Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 828/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak As. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 listopada 2006 r. ze skargi T.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] nr [...] /-/I.Kucznerowicz /-/M.Dybowski /-/D.Rzyminiak-Owczarczak


UZASADNIENIE

sygn. IV SA/Po 828/05 U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy C. na podstawie art. 2 pkt 2, art. 17, art. 23, art. 25, art. 26, art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 228/03/2255 ze zm.- dalej: uśr), § 7 i 8 rozporządzenia z dnia 5 marca 2004 r. Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. 45/04/433) i art. 4 pkt 2 lit. w, art. 6 ust. 2a, art. "6b" ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. 137/98/887 ze zm.- dalej usus), art. 9 pkt 25a, art. 11 ust. 3 pkt 2, art. 16 pkt 9a, art. 17 ust. 11a, art. 23 ust. 9 pkt 7a, art. 28 ust. 1 pkt 8a ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. 45/03/391 ze zm.) odmówił przyznania T.S.: świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad synem K.; składki na ubezpieczenie społeczne dla osoby rezygnującej z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem; składek na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego dla osoby rezygnującej z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem.

W uzasadnieniu organ podał, że syn T.S., K.S. przebywa w Specjalnym Ośrodku Wychowawczym S.Z.P. im. [...] w M. (dalej Ośrodek) od wtorku do piątku, który to Ośrodek zapewnia całodobową opiekę przez 5 dni w tygodniu. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 3 uśr, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeśli dziecko wymagające opieki przebywa w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Brak możliwości uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego uzależniony jest nie od rzeczywistego czasu przebywania dziecka w placówce, ale od faktycznego zapewnienia przez placówkę opieki przez co najmniej 5 dni w tygodniu; nie faktyczna liczba dni przebywania dziecka w ciągu tygodnia w ośrodku decyduje o uprawnieniach do zasiłku, lecz to, że zakład zapewnia (gotowy jest zapewnić) opiekę przez minimum 5 dni w tygodniu (k. 10 akt administracyjnych).

W odwołaniu T.S. wniosła o uchylenie decyzji z dnia z dnia [...]. i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad dzieckiem. W uzasadnieniu wskazała m.in., że Syn przebywa w Ośrodku, bowiem jest to najbliżej położony Ośrodek Jej miejsca zamieszkania. Ośrodek jest oddalony o 80 km, co wiąże się z koniecznością dowożenia syna do Ośrodka. Sama nie jest w stanie zapewnić synowi edukacji i rehabilitacji; sama konieczność organizowania dowozu dziecka do szkoły, uniemożliwia jej podjęcie pracy zarobkowej. Syn przebywa w Ośrodku od wtorku do piątku bo takie jest zalecenie lekarzy specjalistów. Rok szkolny dla Syna kończy się ( jak w innych szkołach) 25 czerwca; wakacje, ferie zimowe, świąteczne i inne święta kościelne Syn przebywa w domu. Rodzina składa się z sześciu osób- synów: K. ([...] lat) i S.( [...] lat); córek: A. ([...] lat) i A. ([...] lata).Sytuacja materialna rodziny jest trudna- mąż otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych (450 zł); nadto rodzina otrzymuje zasiłki rodzinne i pielęgnacyjny w kwocie 419 zł. K. jest dzieckiem autystycznym- wymaga ciągłej rehabilitacji i edukacji; wizyty w Poradni dla Dzieci Autystycznych i ich Rodzin w W. wiążą się z kosztami. Zapis ustawy stwarza rażącą nierówność w możliwościach korzystania ze świadczenia pielęgnacyjnego- jako mieszkanka Gminy C. pozbawiona jest wyboru placówki niestacjonarnej, jaki ma mieszkaniec dużego miasta. Najbliższa placówka oddalona jest od Jej miejsca zamieszkania o 80 km.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 228/03/2255 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję z dnia [...].

W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i poglądy prawne organu I instancji. Nadto Samorządowe Kolegium wskazało, że Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. (dalej Powiatowy Zespół) orzeczeniem z dnia [...] nr [...] zaliczył K.S. do osób niepełnosprawnych ze wskazaniami konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji oraz konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. K.S. przebywa w Ośrodku od wtorku do piątku każdego tygodnia i uczęszcza do Specjalnej szkoły Podstawowej- IV rok nauczania. Art. 17 ust. 1- 2 uśr stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje- w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy- matce, jeśli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. 123/97/776 ze zm.-dalej urz) albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeśli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 tj. 583 zł. Skoro syn Odwołującej się przebywa w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez cały rok- bez względu na ilość dni w tygodniu- świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje (art. 17 ust. 5 pkt 3 uśr; k. 11-14 akt administracyjnych).

W skardze na powyższą decyzję T.S. wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu podniosła zarzuty zawarte w odwołaniu; wskazała, że w roku kalendarzowym Syn poza domem przebywa 133 dni, co przy konieczności organizowania dowozu, uniemożliwia Jej podjęcie pracy zarobkowej. W tych szczególnych okolicznościach, zważywszy na to, że Syn nie przebywa w placówce 5 i więcej dni, ze względu na zalecaną i prowadzoną rehabilitację indywidualną i Jego stan emocjonalny, winna otrzymać świadczenie pielęgnacyjne.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadną.

W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm.). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją- obowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, Sąd porównuje treść dekodowanej przez organ normy prawa z ustalonym przez ten organ stanem faktycznym. Z naruszeniem prawa materialnego mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym stanie faktycznym została zastosowana błędna subsumcja prawa tj. organ nie zastosował przepisu, który winien był zastosować lub też dokonał wadliwej wykładni zastosowanego prawa

Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że syn skarżącej K.S. urodzony [...] z uwagi na autyzm i upośledzenie umysłowe, orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. z dnia [...] nr [...]został zaliczony do osób niepełnosprawnych do ukończenia 16 roku życia. W orzeczeniu wskazano, że wymaga: stałego współdziałania na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji; stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji; korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji; sprawowania zwiększonej stałej opieki pielęgnacyjnej (k. 3 akt odwoławczych). W dacie wydania decyzji K.S. przebywał w Specjalnym Ośrodku Wychowawczym S.Z.P. im. [...] w M. od wtorku do piątku; rodzice ponoszą 67 zł (3%) tytułem odpłatności za wyżywienie dziecka. Ośrodek otrzymuje dotacje z MEN poprzez Starostwo Powiatowe na każde dziecko. K.S. w roku szkolnym 2003/2004 uczęszczał do klasy czwartej Specjalnej Szkoły Podstawowej w M., prowadzonej przez Ośrodek i uchwałą Rady Pedagogicznej z dnia [...]. otrzymał promocję do klasy piątej. Ponieważ jest bardzo emocjonalnie związany z rodzicami i rodzeństwem, dlatego wymaga dodatkowych konsultacji i zajęć w środowisku rodzinnym. Objęty jest indywidualną rehabilitacją, która wymaga by tylko 4 dni przebywał poza domem. Specjalny Ośrodek Wychowawczy S.Z.P. im. [...] w M. zapewnia całodobową opiekę przez cały rok.

