Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 1076/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń / spr./ Sędziowie SO del. Piotr Popek WSA Jarosław Szaro Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2016 r. spraw ze skarg A. P. na decyzje Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2015 r. - nr [...] w przedmiocie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych, - nr [...] w przedmiocie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych, 1) uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2015r. nr [...] i nr [...] , 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego A. P. kwotę 18.034 (osiemnaście tysięcy trzydzieści cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skarg A. P. są decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] września 2015 r. nr [...] i nr [...], w sprawach nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych.

Zaskarżone rozstrzygnięcia zostały oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne:

I. w dniu 13 lipca 2006 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej ARiMR) wpłynął wniosek A. P. ( zwanego także Skarżącym ) do przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2006. Strona zadeklarowała łącznie 4,66 ha gruntów rolnych przeznaczonych do zalesienia, w tym działkę rolną z oznaczeniem A, położoną na działce ew. nr 481 o powierzchni 1,72 ha, działkę rolną z oznaczeniem B, położoną na działce ew. nr 481 o powierzchni 1,26 ha, działkę rolną z oznaczeniem C, położoną na działkach ew. o nr 1111/1 (0,53ha), 1111/2 (0,57), 1111/3 (0,58) o łącznej powierzchni 1,68 ha. W dniu [...] września 2006 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał postanowienie o spełnieniu niezbędnych warunków we wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie gruntów rolnych.

W dniu 17 maja 2007 r. do Biura Powiatowego ARiMR (zwanego również jako Biuro) wpłynęło oświadczenie A. P. o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia. Kierownik Biura Powiatowego decyzją z [...] czerwca 2007 r. przyznał A. P. płatności na zalesianie gruntów rolnych w łącznej wysokości 32 090,20 zł, w tym 26 870,00 zł z tytułu wsparcia na zalesienie - płatne jednorazowo po wykonaniu zalesienia, 3 542,60 zł z tytułu premii pielęgnacyjnej - płatne corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia oraz 1 677,60 zł z tytułu premii zalesieniowej - płatne corocznie przez okres 20 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia. Powyższa decyzja stała się ostateczna. Płatności przyznane tą decyzją zostały przekazane 19 lipca 2007 r. na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

W dniu 5 marca 2008 r. w na gruncie zalesionym przez A. P. została przeprowadzona kontrola na miejscu. Z protokołu wynika, iż zadeklarowana powierzchnia całkowita zalesienia jest mniejsza niż powierzchnia całkowita stwierdzona, a nadto, że zadeklarowana powierzchnia całkowita zalesienia jest większa niż powierzchnia całkowita nadto stwierdzono uchybienia szczegółowe.

W dniu 14 lipca 2008 r. do Biura wpłynął wniosek A. P. o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2008. W związku z powyższym w dniu 23 września 2008 r. została wypłacona płatność w łącznej wysokości 5220,20 zł, w tym 3542,60 zł z tytułu premii pielęgnacyjnej oraz 1677,60 zł z tytułu premii zalesieniowej.

W dniu 30 czerwca 2009 r. do Biura wpłynął wniosek A. P. o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2009, zatem w dniu 22 października 2009 r. została wypłacona płatność w łącznej wysokości 5220,20 zł, w tym 3542,60 zł z tytułu premii pielęgnacyjnej oraz 1677,60 zł z tytułu premii zalesieniowej.

W dniu 25 czerwca 2010 r. do Biura wpłynął wniosek A. P. o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2010 stąd w dniu 11 października 2010 r. została wypłacona płatność w łącznej wysokości 5220,20 zł, w tym 3542,60 zł z tytułu premii pielęgnacyjnej oraz 1677,60 zł z tytułu premii zalesieniowej.

W dniu 7 lipca 2011 r. do Biura wpłynął wniosek A. P. o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2011 i w dniu 9 sierpnia 2011 r. została wypłacona płatność w łącznej wysokości 5220,20 zł, w tym 3542,60 zł z tytułu premii pielęgnacyjnej oraz 1677,60 zł z tytułu premii zalesieniowej.

W związku z nieprzekwalifikowaniem przez A. P. gruntu rolnego na grunt leśny części gruntów objętych wnioskiem o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych z przyczyn innych niż negatywna ocena udatności uprawy, Kierownik Biura Powiatowego decyzją z [...] sierpnia 2013 r., orzekł o wstrzymaniu w części płatności na zalesianie tj. wypłacie pomocy na zalesianie w mniejszej wysokości począwszy od roku 2012.

W związku z niedotrzymaniem w części zobowiązania wieloletniego z tytułu zalesiania gruntów rolnych, A. P. dokonał zwrotu części nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych w kwocie 1722,00 zł, obejmującej zwrot: za rok 2006 - 1066,80 zł, za rok 2008 - 163,80 zł, za rok 2009 - 163,80 zł, za rok 2010 - 163,80 zł, za rok 2011 - 163,80 zł.

W dniu 6 sierpnia 2012 r. do Biura wpłynął wniosek A. P. o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2012. W związku z powyższym w dniu 12 września 2013 r., została wypłacona płatność w łącznej wysokości 1602,00 zł z tytułu premii zalesieniowej wypłacone na podstawie decyzji z [...] czerwca 2007 r. o przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych, decyzji z 26 sierpnia 2013 r. o wstrzymaniu w części płatności na zalesianie. W dniu 12 lipca 2013 r., do Biura wpłynął wniosek A. P. o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2013. W związku z powyższym w dniu 12 września 2013 r., na rachunek bankowy została wypłacona płatność w łącznej wysokości 1602,00 zł z tytułu premii zalesieniowej wypłacone na podstawie decyzji z [...] czerwca 2007 r. o przyznaniu płatności na zalesianie gruntów rolnych, decyzji z [...] sierpnia 2013 r. o wstrzymaniu w części płatności na zalesianie.

W dniu 11 lipca 2014 r., do Biura wpłynął akt notarialny Repertorium A numer [...] z 2014 r., dotyczący umowy przeniesienia prawa własności nieruchomości obejmujący między innymi działki ew. nr 481, 1111/1, 1111/2, 1111/3 - objętych zobowiązaniem do prowadzenia uprawy leśnej na gruntach rolnych przez okres 20 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności na zalesianie gruntów rolnych. Wraz z aktem notarialnym zostało złożone oświadczenie przejmującego własność działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych, wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych oraz wymagane zaświadczenia. Wobec powyższego Kierownik Biura Powiatowego decyzją z [...] września 2014 r. wstrzymał płatności na zalesianie.

Po rozpatrzeniu odwołania A. P. Dyrektor Oddziału Regionalnego decyzją z [...] grudnia 2014 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z [...] września 2014 r.

Na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego z [...] grudnia 2014 r., A. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA). Postanowieniem z 10 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Rz 149/15, Sąd odrzucił skargę w związku z uchybieniem trzydziestodniowego terminu na jej wniesienie.

W dniu 22 czerwca 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego skierował do A. P. zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych, przyznanych mu na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego z [...] czerwca 2007 r. o przyznanie płatności z tytułu zalesiania gruntów.

Decyzją z [...] lipca 2015 r. nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił A. P. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych w łącznej wysokości 54 453,00 zł.

II. W dniu 1 czerwca 2005 r. do Biura wpłynął wniosek A. P. o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2005. Strona zadeklarowała 9,08 ha gruntów rolnych przeznaczonych na zalesienia na działce rolnej z oznaczeniem "A" położoną na działce ew.nr 1612/1. W dniu [...] października 2005 r., Kierownik wydał postanowienie o spełnieniu niezbędnych warunków we wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie gruntów rolnych.

W dniu 17 maja 2006 r. do Biura wpłynęło oświadczenie A. P. o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia. Kierownik Biura Powiatowego decyzją z [...] maja 2006 r. przyznał A. P. płatności na zalesianie gruntów rolnych, na mocy której przyznał płatność w łącznej wysokości 57 854,80 zł, w tym 46 348,00 zł z tytułu wsparcia na zalesienie - płatne jednorazowo po wykonaniu zalesienia, 8 238,00 zł z tytułu premii pielęgnacyjnej - płatne corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia oraz 3 268,80 zł z tytułu premii zalesieniowej - płatne corocznie przez okres 20 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia. Decyzja ta stała się ostateczna. Płatności przyznane www. decyzją zostały przekazane 30 czerwca 2006 r. na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

W dniu 6 lipca 2007 r. do Biura wpłynął wniosek A. P. o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2007 i w dniu 1 sierpnia 2007 r. została wypłacona płatność w łącznej wysokości 11506,80 zł, w tym 8238,00 zł z tytułu premii pielęgnacyjnej oraz 3268,80 zł z tytułu premii zalesieniowej.

W dniu 14 lipca 2008 r. do Biura wpłynął wniosek A. P. o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2008 i w dniu 23 września 2008 r. została wypłacona płatność w łącznej wysokości 11506,80 zł, w tym 8238,00 zł z tytułu premii pielęgnacyjnej oraz 3268,80 zł z tytułu premii zalesieniowej.

W dniu 30 czerwca 2009 r. do Biura wpłynął wniosek A. P. o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2009, zatem w dniu 27 października 2009 r. została wypłacona płatność w łącznej wysokości 11506,80 zł, w tym 8238,00 zł z tytułu premii pielęgnacyjnej oraz 3268,80 zł z tytułu premii zalesieniowej.

W dniu 26 czerwca 2010 r. do Biura wpłynął wniosek A. P.o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2010, stąd w dniu 11 października 2010 r. została wypłacona płatność w łącznej wysokości 11506,80 zł, w tym 8238,00 zł z tytułu premii pielęgnacyjnej oraz 3268,80 zł z tytułu premii zalesieniowej.

W dniu 7 lipca 2011 r. do Biura wpłynął wniosek A. P. o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2011 i w dniu 9 sierpnia 2011 r. została wypłacona płatność w wysokości 3268,80 zł z tytułu premii zalesieniowej.

W dniu 6 lipca 2012 r. do Biura wpłynął wniosek A. P. o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2012 i w dniu 8 sierpnia 2012 r. została wypłacona płatność w wysokości 3268,80 zł z tytułu premii zalesieniowej.

W dniu 12 lipca 2013 r. do Biura wpłynął wniosek A. P. o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2013, stąd w dniu 6 września 2013 r. została wypłacona płatność w wysokości 3268,80 zł z tytułu premii zalesieniowej.

W dniu 15 maja 2014 r na gruncie zalesionym przez A. P. została przeprowadzona kontrola na miejscu. Kontrola nie została przeprowadzona, gdyż działka ew. nr 1612/1 objęta programem zalesieniowym została sprzedana. W dniu 11 lipca 2014 r. do Biura wpłynął akt notarialny Repertorium A nr [...] z 2014 r., dotyczący umowy przeniesienia prawa własności nieruchomości obejmujący między innymi działkę ewidencyjna nr 1612/1 objętą zobowiązaniem do prowadzenia uprawy leśnej na gruntach rolnych przez okres 20 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności na zalesianie gruntów rolnych. Wraz z aktem zostało złożone oświadczenie przejmującego własność działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych, wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych oraz wymagane zaświadczenia. Wobec powyższego Kierownik Biura Powiatowego decyzją z [...] września 2014 r. wstrzymał płatności na zalesianie.

Po rozpatrzeniu odwołania A. P. - Dyrektor Oddziału Regionalnego decyzją z [...] grudnia 2014 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego z [...] września 2014 r.

Na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego z [...] grudnia 2014 r., A. P. wniósł skargę do WSA. Postanowieniem z 10 lutego 2015r. sygn. akt I SA/Rz 150/15, Sąd odrzucił skargę w związku z uchybieniem trzydziestodniowego terminu na jej wniesienie.

W dniu 22 czerwca 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego skierował do A. P. zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych, przyznanych mu na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego z [...] maja 2006 r. o przyznaniu płatności z tytułu zalesiania gruntów.

Decyzją z [...] lipca 2015 r. nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił A. P. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych w łącznej wysokości 113 688,40 zł.

W uzasadnieniach: 1) decyzji z [...] lipca 2015 r. nr [...] oraz 2) decyzji z [...] lipca 2015 r. nr [...] - Kierownik Biura Powiatowego wyjaśnił, że zgodnie z § 13 ust. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r, w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich zwrotu, o którym mowa w ust. 3, dokonuje się na zasadach i w trybie określonych w przepisach ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r., poz. 1438 ze zm.). Art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji stanowi, że ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy UE; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy UE, b) finansowanie przez Agencję pomocy - następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Zwrócono uwagę, że przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków z wymienionych w tym przypisie funduszy.

Organ stwierdził, że A. P. zbył własność działek ewidencyjnych, na których położone były działki rolne objęte zobowiązaniem wieloletnim z tytułu zalesienia gruntów rolnych, natomiast nabywca tych gruntów złożył wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych oraz oświadczenie przejmującego własność wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych w dniu 11 lipca 2014 r., co stanowi przesłankę zwrotu płatności. Zgodnie bowiem z § 13 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia o zalesianiu gruntów rolnych z 2004 r. - rolnik zwraca płatność na zalesianie w pełnej wysokości za cały okres jej pobierania w przypadku przeniesienia przez producenta rolnego własności lub współwłasności wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności albo ich części na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, a producent rolny, który przejął własność lub współwłasność wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności albo ich części, nie spełnił warunków, o których mowa w § 11 ww. rozporządzenia tj. nie złożył wniosku o przyznanie płatności do kierownika biura powiatowego Agencji oraz zobowiązania do kontynuowania realizacji zobowiązań w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności tych działek.

Podkreślono, iż określony w rozporządzeniu termin 35 dni na złożenie wniosku umożliwiający wstąpienie do postępowania w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych przez nowego właściciela nieruchomości jest terminem prawa materialnego. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym, a termin ten nie podlega przywróceniu.

W związku z powyższym organ stwierdził, że pobrane kwoty środków pieniężnych odpowiednio: w wysokości 54453,00 zł oraz w wysokości 113 688,40 zł, stanowią kwoty nienależnie pobranych płatności podlegającą zwrotowi.

W sprawie zakończonej decyzją Kierownika Biura Powiatowego z [...] lipca 2015 r. nr [...], organ stwierdził, że na kwotę nienależnie pobranych płatności wypłaconych z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich składają się kwoty w wysokości: 11506,80 zł przyznanej za rok 2007; 11506,80 zł przyznanej za rok 2008; 11506,80 zł przyznanej za rok 2009; 11506,80 zł przyznanej za rok 2010; 3268,80 zł przyznanej za rok 2011; 3268,80 zł przyznanej za rok 2012; 3268,80 zł przyznanej za rok 2013.

Natomiast w sprawie zakończonej decyzją Kierownika Biura Powiatowego z [...] lipca 2015 r. nr [...], organ stwierdził, że na kwotę nienależnie pobranych płatności wypłaconych z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich składają się kwoty w wysokości: 5056,40 zł przyznanej za rok 2008; 5056,40 zł przyznanej za rok 2009; 5056,40 zł przyznanej za rok 2010; 5056,40zł przyznanej za rok 2011; 1602,00 zł przyznanej za rok 2012; 1602,00 zł przyznanej za rok 2013.

Organ w obu sprawach stwierdził, iż każda z ww. kwot przekracza kwotę stanowiącą równowartości 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006. Tym samym w odniesieniu do ww. płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności.

