Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1606/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 78 d ust. 1 oraz art. 78 e ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 146 poz 1188
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.
article: art.  133 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia del. WSA Dariusz Skupień Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 17 maja 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 386/12 w sprawie ze skargi W. K. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od W. K. na rzecz Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 17 maja 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 386/12 oddalił skargę W. K. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego.

Sąd I instancji orzekł w następującym stanie faktycznym i prawnym :

Komisja Egzaminacyjna do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w K., uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. stwierdziła, że W. K. uzyskał wynik negatywny z egzaminu adwokackiego. Zdający z części pierwszej egzaminu otrzymał ocenę dobrą, z drugiej części egzaminu ocenę niedostateczną, z trzeciej części egzaminu ocenę dostateczną, z czwartej ocenę dostateczną, zaś z piątej ocenę dobrą. Powołując się na treść przepisu art. 78f ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.), dalej: Prawo o adwokaturze, określającego, że pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną, Komisja wskazała, że skarżący uzyskał negatywny wynik z egzaminu adwokackiego.

Komisja II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości uchwałą z dnia [...] grudnia 2011 r. po rozpoznaniu odwołania W. K. utrzymała mocy wcześniejszą uchwałę. W uzasadnieniu uchwały Komisja podniosła, że istotą zadania z prawa karnego, był wyrok Sądu Rejonowego w Gnieźnie skazujący oskarżonego za dwa przestępstwa, tj. z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. oraz art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. Zgodnie z opisem istotnych zagadnień, sporządzonym przez zespół przygotowujący zadanie pisemne z zakresu prawa karnego, egzaminatorzy i zdający powinni byli zwrócić uwagę na trzy kwestie:

1) Sąd Rejonowy błędnie skazał oskarżonego Jana Boczka za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Czyn ten był już bowiem prawomocnie osądzony, zatem dopuścił się obrazy art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., który obligował go do umorzenia postępowania o ten czyn, co z kolei stanowi bezwzględną podstawę odwoławczą, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.;

2) Sąd Rejonowy błędnie przyjął, że drugi z zarzucanych czynów stanowi rozbój z art. 280 § 1 k.k., bowiem Jan Boczek wyczerpał swoim zachowaniem znamiona kradzieży rozbójniczej, która opisana jest w art. 281 k.k. Czyn ten jest zagrożony łagodniejszą karą aniżeli rozbój;

3) nie było podstaw do przyjęcia, że drugi z czynów zarzuconych Janowi Boczkowi popełniony został w warunkach multirecydywy z art. 64 § 2 k.k., gdyż niezbędną przesłanką przyjęcia recydywy jest to, aby sprawca popełnił "ponownie" przestępstwo z tego katalogu. Żadne zaś z przestępstw, za które Jan Boczek został w przeszłości skazany, nie jest wymienione w tym katalogu. Zdaniem organu odwoławczego w pracy nie postawiono właściwie jednego spośród trzech możliwych do sformułowania zarzutów, gdyż pominięto zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci skazania oskarżonego, pomimo istnienia ujemnej przesłanki procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej. Skarżący wspomniał w uzasadnieniu apelacji o tej przesłance, ale uczynił to w formie zarzutu ewentualnego, podczas gdy powinien był ten zarzut sformułować wprost.

Sąd I instancji rozpoznając skargę stwierdził, że podstawowe znaczenie w procedurze ustalania wyników zadań z części drugiej do piątej egzaminu adwokackiego ma przepis art. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze, zgodnie z którym oceny rozwiązania każdego z tych zadań dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Sąd I instancji podkreślił, że określone w art. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze kryteria stanowiły wzorzec kontroli pracy pisemnej skarżącego. Obowiązkiem Komisji Egzaminacyjnej II stopnia było dokonanie ponownej oceny – w granicach odwołania – czy zdający w projekcie apelacji zachował wymogi formalne tego środka odwoławczego, czy właściwie zastosował przepisy prawa, wykazując się umiejętnością ich interpretacji oraz czy zaproponowany przez zdającego sposób rozstrzygnięcia problemu uwzględniał interes strony, którą reprezentował.

W ocenie Sądu I instancji rozstrzygnięcia podejmowane w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego są rozstrzygnięciami o charakterze uznaniowym. W związku z tym Sąd może jedynie w sprawach, w których organy wydają decyzje o charakterze uznaniowym, badać czy nie zostały przekroczone granice uznania oraz czy organ nie dopuścił się istotnych uchybień w procesie oceny pracy i czy odniósł się do wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia.

W rozpoznawanej sprawie Komisja Egzaminacyjna II stopnia odniosła się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu od uchwały nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. i uzasadniając swoją opinię, co do poprawności oceny Komisji Egzaminacyjnej i wykazując nietrafność podniesionych zarzutów.

