Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 627/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 108
journal: Dz.U. 2022 poz 574
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Korycka sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia studiów oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 627/22

UZASADNIENIE

Pismem z dnia 11 lutego 2022 r. skarżący P. P. zwrócił się do Prodziekana ds. kształcenia i spraw studenckich Wydziału [...] Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu o wyrażenie zgody na wznowienie studiów na drugim roku na kierunku [...] w roku akademickim 2021/2022. Skarżący wskazał w piśmie, iż z listy studentów skreślony został z uwagi na niezaliczenia przedmiotu "seminarium magisterskie". Powodem niezaliczenia ww. przedmiotu zdaniem skarżącego był brak stacjonarnego prowadzenia tych zajęć.

Decyzją z dnia 22 lutego 2022 r. Prodziekan ds. kształcenia i spraw studenckich Wydziału [...] Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu nie wyraził zgody na wznowienie przez skarżącego studiów na kierunku [...], studia stacjonarne drugiego stopnia, w roku akademickim 2021/2022. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że skarżący w poprzednim roku akademickim nie uczestniczył w zajęciach zdalnych, nie korzystał z konta USOS, jak i nie kontaktował się drogą elektroniczną w sprawach organizacyjnych i dydaktycznych, co stanowi naruszenie Regulaminu studiów Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu z uwagi na nieprzestrzeganie obowiązków studenta wynikających z § 9 pkt 3, 5, 6 i 11 ww. regulaminu. Ponadto organ wyjaśnił, że decyzja odmowna podyktowana jest brakiem zmiany stanu faktycznego, na który składają się pandemia Covid-19, wprowadzenie na uniwersytecie przepisów umożliwiających odbywanie zajęć w formie zdalnej oraz postawa skarżącego, negującą przestrzeganie powyższego regulaminu. Organ podkreślił, że pozostaje w mocy Zarządzenie nr 162 Rektora Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu z dnia 1 lipca 2021 r. w sprawie zasad powierzania i prowadzenia zajęć z wykorzystywaniem metod i technik kształcenia na odległość na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, zgodnie z którym, w związku z sytuacją pandemii wszyscy uczestnicy procesu kształcenia muszą dostosować się do obowiązujących przepisów sanitarnych, w tym do przejścia na zdalną formę kształcenia. Nie uległy również zmianie zasady komunikacji elektronicznej poprzez konto USOS. W ocenie organu, z uwagi na nieprzestrzeganie ww. obowiązków, które skutkowało brakiem postępów w nauce (nieprzedłożeniem pracy magisterskiej w terminie wyznaczonym przez promotora pracy) i niezaliczeniem seminarium magisterskiego oraz z powodu wcześniejszego powtarzania drugiego roku studiów, skarżący prawidłowo został skreślony z listy studentów.

Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący pismem z dnia 24 marca 2022 r. wniósł odwołanie żądając ponownego rozpatrzenia sprawy przez Dziekana Wydziału [...] z uwagi na spełnienie formalnych i merytorycznych przesłanek wznowienia studiów na kierunku [...] na drugim roku drugiego stopnia, zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 574 z późn. zm.) i regulaminem studiów Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Uzasadniając swoje odwołanie skarżący wskazał, że wnosi o zmianę zaskarżonej decyzji z uwagi na brak osobistych dyżurów pracowników akademickich niniejszego uniwersytetu od września 2020 r. do końca roku akademickiego 2020/2021. Ponadto wyjaśnił, że nie posiada w miejscu zamieszkania, ani w innym miejscu dostępu do Internetu.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Rektor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu decyzją z dnia 13 kwietnia 2022 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że skarżący nie zaliczył przedmiotu "seminarium magisterskie" w ramach czwartego semestru stacjonarnych studiów drugiego stopnia na kierunku [...] z uwagi na niezłożenie pracy dyplomowej w regulaminowym terminie, co stanowi o niespełnieniu obowiązku wynikającego z § 9 pkt 6, § 15 ust. 3 oraz § 69 Regulaminu Studiów Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Ponadto organ II instancji ustalił na podstawie akt sprawy, że skarżący ponownie powtarzał drugi rok na ww. kierunku. Zdaniem organu władze uczelni dołożyły wszelkich starań, aby umożliwić skarżącemu kontakt z promotorem pracy dyplomowej pomimo odmowy skarżącego do korzystania z korespondencji elektronicznej czy uczestnictwa w zajęciach zdalnych, m.in. pośrednicząc w przekazywaniu korespondencji listowej do promotora. Organ odwoławczy wskazał także, że skarżący wielokrotnie rozpoczynał studia drugiego stopnia na kierunku [...] – w latach 2011/2012, 2013/2014 i 2017/2018, nie kończąc ich, zaś w interesie społecznym, w tym również w interesie uczelni jest, aby osoby nierokujące zakończenia pomyślnie studiów, nie absorbowały ograniczonych środków uczelni, możliwych do wykorzystania wobec studentów, którzy w sposób właściwy realizują swoje obowiązki. Jednocześnie organ wskazał, że w 2021 r. wobec skarżącego zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne, które zostało umorzone z uwagi na skreślenie go z listy studentów.