Nadto A. P. nie spełnił warunków określonych w rozporządzeniu o zalesieniu gruntów rolnych z 2004 r., tj. nie dotrzymał zobowiązania wieloletniego w związku z przekazaniem własności gruntów na rzecz innego rolnika, który złożył wniosek o wstąpienie się do toczącego się postępowania z tytułu zalesiania gruntów rolnych z uchybieniem terminu. Nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 (dla płatności w kampanii 2006-2009), który stanowi, iż obowiązek zwrotu płatności uznanej za nienależną lub nadmierną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy, a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze.

W sprawach pierwsze powiadomienie beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze płatności, zostało doręczona stronie przed upływem dziesięciu lat od daty płatności. Jednocześnie w przedmiotowych sprawach nie można uznać, iż strona działała w dobrej wierze. Nadto A. P. posiadał wiedzę, o konsekwencjach nieterminowego złożenia wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania.

W odwołaniach od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] lipca 2015 r. nr [...] oraz decyzji z [...] lipca 2015 r. nr [...] – A. P. reprezentowany przez radcę prawego wniósł o ich uchylenie w całości i umorzenie postępowania w I instancji, bądź uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez stwierdzenie braku podstaw do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych, względnie o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I Instancji.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, decyzjami z [...] września 2015 r. nr [...] i nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżone decyzje organu I instancji.

W uzasadnieniu obu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w sprawach nie jest kwestionowana okoliczność, że w dniu 16 kwietnia 2014 r. w wyniku zawartej umowy doszło do przeniesienia prawa własności nieruchomości:

1) w przypadku sprawy zakończonej decyzją z [...] września 2015 r. nr [...]: działki rolnej A o powierzchni 1,72 ha położonej na działce ew. nr 481, działce rolnej B o powierzchni 1,26 ha położonej na działce ew. nr 481, działce rolnej C o powierzchni 1,68 ha położonej na działkach ew. o nr 1111/1, 1111/2,1111/3, objętej wnioskiem skarżącego z 13 lipca 2006 r., na zalesienie gruntów rolnych do której przyznano A. P. płatność na mocy decyzji z [...] czerwca 2007 r.,

2) w przypadku sprawy zakończonej decyzją z [...] września 2015 r. nr [...]: działki rolnej A o powierzchni 9,08 ha położonej na działce ew. nr działki nr 1612/1, objętej wnioskiem skarżącego z 1 czerwca 2005 r., na zalesienie gruntów rolnych do której przyznano A. P. płatność na mocy decyzji z [...] maja 2006 r.

- w obu sprawach na rzecz K. P. reprezentującej Spółkę D. R. Sp. z. o .o. która nie była producentem rolnym, a w konsekwencji tego nie mogła wykonać obowiązku określonego w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia zalesieniowego tj. nie złożyły w terminie 35-dni wniosku o przyznanie płatności oraz nie zobowiązały się do kontynuowania realizacji zobowiązań uprzednio złożonych przez stronę. W tej sytuacji organ I instancji trafnie przyjął, że w ww. sprawach nie nastąpiło przejęcie omawianego zobowiązania strony przez nowego właściciela i wobec tego doszło do spełnienia przesłanek opisanych w § 13 ust. 3 pkt 3 rozporządzeniu zalesieniowym do wydania decyzji nakładającej obowiązek zwrotu przyznanej uprzednio płatności.

W obu sprawach płatność na zalesienie podlega zwrotowi gdyż w dniu 16 kwietnia 2014 r. w wyniku umowy doszło do przeniesienia prawa nieruchomości ww. działek ewidencyjnych, na zalesienie gruntów rolnych do której przyznano A. P. płatność - na rzecz K. P. reprezentującej Spółkę D. R. Sp. z o. o., która nie była producentem rolnym, a w konsekwencji tego nie mogła wykonać obowiązku określonego w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia zalesieniowego tj. nie złożyła w terminie 35-dni wniosku o przyznanie płatności oraz nie zobowiązała się do kontynuowania realizacji zobowiązań uprzednio złożonych przez stronę.

A. P. reprezentowany przez radcę prawnego skierował do WSA skargi na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] września 2015 r. nr [...] i nr [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji i poprzedzających je decyzji oraz orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonym decyzjom zarzucono:

1) niewłaściwe zastosowanie § 3 ust. 1 pkt 3, § 11, § 13 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie zalesienie gruntów rolnych z 2004 r. - pozwalających wstrzymać płatność na zalesienie w przypadku przeniesienia przez producenta rolnego własności lub współwłasności wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności albo ich części na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, a producent rolny, który przejął własność lub współwłasność wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności albo ich części, nie spełnił warunków, o których mowa w § 11 ww. rozporządzenia;

2) nie zastosowanie § 15 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 15 ust. 4 rozporządzenia w sprawie zalesianie gruntów rolnych z 2004 r., zgodnie z którymi, w razie przeniesienia własności lub współwłasności gruntów objętych wnioskiem o pomoc termin na złożenie przez nabywcę wniosku o pomoc do kierownika biura powiatowego Agencji wynosi - 3 miesiące od dnia przeniesienia własności działek;

3) nie zastosowanie art. 7 i 11 K.p.a. przez rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący.

W uzasadnieniu skarg wskazano, że umowa przenosząca własność działek została zawarta w dniu 16 kwietnia 2014 r. Natomiast w dniu 25 marca 2009 r. weszło w życie rozporządzenie w sprawie zalesianie gruntów rolnych z 2004 r. Z uwagi na to, że sprzedaż ww. działek nastąpiła po wejściu w życie ww. rozporządzenia, zatem to rozporządzenie będzie mieć zastosowanie w tych sprawach. W § 15 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 15 ust. 4 ww. rozporządzenia - wskazano, że w razie przeniesienia własności lub współwłasności gruntów objętych wnioskiem o pomoc termin na złożenie przez nabywcę wniosku o pomoc do Kierownika Biura Powiatowego Agencji wynosi - 3 miesiące od dnia przeniesienia własności działek. Przejmujący płatność powinien zatem złożyć wniosek w ciągu 3 miesięcy od dnia zawarcia umowy przenoszącej własność. W ocenie skarżących przejmujący składając wniosek o przyznanie płatności i oświadczenie, zgodnie z ww. rozporządzeniem, zmieścił się w terminie trzech miesięcy. Z uwagi na złożenie wymaganych prawem dokumentów w ww. terminie brak jest zatem podstaw do wydania zaskarżonych decyzji.

Podkreślenia wymaga, że w obu sprawach zarówno zarzuty skarg jak i argumentacja zawarta w ich uzasadnieniach są takie same jak w odwołaniach.

W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.

WSA na rozprawie w dniu 19 stycznia 2016 r. połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skarg A. P. na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w z:

1) [...] września 2015 r. nr [...] - oznaczoną sygn. akt I SA/Rz 1076/15,

2) [...] września 2015 r. nr [...] - oznaczoną sygn. akt I SA/Rz 1077/15,

i postanowił prowadzić je pod sygn. akt I SA/Rz 1076/15.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Ustalenia w sprawie są bezsporne.

Spór w rozpoznawanych sprawach sprowadza się do rozstrzygnięcia, jaki jest termin do złożenia wniosku o przyznanie płatności w związku z przeniesieniem własności działek rolnych objętych wnioskiem lub ich części na rzecz innego producenta rolnego.

W ocenie organu jest to termin 35 dni do dnia przeniesienia własności działek zgodnie z przepisem § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesienie gruntów rolnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.2004.187.1929 ze zmianami dalej zwane - Rozporządzenie 2004).

Natomiast zdaniem Skarżącego jest to termin 3 miesięcy od dnia przeniesienia własności działek zgodnie z przepisem § 15 ust. 1 pkt 1 w związku z § 15 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne“ objętego programem rozwoju obszarów wiejskich 2007 - 2013 (Dz.U. 2009.48.390 zwanej dalej - Rozporządzenie 2009).

