Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 193/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2006-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Sędzia WSA Marzenna Glabas Adam Matuszak Beata Jezielska (spr.) Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi Z. O. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zameldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" Wójt Gminy orzekł o zameldowaniu Z. O. na pobyt stały w lokalu mieszkalnym "[...]" w Z. W uzasadnieniu podano, iż w świetle zebranego materiału dowodowego Z. O. przebywa w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego pobytu. Posiada tam swoje rzeczy osobiste co potwierdzają oględziny przeprowadzone w lokalu. Skupia w nim swoje centrum życiowe. Pracuje w zakładzie, którego siedzibą jest G. i praca ma charakter terenowy, o czym świadczy zaświadczenie z zakładu pracy. W związku z tym w ocenie organu zostały spełnione przesłanki określone w art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wskazano, iż instytucja zameldowania nie przesądza o prawie do lokalu ani o uprawnieniu do przebywania w nim, zaś ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego.

Od decyzji tej odwołała się B. O. Podała, iż oboje z dziadkiem nie wyrażają zgody na zameldowanie jej byłego męża na pobyt stały. Podniosła, iż od chwili rozwodu tj. od czerwca 2005r. Z. O. w lokalu nie zamieszkuje, a przyjeżdża jedynie czasami do dzieci. Nie uczestniczy w kosztach utrzymania lokalu. Podała, iż obecnie przebywa w G., gdzie zakupił mieszkanie i gdzie pracuje. Poza tym przebywa często u swoich rodziców. Podniosła, iż Z. O. nie stawił się na żadną z rozpraw administracyjnych, a w związku z tym w jej ocenie nie zależy mu na zameldowaniu. Wyjaśniła, iż wcześniej zajmował pokój w przedmiotowym lokalu wraz z nią i z dzieckiem. Natomiast jego rzeczy osobiste pozostawione w lokalu, to rzeczy z których od dawna nie korzysta. Podała, iż gdyby chciał zamieszkać w lokalu, to nie wywoziłby wszystkich rzeczy, a zabrał prawie wszystko co razem zakupili, zaś za resztę rzeczy domaga się spłaty. Wskazała, iż między innymi zdemontował piec do centralnego ogrzewania. Odwołująca się wyjaśniła, iż zamierza wnieść sprawę o podział majątku. .

Decyzją z dnia "[...]" Wojewoda uchylił decyzję organu pierwszej instancji i odmówił zameldowania Z. O. na pobyt stały w lokalu nr "[...]" w Z. W uzasadnieniu podano, iż oceniając materiał dowodowy zebrany w sprawie organ stwierdził brak podstaw do zameldowania. Wskazano, iż Z. O. posiada zameldowanie w przedmiotowym lokalu na pobyt czasowy do dnia "[...]"maja 2007r. Firma, w której pracuje wynajęła mu mieszkanie służbowe. W związku z tym uznano, iż nie zamieszkuje on w lokalu z zamiarem stałego pobytu, jego pobyt w nim ma charakter sporadyczny. W związku z tym w ocenie organu wystarczające jest zameldowanie na pobyt czasowy. Wyjaśniono, iż brak zameldowania na pobyt stały nie ogranicza jego praw wynikających ze współwłasności lokalu, gdyż ewidencja ludności służy jedynie rejestracji stanu faktycznego.

Na tę decyzję skargę wniósł Z. O., zarzucając błąd w ustaleniach stanu faktycznego polegający na dowolnym przyjęciu, iż skarżący nie przebywa w przedmiotowym lokalu, a tymczasowe zameldowanie spełnia jego potrzeby w tym zakresie. Podniósł, iż dowody na tę okoliczność stanowią wyłącznie zeznania osób mających interes w ustaleniu takiego stanu, a mianowicie jego byłej żony i jej dziadka, będących współwłaścicielami lokalu. Zarzucił, iż organ nie uwzględnił innych dowodów wskazujących na jego zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu. Skarżący podniósł, iż jest współwłaścicielem lokalu i do niego należy wybór stałego miejsca pobytu, a organ winien jedynie stwierdzić legalność tego pobytu i dokonać jego rejestracji. Wskazał, iż przesłuchani świadkowie nie negowali faktu jego przebywania w lokalu, zaś ich zeznania zostały potraktowane wybiórczo. Wskazał, iż powołał się na fakt, iż jego rzeczy w mieszkaniu znajdują się w kartonach, lecz pominął okoliczność, iż zostały one spakowane przez B. O. i F. H., a fakt że w mieszkaniu się znajdują świadczy o korzystaniu przez niego z lokalu. Podniósł także, iż w wynajętym mieszkaniu nie jest zameldowany, gdyż nie może posiadać drugiego zameldowania czasowego, zaś na zameldowanie na pobyt stały nie wyraża zgody pracodawca. To z kolei naraża go na szereg niedogodności, między innymi na utratę pracy. Podniósł, iż przebywanie w lokalu uzależnione jest od jego pracy. Skarżący wskazał ponadto, iż w jego sprawie zapadło szereg decyzji o zameldowaniu i odmowie zameldowania go w przedmiotowym lokalu. Zarzucił, iż zaskarżoną decyzją odmówiono mu zameldowania bez zajęcia stanowiska co do dowodów potwierdzających jego fakt pobytu w lokalu. W związku z tym w ocenie skarżącego decyzja nie jest oparta na przepisach prawa, lecz na niemerytorycznej ocenie konfliktu pomiędzy stronami.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 póz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji.

Słuszne jest stanowisko organu, iż zameldowanie jest potwierdzeniem jedynie stanu faktycznego. Zatem zameldowanie nie ma żadnego związku z uprawnieniem do lokalu, a sam fakt posiadania udziału w nieruchomości nie przesądza o konieczności zameldowania w tym lokalu. Wbrew bowiem twierdzeniom skarżącego o charakterze pobytu w określonym lokalu nie przesądza jego oświadczenie woli w tym względzie, lecz okoliczności faktyczne (tak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 1981 r. Sygn. akt SA 314/81, ONSA z 1981 r. z. 1 nr 24). Zatem w razie wątpliwości co do charakteru pobytu osoby wnioskującej o zameldowanie organ ewidencyjny musi ustalić w oparciu o zebrane w sprawie dowody, czy faktycznie osoba ta - jak stanowi art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 1987r. Nr 87 póz. 960 ze zm.) - zamieszkuje w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Podnieść także należy, iż zgodnie z art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie przed organami administracji publicznej jest dwuinstancyjne. Oznacza to, iż w przypadku wniesienia odwołania organ je rozpoznający nie ogranicza się jedynie do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej pod kątem jej zgodności z prawem, lecz rozpoznaje sprawę na nowo. Przy czym stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości lub w części i orzec w tym zakresie co do istoty sprawy lub umorzyć postępowanie pierwszej instancji. Jednakże takie ukształtowanie kompetencji organu odwoławczego nakłada na ten organ określone obowiązki. Jest on bowiem - w myśl art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego -zobowiązany do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W związku z tym także na organie odwoławczym ciąży obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy (art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Natomiast w uzasadnieniu decyzji winien on wskazać jakie fakt uznał za udowodnione i dowody, na których się oparł, jak również przyczyny dla których innym dowodom odmówił wiarygodności (art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego).

W niniejszej sprawie organ odwoławczy uchylając decyzję organu pierwszej instancji nie dokonał całościowej oceny materiału dowodowego. Podnieść bowiem należy, iż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż swoje rozstrzygnięcie organ oparł na ustaleniach Policji, a także zeznaniach stron oraz świadków. Jednakże ocena zeznań świadków jest wybiórcza, gdyż dotyczy tylko dwóch świadków: Z. B. oraz J. D. Natomiast z akt sprawy wynika, iż w sprawie przesłuchiwani byli także inni świadkowie (k"[...]" akt administracyjnych). Wprawdzie sposób ich przesłuchania (tj. bez pouczenia o odpowiedzialności karnej oraz bez podpisania protokołu z rozprawy) stanowi uchybienie formalne, co było między innymi podstawą uchylenia jednej z decyzji organu pierwszej instancji, jednakże w toku dalszego postępowania w ogóle zaniechano przesłuchania części świadków bez wskazania żadnego powodu. Organ odwoławczy nie wyjaśnił, dlaczego odstąpiono od przesłuchania tych świadków lub też z jakich względów uznano, iż ich przesłuchanie nie jest istotne. W tej sytuacji nie sposób uznać, iż okoliczności faktyczne sprawy zostały wyjaśnione, gdyż w myśl art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Ponadto należy podnieść, iż sam fakt podjęcia pracy w innej miejscowości niż miejsce zamieszkania, o ile nie wiąże się z tym przeniesienie centrum życiowego danej osoby, nie przesądza o braku zamiaru jej pobytu w dotychczasowym miejscu zamieszkania. Natomiast wskazać należy, iż w swoim odwołaniu B. O. podała, iż skarżący zabrał z lokalu rzeczy, które wspólnie do niego zakupili (np. piec centralnego ogrzewania). Zatem potwierdzenie tej okoliczności miałoby istotne znaczenie dla oceny charakteru pobytu skarżącego w przedmiotowym lokalu.

Wobec powyższego uznać należy, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.