Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1160/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Sawa, Sędziowie sędzia WSA Joanna Skiba, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), , Protokolant referent Anna Kaczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Miasta [..] na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji i wydanie decyzji z naruszeniem prawa oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...] marca 2019 r. Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich (dalej jako organ/komisja), działając na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (tekst jedn. Dz.U. z 2018 poz. 2267), dalej jako "ustawa z 9 marca 2017 r., ustawa", oraz w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r kodeks postępowania administracyjnego (t.j. D.U. 2018, poz. 2096 ze zm.). dalej "kpa":

I. stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta [...] z [...] lipca 2015 r., nr [...] zmienionej w pkt [...] decyzją z [...] kwietnia 2016 r., nr [...], z wyłączeniem udziału wynoszącego [...] części w prawie użytkowania wieczystego zabudowanego gruntu o powierzchni [...] m2, oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...], uregulowanego w księdze wieczystej nr [...], położonego przy ul. [...], przypadającego na lokal mieszkalny nr [...] w budynku przy ul. [...],

II. stwierdziła, że decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2015r., nr [...] zmieniona w pkt [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w zakresie dotyczącym udziału wynoszącego [...] części w prawie użytkowania wieczystego zabudowanego gruntu o powierzchni [...] m , oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...], uregulowanego w księdze wieczystej nr [...], położonego przy ul. [...], przypadającego na lokal mieszkalny nr [...] w budynku przy ul. [...], została wydana z naruszeniem prawa.

Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.

Komisja wszczęła z urzędu postępowanie rozpoznawcze w sprawie o sygn. akt [...], dotyczące decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] zmienionej w pkt [...] decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], dotyczącą nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], z obrębu [...].

Dla ww. nieruchomości obecnie prowadzona jest przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...],[...] Wydział Ksiąg Wieczystych księga wieczysta nr [...]. Nieruchomość stanowi działkę ewidencyjną nr [...], obręb [...] i zabudowana jest [...]-kondygnacyjnym budynkiem, w którym znajduje się [...] lokali mieszkalnych własnościowych - lokale nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] oraz [...] lokali niewyodrębnionych. W sumie budynek przy ul. [...] zawiera [...] lokale mieszkalne i [...] lokali usługowych. Nieruchomość przy ul. [...] jest aktualnie objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, teren oznaczony symbolem [...] [...] z przeznaczeniem pod [...].

Aktualnie przedmiotowa nieruchomość, stanowi własność Miasta [...], a użytkownikami wieczystymi przedmiotowego gruntu są małżonkowie P. W. i D. W. w [...] części, a także właściciele wyodrębnionych lokali: B. P. i K. P. w [...] części (lokal nr [...]), N. L. i A. S. w [...] części (lokal nr [...]), K. K. i M. K. w [...] części (lokal nr [...]), M. G. w [...] części (lokal nr [...]), K. M. w [...] części (lokal nr [...]), J. F. i R. F. w [...] części (lokal nr [...]), M. C. w [...] części (lokal nr [...]), R. P. w [...] części (lokal nr [...]), K. C. w [...] części (lokal nr [...]), P. S. i M. S. w [...] części (lokal nr [...]), W. R., E. T., B. K. i E. H. w [...] części (lokal nr [...]), H. S. i B. P. w [...] części (lokal nr [...]), E. B. w [...] części (lokal nr [...]). P. W. i D. W. są również właścicielami budynku posadowionego na działce nr [...] w części niesprzedanej (poza ww. lokalami wyodrębnionymi).

Komisja ustaliła, że budynek położony przy ul. [...] w [...] został wybudowany w 1936 r. Był to budynek narożny, murowany, [...] kondygnacyjny, mieszkalny o kubaturze ok. [...] m3, zawierający na parterze i [...], [...], [...] piętrze razem [...] izb mieszkalnych oraz [...] sklepów. Fundusze na budowę przedmiotowego budynku pochodziły z zaciągniętych w 1936 r., przez poprzednich właścicieli S. O. i A. O. długoterminowych pożyczek gotówkowych w [...]. Pożyczki te zostały zabezpieczone wpisem w hipotece nr [...] kaucji w kwocie złotych w złocie [...] i złotych w złocie [...] zł. W 1940 r. S. O. i A. O. dokonali częściowej spłaty ww. pożyczek. W czasie działań wojennych budynek położony przy ulicy [...] w [...] uległ pod koniec 1944 r. uszkodzeniu w [...]% poprzez całkowite wypalenie wnętrz oraz częściowo dachu. Jego naprawa została rozpoczęta w dniu [...] czerwca 1947 r., a ukończona w dniu [...] marca 1948 r. odbudowa całego budynku została dokonana na koszt Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego Departamentu Więziennictwa za około [...]. Nieruchomość przy ul. [...] została zajęta na cele użyteczności publicznej dnia [...] kwietnia 1945r.

Zgodnie z zaświadczeniem wydanym przez Sąd Okręgowy w [...] Wydział Hipoteczny z dnia [...] lipca 1946 roku nr [...] tytuł własności nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], ozn. hip. nr [...] uregulowany był jawnym wpisem na imię A. O. i S. O., w równych częściach, niepodzielnie na mocy aktu kupna z dnia [...] maja 1934 r. za nr [...].

Komisja ustaliła, że nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279), dalej: "dekret warszawski"). Z dniem [...] listopada 1945r., tj. z dniem wejścia w życie dekretu, nieruchomości [...], w tym grunt przedmiotowej nieruchomości, na podstawie art. 1 dekretu przeszły na własność gminy [...].

Objęcie niniejszego gruntu przez gminę nastąpiło w dniu [...] września 1947 r., z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] z 1947 r. Termin do składania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej mijał [...] marca 1948 r.

