Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 685/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Asesor WSA Danuta Szydłowska Protokolant Anna Mruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2007 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] Urząd Patentowy RP, działając w trybie spornym na wniosek I. Spółki z o.o. unieważnił w całości patent nr 189080 na wynalazek pt. "Urządzenie pompowo-tłoczne do kanalizacji sanitarnej", do którego uprawniona była P. Spółka z o.o. Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. udzielono na rzecz P. Spółka z o.o. z siedzibą w B., zwanej dalej P., patentu nr 189080 na wynalazek pt. "Urządzenie pompowo-tłoczne do kanalizacji sanitarnej". W zastrzeżeniach patentowych wskazano, że przedmiotem patentu jest:

1/ Urządzenie pompowo-tłoczne do ciśnieniowej /słowo "ciśnieniowej" jest skreślone bez żadnej adnotacji o skreśleniu/ kanalizacji sanitarnej, zwierające studzienkę pompową przykrytą pokrywą stanowiącą jednocześnie właz do studzienki, w pobliżu której jest umieszczona skrzynka rozdzielcza połączona z czujnikami poziomów ścieków i która jest zaopatrzona w pompę połączoną z przewodem ciśnieniowym, na którym jest umieszczony zawór zwrotny i zawór kulowy znamienne tym, że zawiera zawór bezpieczeństwa.

2/ Urządzenie wg zastrzeżenia 1/ znamienne tym, że zawór bezpieczeństwa jest usytuowany bocznikowo między zaworem zwrotnym i zaworem kulowym.

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2006 r. I. Spółka z o.o. z siedzibą w B. zwana dalej I. wystąpiła do Urzędu Patentowego o unieważnienie w całości opisanego wyżej patentu nr 189080 pt. "Urządzenie pompowo-tłoczne do kanalizacji sanitarnej", do którego uprawniona była P.. Jako podstawę prawną wniosku I. podał art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości /Dz. U. Nr 26 z 1993 r. poz. 117, dalej zwana ust. wyn./ w związku z art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej /Dz. U. Nr 49 z 2001 r. poz. 508, dalej zwana pwp/ W uzasadnieniu wniosku wskazał, że cecha znamienna opatentowanego urządzenia wymieniona w zastrzeżeniu nr 1/ jest rozwiązaniem technicznym wynikającym w sposób oczywisty ze stanu techniki. Do wniosku dołączył: 1/ opis ochronny wzoru użytkowego nr Ru 56600, którego przedmiotem jest pompownia ścieków wyposażona w szafkę sterowniczą, a przeznaczona zwłaszcza do współpracy z małymi oczyszczalniami, 2/ opis patentowy wynalazku nr 166715 pt. "Sposób sterowania pompą oraz układ do sterowania pompą" dotyczącego sterowania pompą w kanalizacji ciśnieniowej, 3/ fragment "Encyklopedii Techniki-Budowa Maszyn" WNT, Warszawa 1968 zawierający opis zaworu ciśnieniowego, utrzymującego stałe ciśnienie w przewodzie tłocznym, 4/ opinię prof. dr inż. Janusza Pluteckiego kierownika Zakładu Maszyn Przepływowych na Wydziale Mechaniczno-Energetycznym Politechniki Wrocławskiej, z której konkluzji wynika, że wszystkie pompy wyporowe, do których należą pompy jednośrubowe, muszą być zabezpieczone przed przeciążeniem, które to zabezpieczenie wykonuje się najczęściej zaworami bezpieczeństwa wbudowanymi w pompę lub umieszczonymi na rurociągu tłocznym przed zaworem zwrotnym i odcinającym, a rozwiązanie to należy do kanonu wiedzy technicznej z zakresu pomp. Swój interes prawny I. uzasadnił procesem toczącym się z powództwa P. przed Sądem Okręgowym w L. o zaniechanie naruszania patentu nr 189080.

