Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 131/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 130a
journal: Dz.U. 2021 poz 450
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: art. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135, art. 200 w zw. z art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: § 14 ust. 1pkt 1 lit. a i § 2 pkt 6
journal: Dz.U. 2015 poz 1800
law: Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

SENTENCJA

Dnia 7 czerwca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Dańczak Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Wyporska – Frankiewicz Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2022 roku sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 17 listopada 2021 r. nr SKO.4141.36.2021 w przedmiocie ustalenia obowiązku zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Zgierskiego z dnia 28 maja 2021 r. nr KM.5410.1.256.170.2011; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącego M. Z. kwotę 6.910 (sześć tysięcy dziewięćset dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z 17 listopada 2021 r. nr SKO.4141.36.2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi (dalej: SKO) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M.Z. (dalej: strona) od decyzji Starosty Zgierskiego z 28 maja 2021 znak: KM.5410.1.256.170.2011 ustalającej obowiązek zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Volkswagen Passat o numerze rejestracyjnym [...], numer nadwozia VIN [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z zm.) oraz art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 450 z późn.zm.) oraz na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 570) w związku z Uchwałą Rady Powiatu Zgierskiego Nr XLIII/399/10 z dnia 26 lutego 2010 r. w sprawie ustalania wysokości opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przemieszczenia na parking strzeżony wyznaczony przez Starostę Zgierskiego oraz za parkowanie usuniętych pojazdów, Uchwałą Rady Powiatu Zgierskiego Nr XIII/124/11 z dnia 28 lipca 2011 r. w sprawie wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu, Uchwałą Rady Powiatu Zgierskiego Nr XXV/234/12 z dnia 22 czerwca 2012 r. w sprawie wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu, Uchwałą Rady Powiatu Zgierskiego Nr XXXIII/332/13 z dnia 25 stycznia 2013 r. w sprawie wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu, Uchwałą Rady Powiatu Zgierskiego Nr XLIII/444/14 z dnia 31 stycznia 2014 r. w sprawie wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu, Uchwałą Rady Powiatu Zgierskiego Nr IV/46/15 z dnia 30 stycznia 2015 r. w sprawie wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu oraz Uchwałą Rady Powiatu Zgierskiego Nr XII/135/15 z dnia 30 października 2015 r. w sprawie wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu, Uchwałą Rady Powiatu Zgierskiego Nr XXVI/299/16 z dnia 25 listopada 2016 r. w sprawie wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu, Uchwałą Rady Powiatu Zgierskiego Nr XXXIX/448/17 z dnia 30 listopada 2017 r. w sprawie wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu Uchwałą Rady Powiatu Zgierskiego Nr LI/550/18 z dnia 26 października 2018 r. w sprawie wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Decyzją z 28 maja 2021 znak: KM.5410.1.256.170.2011 Starosta Zgierski (dalej: organ I instancji) ustalił dla strony jako właściciela pojazdu w dniu wydania dyspozycji o jego usunięciu z drogi koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Volkswagen Passat, numer rejestracyjny [...], numer nadwozia VIN [...], w kwocie 72 804,63 zł.

Od ww. decyzji strona wniosła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie:

1. art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte zebranie materiału dowodowego polegające na:

- nienależytym powiadomieniu odwołującego się o usunięciu pojazdu i konieczności jego odebrania, a w szczególności o konsekwencjach jego nieodebrania;

- braku wskazania prawidłowego doręczenia przesyłki zawierającej pismo z 16 maja 2011 r. informującej o usunięciu pojazdu i możliwości jego odebrania;

2. art. 6 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 12 § 1 i art. 35 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie przedmiotowego postępowania przez okres prawie 10 lat, tj. z rażącym naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego;

3. bezczynność organu od 16 sierpnia 2011 r. do początku 2018 r., co naraziło odwołującego się na dodatkowe niepotrzebne koszty, które to winien pokryć organ wobec jego bezczynności przez ww. okres, bowiem w tym czasie nie podejmował żadnych czynności istotnych dla sprawy;

4. art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450), dalej: p.r.d., poprzez jego zastosowanie sprzecznie z celem ustawy po uprzednim rażącym naruszeniu przez organy administracji ww. przepisów postępowania.

Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

SKO, przytaczając treść art. 130a ust. 5c, ust. 6-6e, ust. 10, ust. 10e, ust. 10h, ust. 10i, ust. 10j, ust. 10k, wyjaśniło, że pojazd marki Volkswagen Passat, numer rejestracyjny [...], numer nadwozia VIN [...], został usunięty z drogi na podstawie dyspozycji wydanej przez policjanta 18 stycznia 2011 r. i w tym samym dniu został umieszczony na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez właściwy organ.

Właścicielem usuniętego pojazdu w tej dacie był M.Z., o czym jednoznacznie świadczy treść postanowienia Sądu Rejonowego w Zgierzu z [...] r., sygn. akt I Ns [...], wydanego w ramach postępowania prowadzonego z jego udziałem. W uzasadnieniu tego postanowienia orzeczono: "(...) przepadek pojazdu osobowego marki Volkswagen Passat o numerze rejestracyjnym [...], stanowiącego własność M.Z. na rzecz Powiatu Zgierskiego" oraz kserokopia umowy sprzedaży pojazdu z 30 sierpnia 2008 r. Powyższe postanowienie stało się prawomocne 12 kwietnia 2019 r.

SKO dodało, że 20 maja 2011 r. prawidłowo doręczono powiadomienie o miejscu przechowywania usuniętego pojazdu, warunkach odebrania go z parkingu i skutkach niedopełnienia tego obowiązku. Powiadomienie to odebrała ciotka strony (dorosły domownik) - ojciec także odbierał korespondencję skierowaną do strony pod tym adresem w 2011 r. Strona wskazała, iż przedmiotowy pojazd był używany przez ojca, nie mniej ojciec strony zmarł.

SKO podkreśliło, że w świetle dokumentów zawartych w aktach sprawy to właśnie stronę należy traktować jako właściciela pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia. Organy administracji publicznej właściwe do załatwienia tej sprawy są bezwzględnie związane treścią prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Zgierzu z [...] r., sygn. akt I Ns [...], o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu Zgierskiego, co oznacza, że nie mogą kwestionować ustaleń faktycznych leżących u jego podstaw, np. co do osoby dotychczasowego właściciela pojazdu, nawet jeżeli strona podważa je w toku postępowania administracyjnego. Źródłem tego związania jest norma prawna wynikająca z art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, który stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Dopóki postanowienie o przepadku pojazdu nie zostanie we właściwym trybie usunięte z obrotu prawnego, organy orzekające w niniejszej sprawie są związane stwierdzeniem, że skarżący - jako właściciel przedmiotowego pojazdu - utracił własność tego pojazdu z dniem uprawomocnienia się postanowienia sądu cywilnego. To skarżący powinien podjąć w ramach postępowania cywilnego skuteczne działania mające na celu usunięcie postanowienia z obrotu prawnego. Żadne inne dowody nie mogą być brane przez SKO pod uwagę.

SKO stwierdziło, że wydając decyzję na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d. organ nie ustala tego, czy usunięcie pojazdu było zasadne, czy starosta prawidłowo powiadomił właściciela pojazdu o obowiązku odbioru pojazdu. Te i inne kwestie poprzedzające wydanie postanowienia na podstawie art. 130a ust. 10e ww. ustawy bada sąd powszechny w sprawie przepadku pojazdu.

SKO podkreśliło, że decyzja wydana na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d. ma charakter związany, co oznacza, iż w każdym przypadku ziszczenia się przesłanek wskazanych w tym przepisie właściciel pojazdu będzie obciążony kosztami związanymi z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, niezależnie od tego, kiedy wydana została dyspozycja usunięcia i kiedy sąd orzekł przepadek pojazdu.

