Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 87/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
658
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 37 par. 1
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 477 z indeksem 9
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
article: art. 52 par. 4, art. 3 par. 2 pkt 8 i  art. 149
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.) Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi R. F. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie renty specjalnej 1. zobowiązać Prezesa Rady Ministrów do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2009 r. w terminie 2 miesięcy od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.


UZASADNIENIE

W dniu [...] kwietnia 2009 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddziału w [...] wpłynęło pisma skarżącego R. F. datowane na [...] kwietnia 2009 r.

W piśmie tym, skierowanym zgodnie z jego treścią, do Prezesa Rady Ministrów za pośrednictwem Kierownika Oddziału ZUS w [...], skarżący zwrócił się do Prezesa Rady Ministrów o przyznanie mu odpowiedniej renty i podjęcie działań ustawowych w sprawach dotyczących przyznania mu renty socjalnej.

Skarżący oświadczył, iż ubiegając się o powyższe świadczenie złożył już dwa wnioski: z dnia [...] marca 2005 r. i z dnia [...] października 2007 r. i pomimo tego kwestia jego uprawnień do renty socjalnej nie została dotąd rozstrzygnięta. Z tego też powodu skarżący załączył do pisma kolejny wniosek – z dnia [...] kwietnia 2009 r. – wraz z zaświadczeniem o stanie zdrowia z dnia [...] marca 2009 r. (druk N-9).

Ponadto R. F. stwierdził, że skoro z ww. zaświadczenia po raz kolejny wynika, iż jest on niezdolny do pracy, a złożone uprzednio wnioski pozostały bez odpowiedzi, to tym samym zasadnym stało się skierowanie wniosku do Prezesa Rady Ministrów.

Pismo (wniosek) R. F. z dnia [...] kwietnia 2009 r. zostało przekazane przez ZUS Oddział w [...] do Prezesa Rady Ministrów, jako organu właściwego w sprawie, przy piśmie z dnia [...] grudnia 2010 r. znak [...] i wpłynęło do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w dniu 24 grudnia 2010 r.

W ww. piśmie przewodnim Dyrektor Oddziału ZUS w [...] wyjaśnił, że skarżący pismami z dnia [...] marca 2009 r., [...] kwietnia 2009 r., [...] kwietnia 2009 r. – wszystkimi adresowanymi do Prezesa Rady Ministrów i złożonymi w Oddziale ZUS w dniu 17 kwietnia 2009 r. – wystąpił o rentę socjalną. Natomiast ZUS potraktował powyższe pisma jako wniosek o świadczenie rentowe i w związku z tym, kolejnymi pismami z dnia [...] kwietnia 2009 r., [...] maja 2009 r. i [...] czerwca 2009 r., poinformował skarżącego o konieczności złożenia oryginału aktualnego zaświadczenia lekarskiego wystawionego przez lekarza prowadzącego (skarżący złożył jedynie dwie kserokopie zaświadczeń z 2007 r.).

Następnie Dyrektor ZUS podniósł, że mimo tych trzykrotnych wezwań wnioskodawca nie przedstawił wymaganego dokumentu i po uzgodnieniu z Wydziałem Orzecznictwa Lekarskiego Oddziału odstąpiono od dalszego załatwienia sprawy, o czym zawiadomiono skarżącego pismem z dnia [...] lipca 2009 r.

W dniu [...] stycznia 2011 r. do Oddziału ZUS w [...] wpłynęło pismo skarżącego z dnia [...] stycznia 2011 r. Pismo to, zatytułowane "Skarga na niewydanie w terminie decyzji przez naczelny organ administracji państwowej" zostało wniesione do Sądu Okręgowego w [...] Wydziału Ubezpieczeń Społecznych za pośrednictwem ZUS Oddział [...].

Skarżący nadał pismu formę pozwu, a jako pozwanych wskazał Prezesa Rady Ministrów, Prezesa ZUS oraz Dyrektora ZUS Odział w [...]. Zażądał, aby Sąd zobowiązał Prezesa Rady Ministrów do rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia

2009 r. i wydania, w objętym tym wnioskiem przedmiocie, decyzji administracyjnej, w terminie wyznaczonym przez Sąd.