P. nie uznał wniosku. Wskazał, że cechą znamienną rozwiązania jest to, że urządzenie zawiera zawór bezpieczeństwa usytuowany bocznikowo między zaworem zwrotnym i zaworem kulowym, a w dacie zgłoszenia było rozwiązaniem nowym, nie wynikającym w sposób oczywisty ze stanu techniki. Przed rozwiązaniem zwanym P. /objętym kwestionowanym patentem/ możliwość zabezpieczenia sieci kanalizacyjnej przed nadmiernymi ciśnieniami realizowano w inny sposób tj. przez rozbudowanie układu sterowania lub zróżnicowanie czasu załączania pompowni po przerwie w dostawie energii elektrycznej, jednak rozwiązania te były kosztowne. Zawory bezpieczeństwa znajdują szerokie zastosowanie w wielu dziedzinach praktyk inżynierskich, jednak zastosowanie zaworów bezpieczeństwa w pompowniach układu kanalizacji wysokociśnieniowej było nowatorskie. W rozwiązaniach wskazanych przez wnioskodawczynię nie ma zaworów bezpieczeństwa, co oznacza, że ich zastosowanie wcale nie było oczywiste. Do urządzeń pompowo-tłocznych do kanalizacji sanitarnych zawory bezpieczeństwa nie były nigdy stosowane do czasu zgłoszenia wynalazku firmy P.

Wnioskodawca I. w toku postępowania podniósł i złożył stosowne pismo firmy S. sp. z o.o., będącej filią czeskiej S. w Czechach, że firma ta posiada dokumentację na kanalizację ciśnieniową z zaworem bezpieczeństwa wyprodukowaną w 1997 r. /tj. przed zgłoszeniem spornego wynalazku/. Przedstawił także kolejne publikacje, z których wynika, że przewody ciśnieniowe chroni się przed zniszczeniem zaworami bezpieczeństwa wbudowanymi w przewód tłoczny, a także pismo Urzędu Dozoru Technicznego, z którego wynika, że pompy wyporowe muszą być bezwarunkowo zabezpieczone przed wzrostem ciśnienia zaworami bezpieczeństwa. Powołał się także na opinię dr inż. Macieja Waysa, z której wynika, że ciśnieniowy zawór bezpieczeństwa spełnia funkcję ochrony sieci przed nadmiernymi ciśnieniami, a zabezpieczenie takie jest niezbędne w każdym układzie współpracujących ze sobą pomp wysokociśnieniowych, zaś lokalizacja zaworu bezpieczeństwa w instalacji wykonanej w studzience nie ma znaczenia dla realizacji funkcji ochrony sieci.

Wnioskodawca na rozprawie w dniu [...] czerwca 2006 r. /k. 164/ rozszerzył podstawę prawną wniosku i zarzucił brak nowości rozwiązania będącego przedmiotem patentu. Przedłożył publikację opracowaną na sympozjum PZITS w dniach 19-21 stycznia 1997 r. autorstwa Tadeusza Mazurkiewicza pt. "Bezpieczne technologie w sieciach i instalacjach" m.in. na temat kanalizacji ciśnieniowej systemu P. Z publikacji tej wynika, że autorem systemu jest P. Węgry i N. Republika Czeska, a pompy P. wyposażone są w zawory bezpieczeństwa na przyłączach pomp w studzienkach. I. przedłożył także pisma z dwóch bibliotek, z których wynika, że wskazana publikacja jest w nich powszechnie dostępna. Wnioskodawca przedłożyła również pismo z Gminy S., że firma P. w latach 1996-1997 zamontowała na terenie tej gminy 64 pompownie typu P. z zaworami bezpieczeństwa chroniącymi przed nadmiernym ciśnieniem oraz pismo Gminy L., że w latach 1997-1998 zamontowano 48 sztuk zaworów bezpieczeństwa w studniach wykonanych przez firmę P. Złożył także pismo z przedsiębiorstwa H. ,że od listopada 1996 r. buduje ono systemy kanalizacji ciśnieniowej P. wyposażone fabrycznie w zawory bezpieczeństwa.

Powołany przez P. św. D. - jeden z autorów rozwiązania- wyjaśnił na rozprawie w dniu [...]stycznia 2007 r. m.in., że wcześniej uznawano, iż rozwiązania stosowane do wody i oleju nie nadają się do systemów ciśnieniowych, w których płyną ścieki.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] Urząd Patentowy RP unieważnił w całości patent nr 189080 i zasądził od P. na rzecz I. 1.600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Jako podstawę prawną decyzji powołał art. 10 i 11 ust. wyn. i art. 315 ust. 1 i 3 pwp oraz art. 98 kpc w związku z art. 256 ust. 2 pwp.