SKO stwierdziło, że zaskarżona decyzja prawidłowo wskazuje mechanizm obliczenia ustalonej opłaty oraz cezury czasowe, w jakich tę opłatę naliczono, bowiem Starosta Zgierski wskazał, iż na przedmiotową opłatę (72 804,63) składają się:

1. opłata za usunięcie i przechowywanie pojazdu, tj. od dnia usunięcia pojazdu z drogi do dnia uprawomocnienia się postanowienia o orzeczeniu przepadku pojazdu na rzecz powiatu, tj. do 11.04.2019 r., w łącznej kwocie 72 509,43 zł:

a) opłata za przechowywanie pojazdu od 18.01.2011 r. do 28.09.2011 r. - 254 dni x 22,14 zł = 5623,56 zł (na podstawie § 1 Uchwały Rady Powiatu Zgierskiego Nr XLIII/399/10 z dnia 26 lutego 2010 r., Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2010 r., Nr 95, poz. 748);

b) opłata za przechowywanie pojazdu od 29.09.2011 r. do 18.10.2012 r. - 386 dni x 10 zł = 3860 zł (na podstawie § 1 pkt 3 Uchwały Rady Powiatu Zgierskiego Nr XIII/124/II z dnia 28 lipca 2011 r., Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2011 r., Nr 263, poz. 2703);

c) opłata za przechowywanie pojazdu od 19.10.2012 r. do 29.03.2013 r. - 162 dni x 10 zł = 1620 zł (na podstawie § 1 pkt 3 Uchwały Rady Powiatu Zgierskiego Nr XXV/234/12 z dnia 22 czerwca 2012 r., Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2012 r., poz. 2229);

d) opłata za przechowywanie pojazdu od 30.03.2013 r. do 05.03.2014 r. - 341 dni x 16 zł = 5456 zł (na podstawie § 1 pkt 3 Uchwały Rady Powiatu Zgierskiego Nr XXXIII/332/13 z dnia 25 stycznia 2013 r., Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2013 r., poz. 1533);

e) opłata za przechowywanie pojazdu od 06.03.2014 r. do 03.03.2015 r. - 363 dni x 16 zł = 5808 zł (na podstawie § 1 pkt 3 Uchwały Nr XLIII/444/14 Rady Powiatu Zgierskiego z dnia 31 stycznia 2014 r., Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2014 r., poz. 712);

f) opłata za przechowywanie pojazdu od 04.03.2015 r. do 31.12.2015 r. - 303 dni x 16 zł = 4848 zł (na podstawie § 1 pkt 3 Uchwały Nr IV/46/15 Rady Powiatu Zgierskiego z dnia 30 stycznia 2015 r., Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2015 r., poz. 530);

g) opłata za przechowywanie pojazdu od 01.01.2016 r. do 31.12.2016 r. - 366 dób x 38 zł = 13 908 zł (na podstawie § 1 pkt 3b Uchwały Nr XII/135/15 Rady Powiatu Zgierskiego z dnia 30 października 2015 r., Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2015 r., poz. 4734);

h) opłata za przechowywanie pojazdu od 01.01.2017 r. do 31.12.2017 r. - 365 dób 38 zł =13 870 zł (na podstawie § 1 pkt 3b Uchwały Nr XXVI/299/16 Rady Powiatu Zgierskiego z dnia 25 listopada 2016 r., Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2016 r., poz. 5561);

i) opłata za przechowywanie pojazdu od 01.01.2018 r. do 31.12.2018 r. - 365 dób x 38 zł = 13 870 zł (na podstawie § 1 pkt 3b Uchwały Nr XXXIX/448/17 Rady Powiatu Zgierskiego z dnia 30 listopada 2017 r., Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2017 r., poz. 5352);

j) opłata za przechowywanie pojazdu od 01.01.2019 r. do 11.04.2019 r. - 101 dób x 31 zł = 3131 zł (na podstawie § 1 pkt 3b Uchwały Nr LI/550/18 Rady Powiatu Zgierskiego z dnia 26 października 2018 r., Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2018 r., poz. 6001);

k) opłata za usunięcie pojazdu - 514,87 zł (na podstawie § 1 Uchwały Rady Powiatu Zgierskiego Nr XLIII/399/10 z dnia 26 lutego 2010 r., Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2010 r., Nr 95, poz. 748);

