Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 995/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15  ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant referent stażysta Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2011 r. sprawy ze skargi J.G., A.G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] Prezydent Miasta R. działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze. zm., zwaną dalej Kpa) orzekł o odmowie wymeldowania J. i A. małżonków G. z pobytu stałego w R. ulica [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że podczas przeprowadzonej kontroli ustalono, że J. i A. G. zamieszkują w parterowym budynku usytuowanym w głębi działki. Dom składa się z pokoju, kuchni, łazienki i ganku. Wszystkie pomieszczenia zaopatrzone są w niezbędne przedmioty codziennego użytku oraz meble. Woda wobec zanieczyszczenia studni dostarczana jest w bańkach. Energia elektryczna dostarczana jest z akumulatora. Obecne w czasie oględzin osoby: A. G., jego żona B. G. oraz ich syn D. G. stwierdzili, iż małżonkowie jedynie pozorują zamieszkiwanie na spornej nieruchomości, w okresie od maja 2008 r. byli w tym domu może 5 razy. Budynek ten nie ma żadnych mediów. W rzeczywistości zamieszkują we własnym domu we W. gdzie są zameldowani na pobyt czasowy.

Za istotny w sprawie organ uznał fakt, iż w celu ochrony własnych praw A. i J. G. wnosili o przywrócenie naruszonego posiadania - przebywania na tej nieruchomości. Powołując treść art. 7 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności organ wyjaśnił, iż czasowe zameldowanie pod innym adresem niż miejsce stałego pobytu nie oznacza rezygnacji z zameldowania stałego, nie dowodzi także rezygnacji z pobytu stałego pod tym adresem. Wymeldowanie jest konsekwencją opuszczenia dotychczasowego miejsca zamieszkania bez ujawnionej woli powrotu przez osobę

w miejscu tym zameldowaną, czego w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. Wojewoda [...] po rozpoznaniu odwołania A. G. uchylił decyzję z dnia [...] października 2008 r. stwierdzając, że organ I instancji nie wyjaśnił w sposób dostateczny sprawy i przedwcześnie orzekł o odmowie wymeldowania. Za nieudowodnioną organ uznał okoliczność, że małżonkowie G. zamieszkują w budynku przy ul. [...] w R. i tam koncentrują swoje życie rodzinne, osobiste i zawodowe. Organ odwoławczy wskazał na konieczność dopuszczenia dowodu z zeznań świadka R. K. na okoliczność pozorowania przez małżonków G. zamieszkiwania w lokalu.

Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2009 r. sygn. akt VIII SA/Wa 123/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi A. i J. G. uchylił decyzję Wojewody [...]. Zdaniem Sądu skoro organ odwoławczy uznał, że zebrany materiał dowodowy nie jest kompletny i nie daje podstaw do prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych to należało go uzupełnić korzystając z uprawnień wynikających z art. 136 Kpa bądź też wskazać przyczyny, z powodu których nie zastosowano tego przepisu. Ponadto Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie dokonał oceny i nie rozważył jaki wpływ na wynik sprawy może mieć fakt zameldowania A. i J. G. na pobyt czasowy we W. przy ul. [...], a do czasu rozstrzygnięcia kwestii prawidłowości zameldowania czasowego przez właściwy organ postępowanie w sprawie wymeldowania z pobytu stałego winno być zawieszone.

Postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. Wojewoda [...] zawiesił postępowanie odwoławcze w sprawie odmowy wymeldowania małżonków G. z pobytu stałego przy ul. [...] w R., do czasu wyjaśnienia przez Wójta Gminy J. prawidłowości dokonania materialno-technicznej czynności zameldowania na pobyt czasowy we W.. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. organ podjął zawieszone postępowanie wobec umorzenia w dniu [...] stycznia 2010 r. przez Wójta Gminy J. postępowania w sprawie prawidłowości zameldowania małżonków G. w miejscowości W..

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Wojewoda [...] po ponownym rozpoznaniu sprawy uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] października 2008 r. i orzekł o wymeldowaniu J. i A. G. z pobytu stałego w R. przy ul. [...]. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ powołał art. 138 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. W uzasadnieniu organ wskazał, że z analizy materiału dowodowego (zeznań świadków, protokołów licznych kontroli Policji, wywiadu środowiskowego) wynika, iż małżonkowie G. trwale i dobrowolnie opuścili lokal przy ul. [...] w R., w konsekwencji czego od dawna w nim nie zamieszkują (17 lat). Organ odwoławczy wskazał, że wyjaśnienia zainteresowanych złożone w toku postępowania, co do okoliczności, że ich życie od 1997 r. jest skoncentrowane we W. są tożsame z tymi, które złożyli w czasie toczącego się równolegle postępowania przed Wójtem Gminy J. w sprawie zameldowania na pobyt czasowy we W.. Jednocześnie organ odwoławczy odwołał się do ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. którą ten orzekł o odmowie zameldowania małżonków G. na pobyt czasowy do dnia [...] marca 2014 r. we W. z uwagi na to, że pobyt ten utracił charakter pobytu czasowego i jest pobytem stałym.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli J. i A. G. domagając się jej uchylenia w całości wobec naruszenia art. 8 i art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności oraz art. 7 i art. 8 Kpa. W uzasadnieniu skargi przedstawili przebieg toczącego się od 2007 r. postępowania w przedmiocie ich wymeldowania z pobytu stałego w R. przy ul. [...]. Zarzucili, że Wojewoda [...] orzekając o ich wymeldowaniu oparł się na "błędnie i celowo źle" przeprowadzonym postępowaniu przez Wójta Gminy J. gdzie ten orzekał o zameldowaniu małżonków na pobyt czasowy. Zdaniem skarżących organ nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego w oparciu o aktualny stan faktyczny opierając się na wynikach kontroli policyjnych przeprowadzonych w 2009 r., czy też przesłuchaniu świadka R. K. w styczniu 2009 r. Zdaniem skarżących jeżeli organ powołuje się na dowody sprzed dwóch lat to powinien je zweryfikować ze stanem aktualnym.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami – zwana dalej p.p.s.a.). Istotnym jest także, że rozstrzygając daną sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, a zakres jego procedowania wytyczają granice danej sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a).