W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawca zarzucił rozwiązaniu brak cechy nieoczywistości oraz brak nowości. Przy ocenie nowości bierze się pod uwagę zespół cech jako całość, zaś przy ocenie nieoczywistości można wziąć pod uwagę osobno poszczególne cechy rozwiązania, przy założeniu, że znawca z danej dziedziny techniki byłby w stanie rutynowo bez nadmiernego wysiłku połączyć je w całość.

W ocenie organu w aktach brak materiałów na wcześniejsze istnienie w stanie techniki zespołu cech według opatentowanego rozwiązania.

Natomiast w stanie techniki ujawnione zostały wcześniej rozwiązania charakteryzujące się cechami możliwymi do zestawienia, w rutynowy sposób przez znawcę, w zespół cech tworzący opatentowane rozwiązanie. Urząd przywołał: 1/ opis ochronny wzoru użytkowego Ru 56600 ujawniający pompownię ścieków zawierającą studzienkę, zamkniętą pokrywą i z umieszczoną wewnątrz pompą połączoną z przewodem ciśnieniowym, na którym jest umieszczony zawór zwrotny i zawór kulowy, 2/ opis patentowy nr 166715 ujawniający umieszczony w pobliżu studzienki sterownik połączony z czujnikami poziomu ścieków i wskazał, że zestawienie cech z obu tych dokumentów pozwala stworzyć część niezamienną zastrzeżenia patentowego, która stanowi określony przez uprawnionego stan techniki. Organ wskazał, że istotą sporu jest zastosowanie do tego bazowego rozwiązania zaworu bezpieczeństwa i wyjaśnił, iż z przytoczonych przez wnioskodawcę materiałów bezspornie wynika, że w zawory bezpieczeństwa muszą być wyposażone urządzenia ciśnieniowe, w tym pompy hydrauliczne oraz układy przewodów pod ciśnieniem. Zatem zawór bezpieczeństwa był obecny w świadomości znawców jakiejkolwiek dziedziny dotyczącej instalacji ciśnieniowej. Inną kwestią było zastosowanie zaworów bezpieczeństwa w kanalizacji ciśnieniowej. W ocenie organu ze zgromadzonych dowodów wynika, że w dacie pierwszeństwa w najbliższym stanie techniki były już stosowane rozwiązania z zaworem bezpieczeństwa. Takim dowodem jest publikacja PZITS pt. "Bezpieczne technologie w sieciach i instalacjach" dostępna w bibliotekach, która w rozdziale dotyczącym eksploatacji kanalizacji ciśnieniowej wprost mówi o zaworach bezpieczeństwa. Z publikacji tej wynika, że zawory bezpieczeństwa w kanalizacji ciśnieniowej stosowane są zgodnie ze swoją funkcją i są usytuowane na przyłączach pomp w studzienkach, co stanowi najbliższy stan techniki dla spornego rozwiązania. Dodatkowymi dowodami na zastosowanie zaworu bezpieczeństwa w kanalizacji ciśnieniowej przed datą pierwszeństwa /18 maja 1999r/ są materiały dotyczące jego jawnego stosowania: pismo firmy H.. , pismo Gminy S. i zeznania św. D., z których wynika, że dostęp do istoty rozwiązania mieli jego użytkownicy.

