Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1090/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 21 ust. 1 pkt 1c
journal: Dz.U. 2016 poz 1715
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu
article: art. 55 ust. 2, art. 57 ust. 7
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant starszy asystent sędziego Beata Czyżewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi B. H. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. nr [...], znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za nielegalne użytkowanie obiektu 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M. S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. A.B.


UZASADNIENIE

W dniu 18 kwietnia 2018r. B. H. (inwestor) złożyła wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, położonego w Ł. przy ul. A 65D, przed zakończeniem wszystkich robót. Inwestycję zrealizowano na podstawie zgłoszenia z dnia 3 lutego 2016r., przyjętego bez sprzeciwu przez Prezydenta Miasta Ł.

Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. odmówił: "inwestorowi – B. H. udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlok. w Ł. przy ul. A 65D (dz. nr 177/13 obręb [...])". Wydane rozstrzygnięcie było skutkiem nieuzupełnienia w terminie przez inwestora wymaganych przez PINB w Ł. dokumentów.

W dniu 20 czerwca 2018 r. B. H. złożyła wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego.

W dniu 29 czerwca 2018 r. PINB w Ł. przeprowadził kontrolę zakończonej budowy przedmiotowego obiektu budowlanego. W punkcie 11 protokołu tej kontroli wskazano, że: "Budynek użytkowany. Według oświadczenia pana J. od maja 2018r.". Do protokołu kontroli załączono dokumentację fotograficzną, m.in. wnętrza budynku.

