Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 2650/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Kultury
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędzia NSA Otylia Wierzbicka (spr.) asesor WSA Tomasz Wykowski Protokolant Karina Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno Handlowo - Usługowego "[...]" w K. na postanowienie Ministra Kultury z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu skargę oddala


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. postanowieniem z dnia [...] maja 2002 r. powołując się na art. 5 pkt 1 ,art.8 ust. 1 pkt 3 i ust.6 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury oraz art. 40 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym odmówił ponownie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu działki nr ew. [...] w K. dla inwestycji polegającej na przebudowie stacji benzynowej poprzez zmianę lokalizacji budynku sklepowego i wiatry dystrybutorów wraz z infrastrukturą techniczną dla Przedsiębiorstwa Produkcyjno - Handlowego "[...]" w K. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził co następuje:

Zespół pałacowo-parkowy w K. jest wpisany do rejestru Zabytków nr [...] decyzją z dnia [...].03. 1968 r. i podlega ochronie z mocy ustawy z dnia 15.02.1962 r. o ochronie dóbr kultury.

Działka nr [...] znajduje się w przeważającej części w granicach wpisu do rejestru zabytków jako najbliższe otoczenie pałacu i dziedziniec gospodarczy. Pałac stanowi wyróżniający się walorami architektonicznymi i historycznymi przykład rezydencji ziemiańskiej. Park towarzyszący budowli jest komponowany osiowo. Ważną rolę kompozycyjną odgrywają osie widokowe od frontu (z północy, z centrum wsi).

Istniejąca stacja benzynowa w obecnej lokalizacji niweczy jedną z głównych osi kompozycyjnych zespołu zaś proponowane nieznaczne przesunięcie lokalizacji stacji nie zmieni jej destrukcyjnego oddziaływania krajobrazowego i w dalszym ciągu przesłania widok na pałac, zaburzając relacje widokowe z głównych traktów komunikacyjnych w centrum wsi.

Miejscowy plan zagospodarowania terenu ustala, że wszelka działalność inwestycyjna na tym terenie wymaga uzgodnienia z właściwym konserwatorem zabytków.

Proponowana lokalizacja stacji benzynowej jest rażąco sprzeczna z zasadami ochrony kultury.

Zażalenie na postanowienie wniosło Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowo - Usługowe "[...]".

W zażaleniu podnosi, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie określa dla zespołu parkowo-pałacowego strefy ochronnej konserwatorskiej. Teren objęty wnioskiem o wydanie decyzji o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania oznaczony jest w planie symbolem 17 KS - co oznacza tereny komunikacji drogowej, stacja paliw. Mija się więc z prawdą organ w ocenie żalącego, że plan ustala obowiązek uzgodnienia z konserwatorem zabytków działalności inwestycyjnej na tym terenie. Projektowane przesuniecie obiektów z osi kompozycyjnej pałacu ma na względzie poprawę estetyki otoczenia i właściwą ekspozycję zespołu pałacowego.

Minister Kultury postanowieniem z dnia [...].06.2003 r. po rozpatrzeniu zażalenia utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji, że działka na której projektowana jest inwestycja jest częścią zespołu pałacowo - parkowego w K. wpisaną do rejestru zabytków stwierdzając, że zgodnie z decyzją wpis obejmuje "budynek pałacu oraz otaczający teren w tym dawny park. W szczególności zasięg ochrony obejmuje teren należący do P.O.M.-"K. z wyłączeniem jego części wschodniej mieszczącej dziedziniec gospodarczy z zabudowaniami oraz z wyłączeniem zespołu zabudowy gospodarczej w północnej części terenu (trzy budynki gospodarcze usytuowane wokół dziedzińca)". Wpis obejmuje działkę nr ew. [...] wraz z zabudową oraz działki nr ew. [...] i [...] bez zabudowy.

