziału osiągniętego w danym okresie roku bazowego dochodu przez liczbę miesięcy, w których był on uzyskiwany. W związku z powyższym dochód osiągnięty przez K. J.-K. z tytułu wynagrodzenia za pracę, którą podjęła w 2016 r. należało podzielić przez liczbę miesięcy zatrudnienia (październik, listopad, grudzień 2016 r.) i doliczyć do miesięcznego dochodu rodziny.

Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym, poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zakwestionował K. K. zarzucając zaskarżonej decyzji:

naruszenie prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a oraz art. 2 pkt. 19, art. 4. ust. 1, art. 5 ust. 3, art. 25 ust. 2 u.p.p.w.d.,

naruszenie przepisów postępowania art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a poprzez nie wyjaśnienie przez Kolegium stanu faktycznego sprawy w stopniu mającym istotny wpływ na jej wynik.

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia regulują przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (u.p.p.w.d.). Zgodnie z art. 4 u.p.p.w.d., celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (ust. 1). Świadczenie to przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu albo opiekunowi prawnemu dziecka, do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia (ust. 2 i 3). W myśl art. 5 ust. 3 u.p.p.w.d., świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Należy również wyjaśnić, że przez dochód ustawa rozumie dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych (art. 2 pkt 1 u.p.p.w.d.), zaś dochód członka rodziny, to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3; zaś dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny (art. 2 pkt 2 i 4 u.p.p.w.d.). Przepis art. 7 ust. 1-3 ustawy normuje tryb postępowania w sytuacji "utraty dochodu" lub "uzyskania dochodu", zaś ustawodawca definiuje te pojęcia w art. 2 pkt 19 i 20 ustawy. Stosownie do tych przepisów utrata (uzyskanie) dochodu oznacza to utratę (uzyskanie) dochodu spowodowaną m.in. utratą (uzyskaniem) zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zgodnie z art. 7 ust. 2 u.p.p.w.d. w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.

W przedmiotowej sprawie sporna jest kwestia spełnienia przez skarżącego kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania prawa do świadczenia wychowawczego. Przeanalizować zatem należało dokonany przez organy sposób wyliczenia dochodu rodziny skarżącego uzyskanego w 2016 r., czyli w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest wnioskowane świadczenie i rozważenie zastosowania art.7 ust.1-3a.

Z akt administracyjnych wynika, że rodzina skarżącego składa się z czterech osób - skarżącego, jego żony i dwóch córek. Na dochód rodziny skarżącego w 2016r. składają się:

- dochód osiągnięty przez wnioskodawcę wykazany w PIT-36, w wysokości 2.680,00 zł;

- dochód osiągnięty przez K. J.-K. wykazany w PIT-36, pomniejszony o należne składniki (składki na ubezpieczenie społeczne - 0 zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne - 0 zł, należny podatek - 4.408 zł; informacje uzyskane przez organ drogą elektroniczną), a także o dochód uzyskany w rozumieniu ustawy w roku bazowym (4.163,51 zł) w wysokości 22.392,00 zł;

- dochód osiągnięty przez K. J.-K. z tytułu podjęcia zatrudnienia w 2016 r. wynikający z PIT-11pomniejszony o należne składniki (składki na ubezpieczenie społeczne - 616,58 zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne - 337,66 zł, zaliczka na podatek - 202,00 zł) w wysokości 3.007,27 zł;

- dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 2.337,60 zł [0,9071 ha (powierzchnia gospodarstwa) x 214,75 zł (miesięczny ryczałtowy dochód z gospodarstwa rolnego) x 12 m-cy (okres własności w 2016 r.) = 2.337,60 zł.

Dochód miesięczny w rodzinie wnioskodawcy wyniósł zatem 3.286,55 zł {[(2.680,00 zł + 22.392,00 zł + 2.337,60 zł): 12 m-cy] + 3.007,27 zł: 3 m-ce}, co w przeliczeniu na osobę daje kwotę 821,64 zł, czyli więcej niż kryterium ustawowe uprawniające do świadczeń, które w przedmiotowej sprawie wynosi 800,00 zł.

W ocenie Sądu ustalenia organu co do składników dochodu rodziny skarżącego w 2016 r. - roku bazowym, są prawidłowe.

Skoro bowiem uzyskanie zatrudnienia przez K. J.-K. nastąpiło w 2016 r., to organy administracji zasadnie uznały, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 7 ust. 2 u.p.p.w.d. Przypomnieć należy raz jeszcze, że w myśl art. 7 ust. 2 ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Analizując powyższe wskazać należy, że uzyskanie przez żonę skarżącego dochodu spowodowanego uzyskaniem zatrudnienia stanowi wypełnienie treści art. 7 ust. 2 u.p.p.w.d., bowiem uzyskanie dochodu nastąpiło w roku poprzedzającym okres na jaki ustalone jest prawo do świadczenia wychowawczego (tj. w 2017 r.). Organy administracji trafnie zatem ustaliły wysokość dochodu uzyskanego poprzez podzielenie osiągniętego w 2016 r. przez żonę skarżącego dochodu przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany.

Reasumując, wskazać należy, że zaskarżona decyzja w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego, utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, została wydana w zgodzie z obowiązującym prawem, po zgromadzeniu przewidzianych prawem dowodów, a jej uzasadnienie spełnia wymogi przewidziane w art. 107 § 3 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

A.B.