Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 5/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1, 2
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 29 ust. 1 pkt 1 i  ust. 1a
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca), Katarzyna Borońska, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Maciej Guziński, , Protokolant Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 maja 2016 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., opisaną w sentencji niniejszego wyroku, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Agencja" lub "ARiMR") we W. – po rozpatrzeniu odwołania J. W. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący) od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji w L. z dnia [...] r. (Nr [...]), w której organ ten ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności

z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego (w wysokości [...] zł) – utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.

W pierwszej części uzasadnienia rozstrzygnięcia, organ odwoławczy przywołał następujące okoliczności stanu faktycznego.

Decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową na rok 2011 w wysokości [...] zł, do pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne - wariant 2.10 Uprawy sadownicze + jagodowe (w okresie przestawiania) realizowanego na powierzchni 7,00 ha.

Przyznane środki zostały przekazane na rachunek bankowy producenta. Wnioskodawca zobowiązał się do realizowania 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego, termin rozpoczęcia ustalono na [...] r.

Następnie skarżący dwukrotnie tj. w latach 2012 oraz 2013 składał wnioski kontynuacyjne o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, dla których zadeklarował działkę rolną A, położoną na działce ewidencyjnej nr [...], województwo dolnośląskie, powiat legnicki, gmina C., obręb R. Na działce zadeklarowano Pakiet 2 Rolnictwo ekologiczne w wariancie 2.10 Uprawy sadownicze + jagodowe (w okresie przestawiania) na powierzchni 7,00 ha.

W wyniku rozpatrzenia tych wniosków, decyzjami z [...] r. (za rok 2012) oraz z [...] r. (za rok 2013) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. przyznał wnioskodawcy płatności rolnośrodowiskowe w wysokości po [...] zł.

W dniu [...] r. skarżący złożył kolejny wniosek kontynuacyjny

o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014.

W dniach [...]-[...] r. w gospodarstwie skarżącego przeprowadzona została kontrola na miejscu. W jej wyniku stwierdzono, iż na deklarowanej we wniosku działce rolnej A, z deklaracją pakietu 2.9 - uprawy sadownicze i jagodowe, dla których zakończono okres przestawiania, o powierzchni 7,00 ha stwierdzono nieprawidłowości, co do których zastosowano następujące kody błędów: DR51, DR50, E2 oraz E7.

Najistotniejszymi nieprawidłowościami stwierdzonymi podczas kontroli było stwierdzenie na działce A nieprawidłowości oznaczonych kodami E2 i E7. Z treści raportu pokontrolnego wynika, że w dniu kontroli, na działce rolnej A stwierdzono 442 szt. żywych drzewek jabłoni. Stwierdzono, że nie wszystkie drzewa tj. 326 szt. spełniają wymogi określone w § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie PRŚ"),

w związku z czym zastosowano kod pokontrolny E2 (materiał szkółkarski nie spełnia określonych wymagań dla zobowiązań podjętych przed 15.03.2014 r.). Stwierdzono, że do płatności nie kwalifikuje się 326 szt. jabłoni z powodu braku minimalnej wysokości, tj. 80 cm lub uschnięcia. Stwierdzono także, że nie jest utrzymana minimalna obsada drzew i krzewów zgodnie z tabelą zawartą w załączniku nr 3 do ww. rozporządzenia, zastosowano kod pokontrolny E7 (nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów - granica błędu do 5 % dla zobowiązań podjętych przed [...] r.).

Do raportu pokontrolnego dołączono oświadczenie wnioskodawcy, w którym informuje, że nie posiada zwierząt gospodarskich, nie stosuje nawożenia ani środków ochrony roślin, oraz melioracji nieodpowiedniej do upraw sadowniczych.

Z treści oświadczenia wynika również, że część drzewek została ukradziona i strona zobowiązuje się do jej uzupełnienia.

W dniu [...] r. skarżący złożył w BP ARiMR w L. pisemne oświadczenie, z którego wynika, że w okresie wiosenno-letnim nastąpiła kradzież ok. 150 szt. drzew oraz uszkodzenie przez zwierzynę leśną ok. 240 drzew

w następstwie czego drzewka te uschły. Do pisma strona załączyła zaświadczenie

z Komisariatu Policji w C. o zgłoszeniu w dniu [...] r. kradzieży drzewek oraz pismo B z dnia [...] r" z którego wynika, że wnioskodawca zgłosił szkodę wyrządzona przez zwierzynę pismem

z dnia [...] r. W dniu [...] r. strona dołączyła kopię protokołu oględzin dot. szacowania szkód w uprawach i płodach rolnych dokonanych przez Nadleśnictwo Z., a [...] r. dowód zakupu sadzonek drzew.

W tym stanie faktycznym decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. wydał decyzję nr [...], na mocy której odmówił skarżącemu przyznania stronie płatności rolnośrodowiskowej za 2014 rok. Organ zastosował zmniejszenie w wysokości 100%, ponieważ na jedynej znajdującej się w gospodarstwie działce rolnej stwierdzono nieprawidłowości oznaczone kodami E2 i E7, co zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku skutkuje zmniejszeniem pomocy o 100%. Organ I instancji wskazał także, że brak jest podstaw do odstąpienia od zmniejszeń, bowiem o kradzieży i uschnięciu drzewek skarżący poinformował organ dopiero po wykonaniu w jego gospodarstwie kontroli na miejscu.

W wyniku rozpatrzonego odwołania Dyrektor OR ARiMR we W. decyzją nr [...] z dnia [...] r. orzekł o utrzymaniu w mocy powyższej decyzji organu I instancji o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2014 rok.

Pismem z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR

w L. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za 2011, 2012 i 2013 rok, przyznanych na mocy decyzji, odpowiednio z dnia [...] r., [...] oraz z dnia [...] r.

Z kolei decyzją z dnia [...] r. organ I instancji ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego, od której strona odwołała się terminowo.

W drugiej części uzasadnienia drugoinstancyjnej decyzji organ wyższego stopnia wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1, 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r.

o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 ze zm.), ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej,

2) krajowych, przeznaczonych na:

współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej.

2. Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1.

Następnie organ wskazał, że podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objęty Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 zwane dalej: rozporządzeniem rolnośrodowiskowym, wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz.173 ze zm.).

Podstawową natomiast zasadą jest, że w przypadku zaprzestania realizacji podjętego zobowiązania producent rolny zobowiązany jest do zwrotu wcześniej udzielonej pomocy. Od zasady tej ustawodawca wprowadził wyjątki wymienione

w art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).

Wskazano w uzasadnieniu, że od zasady tej (zwrotu udzielonej pomocy) ustawodawca wprowadził wyjątki wymienione w art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (D.U.UE.L.2006.365.15). Zgodnie z nim: Państwa członkowskie mogą uznać w szczególności następujące kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta:

śmierć beneficjenta;

długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu;

wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania;

katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa;

wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich;

choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza.

Przy czym w ust. 2 art. 47 tego rozporządzenia wskazano, że przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności.

Ponadto wskazano w uzasadnieniu, że inną niż wymienione w przepisach rozporządzenia nr [...] kategorią siły wyższej lub wyjątkową okolicznością

w przypadku wystąpienia której zwrot pomocy nie jest wymagany, jest:

wywłaszczenie części nieruchomości, jeżeli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, uniemożliwiające dalszą realizację tego zobowiązania;

zmiana zasięgu obszarów objętych programami działań mającymi na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych na obszarach szczególnie narażonych lub zmiana tych obszarów;

utrata posiadania gruntów rolnych, na których powinno być realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe, w wyniku scalenia gruntów dokonanego na podstawie przepisów o scalaniu i wymianie gruntów;

wystąpienie okoliczności określonych w § 7 ust. 2 lub 3 — w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4 lub 5;

śmierć posiadanego przez rolnika zwierzęcia rasy lokalnej, za którą rolnik nie ponosi odpowiedzialności — w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7;

usunięcie posiadanego przez rolnika zwierzęcia rasy lokalnej z programu ochrony zasobów genetycznych danej rasy z przyczyn niezależnych od rolnika — w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7.

określenie obszaru, na którym dotychczas było realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe, jako obszaru zagrożonego erozją wodną o którym mowa w przepisach o minimalnych normach — w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8;

uszkodzenie lub zniszczenie drzew przez dzikie zwierzęta mimo zastosowania repelentów ogrodzenia lub osłonek, mające wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego;

inna okoliczność, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, mająca wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego i będąca wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika (§ 45 rozporządzenia rolnośrodowiskowego).

Podniesiono w tym kontekście, że dla zniesienia obowiązku zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności niezbędnym jest, więc po pierwsze wystąpienie którejś z wskazanych powyżej okoliczności. Niemniej samo wystąpienie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności jest jednak niewystarczające do tego, aby wyłączyć obowiązek zwrotu płatności. O wystąpieniu którejś z powyższych okoliczności rolnik winien poinformować - na piśmie - właściwy organ w terminie 10 dni od dnia,

w którym jest on w stanie dokonać tej czynności.

W sprawie skarżący pismem z dnia [...] r. poinformował

o niekorzystnych zdarzeniach, jakie wystąpiły w jego gospodarstwie, została złożona dopiero po stwierdzeniu nieprawidłowości przez kontrolę, jaka została przeprowadzona w gospodarstwie strony, o której Strona została wcześniej poinformowana. Niewątpliwie więc producent nie dochował terminu 10 dni od wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności na powiadomienie właściwego organu. Kwestię zaś uwzględnienia siły wyższej w omawianej sprawie została już rozstrzygnięta w decyzji Kierownika Biura Powiatowego w L. nr [...] z dnia [...], na mocy której odmówił przyznania stronie płatności rolnośrodowiskowej. Organ zastosował zmniejszenie w wysokości 100%, ponieważ na jedynej znajdującej się w gospodarstwie działce rolnej stwierdzono nieprawidłowości oznaczone kodami E2 i E7, co zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] roku skutkuje zmniejszeniem pomocy o 100%. Organ I instancji wskazał także, że brak jest podstaw do odstąpienia od zmniejszeń, bowiem o kradzieży i uschnięciu drzewek rolnik poinformował organ dopiero po wykonaniu w jego gospodarstwie kontroli na miejscu.

Następnie Dyrektor ARiMR powołał § 39 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego,

w szczególności w związku z niesporządzeniem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi

w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu.

Organ wskazał, że sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków ma miejsce niewątpliwie wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Ponadto w przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już

z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych.

Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego, kontrola na miejscu w zakresie uprawnienia strony do uzyskania płatności do ekologicznego sadu położonego na działce rolnej A wykazała nieprawidłowości w odniesieniu do wymaganej obsady, która wynosi 125 drzewek/ ha (w przypadku deklarowanych jabłoni) oraz nie spełnia wymogów określonych w § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków

i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, co spowodowało odmowę płatności do ww. działki.

Zdaniem Dyrektora ARiMR w przedmiotowej sprawie bezsporne jest zatem, iż skarżący nie dotrzymał podjętego 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego w 2011 roku.

W tym miejscu organ podkreślił, że składając w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 strona podpisała oświadczenie, że: znane jej są zasady oraz tryb realizacji płatności i jest świadoma konsekwencji i sankcji niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji programu rolnośrodowiskowego oraz zobowiązała się do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności lub pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności.

Następnie organ podniósł, że z uwagi na stwierdzone w sprawie uchybienia

w przestrzeganiu przez stronę wymogów dla poszczególnych pakietów i ich wariantów, powstała nienależnie pobrana kwota środków pieniężnych w wysokości odpowiadającej 100 % płatności odnośnie wariantu 2.10 Uprawy sadownicze

i jagodowe (w okresie przestawiania) Pakietu 2: Rolnictwo ekologiczne za lata 2011, 2012 i 2013.

