Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1988/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6204 Środki farmaceutyczne i  materiały medyczne oraz nadzór farmaceutyczny
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 120 ust. 1 pkt 2; art. 65 ust. 1; art. 68 ust. 1 i 2; art. 72 ust. 1, ust. 3 i ust. 8 pkt 2; art. 74 ust. 1; art. 86 ust. 1, 2, 5 i 8; art. 87 ust. 2 pkt 1 i 2; art. 96 ust. 1; art. 70 ust. 1; art. 71 ust. 1; art. 96 ust. 1; art. 3 ust. 2;
journal: Dz.U. 2008 nr 45 poz 271
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jednolity.
article: art. 138 par 1 pkt 1;
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 20; art. 22
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień oddala skargę


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej Sąd) wpłynęła skarga "F." Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej skarżąca) na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego (dalej GIF) z [...] lipca 2012 r.

Zaskarżoną decyzją utrzymano w całości w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Warszawie (dalej WIF) z dnia [...] kwietnia 2012 r., którą nakazano skarżącej:

• zaprzestania prowadzenia działalności nie objętej zezwoleniem na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, tj. prowadzenia hurtowego obrotu produktami leczniczymi

• dostosowania prowadzonej działalności, w zakresie detalicznego obrotu produktami leczniczymi, do treści art. 68 ust. 1 w związku z art. 65 ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne, tj. dokonywania sprzedaży produktów leczniczych wyłącznie podmiotom uprawnionym.

Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

[...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny poinformował skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie naruszenia przez skarżącą - prowadzącą aptekę ogólnodostępną w W. przy ul. K. [...] przepisów art. 65 ust. 1 w zw. z art. 68 ust. 1 oraz art. 65 ust. 1 w zw. z art. art. 72 ust. 1 i 3 oraz art. 88 pkt 5 w zw. z art. 96 ust. 1 pkt 1 - 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. nr 45, poz. 271 ze zm.) dalej p.f.

W toku postępowania na żądanie organu skarżąca w piśmie z [...] września 2011 r. złożyła wykaz przedsiębiorstw, dla których apteka ogólnodostępna przy ul. K. [...] w W. dokonywała sprzedaży leków oraz odpowiadające temu spisowi faktury sprzedaży. Wykaz ten obejmował następujące podmioty ;

- "Apteka na W." mgr D. Sp.j. w W.,

- "S." Sp. z o.o. w G.,

- "S." s.c. w J.,

Stowarzyszenie [...] "K.",

- Gabinet Stomatologiczny dr A. C.

Organ I instancji jako podstawę prawną wydanej decyzję wskazał na przepisy: art. 120 ust. 1 pkt 2, art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 87 ust. 2, art. 86 ust. 1 i ust. 2, art. 96 ust. 1 pkt 1 - 3 p.f. i stwierdził w jej uzasadnieniu, że z faktur skarżącej złożonych przez kierownika apteki wynika, iż dokonywała ona w okresie od [...] stycznia do [...] marca 2011 r. sprzedaży produktów leczniczych do apteki ogólnodostępnej pod nazwą "Apteka na W." mgr D. Sp.j. przy ul. D. [...] w W. Organ I instancji wskazał, że w okresie od [...] stycznia 2011 r. do [...] marca 2011 r. z jednej apteki do drugiej apteki ogólnodostępnej sprzedano produkty lecznicze w ilości 224 produktów. Niektóre z tych produktów takie jak; S., S., S. należą do produktów leczniczych refundowanych.

Mając te ustalenia na względzie organ stwierdził, że powyższa sprzedaż mogła uszczuplić dostępność do sprzedawanych produktów refundowanych w obrocie detalicznym, co naruszało interes świadczeniobiorców – pacjentów, zagwarantowany w art. 68 ust. 2 Konstytucji RP. WIF wskazał przy tym, że zgodnie z art. 87 ust. 2 p.f. apteki ogólnodostępne przeznaczone są do: zaopatrywania ludności w produkty lecznicze, leki apteczne, leki recepturowe, wyroby medyczne i inne artykuły, o których mowa w art. 86 ust. 8 p.f. Przepis art. 86 ust. 1 i 2 p.f. stanowi zaś, że apteka jest placówką ochrony zdrowia publicznego, w której osoby uprawnione świadczą w szczególności usługi farmaceutyczne, o których mowa w ust. 2. Odwołując się z kolei do przepisów art. 65, art. 68, art. 70 i art. 71 p.f. organ pierwszej instancji wyjaśnił na czym polega obrót detaliczny produktami leczniczymi, a mając na uwadze art. 87 ust. 2 pkt 1 p.f. wskazał, do czego przeznaczone są apteki ogólnodostępne.