Skargę na powyższą decyzję wniósł P. Zarzucał naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa polegające na nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz niewyjaśnienie przyczyn odmowy mocy dowodowej niektórym dowodom, co znalazło odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji, a także błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia. W ocenie skarżącego rozwiązanie posiada cechy nowości i nieoczywistości, zaś Urząd błędnie uznał, że rozwiązanie zostało przed datą pierwszeństwa ujawnione, czego dowodem jest publikacja PZITS. Zdaniem skarżącego publikacja ta nie zawiera ujawnienia wynalazku, gdyż nie przedstawia szczegółów rozwiązania i nie ujawnia dostatecznych danych do zrozumienia jego istoty i stosowania. Skarżący podnosi, że nie wynalazł zaworu bezpieczeństwa tylko odkrył jego nową nieznaną dotąd funkcję w urządzeniu pompowo–tłocznym w kanalizacji i znalazł jego nowe, nieoczywiste zastosowanie. Podnosił także, że wykonanie kanalizacji z zastosowaniem rozwiązania z patentu nie prowadziło do jego ujawnienia, gdyż miało charakter koniecznych prób i wykonane było jednostkowo we współpracy z wąskim, niezbędnym gronem osób. Środowisko osób działających w branży nie miało wiedzy na ten temat. Sam I. dopiero w 2001 r. podjął działania naśladowcze. Gdyby znał rozwiązanie wcześniej, zacząłby je stosować wcześniej. W ocenie skarżącej organ niewłaściwie zinterpretował zeznania świadka D. dotyczące kręgu osób mających dostęp do urządzenia poddawanego próbom. Świadek mówił o czasie obecnym, a nie o latach 1996-98, a użyte przez niego określenie "użytkownik" oznacza wąskie grono uprawnionych konserwatorów, a nie mieszkańców. Wszelkie instrukcje kierowane były tylko do konserwatorów. Również zeznania św. P. potwierdzają zamykanie studzienek na klucz, co uniemożliwiało dostęp osób postronnych.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wskazał, że patent został unieważniony, gdyż nie spełnia wymogu nieoczywistości i w świetle zgromadzonych materiałów wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki. Podkreślił, że rozwiązaniu nie zarzucono braku nowości. Powtórzył argumentację z uzasadnienia decyzji, iż sporne rozwiązanie stanowi całość złożoną z części, ujawnionych w trzech różnych dokumentach: opisie wzoru użytkowego Ru 56600, opisie patentowym nr 166715 i publikacji PZITS pt. "Bezpieczne Technologie w sieciach i instalacjach". Znawca z tej dziedziny techniki był w stanie rutynowo skojarzyć te informacje i połączyć je w całość. Zawór bezpieczeństwa będący mechanicznym środkiem służącym do zabezpieczenia instalacji przed nadmiernym ciśnieniem w spornym rozwiązaniu pełnił tę właściwą dla siebie, oczywistą funkcję. W publikacji PZITS wyraźnie mowa jest o "zaworach bezpieczeństwa na przyłączach pomp w studzienkach", a nie w jakimkolwiek miejscu, a takie sformułowanie sytuuje zawory precyzyjnie. Przedstawienie w publikacji także innych rozwiązań nie zmienia tego faktu. Urząd podniósł także, że z pisma firmy H. wynika, iż stosowała zawory bezpieczeństwa w kanalizacji ciśnieniowej od listopada 1996 r., a to stosowanie rozwiązania przed datą pierwszeństwa świadczy o braku spełnienia ustawowego warunku nieoczywistości rozwiązania. Urząd nie zgodził się z zarzutami wadliwej interpretacji zeznań świadka D.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1270/, dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi.

W sprawie niniejszej Sąd rozważał, czy organ prawidłowo zastosował prawo materialne przy ocenie spornego wynalazku, oraz czy prawidłowo prowadził postępowanie w sprawie. Badając w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc nieuzasadniona.

I prawo właściwe

Podkreślić należy, że w sprawie niniejszej zgodnie z art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. prawo własności przemysłowej /pwp/ do oceny ustawowych warunków do uzyskania patentu znajdują zastosowanie przepisy ustawy obowiązującej w dniu dokonania zgłoszenia tj. w dniu 18 maja 1999 r. W tej dacie obowiązywały przepisy ustawy o wynalazczości z dnia 19 października 1972 r. /ust. wyn./, zatem spełnienie warunków do uzyskania patentu należało ocenić w świetle wymogów stawianych przez tę ustawę. Prawidłowo więc Urząd ocenił zasadność wniosku o unieważnienie i spełnienie ustawowych warunków do uzyskania patentu w świetle przepisów ust. wyn. Pamiętać też trzeba, że ponieważ postępowanie sporne prowadzone było po wejściu w życie ustawy prawo własności przemysłowej /pwp/, toczyło się ono według przepisów tej ustawy, tak więc wniosek o unieważnienie patentu był rozpatrywany wg przepisów procesowych pwp, zaś zarzut niespełnienia ustawowych warunków do uzyskania patentu i możliwość żądania unieważnienia patentu był oceniany według przepisów ust. wyn., czyli tych, które obowiązywały w dacie złożenia wniosku o udzielenie patentu /[...]maja 1999 r./ i wedle których zgłoszenie było oceniane. Interes prawny do zgłoszenia wniosku o unieważnienie oraz wszystkie kwestie procesowe związane z rozpatrywaniem wniosku oceniać należy według przepisów obowiązujących w dacie zgłoszenia wniosku o unieważnienie /[...]stycznia 2006 r./ czyli wg pwp.