Wskazano następnie w uzasadnieniu, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranych płatności. Na podstawie wskazanych przepisów obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

Celem wyjątków od zasady, że płatności nienależnie lub nadmiernie pobrane powinny zostać zwrócone, określonych w art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011, jest zwolnienie z obowiązku zwrotu tylko w takich sytuacjach, gdy błąd ARiMR spowodował wypłatę nienależnych płatności i jednocześnie brak było możliwości wykrycia tego błędu przez rolnika, a w przypadku gdy błąd dotyczył stanu faktycznego, który miał wpływ na nienależną płatność, gdy ponadto nie doszło do wydania decyzji, o której mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji oraz jej doręczenia stronie w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności. W rozpatrywanej sprawie, płatność z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego za lata 2011 - 2013 przekazana na rachunek bankowy skarżącego odpowiednio w dniach [...] r.,

[...] r. i [...] r. nie wynikała z pomyłki ARiMR. Płatność w tej wysokości została przekazana na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. nr [...] z dnia [...] r., nr [...] z dnia [...] r., nr [...] z dnia [...] r. wydanych na podstawie wniosków strony. Natomiast z akt sprawy wynika, że skarżący zaprzestał realizacji podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego (brak utrzymania minimalnej obsady drzew jabłoni).

Powołując się na art. 54 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego

i Rady (UE) nr 1306/2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 oraz art. 28a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t. j. Dz. U. z 2013, poz. 173), organ odwoławczy wskazał, że organ odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności w ramach PROW 2007-2013, gdy kwota płatności nie jest wyższa od równowartości 100 euro na beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej

w ramach danego programu pomocy lub środka wsparcia. Kurs euro ustalony przez Europejski Bank Centralny mający zastosowanie w sprawie płatności wypłaconych stronie: w dniu [...] r. wyniósł [...] zł, w dniu [...] wyniósł [...] zł oraz w dniu [...] r. wyniósł [...] zł.

W rozpatrywanej sprawie z kwot ustalonych jako nienależnie pobrana płatność w łącznej wysokości [...] zł przekracza kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w odniesieniu do prowadzenia kont przez agencje płatnicze, deklaracji wydatków i dochodów oraz warunków zwrotu wydatków w ramach EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06.2006.), stąd w odniesieniu do ww. płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności.

W końcowej części organ podniósł, że przyjmując, iż stosowne regulacje wspólnotowe przewidywały przyznanie płatności w wysokości określonej

w zależności od zadeklarowanej powierzchni posiadanych gruntów rolnych,

a jednocześnie normowały również przypadki, w których płatności nie przyznaje się wskutek stwierdzonych nieprawidłowości we wniosku, to ich przyznanie i wypłacenie rolnikowi wbrew tym unormowaniom powoduje, że są one nienależne. Wobec tego wszczęcie i prowadzenie postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR mającego na celu ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności organ odwoławczy uznał za prawidłowe.

Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. Wnosząc o jej uchylenie w całości zarzucił, że wydana ona została z naruszeniem przepisów postępowania, tj.:

1. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na nie wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy poprzez wydanie decyzji bez należycie przeprowadzonego postępowania powodowego i uznanie, iż skarżący zobowiązany jest do zwrotu pobranych przez niego płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego.

2. błędy w ustaleniach faktycznych w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy.

3. naruszenie § 45 pkt. 8 i 9 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Z 2013r., poz. 361 z późn. zm.) poprzez jego nie zastosowanie, mimo iż istniały ku temu przesłanki.

Z uwagi na powyższe zarzuty strona wniosła o:

uchylenie zaskarżanej decyzji w całości oraz decyzji ją poprzedzającej w całości

z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy,

zasądzenie od organu przeciwnego na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 t.j.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanej ustawy).