W dniu [...] sierpnia 1947 r. S. O. złożył w Wydziale [...] Zarządu Miejskiego w [...] w imieniu swoim oraz swojego brata A. O. wniosek o przyznanie prawa "wieczystej dzierżawy" za czynszem symbolicznym co do ww. nieruchomości przy ul. [...].

Orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej [...] nr [...] z dnia [...] października 1952 r. odmówiono spadkobiercom A. i S. O. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], z uwagi na konieczność przejęcia omawianej posesji na cele publiczne.

Postanowieniem z dnia [...] września 1956 r. Dz.kw.nr. [...] Sąd Powiatowy dla [...] w [...] dokonał wpisu przeniesienia prawa własności nieruchomości Nr hip [...] w [...] na Skarb Państwa.

W dniu [...] stycznia 1950 roku wpłynął do Prezydenta Miasta [...] wniosek Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego o wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości w trybie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. (Dz. U. Nr 20, poz. 138). W uzasadnieniu wskazano, iż przedmiotowa nieruchomość została zajęta przez Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego Departament Więziennictwa na cele użyteczności publicznej dnia [...] kwietnia 1945 r. i użytkowana jest jako mieszkania służbowe dla funkcjonariuszy M.B.P. oraz świetlica Departamentu Więziennictwa i sklepy Konsumu Ministerstwa.

W dniu [...] kwietnia 1950 r. w dzienniku Urzędowym [...] nr [...] pod poz. [...] ukazało się Obwieszczenie Prezydenta [...] działającego, jako władza wojewódzka administracji ogólnej z dnia [...] marca 1950 r. o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego odnośnie nieruchomości [...] wymienionych w wykazie. Wywłaszczenie miało nastąpić na podstawie art. 1, 2 i 4 Dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 - 1945 r. (Dz. U. R. P nr 20 poz. 138) i art. 14 i 53 prawa o postępowaniu wywłaszczeniowym z dnia 24 wrześnial934 (Dz. U. R.P Nr 86, poz. 776). W ww. wykazie pod pozycją nr [...] wskazano nieruchomość oznaczoną jako [...] nr hip [...]. Jako cel wywłaszczenia wskazano przeznaczenie na mieszkania służbowe. Następnie w dzienniku Urzędowym [...] z dnia [...] czerwca 1950 r. nr [...] ukazało się obwieszczenie o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień [...] lipca 1950 r. w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomość [...] położonej przy ul. [...] na rzecz Skarbu Państwa na cele użyteczności publicznej.

W dniu [...] lipca 1950 r. odbyła się rozprawa wywłaszczeniowa. Wezwany właściciel nie stawił się. Przedstawiciel Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego oświadczył, iż "w odbudowę zainwestowane zostały znaczne kwoty z funduszów publicznych i że cały budynek znajduje się w użytkowaniu M.B.P.".

[...] września 1950 r. Przewodniczący Prezydium Rady Narodowej [...] orzekł, na podstawie art. 1 ww. dekretu, o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa na cele użyteczności publicznej. Orzeczenie to otrzymało brzmienie: "wywłaszczyć nieruchomość [...], położoną przy ul. [...] Nr. [...] oznaczoną Nr. hip. [...] składającą się z budynku oraz terenu, (...) stanowiącego w dniu [...] maja 1945 r. własność A. O. i S. O. na rzecz Skarbu Państwa, na cele użyteczności publicznej. Wywłaszczenie polega na odjęciu prawa własności tej nieruchomości z dniem [...] maja 1945 r.". Od powyższego orzeczenia przysługiwało prawo odwołania się do Prezesa Rady Ministrów za pośrednictwem Prezydium Rady Narodowej w [...] w terminie 7 dni od daty doręczenia. W aktach administracyjnych, brak jest dokumentów świadczących o wniesieniu odwołania od powyższego orzeczenia przez właścicieli przedmiotowej nieruchomości.

Komisja na podstawie szczegółowo wymienionych w decyzji postanowień spadkowych ustalił krąg spadkobierców po dawnym właścicielach nieruchomości warszawskiej.

Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 1991 r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę dzielnicę [...] z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...] obręb ewidencyjny [...] nr działki ewidencyjnej [...] o pow. [...] m2 zabudowanej budynkiem mieszkalnym [...] z wyłączeniem [...] lokali mieszkalnych uregulowanej w księdze wieczystej nr [...].

W dniu [...] marca 1994 r. Sąd Rejonowy dla [...], Wydział Ksiąg Wieczystych wpisał w dziale II księgi wieczystej nr [...] jako właściciela nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o pow. [...] m2 obręb ewidencyjny [...] - Dzielnicę Gminę [...].

Pismem z [...] czerwca 1992 r. swoje roszczenie do nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] zgłosił spadkobierca poprzednich właścicieli A. O. i S. O. – G. G..

Decyzją z [...] grudnia 2015 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 1991 r. nr [...]

Aktem notarialnym z [...] lutego .2014 r. przed notariuszem w [...] M. W. (Rep. [...] nr [...]) I. L. zbyła na rzecz P. W. i jego żony D. W. cały przysługujący jej udział wynoszący [...] części we wszystkich prawach i roszczeniach do nieruchomości hip. nr [...] wraz ze współwłasnością posadowionego na niej budynku (niezależnie od ich charakteru prawnego i niezależnie od ich podstawy prawnej) za cenę w kwocie [...] zł.

