Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2883/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych - Olszanowska Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Barbara Koś (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Leśniarek po rozpoznaniu w dniu 30 września 2005r. sprawy ze skargi Firmy "A" na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia odsetek od należności celnych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Firmy "A" kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ T. M. Geremek /-/B. Koś /-/M. Lorych-Olszanowska


UZASADNIENIE

Sygn. 3/I SA/Po 2883/02

U Z A S A D N I E N I E

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2002 roku, sprecyzowanym pismem z dnia [...] maja 2002 r. Firma "A" wystąpiła do Prezesa Głównego Urzędu Ceł o umorzenie odsetek w kwocie 805401,60 zł obliczonych od cła wymierzonego tej firmie, jako głównemu zobowiązanemu w procedurze tranzytu dwoma decyzjami Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...], Nr [...], Nr [...], utrzymanych w mocy decyzjami Prezesa Głównego Urzędu Ceł, Nr [...] z dnia [...] oraz Nr [...] z dnia [...]. W sprawie powyższych decyzji toczy się postępowanie przed tut. sądem na skutek skarg wniesionych przez firmę "A".

We wniosku wskazano, że z uwagi na to, iż cło i odsetki dotyczą towaru (papierosów), wprowadzonego na polski obszar celny w ramach wspólnej procedury tranzytu i następnie skradzionego w wyniku rozboju, ważny interes wnioskodawcy oraz ważny interes publiczny, jak również zasady współżycia społecznego zostałyby w sposób rażący naruszone, gdyby wnioskodawca obarczony został obowiązkiem zapłaty całości należności celno - podatkowych za skradzione mienie. Zaznaczył również, że gdyby firma "A" została zmuszona do zapłaty tak olbrzymich kwot, jakie nałożono na nią decyzjami Dyrektora Urzędu Celnego, pokrycie całego długu celnego stałoby się jednocześnie momentem ogłoszenia upadłości firmy "A". Wnioskodawca podał również, że część papierosów została odnaleziona i przekazana producentowi, który złożył wnioski o przejęcie odnalezionego towaru na rzecz skarbu państwa lub ich zniszczenie.

Pismami z dnia [...] i [...] czerwca 2002 roku strona poinformowała organ celny, że z ostrożności procesowej uregulowała wszystkie należności określone w/w decyzjami.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...], Nr [...] wydaną na podstawie art. 200 § 1, art. 207 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 262, art.246 § 1i art. 248 § 1 Kodeksu celnego oraz § 1 i 1a rozporządzenia Rady Ministrów z 19.12.1997 r. w sprawie określenia wypadków których należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umorzenia (Dz. U. Nr158, poz.1050 ze zm.) odmówił umorzenia należności celnych wraz z odsetkami. W uzasadnieniu wskazał, że w ustawie Kodeks celny nie wskazano przypadków uzasadniających umarzanie w całości lub w części należności celnych lub odsetek ze względu na sytuację majątkową dłużnika, a zawarte w Dziale V Tytułu VII Kodeksu celnego przepisy dotyczące umorzenia należności celnych mają charakter przedmiotowy i są związane z sytuacją prawną towaru, a nie uwzględniają sytuacji materialnej strony, czy bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zaznaczył również, że w niniejszej sprawie, nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 roku w sprawie określania wypadków, w których należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu i umorzenia, a zatem brak jest legitymacji prawnej do rozstrzygania w sprawie wniosku strony o umorzenie należności celnych motywowanego faktem, że zobowiązany nie jest w stanie zapłacić kwot określonych decyzją Dyrektora Urzędu Celnego, co wyklucza możliwość uwzględnienia wniosku w tym przedmiocie.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2002 roku strona zwróciła się do Dyrektora Izby Celnej z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o uchylenie decyzji z dnia [...] oraz o wydanie decyzji w przedmiocie zwrotu odsetek od cła wymierzonego decyzjami Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...], Nr [...] i Nr [...] oraz decyzjami Prezesa Głównego Urzędu Ceł, Nr [...] i [...]. Przedmiotowej decyzji skarżąca spółka zarzuciła rażące naruszenie art. 121§1 , art. 122, art. 124, art. 180 ustawy Ordynacja podatkowa oraz rażące naruszenie prawa celnego materialnego poprzez wydanie decyzji w oparciu o przepis 246 §1 Kodeksu celnego oraz §1a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 roku w sprawie określenia wypadków, w których należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umorzenia. Skarżący w odwołaniu zarzucił w szczególności, że decyzja została oparta na przepisach dotyczących umorzenia należności celnych, a umorzenie następuje w przypadku wydania przez organ celny decyzji odnoszącej się do kwot, które nie zostały jeszcze uiszczone, podczas gdy dług celny został przez wnioskodawcę zapłacony, a kopie dowodów wpłaty przesłane do wiadomości Dyrektora Izby Celnej. Wskazywał również, że odnaleziona część papierosów została wywieziona w dniu [...] sierpnia 2002 r. do producenta (Belgia) w ramach procedury tranzytu ([...]).