W sprawie niekwestionowaną okolicznością jest, że w dniu 11 lipca 2014 r. K. P. reprezentująca Spółkę D. R. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej zwana - Spółką) złożyła do Biura wniosek o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych na rok 2014 wraz z oświadczeniem przejmującego własność wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych oraz Aktem Notarialnym [...] kwietnia 2014 r. Repertorium A numer [...] z roku 2014 umowy przeniesienia prawa własności nieruchomości.

Ze złożonych przez K. P. dokumentów wynika, że Aktem Notarialnym z dnia [...] kwietnia 2014 roku, A. P. przeniósł na Spółkę prawo własności działek ewidencyjnych o identyfikatorach 181707 - 5.0006.481; 181707 - 5.0014. 1111/1, 181707 - 5. 0014. 1111/2, 181707 - 5.0014. 1111/3 oraz 181707 - 5. 0014. 1612 /1 objętych zobowiązaniem wieloletnim do prowadzenia uprawy leśnej przez okres 20 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności na zalesienie gruntów rolnych. Natomiast wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2014 wraz z oświadczeniem przejmującego własność wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych została złożona przez K. P. reprezentującą Spółkę w dniu 11 lipca 2014 r. W aktach sprawy brak dowodu na to, iż powyższy wniosek został prawomocnie rozpoznany.

Zgodnie z § 11 Rozporządzenia 2004;

1. W przypadku, gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji w sprawie płatności na zalesianie nastąpi przeniesienie własności lub współwłasności wszystkich działek rolnych objętej wnioskiem albo ich części na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi rolnemu, jeżeli:

1) w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności działek, złoży on wniosek o przyznanie płatności do kierownika biura powiatowego Agencji;

2) zobowiąże się do kontynuacji realizacji zobowiązania, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 i 3, w złożonych przez poprzedniego właściciela lub współwłaściciela tych działek.

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, płatność na zalesianie w części dotyczącej premii zalesieniowej przysługuje w wysokości nie wyższej niż ta, która przysługiwała poprzedniemu właścicielowi lub właścicielowi działek rolnych.

3. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dołącza się:

1) kopie umowy sprzedaży lub innej umowy, w wyniku, której została przeniesiona własność lub współwłasność działek rolnych objętych wnioskiem;

2) dokumenty określone w § 6 ust. 4 pkt 3,4 i 6;

3) oświadczenie producenta rolnego o pomocy uzyskanej ze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o przyznanie płatności - w przypadku, gdy producent rolny uzyskał taką pomoc.

4. Przepisy ust. 1 - 3 stosuje się, w przypadku gdy przeniesienie własności lub współwłasności działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności nastąpiło po dniu wydania decyzji w sprawie płatności na zalesianie, z tym że:

1) płatność na zalesianie przysługuje producentowi rolnemu, na rzecz, którego nastąpiło przeniesienie własności lub współwłasności wszystkich działek rolnych objętej wnioskiem albo ich części, jeżeli zobowiąże się do zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwoty płatności na zalesianie, uzyskanych przez poprzedniego właściciela lub współwłaściciela tych działek, jaką poprzedni właściciel lub współwłaściciele byłby obowiązany zwrócić, jeżeli wystąpiłyby okoliczności powodujące konieczność zwrotu płatności na zalesianie - w przypadku wystąpienia takich okoliczności;

2) do wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dołączała się również oświadczenie producenta rolnego, złożone na formularzu udostępnionym przez Agencję, obejmujący zobowiązanie wymienione w pkt 1.

Natomiast zgodnie z § 15 Rozporządzeniem 2009;

1. Jeżeli w okresie od dnia złożenia wniosku o pomoc do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania pomocy na zalesianie nastąpi przeniesienie własności lub współwłasności wszystkich gruntów objętych tym wnioskiem albo ich części na rzecz innego rolnika w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, pomoc przysługuje temu rolnikowi, jeżeli:

1) w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia własności lub współwłasności tych gruntów złoży on wniosek o pomoc do kierownika biura powiatowego Agencji, do którego został złożony wniosek o pomoc, o którym mowa w § 9 ust. 4;

2) zobowiąże się do:

a) kontynuowania realizacji zobowiązań, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 i 3 albo § 5 ust. 1 pkt 2,

b) zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwoty płatności na zalesianie, uzyskanych przez poprzednika właściciela lub współwłaściciela tych gruntów, jaką poprzedni właściciel lub współwłaściciel byłby obowiązany zwrócić, jeżeli wystąpiłyby okoliczności powodujące konieczność zwrotu płatności na zalesianie - w przypadku wystąpienia takich okoliczności.

3. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dołącza się:

1) umowę sprzedaży lub inną umowę, w wyniku, której została przeniesiona własność lub współwłasność gruntów objętych wnioskiem o pomoc, lub kopię takiej umowy poświadczoną za zgodne z oryginałem przez notariusza lub potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez upoważnionego pracownika Agencji;

2) dokumenty określone w § 9 i ust. 5 pkt 3 - 5.

3) oświadczenie rolnika, złożone na formularzu udostępnionym przez Agencje, obejmujący zobowiązanie wymienione w ust. 1 pkt 2 lit. b.

3 a. Termin, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, nie podlega przywróceniu.

4. Przepisy ustępu 1,3 i 3 a stosuje się odpowiednio w przypadku, gdyby przeniesienie własności lub współwłasności gruntów objętych wnioskiem o pomocy nastąpiła po dniu doręczenia decyzji w sprawie przyznania pomocy na zalesianie.

Z wyżej powołanych regulacji zawartej w Rozporządzeniu 2004, jak i w Rozporządzeniu 2009 wynika, że ich adresat jest nabywcą gruntu objętego zalesieniem i na nim ciąży obowiązek spełnienia wymogów wynikających z § 11 Rozporządzenia 2004 czy też z § 15 Rozporządzenia 2009, aby skutecznie domagać się przyznanie płatności.

Zgodnie z § 13 ust. 3 pkt 3 Rozporządzenia 2004 płatność na zalesianie podlega wstrzymaniu lub zwrotowi w pełnej wysokości za cały okres jej pobierania, w przypadku przeniesienia przez producenta rolnego własności lub współwłasności wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności albo ich części na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, a producent rolny, który przejął własność lub współwłasność wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności albo ich części, nie spełnia warunków, o których mowa w § 11.

W ocenie Sądu analiza § 11 oraz § 13 ust. 3 pkt 3 Rozporządzenia 2004 (przepisy na których Agencja opiera zasadność swego rozstrzygnięcia) wskazuje, że w pierwszej kolejności organ winien ustalić czy podmiot, na którego rzecz przeniesiona została własność lub współwłasność wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności lub ich części, spełnia warunki, o których mowa w § 11. Winno to nastąpić w wyniku rozpoznania wniosku o przyznanie płatności złożonego przez nabywcę gruntów rolnych objętych zalesieniem. Prawidłowe rozpatrzenie tej kwestii da organowi podstawę do ustaleń zasadności zwrotu płatności na zalesianie, o których mowa w § 13 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia 2004. W ramach tego postępowania Agencja winna rozstrzygnąć czy wniosek ten ma być rozpoznany w oparciu o przepisy Rozporządzenia 2004, czy też Rozporządzenia 2009. Pozwoli to na rozstrzygnięcie sporu czy termin do złożenia wniosku o przyznanie płatności to 35 dni wynikający z § 11 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia 2004 ( jak twierdzi Agencja ), czy 3 miesiące zgodnie z § 15 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia 2009 (zgodnie ze stanowiskiem Skarżącego ) oraz fakt czy Spółka jest uprawniona do płatności na zalesianie. Zdaniem Sądu zasadność wniosku Spółki o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych nie może być rozstrzygana w postępowaniu, w którym nie jest stronom jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Jak wyżej wskazano materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie wskazuje czy złożony przez Spółkę wniosek o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych na rok 2014 został rozpoznany i w jaki sposób. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, rozstrzygnięcie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych wydane w stosunku do Skarżącego należy uznać za przedwczesne.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012.270 t.j.), a rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia przepis art. 200 wyżej podanej ustawy.