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j., dalej jako: "p.p.s.a.). Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy te rozpoznają sprawy w granicach danej sprawy biorąc z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora OR ARiMR we W.

z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. z dnia [...] r. określającą skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego

w łącznej wysokości [...] zł. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że nie narusza ona przepisów postępowania administracyjnego ani prawa materialnego w stopniu, który uzasadniałby jej uchylenie.

Bezsporne w niniejszej sprawie jest to, że skarżący w latach 2011-2013 realizował w swoim gospodarstwie rolnym program rolnośrodowiskowy w ramach pakietu 2 – Rolnictwo ekologiczne w wariancie 2.10 Uprawy sadownicze + jagodowe (w okresie przestawiania) na powierzchni 7,00 ha. Za lata 2011-2013 otrzymał z tego tytułu płatności w określonej wysokości, to jest w kwocie [...] zł za rok 2011,

w kwocie [...] zł za rok 2012 oraz [...] zł za rok 2013.

W roku 2014 skarżący złożył kolejny wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności na rok 2014, ale z uwagi na niespełnienie warunków określonych

w § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia PRŚ, organ I instancji ostateczną decyzją z dnia [...] r. odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanej płatności.

W rozpatrywanej sprawie ustalono, że w gospodarstwie rolnym strony

w dniach [...]-[...] r. przeprowadzona została kontrola, w toku której stwierdzono na deklarowanej we wniosku działce rolnej A, z deklaracją pakietu 2 – Rolnictwo ekologiczne w wariancie 2.10 uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) - nieprawidłowości w odniesieniu co do wymaganej obsady, która wynosiła 442 sztuki drzewek żywych (przy minimalnej wymaganej obsadzie 833 sztuk, z uwzględnienie 5 % tolerancji). Ponadto stwierdzono nieprawidłowości co do jakości materiału szkółkarskiego, stwierdzono 308 martwych drzewek, w tym 18 sztuk nie spełniających wymogów wysokości, czyli poniżej 80 centymetrów.

Stwierdzone nieprawidłowości wskazują, że strona nie dopełniła zobowiązania do realizowania wariantu 2.10 uprawy sadownicze i jagodowe na działce A. Zobowiązania te, jak wcześniej wskazano, określone zostały w przepisach rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 26 lutego 2009 r., do którego odesłanie zawarte zostało w § 50 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 13 marca 2013 r.

Zgodnie z § 9 ust. 2 pkt. 3 rozporządzenia PRŚ w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt. 2 w przypadku wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego i dwunastego płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych jeżeli wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego oraz wszystkie uprawiane krzewy są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące średnicy elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla krzewów jagodowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego. Minimalna obsada drzewek na

1 hektar została określona w załączniku nr 3 do rozporządzenia i wynosi 125 szt.

Jak wyżej wskazano, z ustaleń poczynionych w toku kontroli gospodarstwa strony, które znalazły odzwierciedlenie m.in. w protokole kontroli z dnia [...] r., wynika, że wymogów tych strona nie dochowała.

Powyższe nieprawidłowości skutkowały odmową przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014, o czym rozstrzygnął Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] r.

Sporne w niniejszej sprawie pozostawało natomiast to, czy zasadne jest ustalenie przez organ kwoty nienależnie pobranych płatności za lata 2011-2013

z powodu niezrealizowania przez skarżącego 5-letniego programu rolnośrodowiskowego.

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek ustalenia przez organ I instancji w 2014 r. nieprawidłowości w realizacji wariantu 2.10 i było prowadzone w trybie art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy o ARiMR. Prawidłowość zastosowania tego trybu w odniesieniu do pomocy, która w przypadku skarżącego przyznana została na podstawie ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013 r. poz. 173), wynika z art. 28 ust. 3 tej ustawy.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR, kierownik biura powiatowego Agencji, w drodze decyzji administracyjnej, ustala kwoty nienależnie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej.

Poza sporem w niniejszej sprawie jest to, że wypłacone skarżącemu środki publiczne za lata 2011-2013 z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego pochodzą ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz ze środków krajowych przeznaczonych na współfinansowanie, tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. "a" ustawy o ARiMR.

