Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2853/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6174 Komornicy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31h ust. 2
journal: Dz.U. 2011 nr 231 poz 1376
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji - tekst jednolity
article: art. 7, 77, 107 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2014 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu komorniczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego M. N. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

M. N. (dalej też jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sadu administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej do spraw przeprowadzania egzaminów konkursowego i komorniczego obejmującej obszar właściwości izb komorniczych w P. i w W. z siedzibą w P. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] (zwana dalej "Komisją Egzaminacyjną") ustalającej negatywny wynik skarżącego z egzaminu komorniczego.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej tez jako k.p.a.) w zw. z art. 31h ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1376, z późn. zm., dalej też jako ustawa jako komornikach).

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...] marca 2013 roku skarżący przystąpił do części pisemnej egzaminu komorniczego, stanowiącej zestaw dwóch tematów: pierwszego i drugiego do opracowania, i otrzymał 30,25 punktów, co stanowiło ocenę pozytywną z tej części egzaminu. Następnie w dniu [...] kwietnia 2013 roku skarżący przystąpił do części ustnej egzaminu komorniczego i otrzymał z niej 26,5 punktów. Łącznie z obydwu części tego egzaminu skarżący uzyskał 56,75 punktów. W związku z powyższym Komisja Egzaminacyjna do spraw przeprowadzania egzaminów konkursowego i komorniczego obejmująca obszar właściwości izb komorniczych w P. i w W. z siedzibą w P. ustaliła, że skarżący uzyskał negatywny wynik z egzaminu komorniczego. Podkreśliła, że zgodnie z art. 31f ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, pozytywny wynik z egzaminu komorniczego otrzymuje zdający, który uzyskał łącznie z części pisemnej i ustnej co najmniej 60 punktów.

W odwołaniu od powyższej uchwały skarżący zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania:

- art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., polegające na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz na dokonaniu dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej;

- art. 31d ust. 1, art. 31e ust. 2 i ust. 3 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji poprzez nieuwzględnienie, a w części niewłaściwe zastosowanie, ustalonych przez ustawodawcę kryteriów oceny pracy zadania pisemnego egzaminu komorniczego;

- § 17 ust. 1 oraz § 19 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie trybu i sposobu powoływania i działania komisji egzaminacyjnych oraz przeprowadzenia egzaminów konkursowego i komorniczego (Dz. U. nr 244. poz. 1802) przez to, że brak istnienia obiektywnych kryteriów oceniania powodował, że komisja egzaminacyjna mogła swobodnie decydować o ilości przyznawanych bądź nie przyznawanych punktów;

- art. 8 k.p.a. w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej przez naruszenie zasady równego traktowania przez władze publiczne, z uwagi na brak przygotowania przez zespół egzaminacyjny kryteriów oceniania prac pisemnych; kryteria te ustalały samodzielnie komisje egzaminacyjne, co powodowało różne traktowanie osób zdających.

Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z prac pisemnych dwóch innych wskazanych osób zdających egzamin komorniczy w dniu [...] marca 2013 r. wraz z opisami, komentarzami i uzasadnieniami do nich sporządzonymi przez członków komisji egzaminacyjnej, dla potwierdzenia skrajnych różnic w ocenie tychże prac, wynikających z braku jasnych, klarownych kryteriów oceny i zasad przyznawania punktów za poszczególne elementy prac. Do odwołania dołączył fotokopie pracy pisemnej oraz oceny opracowania tematów pisemnych przez ww. osoby. Skarżący nie zgodził się także z wysokością ocen przyznanych mu przez obu egzaminatorów za opracowanie tematów na części pisemnej egzaminu. W szczególności zakwestionował następujące uchybienia wskazane przez egzaminatorów w zakresie opracowania tematu pierwszego:

- brak odnotowania faktu wszczęcia postępowania w systemie teleinformatycznym;

- brak uchylenia zajęcia ruchomości;

- brak podstawy prawnej w postanowieniu o zakończeniu postępowania egzekucyjnego;

- brak obciążenia kosztami wierzyciela wynikającym z art. 39 ust. 2 pkt. 5 ustawy o komornikach,

- brak opisania tytułu wykonawczego oraz adnotacji o przelewie kwoty wierzycielowi.

Natomiast w zakresie ocen opracowania tematu drugiego zakwestionował uznanie przez egzaminatorów za uchybienia:

- brak wydania postanowienia o ukaraniu grzywną pracodawcy,

- obciążenie dłużnika kosztami postępowania.

Mając na uwadze powyższe, wniósł o zmianę lub uchylenie wskazanej uchwały w całości oraz stwierdzenie, że uzyskał pozytywny wynik z egzaminu komorniczego, poprzez powtórną weryfikację części pisemnej egzaminu i przyznanie dodatkowych punktów za opracowanie każdego z tematów.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej do spraw przeprowadzania egzaminów konkursowego i komorniczego obejmującej obszar właściwości izb komorniczych w P. i w W. z siedzibą w P. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...].

Organ uznał, że odwołanie skarżącego co do zasady nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że z opisu stanu faktycznego i treści dokumentów załączonych do zadania objętego tematem pierwszym egzaminu komorniczego wynikało, że sprawa dotyczy egzekucji świadczenia pieniężnego na podstawie nakazu zapłaty wydanego w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Wskazany we wniosku o wszczęcie i przeprowadzenie egzekucji przedmiot egzekucji to kwota 34 100 złotych wraz z kosztami procesu (wynikają z załączonego do wniosku nakazu zapłaty, tj. 2 844 zł) oraz koszty wydania tytułu wykonawczego (nieokreślone bliżej we wniosku o wszczęcie i przeprowadzenie egzekucji oraz niewynikające z dołączonego do niego wydruku postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności).

Minister Sprawiedliwości opisując treść zadania wyjaśnił, iż w jego ramach wniosek o wszczęcie i przeprowadzenie egzekucji w imieniu wierzyciela, J. K., złożył w dniu [...] lutego 2013 r. radca prawny J. W., który nie załączył do tego wniosku pełnomocnictwa. Sposoby egzekucji są wskazane we wniosku ogólnie przez użycie określenia: "z ruchomości, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności z rachunku bankowego, jak też z innych wierzytelności i praw majątkowych, po ich ustaleniu". We wniosku zawarto także żądanie poszukiwania majątku. Wierzyciel złożył wniosek o wszczęcie i przeprowadzenie egzekucji do komornika, A. N., w P. (dłużnik B. L. zamieszkuje w B.), oświadczając, że korzysta z prawa wyboru komornika. Do wniosku dołączono wydruk weryfikacyjny nakazu zapłaty i postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności.

Komornik poczynił ustalenia, z których wynika, że dłużnik nie jest właścicielem nieruchomości. Komornik ustalił w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK), że dłużnik jest posiadaczem samochodu marki [...]. W dniu [...] marca 2013 roku komornik udał się do mieszkania pod wskazany przez wierzyciela adres, gdzie zastał dłużnika. Dłużnik oświadczył, że mieszka z konkubiną J. B. w mieszkaniu, które stanowi jej własność. Konkubina była nieobecna. W trakcie czynności komornik ustalił dwa zestawy mebli wypoczynkowych: jeden pięcioletni koloru fioletowego, produkcji chińskiej, o wartości 3.000 zł, i drugi trzyletni koloru różowego, produkcji wietnamskiej, o wartości 4.000 zł. Komornik dokonał ich zajęcia. Komornik nie stwierdził w mieszkaniu innych ruchomości podlegających zajęciu. Dłużnik, obecny przy zajęciu, oświadczył, że meble te stanowią własność konkubiny i podał jej adres oraz przyjął ruchomości pod dozór. Odmówił przy tym podpisania protokołu zajęcia i podania miejsca znajdowania się samochodu Komornik nie stwierdził, aby w okolicy miejsca zamieszkania dłużnika znajdował się ten samochód.

Komornik otrzymał z ZUS informacje o posiadanym przez dłużnika rachunku bankowym oraz o tym, że prowadzi on działalność gospodarczą pod adresem miejsca zamieszkania. W dniu [...] marca 2013 r. komornik zajął ten rachunek bankowy, a w dniu [...] marca 2013 r. bank przelał całość świadczenia wraz z kosztami na rachunek komornika. Komornik zakończył sprawę, podejmując stosowne czynności.

Organ zaznaczył, że treść zadania prowadzi do wniosku, że dla prawidłowego opracowania pierwszego tematu zdający, działając jako komornik, powinien dokonać następujących czynności:

I. Etap wstępny postępowania.

- wezwać pełnomocnika wierzyciela do usunięcia braków formalnych wniosku, poprzez: przedłożenie pełnomocnictwa, w tym obejmującego umocowanie do odbioru wyegzekwowanego świadczenia oraz wskazanie wysokości świadczenia w zakresie kosztów procesu i kosztów postępowania klauzulowego, w terminie tygodniowym pod rygorem zwrotu wniosku (art. 130 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.),

- zweryfikować tytuł wykonawczy w systemie teleinformatycznym oraz zaznaczyć w nim fakt prowadzenia egzekucji (art. 797 § 4 k.p.c.), co udokumentować także notatką w aktach.

