Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 283/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6063 Opłaty eksploatacyjne
Hasła tematyczne: Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.140 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2126
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2021 r. sprawy ze skarg M. B., D. I. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie opłaty podwyższonej za wydobycie kopaliny bez koncesji oddala skargi.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...]r. nr [...]Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w K. uchylił w całości decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z [...]r., znak: [...], którą naliczono skarżącemu M.B. solidarnie z D.I. opłatę podwyższoną w wysokości [...]zł za wydobycie bez wymaganej koncesji [...]ton kopaliny - piasku, w okresie od [...]roku do [...]roku i ustalił:

1) M.B. opłatę podwyższoną w kwocie [...] zł za wydobycie bez wymaganej koncesji [...]t kopaliny – piasku z działki ewidencyjnej nr [...]w K., w okresie od [...] r. do [...] r. i zobowiązał wydobywającego do jej wniesienia proporcjonalnie na konto gminy Z. i Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW),

2) oraz D.I. opłatę podwyższoną w kwocie [...] zł za wydobycie bez wymaganej koncesji [...]t kopaliny – piasku z działki ewidencyjnej nr [...]w K., w okresie od [...] r. do [...] r. i zobowiązał wydobywającego do jej wniesienia proporcjonalnie na konto gminy Z. i Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 i z 2018 r. poz. 149, dalej: kpa), w związku z art. 140 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 2 ustawy z 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2017 r. poz. 2126, dalej pgg).

Rozstrzygnięcie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym oraz w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 12 czerwca 2019 r., sygn.. akt III SA/Gl 463/18, którym Sąd uchylił decyzję Prezesa WUG z [...]r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu solidarnie na skarżących, M.B. i D.I. (dalej skarżący) opłatę podwyższoną w kwocie [...]zł z tytułu wydobycia [...]ton kopaliny w okresie od [...] do [...] r. bez wymaganej koncesji. Wyrok ten uprawomocnił się, gdyż nie został zaskarżony.

Z jego uzasadnienia wynika, że pismem z [...]r. Komenda Powiatowa Policji w S. poinformowała OUG o możliwym wydobywaniu kopaliny - piasku bez wymaganej koncesji w miejscowości K., gmina Z., powiat [...].

Przeprowadzone postępowanie administracyjne przez organ nadzoru górniczego potwierdziło, że obaj skarżący w okresie od [...] do [...]r. prowadzili wydobycie piasku na działce [...]nie posiadając koncesji. W związku z tym organ ustalił dla nich solidarnie do zapłaty opłatę podwyższoną z tego tytułu czemu dał wyra z w decyzji z [...]r.

