Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1218/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju~Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie WSA Joanna Skiba WSA Przemysław Żmich Protokolant sekretarz sądowy Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2019 r. sprawy ze skargi B. W. i K. N. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] sierpnia 1965 roku Prezydium Rady Narodowej [...] Urząd Spraw Wewnętrznych (Prezydium) orzekło o wywłaszczeniu części nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], o pow. [...] m2 z ogólnej pow. [...] m2 wraz z budynkiem mieszkalnym (Nieruchomość), stanowiącej własność K. N. i R. N.

Decyzją z [...] sierpnia 1966 roku Prezydium orzekło o odszkodowaniu za wywłaszczoną orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 1965 r. część Nieruchomości o pow. [...] m2 z ogólnej pow. [...] m2 wraz z budynkiem mieszkalnym.

Wnioskiem z [..] października 2017 roku Skarżący, B. W. i K. N., następcy prawni dawnych właścicieli Nieruchomości, wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium z [...] sierpnia 1966 roku.

Wskazali, że jest decyzja ta narusza w sposób rażący art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 roku, nr 18, poz. 94, dalej "ustawa z 12 marca 1958 roku"). Wyjaśnili że przepis ten nakłada na organ obowiązek powołania biegłych, sporządzenia przez nich opinii a następnie ich wysłuchania na rozprawie.

Skarżący podnieśli dodatkowo, że w decyzji z [...] sierpnia 1966 roku dokonano potrącenia z kwoty odszkodowania wartości remontu przeprowadzonego na Nieruchomości w 1957 roku, co czego brak było podstawy prawnej.

Minister Inwestycji i Rozwoju (Minister) decyzją z [...] marca 2019 roku odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium z [...] sierpnia 1966 roku.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wyjaśnił, że wydając decyzję o wywłaszczeniu Nieruchomości, Prezydium odroczyło wydanie decyzji o odszkodowaniu stosownie do art. 22 ust. 2 ustawy z 12 marca 1958 roku. Rozprawa odszkodowawcza, o terminie której powiadomieni zostali współwłaściciele nieruchomości, odbyła się [...] sierpnia 1966 roku. Współwłaściciele nieruchomości wnieśli w trakcie rozprawy o przyznanie odszkodowania za budynek bez dokonywania potrąceń z tytułu remontu przeprowadzonego w 1957 roku.

W rozprawie nie wziął udziału biegły, który sporządził wycenę. Jego nieobecność organ nadzoru uznał za naruszenie przepisów postępowania. Wyjaśnił jednak sama nieobecność biegłego na rozprawie, bez wykazania jej wpływu na wysokość ustalonego odszkodowania, nie może być uznana za rażące naruszenie prawa.

Minister wyjaśnił dalej, że podstawą obliczenia wysokości odszkodowania za grunt był art. 8 ust.7 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku. Zgodnie z jego brzmieniem, jeżeli wywłaszczenie gruntu w mieście lub osiedlu następuje na cele budowy lub poszerzenia ulicy lub placu albo na wyrównanie granic zieleni publicznej, wywłaszczenie części działki budowlanej nieprzekraczającej 25% jej obszaru odbywa się bez odszkodowania. Odszkodowanie należy się według zasad określonych w ust. 6 tylko za część wywłaszczanego gruntu, która przekracza 25% obszaru nieruchomości.

Z akt sprawy wynika, że Nieruchomość miała powierzchnię [...] m2, zaś w związku z planowaną budową ulicy wywłaszczeniu podlegała jej część o pow. [...] m2. Wobec powyższego, odszkodowanie za grunt o pow. [...] m2 nie przysługiwało, bowiem wywłaszczana część nieruchomości nie przekraczała 25% obszaru całej nieruchomości.

A zatem mimo braku udziału biegłego Prezydium prawidłowo ustaliło, że odszkodowanie za grunt nie należy się, bowiem wywłaszczona część działki nie przekraczała 25 % jej obszaru.

Minister wskazał, że wywłaszczona część nieruchomości położona była w mieści [...] przy ul. [...] i stanowiła działkę budowlaną. Skarżący nie przedstawili jakichkolwiek dowodów potwierdzających ich zarzuty, iż pozostała po wywłaszczeniu część nieruchomości o pow. [...] m2 nie była działką budowlaną.

