Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 480/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 368 poz 74 art. 5 ust. 3
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE)  nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów  wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 4 ust. 3
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 art. 4 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowych na 2010 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: "Kierownik ARiMR" lub "organ I instancji") decyzją nr [...] z [...] stycznia 2015 r. działając na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r.

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r. Nr 64 poz. 427, dalej "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich"), § 2 ust. 1, § 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm., dalej "rozporządzenie rolnośrodowiskowe") oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej "Kpa") orzekł o odmowie przyznania P. M. (dalej też jako "wnioskodawca" lub "strona") płatności rolnośrodowiskowych na 2010 r.

Z uzasadnienia rozstrzygnięcia organu I instancji wynika, że odmowa przyznania wnioskodawcy przedmiotowych płatności nastąpiła w oparciu o art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368 z 23 grudnia 2006 r., str. 74; dalej "rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1975/2006"), zgodnie z którym nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia.

W ocenie Kierownika ARiMR przyznanie wnioskowanej płatności byłoby sprzeczne z § 2 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2008, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003, w związku ze stworzeniem przez stronę sztucznych warunków do uzyskania płatności poprzez sztuczny podział gospodarstwa rolnego, o których mowa w art. 5 ust 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006.

Pismem z dnia [...] stycznia 2015 r., które do organu wpłynęło w dniu [...] lutego 2015 r., P. M. złożył odwołanie od decyzji Kierownika ARiMR z dnia [...] stycznia 2015 r. Wnosząc o uchylenie decyzji w całości, zarzucił organowi I instancji skandaliczne prowadzenie postępowania dowodowego, nie przeprowadzenie żądanych dowodów, brak obiektywizmu, dowolną, błędną, arbitralną i stronniczą ocenę materiału dowodowego i popełnienie fundamentalnych błędów w ustaleniach faktycznych. Nadto zarzucił wadliwe zastosowanie i błędną wykładnię art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006, rażące naruszenie art 107 § 3 Kpa, naruszenie art. 138 § 2 Kpa oraz pogwałcenie zasady zaufania do organów państwa wyrażonej w art. 8 Kpa, a także zasady zapewnienia udziału strony w każdym stadium postępowania, w tym art. 10 Kpa. Wniósł o przeprowadzenie nieprzeprowadzonych przez organ I instancji dowodów osobowych oraz przeprowadzenie zwykłej, rzetelnej oceny materiału dowodowego przez organ odwoławczy.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: "Dyrektor ARiMR", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję Kierownika ARiMR z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] o odmowie przyznania wnioskodawcy płatności rolnośrodowiskowych.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. organ odwoławczy działając z urzędu na podstawie art. 113 § 1 pkt 1 Kpa orzekł o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej wskazując, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...].

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r. organ odwoławczy wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem złożonym przez stronę w dniu [...] maja 2010 r. We wniosku zadeklarowano grunty rolne do płatności rolnośrodowiskowych pakiet 2.3 trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) [...] ha, pakiet 3.1 ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach [...] ha, pakiet 6.1 produkcja towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych [...] ha, pakiet 2.1 uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) [...] ha. Kierownik ARiMR wydał w dniu [...] lutego 2011 r. decyzję o przyznaniu przedmiotowych płatności w pomniejszonej wysokości.

W wyniku odwołania strony Dyrektor ARiMR uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji wydał w dniu [...] października 2011 r. decyzję o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowych na 2010 r. w pomniejszonej wysokości. W wyniku kolejnego odwołania strony Dyrektor ARiMR wydał decyzję o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia w I instancji. W dniu [...] maja 2009 r. P. M. złożył wniosek transferowy o przejęcie płatności rolnośrodowiskowej na 2009 r. od spółki [...]s.c. Organ I instancji wydał [...] stycznia 2011 r. decyzję, którą odmówił stronie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2011 r. z wniosku [...] s.c., a następnie Dyrektor ARiMR w utrzymał ją mocy. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 grudnia 2012 r. obie decyzje zostały uchylone, a sprawa toczy się ponownie przed Kierownikiem ARiMR. W dniu [...] maja 2013 r. Kierownik ARiMR wydał decyzję o odmowie przyznania wnioskowanych płatności z uwagi na art. 60 akapit 1 i 2 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 z uwagi na stworzenie przez stronę sztucznych warunków do otrzymania płatności. W toku postępowania odwoławczego od tej decyzji strona wniosła o przesłuchanie 10 świadków na okoliczność posiadania przez [...] s.c. gospodarstwa rolnego i prowadzenia go na rzecz i ryzyko wspólników. Dyrektor ARiMR uchylił decyzję organu I Instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. strona wniosła o przesłuchanie świadków celem ustalenia samodzielnej działalności spółki [...] i innych spółek, po których przejęła posiadanie działek. Kierownik ARiMR wydał w dniu [...] kwietnia 2014 r. decyzję nr [...] o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowych na 2010 r., którą organ odwoławczy decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ponownie zaś rozpoznając sprawę, wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia wyroku decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., organ I instancji odmówił stronie przyznania wnioskowanych płatności.