W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Wojewody [...] nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawę materialnoprawną, zaskarżonej decyzji stanowi art. 15 § 2 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Analizując powyższy przepis należy mieć na uwadze, że wymeldowanie z miejsca stałego pobytu ma charakter ewidencyjno-rejestrowy i służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób. Dlatego jeżeli osoba opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełnia obowiązku wymeldowania się, to celem zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisami w ewidencji, decyzję w tej sprawie musi podjąć właściwy organ gminy. Przez opuszczenie lokalu w rozumieniu powyższego przepisu należy rozumieć trwałe i dobrowolne nieprzebywanie w dotychczasowym miejscu pobytu stałego lub czasowego. Przepis ten ma charakter porządkowy i jego zadaniem jest odzwierciedlenie stanu faktycznego w ewidencji. Fakt zameldowania lub wymeldowania nie ma wpływu na stosunki cywilnoprawne - prawo własności.

Jednoznaczne też jest postanowienie art. 9 ust. 2 b ustawy, który stanowi, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu.

To gdzie dana osoba przebywa ma wynikać z ewidencji ludności i zameldowania.

W niniejszej sprawie organ administracji wydając decyzję o wymeldowaniu strony skarżącej dokonał czynności, która miała na celu usunięcie fikcji zameldowania. Z całości akt sprawy wynika, że istotnie małżonkowie J. i A. G. nie przebywają w miejscu zameldowania na pobyt stały. Potwierdza to w szczególności przeprowadzone przez organ odwoławczy uzupełniające postępowanie dowodowe (przesłuchanie w dniu [...] maja 2010 r. J. G. i A. G.) zgodnie z zaleceniem zawartym w uzasadnieniu wyroku Sądu 17 czerwca 2009 r. sygn. akt VIII SA/Wa 123/09. Słusznie organ odwoławczy nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącej (zmienianym zresztą w toku przesłuchania), że zarówno w R. jak i we W. znajduje się ośrodek osobistych i majątkowych interesów małżonków (tzw. centrum życiowe) zważywszy, że lokal przy ul. [...] w R. nie posiada zasilania w energię, wodę itp. Z oświadczenia J. G. wynika także, że sprawa o wymeldowanie ma w istocie podłoże sporu o majątek, co także potwierdza ustalenie, że małżonkowie G. pozorują zamieszkanie na stałe w tym lokalu.

Postępowanie organu odwoławczego jakkolwiek co do zasady zakończone prawidłowo orzeczeniem o wymeldowaniu skarżących nosi cechy naruszenia przepisów procesowych jednakże nie w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na niedopuszczalne przesłuchanie w charakterze strony pełnomocnika A. G. adwokata Z. O. na okoliczność miejsca stałego pobytu skarżącego. Pełnomocnik bowiem działa w imieniu i na rzecz strony, a ewentualne dopuszczenie dowodu z jego zeznań w charakterze świadka może mieć miejsce wówczas gdy posiadałby określone wiadomości na temat okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla sprawy, to zaś z protokołu przesłuchania nie wynikało. Natomiast, co do zarzutu skarżących, że organ odwoławczy wydając rozstrzygnięcie oparł się na "bazie dowodowej" z postępowania w sprawie zameldowania na pobyt czasowy małżonków G. wyjaśnić należy, że w dacie orzekania przez organ odwoławczy w obiegu prawnym pozostawała ostateczna decyzja (z dnia [...] stycznia 2010 r.) w sprawie prawidłowości dokonania materialno – technicznej czynności zameldowania i ostateczna decyzja w sprawie odmowy zameldowania do [...] marca 2014 r. na pobyt czasowy (z dnia [...] lipca 2010 r.). W tych sprawach organy uznały, że pobyt małżonków w miejscowości W. datujący się od 1997 r. utracił cechy pobytu czasowego i jest pobytem stałym. W tym zakresie wnioski jakie wyprowadził Wojewoda [...] mając wiedzę o ostatecznych decyzjach w sprawie zameldowania na pobyt czasowy były jak najbardziej prawidłowe.

Zameldowanie czasowe stanowi wprawdzie dla strony jednoczesne potwierdzenie, że dopełniła nałożone przepisami ustawy obowiązki w zakresie ewidencji meldunkowej, jednakże uznanie, iż takie zameldowanie jest niezgodne z ewidencją ludności powoduje, że może zostać zakwestionowane zameldowanie na pobyt stały, z którego nastąpiło czasowe wymeldowanie się do innego lokalu (por. wyrok NSA z 31 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 263/06 LEX nr 321529). Z taką też sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie.

Słusznie organ odwoławczy w okolicznościach sprawy uznał, iż zarówno stan mieszkania przy ul. [...] w R., przeprowadzone kontrole, zeznania świadków jak również samych skarżących dowodzą tego, że opuścili oni sporny lokal trwale i dobrowolnie. To z kolei prowadzi do wniosku, że organy administracji w sposób wyczerpujący zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane ze sprawą i do trafnie ustalonego stanu faktycznego zastosowały obowiązujące normy prawne.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił.