Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2832/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 71
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej B. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (dalej także "SKO"), po rozpatrzeniu odwołania B. M. (dalej "skarżącej") od decyzji Wójta Gminy P. (dalej "Wójta") z dnia [...] czerwca 2015 r. Nr [...], ustalającej na wniosek K. G. środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia "Wydobywanie kopaliny ze złoża piasków zalegającego na działkach gruntu nr [...], obręb M., gm. [...]", utrzymało decyzję Wójta w mocy.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez SKO zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] lipca 2015 r., przedstawia się w następujący sposób:

1. W dniu [...] lutego 2013 r. do Wójta wpłynął wniosek K. G. (dalej "inwestora") o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia mającego polegać na wydobywaniu kopaliny ze złoża pisaków zalegającego na działce nr [...] położonej w obrębie M. gm. [...] (dalej "planowane przedsięwzięcie"). Do wniosku została załączona Karta Informacyjna Przedsięwzięcia.

2. Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. Wójt wszczął postępowanie w przedmiotowej sprawie.

3. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] wyraził opinię, że dla planowanego przedsięwzięcia istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określił zakres raportu.

4. Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej inwestycji.

5. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...]Wójt nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia i ustalił zakres raportu. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] SKO, po rozpatrzeniu zażalenia inwestora, utrzymało postanowienie Wójta w mocy.

6. W dniu [...] października 2013 r. inwestor przedłożył raport Wójtowi.

7. Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. zaopiniował planowane przedsięwzięcie negatywnie. Zdaniem organu opiniującego raport nie zawiera opracowania na temat wymagań jakie stawiane były przez PPIS w P. w opinii [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. na etapie zapytania o potrzebie przeprowadzenia, oceny oddziaływania na środowisko a w szczególności: sposobu ochrony przed nadmierną emisją zapylenia i hałasu, oddziaływania przedsięwzięcia na tereny sąsiadujące o zabudowie mieszkaniowej, nie analizuje występujących konfliktów społecznych. Żadna z map przedstawionych w raporcie nie wskazuje odległości od najbliższych zabudowań mieszkalnych na każdym z kierunków w stosunku do istniejącej zabudowy. Wzmianka, że najbliższa zabudowa zagrodowa jest zlokalizowana, w odległości około 800 metrów od granicy przewidywanego wyrobiska nie ma odzwierciedlenia w rzeczywistości. W raporcie powinien być zamieszczony bardziej szczegółowy plan zagospodarowania, terenu wyrobiska, z drogami dojazdu i wyjazdu pojazdów transportowych. Na lokalizację przedsięwzięcia w zakresie opisywanym przez raport, wpłynęła petycja mieszkańców wsi M. zawierająca około 26 podpisów z prośbą o wstrzymanie zgody na jego uruchomienie.

8. Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...], wydanym w następstwie uzupełnienia raportu przez inwestora, RDOŚ ponownie uzgodnił realizację planowanego przedsięwzięcia, określając warunki jego realizacji.

9. Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. Nr [...] Wójt stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia.

10. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołanie skarżącej od decyzji Wójta z dnia [...] lipca 2014 r., SKO uchyliło tę decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

11. W dniu [...] września 2014 r. inwestor przedłożył Wójtowi wymagane uzupełnienie do raportu oddziaływania na środowisko, przekazane następnie RDOŚ w W. i PPIS w P.

12. W piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. poinformował organ I instancji, że podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w opinii z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...], przedłożone uzupełnienie do raportu nie zawiera bowiem w swej treści wymagań, jakie organ tej stawiał w swej opinii (organ I instancji umożliwił zapoznanie się z powyższym dokumentem tak stronom, jak i społeczeństwu).

13. Z kolei RDOŚ w W. wezwał organ pierwszej instancji do uzupełnienia przedłożonego raportu (pismem z dnia [...] grudnia 2014 r.), które to wezwanie Wójt Gminy P. przesłał inwestorowi w dniu [...] grudnia 2014 r. Uzupełnienie do raportu zostało złożone przez inwestora w Urzędzie Gminy P. w dniu [...] stycznia 2015 r., zaś organ pierwszej instancji powiadomił o tym fakcie strony i społeczeństwo.

14. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. RDOŚ Nr [...] uzgodnił realizację planowanego przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji.

15. Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Wójt ustalił warunki realizacji oraz eksploatacji planowanego przedsięwzięcia.

16. Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. skarżąca wniosła do SKO odwołanie od decyzji Wójta z dnia [...] czerwca 2015 r.

III. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. SKO rozpoznało odwołanie skarżącej od decyzji Wójta z dnia [...] czerwca 2015 r., utrzymując tę decyzję w mocy.

Uzasadniając zaskarżone orzeczenie, SKO wskazało w szczególności, co następuje:

1. Decyzję Wójta należało utrzymać w mocy, albowiem w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do pozytywnego rozpatrzenia wniosku inwestora o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla planowanej inwestycji. W toku postępowania przeprowadzono ocenę oddziaływania inwestycji na środowisko, dokonując w ramach powyższego wymaganej weryfikacji raportu oddziaływania na środowisko, uzyskując przy tym opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.

2. Podkreślenia wymaga, że w myśl orzecznictwa sądowego dokonane przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. pozytywne ma dla organu głównego charakter wiążący. Organy współdziałające mogą działać w różnych formach prawnych, tj. wyrażając opinię, udzielając zgody lub wyrażając stanowisko w innej formie (tak jak w przypadku RDOŚ w drodze postanowienia), jednakże owo zajęcie stanowiska może mieć różną moc prawną. W ramach współdziałania organ wyraża opinię lub uzgodnienie. W przeciwieństwie do opinii uzgodnienie jest formą o znaczeniu stanowczym, bowiem wiąże organ decydujący w postępowaniu głównym. Treść stanowiska zajętego przez organ uzgadniający może przesądzić o treści decyzji, która wydawana jest po uzgodnieniu przez organ decydujący. Stanowisko takie jest szeroko podzielane tak przez doktrynę, jak i judykaturę i nie budzi już wątpliwości brak mocy wiążącej opinii organu w ramach współdziałania. A skoro tak, to opinia taka nie musi być zbieżna z poglądem organu, który wystąpił o jej wydanie, ani wnioskiem strony postępowania. Tym samym opinia wydawana w toku postępowania, środowiskowego przez PPIS ma charakter niewiążący, zaś uzgodnienie RDOŚ determinuje treść decyzji organów orzekających w sprawach "środowiskowych".

3. Z art. 72 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 77 ust. 1 wynika, iż w przypadku tak określonych inwestycji (wydobywanie kopalin ze złóż) opinia PPIS nie jest wymagana i nie ma jakiejkolwiek mocy prawnej. Tak więc zarzut skarżącej, iż organ pierwszej instancji orzekając w sprawie nie wziął pod uwagę negatywnej opinii PPIS w P. należy uznać za bezpodstawny:

4. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. uzgodnił warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia stwierdzając, iż o ile warunki te zostaną zachowane, planowane przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko. Wskazane wyżej stanowisko wyspecjalizowanego organu należy uznać za przesadzające z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, zwłaszcza w sytuacji, w której przedłożony przez inwestora raport był kilkakrotnie uzupełniany na żądanie organu uzgadniającego i w której przedmiotem oceny był zarówno do wariant inwestorski, jak i do wariant alternatywny.

5. Teren inwestycji, tj. działka oznaczona w ewidencji gruntów numerem [...] położona w miejscowości M. gm. [...] leży na obszarze, które nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Realizacja planowanego przedsięwzięcia nie prowadziłaby zatem do naruszenia ustaleń tego rodzaju aktu. Teren ten jest natomiast objęty studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] (uchwała Rady Gminy w P. z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...]), w świetle postanowień którego teren inwestycji położony jest w przeważającej części pod inwestycję położoną w obszarze prognostycznym kruszywa naturalnego. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie zapisy w studium nie mogły mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie jest bowiem aktem prawa miejscowego (którym jest niewątpliwie jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego) i ustawodawca w uioś nie uzależnił wydania pozytywnej decyzji środowiskowej od zgodności planowanej inwestycji ze studium, ale z planem zagospodarowania.