Ustaleń powyższych Sąd dokonał na podstawie: zaświadczenia z dnia [...] kwietnia 2004 r. Dyrektora Specjalnego Ośrodka Wychowawczego S.Z.P. im. [...] w M.; pisma Dyrektora Ośrodka z dnia [...] maja 2004 r.; odpisu orzeczenia o niepełnosprawności - k. 3, 4, 6 akt administracyjnych I instancji; odpisów zaświadczeń lekarskich z dnia: [...] maja 2004 i 21 czerwca 2004 r. Kierownika Poradni Rehabilitacyjnej dla Dzieci Autystycznych i ich Rodzin Instytutu Psychiatrii i Neurologii w W., odpisu świadectwa szkolnego - k. 6, 7, 8 akt odwoławczych). Owe dokumenty i odpisy dokumentów (K. Knoppek "Dokument w procesie cywilnym" Poznań 1993 s. 58-61, akceptowany przez T. Erecińskiego w: "Komentarz do kpc" W.Pr. 2002 t. 1 uw. 3 do art. 243, uw. 19, 20, 30 do art. 244; uw. 1, 19 do art. 245), jako nie kwestionowane przez strony i które nie nasunęły Sądowi wątpliwości co do ich wiarogodności i autentyczności, pozwoliły ustalić, że Skarżąca opiekowała się K.S. w lipcu i sierpniu 2004 r.- w okresie wakacji letnich, w ferie zimowe i świąteczne i w weekendy (od piątku po południu do wtorku rana)- w okresie zająć szkolnych. Sąd potraktował odpisy zaświadczeń i przywołanych dokumentów jako odpisy dokumentów prywatnych ( art. 106 § 1, 3 i 5 ppsa w zw. z art. 245 kpc), a odpis świadectwa szkolnego jako odpis dokumentu urzędowego.

Zdaniem organów administracyjnych obu instancji Ośrodek jest placówką zapewniającą całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, wymienioną w art. 17 ust. 5 pkt 3 uśr, w związku z czym Skarżącej nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. Ocena ta jest co najmniej przedwczesna.

Organy administracyjne I jak i II instancji przyjmując, że K.S. przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, nie wzięły pod uwagę wszystkich informacji zamieszczonych w przywołanych zaświadczeniach Ośrodka. Z dokumentów tych wynika bowiem, że K.S. w okresach nauki przebywa poza ośrodkiem ponad trzy doby; należy z nich wyprowadzić wniosek, że także w czasie przerw świątecznych, ferii zimowych i letnich ( po dniu 25 czerwca, w lipcu i sierpniu) przebywa w domu.

Pominięcie tej kwestii i jej wpływu na sytuację Skarżącej narusza dyspozycję art. 7, 11, 77 i 107 § 3 kpa i jedną z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, zgodnie z którą organy administracji, prowadząc postępowanie, podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy administracji publicznej obowiązane są tym samym do prowadzenia postępowania w taki sposób, by wyjaśnione zostały wszystkie okoliczności sprawy i do wnikliwego przeanalizowania wpływu ustalonych okoliczności na treść podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia, i ujęcia tego w uzasadnieniu (wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2001 r.- V SA 1611/00 LEX nr 80635).

Organy obu instancji przyjmując, że Ośrodek jest instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie nie podjęły żadnych kroków mających na celu ustalenie zakresu świadczeń udzielanych uczącym się dzieciom, a tym samym mających na celu ustalenie, czy Ośrodek ten mieści się w definicji szkoły (z zaświadczenia z dnia [...] kwietnia 2004 r. i świadectwa szkolnego z dnia [...] czerwca 2004 r. wynika, że od [...] września 2003 r. K.S. uczył się w IV klasie szkoły podstawowej) bądź placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu (art. 17 ust. 5 pkt 3 bądź art. 3 pkt 18 uśr).

Należy zwrócić uwagę, że nie ma definicji legalnej pojęcia "całodobowego utrzymania". Wykładnią prawa jest operacja myślowa nie ograniczająca się do wykładni jednego przepisu (zwłaszcza ograniczona jedynie do wykładni językowej), lecz operacja w toku której dokonuje się przekładu zbioru przepisów ogłoszonych w aktach prawodawczych na zbiór norm postępowania równoznaczny jako całość z danym zbiorem przepisów (M.Zieliński "Interpretacja jako proces dekodowania tekstu prawnego" WN UAM 1972 s. 26 i n; Z. Ziembiński "Logika praktyczna" PWN 2002 s. 230). Zdaniem Sądu koniecznym jest więc sięgnięcie do zasad wykładni, zgodnie z którymi znaczenie przepisu zależy nie tylko od jego językowego sformułowania (kontekst językowy), ale także od treści innych przepisów (kontekst systemowy) oraz całego szeregu wyznaczników pozajęzykowych takich jak cele, funkcje regulacji prawnej i przekonania moralne ( L. Morawski "Wykładnia w orzecznictwie sądów – komentarz" Toruń 2002 r. s. 77).

