Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2095/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 78 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 10 par. 1, art. 15
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2014 r. sprawy ze skargi J. B. i M. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących J. B. i M. B. kwotę 774 zł (siedemset siedemdziesiąt cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez J. B. i M. B. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2013 r. Nr [...], wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu [...] czerwca 2007 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] wpłynęło zawiadomienie, że na posesji przy ul. [...] w [...] usytuowano obiekt przeznaczony do przechowywania odpadów stałych w sposób niezgodny z przepisami.

W dniu [...] lipca 2007 r. zostały przeprowadzone czynności kontrolne na działce położonej przy ul. [...] w [...], w trakcie których stwierdzono, iż na terenie ww. nieruchomości w odległości 1,26 m od ogrodzenia działki sąsiedniej wybudowano zadaszoną osłonę (z pojemnikami na odpady stałe) o wymiarach 2,0 x 2,0 m i wysokości około 2,50 m. Przy czym, zgodnie z oświadczeniem M. B. będącego współwłaścicielem ww. działki przedmiotowy śmietnik został zrealizowany na podstawie decyzji Nr [...] z [...] stycznia 1993 r. zezwalającej na budowę zespołu budynków jednorodzinnych, m. in. budynku przy ul. [...] w [...]. W dokumentach przekazanych organowi powiatowemu przez Biuro Architektury i Planowania Przestrzennego dla Dzielnicy [...] przy piśmie z [...] października 2007 r. brak było potwierdzenia, iż ww. śmietnik został zrealizowany na podstawie ww. decyzji, a strony nie przedłożyły dokumentów dotyczących jego budowy.

Z uwagi na powyższe, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z [...] listopada 2007 r., Nr [...] nakazał J. i M. B. rozbiórkę przedmiotowej zadaszonej osłony z pojemnikami na odpady stałe. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania M. B., decyzją z [...] lutego 2008 r. Nr [...], uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując m. in., iż powinien zostać ustalony czas budowy spornego śmietnika.

W trakcie ponownego rozpoznawania sprawy strona skarżąca dostarczyła protokół rozprawy przed Sądem Rejonowym dla [...] z [...] października 2007 r., sygn. akt: II C [...], w trakcie której przesłuchany został świadek R. W. - wykonawca ogrodzenia i osłony śmietnikowej posesji przy ul. [...] w [...], który zeznał, iż w ramach prowadzonych robót zostały rozebrane wszystkie elementy śmietnika, a śmietnik wybudowano na nowo, w tych samych obmiarach. Ponadto strona skarżąca dostarczyła zdjęcie lotnicze wykonane w 1997 r. przez Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, z którego wynika, iż w 1997 r. na posesji przy ul. [...] w [...] nie istniała altana śmietnikowa.

Następnie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z [...] czerwca 2008 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, nakazał J. i M. B. rozbiórkę zadaszonej osłony (z pojemnikami na odpady stałe) o wymiarach 2,0 x 2,0 m i wysokości ok. 2,50 m, wybudowanej na działce położonej przy ul. [...] w [...]. Powyższa decyzja stała się przedmiotem odwołania M. B. i J. B. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] sierpnia 2008 r., Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane J. i M. B. wykonanie w terminie 2 miesięcy od daty otrzymania niniejszej decyzji rozbiórki zadaszonej osłony (z pojemnikami na odpady stałe) o wymiarach 2,0 x 2,0 m i wysokości ok. 2,50 m, wybudowanej na działce położonej przy ul. [...] w [...].

Powyższa decyzja stał się przedmiotem skargi J. B. i M. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 kwietnia 2009 r., wydanym w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1820/08 uznał, że skarga J. i M. B. nie zasługuje na uwzględnienie i dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

Powyższy wyrok na skutek wniesienia przez J. B. i M. B. skarg kasacyjnych był przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem wydanym dnia 9 lipca 2010 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 1398/09 - uchylił zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skargi kasacyjne wniesione w tej sprawie są zasadne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, obie wniesione skargi kasacyjne posiadały usprawiedliwione zarzuty w zakresie naruszenia prawa procesowego. Przede wszystkim za zasadne Sąd Naczelny uznał zarzuty naruszenia prawa procesowego podniesione w obu skargach, a to naruszenia art. 134 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 2 p.u.s.a. poprzez nierozpoznanie skargi w jej granicach i zignorowanie większości podnoszonych w skardze zarzutów. Usprawiedliwionym również pozostawał zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w motywach zaskarżonego wyroku do większości zarzutów skargi, a tym samym nie wyjaśnienia przesłanek podjętego rozstrzygnięcia. Przede wszystkim w zaskarżonym wyroku nie odniesiono się do podnoszonych w skardze do Sądu pierwszej instancji zarzutów naruszenia: art. 15 k.p.a. dotyczących zasady dwuinstancyjności, nie oceniono zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. tj. czynnego udziału w postępowaniu przed organem odwoławczym, czy też innych wskazywanych naruszeń, a to art. 6 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP, art. 7 i 77 k.p.a. Sąd pierwszej instancji ustosunkował się jedynie do zarzutu wskazującego na naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zakresie błędnego oznaczenia strony w zaskarżonej decyzji, przy czym pogląd Sądu przedstawiony w tym zakresie był błędny. Sąd przyjął, bowiem, że mylne powołanie imienia skarżącej J. B. w decyzji nakazującej rozbiórkę (organy wadliwie oznaczyły adresata decyzji rozbiórkowej wskazując na J., a nie J. B.), nie miało wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy wiadomo było, kto jest stroną. Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał tego stanowiska za prawidłowe, gdyż decyzja o nakazie rozbiórki winna w sposób prawidłowy oznaczyć jego adresatów z imienia i nazwiska. Błędne oznaczenie adresata decyzji - tak jak w tej sprawie - powodowało, możliwość zgłoszenia w postępowaniu egzekucyjnym zarzutu błędu co do osoby zobowiązanej. Jednakże, w ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie miał zarzut naruszenia art. 15 k.p.a. Sąd drugiej instancji zauważył, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla[...] decyzją z [...] czerwca 2008 r. na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał J. i M. B. rozbiórkę zadaszonej osłony (z pojemnikami na odpady stałe) wybudowanej na terenie posesji przy ul. [...] w [...]. Natomiast [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną przez małżonków B. decyzję pierwszoinstancyjną i nakazał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane J. i M. B. w terminie 2 miesięcy od daty otrzymania decyzji rozbiórkę zadaszonej osłony (z pojemnikami na stałe odpady). Tym samym w rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji zastosował normę art. 49a ust. 1 ustawy Prawo budowlane (dot. nakazu rozbiórki samowoli budowlanej wykonanej bez wymaganego zgłoszenia), natomiast organ odwoławczy uchylił tę decyzję i zastosował przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane dotyczącego przecież spraw innych niż te wymienione w art. 49b ust. 1 przywołanej ustawy. Choć w motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazał, iż podstawę te stanowi art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Wskazane przepisy nie są zaś przepisami prawa materialnego, które można by stosować w sposób zamienny czy też uzupełniający. Jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego organ odwoławczy uchylając zaskarżoną decyzję i orzekając co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.) nie może rozstrzygać w oparciu o inny przepis prawa materialnego, niż wcześniej organ pierwszej instancji w uchylonej decyzji, gdyż w przeciwnym razie uległby zmianie przedmiot postępowania administracyjnego i decyzja tak wydana naruszałaby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny ocenił, że właśnie taki rodzaj wadliwości wystąpił w rozpoznawanej sprawie. Dlatego też już dalsze naruszenia prawa zaistniałe w niniejszej sprawie jak chociażby naruszenie zasady czynnego udziału strony (art. 10 § 1 k.p.a.) w postępowaniu odwoławczym nie miało takiego decydującego znaczenia, gdyż wyłącznie naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania w tej sprawie nakazywało Sądowi pierwszej instancji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji, wobec zaistnienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bez potrzeby wskazywania na dodatkowe naruszenia prawa.

Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 grudnia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1878/10 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2008 r. Nr [...], powołując się na związanie wyrokiem Sądu Naczelnego i przepis art. 190 p.p.s.a. Sąd I instancji wskazał więc na to, iż organ odwoławczy rozstrzygając w oparciu o inną podstawę materialnoprawną niż organ I instancji, naruszył zasadę dwuinstancyjności o jakiej mowa w art. 15 k.p.a. Sąd podniósł, iż w sytuacji, gdy organ zauważył, że zaskarżona decyzja I instancji została wydana w oparciu o niewłaściwy przepis prawa materialnego, powinien na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić tę decyzję i umorzyć postępowanie organu I instancji jednocześnie wskazując właściwy przepis, w oparciu o który powinno być wszczęte postępowanie. Skoro w rozpoznawanej sprawie tak nie uczyniono, zatem zaskarżone rozstrzygnięcie podjęto z obrazą art. 15 k.p.a. Wskazany wyrok Sądu I instancji na skutek skargi kasacyjnej M. B. był kontrolowany przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z 13 września 2012 r. sygn. akt II OSK 893/11 oddalił skargę kasacyjną.

I dalej, decyzją z [...] grudnia 2012 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po ponownym rozpatrzeniu odwołań J. i M. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z [...] czerwca 2008 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie administracyjne prowadzone przez organ I instancji na podstawie art. 49b ustawy Prawo budowlane. W uzasadnieniu orzeczenia organ II instancji wskazał, że w jego opinii zasadnym jest nakaz rozbiórki zadaszonej osłony z pojemnikami na odpady stałe położonej przy ul. [...] w [...], albowiem jest ona usytuowana niezgodnie z § 23 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), a brak jest możliwości doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Jakkolwiek organ I instancji nakazał rozbiórkę ww. zadaszonej osłony, ale uczynił to w oparciu o przepis art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. W sytuacji prowadzenia robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, zastosowanie ma tryb z art. 50-51 Prawa budowlanego.

Następnie, w dniu [...] lutego 2013 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] wpłynęło pismo M. B. z [...] stycznia 2013 r., przekazane przy piśmie z [...] lutego 2013 r. przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Pismo to zawierało m. in. wniosek o skompletowanie całości akt postępowania I instancji dla celów rozpoznania niniejszej sprawy. Załączono do niego projekt zamienny zespołu budynków jednorodzinnych spółdzielni mieszkaniowej [...] zatwierdzony decyzją nr [...] z [...] października 1994 r. z wnioskiem o odtworzenie akt postępowania zakończonego tą decyzją.

Pismem z [...] lutego 2013 r. organ I instancji zawiadomił strony o prowadzeniu postępowania w sprawie miejsca do gromadzenia odpadów stałych zrealizowanego na posesji przy ul. [...] w [...], a w dniu [...] kwietnia 2013 r. przeprowadził wizję w terenie stwierdzając, że usytuowanie osłony śmietnikowej i jej gabaryty nie uległy zmianie.

W piśmie z [...] maja 2013 r. M. B., zajmując stanowisko w sprawie, sformułował wnioski dowodowe, w tym wniósł o przesłuchanie w charakterze świadka R. W. (wykonawcy osłony śmietnikowej) i K. M. K.-M. (poprzedniego właściciela nieruchomości), na okoliczność daty budowy zadaszonej osłony.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z [...] maja 2013 r. Nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej miejsca do gromadzenia odpadów stałych zrealizowanego na posesji przy ul. [...] w [...], nakazał J. i M. B. rozbiórkę zadaszonej osłony (z pojemnikami na odpady stałe) o wymiarach 2,0 m x 2,0 m i wysokości około 2,50 m wybudowanej na terenie posesji przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu orzeczenia, po przedstawieniu przebiegu sprawy, organ I instancji podał, iż zgodnie z dyspozycją zawartą w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego należy stwierdzić, że brak jest możliwości doprowadzenia obiektu lub jego części do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi. Wynika to z faktu, że na działce przy ul. [...] w [...] nie usytuowano podobnego urządzenia obok skarżonego śmietnika i nie zachowana została wymagana przepisami odległość 2 m do granicy działki sąsiedniej. Organ dodał, że biorąc pod uwagę istniejącą zabudowę przedmiotowej działki zrealizowana altana śmietnikowa powinna być zakwalifikowana jako urządzenie budowlane podlegające przepisom art. 51 ustawy Prawo budowlane.

W ustawowym terminie odwołanie od tej decyzji zostało wniesione przez J. B. w dniu [...] czerwca 2013 r. oraz, w dniu [...] czerwca 2013 r., przez M. B. (reprezentowanego w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika). J. B. we wniesionym środku zaskarżenia zarzuciła, iż zaskarżona decyzja wydana została bez dokonania przez organ I instancji jakichkolwiek ustaleń i z pominięciem wniosków dowodowych sformułowanych przez jej męża – M. B. Podniosła także, iż organ I instancji wydając decyzję w sposób nieuprawniony oparł się na zaleceniach wynikających z decyzji organu II instancji o charakterze kasatoryjnym. M. B. we wniesionym odwołaniu również wskazał na pominięcie w sprawie zgłoszonych przez niego wniosków dowodowych, wniósł o ich rozpoznanie i uwzględnienie. Wyjaśnił, że mają one na celu wykazanie, iż badana osłona śmietnikowa jest zgodna z prawem i została zrealizowana w ramach inwestycji mieszkaniowej wykonywanej w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku przez Spółdzielnię Budowy Domów Jednorodzinnych [...], oddanej do użytkowania w 1998 r., na podstawie przepisów mających zastosowanie do tej inwestycji. Zaskarżonej decyzji M. B. zarzucił m. in. naruszenie art. 15 k.p.a. oraz art. 6 tej ustawy poprzez oparcie rozstrzygnięcia nie o ustalenia dokonane według standardów określonych w art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a., ale o niewiążące w niniejszej sprawie zalecenia zawarte w decyzji organu II Instancji z [...] grudnia 2012 r. Nr [...], wydanej w innym postępowaniu prowadzonym w trybie art. 49b Prawa budowlanego.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] lipca 2013 r. Nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania J. B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z [...] maja 2013 r. Nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ II Instancji wskazał, że organ powiatowy podjął prawidłowe rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ wskazał, iż są one chybione. Mając na względzie oświadczenie M. B., jakoby zadaszona osłona została zrealizowana na podstawie decyzji Nr [...] z [...] stycznia 1993 r., zezwalającej na budowę zespołu budynków jednorodzinnych, organ I instancji pismem z [...] września 2007 r. zwrócił się do Biura Architektury i Planowania Przestrzennego dla Dzielnicy [...] o przekazanie posiadanych dokumentów tej sprawy. W dokumentach przekazanych brak jest potwierdzenia, że przedmiotowy śmietnik został wybudowany na podstawie decyzji pozwalającej na budowę budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...]. J. i M. B. nie przedłożyli równocześnie żadnych dowodów mogących świadczyć o tym, że sporna osłona powstała zgodnie z ww. decyzją z 1993 r. Nie ulega natomiast wątpliwości, iż osłona ta znajduje się w odległości 1,26 m od granicy działki sąsiedniej i taki sposób jej usytuowania jest sprzeczny z § 23 ust. 3 obowiązujących warunków technicznych. Przepis ten przewiduje bowiem odległość wynoszącą co najmniej 2 m od granicy działki sąsiedniej. Organ II Instancji stwierdził przy tym, że prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach wypełnia dyspozycję art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, a jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, przepisy art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio. W konsekwencji organ stwierdził, że nie ma innej możliwości doprowadzenia zadaszonej osłony do stanu zgodnego z prawem niż poprzez nakazanie jej rozbiórki.