2. koszt oszacowania pojazdu - 295,20 zł (na podstawie umowy z dnia 29.12.2017 r. zawartej z PZM OZDG Sp. z o.o. w Łodzi).

Analiza treści Uchwały Rady Powiatu Zgierskiego Nr XLIII/399/10 z dnia 26 lutego 2010 r., Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2010 r., Nr 95, poz. 748, zdaniem SKO wskazuje, że opłata naliczona w kwocie 514,87 zł (pkt 1 lit. k) powinna być wyższa, biorąc pod uwagę odległość 7,7 km holowania oraz godziny nocne, nie mniej pomyłka ta jest na korzyść strony.

Skargę na powyższą decyzję SKO wniosła strona, reprezentowana przez pełnomocnika, zarzucając jej:

I. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1. art. 6 i art. 8 k.p.a. w zw. art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym z art. 12 § 1 i art. 35 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez przewlekłe załatwianie sprawy przez organ I instancji, z brakiem poszanowania zasady lojalności państwa wobec obywatela, a w konsekwencji narażenie tym samym stronę na negatywne konsekwencje finansowe;

2. art. 6 i art. 8 k.p.a. w zw. art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym z art. 12 § 1 i art. 35 § 1 k.p.a. w zw. § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 191, poz. 1377, z późn. zm.) przez brak niezwłocznego zawiadomienia właściciela pojazdu (skarżącego) przez organ o usunięciu pojazdu na parking strzeżony;

3. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte zebranie materiału dowodowego i jego ocenę, jakie koszty związane z przechowywaniem pojazdu były "kosztami uzasadnionymi" związanymi z nagannym zachowaniem skarżącego, a jakie "nieuzasadnionymi" narażającymi stronę na straty finansowe, a spowodowanymi opieszałością i rażącą bezczynnością organu;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 130a ust. 10h Prawo o ruchu drogowym przez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji zastosowanie sprzecznie z celem ustawy po uprzednim rażącym naruszeniu przez organy administracji ww. przepisów postępowania;

III. rażącą bezczynność organu od 16 sierpnia 2011 r. do początku 2018 r., co naraziło odwołującego się na dodatkowe niepotrzebne koszty, które to winien pokryć organ wobec jego bezczynności przez ww. okres, bowiem w tym czasie nie podejmował żadnych czynności istotnych dla sprawy.

Wobec powyższych zarzutów strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji i decyzji ją poprzedzającej, a także zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodał jedynie, że Starosta Zgierski występując do sądu powszechnego nie działa jako organ administracji, dlatego też nie może być bezczynny w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego. Nie może być także bezczynny rażąco, gdyż kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje takiego rozróżnienia bezczynności organów administracji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

W sprawie pozostaje niesporne, że 18 stycznia 2011 r. Komendant Powiatowy Policji w Zgierzu wydał dyspozycję usunięcia na parking samochodu Volkswagen nr rejestracyjny [...], jak i to, że w tym dniu właścicielem pojazdu był skarżący.

Pojazd został zabezpieczony przez policję, gdyż kierujący nim ojciec skarżącego znajdował się w stanie nietrzeźwości. Tym samym zaistniała przesłanka usunięcia z drogi pojazdu na koszt właściciela, wynikająca z art. 130a ust. 1a) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jrdn. Dz.U. z 2021 r., poz. 450) – dalej: p.r.d.

Zgodnie z art. 130a ust. 10 p.r.d. starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia.

Starosta występuje z wnioskiem, o którym mowa w ust. 10, nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia.