Decyzją z [...] października 2003 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] nr [...] z dnia [...].10.1952 r. w części dotyczącej działki oznaczonej obecnie nr ewid. [...] z obrębu [...], z wyłączeniem części dotyczącej [...] części rzeczonej działki, przypadającej na lokale mieszkalne nr [...], [...], [...], [...] i [...] w budynku przy ul. [...] w [...], a ponadto stwierdziło, iż powyższe orzeczenie administracyjne w części dotyczącej [...] części działki o nr ewid. [...] z obrębu [...], przypadającej na lokale mieszkalne nr [...], [...], [...], [...] i [...] w budynku przy ul. [...] w [...] wydane zostało z naruszeniem prawa, jednakże wobec ustalenia, iż rzeczone orzeczenie we wskazanym zakresie wywołało nieodwracalne skutki prawne, odmówiło stwierdzenia jego nieważności w tej części. W części dotyczącej działki oznaczonej obecnie nr ewid. [...] z obrębu [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przekazało sprawę do rozpatrzenia Prezesowi Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zgodnie z właściwością.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło G. G. przyznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odszkodowania w trybie art. 160 kpa w wysokości po [...] [...] zł/m2 powierzchni [...] lokali mieszkalnych w budynku przy ul. [...] w [...], w związku ze stwierdzeniem przez to Kolegium decyzją sygn. [...] z dnia [...] października 2003 r., nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] nr [...] z dnia [...] października 1952 r., odmawiającego przyznania spadkobiercom A. i S. O., prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], położonej przy ul. [...]. ozn. Nr hip. [...] w skład której wchodził teren oznaczony obecnie jako działka nr ewid. [...] i [...] (część) z obr. [...], w części dotyczącej działki [...] z wyłączeniem części dotyczącej [...] tej działki przypadającej lokalom mieszkalnym o nr [...], [...], [...], [...] i [...] w budynku znajdującym się na tym gruncie, w części zaś odnoszącej się do tych sprzedanych lokali stwierdzić wydanie ww. orzeczenia z naruszeniem prawa, bez stwierdzania nieważności ze względu na wywołanie nim nieodwracalnych skutków prawnych i na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 157 § 1 k.p.a. przekazać sprawę w części dotyczącej działki nr ewid. [...] z obrębu [...] do rozpatrzenia zgodnie z właściwością Prezesowi Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wznowiło postępowanie administracyjne zakończone decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...].

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło wydanie z naruszeniem prawa decyzji [...] oraz odmówiło uchylenia decyzji dotychczasowej, gdyż w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło G. G. przyznania mu od następcy prawnego Prezydium Rady Narodowej w [...] odszkodowania w kwocie [...] zł z tytułu odszkodowania za niemożliwość korzystania i pobierania czynszów za najem lokali użytkowych znajdujących się w budynku przy ul. [...] w [...] (nr hip. [...]).

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] nr [...] z dnia [...].10.1952 r. w części dotyczącej działki oznaczonej obecnie nr ewid. [...] z obrębu [...].

Wyrokiem z [...] lutego 2008 r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w [...] zasądził od Skarbu Państwa reprezentowanego przez Wojewodę [...] na rzecz G. G. kwotę [...] zł z odsetkami ustawowymi.

Wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2009 r. sygn. akt [...] Sąd Apelacyjny w [...] na skutek wniesionej przez powoda apelacji zmienił wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lutego 2008 sygn. Akt [...] w ten sposób, że w punkcie [...] zasądził dodatkowo od Skarbu Państwa reprezentowanego przez Wojewodę [...] na rzecz G. G. kwotę [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami i oddalił powództwo w stosunku do Skarbu Państwa reprezentowanego przez Wojewodę [...] co do kwoty [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami oraz oddalił apelację powoda G. G. w pozostałej części i apelację pozwanego Skarbu Państwa w całości.

Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. znak [...] Prezydenta Miasta [...] ustanowiono na rzecz:

1. G. G. - w udziale wynoszącym [...] części,

2. P. W. i D. W. - w udziale wynoszącym [...] części, na zasadach ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej,

3. L. O. - w udziale wynoszącym [...] części,

4. C. O. - w udziale wynoszącym [...] części,

5. T. R. - w udziale wynoszącym [...] części,

6. Z. R. - w udziale wynoszącym [...] części,

7. K. R. - w udziale wynoszącym [...] części,

8. J. R. - w udziale wynoszącym [...] części,

9. J. P. - w udziale wynoszącym [...] części,

10. J. L. - w udziale wynoszącym [...] części,

11. J. H. - w udziale wynoszącym [...] części,

prawo użytkowania wieczystego udziału wynoszącego [...] części zabudowanego gruntu o powierzchni [...] m2, oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] oraz odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego udziału wynoszącego [...] części gruntu stanowiącego działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], oddanego w użytkowanie wieczyste właścicielom lokali mieszkalnych nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] w budynku przy ul. [...]. Prezydent [...] ustanowił czynsz symboliczny z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w wysokości netto: [...] zł.

Aktem notarialnym sporządzonym [...] marca 2016 r. przed notariuszem w [...] M. W. (Rep. [...] nr [...]) G. G., L. O., C. O., T. R., Z. R., K. R., J. R., J. P., J. L. oraz J. H. zbyli na rzecz P. W. działającego w imieniu własnym oraz w imieniu swojej żony D. W. (kupujących na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej) całe należące do nich udziały w samodzielnych lokalach prawnie nie wyodrębnionych znajdujących się w budynku, wynoszące łącznie [...] części, całe należące do nich udziały we wspólnych częściach budynku, wynoszące łącznie [...], całe należące do nich udziały we własności budynku, wynoszące łącznie [...] części, całe należące do nich udziały, wynoszące łącznie [...] części, w innych prawach i roszczeniach, m.in. w prawach i roszczeniach dotyczących nieruchomości hipotecznej i związanych z nieruchomością hipoteczną, w tym prawach i roszczeniach wynikających z art. 7 ust. 1 do 4 dekretu, a w szczególności prawach i roszczeniach o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej Nieruchomości Hipotecznej, zwrot lub nieruchomość zamienną, prawach i roszczeniach związanych z Nieruchomością Hipoteczną do [...] lub Skarbu Państwa z jakiegokolwiek tytułu, w tym roszczeniach odszkodowawczych za łączną cenę [...] zł.

