Wyrok NSA oz. w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1982/01
NSA oz. w Krakowie
Data orzeczenia: 2001-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 616  Rolnictwo i leśnictwo, w tym gospodarowanie nieruchomościami rolnymi i leśnymi,  ochrona gruntów rolnych i leśnych, gosp
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Scalanie gruntów
Powołane przepisy: article: art. 102 ust. 1, art. 102 ust. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 maja 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Teza: Uchwała rady gminy o objęciu procedurą scalania i podziału nieruchomości, uregulowaną w rozdziale 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /t.j. Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543/, działki położonej na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne lub leśne, jest nieważna z powodu sprzeczności z art. 102 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

TEZY

Uchwała rady gminy o objęciu procedurą scalania i podziału nieruchomości, uregulowaną w rozdziale 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /t.j. Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543/, działki położonej na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne lub leśne, jest nieważna z powodu sprzeczności z art. 102 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Adama P. na uchwałę Rady Miasta K. z dnia 14 kwietnia 1999 r., (...) w przedmiocie przystąpienia do scalania i podziału na obszarze RP-2 W. J. i RP-10 S. - stwierdza niezgodność z prawem zaskarżonej uchwały w części dotyczącej obszarów RP-10 S., (...).


UZASADNIENIE

Skarżący Adam P. domaga się stwierdzenia nieważności bądź niezgodności z prawem uchwały Rady Miasta K. z dnia 14 kwietnia 1999 r., (...) w przedmiocie przystąpienia do scalania i podziału na obszarze RP-2 W. J. i RP-10 S. Na terenie tym Skarżący jest właścicielem działki nr 8 obręb 40, objętej księga wieczystą nr 52939, prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla K.-P. W skardze Adam P. nie stawia uchwale żadnych zarzutów natury prawnej. Należy więc przyjąć, że podtrzymuje swoją argumentację zawartą w wezwaniu skierowanym wcześniej do Rady Miasta K. W piśmie tym Adam P. zarzucił Radzie naruszenie art. 101 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepisy rozdziału stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele inne niż rolne i leśne. Przepis ten znajduje się w rozdziale 2 ustawy zatytułowanym Scalanie i podział nieruchomości. Adam P. zauważa, że obszar RP-10 S. to nieruchomości rolne, co do których do nie zostały zmienione miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, zatem grunty te w ogóle nie mogą podlegać scaleniu i podziałowi na podstawie rozdziału 2 dział III cytowanej ustawy.

Gmina domaga się oddalenia skargi.

Skarżący w toku postępowania scaleniowego nie złożył deklaracji dobrowolnego przystąpienia do scalenia, a ponieważ cała procedura oparta jest na pełnej dobrowolności, działka Adama P. nie uległa żadnym przekształceniom scaleniowymi pozostała nienaruszona w dotychczasowym stanie. Jednak z uwagi na fakt, iż dwie sąsiednie działki objęte zostały postępowaniem scaleniowym, dlatego koniecznym było umieszczenie odnośnej informacji również w księdze wieczystej Skarżącego.

Art. 102 ust. 1 zd. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przewiduje, że Szczegółowe warunki scalenia i podziału nieruchomości określa plan miejscowy. Ustalenia tego rodzaju, dotyczące S., zawarto w uchwale Rady Miasta K. z dnia 16 listopada 1994 r., (...) zmieniającej uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K. Znowelizowany w ten sposób par. 28 ust. 2 pkt 8 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dopuszcza ha obszarze rolnym /oznaczonym symbolem RP/ zabudowę M3 i M4 na obszarach oznaczonych na rysunku planu symbolami od RP1 do RP9. Dla zabudowy tej tereny powinny być wyznaczone w drodze scalenia i reparcelacji gruntów przy założeniu, że powierzchnia terenów pod zabudowę mieszkaniową nie przekroczy 30 procent danego obszaru. Nie ma tu, więc mowy o obszarze RP-10, na którym położona jest działka Skarżącego

Obszar ten wymieniony został natomiast w par. 2 uchwały Rady Miasta K. z dnia 10 kwietnia 1996 r., (...), określającej politykę scaleń gruntowych na cele mieszkaniowe dla obszarów RP-2 W. J. i RP-10 S. zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta K. par. 2 tej uchwały stanowi: Przyjmuje się obszary RP-2 /W. J./ i RP-10 /S./ jako najkorzystniejsze do prowadzenia scaleń w pierwszej kolejności.

Powołując się na autorów planów odpowiedź na skargę zajmuje stanowisko, że wyodrębnienie obszaru RP-10 jest jedynie pomyłką techniczną, bo w istocie rzeczy jest to obszar RP-1 czyli obszar który w 30 procent może być przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową.