W konkluzji swoich rozważań WIF uznał, że w niniejszej sprawie doszło do hurtowego obrotu produktami leczniczymi poprzez sprzedaż przez aptekę skarżącej hurtowych ilości produktów leczniczych - w szczególności refundowanych, do aptek ogólnodostępnych nie należących do skarżącej. Organ wskazał przy tym, że skarżąca nie posiadała uprawnień do podjęcia działalności w zakresie hurtowego obrotu produktami leczniczymi, bowiem nie legitymowała się zezwoleniem na prowadzenie takiej działalności. Wskazał, że bezsprzecznie apteka skarżącej - sprzedając produkty lecznicze do innej apteki, podjęła czynności, które związane były ze swej natury z prowadzeniem hurtowego obrotu produktami leczniczymi. Uznał również, że owa sprzedaż była zorganizowana i miała charakter ciągły.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, względnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 ze zm.), dalej jako u.d.g. poprzez niewłaściwe przyjęcie, iż skarżąca wykonywała sprzedaż produktów leczniczych w sposób ciągły i zorganizowany;

2. art. 65 ust. 1 p.f. poprzez jego błędną wykładnię bowiem przepis ten wskazuje jedynie, że apteki ogólnodostępne prowadzą obrót detaliczny, nie wprowadza on natomiast żadnego zakazu sprzedaży leków w innym trybie;

3. art. 68 ust. 1 p.f. poprzez jego błędną wykładnię bowiem przepis ten wskazuje, że obrót produktami leczniczymi może być prowadzony tylko na zasadach określonych w ustawie Prawo farmaceutyczne, nie statuuje natomiast żadnego konkretnego obowiązku ciążącego na skarżącej;

4. art. 72 ust. 1 i 3 p.f. poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na wywiedzeniu z niego nakazu dla aptek o sprzedaży wyłącznie na potrzeby ludności, mimo iż takiej normy nie sposób wysnuć w drodze wykładni tego przepisu;

5. art. 87 ust. 2 pkt 1 p.f. poprzez przyjęcie, iż wskazanie w nim przez ustawodawcę, do czego są przeznaczone apteki oznacza tym samym, że zbędne jest wprowadzanie zapisu wprost zakazującego sprzedaży leków na rzecz innych podmiotów niż ludność;

6. art. 86 ust. 9 w zw. z art. 86 ust. 2, 5 i 8 p.f. w zw. z art. 6 u.d.g. w zw. z art. 20 i art. 22 Konstytucji RP przy uwzględnieniu art. 72 ust. 5 p.f. poprzez błędna wykładnię, polegającą na uznaniu, iż ww. przepisy stanowią numerus clausus usług, jakie mogą świadczyć apteki;

7. błędne ustalenie, iż skarżąca dokonywała sprzedaży hurtowej, podczas gdy sprzedaż ta była zgodna z przepisami oraz nie nosiła znamion działalności hurtowej.

Nadto skarżąca zarzuciła, że decyzja WIF została wydana z błędną sygnaturą postępowania. Wskazał, że w tak oznaczonym postępowaniu nigdy nie brała udziału. W uzasadnieniu odwołania skarżąca podała, że sprzedaży produktów leczniczych na rzecz innej apteki ogólnodostępnej dokonywała w przekonaniu, że nie narusza w ten sposób prawa. Poza tym podniosła, że ustawa Prawo farmaceutyczne nie zabrania aptekom sprzedaży leków na rzecz innych aptek ogólnodostępnych. Jej zdaniem art. 68 ust. 1 p.f. nie definiuje pojęcia obrotu detalicznego i nie zawiera żadnych obostrzeń w tym zakresie. Mówi on jedynie, że w aptekach ogólnodostępnych prowadzony jest detaliczny obrót produktami leczniczymi. Z tego tytułu w ocenie skarżącej nie jest zabronione, aby apteki między sobą dokonywały sprzedaży leków w sytuacji, gdy jedna apteka ma braki danego leku, a inna ma jego nadmiar. Wskazał przy tym, że przedmiotem kwestionowanej sprzedaży były nadwyżki leków. Skarżąca wyraziła także stanowisko, że nie jest podmiotem, który ma za zadanie magazynować i przechowywać leki.