Uzasadniając tak sformułowane żądanie, skarżący podniósł, że pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. zwrócił się do Prezesa Rady Ministrów, za pośrednictwem kierownika ZUS Oddział w [...] i Prezesa ZUS, o przyznanie mu renty specjalnej i podjęcie w tym zakresie działań ustawowych. Podał, że Dyrektor Oddziału ZUS w [...] nie przekazał złożonego przez niego wniosku ani Prezesowi Rady Ministrów, ani też Prezesowi ZUS i w konsekwencji do dnia wniesienia niniejszej skargi w sprawie nie wydano żadnej decyzji administracyjnej.

Do skargi R. F. dołączył kopię pisma z dnia [...] kwietnia 2009 r. oraz kartę informacyjną leczenia szpitalnego z dnia [...] lipca 2007 r.

Opisane powyżej pismo Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał za odwołanie w rozumieniu art. 4779 § 4 k.p.c. i wraz z odpowiedzią na odwołanie, w którym wniósł o jego oddalenie, przekazał je Sądowi Okręgowemu w [...] Wydziałowi Ubezpieczeń Społecznych (data wpływu do Sądu w dniu [...] stycznia 2011 r.).

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r., sygn. akt [...], Sąd Okręgowy w [...], po rozpoznaniu sprawy z powództwa R. F. przeciwko Prezesowi Rady Ministrów i S. R. – Prezesowi ZUS oraz W. C. Dyrektorowi ZUS Oddział w [...] o zadośćuczynienie oraz po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. F. przeciwko wyżej wymienionym o stwierdzenie niewydania w terminie decyzji przez naczelny organ administracji państwowej, w pkt I. orzeczenia przekazał sprawę o zadośćuczynienie zgodnie z właściwością do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w [...] Wydział I Cywilny, natomiast w pkt II. przekazał skargę o stwierdzenie niewydania w terminie decyzji przez naczelny organ administracji państwowej zgodnie z właściwością do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Z kolei, w pkt III., odrzucił skargę o stwierdzenie niewydania w terminie decyzji przez naczelny organ administracji państwowej, kierowaną przeciwko Prezesowi ZUS oraz Dyrektorowi ZUS Oddział w [...].

Sąd Okręgowy w [...] uznał, że R. F. w dniu [...] kwietnia 2010 r. złożył w ZUS Oddział w [...] dwa wnioski: jeden o rentę socjalną i drugi do Prezesa Rady Ministrów. Ten drugi wniosek, jak stwierdził SO w [...], stanowi w istocie wniosek o przyznanie renty w szczególnym trybie. Skarżący jako adresata tego wniosku wskazał bowiem Prezesa Rady Ministrów, tzn. wskazał organ właściwy do jego rozpoznania zgodnie z unormowaniem zamieszczonym w przepisie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.).

Jednocześnie Sąd Okręgowy z powyższego ustalenia wyprowadził wniosek, że żądanie skarżącego zostało przekazane przez organ rentowy, pismem z dnia [...] grudnia 2010 r., zgodnie z właściwością Prezesowi Rady Ministrów.

W konsekwencji, Sąd Okręgowy w [...] stwierdził, że skoro, w myśl art. 124 przywołanej ustawy emerytalnej, w postępowaniu w sprawach o ww. świadczenie przyznawane w szczególnym trybie, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a kwestia uprawnienia do tego świadczenia rozstrzygana jest w drodze decyzji administracyjnej, to, stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 i art. 13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, właściwym do rozpoznania skargi na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie niewydania takiej decyzji jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Nadto, z uwagi na skierowanie skargi na bezczynność w tym przedmiocie także przeciwko Prezesowi ZUS i Dyrektorowi Oddziału ZUS w [...] (czy też piastunom tych organów), Sąd Okręgowy w [...] uznał, że droga sądowa w tym zakresie jest niedopuszczalna (art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c.), czym uzasadnił rozstrzygnięcie wydane w pkt III. postanowienia.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., sygn. akt [...], Sąd Apelacyjny w [...] Wydział Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, oddalił zażalenie R.F. złożone na powyższe postanowienie.

W dniu [...] lutego 2012 r. Sąd Okręgowy w [...] przekazał skargę R. F. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Wa 87/12, a przy piśmie z dnia [...] marca 2012 r. WSA w Warszawie przekazał kserokopię skargi Prezesowi Rady Ministrów wraz z załącznikami i kserokopią korespondencji nadesłanej przez SO w [...] celem udzielenia, w terminie 14 dni, odpowiedzi na skargę i złożenia w tej sprawie akt administracyjnych.