Dla potrzeb wyliczenia opłaty podwyższonej organ ustalił ubytek wydobytej kopaliny, odspojonej od górotworu, obliczono komputerowo za pomocą licencjonowanych programów: "MicroMap" wersja 5.51 firmy CODER (metoda warstwicowa), WinKalk wersja 4.05 firmy CODER, C-Geo v.8.10.10.17 firmy Softiine, Excel 2013. Zastosowano metodę warstwicową, opierając się na przesłance, że wydobyta kopalina prawie w 100% znajduje się na [...] składowiskach zlokalizowanych obok zawodnionych wyrobisk. Do tak ustalonej ilości kopaliny dodano objętość piasku wywiezioną do budowy altany ([...] wywrotki po [...] m3). W oparciu o takie wyliczenia organ I instancji ustalił, że z terenu działki nr [...]wydobyto [...] m3 piasku ([...],[...] + [...]). Opłatę podwyższoną dla piasków i żwirów ustala się od ilości wyrażonej w tonach. Ciężar kopaliny przyjęto [...] t/m3, co jest najniższą wartością w udokumentowanych złożach piasków w Gminie Z.. Przeliczenie objętości kopaliny na masę dokonano wg wzoru: [...]m3 x [...]t/m3 = [...]ton. Obliczeń dokonano po dwóch wizjach na spornej działce i na podstawie pomiarów uprawnionych mierniczych. Wizje ujawniły powstanie dwóch nowych wyrobisk wgłębnych zawodnionych o pow. [...] m2 i świeże ślady wydobycia piasku. W trakcie wizji [...]r. na działce pracowały dwie koparki na podwoziu gąsienicowym, świeże ślady wywozu piasku i pięć składowisk piasku o wysokości max. [...] m. Wykonano dokumentację fotograficzną, szkice sytuacyjne i pomiary na podstawie których sporządzono dokumentacje kartograficzną. Druga wizja [...]r. nie potwierdziła dalszego prowadzenia prac a uczestniczący w niej skarżący wyjaśnili, że roboty ziemne na dzierżawionej również wspólnie działce mają na celu przygotowanie stawów do hodowli ryb, uprządkowanie i rekultywacja terenu. W czerwcu rozpoczęli pogłębianie wyrobisk przez wydobywanie piasku składowanego na działce. Wywieziono tylko dwa samochody piasku dla budowy altanki wiejskiej (własność gromadzka). Nie mają decyzji ani zezwolenia dla urządzenia stawów ani koncesji na wydobywanie pisaku. Wymóg ten jest im znany, gdyż D. I. prowadzi piaskownię. Posiadają tylko pismo Wójta zezwalające na rekultywację terenu przez odmulenie, pogłębienie i wyczyszczenie terenu oraz wycinkę. W czerwcu przystąpili do odtworzenie pierwszego z trzech stawów. (zeznania z [...]r. i [...]r. Wójt Gminy potwierdził wydanie zgody na prowadzenie prac konserwacyjnych stawów rozumianych jako wykonywanie robót mających na celu utrzymanie obiektu w dobrym stanie w celu zabezpieczenia przed szybkim zniszczeniem, co jednak nie usprawiedliwiało zakresu prowadzonych robót.

Zgodnie z wierszem 33 tabeli z Obwieszczenia Ministra Środowiska z 1 września 2016 r w sprawie stawek opłat na rok 2017 z zakresu przepisów prawa geologicznego i górniczego (MP z 2016 r., poz. 888) stawka opłaty eksploatacyjnej dla piasków i żwirów w roku 2017 wynosiła 0,59 zł/t. Art. 140 ust. 3 pkt 3 pgg stanowi, ze opłatę podwyższoną za wydobywanie kopalin ustala się w wysokości czterdziestokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej bez koncesji kopaliny. Ponieważ zgodnie z art. 140 ust. 5 pgg stawkę opłaty podwyższonej ustala się stosując stawki obowiązujące na dzień wszczęcia postępowania, w tym przypadku [...]r., to wynosi ona: [...] ton x [...]zł x [...]= [...]zł. Taka też opłatę podwyższona organ ustalił solidarnie skarżącym w decyzji z [...]r.

Od decyzji tej obaj wydobywający wnieśli odwołanie uznając, że jest dla nich wielce krzywdząca i w żadnym stopniu nie koresponduje ze stopniem zawinienia. Wskazali że celem wykonanych robót ziemnych nie była eksploatacja kopaliny z zamiarem uzyskania korzyści majątkowych, lecz przygotowanie stawów do hodowli ryb. Podkreślili, iż wykonane prace miały na celu uporządkowanie terenu działki [...]w K., na terenie której w latach 60-tych XX wieku eksploatowana była glina do produkcji cegły palonej, a teren poeksploatacyjny chcieli uporządkować zgodnie z dokonanymi ustaleniami z Gminą, od której wydzierżawili działkę.