W ocenie sądu nie może być uznane za prawidłowe stanowisko kolegium, że skoro przepisy ustawy nie określają terminu do złożenia przez starostę wniosku do sądu powszechnego o orzeczenie przepadku pojazdu, to wniosek taki może być złożony w każdym czasie. Sąd w powyższym zakresie podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, że podejście takie prowadziłoby do sytuacji, w której ujemne skutki zaniechań organów będzie ponosił właściciel pojazdu (v. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2021 r., sygn. akt I OSK 1932/20. Wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 kwietnia 2022 r., sygn.. akt III SA/Łd 828/21.

W niniejszej sprawie starosta powiadomił stronę o możliwości odebrania pojazdu z parkingu strzeżonego pismem z dnia 16 maja 2011 r. Powiadomienie zostało doręczone adresatowi w dniu 20 maja 2011 r., w trybie art. 43 k.p.a. (odbiór korespondencji pokwitował domownik skarżącego).

Wobec powyższego skierowanie wniosku do sądu o orzeczenie przepadku samochodu mogło nastąpić, zgodnie z art. 130 a ust. 10 a p.r.d., już w czerwcu 2011 roku. Tymczasem starosta wystąpił do sądu z wnioskiem dopiero po ponad 7 latach. Z akt sprawy przedstawionych sądowi administracyjnemu nie wynika dokładna data wystąpienia z wnioskiem. Załączone postanowienie Sądu Rejonowego w Zgierzu, sygn. akt [...] orzekające przepadek pojazdu stanowiącego własność skarżącego na rzecz powiatu wydane zostało 21 marca 2019 r. ( w postanowieniu wskazano błędnie datę wydania 21 marca 2018 r., lecz z jego treści wynika, że zapadło po rozpoznaniu sprawy 21 marca 2019 r.).

W ocenie sądu prawidłowa interpretacja przepisu art. 130a ust. 10 h powinna prowadzić do wniosku, iż do kosztów związanych z przechowywaniem pojazdu powstałych od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, obciążających właściciela pojazdu nie można zaliczać takich kosztów, które spowodowane były zaniechaniem dokonania stosownych czynności przez organ administracji. W niniejszej sprawie zwłoka starosty w wystąpieniu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu miała charakter rażący.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ weźmie także pod uwagę, aby ewentualnie ustalone koszty związane z przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu ustalono zgodnie z art. 130a ust. 10h p.r.d. Z przepisu tego, w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 września 2010 r., wynika, że wszelkie koszty związane między innymi z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu, powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do momentu zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu jego usunięcia. Intencją wskazanego przepisu było to, aby wymienione koszty ponosiła osoba, której niewłaściwe i niezgodne z prawem zachowanie, koszty te spowodowało. Nie ulega jednak wątpliwości, że właściciela pojazdu winny obciążać tylko koszty uzasadnione, a więc takie, które są normalnym skutkiem jego niewłaściwego zachowania. Kwestia ta ma istotne znaczenie w przypadku powstania kosztów przechowywania pojazdu usuniętego z drogi na parking strzeżony. Przepis art. 130a ust. 10 p.r.d., w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 września 2010 r., przewiduje bowiem, że starosta występuje do sądu powszechnego z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu jeżeli właściciel - prawidłowo powiadomiony - nie odebrał pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia przy czym z wnioskiem takim może wystąpić nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia (art. 130a ust. 10 p.r.d.). Starosta występuje zatem z wnioskiem do sądu powszechnego, jednak w ocenie Sądu, winien z takim wnioskiem wystąpić bez zbędnej zwłoki. Termin na złożenie takiego wniosku nie powinien być więc nadmiernie wydłużony, ponieważ nie można akceptować praktyki, gdy organ nie robi nic przez długi okres czasu i dopiero po wielu latach występuje do sądu powszechnego, a następnie obciąża kosztami właściciela za cały okres przechowywania pojazdu do czasu uprawomocnienia się orzeczenia sądowego. W ten sposób poprzez swoją bezczynność i zaniechania organ generuje powstanie kosztów, którymi w całości obciąża właściciela pojazdu. Postępując w ten sposób właściciel pojazdu ponosi bowiem koszty spowodowane także bezczynnością organu. W przekonaniu Sądu, właściciel pojazdu winien ponosić koszty przechowywania, ale tylko uzasadnione a więc takie, które są normalnym następstwem swojego niewłaściwego zachowania a nie takie, które są spowodowane zaniechaniem organu. Tym samym wydając w sprawie nowe rozstrzygnięcie niezbędne będzie także wyjaśnienie, czy koszty przechowywania samochodu przez okres ponad 8 lat są kosztami uzasadnionymi, które powinna ponosić strona postępowania, czego w niniejszym przypadku zabrakło.