I dalej, decyzją z [...] września 2013 r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po zapoznaniu się z odwołaniem M. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z [...] maja 2013 r. Nr I[...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ wskazał, że wobec rozpatrzenia odwołania J. B. od decyzji PINB dla [...] Nr [...], nie jest możliwe rozpatrzenie odwołania M. B. od tego samego rozstrzygnięcia.

W skardze do Sądu na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2013 r. Nr [...], skarżący – J. i M. B. wnieśli na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, a w razie nieuwzględnienia tego wniosku, o uchylenie jej w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a., na zasadzie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji PINB oraz o zasądzenie kosztów postępowania według przepisów obowiązujących. Wnieśli nadto o rozważenie możliwości skorzystania przez Sąd z uprawnień określonych w art. 155 § 1 p.p.s.a. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili:

-rażące naruszenie art. 15, art. 75 § 1 oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie w postępowaniu i realizowanie z góry ustalonych przed wszczęciem postępowania założeń co do planowanego rozstrzygnięcia i sztywnej teorii dowodowej, wykluczającej jakiekolwiek próby obrony praw skarżących w postępowaniu;

-rażące naruszenie art. 15 k.p.a., art. 127 § 1 tej ustawy, art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. poprzez wydanie skarżonej decyzji przed rozpoznaniem i z pominięciem odwołania M. B.;

-rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 1 k.p.a. poprzez wydanie skarżonej decyzji odwoławczej bez rozpatrzenia odwołania M. B.;

-naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego poprzez wykluczenie M. B. z udziału w postępowaniu administracyjnymi obydwu instancji na skutek:

a. zignorowania wszelkich wniosków dowodowych M. B.,

b. wydanie skarżonej decyzji bez rozpoznania odwołania M. B.;

-naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia, które w ogóle nie odnosi się do zarzutów odwołania J. B. oraz pomija odwołanie M. B.; skarżący zauważyli w tym miejscu, iż skala i kwalifikowana postać naruszeń przepisów postępowania w niniejszej sprawie wskazującą na całkowity brak przeprowadzenia postępowania administracyjnego w obydwu instancjach i rozpoznania sprawy, co uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji obu instancji w celu poczynienia wymaganych ustaleń, bez których stosowanie przepisów prawa materialnego i ich ocena jest przedwczesna.

Z ostrożności procesowej skarżący wskazali także na naruszenie przez organy obu instancji przepisów prawa materialnego, to jest art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z § 23 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, na skutek utrzymania w mocy nakazu rozbiórki wydanego w oparciu o przepis, który z uwagi na datę obowiązywania nie mógł mieć w sprawie zastosowania, to jest w sytuacji, gdy budowa obiektu była realizowana przed datą wejścia w życie ww. rozporządzenia.

W uzasadnieniu skargi, tak sformułowane na wstępie zarzuty, zostały rozwinięte. Skarżący zwrócili uwagę na to, że w istocie postępowanie przeprowadzone przez PINB po raz pierwszy w I instancji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, było podporządkowane określonym w decyzji [...]WINB z [...] grudnia 2012 r. (umarzającej postępowanie prowadzone w oparciu o art. 49b Prawa budowlanego) założeniom i narzuconemu przez organ odwoławczy rozstrzygnięciu. Faktyczną ocenę merytoryczną sprawy i decyzję o sposobie jej rozstrzygnięcia w I instancji sformułował bowiem [...]WINB, jeszcze przed wszczęciem postępowania w trybie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, a nie właściwy instancyjnie PINB. Tym samym strony pozbawione zostały rozpoznania sprawy w I instancji przez organ właściwy instancyjnie. Sytuacja taka prowadzi zaś do rażącego naruszenia art. 15 k.p.a. Nadto, podporządkowanie postępowania I instancji z góry wyznaczonym założeniom – rozstrzygnięciu o rozbiórce, skutkowało pozbawieniem stron możliwości udziału w postępowaniu dowodowym i skutkowało rażącym naruszeniem art. 75 § 1 k.p.a. Skarżący wskazali przy tym, że pomimo złożenia wniosków dowodowych w pismach z [...] stycznia i [...] maja 2013 r., ponowionych w odwołaniu M. B., do żadnego z tych wniosków żaden z organów nie odniósł się w postępowaniu, ani też w rozstrzygnięciu. Podnieśli, że organ nie rozpoznał żadnego z wniosków dowodowych, a w konsekwencji nie dopuścił żadnego dowodu, który mógłby wykazać tezę przeciwną, do założonej na wstępie postępowania. Uniemożliwił przeprowadzenie jakiegokolwiek z wnioskowanych dowodów, które pozwoliłyby na wykazanie legalności wzniesionej osłony śmietnikowej. Tym samym, ustalenia organu podjęte zostały także z rażącym naruszeniem wymogów zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Nadto, skarżący wskazali na to, że organ odwoławczy tak się spieszył z wydaniem skarżonej decyzji, utrzymującej w mocy nakaz rozbiórki, że nawet nie zdążył rozpoznać odwołania M. B., wydając decyzję odwoławczą tuż po otrzymaniu wcześniejszego odwołania J. B. Formalne (bo nie rzeczywiste) rozpoznanie wyłącznie odwołania J. B., a pominięcie odwołania M. B., stanowi o rażącym naruszeniu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 1 oraz art. 127 § 2 k.p.a. Wreszcie, jak wskazali skarżący, zachowanie organów obu instancji stanowi o naruszeniu art. 10 § 1 k.p.a. Małżonkowie B. zostali pozbawieni rzeczywistej możliwości udziału w postępowaniu administracyjnym już na jego wstępie, gdy został ustalony wynik tego postępowania, narzucony w decyzji [...]WINB z [...] grudnia 2012 r. Wszelkie wnioski dowodowe nie tylko nie zostały uwzględnione, ale nawet nie zostały rozpoznane. Żadna aktywność dowodowa M. B. nie spotkała się z reakcją PINB ani [...]WINB. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. nastąpiło także na skutek wykluczenia M. B. z udziału w postępowaniu odwoławczym w wyniku wydania skarżonej decyzji bez rozpoznania odwołania M. B. Skarżący podnieśli również, że skarżona decyzja nie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 1 oraz art. 107 § 3 k.pa., które nie odnosi się do zarzutów podniesionych w obu odwołaniach wniesionych w sprawie.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna. Analiza zarzutów w niej podniesionych oraz kontrola pod względem zgodności z prawem wydanych w sprawie decyzji wykazała bowiem, iż w sprawie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jak i naruszenia przepisów procesowych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji Sąd uznał, iż uchybienia formalne podniesione w skardze, a niewątpliwie popełnione przez organy orzekające w sprawie, uzasadniały uchylenie decyzji obu instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