Minister wyjaśnił, że biegły rzeczoznawca ustalił odszkodowanie za posadowiony na przedmiotowej nieruchomości budynek mieszkalny stosownie do art. 8 ust. 11 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku. Szczegółowej wyceny budynku mieszkalnego biegły dokonał na podstawie cennika P.Z.U, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 lipca 1962 roku w sprawie szczegółowych norm szacunkowych dla budynków (Dz. U. Nr 42, poz. 198) oraz na podstawie oględzin i przy uwzględnieniu faktycznego stanu budynku. Jak wynika z operatu szacunkowego z [...] marca1965 r. biegły T. M. - rzeczoznawca Prezydium Rady Narodowej [...] - ustalił wartość rzeczywistą budynku na kwotę [...] zł, po uwzględnieniu 45 % współczynnika zużycia.

Natomiast kwestia wykorzystania przez biegłego rzeczoznawcy cennika P.Z.U w procesie wyceny składników budowlanych dotyczy wyłącznie metodyki szacunkowej stosowanej ówcześnie przez biegłych rzeczoznawców. Przepisy wykonawcze, w tym m.in. ww. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lipca 1962 roku w sprawie szczegółowych norm szacunkowych dla budynków nakazywały biegłym wyliczać odszkodowanie za budynek mieszkalny m.in. w oparciu o cennik P.Z.U. (§ 2 ust. 1 rozporządzenia).

A zatem łączne odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość wyniosło [...] zł i w takiej wysokości zostało przyznane kwestionowaną decyzją Prezydium.

Tym samym należało stwierdzić, że nie doszło w przedmiotowym postępowaniu odszkodowawczym do naruszenia przepisów ustawy wywłaszczeniowej z 12 marca 1958 roku, bowiem budynek został wyceniony - wbrew twierdzeniom skarżących - przez biegłego rzeczoznawcę, a operat stały się podstawą do ustalenia wysokości odszkodowania w decyzji odszkodowawczej.

Odnosząc się do zarzutu skarżących w przedmiocie nieuzasadnionego potrącenia części odszkodowania z tytułu przeprowadzonego w 1957 roku remontu budynku mieszkalnego, Minister wskazał, że z treści decyzji z [...] sierpnia 1966 r. nie wynika jednoznacznie i bezspornie, iż potrącenia zostało dokonane. W osnowie decyzji brak jest bowiem kategorycznego rozstrzygnięcia w tym zakresie, dodatkowo organ wywłaszczeniowo-odszkodowawczy nie rozstrzygał jaka kwota odszkodowania - po dokonaniu potrącenia z tytułu remontu - miałaby przysługiwać wywłaszczonym współwłaścicielom. Z treści decyzji wynika, że odszkodowanie obejmuje należności za budynek mieszkalny w kwocie [...] zł, zaś podmiotem zobowiązanym przez organ do wypłaty tej kwoty jest Zarząd Dróg i Zieleni [...]. Co prawda w następnym akapicie wskazano, że z sumy ustalonego odszkodowania należy potrącić ciążące na wywłaszczonej nieruchomości kwoty należne Państwu i bankom państwowym, w tym również kwoty należne Państwu z tytułu remontu, przebudowy lub nadbudowy budynków na nieruchomościach wywłaszczonych, bez względu na to czy zostały one zabezpieczone przez wpis do hipoteki, jednakże opisany fragment decyzji należy najprawdopodobniej postrzegać jako przywołanie treści obowiązujących wówczas przepisów prawa, a nie władcze rozstrzygnięcie organu w przedmiocie należnego odszkodowania. Wątpliwości w zakresie ewentualnego potrącenia części odszkodowania nie rozwiewa również treść uzasadnienia kwestionowanej decyzji (oraz jej jednoczesne zestawienie z osnową). W uzasadnieniu decyzji Prezydium wskazano, że na rozprawie odszkodowawczej w dniu [...] sierpnia 1966 roku wywłaszczani wnosili o ustalenia odszkodowania za budynek mieszkalny bez dokonania potrąceń z tytułu remontu przeprowadzonego w 1957 r. W wyniku wspomnianej rozprawy postanowiono wydać orzeczenie o odszkodowaniu za budynek mieszkalny w kwocie [...] zł bez odszkodowania za grunt (...). Zauważalny jest brak nawiązania do kwestii ewentualnego potrącenia części odszkodowania z tytułu przeprowadzonego w 1957 roku remontu, w uzasadnieniu nie wskazano również jaka kwota odszkodowania przypadałaby współwłaścicielom po dokonaniu potrącenia.