Główny Inspektor Farmaceutyczny, utrzymując w mocy decyzję WIF wskazał, że w świetle obowiązujących przepisów prawa obrót detaliczny produktami leczniczymi prowadzony jest w aptekach ogólnodostępnych, z zastrzeżeniem przepisów art. 68 ust. 2; art. 70 ust. 1 i art. 71 ust. 1 p.f. Obrót hurtowy to zaś wszelkie działanie polegające na zaopatrywaniu się, przechowywaniu, dostarczaniu lub eksportowaniu produktów leczniczych lub produktów leczniczych posiadających pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub pozwolenie, o którym mowa w art. 3 ust. 2 p.f., prowadzone z wytwórcami lub importerami w zakresie wytwarzanych lub importowanych przez nich produktów leczniczych, lub z przedsiębiorcami zajmującymi się obrotem hurtowym, lub z aptekami lub zakładami leczniczymi dla zwierząt, lub z innymi upoważnionymi podmiotami, z wyłączeniem bezpośredniego zaopatrywania ludności. Zdaniem GIF obrót hurtowy produktami leczniczymi ma miejsce m.in. wtedy, gdy ich nabywcą jest którykolwiek z podmiotów wymienionych w art. 72 ust. 3 p.f.

Mając to na uwadze organ uznał, że apteka ogólnodostępna skarżącej dostarczała produkty lecznicze do innej apteki ogólnodostępnej przez co prowadziła obrót hurtowy produktami leczniczymi, nie posiadając ku temu stosownego zezwolenia. Stwierdzono, że apteka skarżącej nie mogła prowadzić innej działalności niż określona w art. 86 ust. 2, 5 i 8 p.f. Tym samym w ocenie organu skarżąca dopuściła się naruszenia art. 87 ust. 2 p.f. GIF stanął przy tym na stanowisku, że art. 86 ust. 2-5 i 8 z uwzględnieniem art. 72 ust. 5 p.f. stanowi numerus clausus usług jakie mogą świadczyć apteki.

Odnośnie błędnej sygnatury decyzji organ drugiej instancji stwierdził, że był to wynik oczywistej omyłki pisarskiej, którą WIF winien sprostować w drodze postanowienia na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. Błąd ten nie miał jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia, bowiem zawiera ono prawidłowo oznaczoną stronę postępowania i jej pełnomocnika.

W skierowanej do Sądu skardze, skarżąca domagała się uchylenia decyzji GIF oraz decyzji ją poprzedzającej, ewentualnie o uchylenie obu decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 68 ust. 1 p.f. poprzez jego błędną wykładnię bowiem przepis ten wskazuje jedynie, że apteki ogólnodostępne prowadzą obrót detaliczny, nie wprowadza on natomiast żadnego zakazu sprzedaży leków w innym trybie;

2. art. 72 ust. 1 i 3 p.f. poprzez błędną wykładnię, gdyż organ administracyjny z niniejszego przepisu wywiódł normę nakazującą aptekom sprzedaż wyłącznie na potrzeby ludności, mimo iż takiej normy nie sposób wysnuć w drodze wykładni wspomnianego przepisu;

3. art. 87 ust. 2 pkt 1 p.f. poprzez przyjęcie, iż wskazanie przez ustawodawcę, do czego są przeznaczone apteki oznacza tym samym, że zbędne jest wprowadzenie zapisu wprost zakazującego sprzedaży leków na rzecz podmiotów innych, niż ludność;

4. art. 86 ust 9 w zw. z art. 86 ust. 2, 5 i 8 p.f. w zw. z art. 6 u.d.g. oraz w zw. z art. 20 i 22 Konstytucji RP przy uwzględnieniu 72 ust. 5 p.f., poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż ww. przepisy stanowią numerus clausus usług, jakie mogą świadczyć apteki;

5. art. 96 ust. 1 p.f. poprzez błędną wykładnię oraz błędne zastosowanie, poprzez przyjęcie, że z tego przepisu wynika zakaz sprzedaży produktów leczniczych do innych aptek, hurtowni farmaceutycznych oraz innych podmiotów;

6. błędne ustalenie, iż skarżąca dokonywała sprzedaży hurtowej, podczas gdy jej działalność nie nosiła znamion działalności hurtowej.