Skarżący pismem z dnia 6 czerwca 2022 r. wniósł na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie i ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ I instancji. Skarżący swoje stanowisko poparł argumentacją wyrażoną także w odwołaniu od decyzji organu I instancji, wskazując szczególnie na fakt, iż pracownicy akademiccy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu nie pełnili od września 2020 r. do stycznia 2022 r. dyżurów stacjonarnych, zaś skarżący w swoim miejscu zamieszkania nie miał dostępu do Internetu.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm. – dalej powoływanej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Rektora Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu z dnia 13 kwietnia 2022 r. znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Prodziekana ds. kształcenia i spraw studenckich Wydziału [...] Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu z dnia 22 lutego 2022 r. w przedmiocie braku zgody na wznowienie przez skarżącego P. P. studiów na kierunku [...], studiów stacjonarnych drugiego stopnia, w roku akademickim 2021/2022.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżący został skreślony z listy studentów Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w T. z uwagi na brak postępów w nauce polegający na nienapisaniu pracy magisterskiej w wyznaczonym terminie, a także z uwagi na nieuzyskanie zaliczenia przedmiotu "seminarium magisterskie", a w konsekwencji nieuzyskanie zaliczenia drugiego roku studiów drugiego stopnia na kierunku [...]. Podstawę prawną decyzji o skreśleniu z listy studentów stanowi art. 108 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Zgodnie z art. 108 ust. 2 pkt 2 i 3 ww. ustawy student może być skreślony z listy studentów m.in. w przypadku stwierdzenia braku postępów w nauce, czy nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. W razie wystąpienia powyższych przesłanek właściwy organ zgodnie z przepisem art. 108 ust. 3 ww. ustawy wydaje decyzję w przedmiocie skreślenia z listy studentów. Za prawidłowe zatem należy uznać wydanie decyzji w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów, z uwagi na to, że spełnione zostały przesłanki uregulowane w art. 108 ust. 2 pkt 2 i 3 ww. ustawy poprzez nienapisanie pracy magisterskiej (brak postępów w nauce) i nieuzyskanie zaliczenia seminarium magisterskiego (nieuzyskanie zaliczenia roku).

Warto zaznaczyć, że Regulamin studiów Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu w rozdziale 2 określa prawa i obowiązki studenta. Zgodnie z § 9 pkt 6 ww. regulaminu student zobowiązany jest do terminowego zdawania egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych obowiązków określonych programem studiów, a ponadto zgodnie z § 9 pkt 3 i 11 student zobowiązany jest do uczestniczenia w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem i posiadania konta na serwerze uniwersyteckim, a także korzystania z tego konta w zakresie kontaktowania się drogą elektroniczną w sprawach organizacyjnych i dydaktycznych. Natomiast w rozdziale 14 powyższego regulaminu, stanowiącym zasady pisania pracy dyplomowej, uregulowany został § 69, zgodnie z którym student zobowiązany jest do złożenia pracy dyplomowej w terminie uzgodnionym z promotorem, jednak nie później niż na 14 dni przed zakończeniem ostatniego semestru studiów.

Jak wynika z akt sprawy organów obu instancji, skarżący zaniechał kontaktu ze swoim promotorem za pośrednictwem środków elektronicznych określonych w regulaminie studiów, a co więcej – negował on, wbrew treści przepisów zawartych w regulaminie, że był do tego zobowiązany. Skarżący w swoich pismach nie zaprzecza temu faktowi, a wskazuje jedynie, że nie miał możliwości spotkać się z promotorem w formie stacjonarnej. Organy obu instancji wskazały w swoich decyzjach, że w okresie, gdy skarżący był studentem Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, na przedmiotowym uniwersytecie obowiązywało zarządzenie nr 162 Rektora z dnia 1 lipca 2021 r. w sprawie zasad powierzania i prowadzenia zajęć z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość, które – w związku z sytuacją pandemiczną – upoważniało uniwersytet do prowadzenia zajęć zdalnych w określonym wymiarze. Zgodnie z § 1 pkt 1 ww. zarządzenia zajęcia dydaktyczne mogły być prowadzone z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość, wyłącznie z wykorzystaniem uczelnianej infrastruktury informatycznej i oprogramowania dopuszczonego do użytku na uniwersytecie, na studiach, w szkołach doktorskich, studiach podyplomowych i innych formach kształcenia. Natomiast w § 2 powyższego zarządzenia wskazano, iż ww. zajęcia mogły być prowadzone jako e-zajęcia, w przypadku których cały program przedmiotu oraz bieżąca kontrola postępów w nauce ich uczestników, realizowana była na odległość, z zastrzeżeniem, że w przypadku studiów wyższych zaliczenia i egzaminy kończące zajęcia odbywały się? w siedzibie uczelni. W związku z powyższym uznać należy, że seminarium magisterskie mogło odbywać się w trybie zdalnym i skarżący był obowiązany do uczestniczenia w tych zajęciach w tym właśnie trybie. Natomiast brak uczestnictwa w powyższych zajęciach oraz niezłożenie pracy magisterskiej w regulaminowym terminie uzasadniało niezaliczenie ww. przedmiotu, a w konsekwencji niezaliczenie roku studiów i skreślenie z listy studentów.

Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, obowiązującej w dacie podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zawierają żadnych regulacji odnoszących się do wznowienia studiów. Podstawa prawna umożliwiająca wznowienie studiów przez skarżącego wynika w niniejszej sprawie wyłącznie z przepisów wewnętrznych uczelni, tj. Regulaminu studiów Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu przyjętego uchwałą nr 39 Senatu Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu z dnia 30 kwietnia 2019 r. zmienionego uchwałą nr 101 Senatu Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu z dnia 25 czerwca 2019 r., który obowiązywał w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Możliwość wznowienia studiów przewiduje § 62 powyższego regulaminu, zgodnie z którym osoba skreślona z listy studentów drugiego lub wyższego roku, może zostać ponownie przyjęta na studia poza trybem rekrutacji pod warunkiem, że studia na danym kierunku, poziomie i profilu są nadal prowadzone na Uniwersytecie, zaś przyjęcie na studia jest możliwe od początku roku akademickiego lub semestru. Zaznaczyć należy, że przepis § 62 ma charakter uznaniowy, zaś podstawowym warunkiem wznowienia studiów jest to, czy uniwersytet w ogóle utworzył dany kierunek na właściwym poziomie i profilu w roku akademickim objętym wnioskiem. Zaistnienie tego warunku nie oznacza jednak, że uniwersytet jest zobowiązany do ponownego przyjęcia wnioskodawcy na studia. Regulamin pozostawia swobodę decyzji organowi, której dokonać powinien na podstawie obiektywnych przesłanek dotyczących konkretnego studenta, w szczególności czy istnieją potencjalne, realne szanse, spełnienia przez niego po wznowieniu studiów wszystkich warunków wymaganych do uzyskania tytułu zawodowego.

Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę całkowicie podzielił argumentację organów obu instancji, iż przy podejmowaniu decyzji w przedmiocie wznowienia studiów organ stosując § 62 Regulaminu studiów Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu powinien mieć na względzie dotychczasowy przebieg kształcenia ubiegającego się o wznowienie studiów studenta, realną możliwość ich ukończenia przez wnioskodawcę, a także dotychczasowe przestrzeganie przez niego zapisów regulaminu uniwersytetu. Słusznie organy wskazały, że skarżący miał stworzone warunki do ukończenia studiów zgodnie z przepisami wewnętrznymi uczelni. Podejście skarżącego do zajęć zdalnych należy uznać za przejaw świadomego naruszania przepisów prawa obowiązującego na przedmiotowym uniwersytecie. Skarżący nie dostosował się również do formy komunikacji z prowadzącym zajęcia określonej w regulaminie studiów. Ponadto skarżący nie napisał pracy magisterskiej w określonym przez promotora terminie, pomimo że uniwersytet umożliwił skarżącemu komunikację z promotorem także za pomocą korespondencji tradycyjnej przekazywanej za pośrednictwem dziekanatu, co było wyłącznie przejawem dobrej woli pracowników uczelni. Warto również podkreślić, że rektor przedmiotowego uniwersytetu wskazał w swojej decyzji, iż skarżący trzykrotnie rozpoczynał studia na przedmiotowym kierunku studiów nie kończąc ich, a ponadto wobec skarżącego zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne, które następnie zostało umorzone wyłącznie z uwagi na skreślenie skarżącego z listy studentów. Należy przy tym wskazać, że ponowne przyjęcie na studia jest niedopuszczalne w przypadku określonym w § 63 ust. 2 regulaminu studiów, tj. gdy osoba taka wydalona została z uniwersytetu dyscyplinarnie.

Reasumując, powyżej przywołane okoliczności faktyczne oraz treść przepisów wewnętrznie obowiązujących na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu wskazują, że skarżący został prawidłowo skreślony z listy studentów z uwagi na nieprzestrzeganie przepisów ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, Regulaminu studiów oraz zarządzenia nr 162 rektora ww. uczelni. Dotychczasowy przebieg kształcenia skarżącego, a zwłaszcza uporczywe nieprzestrzeganie prawa wewnętrznego uczelni, kilkukrotne rozpoczynanie studiów drugiego stopnia na kierunku [...] wobec ich nieukończenia, czy też wszczęte postępowanie dyscyplinarne w stosunku do skarżącego, poddaje w uzasadnioną wątpliwość, czy wznowienie przez niego studiów przyniesie oczekiwane skutki, tj. ukończenie przedmiotowego kierunku studiów. Wobec powyższego Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał, iż organy prawidłowo oceniły, że skarżącemu P. P. należy odmówić wnioskowanego wznowienia studiów. Z tych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Niniejsza sprawa, na podstawie art. 15 zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.