W potocznym znaczeniu sformułowanie całodobowe utrzymanie obejmuje wyżywienie i zakwaterowanie (środki do życia, koszt egzystencji- "Słownik języka polskiego" pod red. W. Doroszewskiego- PWN: 1958 t. I s. 777; 1967 t. IX s. 748-748 znaczenie 2 i 3; "Słownik języka polskiego" pod red. M. Szymczaka PWN 1992 t. 1 s. 229; t.3 s. 635; S. Skorupka "Słownik frazeologiczny języka polskiego" WP 2002 t. 2 s. 489). Podkreślić należy jednak, iż celem regulacji zwartych w ustawie o świadczeniach rodzinnych jest wspieranie rodziny w realizacji jej funkcji ze szczególnym uwzględnieniem funkcji wychowawczej, opiekuńczej i edukacyjnej, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb osób niepełnosprawnych. W związku z tym, niezbędne jest uwzględnienie również konieczne wydatki na żywność, mieszkanie oraz odzież, obuwie, edukację i ochronę zdrowia, które zdeterminowane zostały potrzebami rozwojowymi i integracyjnymi dzieci. Nadto wskazać należy, że z art. 3 ust 7 in fine uśr wynika, iż instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie jest również szkoła wojskowa lub inna szkoła zapewniająca nieodpłatnie pełne utrzymanie, w tym wyżywienie, zakwaterowanie i umundurowanie.

Z powyższego wynika, iż instytucjami zapewniającymi całodobowe utrzymanie są instytucje zapewniające nie tylko zakwaterowanie i wyżywienie, lecz również odzież, obuwie i ochronę zdrowia, w szczególności gdy chodzi o zaspokojenie potrzeb dzieci i wiąże się ze wsparciem rodziców znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej w wykonywaniu ciążącego na nich obowiązku wychowania i opieki nad dziećmi.

Powyższe nabiera szczególnego znaczenia w świetle zaświadczenia, z którego wynika, że Skarżąca ponosi koszty wynikające z ciążącego na niej obowiązku zapewnienia synowi wyżywienia i (zgodnie z doświadczeniem życiowym) obuwia, środków czystości, pomocy szkolnych a nadto utrzymania przez okres w jaki przebywa w domu, tj. obowiązku mieszczącego się w zakresie obowiązku alimentacyjnego (art. 133 § 1 i 2 w zw. z art. 128 i art. 135 § 1 kro).

Sądowi w składzie orzekającym w niniejszej sprawie znany jest pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18.05.2006r. sygn. akt II SA/Ol 45/06 (niebubl., Rzeczpospolita z dnia 20.06.2006r. "Nie ma wsparcia dla rodziców zabierających syna do domu", C5), w którym Sąd oddalił skargę na decyzję SKO odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w sytuacji, gdy pomimo umieszczenia dziecka w placówce zapewniającej całodobowe utrzymanie, rodzice odbierali je po zajęciach w szkole. Tym niemniej zauważyć należy, że zgodnie z art. 18 Konstytucji rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych (art. 71 ust. 1 zd. 2 Konstytucji). Praw określonych w szczególności w art. 71 Konstytucji można dochodzić w granicach określonych w ustawie (art. 81 Konstytucji).