II Interes prawny

Analizując treść decyzji należy przyjąć, że organ uznał, choć wyraźnie tego nie napisał w uzasadnieniu decyzji, iż wnioskodawczyni ma interes prawny do wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie patentu. Powołane przez wnioskodawczynię fakty poparte dokumentami z toczącego się procesu cywilnego między nią i uprawnionym z patentu, a w szczególności orzeczone tam zabezpieczenie, polegające na nakazaniu wnioskodawczyni zaniechania produkcji i wprowadzania do obrotu urządzeń pompowo-tłocznych pozwalają uznać, że interes prawny wnioskodawczyni Urząd przyjął jako oczywisty. Stanowisko to jest w ocenie Sądu prawidłowe, a uchybienie procesowe polegające na braku jego wyraźnego sprecyzowania w uzasadnieniu nie miało wpływu na wynik sprawy.

III Zakres kontroli sądowej

Na wstępie wskazać trzeba, że zgodnie z art. 255 ust. 4 pwp Urząd Patentowy rozstrzyga sprawę w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę i podniesionymi przez niego zarzutami i w zasadzie opiera się na dowodach przedstawionych przez wnioskodawcę. W sprawie niniejszej wnioskodawca oparł żądanie unieważnienia na dwóch podstawach: zarzucił opatentowanemu rozwiązaniu brak cech nieoczywistości – art. 10 ust. wyn. i brak cechy nowości – art. 11 ust. wyn.

W sprawie niniejszej udzielenie patentu podlegało kontroli w granicach wyżej wskazanych podstaw prawnych określonych przez wnioskodawcę i zgłoszonych przez niego zarzutów, bowiem to wniosek określa zakres sprawy administracyjnej zarówno, co do okoliczności faktycznych jak i podstawy prawnej /por. np. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2006 r. II GSK 320/05 niepubl. i wyrok NSA z dnia 20 września 2006 r. II GSK 120/06 niepubl./.

Oceniając prawidłowość decyzji podjętej przez organ, na wstępie wskazać należy, że rozstrzygnięcie o unieważnieniu patentu organ oparł na jednej tylko podstawie polegającej na braku cechy nieoczywistości opatentowanego rozwiązania uznając za udowodnione, iż poszczególne cechy rozwiązania w dacie pierwszeństwa wynikały ze stanu techniki i bez nadmiernego wysiłku znawca z danej dziedziny techniki byłby w stanie połączyć je w całość.

Organ uznał, że w świetle przedstawionych dowodów nie zostało wykazane wcześniejsze istnienie w stanie techniki zespołu cech według rozwiązania określonego patentem, zatem nie podzielił zarzutu, że rozwiązanie nie posiada cechy nowości.

Decyzja tak określająca podstawę unieważnienia nie została zaskarżona przez wnioskodawcę, chociaż wnosił on o unieważnienie patentu powołując dwie podstawy, zaś skarżący zaskarżył unieważnienie, w takim kształcie w jakim ono zostało orzeczone tzn. z powodu braku cechy nieoczywistości. W tym stanie rzeczy prawidłowość oceny, co do niewystępowania w sprawie drugiej zgłoszonej przez wnioskodawcę podstawy unieważnienia tj. braku nowości rozwiązania nie może być przedmiotem rozważań Sądu z uwagi na brak zaskarżenia decyzji w tym zakresie.