Organ administracji zwróci także uwagę na pozostawanie w obrocie prawnym dwóch prawomocnych orzeczeń sądu powszechnego, wskazujących w sposób różny podmiot będący właścicielem przedmiotowego samochodu.

W wyroku zaocznym z 22 października 2014 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w Zgierzu ustalił, że Skarb Państwa nabył własność samochodu Volkswagen Passat o nr rej. [...] z dniem 18 lipca 2011 r.

Ten sam sąd postanowieniem z 21 marca 2019 r. sygn. akt [...] orzekł przepadek pojazdu osobowego samochodu Volkswagen Passat o nr rej. [...] stanowiącego własność M.Z. na rzecz Powiatu Zgierskiego. Orzeczenie tej treści zapadło, choć już w roku 2011 r. M.Z. utracił prawo własności pojazdu.

Zauważyć należy, że zgodnie z art. 365 § 1 kodeksu postępowania cywilnego prawomocne orzeczenie sądu powszechnego wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sady oraz inne organy państwowe a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Orzeczenie prawomocne pociąga za sobą zaś tę konsekwencję, że nikt nie może negować faktu istnienia orzeczenia i jego określonej treści, bez względu na to, czy był czy też nie stroną postępowania, w wyniku którego zapadło orzeczenie, które stało się prawomocne (Kodeks postępowania cywilnego – Komentarz pod red. K. Piaseckiego, wyd. CH BECK, Warszawa 1996, tom I, str. 1085 i nast.).

Podstawowym celem regulacji z art. 365 § 1 k.p.c. jest zapewnienie orzeczeniom prawomocnym formalnie cech niewzruszalności i stabilności w celu uniemożliwienia ich wzruszenia i zapewnienia należytej ochrony prawnej zawartym w nich rozstrzygnięciom. Funkcjonujący w państwie system prawa musi być traktowany jako jednolita spójna całość, dająca pewność poszanowania treści orzeczeń wydanych przez uprawnione do tego organy władzy publicznej, w tym sądy powszechne.

Zgodnie z powyższym ustalając obciążające skarżącego koszty przechowywania pojazdu konieczne jest uwzględnienie treści prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Zgierzu z 22 października 2014 r., w myśl którego własność przedmiotowego pojazdu 18 lipca 2011 r. nabył Skarb Państwa, a jednocześnie utracił ją dotychczasowy właściciel, czyli skarżący. Dlatego obciążanie go kosztami przechowywania samochodu po dacie określonej w ww. wyroku sądu powszechnego nie jest zasadne. Jak wcześniej wskazano podmiot będący właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia mogą obciążać jedynie koszty uzasadnione, będące skutkiem jego niewłaściwego zachowania. W świetle wyroku sądu powszechnego z 22 października 2014 r. nie można zarzucić skarżącemu nieprawidłowego zachowania, polegającego na zaniechaniu odbioru pojazdu z parkingu. Skarżący nie był bowiem po 18 lipca 2011 r. podmiotem uprawnionym do odbioru pojazdu.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą uznając to za niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz.U. 1800 ze zm.).

bg