Organ odwoławczy, utrzymując w mocy ww. decyzję Kierownika ARiMR wskazał, że w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, iż strona stworzyła sztuczne warunki do uzyskania płatności, działając celem obejścia przepisów dotyczących modulacji płatności. W tym celu strona dokonała bowiem podziału swojego gospodarstwa rolnego na mniejsze podmioty. Zgodnie zaś z art. 4 ust 3 rozporządzenia Rady (WE EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 312/1 z 23.12.1995) działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Z kolei stosownie do art. 5 ust 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 bez uszczerbku dla przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia.

Dyrektor ARiMR zauważył, że rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1975/2006 nie definiuje pojęcia "sztucznych" warunków. Jednakże problematyka obchodzenia prawa była przedmiotem szerszych rozważań Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, dlatego przy interpretowaniu powyższego pojęcia pomocne jest posłużenie się ocenami zawartymi w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12, z zastrzeżeniem, że wyrok ten dotyczy wprawdzie wykładni art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, które zastąpiło rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1975/2006, jednak treści obu przepisów są tożsame. Rozporządzenia te obejmują przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW, Dz. U. L 277, s.1). Wyrok w sprawie C-434/12 określa prawidłowy sposób postępowania przez organy ARiMR przy ocenie wystąpienia przesłanek z art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 (odpowiednio art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011). Do stwierdzenia stworzenia przez beneficjenta sztucznych warunków uzasadniających odmowę przyznania płatności konieczne jest wykazanie łącznego wystąpienia elementu obiektywnego (ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty) i subiektywnego (wola uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii Europejskiej poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek). Do dokonania oceny, czy doszło do stworzenia sztucznych warunków w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1975/2006, konieczna jest ocena działania także na etapie tworzenia tych podmiotów,

a więc nie tylko działań samego beneficjenta, tj. utworzonej spółki, ale i podmiotów tworzących tę spółkę w ewentualnym celu uzyskania korzyści. W przeciwnym razie niemożliwe byłoby uwzględnienie całości okoliczności sprawy dla oceny obiektywnego i subiektywnego aspektu uznania stworzenia sztucznych warunków dla otrzymania płatności.

Dalej organ odwoławczy podniósł, że w trakcie postępowania wyjaśniającego zgromadził materiał dowodowy, w postaci zarówno informacji wynikających

z publicznych rejestrów (CEIDG, KRS), jak też Zintegrowanego Systemu Zarządzania

i Kontroli (ZSZiK) oraz zeznań świadków i dokumentów składanych przez P. M. w ramach postępowań dotyczących sztucznie wydzielonych przez niego spółek. Wyjaśnił, że dane zawarte w ZSZiK są danymi pochodzącymi z wniosków rolnika i są wprowadzane i przetwarzane w celu zapobiegania nienależnemu przyznaniu płatności. W konsekwencji należy uznać, że dane te zobrazowane za pomocą wydruku z systemu mogą stanowić środek dowodowy w niniejszej sprawie.