W tym miejscu wskazać należy, że skarżący P. wysuwa w skardze zarzuty przeciwko oparciu decyzji o zarzut braku nowości i wywodzi, że rozwiązanie było nowe i nieujawnione, w sytuacji kiedy na samym wstępie zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że zarzutu braku nowości nie podziela i opiera decyzję na zarzucie braku nieoczywistości rozwiązania.

Sąd skontrolował prawidłowość decyzji w zaskarżonym zakresie i niezależnie od treści zarzutów podniesionych przez skarżącego.

IV Sposób rozstrzygnięcia

Zgodnie z art. 10 ust. wyn. "wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące nadawać się do stosowania". Przez pojęcie "technika" należy rozumieć ogół znanych metod i sposobów oddziaływania na materię, służących zaspokojeniu potrzeb człowieka. Wynalazek polega więc na znalezieniu nowego sposobu wykorzystania materii, a do jego istoty należą nowość i nieoczywistość przedstawionego rozwiązania.

Urząd uznał za zasadny zarzut braku nieoczywistości rozwiązania. Niespełnienie tego warunku stanowi o braku poziomu wynalazczego zgłoszonego rozwiązania. Rozwiązanie nieoczywiste to takie, które w opinii przeciętnego fachowca nie wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki. Przedmiotem porównania jest nowe rozwiązanie i stan techniki, tzn. ogół pomysłów, z których twórca mógł korzystać pracując nad wynalazkiem. Projekt wynalazczy nie nadaje się do opatentowania, jeżeli jego istotne elementy wynikają w sposób oczywisty z jednego lub mozaiki konkretnych rozwiązań technicznych wchodzących w zakres techniki, /por. S. Sołtysiński w "System prawa własności intelektualnej" t. lll Prawo wynalazcze, Wrocław 1990 s. 36-37/. W szczególności za nieoczywiste uważa się rozwiązanie zagadnienia od dawna bezskutecznie poszukiwanego przez fachowców lub zaspokojenie potrzeby od dawna czekającej na realizację. Orzecznictwo stoi na stanowisku, że "Efekty wynikające z zastosowania znanego sposobu do określonego surowca, w sytuacji gdy sposób ten jest znany w tej samej dziedzinie techniki - nie stanowią o nieoczywistości zgłoszonego sposobu /.../ ochronie patentowej podlega bowiem sposób postępowania a nie uzyskiwane efekty" /por. decyzja KOUP, LEX 78803/, a doktryna podkreśla, że nie można uznać za wynalazek pomysłu, który polega na wykorzystaniu znanych środków technicznych, dających oczywisty efekt, nawet jeżeli taki zestaw środków nie był wcześniej znany /por. cytowany wyżej "Komentarz do prawa wynalazczego" s. 36/.

Jak wskazano wyżej organ uznał, że ze zgromadzonych dowodów nie wynika, iż rozwiązanie jako całość było znane w dacie pierwszeństwa.

Jednocześnie wskazał, że z zestawienia opisu ochronnego wzoru użytkowego Ru 56600 i patentu 166715, znawca z danej dziedziny mógłby łatwo utworzyć część nieznamienną zastrzeżenia niezależnego, która stanowi stan techniki, zaś stosowanie zaworów bezpieczeństwa na przewodach ciśnieniowych jest rozwiązaniem rutynowym i wynika z przedłożonych do akt materiałów poradniczo-encyklopedycznych. Następnie na podstawie treści dostępnej w bibliotekach publikacji PZITS z 1997 r. pt. "Bezpieczne technologie w sieciach i instalacjach" organ uznał, że w najbliższym stanie techniki tj. w kanalizacji ciśnieniowej, stosowano już, przed datą pierwszeństwa, zawory bezpieczeństwa na przyłączach pomp w studzienkach kanalizacyjnych. Za dodatkowe dowody na stosowanie zaworów bezpieczeństwa w kanalizacji ciśnieniowej organ uznał pismo firmy H. która je stosowała przed datą pierwszeństwa oraz pismo Gminy S., w której zastosowano to rozwiązanie w latach 1996-1997 i było ono jawnie dostępne dla użytkowników.