[...] kwietnia 2016 r. P. W. i D. W. złożyli do Prezydenta [...] wniosek o zmianę decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. na podstawie 155 kpa. Do wniosku został dołączony wyciąg aktu notarialnego z dnia [...] marca 2016 r. (Rep. [...] nr [...]) umowy sprzedaży praw do nieruchomości.

Następnie, na podstawie art. 155 kpa Prezydent Miasta [...] po rozpoznaniu ww. wniosku, wydał decyzję nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., w której zmienił pkt [...] decyzji nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2015 r. w ten sposób, że ustanowił prawo użytkowania wieczystego udziału wynoszącego [...] części zabudowanego gruntu o powierzchni [...] m2, oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...], uregulowanego w księdze wieczystej KW Nr [...] położonego przy ul. [...] w [...] na rzecz P. W. i D. W. na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. Jednocześnie w pkt [...] orzeczono, iż pozostałe postanowienia decyzji [...] z dnia [...] lipca 2015 r. pozostają bez zmian.

Prokuratura Regionalna w [...] złożyła sprzeciw z dnia [...] października 2017 r. od decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Wnosiła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r., jako skierowanej do osoby nie będącej stroną w sprawie ponieważ A. i S. O. nie byli legitymowani do złożenia wniosku w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. nr 50 poz. 279), albowiem w dniu wejścia w życie tego dekretu nie byli właścicielami przedmiotowej nieruchomości, gdyż prawo własności w stosunku do tej nieruchomości zostało im odjęte w dniu [...] maja 1945 roku. Legitymowanym zatem do złożenia wniosku dekretowego był w istocie Skarb Państwa. W konsekwencji następcy prawni A. i S. O. nie byli również uprawnieni do zainicjowania postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...].10.1952 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu wchodzącego w skład tej nieruchomości.

W dniu [...] listopada 2016 r. w [...], w siedzibie Zarządu Dzielnicy [...][...] odbyły się pomiędzy Miastem [...] a P. W. i D. W. rokowania w sprawie rozliczenia nakładów ze środków publicznych poniesionych po 1945 r. na odbudowę budynku posadowionego na tej nieruchomości. Miasto oświadczyło, iż na dzień rokowań równowartość nakładów poniesionych ze środków publicznych po 1945 r. na odbudowę budynku, w przypadającej na wynoszący [...] udział wynosi [...] zł. Właściciele Budynku oświadczyli, iż nie uznają roszczenia miasta.

[...] marca 2017r przed notariuszem M. W. w [...] Przedstawiciele [...] w imieniu Miasta [...], w wykonaniu postanowień ostatecznej decyzji nr [...] zmienionej ostateczną decyzją nr [...] w trybie art. 7 dekretu, oddali udział wynoszący [...] części w Nieruchomości objętej księgą wieczystą Kw nr [...], w użytkowanie wieczyste na okres [...] lat, to znaczy do dnia [...] marca 2116 r. , z przeznaczeniem na cele zgodne z planem zagospodarowania przestrzennego, na rzecz małżonków P. W. i D. W., a P. W. działający w imieniu własnym oraz w imieniu i na rzecz D. W. oświadczył, że nabywcy wyrażają na to zgodę swój udział nabywając na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej.

W latach od 1976 do 1999 r. sprzedano [...] lokali wyodrębnionych. (Komisja szczegółowo opisała te transakcje).

Budynek przy ul. [...], zwrócono następcą prawnym byłych właścicieli [...] kwietnia 2014 r. Na dzień przekazania budynku lokale o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] były lokalami własnościowymi. Lokale [...] i [...] były pustostanami. Lokale nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] pozostawały do dyspozycji służby więziennej, która porozumieniem pomiędzy [...] a Dyrektorem Generalnym Służby Więziennej zawartym w dniu [...] sierpnia 2014 r., zrzekła się prawa dysponowania lokalami. Lokatorzy z lokali nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...] nie występowali o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu miasta. Wniosek lokatorów lokalu nr [...] o najem lokalu komunalnego nie został zakwalifikowany do realizacji. Lokatorzy lokalu nr [...] otrzymali lokal komunalny i podpisali umowę najmu. Wnioski lokatorów lokali nr [...] i [...] o najem lokalu na czas nieoznaczony pozostają do rozpatrzenia przez Wydział [...] dla Dzielnicy [...].

[...] grudnia 2017 r. przed H. P. notariuszem w [...], M. B. w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik P. W. i D. W. zawarła umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu i umowę sprzedaży Rep [...] nr [...]. Przedmiotem ww. umowy był lokal nr [...].

Na podstawie opinii z dnia [...] października 2018 r. sporządzonej przez biegłą z zakresu wyceny nieruchomości:

1. Wartość rynkowa nieruchomości budynkowej wraz z prawem użytkowania wieczystego gruntu, położonej w [...] przy ul. [...], na dz. ewid. nr [...], według stanu i cen na dzień [...] lipca 2015 r. wynosiła [...] zł

2. Wartość rynkowa prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości, położonej w [...] przy ul. [...], na dz. ewid. Nr [...], według stanu i cen na dzień [...] lipca 2015r. wynosiła [...] zł

3. Wartość rynkowa nieruchomości budynkowej, położonej w [...] przy ul. [...], na dz. ewid. Nr [...], wg stanu i cen na dzień [...] lipca 2015r. - [...]