Decyzją z [...]r. organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję uznając, że nie narusza ona prawa. Poglądu tego nie podzielił WSA w Gliwicach we wskazanym wyroku z 12 czerwca 2019 r., który uchylił zaskarżoną decyzję i sprawę przekazał organowi odwoławczemu do ponownego rozpatrzenia odwołania. Jak wynika z uzasadnienia wyroku art. 140 ust. 1 pgg stanowi, że działalność wykonywana bez wymaganej koncesji albo bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych podlega opłacie podwyższonej, przy czym opłatę podwyższoną za wydobywanie kopalin ustala się w wysokości czterdziestokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej bez koncesji kopaliny (ust. 3 pkt 3). Zgodnie zaś z art. 143 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pgg w sprawach określonych niniejszym działem stroną postępowania jest odpowiednio podmiot, który prowadzi działalność bez wymaganej koncesji, a w przypadku jego braku - właściciel nieruchomości albo inna osoba posiadająca tytuł prawny do nieruchomości, na której jest prowadzona ta działalność lub roboty geologiczne. Przesłankami do wydania decyzji dotyczącej naliczenia opłaty podwyższonej jest prowadzenie wydobycia przez podmiot, który nie posiada koncesji i nie zgłosił organowi nadzoru górniczego zamiaru wydobywania kopaliny dla zaspokojenia potrzeb własnych. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 19 pgg złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą, zaś zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, kopaliną wydobytą jest całość kopaliny odłączonej od złoża. Oznacza to, że proces odłączania kopaliny od jej złoża stanowi jej wydobycie.

Jak ustalił Sąd faktu odłączania piasku od złoża nie negują obaj skarżący, pogłębianie stawu i rekultywacja terenu. Akcentują głownie brak celu sprzedaży i osiągania korzyści, co nie stanowi przesłanki wymierzenia opłaty podwyższonej. Wobec tego, nawet wydobycie rozumiane jako odłączenie od złoża, które nie prowadzi do uzyskania korzyści finansowej przez wydobywającego stanowi wypełnienie pierwszej z przesłanek wymierzenia opłaty. Braku koncesji skarżący także nie kwestionuje, podobnie jak odłączenia piasku od złoża, gdyż pogłębiano staw i usypano zwały. Co potwierdziły wizje.

W ocenie Sądu spełnione zostały przesłanki wydania decyzji o ustaleniu opłaty podwyższonej. Za prawidłowe Sąd uznał także wyliczenia wydobytej kopaliny i wysokość opłaty podwyższonej z tego tytułu. Podkreślił, że w decyzji organu I instancji znajduje się szczegółowe jej wyliczenie, dokonane przy uwzględnieniu objętości wydobytego kruszywa, które w pięciu pryzmach znajdowało się na działce. Pomiarów i obliczeń dokonały osoby posiadające kwalifikacje mierniczego górniczego i geologa górniczego, a zatem posiadające wiedzę i umiejętności praktyczne, gwarantujące prawidłowe wykonanie pomiaru i przy użyciu specjalistycznych urządzeń pomiarowych. Ustalenia uznał za prawidłowe biorąc pod uwagę kwalifikacje osób: dokonującej obmiaru i sporządzającej "Dokumentację..", a także wyliczającej ilość wydobytej kopaliny. Objętość piasku wyrażona w m3 została przeliczona na tony wg współczynnika [...]t/m3 i jest to najniższa wartość w udokumentowanych złożach w gminie, na terenie której wydobycie było prowadzone, a zatem z korzyścią dla strony. Decyzja została wydana przed upływem 5 lat od wydobycia, czyli nie uchybiła terminowi z art. 143 ust. 10 pgg a umowa dzierżawy działki skarżącemu została podpisana [...]r., wobec czego zasadnym jest przyjęcie, że wydobycie nastąpiło po tej dacie. Sami skarżący potwierdzili prowadzenie prac ziemnych w [...] i [...]r.

Sąd zakwestionował wyłącznie utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy decyzji wymierzającą opłatę solidarnie dwóm osobom razem prowadzącym wydobycie czego nie przewiduje ani mająca zastosowanie do opłat ustawa Ordynacja podatkowa tylko przepisy dotyczące zobowiązań (art. 142 pgg). Natomiast zapis art. 143 pgg jednoznacznie wskazuje kto może być stroną postępowania i w jakiej kolejności. W sytuacji, gdy ustawa nie zawiera regulacji przewidujących odpowiedzialność solidarną, ustalenie opłaty podwyższonej dla dwóch podmiotów solidarnie czyni tę decyzję wadliwą w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Ponownie rozpatrując odwołanie od decyzji z [...] r. r. organ winien uwzględnić powyższe a w szczególności fakt, że każda z prowadzących prace wydobywcze osób była wydobywającym kopalinę bez koncesji w rozumieniu ustawy.