- uczynić na wydruku weryfikacyjnym adnotację o treści wskazanej w § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2009 r. w sprawie szczegółowych czynności Krajowej Rady Komorniczej oraz szczegółowych czynności komornika związanych z egzekucją prowadzoną na podstawie elektronicznego tytułu wykonawczego (Dz. U. Nr 224, poz. 1805), którą należy własnoręcznie czytelnie podpisać, przyłożyć pieczęć urzędową komornika i oznaczyć datą (miesiąc słownie),

- wezwać pełnomocnika wierzyciela do uiszczenia opłaty za poszukiwanie majątku dłużnika w terminie 7 dni pod rygorem zwrotu wniosku (art. 53a ust. 1 ustawy),

- wezwać pełnomocnika wierzyciela o zaliczkę na wydatki gotówkowe na potrzeby przejazdu do miejsca zamieszkania dłużnika, koszty uzyskiwania informacji, koszty korespondencji, pod rygorem niepodejmowania czynności (art. 40 ust. 1 ustawy),

- skierować do komorników właściwych według Kodeksu postępowania cywilnego (działających przy Sądzie Rejonowym w B.) zawiadomienia o wszczęciu egzekucji - w związku z wyborem komornika (art. 8 ust. 10 ustawy),

- zwrócić się do centralnej informacji o zastawach rejestrowych o udzielenie informacji, czy dłużnik jest zastawcą zastawu rejestrowego i kto jest zastawnikiem (art. 8051 § 2 k.p.c.),

- skierować zapytania w ramach poszukiwania majątku dłużnika przynajmniej do właściwego starostwa, urzędu skarbowego oraz do ZUS-u i do CEPiK.

II. Właściwe czynności egzekucyjne:

1. Czynności w miejscu zamieszkania dłużnika w dniu 1 marca 2013 r.:

- doręczyć stronom zawiadomienie o wszczęciu egzekucji, z podaniem treści tytułu wykonawczego i wymienieniem sposobu egzekucji oraz pouczeniem o treści art. 761 § 3 k.p.c. (art. 805 § 1 k.p.c.),

- oznaczyć w protokole czynności (protokole zajęcia) ruchomości z podaniem ich wartości (art. 847 § 1 k.p.c. i art. 853 § 1 k.p.c.),

- wpisać do protokołu czynności oświadczenie dłużnika dotyczące własności zajętych ruchomości oraz fakt pozostawienia zajętych ruchomości pod dozorem dłużnika z pouczeniem go o obowiązkach dozorcy (art. 847 § 2 k.p.c. i art. 855 § 1 k.p.c.),

- doręczyć dłużnikowi odpis protokołu zajęcia ruchomości (art. 847 § 1 k.p.c.),

- sporządzić protokół odpowiadający wymogom z art. 809 k.p.c.

2. Czynności po dokonaniu zajęcia ruchomości:

- zawiadomić konkubinę dłużnika o zajęciu mebli (art. 847 § 2 k.p.c.),

- zawiadomić pełnomocnika wierzyciela o czynnościach dokonanych w miejscu zamieszkania dłużnika (art. 763 k.p.c.),

- zawiadomić o zajęciu komornika właściwego według Kodeksu postępowania cywilnego z doręczeniem mu odpisu protokołu zajęcia ruchomości (art. 844 § 3 k.p.c.),

3. Czynność egzekucyjna zajęcia rachunku bankowego (art. 889 k.p.c.):

- skierować do banku PKO BP S A. zawiadomienie o zajęciu wierzytelności wraz ze wskazaniem sumy zajęcia (obejmuje też koszty egzekucyjne) oraz wezwać bank do przekazania komornikowi kwoty zajęcia,

- skierować do dłużnika zawiadomienie o zajęciu z zakazem wypłat z rachunku i doręczyć dłużnikowi dokument przesłany do banku,

- przesłać wierzycielowi zawiadomienie skierowane do banku.

III. Czynności końcowe postępowania egzekucyjnego:

- przekazać wierzycielowi na konto jego pełnomocnika, w drodze przelewu, wyegzekwowaną należność na wskazany we wniosku o wszczęcie i przeprowadzenie egzekucji rachunek bankowy,

- zwolnić spod zajęcia ruchomości i zawiadomić o tym strony oraz konkubinę dłużnika,

- wydać postanowienie o ustaleniu opłaty za odnalezienie majątku dłużnika i wezwać dłużnika do jej uiszczenia w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia, pod rygorem egzekucji (art. 53a ust. 2 w zw. z art. 49 ust. 3 ustawy),

- wydać postanowienie o ustaleniu i rozliczeniu kosztów postępowania (art. 770 k.p.c.) oraz stwierdzającego zakończenie postępowania egzekucyjnego (art. 816 § 3 k.p.c.). W postanowieniu, w oparciu o art. 53a ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, należy rozliczyć także opłatę za odnaleziony majątek dłużnika oraz rozliczyć pobraną zaliczkę na wydatki gotówkowe (art. 41 ust. 2 ustawy),

- odnotować w systemie teleinformatycznym wynik egzekucji i datę jej zakończenia (art. 816 § 2 k.p.c. oraz § 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie szczegółowych czynności Krajowej Rady Komorniczej oraz szczegółowych czynności komornika związanych z egzekucją prowadzoną na podstawie elektronicznego tytułu wykonawczego) i sporządzić notatkę stwierdzającą ten fakt.

IV. Czynności w zakresie biurowości:

- założyć akta sprawy (§ 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie określenia szczegółowych przepisów o biurowości i ewidencji operacji finansowych kancelarii komorniczych - Dz. U. Nr 266, poz. 2242),

- umieścić na każdym piśmie wpływającym do komornika prezentatę, która zawiera: oznaczenie komornika, datę wpływu pisma, liczbę załączników i sygnaturę akt lub numer w dzienniku "Kmo" (§ 17 przedmiotowego rozporządzenia),

- umieścić na każdym piśmie wysyłanym przez komornika lub sporządzonym przez niego dokumencie oznaczenie komornika, adres kancelarii komorniczej i sygnaturę akt (§ 18 ww. rozporządzenia),

- prowadzić prawidłowo akta sprawy, poprzez ponumerowanie kart akt, oznaczenie liczby kart akt na wewnętrznej stronie tylnej okładki, klasyfikację archiwalną w prawej dolnej części okładki akt, podpisaną przez komornika (§ 21 ust. 3 i 4 tego rozporządzenia),

- odnotować na karcie rozliczeniowej każdą pobraną lub wydaną kwotę w dniu pobrania lub wydania; w rubryce "Treść operacji" umieścić krótką wzmiankę o tytule wpłaty lub wypłaty, np. "zaliczka", "opłata", "koszty egzekucyjne" (§ 23 cytowanego rozporządzenia).

Organ zauważył, że Egzaminator M. G. ocenił opracowanie tematu pierwszego przez zdającego na 14,5 punktów i wskazał następujące uchybienia obniżające ocenę:

- brak odnotowania faktu wszczęcia postępowania w systemie teleinformatycznym,

- brak wezwania do uzupełnienia braków wniosku o pełnomocnictwo,

- brak uchylenia zajęcia ruchomości,

- brak podstawy prawnej w postanowieniu o zakończeniu postępowania,

- brak opisania tytułu wykonawczego,

- brak adnotacji o przekazaniu kwoty wierzycielowi.

Z kolei Egzaminator R. M. ocenił opracowanie tego tematu przez zdającego na 14 punktów i wskazał jako uchybienia obniżające ocenę brak obciążenia kosztami z art. 39 ust. 2 pkt. 5 ustawy o komornikach oraz braki tożsame ze wskazanymi przez egzaminatora M. G.

Organ nie zgodził się z prawidłowością podważenia przez skarżącego uwagi obydwu egzaminatorów dotyczącej braku odnotowania faktu wszczęcia postępowania egzekucyjnego w systemie teleinformatycznym. Skarżący podniósł bowiem, że dokonał sprawdzenia wydruku weryfikacyjnego oraz odnotował to na tym wydruku zgodnie z § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie szczegółowych czynności Krajowej Rady Komorniczej oraz szczegółowych czynności komornika związanych z egzekucją prowadzoną na podstawie elektronicznego tytułu wykonawczego (Dz. U. Nr 224, poz. 1805). Minister Sprawiedliwości stwierdził jednakże, że w opracowaniu tematu znajduje się co prawda notatka potwierdzająca wykonanie czynności, o której mowa w § 6 wymienionego rozporządzenia, to jest o sprawdzeniu zgodności wydruku weryfikacyjnego z elektronicznym tytułem wykonawczym, natomiast nie zawiera ono notatki o wykonaniu czynności, o której mowa w § 8 rozporządzenia, to jest o odnotowaniu w systemie teleinformatycznym faktu prowadzenia egzekucji. Tym samym powyższy zarzut w ocenie organu nie zasługuje na uwzględnienie. Organ zauważył nadto, że omawiane uchybienie ma znaczenie istotne, gdyż dotyczy bezpieczeństwa obrotu prawnego.