W ramach oceny elementu subiektywnego, to jest oceny, czy P. M. działał z zamiarem uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii Europejskiej poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek Dyrektor ARiMR wskazał, że P. M. został zarejestrowany w ewidencji producentów jako osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne oraz dodatkowo jako wspólnik około [...] podmiotów, w tym spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i spółek cywilnych, które uzyskały odrębne wpisy do ewidencji producentów. Dodatkowo P. M. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą [...]., a także jest właścicielem [...] S.A. Nadto, według stanu na rok gospodarczy 2010, którego dotyczy niniejsza sprawa, ustalono, że R. i P.M. pozostający w związku małżeńskim będąc w posiadaniu odrębnych numerów w ewidencji producentów nadanych osobom fizycznym (zgodnie z decyzją [...] z dnia [...] lutego 2011 r., numer producenta [...] nadany R. M. - jako małżonki rolnika już zarejestrowanego - został anulowany) utworzyli dodatkowo [...] spółek, w których są jedynymi współwłaścicielami oraz [...] spółek cywilnych i spółek

z o.o., w których jedno z małżonków jest wspólnikiem. Również D. M. - syn R. i P. M. został zarejestrowany w ewidencji producentów jako osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne oraz w 2009 r. dodatkowo jako wspólnik [...] spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, w których wraz z P. M. są jedynymi wspólnikami. Począwszy zaś od 2010 r. zarejestrowano kolejnych [...] spółek, przy czym dwie z nich ([...]sp. z o.o. oraz [...] sp. z o.o.) są jedynymi wspólnikami trzynastu ze spółek z ograniczoną odpowiedzialnością utworzonych przez ww. osoby w 2012 r. Łącznie w 2010 r. numery w ewidencji producentów posiadało [...]podmiotów, w których jedno z małżonków jest wspólnikiem, zaś w 2012 r. było ich już [...].

Organ odwoławczy podniósł, że podmioty te powiązane są ze sobą osobowo - poprzez osobę P. M., który we wszystkich ze wskazanych powyżej spółek pełni funkcję umożliwiającą sprawowanie kontroli nad tymi podmiotami - wspólnika, prezesa zarządu, prokurenta bądź pełnomocnika. Ponadto podobne funkcje we wszystkich wspomnianych spółkach sprawują także członkowie rodziny wnioskodawcy: R. M. z, D. M. oraz M. M. oraz inne osoby, których nazwiska powtarzają się w większości podmiotów: M. P., M.P., M. D., M. W., W. K.. Powyższe występuje zarówno bezpośrednio, jak pośrednio, gdzie wspólnikiem spółki występującej o płatności jest, oprócz wymienionych osób, także inna spółka, w której skład osobowy jest zbliżony. Zdaniem organu odwoławczego, powoduje to, że mimo pozornej wielości podmiotów działalność rolnicza prowadzona jest de facto przez te same osoby. Powyższe potwierdzają także rachunki bankowe poszczególnych podmiotów, gdzie

w większości z nich ([...] na [...] przypadków) jako posiadacz rachunku, bądź osoba upoważniona występuje P. M. lub D. M.. Ponadto rejestrowane na przestrzeni lat 2005-2012 spółki podawały jako swe siedziby te same adresy: ul. [...] w [...] lub ul. [...] w [...], będący jednocześnie adresem zamieszkania P. M., względnie [...] (przy czym do korespondencji wskazywano adres ul. [...]). Po 2013 r. część spółek zmieniła siedzibę przenosząc się do innych województw, natomiast część została przeniesiona i mieści się przy ul. [...] w [...] (szczegółowe zestawienie adresów znajduje się w formie tabeli na stronie 24 i 25 zaskarżonej decyzji). Organ odwoławczy zauważył także, że strona prowadzi również działalność gospodarczą jako P. M. [...], co wynika z CEIDG. Działając jako przedsiębiorca P. M. pobierał zlecenia i wystawiał faktury i rachunki za wykonanie prac na rzecz utworzonych przez siebie podmiotów. Pomimo różnej formy organizacyjnej wymienionych podmiotów P. M. występował w ich imieniu

w postępowaniach przed organami ARiMR. Zdaniem organu odwoławczego, to pokazuje w jaki sposób wnioskodawca traktował spółki, tj. jako jedną wielką całość,

a nie każdą sprawę z osobna, w ramach różnych przecież podmiotów, które są odrębnie działającymi spółkami.