-Przed rozwinięciem powyżej oceny, przypomnieć należy, iż przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2013 r. Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję PINB dla [...] z [...] maja 2013 r. Nr [...], którą organ I instancji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazał J. i M. B. rozbiórkę zadaszonej osłony (z pojemnikami na odpady stałe) wybudowanej na działce położonej przy ul. [...] w [...].

Co istotne, wskazana decyzja z [...] lipca 2013 r. została wydana jedynie po rozpatrzeniu odwołania J. B. Odwołanie M. B., wniesione z zachowaniem ustawowego terminu, merytorycznie nie zostało rozpatrzone. Odwołanie to zostało wniesione w dniu [...] czerwca 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), za pośrednictwem organu I instancji (stosownie do art. 129 § 1 k.p.a.), a następnie przy piśmie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z [...] lipca 2013 r. zostało przekazane [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego jako organowi II instancji, i wpłynęło do tego organu w dniu [...] lipca 2013 r., a więc jeden dzień po wydaniu decyzji w II instancji z wcześniej wniesionego odwołania J. B. Co równie ważne, przed wydaniem zaskarżonej decyzji z [...] lipca 2013 r., organ II instancji nie zastosował się do przepisu art. 10 § 1 k.p.a. i nie poinformował stron postępowania o przysługujących im prawach przed wydaniem decyzji, a tym samym nie umożliwił im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Nie wykluczone zaś, iż informując o zakończeniu postępowania odwoławczego z odwołania J. B., organ II instancji uzyskałby informację o (wniesionym także w niniejszej sprawie) odwołaniu M. B., wcześniej niż w dniu [...] lipca 2013 r. Tymczasem niezgodne z art. 10 § 1 k.p.a. działanie organu II instancji, spowodowało w efekcie, iż wydając decyzję organ odwoławczy nie wziął pod uwagę odwołania M. B. i odwołania tego nie rozpatrzył, czym pozbawił skarżącego czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym, naruszając jego prawo do odwołania. Organ II instancji, rozpatrując sprawę, pominął bowiem z przyczyn powyżej zaakcentowanych odwołanie skarżącego. Nie uwzględnił tym samym jego stanowiska odnoszącego się do decyzji I instancji, zgłoszonych w odwołaniu zarzutów i wniosków dowodowych. W ten zaś sposób pozbawił skarżącego aktywnego udziału na tym etapie postępowania administracyjnego. Przy czym, co wymaga podkreślenia, takie zachowanie organu nie było spowodowane winą strony – M. B., który po otrzymaniu decyzji I instancji w dniu [...] czerwca 2013 r. (decyzję doręczono w tym dniu ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi skarżącego), skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i wniósł w terminie odwołanie. Mógł zatem liczyć na to, iż zostanie ono merytorycznie załatwione.