Kierując się wskazaniami Sądu organ celem ustalenia podmiotu wydobywającego kopalinę objęta niniejszym postępowaniem przesłuchał [...] r. obu skarżących, którzy zgodnie stwierdzili, że udział każdego z nich w prowadzonej działalności na działce nr [...] wynosił połowę. Wspólnie podejmowali decyzję co do prowadzenia robót ziemnych na przedmiotowej działce. W pismach z [...]r. zatytułowanych "oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych swoich oświadczeń woli z [...]r." obaj skarżący wyjaśnili, ze w zakresie ich udziału w robotach ziemnych prowadzonych od [...] do [...]r. wyjaśnienia złożyli pod wpływem błędu, co skutkuje ich nieważnością. Wnieśli o ponowne przesłuchanie. W ocenie organu odwoławczego złożone [...] r. wyjaśnienia były oświadczeniami wiedzy a nie woli i nie mogą się powoływać na błąd uwalniający od skutków prawnych ich złożenia. Byli pouczeni o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań i podpisali sporządzone z przesłuchań protokoły. Korespondują z zeznaniami złożonymi w przesłuchaniach w KPP w S., co czyni je wiarygodnymi. Nie ma też potrzeby ponownego przesłuchania skarżących.

Decyzją z [...]r. organ odwoławczy uchylił w całości decyzję organu I instancji z [...] r. o ustaleniu skarżącym opłaty podwyższonej za wydobycie kopaliny bez koncesji solidarnie i ustalił opłatę podwyższoną dla każdego z nich jako wydobywającego w częściach równych, tj. ½ opłaty podwyższonej ustalonej dla ilości wydobytej kopaliny bez koncesji w okresie od [...] do [...]r. z działki ewidencyjnej nr [...] w K. Uzasadniając rozstrzygniecie organ wskazał na związanie wyrokiem WSA z 12 czerwca 2019 r., obowiązujące regulacje prawne, które nie uległy zmianie oraz ustalenia faktyczne dotyczące ilości wydobytej kopaliny bez koncesji i należnej z tego tytułu opłaty podwyższonej, które w pełni Sąd zaakceptował. Dla ustalenia opłaty podwyższonej na obu skarżących organ oparł się na ich oświadczeniach o wspólnym wydobywaniu kopaliny i równym udziale każdego z nich w tym wydobywaniu. Powyższe spowodowało, że ustalona pierwotnie opłata podwyższona została ustalona w równej wysokości 1/2 dla każdego wydobywającego.

Powyższą decyzje zaskarżyli obaj wydobywający. Każdy wniósł odrębną skargę do tut. Sądu, która została odrębnie zarejestrowana, chociaż dotyczyła tej samej decyzji. Skargę M. B. wpisano pod sygn.. akt III SA/Gl 283/20 a skargę D. I. pod sygn. akt III SA/GL 284/20.

W skardze M. B. wniósł o jej uchylenie, jako dotkniętej nieważnością, gdyż została wydana z naruszeniem art. 15 ust. 1 pkt 2 pgg. Wydobycie piasku nie miało na celu sprzedaży ale urządzenie stawu rybnego, adaptację w tym celu istniejącego wyrobiska; art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa przez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i oparcie decyzji o oględziny i badania przeprowadzone [...] i [...]r., bez opinii biegłego. Ustalenie wydobycia [...] ton piasku, bez uwzględnienia hałd usypanych z piasku, mułu, elementów drzew, korzeni i gliny znajdujących się na działce. Uznanie prac porządkowych za prace wydobywcze i ustalenie opłaty bez wykazania wydobywania piasku bez celu zarobkowego. Skarżący podkreślił również, że postępowanie karne przeciwko jego osobie wyrokiem Sądu Rejonowego w S., sygn. akt [...] o czyn z art. 177 pkt 2 pgg zostało umorzone. Jedyną jego nieprawidłowością było budowanie stawu rybnego bez stosownych zezwoleń.