Celem ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 228/03/2255 ze zm.) jest w szczególności pomoc ubogim rodzinom w celu częściowego pokrycia wydatków na utrzymanie dziecka (art. 4 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 uśr). Wykładni ustawy o świadczeniach rodzinnych należy dokonywać z uwzględnieniem norm konstytucyjnych. Zgodnie z zasadą subsydiarności, państwo (w tym władze samorządowe) mają za zadanie jedynie wspierać, nie zaś zastępować rodzinę w jej funkcjach opiekuńczych i wychowawczych. Gdyby rodzina pozostawiała dziecko w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w długich okresach, wówczas brak byłoby podstaw, by podatnik ponosił dwukrotne obciążenie (z tytułu pokrywania kosztów pobytu dziecka i z tytułu świadczenia pielęgnacyjnego). Jeżeli jednak rodzina regularnie w okresie ferii a nadto w wakacje letnie zabiera dziecko do miejsca swego zamieszkania na ponad dwa miesiące, a w czasie zajęć szkolnych regularnie co weekend na ponad 3 doby, zapewniając w okresach pobytu dziecka w domu utrzymanie dziecku, a nadto wyposaża dziecko w pomoce szkolne i ubrania, to działania takie służą dobru dziecka. Zgodnie z art. 3 ust. 1 Konwencji o Prawach Dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne ONZ (Dz. U. 120/91/526, zm. 2/00/11 – dalej Konwencja), we wszystkich działaniach dotyczących dzieci, podejmowanych przez publiczne lub prywatne instytucje opieki społecznej, sądy, władze administracyjne lub ciała ustawodawcze, sprawą nadrzędną będzie najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka. Wykładnia art. 17 pkt ust. 1 i 5 pkt 3 uśr, prowadząca do pozbawienia możliwości otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego rodzica, działającego w szeroko rozumianym interesie dziecka niepełnosprawnego, przez umożliwienie dziecku edukacji szkolnej i niezbędnej socjalizacji wśród rówieśników w dniach nauki, a regularnie zabiegającej o umacnianie więzi rodzinnych w weekendy, ferie i wakacje (przez ponad 2 miesiące), naruszałby art. 3, 6 ust. 2 i art. 23 Konwencji.

Rodzina stanowi naturalne środowisko rozwoju i dobra wszystkich jej członków, a w szczególności dzieci, winna być otoczona niezbędną ochroną oraz wsparciem, by mogła w pełnym zakresie wypełniać swe obowiązki w społeczeństwie (preambuła Konwencji). W tej sytuacji pobyt dziecka w okresach nauki w instytucji zapewniającej całodobową opiekę, a powrót dziecka do rodziny na ponad 2 miesiące- przy zapewnieniu przez rodzinę utrzymania dziecka w okresie pobytu dziecka w rodzinie, zakupywaniu dlań ubrań i pomocy szkolnych , wskazuje na to, że dziecko nie pozostaje w istocie w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 3 uśr i nie zachodzą przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 i 2 uśr.