Wyjaśnić należy, że postępowanie o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy

o ARiMR, jest samodzielnym postępowaniem, w którym w drodze decyzji następuje ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że warunkiem koniecznym wydania w omawianym trybie decyzji ustalającej kwoty nienależnie, czy nadmiernie pobranych środków, nie jest uprzednie wzruszenie ostatecznych decyzji przyznających płatności (por. wyroki NSA: z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 96/12 oraz z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1518/11).

Powyższe oznacza, że dla ustalenia wysokości kwot świadczeń nienależnie pobranych przez skarżącego w latach 2011-2013, nie było konieczne wzruszenie decyzji przyznających pomoc i dopuszczalne było uznanie za nienależne pobrane płatności za ten okres w sytuacji, gdy w porządku prawnym pozostają ostateczne decyzje przyznające płatności za poszczególne lata.

Zastosowanie w niniejszej sprawie miał również § 38 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 -2013 (Dz.U. z 2013 r. poz. 361 z późn. zm.), zgodnie z którym, jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej: 1) działek rolnych, 2) zwierząt, 3) stref buforowych – w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym, że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia, wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu.

Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że zgodnie z § 39 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku

z nieprzestrzeganiem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu.

W rozpoznawanej sprawie przepis ten znajduje zastosowania, gdyż w sprawie skarżącego stwierdzono zaprzestanie kontynuacji całego podjętego w roku 2011 zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Zatem w świetle przytoczonych przepisów i zobowiązań przyjmowanych przez rolnika składającego pierwotny wniosek o płatność rolnośrodowiskową jest oczywiste, że w razie zmiany warunków realizacji przyjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego bez poinformowania organów Agencji o przyczynach tego stanu, istnieje – co do zasady – podstawa do wydania decyzji ustalającej wysokość kwoty pobranych płatności przypadających do zwrotu. Gwarancją zachowania tych warunków jest właśnie zawarta w § 39 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego zasada zwrotu wypłaconej uprzednio płatności.

Przepis ten znajduje umocowanie w art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/11, zgodnie z którym w przypadku zobowiązań wieloletnich zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie, mają zastosowania do kwot wypłaconych już

z tytułu zobowiązania w latach wcześniejszych. Rozporządzenie to, jako akt rangi ustawy i bezpośrednio skuteczny akt prawa unijnego, znajduje zastosowanie

w systemie krajowym zgodnie z zasadami "pierwszeństwa prawa unijnego" i "skutku bezpośredniego".

Analiza orzecznictwa wskazuje, że sądy administracyjne przyjmują jednolite stanowisko, iż obowiązek zwrotu ma charakter wsteczny, co uzasadnione jest celem i kompleksowym charakterem programu rolnośrodowiskowego. Program ten ma bowiem charakter wieloletni i beneficjent pomocy zobowiązany jest do jego realizacji w każdym kolejnym roku na uzgodnionych warunkach. Wywiązanie się z obowiązku stosowania określonych praktyk agrotechnicznych w jednym roku, nie jest podstawą do uznania, że producent rolny wywiązał się z zobowiązania i może zatrzymać płatność dotyczącą tego roku. Wywiązanie się strony z obowiązków przyjętych

w ramach programu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych musi być bowiem oceniane w okresie całego 5-letniego okresu zobowiązania. Zaprzestanie realizacji warunków zgłoszonego do płatności projektu rolnośrodowiskowego w danym roku powoduje nie tylko nieprzyznanie płatności za ten rok, lecz skutkuje także obowiązkiem zwrotu płatności wcześniej przyznanych obejmujących okres zobowiązania wieloletniego.

W analizowanej sprawie, skarżący na mocy decyzji z dnia [...] r.,

[...] r. i [...] r. otrzymał płatności w ramach realizowanego programu rolnośrodowiskowego. W dniu [...] r. skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r. Ustalenie, że na deklarowanej działce nie utrzymano minimalnej obsady drzew zgodnie

z tabelą zawartą w załączniku nr 3 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego, stanowiło podstawę do wydania przez Kierownika Biura Powiatowego w L.

w dniu [...] r. decyzji o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 r. To z kolei było podstawą do wszczęcia postępowania w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.