4. Wartość rynkowa nieruchomości budynkowej wraz z prawem użytkowania wieczystego gruntu, położonej w [...] przy ul. [...], na dz. ewid. Nr [...], wg stanu i cen na dzień [...] kwietnia 2016r. - [...] zł

5. Wartość rynkowa prawa użytkowania wieczystego gruntu, położonej w [...] przy ul. [...], na dz. ewid. Nr [...], wg stanu i cen na dzień [...] kwietnia 2016r. - [...]

6. Wartość rynkowa nieruchomości budynkowej, położonej w [...] przy ul. [...], na dz. ewid. Nr [...], wg stanu i cen na dzień [...] kwietnia 2016r. - [...] zł.

Powyższy stan faktyczny Komisja ustaliła w pierwszej kolejności na podstawie wskazanych w decyzji Komisji dowodów.

W ocenie Komisji decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] zmieniona w pkt [...] decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., została skierowana do osób niebędących stroną w sprawie ponieważ orzeczeniem administracyjnym z [...] września 1950 r. znak L.dz. [...] wywłaszczono nieruchomość [...], położoną przy ul. [...] Nr. [...] oznaczoną Nr.hip. [...] składającą się z budynku oraz terenu, (...) stanowiącego w dniu [...] maja 1945 r. własność A. O. i S. O. na rzecz Skarbu Państwa, na cele użyteczności publicznej. Wywłaszczenie polegało na odjęciu prawa własności tej nieruchomości z dniem [...] maja 1945 r.

Komisja wywiodła, że dekret z dnia [...] kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 - 1945 r. na podstawie którego doszło do wywłaszczenia, miał charakter nacjonalizacyjny, a w związku z tym orzeczenia wydawane na jego podstawie miały charakter deklaratoryjny. Samo zaś wydanie deklaratoryjnego orzeczenia wywłaszczeniowego miało na celu jedynie potwierdzenie faktu odebrania prawa własności, które następowało w dniu [...] maja 1945 r. Akty administracyjne wydawane na podstawie tego dekretu były aktami rzeczowymi, które regulowały sytuację prawną rzeczy (nieruchomości). Powyższe Komisja ustaliła na podstawie dokumentacji archiwalnej dotyczącej przedmiotowej nieruchomości, a przesłanej przez Archiwum Państwowego w [...], dokumenty księgi hipotecznej nr [...] oraz załączonego do niej zbioru dokumentów. W tym zbiorze znajdowały się kluczowe dokumenty wskazujące na przebieg postępowania wywłaszczeniowego sygn. [...], takie jak: informacja o zajęciu nieruchomości położonej przy ul. [...] na cele publiczne, wniosek Ministra Bezpieczeństwa Publicznego z dnia [...] grudnia 1949 r. o wywłaszczenie nieruchomości skierowany do Prezydenta Miasta [...], protokół rozprawy z dnia [...] lipca 1950 r. w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] nr [...] oraz orzeczenie Przewodniczącego Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] września 1950 r. L.dz. [...]. Jak wynika z uzasadnienia ww. orzeczenia tryb odwołania przewidziany był w art. 25 par 2 z zastosowaniem art. 55 i 56 pow. Rozporządzenia z dnia 24.09.1934 r. o postępowaniu wywłaszczeniowym, art. 4 Dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 - 1945 r. oraz art. 8 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 1950 r.

Komisja ustaliła, że orzeczenie to nadal pozostaje w obrocie prawnym.

Z pism przesłanych z Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Ministra Inwestycji i Rozwoju oraz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wynika, iż organy te jako właściwe nie prowadziły postępowań administracyjnych dotyczących przedmiotowej nieruchomości, w tym postępowań w przedmiocie orzeczenia Przewodniczącego Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] września 1950 r. L.dz. , [...].

W związku z tym Komisja uznała, że S. O. składając w dniu [...] sierpnia 1947 r. wniosek dekretowy nie spełniał dekretowej definicji "dotychczasowego właściciela gruntu", z uwagi na fakt, iż prawo własności zostało mu odjęte z dniem [...] maja 1945 r. na rzecz Skarbu Państwa. Ostatnim przeddekretowym właścicielem przedmiotowego gruntu był zatem Skarb Państwa, który w momencie wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. poz. 279 oraz z 1985 r. poz. 99) był podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku dekretowego.

W niniejszej sprawie Komisja uznała, że z uwagi na materiał dowodowy znajdujący się w aktach miejskich, istniały wątpliwości co do tego kto mógł być stroną przedmiotowego postępowania, a to z uwagi na zmianę w prawie własności przedmiotowej nieruchomości, która została stwierdzona orzeczeniem z dnia [...] września 1950 r.

W tej sytuacji prowadzenie przez Prezydenta Miasta [...] postępowania dekretowego z udziałem następców prawnych S. i A. O., a następnie skierowanie do nich decyzji wydanej na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu wyczerpuje, w ocenie Komisji, przesłankę nieważności decyzji określoną w art. 156 § 1 pkt 4 kpa.

Jednocześnie Komisja uznała, że nastąpiły nieodwracalne skutki prawne w zakresie dotyczącym zbytego lokalu nr [...] i związanego z nim prawa użytkowania wieczystego w [...] części, brak nieodwracalnych skutków prawnych w pozostałym zakresie i dlatego na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy o Komisji stwierdziła wydanie tej decyzji z naruszeniem prawa gdyż doszło do zbycia lokalu nr [...] i udziału w gruncie na rzecz osoby trzeciej, co przesądza o nieodwracalności skutków prawnych decyzji a brak jest przesłanek negatywnych uzasadniających możliwość ich odwrócenia. (zbycie pod tyułem darmym, zła wiara nabywcy) uznając że przesłanki te nie wystąpiły.