Zdaniem skarżącej organy administracji nie poczyniły żadnych ustaleń, z których wynikałoby, iż nie prowadzi ona obrotu detalicznego, a tylko poczynienie takich ustaleń może uzasadniać naruszenie art. 68 ust. 1 p.f. Skarżąca powołując się na pkt 36 Dyrektywy 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi (Dz.U.UE.L.2001 r., nr 311, poz.67) dalej jako dyrektywa 2001/38/WE wskazała, że farmaceuci i osoby uprawnione do prowadzenia dostaw produktów leczniczych dla ludności, które ograniczają się jedynie do takiej działalności, powinny być zwolnione z obowiązku uzyskania specjalnego pozwolenia, wymaganego od osób zaangażowanych w hurtową dystrybucję produktów leczniczych. Jej zdaniem ustawodawca użył w art. 86 ust. 1 p.f. wyrażenia "w szczególności", co wyraźnie wskazuje na dopuszczalność prowadzenia innej działalności niż wskazana w art. 86 ust. 2, 5 i 8 p.f.. Podkreśliła, że w świetle art. 20 i 22 Konstytucji RP zasadą jest swoboda przedsiębiorcy w zakresie wykonywania działalności gospodarczej, zaś wyjątkiem zakazy i ograniczenia wolności gospodarczej. Istotne jest, iż zakazów i ograniczeń działalności gospodarczej nie domniemywa się, albowiem muszą być one wyraźnie ustanowione w ustawie. Domniemanie przemawia natomiast na rzecz swobody przedsiębiorcy w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej (in dubio pro Iibertate) (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 1990 r., sygn. akt III CZP 97/89, OSN 1990. poz. 74, s. 6). W procesie stosowania zasady wolności gospodarczej obowiązuje założenie rozstrzygania wątpliwości w oparciu o domniemanie prawne swobody działalności gospodarczej (por. m. in. W. Szwajdler, H. Nowicki (red.), Konstytucyjna zasada wolności gospodarczej, Toruń 2009, s. 70; K. Strzyczkowski, Konstytucyjna zasada społecznej gospodarki rynkowej jako podstawa tworzenia i stosowania prawa (w:) Zasady ustroju społecznego i gospodarczego w procesie stosowania Konstytucji, pod red. C. Kosikowskiego, s. 21-22; C. Kosikowski, Wolność gospodarcza w prawie polskim, Warszawa 1995, s. 19 i n.). W świetle powyższego skarżąca stwierdziła, że w sytuacji braku ustawowo ustanowionych ograniczeń i zakazów w zakresie dokonywania przez aptekę sprzedaży produktów leczniczych do innych aptek ogólnodostępnych, hurtowni farmaceutycznych oraz innych podmiotów, zakazu takiego nie można domniemywać z braku w tym zakresie regulacji ustawowej, jak również wywodzić takiego zakazu z nieskorzystania przez Ministra Zdrowia z delegacji ustawowej do wydania rozporządzenia. Zdaniem skarżącej okoliczność, że właściwy minister z tego prawa nie skorzystał nie oznacza, że obowiązuje zakaz.

W ocenie skarżącej, GIF wydał decyzję z naruszeniem art. 87 ust. 2 pkt 1 p.f., ponieważ przyjął, że wskazanie przez ustawodawcę, do czego są przeznaczone apteki oznacza tym samym, że zbędne jest wprowadzenie zapisu wprost zakazującego sprzedaży leków na rzecz podmiotów innych, niż ludność. Skarżąca nie zgodziła się z tym stanowiskiem, argumentując, że zakazy lub nakazy podejmowane przez ustawodawcę muszą być wyraźne i nie mogą być dorozumiane, gdyż stoi to w sprzeczności z art. 2 Konstytucji; kiedykolwiek więc ustawodawca wprowadza nakaz lub zakaz, czynić to winien jednoznacznie (np. art. 86 ust. 2 p.f., art. 88 ust. 1 p.f.) oraz z użyciem odpowiednich zwrotów (np. "musi", "powinien" "wyłącznie", "jedynie"), gdyż adresat normy nie może domyślać się, czy może dopuścić się danej czynności, czy też nie może, albo czy musi, itd.; w Prawie farmaceutycznym brak jest konkretnego przepisu, który by aptekom zakazywał sprzedaży leków podmiotom innym niż ludność bądź który by nakazywał sprzedaż wyłącznie na rzecz ludności. Nadto, prawo w państwie demokratycznym adresowane do obywateli, osób prawnych, jednostek organizacyjnych, kształtowane jest m.in. według zasady "co nie jest zabronione, jest dozwolone", a tylko wobec organów administracji według zasady "co nie jest dozwolone, jest zabronione", gdyż każdy organ państwa musi mieć zawsze podstawę prawną do swych działań; skarżąca jako podmiot prywatny nie musi takiej podstawy szukać, wystarczy, że żaden przepis nie zabrania jej działać w sposób przez nią zamierzony.

