Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 62/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej~Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art 87 ust 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2174
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jedn.
article: art 210 par 4 w zw. z art 219
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Olesińska Sędziowie sędzia WSA Leszek Kleczkowski sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 marca 2020 r. sprawy ze skargi G. P. Sp. z o. o. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2019 r. uchyla zaskarżone postanowienie


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] września 2019 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2019 r. zadeklarowanej przez G. o. w B. (dalej także: Skarżąca, Spółka) w deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 w wysokości 190.000,00 zł, w terminie 60 dni - do dnia [...] listopada 2019 r. Po rozpatrzeniu złożonego zażalenia, postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W związku z toczącą się kontrolą podatkową postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. organ pierwszej instancji ponownie przedłużył termin zwrotu podatku od towarów i usług za czerwiec 2019 r. w wysokości 190.000,00 zł do dnia [...] stycznia 2020 r.

W złożonym od powyższego rozstrzygnięcia zażaleniu strona zarzuciła naruszenie:

art. 274b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018r. poz. 800 dalej: "O.p.") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie,

art. 121 § 1 i art. 124 O.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie,

art. 210 § 4 w związku z art. 217 oraz art. 219 O.p. poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego i arbitralności wydanego rozstrzygnięcia, a także brak wskazania konkretnych przyczyn rzeczywiście uzasadniających odmowę dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym,

niezastosowanie przepisów wspólnotowych w zakresie prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego, tj. art. 167, art. 168 lit. a, art. 178 lit. a Dyrektywy 2006/112/WE

z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej,

art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U.

z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej: "u.p.t.u.") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie,

art. 87 ust. 1 i ust. 6 w zw. z art 86 ust. 1 i 2 u.p.t.u. poprzez jego błędne zastosowanie, a tym samym przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym poprzez niewykazanie, że w przedmiotowych sprawach zaszła przesłanka, o której mowa w tym przepisie, tj. zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania,

art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców poprzez jego niezastosowanie.

Rozpatrując złożone zażalenie, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ na wstępie przywołał mające zastosowanie w sprawie przepisy art. 274b § 1 O.p. oraz art. 87 ust. 2 u.p.t.u. Wskazał, że z tego ostatniego przepisu wynika, że jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Organ wyjaśnił przy tym, że przepis ten nie uzależnia możliwości wydłużenia terminu zwrotu od wykazania przez naczelnika urzędu skarbowego, że zwrot ten jest nienależny lecz od uznania, że jego zasadność wymaga dodatkowego zweryfikowania. Wystarczy więc powzięta przez organ podatkowy wątpliwość co do zasadności zwrotu, aby przesłanki zostały spełnione.

W kontekście powyższego organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie

zapoznał się z ustaleniami przeprowadzonymi przez organ pierwszej instancji w ramach czynności sprawdzających za poprzednie okresy rozliczeniowe, tj. za styczeń i luty 2019 r. Ujawniono powiązania osobowe i kapitałowe pomiędzy G. o. w B., a jej kontrahentem B. Sp. z o.o. w W.. Analiza powiązań między wskazanymi Spółkami przeprowadzona na podstawie danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) oraz Centralnym Rejestrze Podmiotów Krajowej Ewidencji Podatkowej (CRP KEP) dowiodła, że jedynym wspólnikiem G. o. jest M. B. posiadająca pakiet całościowy 120 udziałów o łącznej wartości 6.000 zł. M. B. jest również wspólnikiem w B. Sp. z o.o. i od [...] stycznia 2017 r. posiada 91 udziałów o łącznej wartości 4.550 zł przy wysokości kapitału zakładowego w kwocie 5.000 zł. Osoba ta była również do dnia [...] sierpnia 2019 r. Prezesem Zarządu B. Sp. z o.o., a obecnie funkcję Prezesa Zarządu pełni A. B..

Wskazano, że w dniu [...] stycznia 2019 r. Skarżąca zawarła z B. Sp. z o.o. umowę o współpracy, której przedmiotem mają być usługi niematerialne:

- ustalenie zasad współpracy G. o. a B. Sp. z o.o. w zakresie mających charakter ciągły usług polegających na obsłudze klientów,

- w ramach prowadzonej działalności G. o. zobowiązuje się umożliwić korzystanie przez B. Sp. z o.o. z Aplikacji Infrastruktury G. o. na zasadach określonych w umowie,

- B. Sp. z o.o. zobowiązuje się do prowadzenia trwałych działań marketingowych służących budowaniu wiedzy o potrzebach klientów oraz podtrzymywaniu dobrych relacji z nimi.