Bezpośrednim nabywcą lokalu nr [...] od P. W. i D. W. była E. B., która nie była w żaden sposób powiązana z beneficjentami dekretowymi. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że wiedziała o okolicznościach, o których mowa w art. 30 ust. 1 ustawy bądź też z łatwością mogła się o nich dowiedzieć. W rozpoznawanej sprawie Komisja nie ustaliła, aby E. B., nabywając lokal mieszkalny [...] oraz udział w prawie użytkowania wieczystego z nim związany, jako osoba trzecia, działała w złej wierze w rozumieniu art. 41 a ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r.

W ocenie Komisji, w przedmiotowej sprawie nie zaistniała również przesłanka w postaci zagospodarowania nieruchomości na cele publiczne, o których mowa w art. 6 u.g.n. Wskutek przeniesienia prawa własności lokalu nr [...] oraz prawa użytkowania wieczystego w [...] części nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...] na osobę trzecią zaszły w tym zakresie nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r., co obligowało Komisję do stwierdzenia wydania decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] zmienionej decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. z naruszeniem prawa w zakresie dotyczącym lokalu nr [...] i przypadającego na niego udziału w prawie użytkowania wieczystego w [...] części.

Natomiast w pozostałym zakresie, czyli co do udziału wynoszącego [...] części w użytkowaniu wieczystym w przedmiotowej nieruchomości nie zaszły nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. Prawo użytkowania wieczystego ww. części nadal przysługuje P. W. i D. W. na prawach ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej, którzy prawo do tych udziałów oraz innych roszczeń nabyli od następców prawnych S. i A. O. przed ustanowieniem użytkowania wieczystego na przedmiotowej nieruchomości.

Nieważność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] zmieniona w pkt [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], została stwierdzona w części obejmującej udział wynoszący łącznie [...] w prawie użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego, położonego w [...] przy ul. [...],

W rozważaniach o podstawie prawnej Komisja wskazała, że rozstrzygnięcie zapadło na podstawie przepisu art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 9 marca 2017 r.

W rozważaniach co do stron postępowania Komisja wskazała, że stronami postępowania dekretowego są nie tylko przeddekretowi właściciele nieruchomości lub ich następcy prawni, ale także każdy, komu przysługuje tytuł prawno-rzeczowy do nieruchomości, a zatem obecni właściciele lokali (i to zarówno w budynkach dekretowych oraz podekretowych), jak i obecni użytkownicy wieczyści nieruchomości, (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2008 r" sygn. akt I OSK 264/08, z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK. 1110 06, z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 798/10; wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 116/17).

Z uwagi na powyższe, za strony postępowania należało uznano beneficjentów decyzji reprywatyzacyjnej, tj.; P. W. i D. W., obecnego właściciela nieruchomości, tj. Miasto [...] reprezentowane przez Prezydenta [...]; Prokuratura Prokuratury Regionalnej w [...], który wniósł sprzeciw oraz właścicieli wyodrębnionych lokali.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiedli D. W. i P. W..

Postanowieniem z [...] marca 2021 r. ich skarga została prawomocnie odrzucona z powodu nie uiszczenia wpisu od skargi.

Drugą skargę (na uzasadnienie) wywiodło Miasto. [...].

Zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie przepisów tj. art. 107 § 3 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 § 1 kpa w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3a-4 ustawy reprywatyzacyjnej w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 kpa poprzez zawarcie bezpodstawnych stwierdzeń w uzasadnieniu decyzji, tj. w pkt. [...] str. [...] w całości: w pkt. [...] (str. [...]) w całości: w pkt. [...] (str. [...]) w całości; w pkt. [...] (str. [...]) w całości; w pkt. [...] (str. [...]) w całości; podczas gdy: (1) z akt sprawy nie wynika, aby orzeczenie administracyjne z dnia [...] września 1950r., L.dz. [...], zostało ogłoszone w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym, a odpis ogłoszenia w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym został dodatkowo wywieszony w siedzibie zarządu miejskiego; (2) wobec braku podstaw do przyjęcia, że orzeczenie administracyjne z dnia [...] września 1950 r., L.dz. [...], zostało ogłoszone, nie można uznać, że orzeczenie to jako akt administracyjny istnieje, funkcjonuje w obrocie prawnym i ma jakąkolwiek moc obowiązującą; (3) orzeczenie administracyjne wydane na gruncie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r.,w tym orzeczenie administracyjne z dnia [...] września 1950r.,L.dz. [...], wbrew stanowisku Komisji, ma charakter konstytutywny, a nie deklaratoryjny.

Miasto [...] wniosło o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji Komisji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w części dotyczącej uzasadnienia w zakresie wskazanym i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Miasto [...] wskazało, że rozstrzygnięcie decyzji Komisji jest co do zasady dla niego korzystne i jako takie nie jest przedmiotem zaskarżenia. W uzasadnieniu skargi oświadczyło, że nie zgadza się z fragmentami uzasadnienia Komisji wskazanymi w petitum skargi.

W uzasadnieniu skargi wskazało wadliwości co do ustaleń Komisji w przedmiocie:

- skutków prawnych jakie wywołało orzeczenie administracyjne z dnia [...] września 1950 r., L.dz. [...] a raczej ich braku wobec nie poczynienia ustaleń co do doręczenia tego orzeczenia i braku ogłoszenia w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym;

-charakteru deklaratoryjnego tego orzeczenia podczas gdy decyzja wywłaszczeniowa, wydana na gruncie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r., w tym analizowane powyżej orzeczenie administracyjne z dnia 21 września 1950 r., L.dz. [...], wbrew stanowisku Komisji, ma charakter konstytutywny. Zwróciło także uwagę na brak orzeczenia przez Komisję o obowiązku zwrotu równowartości świadczeń nienależnych otrzymanych przez beneficjentów decyzji reprywatyzacyjnej w osobach P. W. i D. W.. Mimo że w sprawie niniejszej zachodziły podstawy do orzeczenia o obowiązku zwrotu nienależnego świadczenia, Komisja, wbrew swej dotychczasowej praktyce, nie orzekła o obowiązku- zwrotu nienależnego świadczenia,

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując argumenty jak w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z [...] lipca 2021 r. obie sprawy połączono do wspólnego rozpoznania i orzekania (orzeczenie zapadło przed prawomocnym odrzuceniem skargi P. i D. W.).