Skarżąca nie zgodziła się także z ustaleniami GIF, jakoby dokonywanie przez aptekę sprzedaży produktów leczniczych do innych aptek, hurtowni farmaceutycznych oraz innych podmiotów naruszało treść art. 96 ust. 1 p.f. Jej zdaniem, z treści wskazanego przepisu wynika wyłącznie, iż produkty lecznicze i wyroby medyczne wydawane są z apteki ogólnodostępnej przez farmaceutę lub technika farmaceutycznego w ramach jego uprawnień zawodowych: na podstawie recepty; bez recepty; na podstawie zapotrzebowania uprawnionych jednostek organizacyjnych lub osób fizycznych uprawnionych na podstawie odrębnych przepisów. Zdaniem skarżącej, aby uznać, iż prowadzi ona działalność hurtową, nie wystarczy stwierdzenie dokonywania sprzedaży na rzecz hurtowni farmaceutycznej. Nie jest bowiem tak, że sprzedaż produktów na rzecz konsumentów jest sprzedażą zawsze detaliczną, a sprzedaż na rzecz przedsiębiorców zawsze ma charakter sprzedaży hurtowej. Istota sprowadza się do rozmiarów sprzedaży oraz do organizacji i powtarzalności czynności.

W odpowiedzi na skargę GIF wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.

W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Materialnoprawną przesłanką wydania zaskarżonej decyzji był art. 120 ust. 1 pkt 2, art. 65 ust. 1, 68 ust. 1, art. 72 ust. 1 i 3, art. 74 ust. 1 art. 86 ust 1 i 2, art. 87 ust. 2 pkt 1 i 2 i art. 96 ust. 1 ustawy prawo farmaceutyczne oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Zgodnie z art. 120 ust. 1 pkt 2 prawa farmaceutycznego w razie stwierdzenia naruszenia wymagań dotyczących obrotu produktami leczniczymi lub wyrobami medycznymi, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych naruszeń.

W myśl z art. 65 ust. 1 prawa farmaceutycznego obrót produktami leczniczymi może być prowadzony tylko na zasadach określonych w ustawie. Ustawa przewiduje dwie formy prowadzenia obrotu produktami leczniczymi: detaliczny i hurtowy. Zgodnie z art. 68 ust. 1 p.f., obrót detaliczny produktami leczniczymi prowadzony jest w aptekach ogólnodostępnych, z zastrzeżeniem przepisów ust. 2, art. 70 ust. 1 i art. 71 ust. 1 p.f.

Inne przepisy ustawy określają obrót hurtowy. I tak stosownie do art. 72 ust. 1 obrót hurtowy produktami leczniczymi, z zastrzeżeniem ust. 8 pkt 2, mogą prowadzić wyłącznie hurtownie farmaceutyczne, składy celne i konsygnacyjne produktów leczniczych. Obrotem hurtowym jest wszelkie działanie polegające na zaopatrywaniu się, przechowywaniu, dostarczaniu lub eksportowaniu produktów leczniczych lub produktów leczniczych weterynaryjnych, posiadających pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub pozwolenie, o którym mowa w art. 3 ust. 2, prowadzone z wytwórcami lub importerami w zakresie wytwarzanych lub importowanych przez nich produktów leczniczych, lub z przedsiębiorcami zajmującymi się obrotem hurtowym, lub z aptekami lub zagładami leczniczymi dla zwierząt, lub z innymi upoważnionymi podmiotami, z wyłączeniem bezpośredniego zaopatrywania ludności.(art. 72 ust. 3 p.f.).

Prowadzenie obrotu z innymi podmiotami - uczestnikami obrotu produktami leczniczymi, a mianowicie z inna apteka ogólnodostępną - uzasadniał zatem zarzut, iż skarżąca prowadziła obrót hurtowy produktami leczniczymi, który wymaga odrębnego zezwolenia.

Art. 86 ust. 1 p.f. stanowi, że apteka jest placówką ochrony zdrowia publicznego, w której osoby uprawnione świadczą w szczególności usługi farmaceutyczne, o których mowa w ust. 2 Jak stanowi art. 87 ust. 2 apteki ogólnodostępne przeznaczone są do:

1) zaopatrywania ludności w produkty lecznicze, leki apteczne, leki recepturowe, wyroby medyczne i inne artykuły, o których mowa w art. 86 ust. 8;

2) wykonywania czynności określonych w art. 86 ust. 1 i 2.Stosownie do art. 96 ust. 1 p.f, produkty lecznicze i wyroby medyczne wydawane są z apteki ogólnodostępnej przez farmaceutę lub technika farmaceutycznego w ramach jego uprawnień zawodowych:

1) na podstawie recepty;

2) bez recepty;

3) na podstawie zapotrzebowania uprawnionych jednostek organizacyjnych lub osób fizycznych uprawnionych na podstawie odrębnych przepisów.