Rozpoznając skargę Adama P., Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Żaden z uczestników niniejszego postępowania nie przeczy, że działka Skarżącego znajduje się na obszarze, który w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta K. oznaczony jest symbolem RP-10. Nie ma też wątpliwości, że znowelizowany miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuścił do częściowej zabudowy mieszkaniowej /M3 i M4/ obszary oznaczone w planie od RP-1 do RP-9. Gmina nie kwestionuje też twierdzenia Skarżącego, że zmiana w tym zakresie może być poczyniona jedynie przez stosowną zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Taką uchwałą nie jest oczywiście uchwała Rady Miasta K. z dnia 10 kwietnia 1996 r., (...), określająca politykę scaleń gruntowych na cele mieszkaniowe dla obszarów RP-2 W. J. i RP-10 S. zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta Krakowa. Samo więc zapisanie w tej ostatniej uchwale, że pozostaje ona w zgodzie z planem nie niweczy jej sprzeczności z tym planem. Uchwała z dnia 10 kwietnia 1996 r., (...) nie była nowelizacją miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. i takiego argumentu odpowiedź na skargę w ogóle nie używa. Nie można uchwały z dnia 10 kwietnia 1996 r., (...) więc brać pod uwagę przy ocenie zaskarżonej uchwały Rady Miasta K. z dnia 14 kwietnia 1999 r., (...) w przedmiocie przystąpienia do scalania i podziału na obszarze RP-2 W. J. i RP-10 S.

Powoływanie się na poglądy autorów projektu planu dla uzasadnienia istotnej zmiany zapisów przepisu powszechnie obowiązującego w gminie /w tym przypadku - miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego/ jest oczywiście niedopuszczalne w demokratycznym państwie prawa. Skoro plan przeznacza do scalania i wykorzystania na cele budownictwa mieszkaniowego obszary RP-1 do RP-9 to tym samym z tej grupy wyłączone są obszary RP-10 i to niezależnie od tego, jakie intencje przyświecały autorom projektu planu. Obecnie nie jest to ich autorskie dzieło, lecz akt normatywny, zaś przekwalifikowanie obszaru RP-10 na obszar RP-1 nie jest tylko poprawianiem błędu maszynowego. Byłoby to dokonywaniem nowelizacji w sposób absolutnie niedopuszczalny. Sprawa jest o tyle prostsza, że zaskarżona uchwała Rady Miasta K. z dnia 14 kwietnia 1999 r., (...), nadal określa S. symbolem RP-10, a nie RP-1. Potwierdza to, więc argumentację skargi.

Nie zostały, więc spełnione warunki dla objęcia scaleniem obszarów RP-10, albowiem objęto scaleniem teren, który nie został wskazany w miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K.

Wprawdzie art. 102 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, powołany w podstawie zaskarżonej uchwały stanowi: O przystąpieniu do scalenia i podziału nieruchomości decyduje rada gminy w drodze uchwały, określając w niej granice zewnętrzne gruntów objętych scaleniem i podziałem. Nie można jednak tego przepisu izolować od ust. 1 tegoż art. 102 ustawy o gospodarce nieruchomościami Gmina może dokonać scalenia i podziału nieruchomości. Szczegółowe warunki scalenia i podziału nieruchomości określa plan miejscowy. Rada Miasta Krakowa zadecydowała w par. 28 planu, że obszary rolne /oznaczone symbolem RP/ przeznaczone są pod uprawy polowe, łąki i pastwiska bez prawa zabudowy. Skoro taka jest zasada, więc wyjątku nie wolno interpretować rozszerzająco. Dlatego dopuszczalności zabudowy mieszkaniowej M3 i M4 na terenach rolnych RP-1 do RP-9 nie można rozszerzać na RP-10. Takie uregulowanie zawarte w zaskarżonej uchwale Rady Miasta K. z dnia 14 kwietnia 1999 r., (...) w przedmiocie przystąpienia do scalania i podziału na obszarze RP-10 S. dokonało się z naruszeniem art. 102 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Uchwała rady gminy o objęciu działki, położonej na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne lub leśne, procedurą scalania i podziału nieruchomości, uregulowaną w rozdziale 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest nieważna z powodu sprzeczności z art. 102 ust. 1 i ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Od dnia podjęcia zaskarżonej uchwały minął już okres dłuższy niż jeden rok, zaś zaskarżona uchwała nie jest aktem prawa miejscowego. Dlatego też na zasadzie art. 94 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka o niezgodności zaskarżonej uchwały z prawem. Uchwała taka traci moc prawną z dniem orzeczenia przez Sąd ojej niezgodności z prawem.

Po rozpoznaniu skargi Adama P. na uchwałę Rady Miasta K. z dnia 14 kwietnia 1999 r., (...) w przedmiocie przystąpienia do scalania i podziału na obszarze RP-10 S. - Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona uchwała jest sprzeczna z:

- art. 102 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. 1997 nr 115 poz. 741 ze zm. - według stanu prawnego z dnia podjęcia zaskarżonej uchwały/,

- par. 28 uchwały Rady Miasta K. z dnia 25 kwietnia 1988 r. w sprawie miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta K. /Dz.Urz. Woj. K. nr 12 poz. 62 ze zm./.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza niezgodność zaskarżonej uchwały z prawem - stosownie do:

- art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /t.j. Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./,

- art. 53 ust. 2 i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.