Organ odwoławczy podał, że skarżąca Spółka jest zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców od [...] października 2015 r., jednak do stycznia 2019 r. nie wykazywała dużych obrotów (w 2017 r. nie wykazano żadnych obrotów, a w 2018 r. wykazano dostawę na terenie kraju w wysokości 200 zł). Dopiero po podpisaniu umowy

o współpracy z powiązaną kapitałowo i osobowo B. Sp. z o.o., Skarżąca zaczęła wykazywać obroty. Od stycznia 2019 r. składa deklaracje podatkowe VAT-7, w których wykazuje nadwyżki podatku naliczonego nad należnym rozliczając je jako kwoty do zwrotu na rachunek bankowy wskazany przez podatnika oraz kwotę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy.

Organ podał, że Skarżąca wystąpiła o zwrot podatku w złożonych deklaracjach podatkowych VAT-7 za miesiące od stycznia do lipca 2019 r. Zwroty podatku od towarów i usług za okres od stycznia do kwietnia 2019 r. zostały przez organ pierwszej instancji zweryfikowane w formie czynności sprawdzających, o których mowa w art. 272 O.p. W dniu [...] lipca 2019 r. Skarżąca złożyła deklarację podatkową VAT-7 za czerwiec 2019 r., w której wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 200.644,00 zł, zadeklarowaną jako kwotę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 10.644,00 zł oraz do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w wysokości 190.000,00 zł, w terminie 60 dni. Jako kwotę nadwyżki z poprzedniej deklaracji strona wskazała kwotę 9.705 zł, przeniesioną z deklaracji podatkowej VAT-7 za maj 2019 r., której weryfikacja objęta jest prowadzoną kontrolą podatkową.

Organ podał, że w związku z ujawnionymi powiązaniami kapitałowymi

i osobowymi pomiędzy G. o. a jej kontrahentem B. Sp. z o.o., w dniu [...] września 2019 r. wszczęta została w G. o. kontrola podatkowa za czerwiec i lipiec 2019 r., której celem była weryfikacja rozliczenia podatku od towarów i usług, która do dnia wydania zaskarżonego postanowienia nie została zakończona. W konsekwencji zaskarżone postanowienie wydane zostało w czasie weryfikacji zwrotu prowadzonej przez organ pierwszej instancji w formie kontroli podatkowej na podstawie przepisów działu VI ustawy Ordynacja podatkowa, a weryfikacja kwot nadwyżki przenoszonej w deklaracjach podatkowych VAT-7 za okres od stycznia do maja 2019 r. jest objęta kontrolą celno-skarbową prowadzoną na podstawie przepisów działu V rozdział 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2018 r. poz. 508 ze zm.) przez Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w T.. Tym samym zdaniem organu odwoławczego Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. nie mógł dokonać zwrotu pozostałej kwoty podatku. Na tym etapie postępowania w związku ze zbliżającym się terminem zwrotu podatku za czerwiec 2019 r. koniecznym było wydanie zaskarżonego postanowienia, w którym powiadomiono G. o. z siedzibą w B. o przedłużeniu terminu zwrotu z jednoczesnym wskazaniem nowego terminu.

Organ odwoławczy podał jednocześnie, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. w dniu [...] września 2019 r. dokonał na rzecz Skarżącej zwrotu kwoty 138.615,00 zł, stanowiącej część nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wykazanego w deklaracji podatkowej VAT-7 za czerwiec 2019 r. Spółka otrzymała więc znaczną część zadeklarowanego zwrotu, co pełnomocnik strony pominął w złożonym zażaleniu. Do zwrotu pozostała zatem kwota 51.385,00 zł.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej skarżąca Spółka mając świadomość i wiedzę, o prowadzonej weryfikacji nie może oczekiwać przed jej zakończeniem zwrotu pozostałych środków stanowiących nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2019 r. W tych okolicznościach żądanie dokonania zwrotu organ uznał za nieuzasadnione.