Za taką wykładnią prawa przemawia w szczególności definicja instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, która wskazuje szkołę zapewniającą nieodpłatne utrzymanie, w tym wyżywienie, zakwaterowanie i umundurowanie (art. 3 pkt 7 in fine uśr), jak i uregulowania zawarte w art. 17 ust. 5 pkt 3 uśr wskazujące, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, gdy dziecko wymagające opieki przebywa, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji, rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Opieka rozumiana jako troszczenie się, dbanie o kogo, doglądanie, pilnowanie kogo, strzeżenie, dozór ("Słownik języka polskiego" pod red. W. Doroszewskiego- PWN 1963 t. V s. 1025 znaczenie 1; "Słownik języka polskiego" pod red. M. Szymczaka PWN 1992 t. 2 s. 526; znaczenie 1; S. Skorupka "Słownik frazeologiczny języka polskiego" WP 2002 t. 1 s. 605) jest pojęciem obejmującym znacznie dalej idące obowiązki, niźli utrzymanie. Uwzględniwszy cel ustawy brak jest podstaw, by rodzina nie mogła uzyskać świadczenia pielęgnacyjnego, gdy zabiera dziecko do domu co tydzień na ponad 3 doby w okresie nauki a nadto na ponad 2 miesiące wakacji i w ferie (w pełni je wówczas utrzymując) i alimentuje je ubraniami i pomocami szkolnymi. Zapewnienie całodobowej opieki nie musi być jednoznaczne z zapewnieniem pełnego utrzymania w rozumieniu art. 3 pkt 7 uśr. Argumentacja taka pośrednio znajduje poparcie w brzmieniu art. 71 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. 256/04/2572 ze zm.), powierzającym Ministrowi właściwemu do spraw oświaty i wychowania kompetencje w zakresie ustanowienia rozporządzenia regulującego m. in. zasady ponoszenia odpłatności za pobyt dziecka w specjalnych ośrodkach szkolno – wychowawczych. Minister Edukacji Narodowej i Sportu skorzystał z delegacji ustawowej wydając dnia 7 marca 2005 r. rozporządzenie w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasady odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach (Dz. U. 52/05/467 ze zm.). Mimo, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenie to jeszcze nie obowiązywało, to jednak należy zauważyć, że przepis § 66 rozporządzenia wprowadził odpłatność rodziców dzieci i młodzieży przebywających w specjalnych ośrodkach szkolno – wychowawczych w zakresie wyżywienia. Ów akt prawny wskazuje, że nie jest wykluczone partycypowanie rodziców w kosztach utrzymania.

Obowiązek nauki, o którym mowa w art. 3 pkt 18 in fine uśr, jest pojęciem bardzo szerokim. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (j.t. Dz.U. 256/04/256 ze zm.), obowiązek szkolny dziecka rozpoczyna się z początkiem roku szkolnego w tym roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 7 lat i trwa do ukończenia gimnazjum, nie dłużej niż do ukończenia 18 roku życia. Obowiązek szkolny spełnia się przez uczęszczanie do szkoły podstawowej i gimnazjum, publicznych bądź niepublicznych ( art. 16 ust. 5 ustawy). Organy obu instancji nie rozważyły w dostateczny sposób, z jakich przyczyn K.S. uczy się w specjalnej szkole podstawowej, prowadzonej przez Ośrodek.

Zagadnienie to jest tym bardziej istotne, że na skutek braku środków finansowych, K.S. w roku szkolnym 2005/2006 musiał przerwać na rok edukację. Dopiero wyrównanie świadczeń z tytułu zasiłku stałego na podstawie prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z dnia : 9 marca 2006 r. – sygn. IV SA/Po 453/04 i 16 marca 2006 r.- IV SA/Po 678/04, umożliwiły K.S. powrót do szkoły w roku szkolnym 2006/2007 (bezsporne – art. 106 § 5 ppsa w zw. z art. 230 kpc; k. 63-64 akt sądowych).

W związku z tym uznać trzeba, że kwestia całodobowej opieki w dostatecznie długim okresie oraz zakres partycypowania rodziców w utrzymaniu dziecka stanowić winny przedmiot stosownego postępowania dowodowego. Powyższe dotyczy w szczególności kroków mających na celu ustalenie zakresu świadczeń udzielanych przez Ośrodek osobom tam się uczącym, a tym samym mających na celu ustalenie czy ośrodek ten mieści się w definicji szkoły bądź instytucji zapewniającej całodobową opiekę (art. 3 pkt 18 bądź art. 17 ust. 5 pkt 3 uśr).

W ocenie Sądu stwierdzone uchybienia w postępowaniu zarówno organu I instancji, jak i organu odwoławczego, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji skutkować muszą uchyleniem zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c, i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm.).

/-/I. Kucznerowicz /-/M. Dybowski /-/D.Rzyminiak-Owczarczak

za nieobecnego Sędziego

Izabelę Kucznerowicz

/-/M.Dybowski

KP