6. Zgodzić się należy z organem pierwszej instancji, że realizacja planowanego przedsięwzięcia tak w wariancie inwestorskim, jak i w wariancie alternatywnym spełniać będzie obowiązujące standardy jakości środowiska. Autor uzupełnienia do raportu wyszedł z założenia, iż nie jest możliwa inna lokalizacja kopalni (złoże położone jest bowiem w określonym miejscu i nie ma możliwości przeniesienia inwestycji na inną nieruchomość), o ewentualnej wariantowości przedsięwzięcia nie mogła również zdecydować zmiana ilości wydobywanego kruszywa (o ilości wydobycia decydują bowiem potrzeby rynku). Dlatego też zaproponowano wariant alternatywny, który zakłada przesunąć granice wydobycia kruszywa ok. 50 m od zabudowanej działki nr [...]. Nieruchomość, na której ma być realizowane planowane przedsięwzięcie (działka nr [...]) jest oddzielona od działki nr [...] częściowo pasem terenu zalesionego, który wymaga odnowienia i pielęgnacji. Inwestor proponuje "..wykonać nowe nasadzenia na pozostałej części działki na całej długości graniczącej z zabudową mieszkaniową. Zadrzewienia zostaną uzupełnione a pas zieleni będzie stanowił jednocześnie swoistego rodzaju ekran akustyczny oraz barierę chroniącą zabudowę mieszkaniową przed ewentualną emisją pyłu. Inwestor zobowiązuje się jednocześnie do nadzoru nad planowaną ,,ścianą zieleni" jaka odgrodzi sąsiadującą posesję od miejsca wydobycia kruszywa." Ponadto w wariancie alternatywnym inwestor zaproponował zrekultywować teren w kierunku rekreacyjnym, aby podnieść walory krajobrazowe terenów pokopalnianych (inwestor od lat zajmuje się działalnością gospodarczą polegającą na eksploatacji kruszyw i ma doświadczenie w kwestii rekultywacji terenów poeksploatacyjnych). Dokonując analizy zebranego materiału dowodowego Kolegium uznało, iż istotnie wszelkie obliczenie wskazują, iż tak wariant inwestorski, jak i wariant alternatywny wiązać się będą z podobnymi emisjami, tak więc realizacja przedsięwzięcia w obu wskazanych wariantach będzie spełniać obowiązujące standardy ochrony środowiska.

7. Realizacja planowanego przedsięwzięcia nie naruszy przepisów szczególnych.

8. Nie stwierdzono, aby planowane przedsięwzięcie mogło wywrzeć negatywny wpływ na obszar chroniony Natura 2000.

9. Nie potwierdza się zarzut skarżącej w kwestii ewentualnego zniszczenia drogi gminnej przy wywozie urobku, jako że w punkcie [...] decyzji organ pierwszej instancji wyraźnie ustanowił zakaz transportu urobku tą drogą (warunki transportu zostały ustalone szczegółowo w punkcie [...] decyzji, w punkcie tym nakazano inwestorowi obowiązek trwałej konserwacji, równania i utrzymywania w dobrym stanie technicznym terenu służącego do przewozu). Kolegium nie może się w tym miejscu odnieść do zarzutów transportu żwiru przez drogę gminną przez inne podmioty, jako że sprawa ta nie mieści się w granicach obecnie prowadzonego postępowania.

10. Oczywistym jest, iż mająca powstać kopalnia spowoduje zwiększenie hałasu i zapylenia, jednakże jak szczegółowo wykazano w raporcie i jego uzupełnieniach i co poddał wnikliwej analizie tak wyspecjalizowany organ, tj. RDOŚ w W., jak i ocenił organ pierwszej instancji, przy realizacji planowanej inwestycji dopuszczalne normy nie zostaną przekroczone (zostaną dotrzymane poziomy substancji w powietrzu), zaś planowane przedsięwzięcie (przy zachowaniu określonych w decyzji warunków) mnie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko. Zebrany w sprawie materiał dowodowy przeczy twierdzeniom skarżącej, jakoby Wójt Gminy P. zwracał większą uwagę na faunę i florę niż na mieszkańców M. Jak wykazano powyżej organ ten prowadził postępowanie z udziałem społeczeństwa, odbył spotkania z mieszkańcami (w których skarżąca brała udział), każdorazowo umożliwiał tak stronom, jak i społeczeństwu zapoznanie z materiałem dowodowym, mieszkańcy M. zgłaszali swe uwagi wobec planowanego przedsięwzięcia zarówno pisemnie do organu, jak i na zebraniach. W zaskarżonej decyzji zostały też określone warunki dotyczące wód gruntowych (pkt 13), tak więc zarzut skarżącej o zagrożeniu dla wód gruntowych jest nieuprawniony.