Zdaniem Sądu I instancji pominięcie zarzutu wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, w postaci skazania oskarżonego, pomimo istnienia ujemnej przesłanki procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej było istotnym uchybieniem mającym wpływ na ocenę z danego przedmiotu egzaminu. Zamieszczenie tej przesłanki w uzasadnieniu apelacji - w formie zarzutu ewentualnego - nie spełniało założeń poprawności sporządzenia tego środka zaskarżenia, gdyż w orzecznictwie zasadnie wskazuje się, że jeżeli sąd ograniczył wyrok jedynie do fragmentu czynu, to niedopuszczalne jest ponowne postępowanie o ten czyn z uwagi na przesłankę powagi rzeczy osądzonej (wyrok Sądu Najwyższego z 12 lutego 1975 r., sygn. akt I KR 226/74, PiP 1-2/1976, poz. 265). Jeżeli zatem występuje tożsamość czynu przypisanego tej samej osobie w różnych postępowaniach, z których pierwsze zostało prawomocnie zakończone, to wyrok wydany w drugiej sprawie stanowi naruszenie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. Sąd I instancji podkreślił, że naruszenie powagi rzeczy osądzonej jest jednym z najpoważniejszych uchybień w toku postępowania karnego.

Reasumując Sąd I instancji stwierdził, że w sprawie Komisja nie przekroczyła granic uznania administracyjnego. Organ odwoławczy wskazał na rodzaj, wagę i charakter uchybień oraz uzasadnił poprawność oceny niedostatecznej z części egzaminu adwokackiego dotyczącej prawa karnego.

W. K. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji, w której zarzucił naruszenie:

1) prawa materialnego - art. 78 d ust. 1 oraz art. 78 e ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i przyjęcie, że uchwała Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia z dnia [...] grudnia 2011 r. nie została wydana z naruszeniem tych przepisów, podczas gdy prawidłowa ocena pracy egzaminacyjnej skarżącego z zakresu prawa karnego w zaistniałym stanie faktycznym, dokonana w oparciu o kryteria ustawowe, powinna skutkować przyznaniem skarżącemu pozytywnej oceny z rozwiązania tego zadania;

2) przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na stwierdzeniu, że Komisja Egzaminacyjna II Stopnia odniosła się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, gdy z akt sprawy, a w szczególności z treści odwołania skarżącego oraz treści uzasadnienia uchwały Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia wynika, że nie rozpatrzyła i nie odniosła się do wszystkich zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu a w szczególności nie rozpatrzyła i nie odniosła się do zarzutu "błędu w treści zadania z prawa karnego", co skutkowało wprowadzeniem w błąd skarżącego podczas przystąpienia do rozwiązywania tego zadania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżący zarzucił, że prawidłowa ocena akt sprawy powinna prowadzić do wniosku, że Komisja II Stopnia nie zbadała i nie odniosła się do wszystkich zarzutów odwołania. Taki wniosek powinien prowadzić do uchylenia uchwały Komisji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu. Rzetelne rozpoznanie odwołania wraz z zarzutem " błędu w sformułowaniu zadania z prawa karnego" doprowadziłoby organ administracji do konkluzji, że skarżący z zadania prawa karnego powinien otrzymać ocenę pozytywną. Sąd w ocenie skarżącego pominął treść odwołania złożonego do Komisji Egzaminacyjnej oraz uzasadnienie uchwały Komisji II stopnia. Gdyby Sąd I instancji oparł się na treści tych dokumentów wówczas uchyliłby zaskarżoną uchwałę.

Mając na uwadze powyższe W. K. wniósł o uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. ewentualnie o rozpoznanie skargi i jej uwzględnienie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Sprawiedliwości wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

W piśmie procesowym z dnia 27 listopada 2012 r. skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe zarzuty i ich uzasadnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie jest oparta na uzasadnionych zarzutach.

Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.

Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, jak to ma miejsce w tej sprawie, to w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 r., FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 120; zob. szerzej J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 419). Należy także podkreślić, iż z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że o ich skuteczności nie decyduje każde naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny przepisów procesowych, ale jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej.

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej zawarte w punkcie b) petitum tejże skargi wskazują naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 133 § 1 p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez jego niezastosowanie. Przepis ten stanowi, że: "Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi." W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji nie naruszył wskazanego przepisu proceduralnego w stopniu istotnym mającym wpływ na wynik sprawy. Sąd ten wydał wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie całości akt sprawy. Sąd pierwszej instancji przeanalizował i ocenił, że zebrany w postępowaniu administracyjnym i znajdujący się w przedstawionych Sądowi aktach sprawy materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo oceniony przez organy i jest wystarczający do wydania aktu administracyjnego (tak wyrok NSA z dnia 9 września 2005 r., FSK 1925/04, Legalis). Jak podkreśla się w judykaturze za naruszające art. 133 § 1 p.p.s.a. uznać należy samodzielne ustalenie przez Sąd stanu faktycznego sprawy na podstawie dowodów i faktów, które zaistniały po dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy i z tego względu nie mogły być znane temu organowi (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2006 r., II FSK 659/05, ONSAiWSA 2007, nr 2, poz. 35; wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., II FSK 72/06, ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 31). W niniejszej sprawie takie naruszenie nie wystąpiło. WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdził, iż w tej sprawie granice uznania administracyjnego nie zostały przekroczone. W zaskarżonej uchwale przeanalizowano pracę egzaminacyjną skarżącego z uwzględnieniem kryteriów ustawowych. Organ odwoławczy, wskazując na rodzaj, wagę i charakter poszczególnych uchybień, uzasadnił poprawność oceny niedostatecznej z części egzaminu adwokackiego dotyczącej prawa karnego. W uzasadnieniu uchwały Komisja II stopnia przedstawiła argumenty i przepisy przemawiające za uznaniem, iż oceny niedostateczne wystawione przez egzaminatorów były prawidłowe. (s. 11-12 uzasadnienia wyroku WSA). Należy podkreślić, iż z "Informacji dla zdającego" (pkt II ust. 4 lit. C) wynika, że należało przyjąć, że: "przebieg kradzieży kostki brukowej był tożsamy z tym, jaki Jan Boczek zaprezentował w wyjaśnieniach złożonych w niniejszej sprawie". A zatem zarzuty skarżącego związane z występującą, w jego ocenie, "obiektywną techniczną niemożliwością dokonania czynu", nie mogły zmienić oceny pracy skarżącego z drugiej części egzaminu. Niewątpliwie to, iż WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniósł się szerzej do tego zarzutu skarżącego oraz zaakcentował brak odniesienia się do tegoż zarzutu przez organ, stanowi błąd proceduralny. Jednak należy podkreślić stanowczo, iż tylko takie naruszenie procedury przez organy może być podstawą do uchylenia rozstrzygnięcia organu administracji przez sąd administracyjny, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.). W tym przypadku z taką sytuacją niewątpliwie nie mamy do czynienia. Nadto należy podkreślić, co znamienne, iż autor skargi kasacyjnej nie wskazał w jej zarzutach na naruszenie przez WSA takich przepisów jak: art. 141 § 4 p.p.s.a., normujący elementy, jakie musi zawierać uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, ani też na naruszenie przez tenże Sąd art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przepisów procesowych przez organ w toku postępowania administracyjnego.

Przechodząc do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny tego zarzutu nie podzielił. Skarżący zarzucił naruszenie art. 78 d ust. 1 oraz art. 78 e ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i przyjęcie, że uchwała Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia z dnia [...] grudnia 2011 r. nie została wydana z naruszeniem tych przepisów, podczas gdy prawidłowa ocena pracy egzaminacyjnej skarżącego z zakresu prawa karnego w zaistniałym stanie faktycznym tj. przy uwzględnieniu błędu w treści zadania z prawa karnego, dokonana w oparciu o kryteria ustawowe, powinna skutkować przyznaniem skarżącemu pozytywnej oceny z rozwiązania tego zadania.

W myśl art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawa o adwokaturze, zawód adwokata polega na świadczeniu pomocy prawnej, a w szczególności na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami.

Wysoka jakość świadczonej pomocy prawnej jest wartością, która ma kluczowe znaczenie dla każdego, kto korzysta z tej pomocy. Nie ma wątpliwości, że od kandydata do zawodu adwokata należy wymagać takich kwalifikacji, aby mógł on sprostać wymaganiom świadczenia pomocy prawnej o jak najwyższej jakości. Kwalifikacje te winny - co do zasady - gwarantować prawidłowe wykonywanie zawodu adwokata, a więc realizację ustawowego zobowiązania gorliwego, sumiennego i zgodnego z przepisami prawa wypełniania przez niego obowiązków.

Wiedza i umiejętności niezbędne do wykonywania zawodu adwokata podlegają sprawdzeniu w trakcie egzaminu adwokackiego, do którego może przystąpić osoba, która odbyła aplikację adwokacką i otrzymała zaświadczenie o jej odbyciu, oraz osoba, o której mowa w art. 66 ust. 2 Prawa o adwokaturze (zob. art. 77b cyt. ustawy), w tym ten, kto zdał egzamin sędziowski, prokuratorski lub notarialny (art. 66 ust. 2 pkt 5 tej ustawy).