D.I. we wniesionej skardze wnioskował o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jako dotkniętej nieważnością. Decyzji zarzucił naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 3 i 19 pgg przez błędne przyjęcie, że w czasie prac porządkowych i adaptacyjnych dopuścił się odłączenia kopaliny od złoża. Pominięcia na przedmiotowej działce wydobywania kopaliny do produkcji cegły w latach sześćdziesiątych; art. 15 ust. 1 pkt 2 pgg przez przyjęcie, że wydobywanie piasku przy budowie stawu było wydobywaniem kopaliny. Była to wyłącznie adaptacja wyrobiska dla potrzeb urządzenia stawów rybnych a nie wydobycie piasku bez koncesji w celach zarobkowych; wadliwe i gołosłowne ustalenie [...] ton kopaliny wydobytej przez skarżącego. Wizje lokalne i badania makroskopowe są dla tego celu niewystarczające. Nie zgodził się także ze stwierdzeniem, że na przedmiotowej działce było złoże kopaliny, gdyż została ona wydobyta w latach sześćdziesiątych dla celów gospodarczych, produkcji cegieł. Organ pominął cel rzeczywisty prowadzonych robót ziemnych, nie przesłuchał operatora spycharki, ewentualnych nabywców piasku czy biegłego z zakresu ichtiologii na okoliczność robót koniecznych dla rozpoczęcia hodowli ryb w dawnych wyrobiskach. Również uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie jest przekonujące co do tezy o wydobywaniu piasku dla celów zarobkowych. Wskazał także na umorzenie postępowania przez Sąd Rejonowy w S., sygn. akt [...] o czyn z art. 177 pkt 2 pgg. Jeżeli powinien ponieść jakąś karę to wyłącznie za wykonywanie prac na dzierżawionej od Gminy działce stawów rybnych a nie wydobywanie kopaliny bez koncesji. Brak celu

W odpowiedziach na skargę organ wniósł o ich oddalenie akcentując, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy był związany wykładnią prawa przedstawioną przez Sąd w wyroku III SA/GL 463/18 oraz zawartymi w nim wskazaniami. Podkreślił, że ustalenia faktyczne co do ilości i jakości wydobytej kopaliny nie uległy zmianie. Organ jedynie ustalił dla każdego z wydobywających ilość wydobytej kopaliny opierając się na ich zeznaniach. Podkreślił również, że umorzenie postępowania wykroczeniowego nie ma dla kontrolowanej sprawy znaczenia, gdyż sąd administracyjny jest związany tylko prawomocnym wyrokiem skazującym za przestępstwo. Nie było tez potrzeby powoływania biegłego czy przesłuchiwanie świadków, gdyż poczynione ustalenia były wystarczające dla wydania decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 111 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – dalej ppsa) połączył do wspólnego rozpoznania i wspólnego orzekania pod sygn. III SA/GL 283/20 sprawy ze skarg obu skarżących, gdyż dotyczą tej samej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skargi okazały się niezasadne.

Na wstępie należy podkreślić, że sprawa będąca przedmiotem kontroli sądowej dotyczy ustalenia nadpłaty podatku akcyzowego za styczeń 2008 r. i jest to 4 kontrola sądowa prowadzona na podstawie ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325., dalej ppsa) z uwzględnieniem kryterium legalności działania organów i wykonania zaleceń wynikających z poprzednich wyroków, którymi organ i sąd orzekający jest związany na mocy art. 153 ppsa. Przypomnieć należy, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ppsa), nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa),

Stwierdzić należy, że w sprawie nie wystąpiła istotna zmiana stanu prawnego lub faktycznego, to zarówno organy administracyjne, jak i sąd obecnie rozpoznający sprawę, związane są oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez sąd administracyjny we wskazanym prawomocnym wyroku z 12 czerwca 2019 r.. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Natomiast, zgodnie z art. 170 ppsa, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przepis art. 153 ppsa posiada charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd orzekając ponownie w sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Kwestia, czy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podporządkował się wskazaniom sądu i jego ocenie prawnej, stanowi zatem główne kryterium kontroli poprawności nowo wydanego rozstrzygnięcia (ponownej oceny).