11. Ponadto należy dodać, iż Kolegium nie może się odnieść do ewentualnej realizacji na działce sąsiedniej innej inwestycji (również żwirowni), planowanej przez innego inwestora - firmę P. z W. Po pierwsze bowiem nie było to przedmiotem niniejszego postępowania, po drugie zaś prawdopodobnie postępowanie administracyjne we wskazanym zakresie jeszcze się nie toczy.

IV. Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. skarżąca wniosła do tut. Sądu (za pośrednictwem organu) skargę na decyzję SKO z dnia [...] lipca 2015 r., zarzucając orzeczeniu odwoławczemu niezgodność z prawem oraz żądając jej uchylenia.

Uzasadniając zarzuty skargi, skarżąca wskazała w szczególności, co następuje:

1. Interes prawny skarżącej w niniejszej sprawie wynika z faktu bezpośredniego sąsiadowania z terenem inwestycji.

2. W zasadzie planowana kopalna będzie znajdowała się w centrum wioski, w której posadowione są domy mieszkalne. Życie w tak bliskiej odległości kopalni, tuż za płotem, wiąże się z ogromnymi trudnościami, spowodowanymi ogromnym hałasem, zapyleniem powietrza, obniżeniem wód gruntowych. Wartość nieruchomości sąsiednich znacznie się obniży. Eksploatacja kopalin oraz ich transport, zważywszy na bliskość budynków znajdujących się na posesji skarżącej może stwarzać zagrożenie budowlane, a tym samym zagrożenie życia skarżącej oraz jej rodziny.

3. Przy orzekaniu w sprawie nie uwzględniono: (-) wielokrotnych protestów i uwag mieszkańców, (-) negatywnej dla przedsięwzięcia opinii Państwowego Powiatowego inspektora Sanitarnego, (-) interesu społecznego wynikającego z konieczności zapewnienia ochrony przed uciążliwościami, wiążącymi się z funkcjonowaniem w samym centrum wsi ogromnych żwirowni, (-) perspektywy wywołania konfliktów społecznych, (-) wpływu inwestycji na zabudowę zlokalizowaną po południowej stronie drogi gminnej, (-) skumulowania negatywnego odziaływania planowanej inwestycji z oddziaływaniem, mającej powstać na sąsiedniej działce żwirowni należącej do firmy P. – podmiot ten uzyskał już koncesję Marszałka Województwa [...] na wydobywanie żwiru (w postępowaniu tym jednak społeczeństwo nie brało udziału, dlatego złożono wniosek o uchylenie decyzji, zaś do SKO złożono wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy P. [...] i wznowienie tego postępowania).

V. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

VI. Na rozprawie przed Sądem w dniu [...] stycznia 2016 r. strony podniosły, co następuje:

- skarżąca oświadczyła, że odległość od granicy terenu inwestycji do jej budynku posadowionego na działce [...], wynosi 29 metrów,

- pełnomocnik uczestników postępowania R. i K. G. wniósł o dopuszczenie dowodu w postaci pisma Wójta Gminy P. z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz mapy ze studium na okoliczność położenia terenu inwestycji oraz innych działek, na których realizowane są żwirownie (Sąd postanowił dopuścić dowód z przedłożonych dokumentów),

- pełnomocnik uczestników postępowania oświadczył, że: (-) na działce sąsiadującej z terenem inwestycji, t.j. na działce nr [...] i przylegającej do niej [...] prowadzona jest już w chwili obecnej podobna działalność wydobywcza, (-) obsługa komunikacyjna działek [...] i [...] odbywa się przez działkę [...] do drogi gminnej, przy której położona jest działka skarżącej, (-) obsługa komunikacyjna planowanej inwestycji będzie następowała od innej strony, drogą wykorzystywaną na potrzeby kolei,

- pełnomocnik uczestników złożył do akt sprawy mapę do celów projektowych, ilustrującą położenie działki, na której planowana jest inwestycja, jak również działek nr [...],[...],[...]. Działalność wydobywcza na działkach [...] i [...] prowadzona jest od około czterech lat,

- skarżąca oświadcza, że działalność wydobywcza prowadzona na działkach [...] i [...] nie jest dla niej uciążliwa, jednakże działalność ta jest prowadzona dalej w stosunku od jej nieruchomości, niż miałoby to mieć miejsce w odniesieniu do działki nr [...]; działalność wydobywcza na działce [...] będzie prowadzona znacznie bliżej jej domu, to jest w odległości 29 metrów od budynku,