Wskazane uchybienie wypełnia przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego uregulowaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Przesłankę tę należy rozpatrywać w płaszczyźnie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu. Z zasady tej wynika zaś, iż strona ma zagwarantowany czynny udział w postępowaniu, przy czym nie chodzi tylko o obecność strony przy podejmowaniu czynności procesowych przez organ orzekający, ale o stworzenie możliwości prawnych podejmowania przez stronę czynności procesowych w celu obrony swoich interesów prawnych. Strona postępowania, zgodnie z przywołaną zasadą uregulowaną w art. 10 § 1 k.p.a., ma więc prawo czynnie uczestniczyć w całym toku postępowania, tj. od chwili jego wszczęcia do jego zakończenia. Czynny udział w postępowaniu przejawia się zaś m. in. w prawie do inicjowania postępowania, w tym - postępowania odwoławczego. W niniejszej sprawie, prawo do odwołania jednej ze stron postępowania zostało w istocie naruszone. Wprawdzie strona została o tym uprawnieniu pouczona i z tego skorzystała, niemniej jej odwołanie nie zostało rozpatrzone w sytuacji, gdy organ miał obowiązek rozpatrzyć wszystkie wniesione w sprawie odwołania. Co ważne, zarzut w tym kontekście został podniesiony w rozpoznawanej skardze przez stronę pominiętą w postępowaniu odwoławczym, i tym samym mógł zostać przez Sąd uwzględniony. Uwzględniając zarzut skargi w tym zakresie, Sąd miał bowiem na uwadze orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., może skutecznie podnieść tylko osoba, której ona bezpośrednio dotyczy (por. wyrok NSA z 9 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 9/12). Sąd miał także na względzie, iż tego rodzaju zarzut uzasadnia uwzględnienie skargi na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. niezależnie od tego, czy to kwalifikowane naruszenie prawa procesowego miało wpływ na treść decyzji, czy też takiego wpływu nie można stwierdzić. Brak udziału strony w postępowaniu lub jego fragmencie bez jej winy stanowi bowiem powód dostateczny do wznowienia postępowania administracyjnego, a tym samym do uwzględnienia skargi na podstawie powyżej wskazanej. Wskazane przepisy prawa nie żądają stwierdzenia, że brak udziału spowodował szkodę dla strony lub stwierdzenia, że udział strony spowodowałby inne załatwienie sprawy.

Powyższe, stanowiło jedną z przyczyn, dla których Sąd za konieczne uznał wzruszenie zaskarżonej decyzji.

-Uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej spowodowane było także tym, iż organy orzekające w sprawie zlekceważyły zgłoszone przez strony postępowania – J. B. (w odwołaniu) i M. B. (w pismach kierowanych do organu I instancji oraz w odwołaniu), wnioski dowodowe.

To uchybienie należało również rozważyć z uwzględnieniem art. 10 § 1 k.p.a. i uregulowanej w tym przepisie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Zasada ta, co należy raz jeszcze podkreślić, gwarantuje stronie postępowania prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a znajduje rozwinięcie w przepisach regulujących postępowanie dowodowe, m. in. w art. 78 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Skuteczność takiego żądania strony uzależniona jest od spełnienia przesłanki wynikającej z ww. przepisu, co oznacza, że przedmiotem dowodu musi być okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, tj. dotycząca przedmiotu sprawy i mająca znaczenie prawne dla jej rozstrzygnięcia (o czym przesądza norma prawa materialnego). Co ważne, prawu strony do żądania przeprowadzenia dowodu odpowiada obowiązek organu ustosunkowania się do tego żądania. Organ może wniosku dowodowego nie uwzględnić, ale ma obowiązek się do niego odnieść oraz wskazać przyczyny, dla których uznał, iż przeprowadzenie żądanego przez stronę dowodu dla rozpatrzenia sprawy jest zbędne (a to winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji). Przy czym, w razie gdy organ stwierdzi, iż przeprowadzenie dowodu może mieć znaczenie dla sprawy i dla ustalenia stanu faktycznego, ma obowiązek uwzględnić wniosek dowody i przeprowadzić zgłoszony przez stronę dowód.

Przenosząc te ogólne uwagi na grunt niniejszej sprawy dostrzec przede wszystkim należy, iż spór w sprawie dotyczył w istocie daty realizacji kwestionowanej osłony śmietnikowej, w tym tego, czy kwestionowana osłona na odpady została wykonana w ramach inwestycji mieszkaniowej wykonywanej w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku przez Spółdzielnię Budowy Domów Jednorodzinnych [...], oddanej do użytkowania w 1998 r. Skarżący – M. B. w piśmie z [...] stycznia 2013 r. oraz w piśmie z [...] maja 2013 r. sformułował szereg wniosków dowodowych, a to celem wykazania, iż sporna osłona śmietnikowa została wykonana legalnie, w ramach ww. inwestycji mieszkaniowej, na podstawie ważnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgłoszone wnioski dowodowe dotyczyły tak uwzględnienia konkretnych dokumentów w sprawie, jak i przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków. W piśmie z [...] stycznia 2013 r. M.B. wskazał m. in. na to, że nabył nieruchomość wraz z kwestionowaną osłoną śmietnikową od Spółdzielni Mieszkaniowej [...], która była inwestorem zespołu domów jednorodzinnych przy ul. [...] w [...], w skład którego wchodzi dom skarżącego. Wraz z budynkiem skarżący otrzymał od ww. Spółdzielni - inwestora projekt zamienny, w którym znajdują się rozwiązania w zakresie osłon śmietnikowych dla całej inwestycji. Do wskazanego wyżej pisma skarżący załączył odpis powołanego projektu zamiennego, przy czym bez pieczęci urzędowych. Jednocześnie skarżący sformułował dodatkowy wniosek, tj. o odtworzenie akt postępowania odnoszącego się do ww. projektu zamiennego (ten bowiem, zgodnie z wyjaśnieniami skarżącego, zaginął z niewiadomych przyczyn). Żaden ze zgłoszonych wniosków nie został przez organy orzekające w sprawie oceniony, ani uwzględniony. W obu decyzjach wydanych w sprawie żaden z organów nie odniósł się do tych wniosków, całkowicie je w sprawie lekceważąc. Nie odniósł się również do załączonego przez skarżącego projektu zamiennego.