W konsekwencji, w ocenie Ministra nadzorowana decyzja z [...] sierpnia 1966 roku nie naruszała prawa w stopniu rażącym.

Organ ustalił również że decyzja z [...] sierpnia 1966 roku nie naruszała pozostałych przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Decyzja ta wydana została przez organ właściwy rzeczowo i miejscowo oraz powołano w niej prawidłową podstawę prawną. Nie dotyczyła ona również sprawy rozstrzygniętej poprzednio inną decyzją administracyjną i została skierowana do osób będących stronami postępowania. Również wykonanie tej decyzji, w dacie jej wydania, nie prowadziło do czynu zagrożonego karą, ani też nie zawierała wady powodującej jej nieważność związku z tym Minister nie znalazł podstaw do stwierdzenia jej nieważności.

Nie zgadzając się z tym stanowiskiem Skarżący wnieśli do tutejszego sądu skargę, w której decyzji Ministra zarzucili :

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że decyzja Prezydium z [...] sierpnia 1966 roku nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa w zw. z:

1) art. 18 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków w zw. z zasadą niedziałania prawa wstecz, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że stosując przepisy ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków Prezydium Rady Narodowej kierowało się bezpośrednim stosowaniem ww. ustawy t tym samym mogło potrącić z odszkodowania za wywłaszczony budynek, koszty remontu budynku, który zakończył się w 1957 r. tj. przed wejściem w życie ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 roku o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków;

2) art. 21 ustawy z 12 marca 1958 roku poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż brak udziału biegłego w rozprawie administracyjnej nie stanowi naruszenia prawa w stopniu rażącym;

3) § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 1962 roku w sprawie szczegółowych norm szacunkowych dla budynków na wywłaszczanych gruntach (Dz.U.1962.42.198, dalej : "rozporządzenie z 17 lipca 1962 roku") poprzez jego niezastosowanie do ustalenia wysokości odszkodowania, w sytuacji, w której w związku z faktem, iż postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte po wejściu w życie ww. rozporządzenia, winno ono być stosowane przy ustalenia wysokości odszkodowania.

4) § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 maja 1966 roku zmieniające treść § 3 rozporządzenia z dnia 17 lipca 1962 r roku w sprawę szczegółowych norm szacunkowych dla budynków na wywłaszczonych gruntach (Dz.U.1966.18.113, dalej "rozporządzenie z 13 maja 1966 roku") poprzez jego niezastosowanie przy ustaleniu wysokości odszkodowania, także dla spraw w dniu wejścia w życie (13 maja 1966) jeszcze nie zakończonych (przedmiotowa decyzja została wydana [...] sierpnia 1966 r).

lI. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.

1) art. 7 k.p.a, art. 12 §1 k.p.a., art, 10 §1 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a. art. 8,9 k.p.a. i art 80 k.p.a. poprzez

a) brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w zakresie ustalenia:

- czy potrącenie kosztów remontu z przyznanego odszkodowania na podstawie decyzji Prezydium z [...] sierpnia 1966 roku zostało faktycznie dokonane - w konsekwencji błędne przyjęcie, że brak jest dowodów na w/w potrącenie;

- charakteru pozostałej po wywłaszczeniu części nieruchomości o powierzchni [...] m2,

b) całkowite pominięcie istotnego w sprawie dowodu, jakim jest Protokół z rozprawy administracyjnej z dnia [...] sierpnia 1966 r, który to dokument wskazuje na oczywistą niezgodność postanowień udokumentowanych podczas rozprawy z treścią postanowień zawartych w późniejszej decyzji z dnia [...] sierpnia 1966 r.,

c) niewskazanie stronie na okoliczności, które zdaniem Organu determinowały pozytywne rozstrzygnięcie sprawy tj.