Co do zarzutu skarżącego o niesłusznym obniżeniu oceny przez obu egzaminatorów za brak adnotacji o dokonaniu przelewu wyegzekwowanej kwoty na rzecz wierzyciela, organu II instancji przyznał, że wprawdzie zapis o wypłaceniu tej kwoty wierzycielowi powinien zostać zamieszczony w karcie rozliczeniowej jako osobna pozycja, jednak nie można odmówić słuszności podniesionemu zarzutowi, skoro z poczynionej adnotacji wynika w sposób dostatecznie czytelny, że zdający dokonał wypłacenia wierzycielowi wyegzekwowanej należności.

Organ odniósł się nadto do zakwestionowania przez skarżącego obniżenia ocen przez egzaminatorów za brak uchylenia zajęcia ruchomości z powołaniem się, że wskazywane uchybienie nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach, gdyż dokonane przez niego czynności są w pełni prawidłowe. Oceniając zasadność podniesionego przez skarżącego zarzutu organ wskazał, że art. 826 k.p.c, zd. 1 brzmi: "Umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, lecz nie pozbawia wierzyciela możności wszczęcia ponownej egzekucji, chyba że z innych przyczyn egzekucja jest niedopuszczalna." Z treści powyższego przepisu wynika zatem wprost, że znajduje on zastosowanie w wypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego. Tymczasem postępowanie w przedmiotowej sprawie ulegało ukończeniu, a nie umorzeniu. Odrębność obydwu sposobów zakończenia postępowania egzekucyjnego wynika wyraźnie z treści art. 816 § 3 k.p.c.: "Ukończenie postępowania egzekucyjnego w inny sposób niż przez umorzenie komornik stwierdza postanowieniem, rozstrzygając o kosztach." W tym stanie rzeczy w niniejszej sprawie nie występuje ustanie dokonanego zajęcia z mocy prawa. Organ zaznaczył, że pomimo nietrafności zawartego w odwołaniu wywodu, należy jednak mieć na uwadze, że zwolnienie ruchomości spod zajęcia, tak jak i ich uprzednie zajęcie, nie jest czynnością wymagającą wydania postanowienia. Czynności te dokonywane są skutecznie w oparciu o złożone przez komornika pisemne oświadczenie o zajęciu ruchomości lub o zwolnieniu ich z zajęcia. Wobec powyższego, obowiązkiem komornika w niniejszej sprawie było zawiadomienie dłużnika oraz konkubiny o zwolnieniu ruchomości spod zajęcia. Organ podkreślił więc, że zawiadomienie konkubiny o zakończeniu postępowania egzekucyjnego nie odpowiada w pełni omawianemu obowiązkowi, bowiem nie jest ona stroną tego postępowania, lecz osobą trzecią. Komornik nie zawiadamiał przecież konkubiny dłużnika o wszczęciu postępowania egzekucyjnego i nie ma też powodu, aby zawiadamiał ją o jego zakończeniu. Skoro przedmiotem pierwotnej czynności komornika dotyczącej tej osoby było zajęcie należących do niej ruchomości, to przy zakończeniu postępowania powinna ona zostać zawiadomiona o zwolnieniu tych ruchomości spod zajęcia.

Podobnie nie w pełni poprawne w ocenie organu było skierowanie przedmiotowego zawiadomienia do banku, w którym dłużnik posiada rachunek. Podmiot ten, z uwagi na to, że nie był stroną postępowania, należało zawiadomić o ustaniu zajęcia rachunku dłużnika i wynikających z tego obowiązków banku. Finalnie jednak organ odwoławczy uznał, że pomimo omówionej wadliwości zawiadomienia, konkubina oraz bank uzyskały wiadomość, z której (zgodnie z intencją komornika) pośrednio wynikało, że dokonane uprzednio zajęcia ustały. Wobec powyższego, organ II instancji uznał za zasadne podwyższenie przyznanych zdającemu ocen o pół punktu.

W dalszej kolejności organ rozważył podważenie przez skarżącego jako uchybień braku podstawy prawnej w postanowieniu o zakończeniu postępowania oraz braku obciążenia wierzyciela kosztami. Organ podniósł, że w opracowaniu tematu zdający nie wskazał w treści postanowienia z dnia 15 marca 2013 r. podstawy prawnej jego wydania. Nie ulega wątpliwości, że wskazanie podstawy prawnej stanowi konieczny element każdego orzeczenia. Wynika to wyraźnie z art. 328 § 2 w zw. z art. 361 k.p.c. Tym samym występowanie wskazanego uchybienia nie budzi wątpliwości organu II instancji, co czyni zasadnym obniżenie ocen dokonane przez egzaminatorów. Organ uznał natomiast zasadność odwołania co do uwzględnienia w postanowieniu kosztu wynikającego z działań komornika i podniósł ocenę o 0,5 punkta.

Organ odnosząc się do zarzutu kwestionującego obniżenie przez egzaminatorów ocen za nieopisanie tytułu wykonawczego, wskazał, że zdający, choć zamieścił w treści postanowienia z dnia 15 marca 2013 r. rozstrzygnięcie: "Oznaczać wynik egzekucji zgodnie z art. 816 § 2 k.p.c. w postępowaniu egzekucyjnym w systemie teleinformatycznym", to odnotowania tego nie zrealizował. W opracowaniu tematu nie ma bowiem notatki potwierdzającej wykonanie tej czynności. Zgodnie z regułą wyrażoną w punkcie 6. informacji dla zdającego, notatka taka jest wymaganą formą wykazania, że tego rodzaju czynność została wykonana. W konsekwencji niewykonanie czynności, wynikające z braku jej udokumentowania, musi być uznane za uchybienie. W świetle powyższych rozważań jest ono równorzędne z nieopisaniem tytułu wykonawczego. Wobec powyższego brak jest podstaw do podwyższenia oceny za omawiany element opracowania.

Organ opisując drugie zadanie wyjaśnił, że z opisu stanu faktycznego i treści załączonych do zadania dokumentów wynikało, że jego temat dotyczył egzekucji świadczenia pieniężnego alimentacyjnego wykonywanej na podstawie wyroku sądu I instancji zaopatrzonego w rygor natychmiastowej wykonalności. Wskazany we wniosku przedmiot egzekucji stanowiła kwota 4.800 zł z tytułu alimentów zaległych od października 2012 r. do stycznia 2013 r. oraz 1.200 zł tytułem alimentów bieżących począwszy od lutego 2013 r. Wniosek złożył w dniu 1 lutego 2013 r. pełnoletni wierzyciel. Należy zauważyć, że wniosek nie obejmował odsetek od należności głównej. Sposoby egzekucji nie zostały we wniosku wskazane. Do wniosku dołączono tytuł wykonawczy, który stanowił nieprawomocny wyrok zaopatrzony w rygor natychmiastowej wykonalności i klauzulę wykonalności.

Komornik poczynił stosowne czynności, w wyniku których uzyskał z ZUS-u informację o miejscu pracy dłużnika. W dniu 22 lutego 2013 r. komornik skierował do pracodawcy dłużnika (Banku Spółdzielczego w P.) zajęcie wynagrodzenia za pracę. W następstwie tego zajęcia pracodawca dłużnika przelał w dniu [...] marca 2013 roku na rachunek bankowy komornika kwotę 3.500 zł, nie wykonując przy tym innych obowiązków wynikających z dokonanego zajęcia

W dniu [...] marca 2013 r. dłużnik złożył u komornika wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Do tego wniosku załączył wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] stycznia 2013 r. ze wzmianką o prawomocności z tą samą datą, z którego treści wynikało, że sąd II instancji, po rozpoznaniu apelacji dłużnika od wyroku I instancji, zmienił ten wyrok oddalając powództwo o alimenty. Z uzasadnienia orzeczenia wynikało, że obowiązek alimentacyjny wygasł przed dniem [...] października 2012 r.

W świetle powyższego zdający, działając jako komornik, powinien podjąć następujące czynności:

1. Etap wstępny postępowania.

- wezwać Sąd Rejonowy o zaliczkę na wydatki gotówkowe pod rygorem niepodejmowania czynności (art. 40 ust. 1 i 3 ustawy), przy czym jest to czynność fakultatywna,

- wezwać wierzyciela do wskazania rachunku bankowego, na który ma być przekazywane wyegzekwowane świadczenie, przy czym jest to czynność fakultatywna, bo komornik może przekazać środki przekazem pocztowym, a nawet wypłacić pieniądze z kasy w kancelarii,

- przeprowadzić dochodzenie w celu ustalenia zarobków i majątku dłużnika (art 1086 § 1 k.p.c.); w ramach tego należy co najmniej zwrócić się do ZUS-u, CEPiK, właściwego urzędu skarbowego oraz starostwa.