- uczestnik postępowania K. G. oświadczył, że długość terenu inwestycji wynosi ok 600 metrów,

- uczestnicy postępowania oświadczyli, że w narożniku ich działki, będącym gruntem leśnym przylegającym na całej długości do działki skarżącej, znajduje się faktycznie roślinność leśna - jest to grunt pokryty drzewami. Dodatkowo uczestnicy planują umieszczenie nasadzeń roślinnych w okolicach styku północnej granicy tego narożnika inwestycji z działką skarżącej,

- pełnomocnik uczestników postępowania dodaje, iż w decyzji Wójta z dnia [...] czerwca 2015 r. nie stwierdzono, że na działkach nr [...] i [...] prowadzona jest działalność wydobywcza; informacja na ten temat została poczyniona dopiero w przedłożonym w dniu dzisiejszym piśmie Wójta z dnia [...] stycznia 2016 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VII. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę na decyzję odwoławczą Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] lipca 2015 r. należało uwzględnić, albowiem decyzja ta wydana została z naruszeniem art.7 i 77 § w związku z art.15 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono bowiem wszystkich wątpliwości co do tych okoliczności faktycznych sprawy, które mają wpływ na ustalenie zakresu potencjalnego oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, w tym w szczególności na najbliższe otoczenie terenu inwestycji. Z tej racji zaskarżoną decyzję SKO należało wyeliminować z obrotu prawnego.

VIII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji SKO z dnia [...] lipca 2015 r. prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w którym w drugiej instancji orzekło zaskarżoną obecnie decyzją SKO było ustalenie na podstawie art.71 i nast. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach ("ustawy ocenowej") środowiskowych uwarunkowań dla - przewidzianego w §3 ust.1 pkt 40 lit.b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010 r. nr 213, poz.1397) - przedsięwzięcia mogącego potencjalnie oddziaływać na środowisko w postaci wydobywania kopalin ze złoża metodą odkrywkową, innego niż wymienione w §2 ust.1 pkt 27 lit.a rozporządzenia.

2. Z art.71 ust.1 i ust.2 pkt 2 ustawy ocenowej wynika, że przedmiotem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest określenie środowiskowych uwarunkowań realizacji danego przedsięwzięcia (przez które, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy należy rozumieć "zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty"), a uzyskanie takiej decyzji jest wymagane dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Z kolei z art.59 ust.1 pkt 2 ustawy ocenowej płynie wniosek, że realizacja przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko nie rodzi automatycznie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania takiego przedsięwzięcia na środowisko (w rozumieniu art.3 ust.1 pkt 8 ustawy), jednakże obowiązek taki może zostać stwierdzony na podstawie art. 63 ust.1 ustawy. Stosownie do tego przepisu obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 1, organ określa jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art.63 ust.4 zdanie pierwsze). Wskazana wyżej sytuacja wystąpiła w sprawie niniejszej, albowiem stosownym postanowieniem Wójt stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, określając zakres wymaganego raportu.

W świetle art.3 ust.1 pkt 8 ustawy ocenowej przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko należy rozumieć postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, c)zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.

Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko służy ocenie na wstępnym etapie wszystkich potencjalnych zagrożeń dla środowiska oraz podjęciu próby wypracowania rozwiązań eliminujących lub maksymalnie minimalizujących negatywne oddziaływania na środowisko, które następnie powinny być wykorzystane na dalszych etapach postępowania administracyjnego. Stosownie do powyższego, zgodnie z art.62 ust.1 ustawy, w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia: 1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na: a) środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, b) dobra materialne, c) zabytki, d) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-c, e) dostępność do złóż kopalin; 2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; 3) wymagany zakres monitoringu.

W myśl art. 80 ust. 1 ustawy jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1; 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

3. Zgodnie z art.15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 r., poz. Nr 78, poz. 1071 z późn. zm.), dalej "k.p.a.") postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Przepis ten stanowi ustawowy wyraz konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Przypomnieć bowiem należy, że w myśl art. 78 zd. 1 Konstytucji RP, każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji.