W ocenie Sądu, istotnym dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy jest to, czy organy wyjaśniły w wyczerpujący sposób, czy nie zaistniały przesłanki umożliwiające odstąpienie w przypadku skarżącego od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z realizowanego przez niego programu rolnośrodowiskowego. To bowiem, że ustalone nieprawidłowości zaistniały, nie zostało zakwestionowane

w postępowaniu dotyczącym odmowy przyznania płatności na rok 2014 i nie budzi też wątpliwości w rozpoznawanej sprawie.

Skarżący wskazywał w sprawie na dwie okoliczności. Podnosił, że w 2014 roku (w okresie wiosenno-letnim) nastąpiła kradzież ok. 150 szt. drzew oraz uszkodzenie przez zwierzynę leśną ok. 240 drzew w następstwie czego drzewka te uschły. Wyjaśnił jednocześnie, że zarzut dotyczący nieterminowego powiadomienia ARiMR o zaistnieniu siły wyższej jest bezzasadny ponieważ zgłoszenie siły wyższej powinno mieć miejsce wraz ze złożeniem dowodów jej wystąpienia. Dowód w postaci szacunku szkód dostarczył [...] r. - czyli niezwłocznie po oszacowaniu. Odnośnie kradzieży mienia w postaci 150 sztuk sadzonek drzewek jabłoni, skarżący podniósł, że złożył stosowne zawiadomienie do Komisariatu Policji. W tym przypadku również wskazał, że dowody na piśmie o działaniu siły wyższej dostarczył niezwłocznie po ich sporządzeniu.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) – Dz.U.UE.L.2006.368.15, dalej jako "rozporządzenie Komisji WE nr 1974/2006"), państwa członkowskie mogą uznać w szczególności następujące kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta: a) śmierć beneficjenta; b) długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu; c) wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania; d) katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa; e) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich; f) choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza. Według zaś art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji WE nr 1974/2006, przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności.

Przy czym samo zaistnienie "siły wyższej" nie jest wystarczające do tego, aby wyłączyć obowiązek zwrotu płatności (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 27/11). Niezbędne jest bowiem również zawiadomienie na piśmie organu w terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik był w stanie dokonać tej czynności, o zaistnieniu przypadku siły wyższej. Jednocześnie określony powyższymi przepisami termin do zawiadomienia organu o wystąpieniu siły wyższej jest terminem materialnoprawnym, przez co nieprzywracanym, a jeśli pismo informujące strona złożyła z naruszeniem powyższego terminu, pismo to nie może stanowić dowodu

w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 69/10).

W myśl zaś § 45 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem -Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 inną niż wymienione w przepisach rozporządzenia nr 1974/2006 kategorią siły wyższej lub wyjątkową okolicznością, w przypadku wystąpienia której zwrot pomocy nie jest wymagany, jest: 1) wywłaszczenie części nieruchomości, jeżeli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, uniemożliwiające dalszą realizację tego zobowiązania; 2) zmiana zasięgu obszarów objętych programami działań mającymi na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych na obszarach szczególnie narażonych lub zmiana tych programów; 3) utrata posiadania gruntów rolnych, na których powinno być realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe, w wyniku scalenia gruntów dokonanego na podstawie przepisów o scalaniu i wymianie gruntów; 4) wystąpienie okoliczności określonych w § 7 ust. 2 lub 3 – w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4 lub 5; 5) śmierć posiadanego przez rolnika zwierzęcia rasy lokalnej, za którą rolnik nie ponosi odpowiedzialności – w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7; 6) usunięcie posiadanego przez rolnika zwierzęcia rasy lokalnej

z programu ochrony zasobów genetycznych danej rasy z przyczyn niezależnych od rolnika – w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7; 7) określenie obszaru, na którym dotychczas było realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe, jako obszaru zagrożonego erozją wodną, o którym mowa

w przepisach o minimalnych normach – w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8; 8) uszkodzenie lub zniszczenie drzew przez dzikie zwierzęta mimo zastosowania repelentów, ogrodzenia lub osłonek, mające wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego; 9) inna okoliczność, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, mająca wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego i będąca wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika.