Stąd też, orzekając w sprawie Sąd w całości podzielił argumentację skargi w tym zakresie. W konsekwencji, Sąd przyjął, iż wskazane uchybienie formalne, polegające na zignorowaniu wniosków dowodowych strony, przedstawionych organowi I instancji, a powtórzonych/podtrzymanych w obu odwołaniach – tak J. jak i M. B., stanowiło także kwalifikowaną wadę procesową, która uzasadnia wznowienie postępowania na wniosek strony, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a w postępowaniu sądowoadministracyjnym wymaga uwzględnienia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. (na żądanie strony, której prawa w ten sposób naruszono).

-Niezależnie od powyższego, Sąd za konieczne uznał uchylenie decyzji I instancji (na podstawie art. 135 p.p.s.a.), z uwagi na istotne naruszenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] przepisów procesowych, godzące w zasadę dwuinstancyjności postępowania uregulowaną w art. 15 k.p.a., jak i w zasadę prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 7 Kodeksu.

W tym kontekście przypomnieć trzeba, iż decyzja organu I instancji z [...] maja 2013 r. Nr [...] zapadła na skutek decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2012 r. Nr [...]. Ostatnio wymienioną decyzją organ, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu odwołań J. i M. B. od decyzji PINB [...] z [...] czerwca 2008 r., nakazującej rozbiórkę spornej osłony śmietnikowej na podstawie art. 49b ust 1 Prawa budowlanego, uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie prowadzone przez organ I instancji na podstawie art. 49b Prawa budowlanego. W efekcie wydania wskazanej decyzji organu wojewódzkiego, organ I instancji ponownie zawiadomił strony o prowadzeniu postępowania w sprawie miejsca na gromadzenie odpadów stałych, położonego na posesji przy ul. [...] w [...]. Wydając następnie decyzję w dniu [...] maja 2013 r., organ ten w sposób nieuprawniony powołał się w uzasadnieniu decyzji na zalecenia, a dokładnie (jak sam wskazał) na "dyspozycję" zawartą w ww. decyzji organu II instancji z [...] grudnia 2012 r., dotyczącą sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Sąd zauważa w tym miejscu, iż nie kontrolował w sprawie decyzji z [...] grudnia 2012 r., niemniej orzekając w sprawie nie mógł w obrocie prawnym pozostawić decyzji organu I instancji z [...] maja 2013 r., w której uzasadnieniu wskazano nie tyle na poczynione ustalenia faktyczne i zgromadzone dowody, co na wytyczne co do końcowego wyniku sprawy organu II instancji wynikające z ww. decyzji z [...] grudnia 2012 r. Takie zachowanie organu I instancji godzi w ww. zasady rządzące w postępowaniu administracyjnym, albowiem postępując w ten sposób organ I instancji odstąpił w istocie od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie. Tymczasem, organ ten nie tylko nie mógł czuć się związany stanowiskiem organu wojewódzkiego co do końcowego wyniku sprawy, ale także obowiązany był przeprowadzić wyczerpujące postępowanie, z uwzględnieniem wniosków dowodowych strony postępowania, tyle że w trybie wskazanym jako prawidłowy w decyzji z [...] grudnia 2012 r., tj. w trybie art. 51 Prawa budowlanego (skoro decyzją z [...] grudnia 2012 r. organ II instancji po uchyleniu decyzji organu I instancji, umorzył postępowanie prowadzone przez ten organ w trybie art. 49b Prawa budowlanego i wskazał na potrzebę zastosowania ww. art. 51). W konsekwencji, Sąd zgodził się ze skarżącymi, iż sposób procedowania organu I instancji stanowi o naruszeniu w sprawie art. 15 k.p.a. i art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 80 Kodeksu. Wobec treści uzasadnienia decyzji I instancji trudno bowiem stwierdzić, aby decyzja ta została poprzedzona wyczerpującą oceną sprawy. Trudno też nie odnieść wrażenia, że opiera się ona na z góry ustalonemu założeniu co do rozstrzygnięcia, wynikającemu z uzasadnienia ww. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Należy zaś w tym miejscu zaznaczyć, iż obowiązek dwukrotnego rozpoznania sprawy wynikający z zasady dwuinstancyjności postępowania oznacza, iż organ I i II instancji, zgodnie z przepisami prawa procesowego, prowadzi postępowanie wyjaśniające. Organ odwoławczy nie może zatem ingerować w czynności postępowania organu I instancji. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, iż narzucanie organowi stopnia podstawowego przez organ II instancji sposobu rozstrzygnięcia sprawy sprowadza postępowanie administracyjne faktycznie do jednej instancji i pozbawia organ stopnia podstawowego samodzielności nieodzownej w orzecznictwie administracyjnym (tak NSA w wyroku z 12 lutego 1985 r., sygn. akt II SA 1811//84, Lex nr 11430). Rola organu I instancji nie może więc sprowadzać się do roli wykonawcy wcześniejszych ustaleń organu działającego w sprawie w II instancji, a tak zachował się w sprawie PINB [...].