Spór w niniejszej sprawie dotyczy ustalenia, czy organy nadzoru górniczego wykonały zalecenia wynikające z prawomocnego wyroku i prawidłowo obciążyły obu skarżących opłatą podwyższoną za wydobywanie kopaliny bez koncesji przy czym każdemu z nich ustalono opłatę podwyższona odpowiadającą ½ wydobytej kopaliny, gdyż wydobywali ją wspólnie a ustawa prawo górnicze i geologiczne nie dopuszcza odpowiedzialności solidarnej.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że w wyroku z 12 czerwca 2019 r., III SA/GL 463/18, Sąd przesądził, co wskazano wyżej, że na działce ewidencyjnej nr [...]położonej w K. a dzierżawionej przez skarżących od Gminy Z. na podstawie umowy z [...]r. w okresie od [...] do [...] r. prowadzone były prace wydobywcze piasku w rozumieniu ustawy prawo górnicze. Bezspornym jest, że działkę wydzierżawiono na 10 lat z przeznaczeniem na staw rybny, ale dzierżawca we własnym zakresie powinien uzyskać wszelkie wymagane prawem decyzje i pozwolenia w tym celu, czego nie uczynił i nie był w ich posiadaniu ani 1 września ani [...]r., kiedy prowadzono na działce oględziny i pomiary wydobytej kopaliny. Kwestia ta była szczegółowo opisana w decyzji będącej przedmiotem kontroli sądowej we wskazanym wyrok i powtórzona w zaskarżonej decyzji, gdyż ustalenia faktyczne w tej części nie uległy zmianie. Sąd nie miał wątpliwości, że poczynione ustalenia organu potwierdziły fakt wydobywania kopaliny bez koncesji na spornej działce oraz ustalili rodzaj kopaliny i jej wydobyta ilość. Wskazać tez należy, że ustaleń tych skarżący nie podważyli żadnymi nowymi dowodami co czyni ich zarzuty w tej kwestii nieskutecznymi. Nadto wskazują oni wyłącznie na wydobywanie kopaliny i składowanie na działce, w sytuacji, kiedy wizja w dniu [...] r., co wynika z protokołu i dokumentacji fotograficznej potwierdziła wywóz piasku poza teren wyrobiska. Jak wskazał organ cel zarobkowy wydobywania kopaliny nie ma znaczenia dla ustalenia wydobywania kopaliny bez koncesji. Organ jednoznacznie wskazał, że prawo górnicze definiuje wydobycie jako odłączenie kopaliny od złoża i taka okoliczność została przez organ wykazana. Skarżący nie wykazali się ani koncesją ani dokumentacją niezbędną do budowy stawów hodowlanych, która usprawiedliwiała by lub uzasadniała prowadzenie prac wydobywczych czy ziemnych, w tym nowych wyrobisk.

Stosownie do art. 140 ust. 1 pgg, działalność wykonywana bez wymaganej koncesji albo bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych podlega opłacie podwyższonej, przy czym opłatę podwyższoną za wydobywanie kopalin ustala się w wysokości czterdziestokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej bez koncesji kopaliny (ust. 3 pkt 3). Przesłankami do wydania decyzji dotyczącej naliczenia opłaty podwyższonej jest prowadzenie wydobycia przez podmiot, który nie posiada koncesji i nie zgłosił organowi nadzoru górniczego zamiaru wydobywania kopaliny dla zaspokojenia potrzeb własnych. Opłatę nakłada się na podmiot prowadzący wydobycie albo posiadający tytuł prawny do nieruchomości (art. 143 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pgg). Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, kopaliną wydobytą jest całość kopaliny odłączonej od złoża i ilość tej kopaliny organ ustalił, co opisał w zaskarżonej decyzji. Jak podkreślił Sąd we wskazanym wyroku skarżący nie negują odłączenia kopaliny od złoża ale cel tego odłączenia, który nie stanowi przesłanki ustalenia opłaty podwyższonej. Skarżący nie kwestionują także braku koncesji ani dokumentów legalizujących prowadzenie prac ziemnych w związku z budowę stawów hodowlanych czy adaptacja starych wyrobisk w tym celu.