Sąd dopuścił do udziału w postępowaniu Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga [...] nie może zostać uwzględniona.

W niniejszej sprawie decyzja reprywatyzacyjna wydana została na podstawie ustawy z 9 marca 2017r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiedli małżonkowie W. oraz Miasto [...]. Ten drugi podmiot wniósł skargę wyłącznie na uzasadnienie decyzji podkreślając w niej, że zgadza się z rozstrzygnięciem merytorycznym organu jako korzystnym dla strony.

Postanowieniem z [...] marca 2021 r. sąd odrzucił skargę małż. W. z powodu nie uiszczenia wpisu sądowego. Oznacza to, że pozostała do rozpoznania wyłącznie skarga [...] na uzasadnienie decyzji Komisji.

Sąd akceptuje, jako zgodne z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, przywołane przez [...] argumenty o możliwości zaskarżenia wyłącznie uzasadnienia decyzji. Art. 145 ppsa daje sądowi administracyjnemu prawo do uwzględnienia skargi gdy istnieją podstawy do uchylenia decyzji/postanowienia gdy doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, prawa procesowego gdy mogło mieć wpływ na wynik sprawy czy naruszenia prawa dającego podstawy do wznowienia postępowania. Może także, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ppsa stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji.

W wyroku z dnia 28 maja 2010 r., sygn. akt: II FSK 139/09 (niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny zasadnie podkreślił, iż "bezpodstawne jest stanowisko o możliwości uchylenia przez Sąd samego uzasadnienia zaskarżonego aktu. Taka ewentualność nie została przewidziana w art 145 § 1 ppsa. Z brzmienia art 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że możliwość uchylenia decyzji (zarówno w całości, jak i w części) może mieć miejsce w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Jednakże w niniejszej sprawie sytuacja jest o tyle skomplikowana, że pozostała do rozpoznania skarga Miasta [...] nie kwestionuje rozstrzygnięcia samej decyzji. Wprost przeciwnie w uzasadnieniu skargi jasno wskazuje, że decyzja jest dla niego korzystna i jako taka nie jest przedmiotem zaskarżenia.

Sąd na podstawie art. 134 § 2 ppsa nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące nieważnością zaskarżonego aktu lub czynności a zatem tylko w sytuacji w której uzna istnienie przesłanek z art. 156 § 1 kpa:

- wydania decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości;

-wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;

-dotyczącej sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;

-skierowanej do osoby nie będącej stroną;

-niewykonalnej w dniu jej wydania gdy jej niewykonalność ma charakter trwały;

-zawierającą wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Oznacza to, że mimo tego, iż decyzja Komisji zapadła z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w zakresie ustalonego przed Komisją stanu faktycznego, to uchybienia te nie mieszą się w katalogu przesłanek nieważnościowych z art. 156 kpa.

Przeszkody o wyłącznie formalnym charakterze, przy braku zaskarżenia samej decyzji uniemożliwiają sądowi jej uchylenie, gdyż byłoby to działanie z naruszeniem art. 134 § 2 kpa. W konsekwencji Sąd nie może także uwzględnić zarzutów skargi dotyczących fragmentów uzasadnienia wobec nie zaskarżenia samej decyzji przez żadną ze stron tego postępowania. Zdaniem Sądu ani rozstrzygnięcie organu ani jego uzasadnienie nie mogą funkcjonować w obrocie prawnym samodzielnie, niezależnie od siebie. Uzasadnienie w całości czy w części nie może być wyeliminowane z obrotu prawnego przez sąd administracyjny bez jednoczesnego wyeliminowania rozstrzygnięcia. (por. J. Turski "Uchylenie przez sąd administracyjny decyzji administracyjnej w części obejmującej uzasadnienie lub jego fragmenty" ZNSA 2/70/2017).

Orzeczenie administracyjne jako prawomocne na podstawie art. 170 i 171 ppsa kształtuje prawidłowe motywy rozstrzygnięcia. Choć powaga rzeczy osądzonej dotyczy sentencji uzasadnienia to na jej zakres w rozumieniu art. 171 ppsa wskazują motywy rozstrzygnięcia. Dlatego w sytuacji, w której skarżący jasno deklaruje brak chęci zaskarżenia decyzji jako korzystnej dla siebie, Sąd nie ma podstaw do uchylenia decyzji nawet wtedy gdy widzi, że jest ona błędna lub wadliwa. Takie działanie naruszałoby bowiem art. 134 § 2 ppsa.

Będąc związanym zakazem reformationis in peius Sąd jedynie zwraca uwagę, że brak jest podstaw systemowych do przyjęcia tezy o możliwości dokonania dwukrotnego wywłaszczenia (orzeczeniem wydanym na podstawie dekretu z 7 kwietnia 1948 r, o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 (D.U. R.P. nr 20 poz. 138) a później dekretem warszawskim. Wywłaszczenie, bez względu na podstawą prawną, co do zasady nie może dotyczyć gruntów stanowiących własność publiczną. Po drugie organy i sądy związane są wpisami prawa własności w księgach wieczystych.

W niniejszej sprawie Komisja uznała, że uprawnieni z decyzji reprywatyzacyjnej nie mogli być jej beneficjentem z uwagi na wcześniejsze odjęcie prawa własności pierwotnym właścicielom dekretowym tj. na mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] września 1950 r.