-W końcu, Sąd orzekając w sprawie, zgodził się również ze skarżącymi co do tego, iż zarówno decyzja organu I jak i II instancji pozbawiona jest prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego, co stanowi o ich wydaniu z istotnym naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a.

Zgodnie z przywołanym przepisem, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zauważyć przy tym należy, iż prawidłowo zredagowane, pod względem merytorycznym i prawnym, uzasadnienie decyzji administracyjnej ma podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na podstawie przytoczonego art. 107 § 3 k.p.a. Mocą przywołanej zasady organ jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Uzasadnienie decyzji winno być elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie zostanie zaś zrealizowana, gdy organ nie odniesienie się do wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie, czy też pominie milczeniem niektóre twierdzenia strony, jak i sformułowane przez nią wnioski dowodowe.

W ocenie Sądu, takie wadliwe działanie należy przypisać organom obu instancji orzekającym w sprawie, a to w szczególności dlatego, iż żaden z tych organów analizując sprawę nie przedstawił w sposób kompleksowy dowodów, na których się oparł oraz tych, które pominął, nie podał także przyczyn takiego postępowania. Nie bez znaczenia pozostaje, iż postępowanie dotyczące spornej w sprawie osłony śmietnikowej prowadzone jest przez organy nadzoru budowlanego od 2007 r. Wprawdzie dopiero decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2012 r. Nr [...] spowodowała skierowanie sprawy na tryb uregulowany w art. 51 Prawa budowlanego, bo dotychczas postępowanie to prowadzono w trybie art. 49b tej ustawy. Niemniej nie oznacza to, iż prowadząc ponownie postępowanie w sprawie, na skutek ww. decyzji z [...] grudnia 2012 r., organ nie powinien uwzględnić w nim zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego. Wydana przez ten organ decyzja winna natomiast przedstawiać stan faktyczny ustalony zgodnie z art. 80 k.p.a. i uregulowaną w niej zasadą swobodnej oceny dowodów. Tymczasem, decyzja I instancji z [...] maja 2013 r. w ogóle nie czyni żadnych ustaleń faktycznych w kwestii istotnej dla skarżących, a dotyczącej daty realizacji spornej osłony śmietnikowej, mającej zasadnicze znaczenie w sprawie – zasadnicze, bo decydujące o potrzebie wydania przez organ decyzji merytorycznej, nakładającej określone obowiązki w celu doprowadzenia ww. osłony do stanu zgodnego z prawem. Uzasadnienie tego organu jest zbyt krótkie, nawiązujące jedynie do czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2013 r. i zaleceń organ wojewódzkiego zawartych w decyzji z [...] grudnia 2012 r. W takim kształcie nie mogło ono zostać zaakceptowane. Organ II instancji również nie ustrzegł się błędów w analizowanym aspekcie. Organ odwoławczy w sposób nieuprawniony stwierdził m. in., iż J. i M. B. nie przedłożyli żadnych dowodów, mogących świadczyć o tym, że sporna osłona śmietnikowa powstała zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę Nr [...] w sytuacji, gdy M. B. sformułował szereg wniosków dowodowych na tę okoliczność, które to nie zostały nawet przez organ rozpoznane. W omawianym kontekście Sąd dodatkowo zauważa, że -jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 26 lipa 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 953/12 (lex nr 1229041)- wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych. Dopiero pełne ustalenie stanu faktycznego daje podstawę do przyjęcia, że wynikająca z art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów nie została przekroczona. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie w obu instancjach nie poczyniono zadość tej zasadzie postępowania dowodowego, co skutkowało naruszeniem w stopniu istotnym ww. art. 107 § 3 k.p.a.

-Z tych wszystkich przyczyn Sąd uznał, iż sprawa wymaga ponownego rozpatrzenia, a dla jej właściwego załatwienia konieczne jest jej cofnięcie do etapu I instancji. Stąd też Sąd uchylił nie tylko zaskarżoną decyzję, ale również decyzję PINB dla [...] (uznając ją także za wadliwą).

Rozpoznając przedmiotową sprawę ponownie, organ obowiązany zatem będzie uwzględnić poczynione uwagi Sądu i ustalić stan faktyczny w sposób kategoryczny, dokonując przy tym oceny zgromadzonych dowodów w taki sposób, aby ocena ta była swobodna, lecz nie dowolna. Organ jest oczywiście uprawniony do nieuwzględnienia wniosków dowodowych strony - zgłoszonych w sprawie (o ile ich przedmiotem jest okoliczność nie mająca znaczenia dla sprawy), zakwestionowania przedłożonych przez stronę dowodów, jak i jej twierdzeń, lecz musi wykazać, jakie były przyczyny takiej decyzji, a to winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanego orzeczenia.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c, art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.