Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1485/00
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 2002-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 8 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lutego 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Teza: Na podstawie art. 8 par. 1 pkt 4 in initio ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./ nie podlegają egzekucji administracyjnej narzędzia i inne przedmioty niezbędne do pracy zarobkowej wykonywanej osobiście przez zobowiązanego.

Fakt wykonywania przez zobowiązanego innej jeszcze, aniżeli wymieniona pracy zarobkowej, nie ma prawnego znaczenia.

TEZY

Na podstawie art. 8 par. 1 pkt 4 in initio ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./ nie podlegają egzekucji administracyjnej narzędzia i inne przedmioty niezbędne do pracy zarobkowej wykonywanej osobiście przez zobowiązanego.

Fakt wykonywania przez zobowiązanego innej jeszcze, aniżeli wymieniona pracy zarobkowej, nie ma prawnego znaczenia.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Janusza O. na postanowienie Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P.-T. z dnia 27 lipca 2000 r. (...) w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji - uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.-T. z dnia 15 czerwca 2000 r. (...), (...).


UZASADNIENIE

Na podstawie tytułu wykonawczego (...), wystawionego przez Urząd Skarbowy w P.-T. na zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące październik - grudzień 1999 r., w łącznej kwocie 110.109 zł oraz odsetki za zwłokę. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P.-T., jako organ egzekucyjny, wszczął postępowanie egzekucyjne przeciwko Januszowi O.

Pismem z dnia 24 lutego 2000 r. (...) Organ Egzekucyjny zajął wynagrodzenie za pracę Skarżącego w Ł. Regionalnej Kasie Chorych.

W dniu 28 lutego 2000 r. poborca skarbowy zajął ruchomości stanowiące wyposażenie gabinetu lekarskiego, prowadzonego przez Skarżącego, na poczet egzekwowanej należności. Skarżący, pismem z dnia 27 marca 2000 r., wystąpił do Organu Egzekucyjnego o "umorzenie egzekucji z ruchomości". Kwalifikując pismo jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Organ Egzekucyjny, postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2000 r. (...) odmówił uwzględnienia wniosku. Po rozpatrzeniu zażalenia z dnia 11 kwietnia 2000 r. Izba Skarbowa w Ł. - Ośrodek Zamiejscowy w P.-T., postanowieniem z dnia 18 maja 2000 r. (...), uchyliła w całości postanowienie Organu Egzekucyjnego i przekazała Organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Organ Egzekucyjny, po sprecyzowaniu przez Skarżącego pisma z dnia 27 marca 2000 r. jako wniosku o zwolnienie spod egzekucji zajętych ruchomości, postanowieniem z dnia 15 czerwca 2000 r. (...) odmówił uwzględnienia wniosku. Skarżący, zażaleniem z dnia 21 czerwca 2000 r., zaskarżył postanowienie Organu Egzekucyjnego do Izby Skarbowej, wnosząc o jego uchylenie w całości.

Izba Skarbowa, postanowieniem z dnia 27 lipca 2000 r. (...) utrzymała w mocy postanowienie Organu Egzekucyjnego.

Skargą z dnia 23 sierpnia 2000 r. Skarżący zaskarżył postanowienie Izby Skarbowej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skarga w istocie sprowadza się do zakwestionowania przez Skarżącego, w świetle obowiązujących przepisów prawa, możliwości zajęcia przez Organ Egzekucyjny sprzętu medycznego, stanowiącego wyposażenie gabinetu lekarskiego, prowadzonego przez Skarżącego, który wykonuje w nim pracę zarobkową lekarza specjalisty ginekologa. Izba Skarbowa, ustosunkowując się do wniesionej skargi, nie znajduje podstaw do jej uwzględnienia i podtrzymuje stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.

Przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./, tj. art. 8 i nast., w sposób szczegółowy normują zasadę poszanowania minimum egzystencji i sprawę wyłączeń spod egzekucji. Stosownie do art. 8 par. 1 pkt 4 powołanej ustawy, egzekucji administracyjnej nie podlegają narzędzia i inne przedmioty, niezbędne do pracy zarobkowej, wykonywanej osobiście przez zobowiązanego. Powołana ustawa ogranicza swobodę interpretacji przez organ egzekucyjny tego, co jest niezbędne do zachowania minimum egzystencji, jednakże swobody tej nie wyłącza, pozostawiając organowi egzekucyjnemu możliwość sprecyzowania w konkretnym przypadku ustawowego terminu "niezbędne".

Orzekając w przedmiotowej sprawie, Organ Egzekucyjny działał w ramach "luzu interpretacyjnego" czym, zdaniem Izby Skarbowej, nie naruszył obowiązujących przepisów prawa. Rozstrzygnięcie Organu Egzekucyjnego w przedmiocie zajęcia przedmiotowych ruchomości, utrzymane w mocy przez Izbę Skarbową, podyktowane było w głównej mierze poczynionym w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego ustaleniem, iż prowadzona przez Skarżącego działalność gospodarcza, tj. gabinet lekarski, w którym dokonano zajęcia, nie jest jedynym źródłem przychodu Skarżącego, który ma inne jeszcze miejsce wykonywania pracy zarobkowej -tj. zatrudnienie w Ł. Regionalnej Kasie Chorych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżone orzeczenie, jak również poprzedzające je postanowienie pierwszoinstancyjne, naruszają prawo to jest art. 8 par. 1 pkt 4 in initio ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Przywołany przepis stanowi, że - nie podlegają egzekucji administracyjnej narzędzia i inne przedmioty niezbędne do pracy zarobkowej wykonywanej osobiście przez zobowiązanego (...).

W sprawie niniejszej jest poza sporem i nie ulega wątpliwości, że skarżący jest lekarzem specjalistą ginekologiem i wykonuje ten zawód jako pracę zarobkową w ramach działalności gospodarczej w postaci prowadzenia gabinetu lekarskiego.

Organy egzekucyjne nie kwestionują również, że zajęte przedmioty służą i wykorzystywane są jako odpowiedni i niezbędny składnik wyżej wymienionej pracy - działalności.

Stan faktyczny sprawy wskazuje więc, że przesłanki /rozważanego/ art. 8 par. 1 pkt 4 zostały spełnione. Zaskarżona odmowa zwolnienia spod egzekucji wynika jedynie z określonej słusznościowej czy też celowościowej wykładni przywoływanego przepisu, której dokonały organy egzekucyjne. Zdaniem Sądu, tego rodzaju wykładnia art. 8 par. 1 pkt 4, niezgodna jest z jednoznaczną i wiążącą treścią tego przepisu i narusza istotnie jego unormowanie.

Z analizowanego zapisu prawnego nie wynika bowiem, aby takie okoliczności faktyczne jak /np./ wykonywanie przez zobowiązanego więcej aniżeli jednej pracy zarobkowej, czy też stopień jej dochodowości /itp./ posiadały jurydyczne znaczenie dla legalnej wykładni i zastosowania art. 8 par. 1 pkt 4.

Jeżeli określone narzędzia czy też i inne przedmioty niezbędne są do wykonywania danej pracy zarobkowej, jeżeli praca ta wykonywana jest osobiście przez zobowiązanego na podstawie i w ramach legalnego stosunku czy też tytułu prawnego, ustalenie, że zobowiązany wykonuje inną jeszcze pracę zarobkową, czy też posiada wiele źródeł przychodu, nie uzasadnia zgodnej z prawem odmowy zastosowania art. 8 par. 1 pkt 4, albowiem są to okoliczności nie wymienione, nie przewidziane, w hipotezie rozważanego przepisu, i nie mogące wywrzeć wpływu na jego jednoznaczną i wiążącą dyspozycję.

Argument organów egzekucyjnych, że zajęcie, objęcie egzekucją, technicznego wyposażenia gabinetu lekarskiego, w którym skarżący wykonuje osobiście /swą/ pracę zarobkową lekarza specjalisty, nie naruszy podlegającego ochronie minimum jego egzystencji jest nieadekwatny do rozpoznawanej sprawy i analizowanego zagadnienia -unormowania prawnego.

Artykuł 8 par. 1 pkt 4 chroni - zwalnia spod egzekucji /bowiem/ nie środki czy zasoby z zakresu określonego minimum utrzymania ale - o czym stanowi się expressis verbis - narzędzia i inne przedmioty niezbędne do pracy zarobkowej. W kontekście tym zauważyć i podkreślić również należy, że choć badany art. 8 par. 1 pkt 4 zapewnia wprost i przede wszystkim ochronę prawną zobowiązanemu, to również można i y z punktu widzenia społecznego, należy doszukiwać się w nim racjonalizacji i celu ochrony zatrudnienia, miejsca pracy, pracy zarobkowej - w aspekcie szerszym i bardziej obiektywnym niż tylko indywidualne interesy strony konkretnego administracyjnego postępowania egzekucyjnego.

Powyższe rozważania uzasadniają /więc/ w pełni następujący pogląd prawny:

Na podstawie art. 8 par. 1 pkt 4 in initio ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./ nie podlegają egzekucji administracyjnej narzędzia i inne przedmioty niezbędne do pracy zarobkowej wykonywanej osobiście przez zobowiązanego dla którego to unormowania zwolnienia spod egzekucji nie ma prawnego znaczenia fakt wykonywania przez zobowiązanego innej jeszcze, aniżeli wymieniona, pracy zarobkowej.

Organy egzekucyjne wadliwie wyłożyły i zastosowały w sprawie prawo w postaci art. 8 par. 1 pkt 4 /cyt./ ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 22 ust. 2 pkt 3 i art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, dla doprowadzenia w sprawie do stanu zgodności z prawem. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie a także poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego pierwszej instancji.