Dwukrotne rozpoznanie sprawy oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego. Przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest kontrola decyzji organu pierwszej instancji, lecz ponowne i całościowe rozpoznanie sprawy administracyjnej. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji, z zastrzeżeniem rozwiązania przyjętego w art. 138 § 2 k.p.a. (w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie t ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18). Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Istota administracyjnego toku instancji polega bowiem na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 1996 r., sygn. akt: SAM/r 1996/95, ONSA 1997, Nr 1, poz. 35). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 listopada 1992 r., sygn. akt: V SA 721/92, (ONSA 1992, Nr 3-4, poz. 95), do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Inną konsekwencją dwuinstancyjnego charakteru postępowania administracyjnego jest to, że organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie i merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 sierpnia 1987 r., sygn. akt: IV SA 385/87, por. także B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. C.H. Beck, 2012 r. System Informacji Prawnej Legalis).

4. Odnosząc powyższe uwarunkowania prawne do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w postępowaniu odwoławczym: (-) w szczególności trafnie powołano się na moc wiążącą uzgodnienia RDOŚ z dnia [...] kwietnia 2015 r., jak też na brak podstaw do przypisywania rozstrzygającego znaczenia w sprawie negatywnemu stanowisku organu inspekcji sanitarnej, (-) nie zanalizowano jednakże w sposób dostatecznie wyczerpujący wszystkich aspektów stanu faktycznego sprawy, związanych z potencjalnym negatywnym oddziaływaniem planowanej inwestycji na środowisko (w tym w szczególności z oddziaływaniem na sąsiadującą z terenem inwestycji działkę skarżącej, tj. działkę nr [...]) poprzez emisję pyłów oraz hałasu, pochodzącym ze źródeł mobilnych (koparki, spycharko – ładowarki i transportu samochodowego).

4.1. Istotną w tym zakresie okolicznością jest to, że jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (por. złożone na rozprawie pismo Wójta z dnia [...] stycznia 2016 r., jak też korespondujące z nim oświadczenia skarżącej i uczestników, złożone na rozprawie) teren planowanego przedsięwzięcia, tj. działka nr [...] sąsiaduje od strony zachodniej (poza działką skarżącej) również z dwiema działkami, na których od kilku lat prowadzona jest podobna działalność wydobywcza (tj. z bezpośrednio graniczącą działka nr [...] i następną po niej działką nr [...]). Okoliczność ta nie została uwzględniona ani w raporcie oddziaływania na środowisko (jak też w jego uzupełnieniach), ani w decyzjach obu instancji, podczas gdy nie ulega wątpliwości, że perspektywa skoncentrowania w bezpośrednim sąsiedztwie dwóch przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko wywołuje w oczywisty sposób konieczność oszacowania ich skumulowanego oddziaływania na środowisko (w tym w szczególności na działkę skarżącej). Z punktu widzenia szeroko rozumianego środowiska (w tym w szczególności z punktu widzenia tych jego aspektów, które warunkują dobrostan człowieka, tj. m.in. z punktu widzenia poziomu hałasu i emisji pyłów do powietrza) nie jest bowiem obojętnym, czy nowo lokowane przedsięwzięcie będzie pierwszym na danym obszarze, czy też kolejnym tego rodzaju, z którym automatycznie wiąże się dodatkowe oddziaływanie (dodatkowa emisja hałasu i zapylenia wywołana przez maszyny i urządzenia wydobywcze i transportowe).

W świetle powyższego za gołosłowne uznać należy konkluzje raportu, zawarte na str.70 ([...] "Oddziaływanie skumulowane"), w których stwierdza się, że: "Zarówno w trakcie przygotowania terenu do eksploatacji, jak i podczas jej trwania nie występują znaczące oddziaływania skumulowane. Występowanie oddziaływań negatywnych może wystąpić jedynie podczas niewłaściwej eksploatacji kopalni oraz w wyniku awarii sprzętu służącego do wydobycia złoża" (z kolei w uzupełnieniu raportu ze stycznia 2015 r. problem skumulowanych oddziaływań odniesiono wyłącznie do wód powierzchniowych i podziemnych – str.22). Podkreślenia wymaga przy tym, że fakt prowadzenia na sąsiednich działkach działalności wydobywczej został w raporcie nie tylko nie omówiony, ale w ogóle nie dostrzeżony (por. str.1-12 raportu [...] "Lokalizacja przedsięwzięcia"). Poprzestano bowiem w tym zakresie wyłącznie na stwierdzeniu sąsiadowania terenu inwestycji z gruntami rolnymi, na których udokumentowano złoża kopaliny (złoże "[...]" i "[...]"). Powyższy brak, uniemożlwiający całościową ocenę wpływu inwestycji na działkę skarżącej (nr ew. [...]) wymaga uzupełnienia przez organ odwoławczy w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego (art.136 k.p.a.).