W niniejszej sprawie w ocenie Sądu organy, w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że apteka ogólnodostępna zlokalizowana przy ul. K. [...] w W., a prowadzona przez skarżącą spółkę "F." dokonywała sprzedaży z apteki hurtowych ilości produktów leczniczych, w szczególności refundowanych do apteki ogólnodostępnej pod nazwą "Apteka na W." mgr D. Sp.j. przy ul. D. [...] w W. Organ I instancji wskazał, że w okresie od [...] stycznia 2011 r. do [...] marca 2011 r. z apteki skarżącej zlokalizowanej przy ul. K. [...] w W. do apteki ogólnodostępnej "Apteka na W." mgr D. Sp.j. sprzedano produkty lecznicze w ilości 224 sztuk. Niektóre z tych produktów takie jak; S., S., S. należą do produktów leczniczych refundowanych.

Przechodząc do omawiania zarzutów skargi wskazać na wstępie należy, że są one niezasadne .

W ocenie Sądu zarzut skargi dotyczący błędnej wykładni art. 96 ust. 1 prawa farmaceutycznego jest nietrafny, gdyż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika wprost, że produkty lecznicze były wydawane z apteki przy ul K. [...] w trybie nie przewidzianym w tym artykule - a mianowicie w drodze sprzedaży hurtowej do innej apteki ogólnodostępnej. Stanowi to naruszenie tego przepisu.

Błędny jest również zarzut skargi dotyczący obrotu hurtowego lekami przez wskazaną apteką, a ściślej błędnego definiowania przez organ sprzedaży hurtowej.

Jak wyżej wskazano art. 72 ust. 3 ustawy prawo farmaceutyczne zawiera definicję obrotu hurtowego produktami leczniczymi. Sąd podziela pogląd organu, że z obrotem hurtowym mamy do czynienia, gdy nabywcą produktów leczniczych lub produktów leczniczych weterynaryjnych jest którykolwiek z podmiotów wymienionych w art. 72 ust. 3 prawa farmaceutycznego niezależnie od ilości nabytych produktów. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego apteka ogólnodostępna zlokalizowana w W. przy ul. K. [...] dostarczała produkty lecznicze do innej apteki ogólnodostępnej, a wiec prowadziła obrót hurtowy lekami.

Ponadto należy wskazać, że ilości zakupowanych leków dokonywanych przez skarżącą wskazuje na sprzedaż hurtową, co wynika z faktur zgromadzonych w sprawie przez organ jako materiał dowodowy.(np. 50 sztuk leku na podstawie faktury Vat nr [...]).

W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę ustawową definicję sprzedaży hurtowej w żaden sposób nie można podzielić stanowiska skarżącej, iż użyty w przepisie art. 86 ust. 1 p.f. zwrot "w szczególności", wskazuje na dopuszczalność prowadzenia innej działalności niż wskazana w art. 86 ust. 2, 5 i 8 p.f. , a zwłaszcza obrotu hurtowego. W tej sytuacji Sąd uznał, że nie jest zasadny zarzut skarżącej , że interpratacja przepisów ustawy - Prawo farmaceutyczne dokonana przez organ prowadzi do ograniczenia zagwarantowanej w art. 20 i 22 Konstytucji RP zasady jest swobody przedsiębiorcy w zakresie wykonywania działalności gospodarczej.

Na zakończenie powyższych rozważań należy zauważyć, że błędne byłoby poszukiwanie w innym akcie prawnym definicji sprzedaży hurtowej skoro sprzedaż ta została zdefiniowana przez ustawodawcę w prawie farmaceutycznym.

Organy prawidłowo przyjęły również zgodnie z treścią art. 68 ust. 1 prawa farmaceutycznego, że obrót detaliczny produktami leczniczymi może być prowadzony tylko na zasadach określonych w ustawie tj. w aptekach ogólnodostępnych. Z powyższego przepisu wynika wprost, że w aptece ogólnodostępnej nie ma możliwości prowadzenia obrotu hurtowego.

Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

-----------------------

12