W udzielonej w dniu [...] kwietnia 2012 r. odpowiedzi na skargę, Prezes Rady Ministrów wniósł o jej oddalenie.

Uzasadniając tak zajęte stanowisko procesowe, na wstępie, organ potwierdził, iż w dniu [...] grudnia 2010 r. wpłynęło pismo ZUS z dnia [...] grudnia 2010 r., do którego dołączono pisma kierowane do Prezesa Rady Ministrów za pośrednictwem ZUS.

Prezes Rady Ministrów wskazał też, że wcześniej - w dniu [...] grudnia 2010 r. -otrzymał pismo Kancelarii Prezydenta RP przekazujące pismo S. i R. F. dotyczące braku odpowiedzi na pismo w sprawie renty, przy czym, jak podkreślił, na pismo to została wnioskodawcom udzielona odpowiedź. Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. poinformowano ich, że wniosek R.F. z dnia [...] kwietnia 2009 r. został potraktowany przez ZUS jako wniosek o rentę socjalną.

Organ podkreślił, że udzielił odpowiedzi także na kolejne pismo R.F. w sprawie przyznania renty specjalnej przekazane przez ZUS w dniu [...] stycznia 2011 r.

Tym samym organ uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ organ każdorazowo udzielał skarżącemu lub jego ojcu odpowiedzi na kierowane pisma, a przede wszystkim postępowanie w przedmiocie wniosku z dnia [...] kwietnia 2009 r. było od początku prowadzone przez organ rentowy (ZUS Oddział w [...]), na co zresztą wskazuje w sposób jednoznaczny treść pisma ZUS z dnia [...] grudnia 2010 r.

W końcowej części odpowiedzi na skargę, Prezes Rady Ministrów wystąpił alternatywnie, w przypadku uznania bezczynności organu, o odrzucenie skargi jako przedwczesnej, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W tym zakresie organ podniósł, że skarżący, wbrew treści art. 52 § 1 ww. ustawy w zw. z art. 37 § 1 k.p.a., nie wyczerpał przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego środka zaskarżenia w postaci wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, przy czym, stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola tej działalności obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu. W oparciu zaś o przepis art. 149 § 1 cyt. powyżej ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 17 maja 2011 r., sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Rozpatrując niniejszą skargę na bezczynność w pierwszej kolejności należy wyjaśnić podnoszoną przez Prezesa Rady Ministrów w odpowiedzi na skargę, kwestię wyczerpania przez skarżącego środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, czyli należy w istocie ocenić dopuszczalność skargi. W myśl bowiem art. 52 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.

Zamieszczony w odpowiedzi na skargę wniosek o jej odrzucenie organ powiązał z okolicznością braku złożenia przez skarżącego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, tzn. niewyczerpania środka zaskarżenia, o którym mowa w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).

Jak podnosi pełnomocnik organu, stosownie do treści art. 37 § 1 k.p.a., na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia. Prezes Rady Ministrów wywiódł, że skoro jest organem administracji publicznej o procesowym statusie ministra, nad którym nie ma organu wyższego stopnia (art. 5 § 2 pkt 1 i 4 k.p.a.), to obowiązkiem skarżącego było złożenie tego ostatniego środka zaskarżenia.

Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić.

Otóż, przepis art. 37 § 1 k.p.a. w brzmieniu przytoczonym przez organ obowiązuje od 11 kwietnia 2011 r. W tym bowiem dniu w treści tego przepisu unormowano środek zaskarżenia w postaci "wezwania do usunięcia naruszenia prawa" – por. art. 1 pkt 8 i art. 4 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18).

Oznacza to, że miarodajną cezurą czasową powstania obowiązku złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa był dzień 10 kwietnia 2011 r. i każda wnoszona, po tym terminie, skarga na bezczynność organu, w stosunku do którego nie ma organu wyższego stopnia, winna być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Do tego zaś dnia strona wnosząca skargę do sądu administracyjnego obowiązku takiego nie miała.