Następnie PINB w Ł. w dniu [...] wydał postanowienie nr [...], którym wymierzył B. H. karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego w wysokości 10.000 zł i wezwał "do wpłacenia ustalonej kary na konto [...] Urzędu Wojewódzkiego w Ł. - w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła B. H., wnosząc o jego uchylenie i umorzenie kary pieniężnej. Zarzuciła przede wszystkim, że inwestor nie brał udziału w kontroli, nadto niewłaściwe uznano, iż nadzór nad budynkiem oraz proces przygotowawczy domu do użytkowania jest procesem świadczącym o trwałym jego zamieszkaniu. Dodała, że M. J. jest synem B. H. Odnosząc się zaś do przeprowadzonej kontroli obowiązkowej, skarżąca wskazała, że tego dnia telefonicznie pytała Inspektora PINB, czy syn może uczestniczyć w kontroli i uzyskała na to zgodę organu.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił, że podstawą prawną skarżonego rozstrzygnięcia jest art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, organ nadzoru budowlanego wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Wysokość kary oraz sposób jej ustalania ściśle określają przepisy ustawy. Organ podkreślił, że do zastosowania sankcji w postaci kary pieniężnej, przewidzianej przez art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59 f ust. 1 Prawa budowlanego, wystarczy sam fakt stwierdzenia nielegalnego użytkowania obiektu. Wymierzenie kary określonej w art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego jest zatem obowiązkowe w każdym przypadku, gdy na stronie ciążyła powinność dokonania zgłoszenia lub ubiegania się o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie, a inwestor z naruszeniem swego obowiązku nie czyni tego i samowolnie przystępuje do użytkowania zrealizowanego obiektu bądź czyni to zanim uzyska stosowną zgodę organu nadzoru budowlanego bądź w przypadku zawiadomienia o zakończeniu budowy - upłynie 14-dniowy termin, a organ nie wniesie sprzeciwu do użytkowania. Organ nadzoru nie ma przy tym żadnych możliwości odstąpienia od wymierzenia takiej kary. Ustawodawca, używając sformułowania "wymierza karę", nie daje w tym zakresie żadnej dowolności, a wydane postanowienie ma zatem charakter związany. Dalej organ wskazał, że w sprawie inwestor wystąpił o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, pomimo, że w przypadku oddania do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego wystarczające jest zawiadomienie o zakończeniu jego budowy. Przedmiotowa inwestycja nie mieści się w żadnej z kategorii, wskazanej w art. 55 ust. 1 Prawa budowlanego, a inwestor nie wskazał na niewykonanie wszystkich robót budowlanych. W sprawie brak jest jednak podstaw do analizy zasadności złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, gdyż kluczowe jest jedynie to, czy obiekt był użytkowany, zanim został skutecznie oddany do użytkowania, niezależnie od tego, w jakim trybie miało ono nastąpić. Ponadto przepisy Prawa budowlanego nie zawierają ustawowej definicji pojęcia "przystąpienie do użytkowania" w związku z czym to, czy w danym przypadku ma miejsce nielegalne przystąpienie do użytkowania, zależy od okoliczności danej sprawy. Dodał, że przez przystąpienie do użytkowania, w myśl art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, należy rozumieć wystąpienie określonego stanu faktycznego, polegającego na rozpoczęciu korzystania z obiektu lub jego części. Przystąpić do użytkowania można tylko raz, późniejszy stan faktyczny w zakresie użytkowania należy ocenić jako trwające użytkowanie. W ocenie organu inwestor przystąpił do użytkowania z naruszeniem art. 54 i art. 55 Prawa budowlanego. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby inwestor uzyskał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, choć sam o takową dwukrotnie wystąpił. Inwestor nie wystąpił z zawiadomieniem o zakończeniu budowy, a zatem nie może podlegać badaniu czy przystąpiono do użytkowania po upływie 14-dniowego terminu, przewidzianego do wniesienia sprzeciwu przez organ, skoro procedura ta nie została wszczęta. Zgodnie natomiast z art. 57 ust. 6 Prawa budowlanego wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie stanowi wezwanie organu nadzoru budowlanego do przeprowadzenia obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a. W toku kontroli obowiązkowej ustalono zaś, że budynek mieszkalny jednorodzinny, zlokalizowany w Ł. przy ul. A 65D jest użytkowany. Załączona do protokołu tej kontroli dokumentacja fotograficzna wnętrza budynku obrazuje bowiem, że w pomieszczeniach pokojów, łazienki i kuchni, znajdowały się przedmioty, które standardowo należą do wyposażenia budynku mieszkalnego i związane są z jego użytkowaniem, jak: sprzęt RTV i AGD, meble, książki, kwiaty, kosmetyki itp. Nadto, wyposażenie budynku było rozmieszczone w poszczególnych pomieszczeniach, zgodnie z ich przeznaczaniem i wskazywało na ich codzienne użytkowanie przez domowników, jak np. rozłożona pościel na łóżkach w pokojach dziennych; ubrania wiszące na wieszakach na szafie; ręczniki i kosmetyki w łazience i toalecie; meble kuchenne, mikrofalówka, płyta gazowa, jak również czajnik, rozwieszone ścierki oraz naczynia w zlewie w kuchni. Fakt przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego został zatem jednoznacznie potwierdzony podczas czynności kontrolnych przez inspektora nadzoru budowlanego i potwierdzony przez domownika, M. J., który jest synem inwestorki. Budynek będący przedmiotem postępowania należy do I kategorii obiektów budowlanych. Współczynnik kategorii obiektu (k) dla tej kategorii wynosi 2,0 współczynnik wielkości (w) wynosi 1,0, zaś zgodnie z art. 59f ust. 2 stawka opłaty (s) wynosi 500 zł. Wobec tego obliczenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania przedmiotowego budynku winno przebiegać według następującego wzoru: 2,0 (k) x 1,0 (w) x 500 zł (s) x 10 - 10000 zł. Wysokość kary nie jest wyższa niż nałożona przez organ I instancji, a zatem rozstrzygnięcie nie narusza w tym względzie zasady reformationis iri peius, wyrażonej w art. 139 K.p.a. w związku z art. 144 K.p.a., zgodnie z którą organ zażaleniowy nie może wydać postanowienia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że zaskarżony akt rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Biorąc powyższe pod uwagę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał za zasadne skorzystanie z kompetencji, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 144 K.p.a. Odnosząc się do argumentów podnoszonych w zażaleniu organ wojewódzki stwierdził, że nie mogły one mieć wpływu na wydane rozstrzygnięcie, gdyż brak jest podstaw do umorzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania przedmiotowego obiektu. To, że inwestor nie brał udziału w kontroli było wcześniej uzgodnione z pracownikiem PINB w Ł. i nie wpłynęło na możliwość ustalenia i oceny czy przystąpiono do użytkowania obiektu. Organ nie dał również wiary stwierdzeniu, że zastany stan faktyczny był jedynie procesem przygotowawczym do użytkowania, gdyż załączone do akt sprawy dowody pozwalają na jednoznaczną ocenę, że przystąpiono do użytkowania przedmiotowego budynku mieszkalnego.