Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 211/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2015-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 4
journal: Dz.U. 2015 poz 114
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 26
journal: Dz.U. 1991 nr 120 poz 526
law: Konwencja o prawach dziecka, przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r.
article: art. 2, art. 18, art. 32, art. 71 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Daria Sachanbińska – spr. Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2015 r. sprawy ze skargi Rzecznika Praw Dziecka na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 2 marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Nysy z dnia 23 października 2014 r., nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

W dniu 22 października 2014 r. N. B. złożyła w Ośrodku Pomocy Społecznej w Nysie wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na dzieci: A. B., D. B., P. B. i M. B., oraz o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na A. i D. B., dodatku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na P. i M. B., dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na A., D., P. i M. B. We wniosku podała, że jej rodzina składa się z pięciu osób i w jej skład - oprócz niej - wchodzi czworo ww. dzieci. Do wniosku dołączyła akty urodzenia dzieci, akt zgonu A. B. (męża wnioskodawczyni), dokumenty dotyczące dochodów uzyskanych przez nią w 2013 r. oraz decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia 6 października 2014 r., nr [...] o odstąpieniu do zobowiązania cudzoziemca – N. B. do powrotu i udzieleniu zgody na pobyt ze względów humanitarnych.

Decyzją z dnia 23 października 2014 r., nr [...], działający z upoważnienia Burmistrza Nysy - Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, odmówił przyznania N. B. żądanych świadczeń. W uzasadnieniu decyzji odnotował, że strona jest cudzoziemką - obywatelką Ukrainy, stąd w sprawie ma zastosowanie art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stwierdził, że w przypadku wnioskodawczyni nie stosuje się przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, natomiast umowa między Rzeczpospolitą Polską a Ukrainą z dnia 18 maja 2012 r. o zabezpieczeniu społecznym nie reguluje kwestii świadczeń rodzinnych. Strona legitymuje się decyzją Komendanta Placówki Granicznej w [...] z dnia 6 października 2014 r., z której wynika, że udzielono jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Zatem, zdaniem organu, wnioskodawczyni nie przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie żadnego z zezwoleń wymienionych w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy, nie posiada statusu uchodźcy lub karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", więc brak jest podstaw do przyznania jej świadczeń rodzinnych.

Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem, N. B. w odwołaniu wskazała, że zwraca się o "bezzwłoczne procedowanie nad odwołaniem z uwagi na dobro małoletnich dzieci, które zostały pozbawione pomocy finansowej" i które nie mają zaspokojonych podstawowych potrzeb. Wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji oraz wypłatę należnego zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na okres od 1 listopada 2014 r. W uzasadnieniu odwołania podała, że jest wdową po obywatelu Polski, który zmarł 11 listopada 2006 r. Z tego związku ma czworo dzieci, które posiadają obywatelstwo polskie. Stwierdziła, że pięciokrotnie składała do Wojewody wnioski o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP i ostatnia karta pobytu została wydana 2 lipca 2013 r., z datą ważności do 10 maja 2014 r. Wywodziła, że z powodu samotnego wychowywania dzieci i konieczności opieki nad nimi nie wystąpiła o nowy paszport, a poprzedni utracił ważność 9 lutego 2014 r., stąd nie mogła złożyć kolejnego wniosku o udzielenie zgody na zamieszkanie i wydanie karty pobytu. Zarzuciła, że decyzja organu pierwszej instancji jest krzywdząca dla jej dzieci, które są obywatelami Polski, tu się urodziły oraz są wychowywane i tu realizują obowiązek szkolny. Podkreśliła także, że zamierza przebywać w Polsce, a odmowa przyznania pomocy finansowej negatywnie wpłynie na i tak bardzo trudną sytuację rodziny.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia 2 marca 2015 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu postanowiło utrzymać w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało na mające w sprawie zastosowanie przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114), zwanej dalej ustawą, a następnie podkreśliło, że prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje m.in. rodzicom lub jednemu z rodziców, jednak aby przyznać wnioskującemu jakiekolwiek świadczenie rodzinne konieczne jest spełnienie warunków określonych w art. 1 ust. 2 ustawy. Wnioskodawczyni jest cudzoziemką, obywatelką Ukrainy, a Ukraina nie jest członkiem Unii Europejskiej, więc w przedmiotowej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Ukraina wprawdzie podpisała z Rzeczpospolitą Polską umowę dwustronną o zabezpieczeniu społecznym (sporządzona w Kijowie dnia 18 maja 2012 r. - Dz. U. z 2013 r., poz. 1373), lecz w umowie tej nie uregulowano kwestii dotyczących świadczeń rodzinnych, dlatego też nie może być stronie przyznane wnioskowane świadczenie na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a i b ustawy. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie ponadto wynika, że strona legitymuje się decyzją Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] o odstąpieniu od zobowiązania cudzoziemca do powrotu i udzieleniu zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 303 ust. 1 pkt 2, art. 348 pkt 2 i 3, art. 355 ust. 1 i art. 356 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650, z późn. zm.). Przepis art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy określa natomiast, że świadczenia rodzinne przysługują cudzoziemcom na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 lub art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650 oraz z 2014 r. poz. 463 i 1004), lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Kolegium stwierdziło, że N. B. nie posiada żadnego z dokumentów wymienionych w tym przepisie. Nie legitymuje się również statusem uchodźcy i nie podlega ochronie uzupełniającej. Ponadto nie posiada karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", ani zezwolenia na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, nie została przyjęta w celu podjęcia studiów oraz nie ma prawa do wykonywania pracy na podstawie wizy. Zdaniem Kolegium, strona nie spełnia zatem żadnej z przesłanek określonych w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy, stąd świadczenia rodzinne nie mogą być przyznane.

Odnosząc się do zawartych w odwołaniu argumentów związanych z obywatelstwem polskim dzieci, organ odwoławczy wyjaśnił, że stroną postępowania w sprawach o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami nie są dzieci, lecz osoby wymienione w art. 4 ust. 2 ustawy, zatem to te osoby mogą wystąpić ze stosownym wnioskiem oraz muszą spełniać przesłanki do uzyskania świadczeń rodzinnych. Co do argumentacji strony dotyczącej trudnej sytuacji rodziny, wskazał organ na brak możliwości uznaniowego przyznawania tych świadczeń w sytuacji, gdy nie zostały spełnione przesłanki ustawowe. Skoro strona, która jest cudzoziemką nie spełnia warunków określonych w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy, to brak jest podstaw prawnych do pozytywnego załatwienia jej wniosku.

Na decyzję organu odwoławczego skargę wniósł Rzecznik Praw Dziecka (dalej zwany Rzecznikiem), który domagał się uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji. Zarzucił, że zaskarżona decyzja narusza prawo materialne w sposób mający wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że N. B., nie posiadając karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", a posiadając zgodę na pobyt ze względów humanitarnych, nie spełnia żadnej z przesłanek określonych w art. 1 ust. 2 ustawy i w konsekwencji nie jest uprawniona do świadczeń rodzinnych.