Sąd na podstawie poczynionych przez organ górniczy ustaleń faktycznych uznał, ze spełnione zatem zostały przesłanki wydania decyzji o ustaleniu opłaty podwyższonej dla wydobywających ze spornej działki. Również szczegółowe jej wyliczenie, dokonane przy uwzględnieniu objętości wydobytego kruszywa, które w pięciu pryzmach znajdowało się na działce. Pomiarów i obliczeń dokonały osoby posiadające kwalifikacje mierniczego górniczego i geologa górniczego, a zatem posiadające wiedzę i umiejętności praktyczne, gwarantujące prawidłowe wykonanie pomiaru i przy użyciu specjalistycznych urządzeń pomiarowych uznał za prawidłowe.

Objętość piasku wyrażona w m3 została przeliczona na tony wg współczynnika [...] t/m3 i jest to najniższa wartość w udokumentowanych złożach w gminie, na terenie której wydobycie było prowadzone, a zatem z korzyścią dla wydobywającego Nie było też sporne, że obaj skarżący byli wydobywającymi ale organ w obowiązującym stanie prawnym nie mógł ustaloną opłatą za całość wydobytej kopaliny w kwocie [...] zł obciążyć ich solidarnie. Organ miał w toku dalszych czynności ustalić ilość wydobytej kopaliny, którą wydobył każdy ze skarżących, co uczynił. Przesłuchał obu skarżących na powyższą okoliczność [...] r. i zeznali oni, że udział każdego z nich w prowadzonej działalności na spornej działce wynosił połowę. Wspólnie podejmowali decyzje co do prowadzonych robót ziemnych. Protokoły z przeprowadzonych przesłuchań podpisali bez zastrzeżeń. Odwołanie złożonych zeznań organ uznał za nieskuteczne, gdyż powoływanie się na złożenie ich pod wpływem błędu organ uznał za nieskuteczne i sprzeczne z pozostałymi ustaleniami faktycznymi. Mając na względzie powyższe oraz wspólne dzierżawienie działki nr [...] celem prowadzenia wspólnej działalności organ ustalił dla każdego z wydobywających opłatę dodatkową w wysokości ½ ustalonej opłaty dodatkowej czyli kwotę [...] zł należnej z tytułu wydobycia ½ ilości wydobytej kopaliny ([...] t = 2x [...]t) ze spornej działki bez koncesji w okresie od [...] do [...]r.

Należy wskazać, że zaskarżoną decyzją organ uchylił decyzję ustalającą obu skarżącym opłatę podwyższoną w kwocie [...]zł, którą mieli zapłacić solidarnie i ustalił każdemu z wydobywających opłatę podwyższoną w kwocie [...]zł, czego nie można uznać za pogorszenie sytuacji skarżących. Nie stanowi to rozstrzygnięcie także naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, gdyż znajduje umocowanie w art. 138 ust. 1 pkt 2 kpa.

Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że zarzuty skargi koncentrowały się głownie na kwestionowaniu wydobywania kopaliny, celu wydobycia oraz ustaleniu ilości dla potrzeb ustalenia opłaty podwyższonej, a zatem głównie na kwestiach, które zostały przesądzone poprzednim wyrokiem, który nie został zaskarżony i uzyskał przymiot prawomocności. Wzruszenie zawiązania z art. 153 ppsa wymagało wskazania nowych dowodów i poczynienia odmiennych ustaleń faktycznych lub podważenia dotychczasowych co w sprawie nie miało miejsca. Skarżący nie podważyli też ustalenia opłaty w wysokości ½ wydobycia na każdego wydobywającego. Kwestionując ilość wydobytej kopaliny i wysokość ustalonej opłaty winni wykazać dowody wskazujące na bezpodstawne działanie organu czego także nie uczynili. Zarzut braku opinii biegłego dla wyliczenia opłaty czy ichtiologa dla wskazania niezbędny praz adaptacyjnych wyrobiska dla celów stawu rybnego należało uznać za nieskuteczny. Zasadność ustalenia i wysokość opłaty podwyższonej została przesądzona poprzednim wyrokiem a opinia ichtiologa w świetle braku pozwolenia na budowę stawów nie miała dla jej ustalenia znaczenia.

Stąd działając na podstawie art. 153 ppsa w związku z art. 151 tej ustawy Sąd skargi wniesione przez obu skarżących oddalił.