2. Właściwe czynności egzekucyjne.

- doręczyć dłużnikowi zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z podaniem treści tytułu wykonawczego i wymienieniem sposobów egzekucji oraz pouczeniem o treści art. 761 § 3 k.p.c. (art. 805 § 1 k.p.c.),

- dokonać zajęcia wynagrodzenia za pracę dłużnika w Banku Spółdzielczym w dniu [...] lutego 2013 r. (art. 881 i art. 882 k.p.c ),

- doręczyć dłużnikowi zawiadomienie o zakazie odbierania wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia (2/5 wysokości świadczenia) oraz pouczenie o obowiązkach i skutkach zaniechania z art. 884 § 4 k.p.c.,

- doręczyć pracodawcy wezwanie, aby nie wypłacał wynagrodzenia dłużnikowi (poza jego częścią wolną od zajęcia) i aby przekazał zajęte wynagrodzenie komornikowi,

- wezwać pracodawcę do złożenia informacji w trybie art. 882 § 1 k.p.c.

3. Czynności po dokonaniu zajęcia.

- zawiadomić wierzyciela o zajęciu wynagrodzenia dłużnika (art. 763 k.p.c.),

- wezwać Bank do wskazania w wyznaczonym terminie osoby odpowiedzialnej za zaniechanie udzielenia informacji w trybie art. 882 § 1 k.p.c. celem nałożenia na nią grzywny - pod rygorem wymierzenia grzywny osobie uprawnionej do reprezentacji (art. 886 § 1 i 2 k.p.c.),

- wydać postanowienie o ukaraniu grzywną osoby odpowiedzialnej w banku za zaniechanie dokonania czynności informacyjnych z art. 882 § 1 k.p.c. (w razie jej wskazania) lub prezesa banku (w razie niewskazania osoby odpowiedzialnej),

- doręczyć odpis powyższego postanowienia stronom, osobie ukaranej i prokuratorowi (art. 762 § 3 k.p.c.).

4. Czynności końcowe postępowania egzekucyjnego.

- zwrócić Sądowi Rejonowemu kwotę uzyskaną tytułem zaliczki na wydatki gotówkowe (art. 42 ust. 1 ustawy), jeżeli została ona pobrana,

- przekazać wierzycielowi na wskazany rachunek bankowy wyegzekwowaną należność, która została przelana przez pracodawcę dłużnika w dniu [...] marca 2013 r,

- wydać postanowienie o umorzeniu postępowania (art. 825 pkt 2 i art. 827 § 1 k.p.c.),

- wydać postanowienie o ustaleniu i rozliczeniu kosztów postępowania (art. 770 k.p.c.), w tym pobranej zaliczki na wydatki gotówkowe (art. 41 ust. 2 ustawy),

- odnotować na tytule wykonawczym wynik egzekucji i zwrócić go wierzycielowi (art. 816 § 1 k.p.c.).

5. Czynności z zakresu biurowości powinny być dokonane w sposób przedstawiony przy temacie pierwszym.

Organ podkreślił, że obydwaj egzaminatorzy ocenili opracowanie tematu drugiego przez zdającego tak samo, przyznając mu po 16 punktów i wskazując następujące uchybienia obniżające ocenę:

- błędne obciążenie dłużnika kosztami postępowania,

- ponaglenie pracodawcy do wykonania obowiązków pod rygorem wymierzenia grzywny, zamiast jej wymierzenia.

Organ zauważył, że skarżący zarzucił, iż komornik, który w toku egzekucji ściągnął od dłużnika koszty postępowania na podstawie przedstawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego, nie jest uprawniony do stwierdzenia następnie w postanowieniu kończącym postępowanie, w którym ustala ostatecznie koszty, że egzekucja była niecelowa i obciążyć nimi wierzyciela. Na poparcie powyższego odwołujący powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2005 r., sygn. akt III CZP 51/05.

Organ stwierdził jednakże, że wskazana uchwała wydana została przed zmianą ustawy, która weszła w życie z dniem 28 grudnia 2007 r., a w wyniku której do art. 49 dodany został ust. 4, który stanowi: "W przypadku niecelowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego opłaty, o których mowa w ust. 1 i 2, uiszcza wierzyciel. W celu ich pobrania komornik wydaje postanowienie, w którym wzywa wierzyciela do uiszczenia należności z tego tytułu w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Postanowienie po uprawomocnieniu się podlega wykonaniu w drodze egzekucji bez zaopatrywania w klauzulę wykonalności." W aktualnych komentarzach do ustawy zasada obciążania wierzyciela opłatą w wypadku niecelowo wszczętej egzekucji nie budzi kontrowersji (por. Andrzej Marciniak, Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji. Komentarz. LexisNexis 2012, s.293-296). Zmiana ta spowodowała, że utrwalone wcześniej stanowisko, że komornik może ustalać i pobierać opłaty jedynie od dłużnika, straciło oparcie. Wobec powyższego, organ odwoławczy nie zgodził się ze skarżącym, że istniejący stan prawny jest na tyle niejednoznaczny, że dokonane w opracowaniu omawianego tematu obciążenie dłużnika kosztami postępowania w całości może być uznane za mieszczące się w granicach poprawności.Dodatkowo podkreślił, że na gruncie stanu faktycznego przedstawionego w zadaniu, niecelowość wszczęcia egzekucji była ewidentna i stwierdzenie tego nie wymagało podejmowania przez komornika jakiegokolwiek badania sprawy poza zapoznaniem się z treścią orzeczenia przedstawionego przez dłużnika, z którego wynika wprost, że tytuł wykonawczy przedstawiony przez dłużnika był pozbawiony mocy już w chwili składania wniosku o wszczęcie egzekucji. Zatem brak było podstaw do obciążenia kosztami postępowania dłużnika, skoro art. 770 zd. 1 k.p.c. stanowi wprost, że dłużnika obciążają koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji. W chwili wydania postanowienia było oczywiste, że wywołane wszczęciem egzekucji koszty były niezasadne. Zatem komornik wydając na podstawie art. 770 zd. 3 k.p.c. postanowienie ustalające koszty, nie mógł powyższego nie uwzględnić i obciążyć w całości kosztami postępowania dłużnika. W tym stanie rzeczy, organ II instancji podzielił ocenę egzaminatorów, stwierdzając uchybienie zdającego w zakresie omawianego elementu opracowania tematu.

W dalszej części organ wywiódł, że skarżący kwestionując drugie ze wskazanych przez egzaminatorów uchybień, wyraził przekonanie, że z treści zadania nie wynikały przesłanki do wymierzenia grzywny pracodawcy, gdyż brak było danych koniecznych do ustalenia osoby odpowiedzialnej za niewykonanie obowiązku udzielenie informacji, o którą zwrócił się komornik. Z tego powodu, w ocenie odwołującego, właściwym i wystarczającym działaniem było ponaglenie pracodawcy do wykonania tych obowiązków z wezwaniem do wskazania osoby odpowiedzialnej za ich niewykonanie. Organ podkreślił jednakże, że uchybieniem zdającego nie było skierowanie do pracodawcy pisma (określonego jako ponaglenie) wzywającego do wyjaśnienia przyczyn nieudzielenia żądanych informacji i wskazania osoby odpowiedzialnej za niewykonanie tego w uprzednio zakreślonym (zgodnie z art. 882 § 1 k.p.c.) terminie. Powyższa czynność zasługuje na aprobatę. Uchybieniem było poprzestanie na tym wezwaniu i uznanie go za wyczerpujące zadanie, podczas gdy zostały niewykonane czynności konieczne w świetle treści zadania - w postaci wydania postanowienia o wymierzeniu grzywny właściwej osobie oraz doręczenia go odpowiednim podmiotom. Niezastosowanie przez zdającego przewidzianej przepisami sankcji za niewykonanie przez pracodawcę nałożonych przez komornika obowiązków nie znajduje tym samym uzasadnienia. Skoro z treści zadania wynikało wprost, że obowiązek ten nie został wykonany, rzeczą zdającego było wykazanie umiejętności właściwego zastosowania przepisów, które określają czynności podejmowane przez komornika w takiej sytuacji. Powyższe działanie nie wymagało zatem poczynienia żadnych dodatkowych założeń. W tym stanie rzeczy, zdaniem organu, zarzut braku podstaw do obniżenia oceny za omawiany element opracowania tematu nie mógł zostać uznany za uzasadniony.