Powiązanie osobowe pomiędzy poszczególnymi spółkami powoduje, że pomimo wielości występujących podmiotów, w proces pozyskiwania płatności z Unii Europejskiej zaangażowane są te same osoby. W ocenie Dyrektora ARiMR, wskazane powyżej podmioty są także powiązane ze sobą organizacyjnie, przez co nie można

w ich przypadku mówić o samodzielnym prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Powiązania organizacyjne pomiędzy spółkami przejawiają się także w swobodnym

i niezależnym od miejsca położenia działek przenoszeniu posiadania działek rolnych, poszczególne działki rolne deklarowane są w kolejnych latach przez różne spółki

i samego P. M., przy czym potwierdzeniem ewentualnego przeniesienia posiadania działek rolnych mają być oświadczenia, gdzie w imieniu różnych spółek występują te same osoby.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że powiązania organizacyjne i brak samodzielności poszczególnych podmiotów stworzonych przez stronę przejawiają się także w strukturze zatrudnienia i sposobie prowadzenia działalności rolniczej na gruntach deklarowanych do płatności. Grunty deklarowane przez stronę

w ramach różnych spółek do płatności zostały w latach 2005-2008 nabyte lub wydzierżawione przez wnioskodawcę i R. M. od Agencji Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa. Jak wynika z pism ANR, grunty zostały nabyte lub wydzierżawione przez P. M., R. M. oraz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...],[...],[...],[...], gdzie P. i R. M.są jedynymi wspólnikami. Działki te były następnie poddzierżawiane bez zgody ANR nowo tworzonym przez wnioskodawcę podmiotom i na tej podstawie zgłaszane przez te podmioty do płatności. W wyniku umów lub porozumień dotyczących przenoszenia posiadania działek były one deklarowane w kolejnych latach przez różne spółki, przy czym przenoszenie posiadania gruntów następowało bez względu na ich położenie geograficzne oraz siedzibę spółki. W 2010 r. podmioty zgłaszały do płatności grunty położone w znacznej odległości od ich siedzib ([...],[...], od 2012 r. [...]), w innych województwach, dodatkowo grunty te nie były własnością spółek (głównie dzierżawionych przez spółki lub samego P. M. od Agencji Nieruchomości Rolnych lub użytkowanych bezumownie). Prowadzenie działalności rolniczej spółki zlecały firmie [...] P. M. prowadzonej przez wnioskodawcę, ponieważ żadna ze spółek nie dysponowała odpowiednim zapleczem sprzętowym i pracownikami niezbędnymi do wykonywania działalności rolniczej (przykładowo: umowa [...] s. c., umowa [...] sp. z o.o.). P. M. jako przedsiębiorca [...] wykonywał prace rolne na terenie całego kraju, bez względu na miejsce położenia działek, dodatkowo w większości z użyciem tego samego sprzętu (ciągnik marki [...]) wykonując jedynie kilka rodzajów zabiegów agrotechnicznych: na działkach z uprawami rolniczymi występowała produkcja prosa lub lucerny na kiszonkę, natomiast na działkach z uprawą trwały użytek zielony - koszenie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że okoliczność tę ustalono na podstawie zeznań świadków: M.P., M. P., M.D. i M. W. złożonych w postępowaniach o przyznanie płatności poszczególnym spółkom za lata 2010-2012. Także z pism ANR wynika, że działki nie były zagospodarowywane w inny sposób. Ponadto P. M. jest osobą podejmującą kluczowe dla podmiotów gospodarczych decyzje, np. zatrudnianie pracowników, zlecanie prac, udzielania wyjaśnień w imieniu spółek, w sprawach toczących się przed organami ARiMR, reprezentowanie spółek w kontaktach z innymi podmiotami, zawieranie umów dzierżawy z Agencją Nieruchomości Rolnych, podpisywanie protokołów zdawczo odbiorczych.

W ocenie organu II instancji, uwzględniając definicje rolnika oraz gospodarstwa należy uznać wnioskodawcę oraz współdziałającą z nim grupę osób (R. M. i D. M.) jako jednego rolnika, a wszystkie jednostki produkcyjne, tj. spółki powiązane osobowo i zarządzane przez tą grupę osób, wraz z prowadzoną przez stronę działalnością gospodarczą pod nazwą [...] P. M. jako jedno gospodarstwo prowadzone przez wnioskodawcę wraz z członkami jego rodziny.