2) art. 9 oraz art. 12 §1 k.p.a. poprzez niepoinformowanie wnioskodawców o okolicznościach faktycznych w rozpatrywanej sprawie przed wydaniem decyzji, m. in. o brakujących dowodach, które mogłyby mieć istotny wpływ na wydaną decyzję z jednoczesnym brakiem wnikliwości i wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zobowiązanie organu, stosownie do treści art. 145a § 1 p.p.s.a., do wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Prezydium z [...] sierpnia 1966 roku w terminie 60 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie 13 września 2019 roku, sąd dopuścił uwzględnił wniosek dowodowy Skarżących i dopuścił dowód z dołączonych przez nich do skargi dokumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Skarga jest niezasadna, zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Na wstępie przypomnieć należy, że decyzja Ministra ma charakter nadzorczy. W postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z [...] marca 2019 roku organ badał, czy decyzja Prezydium z [...] sierpnia 1966 roku dotknięta był wadą nieważności, w szczególności wadą rażącego naruszenia prawa. Zatem tylko w przypadku uznania, że decyzja z [...] sierpnia1966 roku rażąco narusza prawo organ mógł wyeliminować ją z obrotu poprzez stwierdzenie nieważności. Inne naruszenia, nawet takie, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji w ramach kontroli instancyjnej, nie mogły być uznane za wystarczające do stwierdzenia nieważności decyzji.

Podstawowym zarzutem stawianym przez Skarżących decyzji z [...] sierpnia 1966 roku był zarzut dotyczący potrącenia z kwoty odszkodowania kosztów remontu przeprowadzonego w 1957 roku. W ocenie Skarżących, okoliczność ta świadczy o rażącym naruszeniu prawa, w tym art. 18 ustawy z dnia 22 kwietnia 1958 roku o remontach i odbudowie budynków (Dz. U. z 1959 roku, nr 27, poz. 166, dalej "ustawa z 22 kwietnia 1958 roku"),

Zarzut ten uznać należało za niezasadny.

Rzeczywiście, w decyzji z [...] sierpnia 1966 roku znajduje się zapis mówiący o potrąceniu z odszkodowania ciążących na wywłaszczonej nieruchomości kwot należnych Państwu z tytułu remontu, przebudowy lub nadbudowy budynków na nieruchomościach wywłaszczonych, bez względu na to czy zostały one zabezpieczone przez wpis do hipoteki. Sąd podziela jednak stanowisko Ministra, że zapis ten stanowi powtórzenie brzmienia art. 13 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 roku zgodnie z którym z sumy ustalonego odszkodowania potrąca się ciążące na wywłaszczonej nieruchomości kwoty należne Państwu i bankom państwowym.

Dodatkowo, jak słusznie zwrócił uwagę Minister, w treści decyzji z [...] sierpnia 1966 roku nie ma żadnego zapisu nakazującego potrącenie z sumy odszkodowania określonej kwoty przez podmiot zobowiązany do wypłaty. Innymi słowy, decyzja z [...] sierpnia 1966 roku nie nałożyła na żaden podmiot uprawnienia do żądania jakiejkolwiek kwoty.

W sentencji decyzji wskazano, że przyznane zostaje odszkodowanie w kwocie po [...] złotych na rzecz każdego ze współwłaścicieli, odszkodowanie obejmuje należność za budynek mieszkalny w kwocie [...] złote. Zobowiązano również Zarząd Dróg i Zieleni w [...] do wypłacenia sumy odszkodowania w trybie przewidzianym w art. 12 ust. 2 ustawy z 12 marca 1958 roku.

Przywołanym w sentencji decyzji art. 12 ust. 2 ustawy z 12 marca 1958 roku w brzmieniu obowiązującym w dacie jej wydania przewidywał, że suma odszkodowania za inną nieruchomość niż stanowiącą gospodarstwo rolne, hodowlane lub ogrodnicze płatna jest do wysokości kwoty 6.000 zł w terminie najpóźniej trzech miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o odszkodowaniu; nadwyżka ponad tę kwotę płatna jest w równych ratach rocznych nie przekraczających 12.000 zł.