Przebudowa stacji projektowana jest w północnej części na obecnej działce Nr ew. [...]. W ocenie organu zarówno istniejąca jak też projektowana lokalizacja stacji paliw jest sprzeczna z historycznym programem użytkowym zespołu i koliduje z jedną z głównych osi widokowych zespołu przebiegającą w kierunku północ- południe. Projektowana lokalizacja nadal przesłaniać będzie widok na pałac zaburzając zewnętrzne powiązania przestrzenne zespołu. Taka lokalizacja stacji paliw w bezpośrednim sąsiedztwie pałacu i parku jest sprzeczna z podstawowymi zasadami ochrony konserwatorskiej takich zespołów i nie dopuszczalne ze stanowiska konserwatorskiego.

Organ podnosi, że zgodnie z ustaleniami planu teren inwestycji oznaczony symbolem 17 KS oznacza funkcjonującą stację paliw przy POM K. położoną w bezpośrednim sąsiedztwie obszaru oznaczonego symbolem 09UK/M dla którego plan przyjmuje następujące ustalenia:

"adaptacja istniejącego pałacu i terenu folwarku wraz z parkiem na cele usług kultury i turystyki z równoczesną likwidacją POM-u jako funkcji kolidującej.

Przewiduje się nowy teren dla POM-u w P.

Strefa bezpośrednia ochrony obejmuje cały obszar założenia w granicach układu historycznego". Odmowa uzgodnienia projektu decyzji w ocenie organu odwoławczego nie narusza ustaleń planu.

Skargę na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe "[...]".

W skardze zarzuca - błędne ustalenia organów, że działki ewidencyjne [...] i [...] bez zabudowy są objęte wpisem do rejestru zabytków podczas gdy są to działki położone we wschodniej części wyłączone z wypisu do rejestru i nie wchodzące w skład zabytkowego zespołu pałacowo-parkowego - wybiórcze i tendencyjne zinterpretowanie zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.Według skarżącego działki [...] i [...] znajdują się na obszarze oznaczonym w planie symbolem 08 RPU. Jest to teren urządzeń i zbytu rolnictwa czasowo adoptowanego POM-u K. dla którego plan dopuszcza zmianę funkcji dotychczasowej na usługową wprowadzając zastrzeżenia, że wszelkie ustalenia należy uzgodnić z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Skarżący podnosi, że plan nie przewiduje ani likwidacji ani przeniesienia stacji paliw położonej w północnej części działki [...] oznaczonej na rysunku planu symbolem 17 ks. Akcentuje też, że sam zwrócił się do organu o zgodę na przeniesienie obiektów naziemnych stacji w inne miejsce by nie pozostawały na osi widokowej pałacu. Jego zdaniem to obecny właściciel pałacu zabiega o likwidację jego firmy i przejęcie jego gruntów bez wskazania źródeł sfinansowania odszkodowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasową argumentację dodając, że skarżący nieprawidłowo wskazuje w skardze, że inwestycja ma być zlokalizowana we wschodniej części terenu należącego do POM-u wyłączonej z wpisu do rejestru zabytków. Teren wyłączony z wpisu to według dokumentacji kartograficznej dziedziniec gospodarczy z zabudowaniami wyznaczony od północy resztkami murów budynku gospodarczego, od wschodu i południa garażami, od zachodu budynkiem mieszkalnym zaś inwestycja projektowana jest w północnej części obszaru wpisanego do rejestru zabytków.

Realizacja inwestycji spowodowałaby degradację wartości przestrzennych chronionego terenu a to naruszałoby rażąco przepisy o ochronie dóbr kultury. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Wbrew twierdzeniom skarżącego organ prawidłowo ustalił, że działki [...],[...] ( po podziale [...],[...]i [...]) oraz działka [...]znajdują się w obszarze, objętym decyzją z dnia [...].03.1968 r. o wpisaniu dóbr kultury do rejestru zabytków .

Na wyrycie z mapy ewidencyjnej oznaczony jest obszar objęty ochroną na podstawie powyższej decyzji i w granicach tego obszaru znajdują się wskazane działki.

Zgodnie z treścią decyzji zakres ochrony obejmuje budynek oraz otaczający teren w tym park w szczególności teren należący do POM-u K. Decyzja wyłącza z zakresu ochrony teren części wschodniej mieszczący dziedziniec gospodarczy z zabudowaniami oraz zespół zabudowy gospodarczej w północnej części terenu (trzy budynki gospodarcze usytuowane wokół dziedzińca).