W uzasadnieniu skargi Rzecznik podał, że N. B. jest matką samotnie wychowującą pięcioro dzieci, w tym czworo, których dotyczy wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku. Podkreślił, że przepisy art. 71 ust. 1 Konstytucji RP i art. 26 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka (Dz. U. z 1991 r. nr 120, poz. 526, z późn. zm.) uzasadniają wniesienie do sądu administracyjnego skargi na decyzję odmawiającą przyznania na dzieci świadczeń rodzinnych. Nie zgodził się ze stanowiskiem organów decyzyjnych i wywodził, że posiadanie zgody na pobyt w Polsce ze względów humanitarnych stanowi podstawę do wydania cudzoziemcowi karty pobytu na podstawie art. 240 ustawy o cudzoziemcach. W karcie pobytu umieszcza się adnotację "dostęp do rynku pracy" - w przypadku zezwolenia udzielonego cudzoziemcowi, który m.in. jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a takie uprawnienie strona posiada, stosownie do art. 87 ust. 1 pkt 4a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r., poz. 149, z późn. zm.). W konsekwencji, N. B. spełnia przesłanki do wydania karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy". Rzecznik nadmienił, że uzyskał informację, iż system informatyczny uniemożliwia opatrzenie ww. adnotacją karty pobytu wydawanej osobie posiadającej zgodę na pobyt ze względów humanitarnych. Dalej, argumentował, że prawidłowa wykładnia art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy powinna uwzględniać aspekt celowościowy normy oraz jej zgodność ze standardami wyznaczonymi przez Konstytucję RP i Konwencję o prawach dziecka. Karta służy wyłącznie identyfikacji cudzoziemca, a nie potwierdzeniu jego określonego tytułu prawnego do przebywania na terenie Polski - o tym decyduje treść zezwolenia na pobyt. Słuszności tego stanowiska można dopatrzeć się w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy, który zawiera wyliczenie rodzajów zgód (tytułów prawnych) na pobyt cudzoziemca, uprawniających do świadczeń rodzinnych, a zatem przede wszystkim posiadanie określonego rodzaju zgody na pobyt decyduje o przysługiwaniu świadczeń rodzinnych. Powyższa zasada, uzależniająca prawo do świadczeń rodzinnych od posiadania przez cudzoziemca określonego tytułu prawnego do przebywania na terenie Polski, jest respektowana także w kolejnej jednostce redakcyjnej art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy, czyli lit. d, pomimo że przepis ten posługuje się odmienną techniką redakcyjną i nie wymienia tytułów do pobytu, a wprowadza obowiązek posiadania karty pobytu. Skoro kartę pobytu wydaje się cudzoziemcowi, któremu udzielono: a) zezwolenia na pobyt czasowy; b) zezwolenia na pobyt stały; c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE; d) zgody na pobyt ze względów humanitarnych (art. 240 ustawy o cudzoziemcach), to należy przyjąć, że ustawodawca konsekwentnie przyznaje, iż świadczenia rodzinne należą się cudzoziemcom posiadającym tytuły wymienione w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy, a ponadto cudzoziemcom posiadającym zgodę na pobyt ze względów humanitarnych.

W ocenie Rzecznika, wykładnia prawa uznająca obowiązek legitymowania się kartą pobytu przez cudzoziemca posiadającego zgodę na pobyt ze względów humanitarnych, jako warunek przyznania świadczeń rodzinnych, budzi wątpliwości konstytucyjne. Jest to wymaganie nadmierne, zbyteczne, niecelowe, a więc godzące w zasadę demokratycznego państwa prawnego. Niezgodność skutków obowiązujących przepisów z intencjami prawodawcy (z celem określonych rozwiązań normatywnych) daje natomiast podstawę do wykazania naruszenia reguł prawidłowej legislacji. Rzecznik podkreślił, że żadne racjonalne względy nie wyjaśniają, dlaczego osoba posiadająca zgodę na pobyt ze względów humanitarnych powinna legitymować się kartą pobytu, by otrzymać świadczenia rodzinne w Polsce. Jest to wymóg bezzasadnie i arbitralnie ograniczający prawo do zabezpieczenia społecznego, a zatem sprzeczny z zasadą prawidłowej legislacji i niedopuszczalny w demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji RP). Wykładnia przepisów w zgodzie z Konstytucją RP wymaga pominięcia tego wymogu przy wykładni art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy. Ponadto obowiązek posiadania karty pobytu stanowi także kryterium bezzasadnie różnicujące cudzoziemców uprawnionych do pobytu ze względów humanitarnych w dostępie do świadczeń rodzinnych, co z kolei prowadzi do naruszenia zasady równego traktowania przez władze publiczne - wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Rzecznik dodatkowo podniósł, że przy wykładni spornego przepisu ustawy należy uwzględnić brzmienie art. 71 ust. Konstytucji RP oraz art. 2 i art. 26 Konwencji o prawach dziecka. W przedmiotowej sprawie - zdaniem skarżącego - przepisy te zostały naruszone.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i podkreślając, że cudzoziemiec, tak jak i obywatel Polski, ubiegający się o świadczenia rodzinne powinien legitymować się dokumentami wymienionymi w przepisach prawa.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego poparł skargę oraz argumentację w niej zawartą oraz złożył pismo Dyrektora Departamentu Legalizacji Pobytu Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 25 maja 2015 r., w którym stwierdzono, że brak jest podstaw prawnych do zamieszczenia na karcie pobytu, wydawanej w związku z udzieleniem zgody na pobyt ze względów humanitarnych, adnotacji "dostęp do rynku pracy". Uczestniczka postępowania – N. B. poparła skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż w niej wywiedziono.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego i trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 2 marca 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania N. B. świadczeń rodzinnych.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja wydana przez organ pierwszej, naruszają przepisy prawa materialnego, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia o odmowie przyznania N. B. wnioskowanego na dzieci zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku stanowiły przepisy obowiązującej w dacie orzekania przez organ odwoławczy, cyt. wyżej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, nadal zwanej w skrócie "ustawą", która określa warunki nabywania oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tej pomocy. Stosownie do treści art. 1 ust. 2 ustawy, świadczenia rodzinne przysługują:

1) obywatelom polskim;

2) cudzoziemcom:

a) do których stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,

b) jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów dwustronnych o zabezpieczeniu społecznym,

c) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 lub art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650 oraz z 2014 r. poz. 463 i 1004), lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

d) posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy.

W ust. 3 art. 1 ustawy zastrzeżono, że świadczenia rodzinne przysługują osobom, o których mowa w ust. 2, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres zasiłkowy, w którym otrzymują świadczenia rodzinne, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Wnioskowany przez stronę zasiłek rodzinny, po myśli art. 4 ust. 1 ustawy, ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka, zaś stosownie do ust. 2 tej regulacji, prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje:

1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka;

2) opiekunowi faktycznemu dziecka;

3) osobie uczącej się.

Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny. N. B. - obywatelka Ukrainy, przebywająca legalnie w Polsce (pobyt ze względów humanitarnych) wystąpiła o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na czworo dzieci, urodzonych oraz mieszkających w Polsce i legitymujących się polskim obywatelstwem. Stosownie do art. 3 pkt 16a ustawy, ilekroć jest w niej mowa o rodzinie wielodzietnej oznacza to rodzinę wychowującą troje i więcej dzieci mających prawo do zasiłku rodzinnego. Ograny ustaliły, że N. B. nie spełnia przesłanek, o jakich mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy, ponieważ w jej przypadku nie mają zastosowania przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, prawo do zasiłku rodzinnego nie przysługuje jej na mocy dwustronnej umowy międzynarodowej, nie przebywa na terytorium Polski na podstawie zezwoleń wymienionych w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy, nie posiada statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, ani też nie przedstawiła karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy". Do kręgu osób wymienionych w art. 1 ust. 2 należą natomiast jej dzieci – A., D., P. i M. B.

W ocenie Sądu, oceniając stan faktyczny sprawy w kontekście przedstawionych regulacji prawnych należało rozważyć, czy o prawie do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku powinno decydować obywatelstwo matki i spełnienie przez nią wskazanych wyżej przesłanek, jako osoby formalnie uprawnionej do świadczeń, czy też obywatelstwo ww. dzieci.

Odpowiadając na to pytanie, zdaniem Sądu, trzeba mieć na uwadze, że celem zasiłku rodzinnego - zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy - jest częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Wskazane świadczenie stanowi pomoc finansową, której udzielenie ustawodawca wyraźnie powiązał z sytuacją dziecka, któremu rodzice czy opiekunowie nie są w stanie zapewnić utrzymania z uwagi na brak dostatecznych dochodów. Skoro przedmiotowy zasiłek przeznaczony jest na zaspokojenie potrzeb dziecka, to ma służyć jego dobru, choć formalnie, z przyczyn praktycznych, przysługuje rodzicowi lub opiekunowi. Z tych przyczyn rację ma Rzecznik Praw Dziecka, gdy twierdzi, że wykładni przepisów ustawy, w tym również jej art. 1 ust. 2, należy dokonywać z uwzględnieniem celu regulacji art. 4 ust. 1 ustawy oraz zasad konstytucyjnych. Źródła praw podmiotowych do świadczeń rodzinnych należy poszukiwać w art. 71 ust. 1 Konstytucji RP, wedle którego państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny, natomiast rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Ponadto w art. 18 Konstytucji RP zastrzeżono, że rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej. Na potrzebę stosowania wykładni przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych z uwzględnieniem zasad konstytucyjnych wielokrotnie zwrócono uwagę w orzecznictwie sądowym, gdzie trafnie podkreśla się, że interpretacja przepisów ustawy pomijająca fakt polskiego obywatelstwa dzieci, których matka jest cudzoziemką, stawia je w gorszej sytuacji niż ich rówieśników - także obywateli polskich. Takiemu nierównemu traktowaniu małoletnich dzieci posiadających obywatelstwo polskie i zamieszkujących na terytorium Polski, tylko z tego powodu, że ich matka ma inne obywatelstwo, zasadnie postawił Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Przepis ten gwarantuje wszystkim równość wobec prawa i równe traktowanie przez władze publiczne, a także zakazuje dyskryminacji w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Do naruszenia tego właśnie przepisu doszło w kontrolowanej sprawie, ponieważ objęte wnioskiem dzieci są dyskryminowane z powodu obywatelstwa ich matki. Ponadto, wskutek wydanych decyzji, znalazły się w gorszej sytuacji niż inne podobne im osoby, przy czym nie ma obiektywnego i rozsądnego uzasadnienia dla odmiennego ich traktowania. Takiego traktowania nie sposób uznać za pozostające w zgodzie z kolejną konstytucyjną zasadą, wedle której Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP). W orzecznictwie słusznie dostrzega się również, że zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy, świadczenia rodzinne są finansowane w formie dotacji celowej z budżetu państwa i powinny być przeznaczone do wykorzystania dla obywateli tegoż państwa (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 227/14, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt IV SA/Wr 464/08, dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd zgodził się także z Rzecznikiem, że taka interpretacja komentowanych przepisów ustawy, która pozbawia dzieci N. B. pomocy z uwagi na brak posiadania przez nią karty pobytu ze stosowną adnotacją, nie świadczy o realizacji art. 26 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka, statuującego prawo każdego dziecka do korzystania z systemu zabezpieczenia społecznego.

Z tych wszystkich przyczyn, w okolicznościach sprawy, nie można podzielić stanowiska organu pierwszej oraz drugiej instancji i odmówić przyznania świadczeń rodzinnych tylko dlatego, że wniosek złożyła osoba, która nie wykazała spełnienia przesłanek z art. 1 ust. 2 ustawy. Organy dokonały wadliwej wykładni tego przepisu oraz art. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, bo przy jej dokonywaniu pominęły prawnie uzasadnione cele ustawy oraz zasady konstytucyjne.

Z uwagi na stwierdzone naruszenia, które powodują konieczność uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji, zbędne stało się odnoszenie do zarzutów skargi dotyczących prawidłowości dokonanej przez organy wykładni art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy i badanie sprawy w kontekście spełnienia przez N. B. przesłanki do wydania karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy".

W ponownym postępowaniu organy uwzględnią przedstawioną przez Sąd ocenę prawną i przyznają stronie wnioskowane świadczenia, po wcześniejszym ustaleniu, czy spełnione zostało kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 wyroku. Orzeczenie zawarte w punkcie 2 wyroku uzasadnia przepis art. 152 P.p.s.a.