Organ odwoławczy uznał zatem, mając na uwadze strukturę i powiązanie organizacyjne poszczególnych podmiotów, sposób prowadzenia działalności rolniczej - grunty z dala od siedzib spółek, działalność wykonywana de facto przez wnioskodawcę przy użyciu jego sprzętu nawet w odległych od siebie regionach kraju), strukturę zatrudnienia (te same osoby występowały w imieniu rozmaitych podmiotów

w postępowaniach, jednocześnie zlecając i przyjmując zlecenie prac rolnych – M. P., jak też wykonując prace rolne na poszczególnych gruntach bez względu na to, do jakiej spółki należały) świadczą o tym, że poszczególne podmioty występujące w 2010 r. o płatności zostały utworzone jedynie w celu uzyskania środków z Unii Europejskiej w ramach programów rolnośrodowiskowego i ONW z pominięciem ograniczenia co do deklaracji powierzchni i degresywnych stawek płatności w obu tych programach.

Zdaniem Dyrektora ARiMR nie sposób także uznać, że działanie polegające na multiplikowaniu podmiotów występujących o płatności miało uzasadnienie gospodarcze i ekonomiczne inne niż pozyskanie nienależnych środków z Unii Europejskiej.

W sytuacji prowadzenia działalności rolniczej z użyciem tego samego sprzętu na terenie całego kraju przez te same osoby bez względu na fakt, która ze spółek zgłaszała je do płatności prowadziło to raczej do zwiększenia kosztów, niż do ich zmniejszenia.

Konkludując organ odwoławczy podniósł, że wnioskodawca występując

o płatność rolnośrodowiskową na 2010 r. i jednocześnie tworząc dużą liczbę podmiotów występujących równolegle o przyznanie płatności co do gruntów wchodzących w skład jednego gospodarstwa rolnego działał z zamiarem uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii Europejskiej poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. W ocenie organu multiplikowane przez stronę podmioty były ze sobą organizacyjnie i osobowo powiązane, w rezultacie w proces pozyskiwania płatności z Unii Europejskiej zaangażowane były te same osoby. Spółki nie prowadziły samodzielnie jakiejkolwiek działalności, a osoby formalnie występujące we władzach miały realnego wpływu na sposób prowadzenia działalności rolniczej. Całym gospodarstwem rolnym zarządzał samodzielnie P. M. i do niego trafiały korzyści uzyskiwane przez poszczególne spółki, w tym nienależnie. Stworzenie duże liczby podmiotów, które, poza występowaniem o płatności nie prowadzą żadnej innej działalności umożliwiło stronie nienależne uzyskanie środków z budżetu Unii Europejskiej poprzez obejście przepisów dotyczących modulacji płatności, w tym w § 14 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, gdzie stawka płatności maleje odwrotnie proporcjonalnie do areału. Wskazane powyżej powiązania osobowe i funkcjonalne pomiędzy poszczególnymi podmiotami tworzonymi przez wnioskodawcę wskazują, zdaniem Dyrektora ARiMR, na działanie w celu uzyskania korzyści w postaci dodatkowych płatności.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, Dyrektor ARiMR wskazał, że nie jest uzasadnione dokonywanie przesłuchań świadków szczególnie, że strona nie wskazywała okoliczności, jakie za pomocą tego źródła dowodowego chce wykazać. Nadto organ dołączył do akt niniejszej sprawy zeznania świadków złożone w innych postępowaniach za pouczeniem o odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań, z których wynika mechanizm prowadzenia działalności rolniczej przez wnioskodawcę na wszystkich gruntach wchodzących w skład jego gospodarstwa bez względu na zgłaszający je podmiot. Dlatego też uznać należy, że ponowne przesłuchiwanie świadków co do okoliczności mających miejsce przed 5-ciu laty nie przyniesie pożądanego skutku. Ponadto większość podmiotów (spółek) ubiegających się

o płatność rolnośrodowiskową w 2010 r. już nie istnieje, ponieważ została rozwiązana lub przejęta przez inne podmioty. W konsekwencji uzyskanie dodatkowego materiału dowodowego innego niż znajdujący się w posiadaniu organu, w tym wynikający

z systemu ZSZiK nie będzie skuteczne.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się P. M. (dalej jako "skarżący"), wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję Dyrektora ARiMR. Wniósł

o stwierdzenie nieważności skarżonej decyzji ze względu na naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 Kpa. Zdaniem skarżącego, zaskarżona decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, a zatem nie można w mocy utrzymać decyzji, która nie funkcjonuje w obrocie prawnym wskutek uchylenia jej decyzją ostateczną.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o jej oddalenie. Dyrektor ARiMR wyjaśnił, że w zaskarżonej decyzji przywołano omyłkowo nieprawidłowy numer decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia

2014 r., która to decyzja została uchylona decyzją organu odwoławczego nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. Stanowi to oczywistą omyłkę i na zasadzie art. 113 § 1 Kpa zostało sprostowane postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r.