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła B. H. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. poprzez bezkrytyczne zaakceptowanie w przeprowadzonym postępowaniu zażaleniowym uchybienia popełnionego przez organ pierwszej instancji, polegającego na niezapewnieniu stronie czynnego udziału w postępowaniu i wydanie postanowienia kończącego co do istoty postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego bez zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, co uniemożliwiło stronie zgłoszenie jeszcze w postępowaniu pierwszoinstancyjnym twierdzeń i zarzutów, które strona z konieczności podniosła dopiero w odwołaniu. Strona zarzuciła także naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez zaakceptowanie w przeprowadzonym postępowaniu zażaleniowym uchybienia popełnionego przez organ pierwszej instancji, polegającego na przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w ograniczonym zakresie, podczas gdy stopień "wyjaśnienia" sprawy w pierwszej instancji, zwłaszcza charakteru przebywania osób w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. A 65D w Ł. pozwalał uznać ją za de facto niewyjaśnioną, co stanowi naruszenie zasady prawdy materialnej. Wskazano na naruszenie art. 15 K.p.a. poprzez zaakceptowanie w przeprowadzonym postępowaniu zażaleniowym faktu, iż sprawa w istocie nie została wyjaśniona w pierwszej instancji, gdyż postępowanie dowodowe przeprowadzono jedynie w znikomej części, bez poddania wnikliwszemu wyjaśnieniu charakteru przebywania osób w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. A 65D w Ł., przez co sprawa nie nadawała się do merytorycznego rozpatrzenia w drugiej instancji (brak było podstaw do wydania rozstrzygnięcia innego, niż określone w art. 138 § 2 K.p.a.), co stanowi naruszenie zasady ogólnej dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącej, w sprawie doszło także do naruszenia art. 75 § 1 w zw. z art. 79 § 1 i 2, art. 83 oraz art. 67 § 2 pkt 2 K.p.a. poprzez zaakceptowanie w przeprowadzonym postępowaniu zażaleniowym faktu, iż organ pierwszej instancji przy ustalaniu podstawy faktycznej rozstrzygnięcia oparł się na dowodzie sprzecznym z prawem, mianowicie poprzestał na pisemnym "oświadczeniu" osoby (M. J.) obecnej podczas obowiązkowej kontroli, którego treść dotyczyła okoliczności kluczowej dla załatwienia sprawy, zamiast przesłuchać ww. osobę w charakterze świadka w trybie art. 83 K.p.a., zapewniając czynny udział w tej czynności stronie zgodnie z art. 79 K.p.a. i sporządzić z tej czynności protokół stosownie do treści art. 67 § 2 K.p.a. Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 78 § 1 K.p.a. poprzez brak uwzględnienia w postępowaniu zażaleniowym zgłoszonego wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania M. J. na okoliczność charakteru jego przebywania w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w nocy z 28 na 29 czerwca 2018 r. W opinii skarżącej w sprawie doszło do naruszenia art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób wybiórczy i niewszechstronny, to jest z pominięciem spójnych i racjonalnych twierdzeń strony odnoszących się do charakteru przebywania osób w budynku mieszkalnym, jak również bez przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez stronę na poparcie jej twierdzeń, a finalnie bez skonfrontowania twierdzeń i dowodów z innymi ustaleniami organu, skutkiem czego sprawa nie została rozpatrzona w jej całokształcie. Skarżąca powołała też naruszenie art. 136 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiałów i dowodów zgromadzonych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, pomimo podniesienia przez stronę w zażaleniu zarzutu braku wyjaśnienia szeregu okoliczności faktycznych bezspornie mających istotne znaczenie dla sprawy, w szczególności zaś odnoszących się do charakteru przebywania osób w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. A 65D w Ł. oraz art. 138 § 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie pomimo oczywistego zaistnienia przesłanek do wydania decyzji o charakterze kasacyjnym z uwagi na naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, przy jednoczesnym istotnym wpływie na rozstrzygnięcie koniecznego do wyjaśnienia (a niewyjaśnionego) zakresu sprawy. Skarżąca podniosła też zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego t.j. art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane poprzez jego zastosowanie w przedmiotowej sprawie pomimo faktycznego braku zaistnienia przesłanki "nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego". Wobec tego skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji, nadto o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych i przyczyny wzruszenia aktów organów administracji publicznej Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, co uzasadnia oddalenie skargi w całości.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz.U.2019.1186 j.t. ze zm. ), zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 ustawy Prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Jedyną przesłanką wymierzenia wyżej wskazanej kary jest stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego przystąpienia do użytkowania w sytuacji, gdy następuje to z naruszeniem warunków określonych w art. 54 i 55 ustawy Prawo budowlane. Przy czym zgodnie z tezą wyroku NSA z dnia 1 października 2010 r. (sygn. II OSK 1494/09 - za www.orzeczenia.nsa.gov.pl): "przez przystąpienie do użytkowania w myśl art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane należy rozumieć wystąpienie określonego stanu faktycznego, polegającego na rozpoczęciu korzystania z obiektu lub jego części".