W okolicznościach niniejszej sprawy należało uznać, że skarga do sądu administracyjnego została wniesiona już w dniu [...] stycznia 2011 r., tj. w dniu wniesienia skargi do Sądu Okręgowego w [...] za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. To bowiem mocą postanowienia Sądu Okręgowego w [...] skarga ta została bezpośrednio przekazana do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Z kolei przyjęcie innej daty wniesienia skargi, w szczególności daty jej przekazania przez WSA w Warszawie Prezesowi Rady Ministrów (13 marca 2012 r.), nie tylko podważałoby moc wiążącą prawomocnego orzeczenia Sądu Okręgowego w [...] (art. 365 § 1 k.p.c.), ale naruszałoby także, wynikającą z konstytucyjnej zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), zasadę zaufania obywateli do państwa.

I tak, z akt sprawy wynika, że R. F. wniósł skargę do Sądu Okręgowego w trybie przewidzianym w art. 4779 § 4 k.p.c. uznając, że jest to tryb właściwy w każdej sprawie związanej z działalnością organu rentowego. Skarżący nie był przy tym w jakikolwiek sposób pouczony o możliwości zainicjowania kontroli sądowoadministracyjnej w przedmiocie bezczynności organu, a o możliwości tej dowiedział się dopiero z uzasadnienia orzeczenia Sądu Okręgowego w [...]. Co więcej, przywołana zasada zaufania obywateli do państwa, w sposób oczywisty zwalniała skarżącego w tym czasie z obowiązku dochowania tych warunków dopuszczalności skargi, które stały się obowiązujące po niemal trzech miesiącach od dnia jej wniesienia.

Natomiast w odniesieniu do organu oczywistym jest z kolei, że przyjęcie daty 21 stycznia 2011 r. jako daty wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie jest tożsame z rozpoczęciem w tym dniu biegu terminu na przekazanie przez organ sądowi skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę (art. 54 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), ponieważ obowiązek ten ustawodawca powiązał z okolicznością powzięcia wiadomości o wniesieniu skargi przez organ, a moment ten przypadł na dzień 19 marca 2012 r. (dzień doręczenia organowi skargi przez sąd administracyjny). W innym przypadku organ musiałby odnieść się do zarzutów skargi nie znając jej treści.

Dodatkowo należy wskazać, że w sprawie nie miał również zastosowania przepis art. 52 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż przepis ten nie dotyczy bezczynności (np. por. postanowienie NSA z dnia 14 lipca 2011 r. sygn. akt II FSK 1262/11, Lex nr 852316).

Tym samym, wbrew stanowisku organu, skarga jest dopuszczalna, a wniosek procesowy Prezesa Rady Ministrów nie może wywołać postulowanego skutku procesowego (odrzucenia skargi).

Przechodząc do kontroli legalności postępowania organu w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2009 r. stwierdzić należy, że wniesiona w tym przedmiocie skarga zasługuje na uwzględnienie.

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Prezes Rady Ministrów do chwili obecnej nie rozpatrzył wniosku R. F. z dnia [...] kwietnia 2009 r., mimo iż, jak bezspornie wynika z akta administracyjnych, wniosek ten wpłynął do organu w dniu [...] grudnia 2010 r. (k-[...] akt administracyjnych).

Zdaniem Sądu, w treści powyższego wniosku skarżący w sposób jednoznaczny domagał się przyznania świadczenia rentowego kierując swoje żądanie wobec Prezesa Rady Ministrów. Nieprawidłowo zatem organ uznał, że wniosek ten dotyczy przyznania renty socjalnej, czyli sprawy spoza właściwości rzeczowej Prezesa Rady Ministrów, podczas gdy treść wniosku wskazywała jedynie, że to bezczynność organu rentowego w przedmiocie rozpatrzenia dwóch wniosków skarżącego o przyznanie renty socjalnej stała się podstawą do sformułowania żądania o przyznanie innego świadczenia rentowego, którego adresatem skarżący uczynił Prezesa Rady Ministrów ("przyznanie odpowiedniej renty").

Prezes Rady Ministrów był zatem organem właściwym w sprawie, a przekazanie wniosku z dnia [...] kwietnia 2009 r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych było uzasadnione treścią art. 65 § 1 k.p.a.

Nawet jeżeli organ po przekazaniu wniosku miał wątpliwości co do treści samego żądania (jakiego rodzaju świadczenia rentowego domaga się skarżący), to obowiązany był wezwać skarżącego w trybie określonym w przepisie art. 64 § 2 k.p.a. do usunięcia powstałych w tym zakresie braków. Organ, w szczególności, winien był wezwać skarżącego do wskazania, czy przedmiotem jego żądania jest przyznanie renty specjalnej, o której mowa w art. 82 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, skoro skarżący również w kolejnych składanych do organu pismach konsekwentnie żądał "renty należnej ustawowo" i od początku wyjaśniał, że pismo z dnia [...] kwietnia 2009 r. było adresowane do Premiera (v. pismo z dnia [...] grudnia 2010 r., z dnia [...] grudnia 2010 r. oraz z dnia [...] grudnia 2010 r.). Wezwania takiego organ jednak nie skierował, a zamiast tego błędnie przyjął, że wniosek skarżącego dotyczy renty socjalnej i dwukrotnie dokonał takiej oceny wniosku w pismach kierowanych do skarżącego (v. pismo z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz pismo z dnia [...] lutego 2011 r.).

Oczywistym jest, że pisma te nie stanowią ani decyzji administracyjnej, ani też innego aktu administracyjnego rozstrzygającego o prawach i obowiązkach skarżącego, ani też nie kończą w inny sposób postępowania administracyjnego, wszczętego wnioskiem skarżącego. Tym samym, nie mogą świadczyć o braku bezczynności organu, a na tym zdaje się opierać swoje stanowisko procesowe organ w odpowiedzi na skargę (uzasadnienie wniosku o oddalenie skargi).

Mimo zatem, iż doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego, to organ nie podjął żadnej czynności, do której zobowiązany był przepisami procedury administracyjnej. Nie przystąpił do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia stanu faktycznego, nie zebrał i nie przeprowadził dowodów oraz nie wydał żadnego orzeczenia w sprawie.

W konsekwencji, WSA w Warszawie stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku R. F. o przyznanie renty specjalnej, o której mowa w art. 82 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

W rezultacie organ obowiązany jest rozpoznać ten wniosek w terminie 2 miesięcy, przy czym długość tego terminu wynika z konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w tym wystąpienia do właściwego miejscowo ośrodka pomocy społecznej w celu ustalenia sytuacji bytowej skarżącego i uzyskania w tym zakresie zwrotnych informacji, a termin miesięczny jest w tej sytuacji, w ocenie WSA w Warszawie, terminem niewystarczającym (art. 35 § 3 k.p.a.).

Dodatkowo należy zauważyć, że na obecnym etapie postępowania, Prezes Rady Ministrów nie jest już zobowiązany do ustalania treści żądania skarżącego, ponieważ ocena treści żądania skarżącego z dnia [...] kwietnia 2009 r. została dokonana przez Sąd Okręgowy w [...], w wiążącym zarówno Sąd Administracyjny, jak i organ administracji publicznej, prawomocnym postanowieniu z dnia 18 lutego 2011 r.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę i na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 i art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie 1 wyroku.

W punkcie 2 wyroku, Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ orzeczenie o kwalifikowanej bezczynności organu, z uwagi na treść regulacji intertemporalnej – przepisu art. 16 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173) – możliwe jest tylko odnośnie do tych zaniechań, które wystąpiły od dnia wejścia w życie tejże ustawy, czyli od dnia 17 maja 2011 r., choćby nawet zaniechania te rozpoczęły się wcześniej (por. także Paweł Kornacki "Intertemporalne aspekty orzekania sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej", Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 5/2011, str. 52).

W myśl bowiem art. 16 przywołanej powyżej ustawy jej przepisy stosuje się do działań i zaniechań funkcjonariuszy publicznych, które nastąpiły od dnia jej wejścia w życie, tj. od dnia 17 maja 2011 r. Ustawodawca przyjął w art. 16 regułę bezpośredniego działania ustawy nowej, wiążąc przewidziane w jej przepisach merytorycznych skutki prawne z faktami zachodzącymi od chwili jej wejścia w życie. W świetle tego przepisu prawnie relewantne jest zatem zachowanie funkcjonariuszy publicznych, które nastąpiło od dnia 17 maja 2011 r.

Skoro zatem od dnia 17 maja 2011 r. sprawa zapoczątkowana wnioskiem skarżącego z [...] kwietnia 2009 r. była najpierw przedmiotem oceny sądów powszechnych, a następnie od 5 marca 2012 r., wskutek przekazania przez Sąd Okręgowy w [...] akt sprawy wraz z prawomocnym postanowieniem o przekazaniu sprawy, sprawa zawisła przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, to nie można ocenić stwierdzonej w tym okresie bezczynności Prezesa Rady Ministrów, jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.