Organ odwoławczy nie zgodził się z podniesionym w odwołaniu zarzutem naruszenia wynikającej z art. 32 ust. 1 Konstytucji zasady równego traktowania przez władze publiczne, mającym polegać na nieprzygotowaniu przez zespół egzaminacyjny kryteriów oceniania prac pisemnych, a także z zarzutem naruszenia przepisów art. 31d ust. 1, art. 31e ust. 2 i art. 3 ustawy przez nieuwzględnienie lub niewłaściwe zastosowanie ustalonych przez ustawodawcę kryteriów oceniania opracowania tematów na części pisemnej egzaminu komorniczego. Zdaniem organu podniesiony przez odwołującego zarzut rozbieżności ocen wydanych przez poszczególnych członków Komisji Egzaminacyjnej, także w odniesieniu do ocen uzyskanych przez innych zdających, nie może być uznany za słuszny, gdyż zgodnie z przytoczonym przepisem art, 31 d ust. 1 ustawy, członkowie komisji egzaminacyjnej dokonują ocen niezależnie od siebie. Właśnie niezależność egzaminatorów od czynników zewnętrznych, w tym od siebie nawzajem, z jednoczesnym uwzględnieniem poddania zasadności każdej z ocen kontroli instancyjnej, stanowi rozwiązanie o charakterze gwarancyjnym służące zapewnieniu obiektywnego wyniku egzaminu komorniczego. Przedstawianie powyższego jako zarzutu nie znajduje zatem uzasadnienia.

Reasumując organ wskazał, że w rezultacie uwzględnienia niektórych zarzutów odwołującego, oceny przyznane odwołującemu przez egzaminatorów M. G. oraz R. M. za opracowanie tematu pierwszego zostały podwyższone do równej wysokości po 16 punktów, zaś obie oceny za opracowanie tematu drugiego pozostały niezmienione w tej samej wysokości 16 punktów, Wobec powyższego, oceny łączne, wyniosły po 32 punkty. Oznacza to, że ocena z części pisemnej egzaminu zdającego ustalona została także na 32 punkty.

Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu dotyczącego rażącego zróżnicowania ocen przyznanych mu na części ustnej egzaminu organ stwierdził, że przy występujących różnicach w zastosowanej punktacji, Komisja Egzaminacyjna dokonała wyważonej i opartej na kryteriach merytorycznych oceny części ustnej egzaminu M. N. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że powołanie przewidzianej przepisami komisji złożonej z siedmiu członków powoduje, że wpływ ocen skrajnych na wynik egzaminu jest mniejszy, niż byłby w wypadku komisji o niewielkim składzie osobowym. Na skutek tego decydującą dla wyniku egzaminu rolę odgrywa poziom odpowiedzi zdających.

Organ stwierdził w dalszej części, że część ustna egzaminu komorniczego, w którym uczestniczył M. N., została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami. Możliwość korzystania z tekstów prawnych, komentarzy i orzecznictwa jest zagwarantowana zdającym jedynie na części pisemnej, co wynika wyraźnie z art. 31c ust. 2 ustawy. Natomiast obowiązujące przepisy nie przewidują zapewnienia takiej możliwości zdającym w czasie części ustnej egzaminu komorniczego. Ponieważ w ustawie nie występuje zakaz udostępniania tekstów prawnych na tej części egzaminu, decyzja w tym zakresie pozostaje w kompetencji przewodniczącego danej komisji egzaminacyjnej. Udzielenie zgody na korzystanie z tekstów prawnych w określonej komisji nie prowadzi automatycznie do zwiększenia szans na uzyskanie wyniku pozytywnego u osób zdających przed tą komisją, a z pewnością nie powoduje ich zmniejszenia u osób zdających przed inną komisją. Kwestia nierówności warunków - na tle omawianego zagadnienia - pojawiłaby się w sytuacji, gdyby niektórzy ze zdających przed tą samą komisją uzyskali zgodę na korzystanie z tekstów prawnych, a inni zostaliby tej możliwości pozbawieni. Natomiast, jeżeli wszyscy zdający przed daną komisją uzyskują taką możliwość lub wszyscy są jej pozbawieni, to komisja ta stosuje wobec wszystkich zdających jednolite warunki udzielania odpowiedzi. W ocenie organu II Instancji wydaje się oczywiste, że dozwolenie zdającym przed określoną komisją na zapoznanie się przed udzieleniem odpowiedzi z tekstami prawnymi powoduje, że komisja ta odpowiednio uwzględnia to przy ocenie udzielanych odpowiedzi. Gdyby bowiem podnoszona przez odwołującego okoliczność miała realny wpływ na wysokość uzyskiwanych przez zdających ocen, należało by się spodziewać, że zdający przed powoływaną w odwołaniu Komisją Egzaminacyjna z siedzibą w K. osiągnęliby z egzaminu komorniczego wyniki zauważalnie wyższe, niż osoby zdające przed innymi komisjami. Tymczasem poziom zdawalności egzaminu komorniczego był najniższy właśnie przed Komisją Egzaminacyjną z siedzibą w K. i wyniósł 42%. Natomiast spośród osób, które przystąpiły do egzaminu komorniczego przed Komisjami Egzaminacyjnymi z siedzibami w G., w P. i w W. wynik pozytywny uzyskało odpowiednio: 59,15%, 59,09% oraz 49%. Zatem, niemal identyczny, najwyższy poziom zdawalności egzaminu komorniczego odnotowano przed Komisją Egzaminacyjną z siedzibą w G. oraz Komisją Egzaminacyjną z siedzibą w P., przed którą zdawał go odwołujący. Niezależnie od powyższego organ podkreślił, że na wynik egzaminu odwołującego nie miała wpływu żadna decyzja przewodniczącego innej komisji egzaminacyjnej, gdyż udzielone przez niego odpowiedzi oceniane były wyłącznie przez członków Komisji Egzaminacyjnej z siedzibą w P. Komisja ta zachowała wszystkie przewidziane przepisami zasady przeprowadzenia egzaminu komorniczego. Brak zatem w ocenie organu podstaw do uznania zasadności odwołania M. N. co do oceny z części ustnej egzaminu komorniczego wynoszącej 26,5 punktów.

W ocenie organu drugiej instancji, sposób przeprowadzenia przez Komisję Egzaminacyjną obydwu części egzaminu komorniczego M. N. czynił zadość wynikającej z art. 8 k.p.a. zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej. Mając na uwadze wyniki rozpoznania odwołania w zakresie oceny z części pisemnej, prowadzące do jej podwyższenia do 32 punktów, organ stwierdził, że skarżący uzyskał z obu części egzaminu łącznie 58,5 punktów.

W ocenie organu odwoławczego, uzyskana przez M. N. ocena z egzaminu komorniczego jest adekwatna do - wynikającego ze sporządzonego opracowania tematów na części pisemnej oraz z odpowiedzi na pytania udzielonych na części ustnej egzaminu - stopnia opanowania przez zdającego umiejętności zawodowych koniecznych do właściwego wykonywania powierzonych przez ustawodawcę komornikowi sądowemu zadań i czynności.

W skardze od powyższej decyzji, skarżący zarzucił naruszenie:

a/ przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz na dokonaniu dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego,

b/ przepisów prawa materialnego:

- art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej;

- art. 31 d ust. 1, art.31 e ust. 2 i ust. 3 ustawy poprzez nieuwzględnienie, a w części niewłaściwe zastosowanie ustalonych przez ustawodawcę kryteriów oceny pracy zadania pisemnego egzaminu komorniczego;

- § 17 ust. 1 oraz § 19 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie trybu i sposobu powoływania i działania komisji egzaminacyjnych oraz przeprowadzenia egzaminów konkursowego i komorniczego (Dz. U. nr 244, poz. 1802) przez to, że brak istnienia obiektywnych kryteriów oceniania powodował, że Komisja Egzaminacyjna mogła swobodnie decydować o ilości przyznawanych bądź nie przyznawanych punktów;

- art. 8 k.p.a. w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej przez naruszenie zasady równego traktowania przez władze publiczne, z uwagi na brak przygotowania przez zespół egzaminacyjny kryteriów oceniania prac pisemnych; kryteria te ustalały samodzielnie komisje egzaminacyjne, co powodowało różne traktowanie zdających.

W obszernej skardze M. N. zakwestionował wysokość punktów uzyskanych z obu zadań składających się na część pisemną egzaminu komorniczego wnosząc o ich ponowną weryfikację z uwzględnieniem uwag przedstawionych w odwołaniu i skardze. Podniósł ponownie wcześniej zgłaszane zarzuty błędnego uznania przez egzaminatorów za uchybienia w opracowaniu przez niego

1. tematu pierwszego części pisemnej egzaminu - w zakresie:

- braku odnotowania faktu wszczęcia postępowania w systemie teleinformatycznym;

- braku uchylenia zajęcia ruchomości;

- braku podstawy prawnej w postanowieniu o zakończeniu postępowania egzekucyjnego;

- braku obciążenia kosztami wierzyciela wynikającym z art. 39 ust. 2 pkt 5 ustawy;

- braku opisania tytułu wykonawczego oraz adnotacji o przelewie kwoty wierzycielowi;

2. tematu drugiego - w zakresie:

- braku wydania postanowienia o ukaraniu grzywną pracodawcy stosownie do art. 886 § 1 k.p.c.;

- błędnego obciążenia dłużnika kosztami postępowania.