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 233 §1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 37, poz. 926 z późn. zmianami) w związku z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku - Kodeks celny (Dz.U. z 2001 roku, Nr 75, poz. 802 z późn, zmianami), art. 246 §1, art. 248 §1 Kodeksu celnego oraz §1 i §1a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 roku w sprawie określenia wypadków, w których należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umorzenia (Dz.U. Nr 158, poz. 1050 z 1997 roku, Nr 36, poz. 242 z 1999 roku, nr 153, poz. 1748 z 2001 roku) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko co do tego, że nie wystąpiła żadna z przesłanek określonych w przepisach art. 246 § 1 i art. 248 § 1 oraz §1 i §1a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 roku pozwalająca na umorzenie należności celnych. Natomiast zgodnie z § 3 ust.4 wymienionego rozporządzenia umorzenie należności celnych warunkuje umorzenie odsetek od takich należności.

Wyjaśnił ponadto, że uiszczenie należności celnych wraz z odsetkami po złożeniu wniosku o ich umorzenie, w sytuacji, gdy pełnomocnik strony nadal ten wniosek podtrzymuje nie czynił bezprzedmiotowym postępowania o umorzenie należności, a organ celny miał obowiązek merytorycznie go rozpoznać, badając czy zostały spełnione przesłanki określone w przepisach regulujących kwestie umorzenia należności celnych wraz z odsetkami.

W skardze na decyzję organu odwoławczego Firma "A" wniosła o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie art. 121 §1, art. 122, art.124, art180 ustawy Ordynacja podatkowa, a także rażące naruszenie art. 178 konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 130 §1 punkt 5 ustawy ordynacja podatkowa w związku z art. 262 ustawy Kodeks celny w związku z art. 262-§1 tejże ustawy, a także art. 246 §1 kodeksu celnego oraz §1a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 roku w sprawie określenia wypadków, w których należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umorzenia, oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umorzenia.

W toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżący przedłożył wydaną w ramach wznowienia postępowania z urzędu decyzję Dyrektora Izby Celnego Nr [...] z dnia [...] uchylającą decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł nr [...] z dnia [...] w części utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego, Nr [...] z dnia [...], w zakresie ilości i wartości towaru, podstawy wymiaru i kwoty cła oraz wysokości odsetek od kwot należności nie uiszczonych w terminie i określającą prawidłową ilość i wartość towaru, podstawę wymiaru i kwotę cła oraz wysokość odsetek od kwot należności nie uiszczonych w terminie, a w pozostałej części pozostawiającą decyzję bez zmian. Powyższa decyzja została również zaskarżona do sądu administracyjnego i postępowanie nie zostało zakończone.

Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga jest zasadna.

Zaskarżona decyzja nie uwzględnia dokonanej przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy modyfikacji pierwotnego żądania o umorzenie odsetek, polegającej na zgłoszeniu w to miejsce żądania wydania merytorycznej decyzji w przedmiocie zwrotu odsetek od cła. Dopóki sprawa nie została ostatecznie zakończona, strona może zmodyfikować swoje żądanie, a organ administracji państwowej ma obowiązek na nowo ocenić je w świetle przepisów prawa materialnego po wyczerpującym ustaleniu stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 1983 roku, I SA 1504/1983, ONSA 1983 nr 2, poz. 101). W konsekwencji decyzja narusza przepis art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr z 2005, Nr 8, poz.60 ze zm.), znajdujący zastosowanie w postępowaniu przed organami celnymi z mocy art. 262 Kodeksu celnego, zgodnie z którym w toku postępowania organy podatkowe (tu: celne) podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (celnym).

Skoro wydana decyzja nie oceniła zmodyfikowanego żądania strony z punktu widzenia stosownych przepisów prawa materialnego, przez co naruszona została zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 122 Op, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należało ją uchylić zgodnie z postanowieniem art. 145 §1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 roku (Dz.U., Nr 153, poz. 1271). Z tych względów orzeczono jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 152 powyższej ustawy, Sąd stwierdził iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

/-/T. Geremek /-/B. Koś /-/M. Lorych-Olszanowska

za nieobecnego sędziego

/-/B. Koś

JS