Orzeczeniem tym na podstawie art. 3 § 1, art. 22 § 1, art. 25 § , art. 55 i 56 prawa o postępowaniu wywłaszczeniowym z 22 września 1934 r. (F.U. nr 86, poz. 776), art. 1 dekretu z 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 -1945 (D.U. R.P. Nr 20, poz. 138) przedmiotowa nieruchomość ozn. Hip [...], miała być wywłaszczona na bliżej nie określone w tej decyzji cele użyteczności publicznej. Komisja uznała, że skutek prawnorzeczowy nastąpił na datę [...] maja 1945 r. – zgodnie z art. 1 ust. 3 tego dekretu.

Choć należy zgodzić się z Komisją, że przepisy tego dekretu określały tę datę na 9 maja 1945 r. to jednak nie można zapominać, że dekret wszedł w życie 16 kwietnia 1948 r. Na mocy tego dekretu dopuszczalne było wywłaszczenie tylko takich nieruchomości które w okresie od 1 września 1939 r. do 9 maja 1945 r. zajęte były na cele użyteczności publicznej i w dniu 16 kwietnia 1948 r. tj w dacie wejścia w życie dekretu były we władaniu a nie stanowiły własności, Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych a nie zostały objęte przez właścicieli. Decyzja w tym zakresie ma charakter konstytutywny a nie deklaratoryjny.

Dekret warszawski wszedł w życie [...] listopada 1945 r. i od tej daty wszystkie grunty na obszarze miast [...] z mocy prawa przeszły na własność gminy [...] a później na Skarb Państwa na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z 20 maca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej ( D.U. 1950, poz. 130). Dekret z 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. wszedł w życie później bo 16 kwietnia 1948 r. Oznacza to że nieruchomość przy ulicy [...] nie mogła być przedmiotem wywłaszczenia gdyż nieruchomość ta wcześniej stała się już przedmiotem wywłaszczenia na podstawie dekretu warszawskiego (por. wyrok NSA z 8 marca 2013 r. I OSK 1454/11).

Co prawda nie stwierdzono nieważności decyzji z [...] września 1950 r. o wywłaszczeniu to jednak Komisja nie ustaliła w sposób prawidłowy czy orzeczenie to weszło do obrotu prawnego, na co słusznie wskazuje skarga [...] a więc czy zostało doręczone stronie.

Podstawą wydania tej decyzji były obok przepisów prawa materialnego także regulacje prawa o postępowaniu wywłaszczeniowym z 24 września 1934 r. Zgodnie z art. 25 § 1 tego prawa orzeczenie doręcza się wywłaszczającemu i wywłaszczonemu na piśmie. Tylko w przypadku gdy orzeczenie dotyczy większej liczby osób, treść jego może być podana do wiadomości za pomocą obwieszczeń publicznych we właściwych gminach.

Tryb obwieszeń nie mógł dotyczyć tej sprawy skoro wywłaszczonymi byli, zgodnie z jego treścią tylko A. O. i S. O. a nie większa liczba stron. Nie mógł mieć także zastosowania wskazany w tym orzeczeniu tryb z art. 55 gdyż tryb ten nie regulował w sposób odmienny sposobu doręczania orzeczenia.

Poza tym orzeczenie to, o charakterze konstytutywnym, nawet przyjmując tezę, że weszło do obrotu prawnego, w istocie dotyczyłoby wywłaszczenia nieruchomości która z datą wejścia w życie dekretu warszawskiego stała się z mocy prawa, wcześniej, własnością gminy [...].

Wywłaszczenie, bez względu na jego podstawę prawną, co do zasady nie może dotyczyć gruntów stanowiących własność publiczną. A tak stałoby się w niniejszej sprawie.

Poza tym wpis prawa własności do księgi wieczystej nastąpił postanowieniem sądu z [...] września 1956 r., nie na podstawie omawianego orzeczenia wywłaszczeniowego ale na podstawie orzeczenia Prezydium Rady Narodowej z [...] październiku 1952 r. wydanego na podstawie dekretu warszawskiego. Wpis ten jest wiążący.

Zatem stan faktyczny ustalony przez Komisję w tym postępowaniu wskazywałby, że ten sam organ tj. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wydało dwa zupełnie inne rozstrzygnięcia, na mocy których prawo własności dwukrotnie przeszłoby na podmiot publicznoprawny. Ustalenia takie, zdaniem Sądu, nie zasługują na akceptację.

Należy bowiem zauważyć, że w postępowaniu sądowym o odszkodowanie, w którym sądy powszechne dwóch instancji ustaliły w sposób prawomocny, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność A. i S. O. i że jednemu z ich następców prawnych należy się odszkodowanie od Skarbu Państwa z tytułu sprzedaży lokali w tym budynku. Sądy nie miały zatem wątpliwości co do legitymacji czynnej spadkobiercy dekretowego w żądaniu odszkodowania za bezprawnie sprzedane lokale w przedmiotowym budynku. Wyrok jest prawomocny i nie został w drodze postępowania nadzwyczajnego wzruszony.

Uchybienia w zakresie ustalenia przez Komisję stanu faktycznego, choć poważne nie mieszczą się jednak w katalogu przesłanek nieważnościowych z art. 156 kpa. Uchybienia w zakresie ustaleń faktycznych i wyprowadzonych z nich wniosków co do podmiotu, który był właścicielem nieruchomości stanowią podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej jako naruszające art. 7, 77 § 80 i 107 § 3 kpa a nie do stwierdzenia jej nieważności. Z uwagi na zasadę nie orzekania na niekorzyść strony skarżącej sąd takiego rozstrzygnięcia wydać nie może gdyż stanowiłoby to rażące naruszenie art. 134 § 2 kpa.

Z tych względów i na podstawie art 151 ppsa Sąd skargę [...] oddalił.