Jednocześnie zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji uprawdopodobnił zaistnienie przesłanki określonej w art. 87 ust. 2 u.p.t.u. obligującej do przedłużenia terminu zwrotu podatku. W związku z tym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał za nieuzasadniony zarzut naruszenia tego przepisu.

Za chybiony organ uznał również zarzut naruszenia art. 274b O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Wskazał, że doprecyzowaniem tego przepisu jest art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o podatku od towarów i usług, który stanowi, że jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Zatem termin zwrotu może zostać przedłużony do dnia zakończenia weryfikacji zwrotu. Jeżeli weryfikacja prowadzona jest w formie czynności sprawdzających, to zwrot może tak jak wskazuje pełnomocnik nastąpić wraz z jej zakończeniem. W przedmiotowej sprawie weryfikacja prowadzona jest jednak w formie kontroli podatkowej, zatem termin zwrotu jest uzależniony od zakończenia kontroli. Zatem dopiero wynik kontroli wykaże, czy zwrot jest należny, jego dokonanie jest więc nierozłącznie związane z zakończeniem weryfikacji.

Za niezasadny uznano również zarzut naruszenia art 87 ust. 1 i ust. 6 w zw. z art 86 ust. 1 i 2 u.p.t.u., poprzez jego błędne zastosowanie, ponieważ w zaskarżonym postanowieniu nie powołano żadnego z wymienionych przepisów, tym samym nie mogły zostać błędnie zastosowane.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odparł również zarzuty natury procesowej wskazując m.in., że organy podatkowe prowadząc czynności podatkowe powinny wprawdzie kierować się naczelną zasadą szybkości i ekonomiki postępowania wyrażoną w art. 125 § 1 O.p., niemniej jednak realizacja tych zasad nie może w żaden sposób kolidować z nadrzędną zasadą jaką jest prowadzenie postępowania zgodnie z przepisami prawa (art. 120 O.p.) w oparciu o zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 122 O.p. Z zasady tej wynika bowiem dla organu obowiązek "wyczerpującego zbadania" wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu, co w konsekwencji przekłada się na konieczność przedłużenia terminu zwrotu podatku. Dla poparcia swego stanowiska organ przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych.

W skardze do tut. Sądu skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie przepisów:

- art. 274b O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej w sprawie,

- art. 121 §1 O.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie,

- art. 124 O.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie,

- art. 210 § 4 w zw. z art. 217 oraz art. 219 O.p. poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego i arbitralność wydanego rozstrzygnięcia, a także brak wskazania konkretnych przyczyn, rzeczywiście uzasadniających odmowę dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym,

- niezastosowanie przepisów wspólnotowych w zakresie prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego, tj. art. 167, art. 168 lit. a, art. 178 lit. a Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej,

- art. 87 ust. 2 u.p.t.u. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie,

- art 87 ust. 1 i ust. 6 w zw. z art 86 ust. 1 i 2 u.p.t.u. poprzez jego błędne zastosowanie, a tym samym przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym poprzez niewykazanie, że w przedmiotowych sprawach zaszła przesłanka, o której mowa w tym przepisie, tj. zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania,

- art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców poprzez jego niezastosowanie.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty strona wniosła o:

- uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji i dokonanie zwrotu podatku na rzecz Skarżącej,

- nakazanie organowi podatkowemu dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc czerwiec 2019 r. w kwocie 190.000,00 zł wraz z należnymi odsetkami na rachunek bankowy podatnika, w terminie 7 dni od dnia wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że nie ma żadnych przesłanek do przyjęcia, aby powstały wątpliwości co do rzetelności transakcji skarżącej Spółki z B. sp.

z o.o. Podkreśliła, że kontrola celno-skarbowa prowadzona jest za okresy, które były weryfikowane przez Naczelnika Urzędu. W toku czynności sprawdzających nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości czy wątpliwości co do rzetelności transakcji zawartych przez stronę, co skutkowało dokonaniem zwrotu podatku od towaru i usług

w wysokości wnioskowanych przez podatnika. Ponadto z korespondencji kierowanej przez Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w T. do strony nie wynika, aby jakiekolwiek transakcje budziły wątpliwość organu co do rzetelności czy wadliwości. Ponadto w skarżonym postanowieniu organ nie wskazał żadnego powodu uzasadniającego wydanie skarżącego postanowienia - za taki powód nie sposób uznać transakcji zawieranych pomiędzy podmiotami powiązanymi osobowo lub kapitałowo.