W niniejszej sprawie należało zatem ustalić, czy doszło do przystąpienia do użytkowania oraz czy na tle ustalonych w toku postępowania administracyjnego okoliczności faktycznych można sformułować tezę o samowolnym/nielegalnym przystąpieniu do użytkowania w rozumieniu ww. przepisów.

W tym kontekście należy odwołać się do stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wyrażonego w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 873/18, że zastosowanie sankcji w postaci kary pieniężnej wymaga przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego w zakresie tego, czy doszło do naruszenia przez inwestora normy prawnej zawartej w art. 54 bądź art. 55 ustawy Prawo budowlane, tj. przystąpienia do nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Surowość i dolegliwość ustanowionej w art. 57 ust. 7 tej ustawy kary pieniężnej przemawia za taką wykładnią tego przepisu, która zagwarantuje, że ingerencja organu w prawa adresata postanowienia wymierzającego karę będzie adekwatna do sposobu i skutków naruszenia prawa (zob. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 156/10). Nie do pogodzenia z obowiązującym porządkiem prawnym byłaby natomiast sytuacja, w której automatycznie dochodziłoby do stosowania sankcji w postaci administracyjnej kary pieniężnej za zachowanie, któremu w istocie nie można przypisać naruszenia prawa. Uznanie, czy w danym przypadku faktycznie ma miejsce przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego z naruszeniem art. 54 i 55 Prawa budowalnego niewątpliwie zależy od ustaleń dokonywanych w konkretnej sprawie (por. wyrok NSA z 16 maja 2014 r., LEX nr 1575637).

W przedmiotowej sprawie skarżąca zrealizowała inwestycję w oparciu o zgłoszenie z dnia 8 kwietnia 2016 r., przyjęte bez sprzeciwu. W piśmie z dnia 4 marca 2016 r., informującym o braku sprzeciwu w sprawie zgłoszenia, Prezydent Miasta pouczył skarżącą o obowiązku zawiadomienia właściwego organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, co najmniej 14 dni przed zamierzonym terminem przystąpienia do użytkowania. Zgodnie z art. 55 ust. 2 Prawa budowlanego skarżąca wystąpiła w dniu 20 czerwca 2018 r. z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. W dniu 29 czerwca 2018 r. przeprowadzona została obowiązkowa kontrola obiektu, w trakcie której stwierdzono użytkowanie budynku mieszkalnego.

Skarżąca kwestionuje ustalenie organów, według którego doszło do przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie czy też przed zawiadomieniem organu o zakończeniu budowy.

Stanowiska skarżącej nie sposób jednak podzielić, bowiem jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w sprawie doszło do przystąpienia do użytkowania wspomnianego obiektu przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W szczególności świadczy o tym dokumentacja fotograficzna załączona do protokołu z przeprowadzonej kontroli obowiązkowej oraz oświadczenie syna skarżącej, obecnego podczas kontroli i reprezentującego inwestorkę.