Aby można było rozważyć zaistnienie w sprawie wymienionych w powyższych przepisach kategorii sił wyższych, a także innych wyjątkowych okoliczności podnoszonych przez beneficjenta, przepis art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji WE nr 1974/2006 w kolejnym roku – wymagane było ich zgłoszenie przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona osoba są w stanie dokonać tej czynności. Jest to warunek konieczny, aby możliwe było badanie przez organ zgłoszonych w taki sposób okoliczności.

W ocenie Sądu organ słusznie przyjął, że przesłanki, o których stanowią ww. przepisy w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały. Okoliczności kradzieży drzewek oraz szkód wyrządzonych przez zwierzynę nie zostały zgłoszone przez stronę ani też przez upoważnioną przez nią osobę na piśmie właściwemu organowi, w wymaganym terminie.

Jak wynika bowiem z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy na dzień przeprowadzenia kontroli na miejscu w gospodarstwie skarżącego stwierdzono uchybienia w przestrzeganiu wymagań określonych dla wariantu 2.9 pakietu Rolnictwo ekologiczne. Tak więc informacja skarżącego z dnia [...] r.

o niekorzystnych zdarzeniach, jakie wystąpiły w jego gospodarstwie, została złożona dopiero po stwierdzeniu nieprawidłowości przez kontrolę, jaka została przeprowadzona w jego gospodarstwie, o której strona została wcześniej poinformowana. Niewątpliwie więc skarżący nie dochował terminu 10 dni od wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności na powiadomienie właściwego organu.

Podkreślić trzeba, że skarżący składając wniosek o przyznanie płatności oświadczył, że znane mu są zasady i tryb realizacji Programu, jak również świadomy jest skutków niewykonania zobowiązań wynikających z jego realizacji.

Bezzasadne są wobec tego zarzuty naruszenia § 45 pkt 8 i 9 rozporządzenia

z dnia 13 marca 2013 r. oraz art. 47 rozporządzenia KE (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). Zostały one oparte na założeniu, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające uznanie siły wyższej bądź innych lub wyjątkowych okoliczności,

o których mowa w tych przepisach. Jak już jednak wskazano, twierdzenie to nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy.

Z uwagi zatem na stwierdzone w przedmiotowej sprawie uchybienia

w przestrzeganiu przez stronę wymogów dla poszczególnych pakietów i ich wariantów, powstała nienależnie pobrana kwota środków pieniężnych w wysokości odpowiadającej 100 % płatności odnośnie wariantu 2.10 Uprawy sadownicze

+ jagodowe (w okresie przestawiania).

W świetle powyższego prawidłowo organ ustalił, że skarżący zobowiązany jest do zwrotu płatności rolnośrodowiskowej przyznanej w latach 2011, 2012 i 2013 r.

w wysokości [...] zł. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zobligowana jest bowiem do podjęcia prawem przewidzianych środków zmierzających do odzyskania wypłaconych nienależnie środków.

Nie sposób zgodzić się także z zarzutem skarżącego, że organy niedostatecznie wyjaśniły sprawę. Odmienna od zapatrywań skarżącego ocena faktów nie oznacza jeszcze naruszenia prawa. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać

i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ustawodawca rozwija w ten sposób wskazaną w art. 7 k.p.a. zasadę prawdy materialnej nakazując organom administracji publicznej z urzędu gromadzić, a następnie rozpatrzyć dowody. Ocena dowodów następuje

w granicach swobodnej oceny, o jakiej mowa w art. 80 k.p.a. Organ odwoławczy

w swojej decyzji dokładnie ustalił stan faktyczny zgodnie z przytoczonymi przepisami, rozpatrzył dowody i omówił przepisy prawa które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.