Projektowana inwestycja według oznaczeń na wyrysie z mapy znajduje się w północnej części obszaru działki [...] nie zaś we wschodniej części obszaru jak twierdzi skarżący, wyłączonej z zakresu ochrony objętej decyzją o wpisie do rejestru zabytków. Wyłączony teren to obszar na wschód od pałacu oznaczony na mapie jako działka nr ew. [...] pozostająca również w użytkowaniu wieczystym skarżącego.

Według ustaleń szczegółowych miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi K. zatwierdzonego uchwałą [...] z dnia [...].04.1992 r. zespół dworsko-folwarczny obejmujący budynek pałacu, dawny folwark, park oznaczony w planie symbolem 09 UK/M stanowi strefę bezpośredniej ochrony obejmującej cały obszar w granicach układu historycznego. Jako obiekt zabytkowy podlega ochronie a wszelkie zamierzenia inwestycyjne podlegają uzgodnieniom z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Stacja paliw zlokalizowana według aktu notarialnego na działce [...] (późniejsza działka [...]) pozostaje w obszarze oznaczonym w planie symbolem 08RPU (przyznaje to także skarżący). Według ustaleń planu jest to teren urządzeń zaopatrzenia i zbytu rolnictwa.

Plan dopuszcza zmianę funkcji dotychczasowej na usługową a zamierzenie podlega uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Plan postuluje włączenie tego terenu do terenów podworskich (09 KU/M) z równoczesną likwidacją dotychczasowej sprzecznej funkcji.

Powyższe wskazuje, że zamierzenia inwestycyjne na obszarze oznaczonym w planie 09UK/M, 08RPU wymagają według ustaleń planu uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków w zakresie ochrony konserwatorskiej. W przedmiotowej sprawie organy dwukrotnie oceniały projekt decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na przebudowie stacji benzynowej poprzez zmianę lokalizacji budynku sklepu i wiaty dystrybutorów konsekwentnie zajmując stanowisko, że projektowane zamierzenie jest sprzeczne z podstawowymi zasadami ochrony konserwatorskiej i niedopuszczalne ze stanowiska konserwatorskiego. W ocenie organów istniejąca lokalizacja stacji jak i projektowana przesłania widok na pałac zaburzając jedną z głównych osi kompozycyjnych zespołu. Skoro pałac wraz z parkiem a także otaczający go teren w tym teren projektowanej inwestycji zostały wpisane do rejestru zabytków i podlegają ochronie na podstawie ustawy z dnia 15.02.1962 r. o ochronie dóbr kultury a projektowana przebudowa narusza chronione wartości architektoniczno-przestrzenne zespołu płacowo parkowego, to stanowisko organów odmawiające uzgodnienia w zakresie ochrony konserwatorskiej projekt decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla projektowanej przebudowy nie narusza prawa i jest zgodne z zapisami miejscowego planu. Stanowisko skarżącego, że organy wybiórczo i tendencyjnie zinterpretowały zapisy planu bo plan nie przewiduje ani likwidacji ani przeniesienia stacji paliw nie można podzielić. Zapis planu dla obszaru oznaczonego symbolem 17 KS na który powołuje się skarżący, określa jedynie istniejący stan zainwestowania (stacja paliw). W odniesieniu zaś do obszaru 08 RPU na którym projektowana jest inwestycja plan postuluje włączenie obszaru do terenów podworskich (09UK/M) z równoczesną likwidacją POM-u jako funkcji kolidującej (stacja paliw funkcjonowała przy POM-ie) i przewiduje realizację nowej bazy w P. Do czasu realizacji tej bazy plan stanowi o pozostawieniu terenu w dotychczasowym użytkowaniu. Wszystkie kwestie finansowo odszkodowawcze o jakich mowa w skardze związane z postulowanym przeniesieniem bazy w tym stacji paliw nie mogą być rozważane w tym postępowaniu bowiem wykraczają poza przedmiot sprawy.

Z powyższych względów należało na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02-153. 1270) skargę oddalić.