Spółka podniosła, że w aktach sprawy nie znajduje się żaden dowód potwierdzający istnienie w sprawie obiektywnej przyczyny konieczności dodatkowej weryfikacji zwrotu skarżącej Spółce podatku VAT. Wobec tak ograniczonego materiału dowodowego, istotnego znaczenia nabiera uzasadnienie postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu. Natomiast w badanej sprawie organy zawęziły swoje uzasadnienia jedynie do ogólnikowego wskazania, że powstały wątpliwości co do transakcji zawartych przez stronę z B. sp. z o.o. Ponadto organ pierwszej instancji lakonicznie zaznaczył, że do chwili obecnej nie zostało zakończone gromadzenie materiału dowodowego, a postępowanie podatkowe jest w toku. Trudno taką argumentację uznać za uzasadniającą zastosowanie instytucji przedłużenia terminu zwrotu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej: jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że narusza ono prawo w stopniu nakazującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

Ocenie Sądu poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] grudnia 2019 r., którym organ utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] października 2019 r. w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT za czerwiec 2019 r. w kwocie 190.000 zł do dnia [...] stycznia 2020 r.

Należy w tym miejscu odnotować, że było to już drugie przedłużenie terminu zwrotu VAT za czerwiec 2019 r. Pierwsze z postanowień Dyrektora IAS wydanych w tym przedmiocie również było przedmiotem skargi do tutejszego Sądu, który wyrokiem z dnia 26 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Bd 791/19 oddalił skargę. Niniejsza sprawa dotyczy zatem przedłużenia zwrotu VAT za ten sam okres, co do którego zapadł już wyrok oddalający skargę (czerwiec 2019 r.). W niniejszej sprawie, rozpatrując skargę na postanowienie o dalszym przedłużeniu terminu zwrotu, Sąd dostrzegł jednak istotne odmienności w stosunku do stanu faktycznego, który był podstawą rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 26 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Bd 792/19.

Spór dotyczy tego, czy organy podatkowe zasadnie uznały, że w przedmiotowej sprawie zaszły przesłanki pozwalające organowi na ponowne przedłużenie terminu zwrotu podatku od towarów i usług wykazanego przez Skarżącą w deklaracji VAT-7 za czerwiec 2019 r. w kwocie 190.000 zł.

Sąd zauważa, że zarówno w postanowieniach dotyczących pierwszego przedłużenia terminu, jak też obecnie, organy powołują się na te same okoliczności, tj. powiązania osobowe i kapitałowe G. o. z jej kontrahentem, tj. z B. S.. z o.o. w W.. Te okoliczności zdaniem organów wskazują na konieczność weryfikacji zasadności zwrotu.

Sąd nie kwestionuje prawa organów do przedłużenia terminu zwrotu VAT wynikającego z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. W myśl tego przepisu w sytuacji, gdy zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego.

Zatem kluczową kwestią w sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy w niniejszej sprawie, w okolicznościach wskazywanych przez organ w zaskarżonym postanowieniu, można stwierdzić, że zaistniała konieczność dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu, co uzasadniałoby ponowne przedłużenie terminu zwrotu.

Sąd zwraca uwagę, że znacząca większość kwoty wykazanej do zwrotu w deklaracji za czerwiec 2019 r. (tj. 138.615 zł) została już podatnikowi zwrócona, mimo że pierwotnie organ także co do niej przedłużył termin zwrotu powołując się na konieczność dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu w toku prowadzonych procedur kontrolnych. Powstaje zatem pytanie, jakie względy przemawiają za tym, aby co do pozostałej kwoty zwrotu i to znacznie niższej (51.385 zł) termin zwrotu ponownie został przedłużony - o kolejne 60 dni.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ podaje, że [...] lipca 2019 r. G. P. złożyła deklarację podatkową VAT-7 za czerwiec 2019 r., w której wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 200.644 zł. Nadwyżkę tę zadeklarowano jako kwotę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 10.644 zł oraz kwotę do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w wysokości 190.000 zł, w terminie 60 dni. Ponadto w deklaracji tej wykazano kwotę 9.705 zł, przeniesioną z deklaracji podatkowej VAT-7 za maj 2019 r., której weryfikacja objęta jest prowadzoną kontrolą celno-skarbową przez Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w T..

Postanowienie organu pierwszej instancji w sprawie przedłużenia terminu zwrotu (o dalsze 60 dni) zostało jednak wydane w momencie, gdy mimo prowadzenia wskazywanych przez organ procedur (kontrola celno-skarbowa oraz kontrola podatkowa), podatnikowi zwrócono znaczną część z kwoty wykazanej do zwrotu, co do której – jak twierdzi organ – prowadzona jest weryfikacja. Postanowienie organu pierwszej instancji w sprawie przedłużenia terminu zwrotu o dalsze 60 dni zostało bowiem wydane [...] października 2019 r., podczas gdy już kilkadziesiąt dni wcześniej, tj. [...] września 2019 r., organ (jak podano w zaskarżonym postanowieniu na s. 7, akapit u góry) zwrócił podatnikowi 138.615 zł, a do zwrotu pozostała "jedynie" kwota 51.385 zł.

Skoro organ dokonał zwrotu większości kwoty - Sąd wnioskuje, że co do zwróconej kwoty 138.615 zł wątpliwości organów zostały rozwiane i odpadła przesłanka z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. – zasadność zwrotu co do zwróconej kwoty nie wymagała już dodatkowej weryfikacji, mimo że formalnie procedury kontrolne trwają, są w toku. Organ w zaskarżonym postanowieniu nie wskazuje jednak w żadnej mierze na to, dlaczego w takim razie zasadność zwrotu co do pozostałej, tj. niezwróconej części kwoty zwrotu, tj. 51.385 zł, nadal wymaga dodatkowej weryfikacji.

Organ do kwestii tej odnosi się lakonicznym stwierdzeniem, a mianowicie wskazuje, że skoro w stosunku do podatnika nadal toczy się kontrola celno-skarbowa oraz kontrola podatkowa – to "Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. nie mógł zatem dokonać zwrotu pozostałej kwoty podatku" (s. 6 zaskarżonego postanowienia).

Organ wskazuje, że weryfikacja zwrotu za czerwiec 2019 r. prowadzona jest przez organ pierwszej instancji w formie kontroli podatkowej na podstawie przepisów działu VI Ordynacji podatkowej, a weryfikacja kwot nadwyżki przenoszonej w deklaracjach podatkowych VAT-7 za okres od stycznia do maja 2019 r. jest objęta kontrolą celno-skarbową prowadzoną przez Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w T.. Zdaniem Sądu, rzecz jednak nie w tym, czy takie procedury się toczą, ale w tym, co wymaga dodatkowej weryfikacji, tj. co miałoby uzasadniać spełnienie przesłanki z art. 87 ust. 2 u.p.t.u.

Organ podaje, że w związku z ujawnionymi powiązaniami kapitałowymi i osobowymi pomiędzy G. o. a jej kontrahentem B. Sp. z o.o., w dniu [...] września 2019 r. wszczęta została w G. o. kontrola podatkowa za czerwiec i lipiec 2019 r., której celem była weryfikacja rozliczenia podatku od towarów i usług, która do dnia wydania zaskarżonego postanowienia nie została zakończona, zaś wcześniej wszczęta była kontrola celno-skarbowa obejmująca okres od stycznia do maja.

Kluczowe w ocenie Sądu jest to, że mimo prowadzenia tych procedur kontrolnych, organ w dniu [...] września 2019 r. (w okresie objętym pierwszym przedłużeniem terminu na zwrot) zwrócił podatnikowi 138.615 zł, a kwotę 51.385 zł "zatrzymał". W niniejszej sprawie spór dotyczy zatem w istocie zasadności wstrzymania zwrotu co do pozostałej kwoty 51.385 zł. Organ w zaskarżonym postanowieniu powołuje się na te same okoliczności, które wskazywał przedłużając termin zwrotu po raz pierwszy (postanowieniem NUS z [...] września 2019 r. utrzymanym w mocy przez DIAS [...] listopada 2019 r.). Nie wskazuje jednak, co powoduje, że pozostały wątpliwości co do kwoty 51.385 zł, mimo że wątpliwości co do kwoty 138.615 zł już nie występują.

Reasumując zdaniem Sądu, organ nie wykazał, że spełniona jest przesłanka z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. zd. 2, pozwalająca na wydłużenie terminu zwrotu, gdy zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania. Sąd nie przesądza, czy takie okoliczności – z obiektywnego punktu widzenia – w sprawie istnieją, jednak stwierdza, że organ ich przekonująco nie wskazał. Dlatego należało uznać, że zaskarżone postanowienie narusza art. 87 ust. 2 u.p.t.u. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz art. 210 § 4 O.p. w zw. z art. 219 O.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ organ nie wykazał przekonująco, jakie okoliczności pozwalają przyjąć, że zasadność zwrotu wymaga dodatkowej weryfikacji. Tym samym zasadny okazał się zarzut naruszenia - poprzez niewłaściwe zastosowanie - art. 274b O.p. w zw. z art. 292 O.p. Aby wykazać, że zasadność zwrotu pozostałej (znacznie mniejszej niż zwróconej) części kwoty za czerwiec 2019 r. wymaga dalszej dodatkowej weryfikacji organ powinien wskazać, czym różni się sytuacja w zakresie jeszcze nie zwróconej kwoty od sytuacji co do zwróconej już kwoty, w zakresie której organ już nie ma wątpliwości co do zasadności zwrotu. Rozpatrując ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę to stanowisko Sądu.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo przedsiębiorców, poprzez jego niezastosowanie. Art. 10 ust. 1 stanowi, że "Organ kieruje się w swoich działaniach zasadą zaufania do przedsiębiorcy, zakładając, że działa on zgodnie z prawem, uczciwie oraz z poszanowaniem dobrych obyczajów". Organ tego przepisu w ocenie Sądu nie naruszył, gdyż ustawa wyraźnie przyznaje organom prawo do weryfikacji zasadności zwrotu. Nie można zatem czynić organowi zarzutu z tego tylko powodu, że w ogóle dokonuje weryfikacji. Zacytowany przepis ustanawiający swoistą zasadę domniemania uczciwości przedsiębiorcy nie przekreśla prawa do dokonywania czynności kontrolnych. Nie można też mówić o naruszeniu wynikającej z art. 10 ust. 2 ustawy – Prawo przedsiębiorców zasady rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości na korzyść przedsiębiorcy. Przepis stanowi, że "Jeżeli przedmiotem postępowania przed organem jest nałożenie na przedsiębiorcę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, organ rozstrzyga je na korzyść przedsiębiorcy". W niniejszej sprawie nie zachodzą "niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego", lecz na razie trwa badanie tego stanu faktycznego w toku procedur kontrolnych.

Biorąc pod uwagę przedmiot rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie należy stwierdzić, że bezpodstawne okazały się zarzuty naruszenia przepisów wspólnotowych w zakresie prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego, tj. art. 167, art. 168 lit. a, art. 178 lit. a dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Podkreślenia wymaga, że przedłużając termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym organ podatkowy w istocie rzeczy nie rozstrzyga kwestii prawa do odliczenia podatku naliczonego, czy też zasadności zwrotu. Z tych też powodów nie znajdują uzasadnienia zarzuty naruszenia art. 87 ust. 1 ust. 6 w zw. z art 86 ust. 1 i 2 u.p.t.u.

Sąd zauważa, że sentencja postanowienia powinna wskazywać kwotę, co do której faktycznie organ przedłuża termin zwrotu VAT. W niniejszej sprawie w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2019 r. wskazano, że organ przedłuża "termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2019 r. w kwocie 190.000,00 zł do dnia [...] stycznia 2020 r.", podczas gdy faktycznie przedłużenie terminu zwrotu dotyczyło tylko kwoty 51.385 zł – uwzględniając to, co podał organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu, że pozostała część z kwoty 200.644 zł, tj. kwota 138.615 zł została już podatnikowi zwrócona [...] września 2019 r., tj. przed wydaniem postanowienia organu pierwszej instancji.

Z podanych wyżej powodów należało uznając skargę za zasadną uchylić zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na rzecz Skarżącego nie zasądzono zwrotu kosztów postępowania wobec braku stosownego wniosku w tym zakresie. Końcowo należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3) P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.