Zgodnie z przepisem art. 78d ust. 1 Prawa o adwokaturze, egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego, do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania z zakresu: materialnego i procesowego prawa karnego, materialnego i procesowego prawa wykroczeń, prawa karnego skarbowego, materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego, prawa Unii Europejskiej, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu adwokackiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej oraz warunków wykonywania zawodu adwokata i etyki tego zawodu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym właśnie kontekście normatywnym, kształtującym systemowo zasady dostępu do zawodu adwokata, rozstrzygać należy prawidłowość podejmowanych przez komisje egzaminacyjne uchwał stwierdzających wynik egzaminu adwokackiego.

Przechodząc do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, podkreślić należy, że podstawowe znaczenie w procedurze ustalania wyników z zadań z części drugiej do piątej egzaminu adwokackiego ma przepis art. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze, zgodnie z którym oceny rozwiązania każdego z tych zadań dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje.

Nie ma więc wątpliwości, że to wskazane w art. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze kryteria stanowią wzorzec kontroli pracy pisemnej zdającego, a w tym zakresie autor skargi kasacyjnej nie podważył skutecznie prawidłowości oceny wyrażonej przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia w uchwale z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz poprawności wyniku kontroli tej uchwały przyjętego przez Sąd pierwszej instancji. Obowiązkiem Komisji Egzaminacyjnej II stopnia było dokonanie ponownej oceny - w granicach odwołania - czy zdający w projekcie apelacji zachował wymogi formalne tego środka odwoławczego, czy właściwie zastosował przepisy prawa, wykazując się umiejętnością ich interpretacji, a wreszcie, czy zaproponowany przez zdającego sposób rozstrzygnięcia problemu był poprawny - z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentował. Jest bezsporne, że oceny tej - negatywnej dla zdającego - wnoszący skargę kasacyjną skutecznie nie zakwestionował zarówno przed Sądem pierwszej instancji, jak i w skardze kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że ramy kontroli zakreślone w art. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze stanowią ustawowe granice uznania administracyjnego z jakiego korzystała komisja egzaminacyjna II stopnia, a wyrażona przez nią negatywna ocena wyniku drugiej części egzaminu adwokackiego, przesądziła o negatywnym wyniku całego egzaminu. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdza tym samym, aby organy stosujące prawo przekroczyły granice uznania zakreślone w cytowanym wyżej art. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze, jak też nie stwierdza, aby Sąd pierwszej instancji przyjął niewłaściwe zastosowanie art. 78d ust. 1 oraz art. 78e ust. 2 tej ustawy. Rację ma Sąd pierwszej instancji podzielając stanowisko organu, iż mankamenty rozwiązania zaproponowanego przez skarżącego są na tyle istotne, że nie pozwalały na wystawienie oceny pozytywnej za tę część egzaminu. Skarżący w skardze do WSA, a także w skardze kasacyjnej sformułował zarzut błędu ("technicznej niewykonalności") w zadaniu egzaminacyjnym, nie dostrzegając jednocześnie błędów popełnionych przez siebie w pracy egzaminacyjnej z prawa karnego. Analiza tej pracy wskazuje na sformułowanie przez skarżącego błędnych zarzutów apelacyjnych, błędnego wniosku o zasądzenie kosztów, zawarcie w niej nietrafnych wywodów dotyczących art. 5 § 2 k.k. w kontekście współsprawstwa i art. 12 k.k., jak również niepoprawną konstrukcję zarzutu dotyczącego powagi rzeczy osądzonej. Jak zasadnie podkreślił Sąd pierwszej instancji naruszenie powagi rzeczy osądzonej jest jednym z najpoważniejszych uchybień w toku postępowania karnego. "Prowadzenie bowiem postępowania wbrew zasadzie ne bis in idem, rażąco godzi w gwarancyjną regułę pewności stanu prawnego, a przy ocenie apelacji jako zadania egzaminacyjnego, poprawność sformułowania zarzutów apelacji ma istotne znaczenie, gdyż świadczy o wiedzy i umiejętności sporządzania środka zaskarżenia, w szczególności w aspekcie powiązania podniesionych zarzutów ze wskazaniem oczekiwanego przez sad drugiej instancji rozstrzygnięcia." (s. 11 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA).

Umknęło uwadze autora skargi kasacyjnej, że komisje przeprowadzające egzamin adwokacki zostały ustawowo zobowiązane do skontrolowania wiedzy i umiejętności zdającego (przygotowania prawniczego) do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, a więc świadczenia pomocy prawnej jak najwyższej jakości (tak w tezie wyroku NSA z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 83/11; LEX nr 1134658).

Z tych wszystkich względów oraz na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Orzeczenie o koszach postępowania kasacyjnego uzasadnia przepis art. 204 pkt 1 p.p.s.a.