Skarżąca zarzuciła co prawda brak dysponowania przez organ pełnomocnictwem udzielonym synowi na piśmie, jednak warto zauważyć, że zgodnie z art. 33 § 4 K.p.a. w sprawach mniejszej wagi organ administracji publicznej może nie żądać pełnomocnictwa, jeśli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik strony, a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony. Fakt działania syna M. J. ( będącego osoba pełnoletnią ) w jej imieniu skarżąca potwierdziła zresztą w piśmie skierowanym do organu odwoławczego z dnia 5 września 2018 r. Wskazać przy tym należy, że w przypadku posługiwania się w postępowaniu administracyjnym pełnomocnikiem skutki jego działania odnoszą się bezpośrednio do strony. Stąd próba podważenia oświadczenia złożonego przez syna skarżącej o użytkowaniu budynku od maja 2018 r., nie może odnieść zamierzonego skutku, w szczególności w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zwłaszcza dokumentacji fotograficznej. Dokumentacja fotograficzna wnętrza budynku, potwierdza, że w pomieszczeniach pokojów, łazienki i kuchni, w dniu kontroli znajdowały się przedmioty, które standardowo należą do wyposażenia budynku mieszkalnego i związane są z jego użytkowaniem tj.: sprzęt RTV i AGD, meble, książki, kwiaty, kosmetyki itp. Nadto, wyposażenie budynku było rozmieszczone w poszczególnych pomieszczeniach, zgodnie z ich przeznaczaniem i wskazywało na ich codzienne użytkowanie przez domowników, jak np. rozłożona pościel na łóżkach w pokojach dziennych; ubrania wiszące na wieszakach na szafie; ręczniki i kosmetyki w łazience i toalecie; meble kuchenne, mikrofalówka, płyta gazowa, jak również czajnik, rozwieszone ścierki oraz naczynia w zlewie w kuchni. Również wyjaśnienia skarżącej sformułowane w zażaleniu na postanowienie organu I instancji potwierdzają, że użytkowanie nie miało charakteru jedynie jednorazowego. W budynku tym nocował już młodszy syn skarżącej, skarżąca oraz starszy syn skarżącej, który "sporadycznie nadzoruje budynek". W budynku przygotowuje się posiłki, przyjmuje gości. Wszystkie te okoliczności świadczą o korzystaniu z obiektu w dłuższym przedziale czasowym.

Należy również wskazać, że w zażaleniu brak jest wniosku o przesłuchanie syna skarżącej M. J. w charakterze świadka. Organ odwoławczy nie uchybił zatem obowiązkowi rozpatrzenia takiego wniosku, zaś wobec zgromadzonego już w toku postępowania materiału dowodowego nie było podstaw do przeprowadzenia takiego dowodu z urzędu.

Za niezasadny uznać należało także zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. Warto zaznaczyć, że zarzut naruszenia tego przepisu może odnieść skutek jedynie wtedy, gdy stawiająca go strona wykaże, że uniemożliwiono jej w ten sposób dokonania konkretnych czynności procesowych. Skarżąca tymczasem nie wykazała, w jaki sposób brak zawiadomienia o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków uniemożliwił jej dokonanie czynności procesowych ani nie wskazała tych czynności. Zarzut skarżącej tym bardziej nie może odnieść zamierzonego skutku a to z uwagi na to, że jak sama przyznała okoliczności, które chciała podnieść w toku postępowania pierwszoinstancyjnego zawarła w odwołaniu, które z kolei było przedmiotem oceny organu II instancji.

Wobec powyższego nie sposób podważyć prawidłowości ustaleń organów. Co więcej, z uwagi na fakt, że jedyną przesłanką wymierzenia wyżej wskazanej kary jest stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego przystąpienia do użytkowania z naruszeniem warunków z art. 54 i 55 ustawy Prawo budowlane, powoływana przez skarżącą trudna sytuacja materialna i osobista nie może mieć wpływu na wynik sprawy.

Mając powyższe na względzie skargę, jako niezawierającą usprawiedliwionych podstaw należało w oparciu o aert. 151 p.p.s.a. oddalić.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu orzeczono w oparciu o art. 250 p.p.s.a oraz § 21 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu ( Dz. U. 2016.1715 ze zm.).

M.K.