Skarżący ponadto ponownie wniósł o przeprowadzenie dowodu z prac pisemnych innych dwóch zdających osób na okoliczność potwierdzenia skrajnych różnic w ocenie tychże prac.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje (uchwały) wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję (uchwałę) tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa. Jednakże nie każde naruszenie prawa przez organy administracji publicznej daje Sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a., stanowi kiedy decyzje (uchwały) lub postanowienia podlegają uchyleniu. Decyzja (uchwała) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Badając sprawę w powyższym zakresie Sąd uznał, że skarga M. N. jest zasadna, gdyż w trakcie przeprowadzonego postępowania doszło do istotnego naruszenia prawa, które uzasadnia uchylenie zaskarżonej uchwały z dnia 7 sierpnia 2013 r.

Skarżący oparł skargę na zarzucie naruszenia zarówno prawa materialnego jak i procesowego. Warunkiem wstępnym formułowania wniosków na tle prawa materialnego jest brak uchybień w stosowaniu prawa procesowego. Niewątpliwie zatem, wydanie prawidłowej decyzji (uchwały) w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie i rozważenie stanu faktycznego sprawy, stosownie do zasad ogólnych zawartych w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Dopiero bowiem pewność, że ustalenia faktyczne zostały poczynione niewadliwie, zezwala na formułowanie przesądzających ocen co do zaistnienia w konkretnym przypadku przesłanek uregulowanych przez prawo materialne. Przesłanki te w każdym przypadku muszą być zindywidualizowane.

Na wstępie podkreślić należy, że rolą sądu administracyjnego w niniejszej sprawie jest kontrola zaskarżonej uchwały pod względem zgodności z prawem, a nie samodzielna ocena pracy egzaminacyjnej skarżącego i wyprowadzanie własnych wniosków z materiału dowodowego.

Podnieść należy, że skarżący przystąpił do egzaminu komorniczego [...] marca 2013 r. do części pisemnej i [...] kwietnia 2013 r. do części ustnej, a zatem egzamin był zdawany w poprzednim reżimie prawnym obowiązującym do [...] sierpnia 2013 r.

Badając dochowanie procedury należy mieć na uwadze przesłanki materialne jakim podlegał skarżący jako zdający egzamin komorniczy.

Art. 31 ust. 3, 4 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (tekst jednolity Dz.U.2011.231.1376) przewiduje, że egzamin komorniczy polega na sprawdzeniu przygotowania osoby przystępującej do egzaminu komorniczego, zwanej dalej "zdającym", do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu komornika. Egzamin ten składa się z części pisemnej i ustnej, rozpoczynających się równocześnie w tych samych dniach na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z przepisu art. 31c ust. 1 ustawy wynika, że część pisemna egzaminu polega na opracowaniu przez zdającego dwóch tematów dotyczących czynności wchodzących w zakres ustawowych zadań komorników, natomiast zgodnie z art. 31d ust. 1, oceny tematów - przy zastosowaniu skali od 0 do 20 punktów - dokonują, niezależnie od siebie, dwaj członkowie komisji egzaminacyjnej. Każdy z nich przedstawia na piśmie ocenę łączną, wskazując liczbę punktów uzyskanych przez zdającego wraz z uzasadnieniem. Przepis art. 31d ust. 2 stanowi zaś, że pozytywną ocenę z części pisemnej egzaminu komorniczego uzyskuje zdający, który uzyskał co najmniej 30 punktów. Stosownie do art. 31e ust. 1 ustawy, do części ustnej egzaminu komorniczego dopuszczeni zostają tylko zdający, którzy uzyskali pozytywną ocenę z części pisemnej egzaminu. Z treści ust. 2 i 3 tego przepisu wynika natomiast, że w części ustnej egzaminu komorniczego zdający odpowiada na losowo wybrany przez siebie zestaw 8 pytań, a każda odpowiedź oceniana jest osobno przez członków komisji egzaminacyjnej przy zastosowaniu skali od 0 do 5 punktów; zdający może uzyskać maksymalnie 40 punktów. Zgodnie zaś z art. 31 f ustawy pozytywny wynik z egzaminu komorniczego otrzymuje zdający, który uzyskał łącznie z części pisemnej i ustnej co najmniej 60 punktów.

Powyższe oznacza, że dokonana ocena pracy egzaminacyjnej musi być adekwatna do obowiązującego organ kryterium przygotowania do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu komornika.

Możliwość dokonania takiej oceny warunkowana jest jednakże spełnieniem przez decyzję (uchwałę) wymogów formalnych określonych w art. 107 § 1 k.p.a., czyli powinna zawierać w szczególności powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne. Nie ulega wątpliwości, że uzasadnienie jest źródłem informacji co do sposobu rozumowania organu i przyjętych przez niego założeń stanowiących podstawę rozstrzygnięcia i jako takie winno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a tym samym ustalenie i wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Tylko taki sposób wskazania motywów rozstrzygnięcia umożliwia Sądowi kontrolę prawidłowości przeprowadzonego postępowania i jego wyniku w postaci decyzji.

Z powyższych względów, zdaniem Sądu, zaskarżona uchwała narusza w/w przepisy procedury administracyjnej w sposób mogący mieć wpływ na rozstrzygnięcie.

Należy bowiem podkreślić, że organ odwoławczy analizując stan faktyczny poszczególnych zadań i jego realizację przez zdającego, dokonał jego ponownej oceny i uwzględnił kilka zarzutów skarżącego skierowanych przeciwko dokonanej ocenie egzaminatorów, doliczając mu punkty za poszczególne zadania. Niestety brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia zastosowanej skali przy uwzględnieniu ustawowego kryterium z art. 31 ust. 3 ustawy: przygotowania do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu komornika.

Zdaniem Sądu, oznacza to bowiem posiadanie, bądź brak przez zdającego konkretnej wiedzy prawniczej i umiejętności zawodowych jej wykorzystania wymaganych na stanowisku komornika sądowego, do którego skarżący aspiruje. Oznacza to, że wymogi materialne wynikające wprost z art. 31 ust. 3 ustawy należy przełożyć na zakres zadań jakie objęte były egzaminem.

W zakresie zakwestionowanych ocen prac pisemnych należy przypomnieć, na co powołał się organ odwoławczy, że tematy do opracowania na część pisemną egzaminu zostały sformułowane w sposób umożliwiający sprawdzenie przygotowania zdającego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu komornika. Treść stanów faktycznych każdego z zadań w temacie pierwszym i drugim poprzedzona została dołączonymi do każdego z tematów załącznikami oraz treścią informacji dla zdającego, zawierających się na stronie drugiej każdego z tematów. W punkcie 1 informacji dla zdającego wskazano sposób wykonania zadania: "Temat należy opracować, podejmując czynności w postępowaniu egzekucyjnym zgodnie z podanym stanem faktycznym (wynikającym z wniosku, tytułu wykonawczego i stanu faktycznego tematu) oraz stanem prawnym obowiązującym na dzień egzaminu, poczynając od założenia akt i opisania okładki do zakończenia postępowania, opracowując temat pod względem merytorycznym, biurowym i rozliczeniowym."

Odnosząc się zatem do oceny zadania objętego tematem pierwszym egzaminu komorniczego - dokonanej przez organ odwoławczy - dotyczącego egzekucji świadczenia pieniężnego na podstawie nakazu zapłaty wydanego w elektronicznym postępowaniu upominawczym należy podnieść, co następuje:

Pierwszy zarzut egzaminatorów dotyczący braku odnotowania przez zdającego faktu wszczęcia postępowania egzekucyjnego w systemie teleinformatycznym został oceniony przez organ odwoławczy za prawidłowy.

Skarżący zakwestionował tę ocenę organu odwoławczego wskazując, że dokonał sprawdzenia wydruku weryfikacyjnego oraz odnotował to na tym wydruku zgodnie z § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2009r. w sprawie szczegółowych czynności Krajowej Rady Komorniczej oraz szczegółowych czynności komornika związanych z egzekucją prowadzoną na podstawie elektronicznego tytułu wykonawczego (Dz. U. Nr 224, poz. 1805).

Zauważyć należy, że Minister Sprawiedliwości przyznał jedynie, że w opracowaniu tematu znajduje się co prawda notatka potwierdzająca wykonanie czynności, o której mowa w § 6 wymienionego rozporządzenia o sprawdzeniu zgodności wydruku weryfikacyjnego z elektronicznym tytułem wykonawczym, ale nie zawiera ono notatki o wykonaniu czynności, o której mowa w § 8 rozporządzenia o odnotowaniu w systemie teleinformatycznym faktu prowadzenia egzekucji. Tym samym nie uwzględnił zarzutu skarżącego oceniając, że omawiane uchybienie ma znaczenie istotne, gdyż dotyczy bezpieczeństwa obrotu prawnego. Zdaniem organu odwoławczego wydania orzeczenia nie można uznać za tożsame z wykonaniem czynności faktycznej w postaci dokonania wpisu w systemie teleinformatycznym, co uzasadniało brak podstaw do podwyższenia oceny w zakresie tego zarzutu.

W ocenie Sądu, powyższa ocena Ministra Sprawiedliwości jest błędna i nieuzasadniona, bowiem została oparta na nietrafnej ocenie stanu faktycznego, jakim jest wykonanie przez skarżącego zadania pierwszego omawianej pracy egzaminacyjnej i nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. Powyższe rozbieżności wymagają odniesienia się do wskazanych norm rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2009r.:

"§ 6. 3. W razie zgodności wydruku weryfikacyjnego z elektronicznym tytułem wykonawczym na wydruku weryfikacyjnym komornik dokonuje adnotacji o następującej treści: "Komornik Sądowy (imię i nazwisko komornika) przy Sądzie Rejonowym w (oznaczenie sądu), Kancelaria Komornicza w (oznaczenie siedziby kancelarii i adresu kancelarii) po dokonaniu sprawdzenia wydruku weryfikacyjnego, w sprawie o sygnaturze akt egzekucyjnych (sygnatura sprawy), przeprowadzonego w dniu (data), o godzinie (godzina i minuta) stwierdza, iż w systemie teleinformatycznym znajduje się elektroniczny tytuł wykonawczy o treści odpowiadającej niniejszemu wydrukowi.". Komornik zaopatruje adnotację we własnoręczny czytelny podpis, pieczęć urzędową komornika oraz datę, w której miesiąc wpisany jest słownie."

"§ 8. Po stwierdzeniu zgodności wydruku weryfikacyjnego z elektronicznym tytułem wykonawczym komornik odnotowuje w systemie teleinformatycznym fakt prowadzenia egzekucji na podstawie elektronicznego tytułu wykonawczego, a po zakończeniu egzekucji - datę jej zakończenia i wynik."

Jak wynika ze wskazań organu odwoławczego w zakresie czynności jakie powinien dokonać komornik dla prawidłowego opracowania pierwszego tematu, wymienionych na k. 7-9 uzasadnienia, jest tam uwidocznione zarówno uczynienie przez komornika adnotacji o treści wskazanej w § 6 ust. 3 rozporządzenia MS z 23 grudnia 2009 r. (k. 7/8 uzasadnienia) jak i – dopiero po przeprowadzeniu egzekucji i jej zakończeniu – odnotowanie w systemie teleinformatycznym wyniku egzekucji, daty jej zakończenia i sporządzenia notatki stwierdzającej ten fakt, o czym stanowi § 8 rozporządzenia jak i art. 816 § 2 k.p.c. ("Jeżeli egzekucja była prowadzona na podstawie tytułu wykonawczego, o którym mowa w art. 783 § 4, wynik egzekucji odnotowuje się w systemie teleinformatycznym").

Co do zasady nie budzi wątpliwości, ze Sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń faktycznych. Jednakże poczynione przez organ odwoławczy ustalenia i ich ocena wymagają konfrontacji z pracą egzaminacyjną skarżącego znajdującą się w aktach administracyjnych. Jak wynika z pracy egzaminacyjnej skarżącego:

- na nakazie zapłaty w postepowaniu upominawczym z 15. 10. 2011 r.(bez nr karty) znajduje się wymagana adnotacja o której mowa w § 6 ust. 3 rozporządzenia MS z 23 grudnia 2009 r. i nie jest to okoliczność sporna;

– na k. 14 akt egzaminacyjnych znajduje się postanowienie z dnia 15 marca 2013 r. autorstwa zdającego o "zakończeniu postepowania egzekucyjnego" (pkt 1), ustalenia jego kosztów (pkt 2), natomiast pkt 3 zawiera zapis: "odznaczyć wynik egzekucji zgodnie z art. 816 k.p.c. w postępowaniu egzekucyjnym w systemie teleinformatycznym".

O ile co do zasady należy przyznać rację organowi, że wydania orzeczenia (postanowienia) nie można uznać za tożsame z faktycznym wykonaniem czynności dokonania wpisu w systemie teleinformatycznym, o tyle samo wydanie tej treści postanowienia w orzeczeniu kończącym postępowanie egzekucyjne oznacza jedynie techniczny brak adnotacji o wykonaniu tego punktu.

W ocenie Sądu, brak adnotacji o wykonaniu nie oznacza jego niewykonania, a w konsekwencji braku wiedzy zdającego. Nie można bowiem pominąć zapisu § 9 cyt. rozporządzenia, który przewiduje jedyną możliwość niewykonania tej czynności. Stanowi bowiem, że "w przypadku gdy czynności komornika w systemie teleinformatycznym nie zostały prawidłowo przeprowadzone z uwagi na nieprawidłowość działania tego systemu, komornik dokumentuje przebieg czynności i stwierdzone nieprawidłowości funkcjonowania systemu teleinformatycznego, sporządzając notatkę urzędową o następującej treści: "Komornik Sądowy (imię i nazwisko komornika) przy Sądzie Rejonowym w (oznaczenie sądu), Kancelaria Komornicza w (oznaczenie siedziby kancelarii i adresu kancelarii), w dniu (data), o godzinie (godzina i minuta) stwierdza, iż system teleinformatyczny obsługujący elektroniczne postępowanie upominawcze nie działa prawidłowo. Nieprawidłowość działania tego systemu polega na (należy wskazać funkcjonalność, która nie działa prawidłowo, pomimo prawidłowej obsługi systemu, ewentualnie wskazać czas trwania nieprawidłowości, ilość prób podjętych celem przeprowadzenia czynności oraz sposób zachowania się systemu), w związku z czym nie było możliwe dokonanie (wskazać czynność, która nie była możliwa do dokonania z powodu nieprawidłowości).". Komornik zaopatruje notatkę urzędową we własnoręczny czytelny podpis, pieczęć urzędową komornika oraz datę, w której miesiąc wpisany jest słownie. Notatka urzędowa powinna być sporządzona natychmiast po stwierdzeniu nieprawidłowego działania systemu. § 10. Komornik zgłasza niezwłocznie nieprawidłowość działania systemu teleinformatycznego prezesowi tego sądu rejonowego, przy którym działa, przedstawiając mu notatkę, o której mowa w § 9".

Tym samym nie można zgodzić się z arbitralną oceną organu, że brak "dokonania czynności faktycznej w postaci wpisu w systemie teleinformatycznym" świadczy o braku wiedzy zdającego w tej części zagadnienia. Zauważyć bowiem należy, że organ nie wyjaśnia nawet, jak technicznie, w praktyce komorniczej, ma wyglądać oczekiwane przez niego "wykonanie czynności faktycznej". Okoliczność, że na egzaminie wymagana była notatka jest bezsporna, ale jej brak należy oceniać przez pryzmat wiedzy kandydata w zakresie merytorycznego opanowania całokształtu zagadnienia, a nie niedopatrzenia wymogu punktu 6 informacji dla zdającego. W takich bowiem okolicznościach do uznania dyskwalifikacji wiedzy zdającego pierwszeństwo ma znajomość uregulowań ustawowych, czy norm wydanych w rozporządzeniach wykonawczych, a w dalszej kolejności wymagane wytyczne zawarte w informacji dla zdającego.

W związku z powyższym, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zadaniem organu odwoławczego będzie ocena, czy w świetle umieszczenia w/w zapisu pktu 3 - w postanowieniu kończącym postępowanie egzekucyjne – można zarzucić egzaminowanemu, że nie dopełnił faktycznej czynności odnotowania w systemie teleinformatycznym faktu prowadzenia egzekucji na podstawie elektronicznego tytułu wykonawczego, a po zakończeniu egzekucji - datę jej zakończenia i wynik- o czym stanowi § 8 rozporządzenia jak i art. 816 § 2 k.p.c. Uwzględniając rezultat tej oceny organ odwoławczy ponownie wypowie się, czy okoliczność ta ma wpływ na podwyższenie oceny w zakresie, skoro uchybieniem jest "brak notatki o wykonaniu czynności, o której mowa w § 8 rozporządzenia o odnotowaniu w systemie teleinformatycznym faktu prowadzenia egzekucji. Niewątpliwie zapis w sentencji postanowienia nie stanowi "notatki" w rozumieniu technicznym, niemniej jednak organ oceni, czy umieszczenie zapisu w postanowieniu nie stanowi o wykonaniu czynności, o której mowa w § 8 rozporządzenia " odnotowania w systemie teleinformatycznym faktu prowadzenia egzekucji" w świetle zakończenia postępowania z datą wydanego postanowienia. Wprawdzie z punktu 6 informacji dla zdającego wynika konieczność sporządzenia notatki dla wykazania wykonania na egzaminie czynności, jednakże ustawowym kryterium oceny zdającego są przesłanki określone w art. 31 ust. 3 ustawy, czyli ocena dokonywanych czynności poprzez pryzmat przygotowania zdającego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu komornika.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ sprecyzuje także, czego nie uczynił w zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., odniesienie się do uznanego zarzutu skarżącego o niesłusznym obniżeniu oceny przez obu egzaminatorów za brak adnotacji o dokonaniu przelewu wyegzekwowanej kwoty na rzecz wierzyciela. Podkreślić bowiem należy, że organ II instancji przyznał, że wprawdzie zapis o wypłaceniu tej kwoty wierzycielowi powinien zostać zamieszczony w karcie rozliczeniowej jako osobna pozycja, jednak uznał za słuszny zarzut, że z poczynionej adnotacji na karcie rozliczeniowej pod poz. 3/13 ("potrącenie z konta") wynika w sposób dostatecznie czytelny, że zdający dokonał wypłacenia wierzycielowi wyegzekwowanej należności i dokonał zapisu "wypłacono wierzycielowi".

