Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 83/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanie
Powołane przepisy: article: art.61 § 3, art.188 w zw. z art.197
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezydenta Miasta G. i Gminy Miasta G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 2044/12 odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w sprawie ze skargi Gminy Miasta G. i Prezydenta Miasta G. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] orzekającą o ustaleniu na rzecz Gminy Miasta G. odszkodowania w kwocie 183.645 zł za prawo własności nieruchomości położonej w G., oznaczonej jako działka nr 239/1. Do zapłaty odszkodowania zobowiązany został Prezydent Miasta G., jako zarządca drogi.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli Prezydent Miasta G. oraz Gmina Miasta G. Skarżący wystąpili jednocześnie z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji organów obu instancji uzasadniając, że obowiązek wykonania wadliwej decyzji pociąga za sobą obowiązek zapłacenia kwoty odszkodowania przez podmiot, który w ocenie skarżących nie jest do tego zobowiązany. Ponadto Gmina Miasta G. wskazała, że de facto miałaby płacić sama sobie oraz, że wypłacenie pieniędzy wiązać się będzie z koniecznością ponoszenia prowizji bankowej oraz obowiązkiem zapłaty na rzecz organów skarbowych 23% podatku VAT. Dlatego też w ocenie skarżących konieczne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji, aby zabezpieczyć interes stron oraz uniknąć zachowań nieprawidłowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 2044/12 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że odszkodowanie jest świadczeniem pieniężnym, które może zostać w każdym czasie zwrócone i wyegzekwowane, przez co będzie możliwe przywrócenie stanu poprzedniego przez jego zwrot. Sąd uznał zatem, że w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi uiszczone już odszkodowanie będzie podlegać zwrotowi, co dodatkowo przemawia za odwracalnością skutków, które wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla strony.

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego ryzyka, że do wypłaty odszkodowania zobowiązany został nieprawidłowy podmiot, Sąd stwierdził, że odnosi się on bezpośrednio do zaskarżonej decyzji. Zatem jego rozpatrzenie nastąpi na etapie merytorycznego rozpoznania skargi, a odnoszenie się do niego na obecnym etapie postępowania Sąd uznał za przedwczesne.

Co zaś do zarzutu dotyczącego konieczności zapłacenia podatku VAT w związku z wypłaceniem odszkodowania Sąd wskazał, że również i w tym przypadku, gdy zaskarżona decyzja zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, płatnik uiszczonego podatku będzie mógł wystąpić do właściwych organów podatkowych o jego zwrot. Podatek jako świadczenie pieniężne jest bowiem z natury świadczeniem zwrotnym.

Na to postanowienie zażalenie złożył Prezydent Miasta G. i Gmina miasta G. argumentując, że w takiej sytuacji Gmina Miasta G., aby wykonać decyzję, musiałaby dokonać przelewu znacznej kwoty z jednego swojego rachunku na swój drugi rachunek, co rodzi konieczność ponoszenia prowizji bankowej oraz obowiązek zapłaty na rzecz organów podatku VAT. Zdaniem skarżących w takiej sytuacji bardzo trudne byłoby odzyskanie zapłaconego podatku, jak również w zasadzie nie do odwrócenia byłyby skutki pobranej prowizji za przelew.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Z konstrukcji wskazanego przepisu wynika, iż to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, to jest przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Jak przyjęto w judykaturze, sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny zawartości skargi, dlatego też wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie, bowiem samo powołanie się na skutki wymienione w art. 61 § 3 ustawy nie stanowi uprawdopodobnienia ich wystąpienia.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia lub nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 sierpnia 2006 r., I OZ 1144/06, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Naczelny Sąd Administracyjny podzielił argumenty zawarte w uzasadnieniu zażalenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji może wywołać znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki.

Wobec tego, w tej sytuacji wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji ma usprawiedliwione podstawy, wykazano bowiem, że zachodzą przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 i art. 61 § 3 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.