4.2. Z racji ustalenia w raporcie, że źródłem towarzyszącej planowanemu wydobywaniu kopaliny emisji hałasu i pyłów będzie m.in. transport urobku, istotną kwestią było ustalenie przebiegu trasy, jaką transport ten ma być wykonywany. Co do zasady w grę wchodziły w tym zakresie dwa alternatywne rozwiązania, tj. albo wywożenie urobku z terenu inwestycji od jego północnej strony, przylegającej do terenu kolejowego (rozwiązanie to z punktu widzenia ochrony interesów skarżącej jest najkorzystniejsze, wziąwszy pod uwagę zlokalizowanie działki skarżącej w sąsiedztwie południowo – zachodniego krańca terenu inwestycji), albo wywożenie urobku od strony południowej, lokalną drogą gminną, w niedalekim sąsiedztwie działki skarżącej. Zwrócić w tym kontekście należy uwagę, że sformułowania raportu nie dawały dostatecznie jasnej odpowiedzi na pytanie, czy ostatecznie wybraną jako wyłączną i wiążącą inwestora trasą transportu ma być wariant pierwszy (od północnej granicy działki), czy też dopuszcza się równolegle transport drogą gminną (lokalną) – por. str.84 (2."Wpływ na jakość powietrza"): "W początkowej fazie wydobycia transport samochodowy przejeżdża przez całą długość działki celem załadunku wydobytego kruszywa (...). Natomiast w końcowej fazie wydobycia pojazdy pokonują najkrótszy odcinek drogi od załadunku kruszywa do drogi lokalnej, a tym samym zużywają najmniej paliwa." i str.87 ("Konflikty społeczne"), "Ponadto w ramach stosunków dobrosąsiedzkich wywóz kruszywa przewidywany jest drogą przebiegającą wzdłuż północnej granicy działki nr [...], biegnącą przy torach kolejowych, sporadycznie będzie następował drogą od strony południowej".

Podkreślenia wymaga, że pkt pkt 21 – 23 decyzji środowiskowej Wójta w przeważającym zakresie usuwają niejasności raportu, wskazując jako właściwą trasę transportu urobku wariant korzystny dla skarżącej (transport od północnej strony terenu inwestycji). Zauważyć jednakże należy, że wprawdzie pkt [...] decyzji ustanawia zakaz transportu urobku drogą gminną (nr [...] W [...] – [...] – dz.nr ewid. [...], w msc. M.), niemniej pkt [...] nie wyklucza przemieszczania się po tej drodze sprzętu i samochodów o nośności całkowitej do 8 ton, związanego z eksploatacją przedsięwzięcia. Jednoznacznego wyjaśnienia wymaga, czy dopuszczenie ruchu pojazdów po drodze gminnej we wskazanym wyżej zakresie może stanowić źródło istotnego oddziaływania na nieruchomość skarżącej (w tym w kontekście skumulowania tego oddziaływania z obsługą komunikacyjną działek [...] i [...].

4.3. Jednoznacznego ustalenia wymaga też kwestia odległości planowanego przedsięwzięcia do zabudowań skarżącej (skarżąca konsekwentnie podnosi, że odległość ta wynosi 30 metrów, podczas gdy w raporcie oznacza się odległość od najbliższej zabudowy na 80 metrów).

4.4. Wbrew twierdzeniom skargi w niniejszej sprawie nie zachodzi natomiast potrzeba badania wpływu oddziaływania przedsięwzięcia planowanego przez firmę P., albowiem nie jest to przedsięwzięcie już eksploatowane, a pozostające wyłącznie przedmiotem procedur administracyjnej. Stanowisko odpowiedzi na skargę, odnoszące się do tej kwestii, Sąd w całości podziela.

5. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku SKO rozpozna ponownie odwołanie skarżącej od decyzji Wójta z dnia [...] czerwca 2015 r., przeprowadzając uzupełniające postępowanie dowodowe w zakresie wskazanym powyżej.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt li.c p.p.s.a.