Powyższa okoliczność wprawdzie legła u podstaw podniesienia punktacji, jednakże jej wysokość jest niejasna. Jak bowiem wskazał organ "ocenę przyznaną przez każdego z egzaminatorów podniesiono o 1 punkt". Powyższe wymaga uzasadnienia, bowiem w ocenie Sądu taki zapis oznacza, że w zakresie tego zarzutu skarżący otrzymałby łącznie 2 punkty.

Natomiast z zapisu dotyczącego podwyższenia punktacji za uznanie nie w pełni poprawnego, ale zawiadomienia banku, w którym dłużnik ma rachunek, oraz konkubiny dłużnika, że dokonane uprzednio zajęcia ustały - organ odwoławczy "uznał za zasadne podwyższenie przyznanych zdającemu ocen o 0,5 punkta"(k.12 uzasadnienia). Z tak sformułowanego zapisu wynika, że chodzi o "ocenę" każdego z egzaminatorów i oznaczałoby przyznanie łącznie w zakresie tego zarzutu 1 punktu.

Poczynione wywody potwierdza ewidentne i nie budzące wątpliwości do wysokości podwyższenie punktacji o 0,5 pkta w zakresie kosztów postępowania (k.12/13 uzasadnienia) - nie uwzględnionych w ocenie egzaminatora R. M. W konkluzji bowiem organ odwoławczy jednoznacznie stwierdził, że w konsekwencji "podwyższył zakwestionowaną ocenę o 0,5 punkta".

Jak wynika z powyższych rozważań, oznaczałoby to, że organ odwoławczy de facto podwyższył oceny obu egzaminatorów w temacie pierwszym, niezależnie od zastrzeżeń wskazanych na wstępie, o 2+1+0,5, co daje dodatkowe 3,5 punkta, a w konsekwencji oznaczałoby łącznie 33,75 pkt za prace pisemne plus 26,5 pkt za egzamin ustny, co dawałoby łącznie 60, 25 pkt uprawniające do uzyskania oceny pozytywnej. Taka bowiem konkluzja wynika z opisanych przez organ odwoławczy sformułowań i dokonanej w uzasadnieniu oceny, natomiast nie jest potwierdzona ostatecznie wskazanym wynikiem matematycznym, który na k.20 uzasadnienia został określony na 32 punkty za część pisemną.

Należy dodać, że nawet gdyby dokonać odmiennej interpretacji punktacji podwyższonej przez organ odwoławczy, to dodając matematycznie uznane punkty: 1+0,5 + 0,5 otrzymamy 2 dodatkowe punkty, co z kolei podwyższałoby ocenę za tematy pisemne do 32,25 punktów, a nie do 32 punktów, jak ustala organ na k. 20 uzasadnienia.

W ocenie Sądu, prawidłowa natomiast jest ocena dokonana za drugi temat pracy pisemnej. Wbrew ocenie skarżącego organ odwoławczy prawidłowo uznał, że obydwaj egzaminatorzy zasadnie ocenili opracowanie tematu drugiego, przyznając mu po 16 punktów i wskazując następujące uchybienia obniżające ocenę:

błędne obciążenie dłużnika kosztami postępowania,

ponaglenie pracodawcy do wykonania obowiązków pod rygorem wymierzenia grzywny, zamiast jej wymierzenia.

Należy zgodzić się, że w okolicznościach stanu faktycznego sprawy brak było podstaw do obciążenia kosztami postepowania dłużnika w świetle art. 770 zd. 1 k.p.c. w zw. ze zdaniem 3 tego przepisu.

Także zasługiwało na aprobatę skierowanie do pracodawcy pisma (określonego jako ponaglenie) wzywającego do wyjaśnienia przyczyn nieudzielenia żądanych informacji i wskazania osoby odpowiedzialnej za niewykonanie tego w uprzednio zakreślonym (zgodnie z art. 882 § 1 k.p.c.) terminie. Jednakże uchybieniem zdającego było poprzestanie na tym wezwaniu i uznanie go za wyczerpujące zadanie, podczas gdy zostały niewykonane czynności konieczne w świetle treści zadania - w postaci wydania postanowienia o wymierzeniu grzywny właściwej osobie oraz doręczenia go odpowiednim podmiotom. Organ odwoławczy zasadnie uznał, że niezastosowanie przez zdającego przewidzianej przepisami sankcji za niewykonanie przez pracodawcę nałożonych przez komornika obowiązków nie znajduje tym samym podstaw. Skoro z treści zadania wynikało wprost, że obowiązek ten nie został wykonany, to rzeczą zdającego było wykazanie umiejętności właściwego zastosowania przepisów, które określają czynności podejmowane w takiej sytuacji przez komornika i nie wymagało to czynienia żadnych dodatkowych założeń.

Należy przyznać, że przepisy ustawy oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie określenia trybu i sposobu działania zespołu egzaminacyjnego, zgłaszania propozycji pytań przez Krajową Radę Komorniczą i rady izb komorniczych oraz przygotowywania pytań na egzaminy konkursowy i komorniczy (Dz. U. Nr 244, poz. 1800) nie przewidują przygotowania żadnej formy klucza oceny prac pisemnych na egzaminie komorniczym. Zgodnie z art. 31d ust. 1 ustawy, oceny prac dokonują, niezależnie od siebie, dwaj członkowi komisji egzaminacyjnej. Każdy z nich wystawia na piśmie ocenę łączną, wskazując liczbę punktów uzyskanych przez zdającego, wraz z uzasadnieniem. Niewątpliwie posiadają oni autonomię w zakresie oceny opracowania tematów przez zdających. Jednakże nie oznacza to, że wydawane oceny mogą być dowolne.

Dodatkową kwestią uzasadniającą wyeliminowanie zaskarżonego aktu z obrotu prawnego jest podniesiona przez skarżącego i przyznana przez organ możliwość korzystania przed innymi komisjami z tekstów prawnych, komentarzy i orzecznictwa. Organ przyznał, że możliwość taka jest zagwarantowana zdającym jedynie na części pisemnej, co wynika wyraźnie z art. 31c ust. 2 ustawy. Przepisy nie przewidują zapewnienia takiej możliwości zdającym w czasie części ustnej egzaminu komorniczego. Zdaniem organu, w ustawie nie występuje zakaz udostępniania tekstów prawnych na tej części egzaminu, stąd decyzja w tym zakresie pozostawała w kompetencji przewodniczącego danej komisji egzaminacyjnej. Sąd nie podziela arbitralnego poglądu organu, że na gruncie niniejszej sprawy udzielenie zgody na korzystanie z tekstów prawnych w komisji skarżącego nie prowadziłoby do zwiększenia jego szans na uzyskanie wyższej punktacji z części pisemnych. Z pewnością nie spowodowałaby ich zmniejszenia.

Nie można zgodzić się z tezą, że kwestia nierówności warunków - na tle omawianego zagadnienia - pojawiłaby się tylko w sytuacji, gdyby niektórzy ze zdających przed tą samą komisją uzyskali zgodę na korzystanie z tekstów prawnych, a inni zostaliby tej możliwości pozbawieni. Twierdzenie organu, że jeżeli wszyscy zdający przed daną komisją uzyskują taką możliwość lub wszyscy są jej pozbawieni, to komisja ta stosuje wobec wszystkich zdających jednolite warunki udzielania odpowiedzi – co do zasady jest hipotetyczne.

W ocenie Sądu wydaje się oczywiste, że dozwolenie skarżącemu na zapoznanie się z tekstami prawnymi przed udzieleniem pisemnych odpowiedzi powoduje, że po konfrontacji z normami prawnymi miałby większą szansę skorygować swoje błędy np. w odniesieniu do zadania drugiego.

Okoliczność ta powinna zostać uwzględniona pod kątem przestrzegania zasad określonych w art. 32 Konstytucji RP. Ustęp 1 stanowi, że wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Ustęp 2 określa, ze nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.

Pojęcie "wszyscy" należy odnieść – na gruncie sprawy niniejszej - do wszystkich zdających egzamin komorniczy w danym roku, na podstawie obowiązujących w dacie egzaminu norm prawnych, a nie przy odniesieniu do poszczególnych komisji. Od zasady równości Konstytucja nie zna bowiem żadnych odstępstw i wyjątków.

Oznacza to, że stwierdzone uchybienia w zakresie oceny dokonanej za prace pisemne mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadniają uchylenie decyzji organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

O niewykonywaniu uchylonych decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Natomiast o kosztach postępowania obejmujących wpis sądowy Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie związany oceną prawną wyrażoną w niniejszym wyroku (art. 153 p.p.s.a.).