W uzasadnieniu decyzji Prezydium powołano się na ustawę z 22 kwietnia 1958 roku, wyjaśniając, że przed jej wejściem w życie został przeprowadzony remont kapitalny, określony we wniosku o wywłaszczenie na kwitę [...] złotych.

W dalszej części uzasadnienia przywołano jednak stanowisko właścicieli, którzy wnosili o ustalenie odszkodowania za budynek bez dokonywania potrąceń z tytułu remontu. W kolejnym akapicie uzasadnienia swojej decyzji Prezydium wskazało, że postanowiono przyznać odszkodowanie w kwocie [...] złotych, bez odszkodowania za grunt.

Skarżący dołączyli do skargi dokumenty, z których wynika, że Sąd Powiatowy dla miasta [...] postanowieniem z [...] stycznia 1967 roku uwzględnił wniosek z [...] grudnia 1966 roku Zarządu Dróg i Zieleni Miejskiej w [...] o złożenie do depozytu sądowego kwoty [...] złotych należnej K. N. i R. N., należnej im z tytułu odszkodowania za wywłaszczenie Nieruchomości.

Dokumenty te potwierdzają jednak, że pomniejszenie kwoty odszkodowania ustalonej decyzją nastąpiło na podstawie czynności podmiotu zobowiązanego do wypłaty, dokonanych już po wydaniu decyzji. Czynności podjętych przez podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania po dacie wydania decyzji ustalającej kwotę odszkodowania nie można jednak uznać za uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji.

W konsekwencji sąd uznaje również za niezasadny wiążący się z tym zarzutem zarzut zaniechania przez organ wyjaśnienia, czy rzeczywiście doszło do potrącenia kwoty odszkodowania. Rażące naruszenie prawa nie może być utożsamiane z czynnościami podjętymi przez określony podmiot już po wydaniu decyzji. Nie można zatem czynić organowi nadzoru zarzutu, że nie zbadał, jakie czynności faktyczne podejmowane były już po wydaniu decyzji przez podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania w określonej kwocie.

Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nieobecność biegłych na rozprawie nie stanowi rażącego naruszenia art. 21 ustawy z 12 marca 1958 roku sąd uznaje za niezasadny.

Jak wynika z akt administracyjnych, w przedmiotowej sprawie biegły sporządził wycenę domu. Właściciele budynku znali ją i akceptowali, wnosząc o ustalenie odszkodowania w wysokości wskazanej w opinii biegłego. Okoliczność ta wynika wprost z protokołu rozprawy z [...] sierpnia 1966 roku. Kwota odszkodowania objęta decyzją odpowiada kwocie ustalonej w opinii biegłego. W takiej sytuacji uznać należy, że nieobecność biegłego na rozprawie nie stanowi rażącego naruszenia art. 21 ustawy z 12 marca 1958 roku.

Zarzut naruszenia dwóch rozporządzeń, to jest rozporządzenia z 17 lipca 1962 roku i z 13 maja 1966 roku, poprzez nieodniesienie się do powołanych przez Skarżących przepisów owych aktów sąd uznaje za niezasadny

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że rozporządzenie z 13 maja 1966 roku to rozporządzenie zmieniające rozporządzenie z 17 lipca 1962 roku. Rozporządzenie z 17 lipca 1962 roku obowiązywało do 10 października 1974 roku.

W przywołanym przez Skarżących § 1 rozporządzenia z 13 maja 1966 roku zmieniono § 3 rozporządzenia z 17 lipca 1962 roku. Określony w znowelizowanym § 3 rozporządzenia z 17 lipca 1962 roku przeciętny koszt wybudowania domu jednorodzinnego pięcioizbowego odnosił się do ustalenia odszkodowania za inny budynek mieszkalny, niż określony w 8 ust. 9 ustawy z 12 marca 1958 roku.

Zgodnie z art. 8 ust. 9 ustawy z 12 marca 1958 roku "Odszkodowanie za dom jednorodzinny, za dom mieszkalny stanowiący własność spółdzielni mieszkaniowej lub zajmujący nie więcej niż cztery lokale, z których każdy stanowi odrębną własność nieruchomą, a żaden nie zawiera więcej niż 5 izb, albo za budynek przeznaczony do wykonywania w nim przemysłu, rzemiosła lub handlu, powinno odpowiadać kosztom odtworzenia budynku zmniejszonym stosunkowo do stopnia jego zużycia."

Innymi słowy, przeciętny koszt wybudowania domu jednorodzinnego pięcioizbowego, określony w § 3 rozporządzenia z 17 lipca 1962 roku (w brzmieniu znowelizowanym rozporządzeniem z 13 maja 1966 roku) odnosił się do budynku innego niż dom jednorodzinny, dom mieszkalny stanowiący własność spółdzielni mieszkaniowej, lub dom zajmujący nie więcej niż cztery lokale z których każdy stanowi odrębną własność nieruchomą, a żaden nie zawiera więcej niż 5 izb.

Z akt administracyjnych poprzedzających wydanie decyzji z [...] sierpnia 1966 roku nie wynika, by budynek, za który przyznano odszkodowanie stanowił inny budynek niż określony w art. 8 ust. 9 ustawy z 12 marca 1958 roku.

Dodatkowo należy wskazać, że Minister w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia przywołał rozporządzenie z 17 lipca 1962 roku, wyjaśnił że kwota odszkodowania została ustalona stosownie do § 2 ust 1 tego aktu. Skoro kwota odszkodowania ustalona została stosownie do przepisów § 2 ust 1 rozporządzenia z 17 lipca 1962 roku, nie można stawiać organowi zarzutu, że nie odnosił się w swoim rozstrzygnięciu do pozostałych przepisów rozporządzenia.

Zarzuty dotyczące niezbadania jaki charakter miała pozostała część nieruchomości sąd uznaje za niezasadne.

Z uzasadnienia decyzji z [...] sierpnia 1966 roku wynika, że w ocenie organu orzekającego o odszkodowaniu, nieruchomość objęta wywłaszczeniem była działką o której mowa w art. 8 ust. 7 ustawy z 12 marca 1958 roku, a więc działką budowlaną. Skoro wywłaszczona powierzchnia obejmowała mniej niż 25% działki, Prezydium uznało, że odszkodowanie za grunt pod budynkiem nie przysługuje.

Sąd podkreśla w tym miejscu, że jak wynika z akt sprawy, ustalenia te nie były kwestionowane przez właścicieli nieruchomości, którzy ani w toku rozprawy poprzedzającej wydanie decyzji wywłaszczeniowej, ani w toku rozprawy z [...] sierpnia 1966 roku nie wskazali, by odszkodowanie powinno obejmować grunt pod budynkiem.

Podniesiony przez Skarżących zarzut nie zbadania, czy działka rzeczywiście była działką budowlaną oznacza, że Skarżący dążą do przeprowadzenia kontroli decyzji z [...] sierpnia 1966 roku w zwykłym trybie odwoławczym nie zaś w trybie stwierdzenia nieważności decyzji. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. organ zobowiązany jest do zbadania, czy decyzja dotknięta jest określonymi wadami, nie zaś do ponownego prowadzenia postępowania dowodowego.

Sąd wyjaśnia końcowo, że nawet przedłożone przez Skarżących na etapie skargi dokumenty, to jest wypis z rejestru gruntów dotyczą stanu istniejącego w 1991 roku, zaś wykaz zmian – 1981 roku.

Sąd nie podziela również zarzutu pominięcia przez organ protokołu rozprawy z [...] sierpnia 1966 roku. Organ przywołał ten protokół w uzasadnieniu swojej decyzji (str. 3 uzasadnienia decyzji). Okoliczność, że organ inaczej ocenił ten dokument, niż oczekiwali tego Skarżący nie możne być utożsamiona z jego pominięciem.

Skarżący zarzucili również organowi naruszenie art. 9 i art. 12 k.p.a. wskazując, że organ nie wyjaśnił skarżący, że istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma fakt dokonania potrącenia odszkodowania. Skarżący dołączyli do skargi dokumenty dotyczące przeznaczenia nieruchomości dążąc do wykazania, że działka nie miała charakteru budowlanego tylko rolny, co uzasadniałoby przyznanie odszkodowania również za grunt pod budynkiem.

Odnosząc się do tych zarzutów sąd przypomina, że postępowanie dotyczyło stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa. Jak już wcześniej wskazywano, w postępowaniu takim badane jest, czy decyzja rzeczywiście rażąco narusza prawo, a więc jaki charakter miał przepis, którego naruszenie wnioskodawca zarzuca i czy w realiach danej sprawy można uznać, że przepis ten naruszony został rażąco. Rzeczywiście, mogą zaistnieć sytuacje, w których uwzględniając materiał dowodowy zgromadzony przed wydaniem decyzji badanej w postępowaniu nadzorczym okazuje się, że narusza ona rażącą prawo materialne, bowiem stan faktyczny sprawy nie pozwalał na zastosowanie określonego przepisu.

Jak jednak wskazuje się w orzecznictwie, a sąd rozpoznający sprawę poglądy te w pełni podziela, badanie takie prowadzone jest wyłącznie na podstawie zamkniętego materiału dowodowego, tj. materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem decyzji podlegającej kontroli - takich, którymi dysponował organ wydając kwestionowaną decyzję. W ramach postępowania nieważnościowego organ nie może zatem dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych, ani też kwestionować stanu faktycznego spraw zakończonej decyzją stanowiącą przedmiot kontroli prowadzonej w tym postępowaniu nadzorczym Organ nie orzeka zatem co do istoty sprawy rozstrzygniętej w badanej decyzji, lecz jako organ kasacyjny w oparciu o zebrany materiał dowodowy i obowiązujący na moment wydania kontrolowanej decyzji stan prawny (por. np.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2014 r., II GSK 1617/12 oraz 25 kwietnia 2013 r., I OSK 1822/11, z 9 kwietnia 2019 roku, I OSK 1478/17)..

Tak więc charakter postępowania nadzorczego oznacza, że nie można postawić organowi zarzutu naruszenia art. 9, art. 12 czy też art. 79a § 1 k.p.a. poprzez nie wskazanie przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane. W sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji nie można bowiem mówić o istnieniu przesłanek zależnych od strony, badane są wyłącznie określone ustawowo wady decyzji.

Dodatkowo, odnosząc się do wskazanego wprost w skardze zarzutu, że organ nie wyjaśnił Skarżącym znaczenia, jakie ma dla niego kwestia faktycznego potrącenia należności zarzutu sąd przypomina, że kwestia ta nie miała znaczenia dla oceny zgodności z prawem decyzji przyznającej odszkodowanie. Organ w uzasadnieniu decyzji prawidłowo odwołał się do treści orzeczenia z [...] sierpnia 1966 roku i wyjaśnił, że w orzeczeniu tym brak jest w kategorycznego rozstrzygnięcia co do konieczności dokonania potrącenia. To stanowisko przesądza o prawidłowości decyzji nadzorczej. Pozostałe rozważania dotyczące ewentualnego związku potrącenia i jego powiązania z ważnością decyzji, czy też możliwości ewentualnego zastosowania przepisów ustawy z 22 kwietnia 1959 roku były zbędne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Ta jednak wadliwość uzasadnienia decyzji z [...] marca 2019 roku pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.

Podsumowując sąd wskazuje, że w pełni podziela pogląd, zgodnie z którym o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wówczas, gdy podjęte rozstrzygnięcie jest w sposób oczywisty sprzeczne z treścią, niebudzącej wątpliwości i mającej zastosowanie w danej sprawie normy prawnej. Innymi słowy, rażącym naruszeniem prawa jest dotknięta decyzja, której treść stanowi zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (por. wyrok NSA z 13 czerwca 2019 roku, I OSK 2147/17 ). W niniejszej sprawie nie można uznać, by decyzja z [...] sierpnia 1966 roku naruszała w sposób rażący art. 21 i 22 ustawy z 12 marca 1958 roku ani też przepisy powołanych przez Skarżących rozporządzeń z 13 maja 1966 roku i 17 lipca 1962 roku.

Uznając zatem zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.