W ocenie Sądu przyjęta przez organ ocena dowodów jest prawidłowa, a wnioski, które wyprowadził z przedłożonych materiałów są uzasadnione. Jest niesporne między stronami, że zastosowanie zaworów bezpieczeństwa na przewodach ciśnieniowych jest oczywistością, a ich stosowanie jest wymagane przez Urząd Dozoru Technicznego. Sam skarżący w skardze podkreślił, że nowością nie jest zastosowanie zaworów bezpieczeństwa na przewodach ciśnieniowych, tylko ich zastosowanie na przewodach ciśnieniowych w kanalizacji. Ze zgromadzonych w aktach materiałów tj. publikacji PZITS oraz pism Gminy S. i Gminy L. wynika wyraźnie, że zawory bezpieczeństwa były stosowane na przewodach kanalizacji ciśnieniowej przed datą pierwszeństwa, zatem wziąwszy po uwagę wiadomości wynikające ze wskazanego wyżej opisu ochronnego wzoru użytkowego Ru 56600 i patentu 166715, sporne rozwiązanie, co do istoty, było już łatwe do zestawienia dla znawcy z danej dziedziny techniki. Nie posiadało zatem cechy nieoczywistości koniecznej dla rozwiązania patentowalnego. Wskazać należy ponadto, że pomysły polegające na przeniesieniu rozwiązania znanego w jednej dziedzinie techniki do drugiej mogą być uznane za nieoczywiste tylko wtedy, gdy dziedziny są dostatecznie odległe. W sprawie niniejszej, stosowanie zaworów bezpieczeństwa na przewodach ciśnieniowych wodnych i olejowych było znane od dawna, podobnie jak wymóg ich stosowania na wszelkich przewodach ciśnieniowych w ogóle. Stąd przeniesienie tych rozwiązań do kanalizacji ciśnieniowej, co do samej zasady, nie posiada cechy nieoczywistości. Podnieść też trzeba, że z zastrzeżeń patentowych wynika, że przedmiotem patentu jest urządzenie, które posiada zawór bezpieczeństwa usytuowany bocznikowo między zaworem zwrotnym i zaworem kulowym. Tymczasem, cała część przedznamienna urządzenia wynika ze stanu techniki, a zgromadzone materiały wskazują, że miejsce umieszczenia zaworu bezpieczeństwa na rurociągu przed zaworem zwrotnym i zaworem odcinającym jest typowe w instalacjach ciśnieniowych /por. materiały k. 36, k. 39, k. 107-108/. W tym stanie rzeczy Urząd prawidłowo przyjął, że rozwiązanie opatentowane jako "urządzenie" nie posiada cechy nieoczywistości, gdyż stanowi połączenie znanych rozwiązań technicznych i zastosowanie ich do kanalizacji ciśnieniowej.

Zarzuty skargi naruszenia art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa polegające na nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego powodujące błąd w ustaleniach faktycznych nie są uzasadnione, bowiem, jak wskazano wyżej, organ poczynił prawidłowe ustalenie dotyczące braku nieoczywistości rozwiązania, zaś w ogóle nie poczynił zarzuconego mu przez skarżącego ustalenia polegającego na braku nowości rozwiązania. W ocenie Sądu organ przeprowadził bardzo szerokie postępowanie dowodowe, zgromadził liczne dokumenty, publikacje i opinie, a także przesłuchał świadków wskazanych przez obie strony. Z dokumentów, publikacji i opinii wynika wyraźnie stan przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia, a z części historycznej uzasadnienia decyzji wynika, że wszystkie materiały dowodowe zostały dostrzeżone i rozważone przez organ. Organ omówił w uzasadnieniu decyzji bardzo szczegółowo dowody z dokumentów i wyjaśnił jakie wyciągnął z nich wnioski. Wywód ten w ocenie Sądu jest prawidłowy i nie budzi wątpliwości, wobec jednoznaczności tych dowodów. Organ nie odmówił mocy dowodowej i wiarygodności żadnym dowodom i wyczerpująco wyjaśnił dlaczego za podstawę rozstrzygnięcia przyjął stan wynikający z dokumentów, publikacji i opinii. W tym stanie rzeczy zarzut naruszenia prawa procesowego prowadzący do dokonania wadliwych ustaleń Sąd uznał za nieuzasadniony.

Zważywszy powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.