W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2016 r. skarżący uzupełnił skargę wnosząc w oparciu o art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o uchylenie (poza zaskarżoną jak i poprzedzającą ją decyzją organu I instancji) również decyzji Dyrektora ARiMR z dnia [...] czerwca 2011 r.

w przedmiocie uchylenia w całości decyzji Kierownika ARiMR z dnia [...] lutego 2011 r., decyzji Kierownika ARiMR z dnia [...] października 2011 r., decyzji Dyrektora ARiMR

z dnia [...] sierpnia 2012 r., decyzji Kierownika ARiMR z dnia [...] maja 2013 r., decyzji Dyrektora ARiMR z dnia [...] października 2013 r., decyzji Kierownika ARiMR z dnia [...] kwietnia 2014 r. oraz decyzji Dyrektora ARiMR z dnia [...] lipca 2014 r.

Skarżący wskazał, że wszystkie ww. decyzje dotknięte są kwalifikowaną wadą – wydane są w sprawie rozstrzygniętej w części przez inną decyzję ostateczną, tj. decyzję Kierownika ARiMR z dnia [...] lutego 2011 r. Strona zaskarżyła bowiem ww. decyzję jedynie w części obejmującej zmniejszenie płatności, a w pozostałej części decyzja ta wobec nie wniesienia środka zaskarżenia stała się decyzją ostateczną.

Na rozprawie przed Sądem w dniu 3 lutego 2016 r. skarżący popierając swoje dotychczasowe stanowisko złożył załącznik do protokołu rozprawy stanowiący kolejne uzupełnienie skargi.

Z przedmiotowego pisma wynika, że zdaniem skarżącego organ odwoławczy pominął w zasadniczej części zarzuty postawione przez stronę w odwołaniu i nie dał możliwości wypowiedzenia się co do materiałów zebranych w sprawie, zgłoszenia wniosków i zastrzeżeń. Tym samym, organ zaakceptował fundamentalne błędy jakich dopuścił się uprzednio organ I instancji. Skarżącemu przede wszystkim uniemożliwiono - poprzez nieuwzględnienie zgłoszonych przez niego wniosków dowodowych o przesłuchania wskazanych świadków – wykazanie faktu posiadania i zarazem użytkowania przez spółkę cywilną zgłoszonych do płatności gruntów oraz polemikę z organem odnośnie przyjętej tezy jakoby wnioskodawca sztucznie podzielił gospodarstwo. Organy pominęły w sprawie ustalenie rzeczywistych relacji wspólników ze spółką cywilną [...], nie wzięły też pod uwagę, że w 2010 r. poważna choroba nowotworowa mózgu wykluczyła prowadzenie działalności rolniczej przez wspólnika R. M.. Organy nie badając poprzez przesłuchania świadków istotnych relacji, tj. formy współpracy przedsiębiorstwa skarżącego ze spółką cywilną [...] pominęły istotną okoliczność wynikającą z umowy o świadczenie usług. Organy pominęły również okoliczność faktyczną znaną im z urzędu, tj. ustroju majątkowego wspólników (ustanowienie rozdzielności majątkowej małżonków P.

i R. M.), wbrew wyrokowi ETSU C – 434/12 pominęły rozważenie obiektywnych okoliczności pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, pominęły badanie czy działalność skarżącego przyczynia się do osiągnięcia celów zamierzonych przez rozporządzenie nr 1968/2005

i nie jest sprzeczne z żadnym z celów wsparcia zakreślonym przez prawodawcę unijnego dla danego systemu wsparcia. Brak zadośćuczynienia przez organ odwoławczy żądaniu strony zamieszczonym w odwołaniu mógł mieć znaczący wpływ na wynik sprawy bowiem skarżący zgłosiłby wnioski i zastrzeżenia jak w sprawie bliźniaczej – z wniosku transferowego za 2009 r., złożonego w tym samym 2010 r., zakończonego wyrokiem Sądu sygn. akt VIII SA/Wa 197/14. Zdaniem skarżącego, zarówno stawiane tezy, wnioski, żądania strony jak i ich uzasadnienie oraz treść uzasadnienia wyroku Sądu są w ocenie skarżącego w pełni adekwatne również dla niniejszej sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Mając na uwadze ww. kryteria kontroli sądowej stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna. Zarówno bowiem zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Tylko zaś takie naruszenie prawa może skutkować uchyleniem decyzji organów przez sąd administracyjny.

Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest kwestia zgodności z prawem decyzji organów ARiMR w sprawie odmowy przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowych za 2010 r.

W pierwszej kolejności odnieść się jednak należy do najdalej idącego zarzutu skarżącego, tj. dotyczącego naruszenia przez organ odwoławczy art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, bowiem zaskarżona decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją. Skarżący podnosi, że organ odwoławczy ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. uchylił już decyzję organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nie można zaś utrzymać w mocy decyzji, która nie funkcjonuje w obrocie prawnym wskutek uchylenia jej decyzją ostateczną.

W ocenie Sądu powyższy zarzut skarżącego jest niezasadny. Wprawdzie zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Kierownika ARiMR z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], niemniej jednak postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r., działając na podstawie art. 113 § 1 pkt 1 Kpa orzekł o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej wskazując, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...]. Dyrektor ARiMR wyjaśnił, że w zaskarżonej decyzji przywołał omyłkowo nieprawidłowy numer decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., która to decyzja została uchylona decyzją organu odwoławczego z dnia [...] lipca 2014 r. Stanowi to oczywistą omyłkę i na zasadzie art. 113 § 1 Kpa zostało sprostowane postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji jasno jednak wynika wiedza i wola organu odwoławczego co do utrzymania w mocy decyzji Kierownika ARiMR nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. Dlatego też uznać należy, że zaskarżona decyzja nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, a w konsekwencji żądanie skarżącego dotyczące stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji jest nietrafne.

Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie brak jest również podstaw do uwzględnienia żądań skarżącego zawartych w jego piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2016 r. dotyczących uchylenia przez Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. wskazanych tam decyzji. Zarzut skarżącego, że wszystkie decyzje wskazane w ww. piśmie procesowym dotknięte są kwalifikowaną wadą, bowiem wydane są w sprawie rozstrzygniętej w części przez inną decyzję ostateczną, tj. decyzję Kierownika ARiMR z dnia [...] lutego 2011 r. mógł być skutecznie podnoszony wcześniej, na etapie prowadzonego wówczas postępowania administracyjnego. W chwili zaś rozstrzygania kontrolowanej przez Sąd sprawy są zupełnie inne okoliczności faktyczne, organy bowiem wskazują nową argumentację stanowiącą podstawę odmowy skarżącemu wnioskowanych przez niego płatności.

Przechodząc do meritum sprawy zauważyć należy, że istota sporu sprowadza się do dokonania przez Sąd oceny, czy w okolicznościach kontrolowanej sprawy organy orzekające dokonały prawidłowego ustalenia, że działania skarżącego, poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu pozyskania korzyści w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego stanowiły podstawę odmowy przyznania pomocy na podstawie art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił bowiem przywołany art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006, zgodnie z którym nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Przepis ten stanowi zatem generalną klauzulę pozwalającą organom administracji publicznej przeciwdziałać obejściu prawa przez podmioty, celem uzyskania przez nich korzyści wbrew intencjom ustawodawcy unijnego.

Obejście prawa dotyczy więc sytuacji, gdy działanie danej osoby zmierza do innego niż typowe w danych okolicznościach, wynikających z przepisów prawa, ukształtowania stosunków faktycznych lub prawnych po to tylko, by osiągnąć zmierzony przez taką osobę skutek prawny. Podkreślić trzeba także, że obejście prawa (nadużycie prawa) nie może skutkować ochroną prawną podmiotu, który sztucznie kreuje okoliczności uzasadniające stosowanie danej normy przyznającej określoną korzyść finansową i wiąże się to z sankcją wykluczenia możliwości skorzystania z tego prawa przez ten podmiot, o czym orzekł Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 16 marca 2006 r. sygn. C-94/05 Emsland-Stärke GmbH przeciwko Landwirtschaftskammer Hannover (pkt 52-53) (Vide LEXIS.pl nr 405322).

Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1975/2006 nie definiuje pojęcia "sztucznych" warunków. Jednakże problematyka obchodzenia prawa była przedmiotem szerszych rozważań Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Dlatego też przy interpretowaniu powyższego pojęcia posłużyć się należy ocenami zawartymi w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 (Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond "Zemedelie" – Razplasztatelna agencja). Wyrok ten dotyczy wprawdzie wykładni art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, które zastąpiło rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1975/2006, jednak treści obu przepisów są tożsame. Rozporządzenia te obejmują przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW, Dz.U. L 277, s.1).

Wyrok w sprawie C-434/12 określa prawidłowy sposób postępowania przez organy ARiMR przy ocenie wystąpienia przesłanek z art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 (odpowiednio art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011). Do stwierdzenia stworzenia przez beneficjenta sztucznych warunków uzasadniających odmowę przyznania płatności konieczne jest wykazanie łącznego wystąpienia elementu obiektywnego (ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty) i subiektywnego (wola uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii Europejskiej poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek). Do dokonania oceny, czy doszło do stworzenia sztucznych warunków w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1975/2006, konieczna jest ocena działania także na etapie tworzenia przez skarżącego poszczególnych powiązanych z nim podmiotów w ewentualnym celu uzyskania korzyści. W przeciwnym razie niemożliwe byłoby uwzględnienie całości okoliczności sprawy dla oceny obiektywnego i subiektywnego aspektu uznania stworzenia sztucznych warunków dla otrzymania płatności.

W ramach istnienia elementu obiektywnego do organu należy rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). Natomiast w ramach drugiego z elementów (subiektywnego) należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia EFRROW, ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie można oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w przedsięwzięcie, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

W ramach oceny elementu subiektywnego, to jest oceny, czy P. M. działał z zamiarem uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii Europejskiej poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek organ odwoławczy wskazał, że skarżący został zarejestrowany w ewidencji producentów jako osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne oraz dodatkowo jako wspólnik około [...] podmiotów, w tym spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i spółek cywilnych, które uzyskały odrębne wpisy do ewidencji producentów. Dodatkowo skarżący prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą [...]., jest właścicielem [...] S.A. a według stanu na rok gospodarczy 2010 ustalono, że R. i P. M. pozostający w związku małżeńskim będąc w posiadaniu odrębnych numerów w ewidencji producentów nadanych osobom fizycznym utworzyli dodatkowo [...] spółek, w których są jedynymi współwłaścicielami oraz [...] spółek cywilnych i spółek z o.o., w których jedno z małżonków jest wspólnikiem. Również D. M. - syn R. i P. M. został zarejestrowany w ewidencji producentów jako osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne oraz w 2009 r. dodatkowo jako wspólnik [...]spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, w których wraz ze skarżącym P. M. są jedynymi wspólnikami. Począwszy zaś od 2010 r. zarejestrowano kolejnych [...] spółek, przy czym dwie z nich ([...]sp. z o.o. oraz [...] sp. z o.o.) są jedynymi wspólnikami trzynastu ze spółek z ograniczoną odpowiedzialnością utworzonych przez ww. osoby w 2012 r. Łącznie w 2010 r. numery w ewidencji producentów posiadało [...] podmiotów, w których jedno z małżonków jest wspólnikiem, zaś w 2012 r. było ich już [...]

Istotnym dla rozstrzygnięcia jest więc, że w sprawie dokonano ustaleń - niespornych zresztą - co do utworzenia przez skarżącego i członków jego rodziny licznych podmiotów ubiegających się o płatności, zbadano okoliczności dotyczące powiązań osobowych z uwzględnieniem pełnionych przez te osoby funkcji, oceniono porozumienia w sprawie przenoszenia posiadania nieruchomości rolnych między tymi podmiotami.

Za trafne uznać należy stwierdzenie organu odwoławczego, że składanie przez utworzone podmioty kilkudziesięciu odrębnych wniosków i zgłoszenie w nich działek rolnych, które - zgłoszone łącznie - nie kwalifikowałyby się do przyznania pomocy z uwagi na przekroczenie powierzchni [...] hektarów lub uprawniałyby do zmniejszenia płatności, jest stworzeniem sztucznych warunków - w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 1975/2006. W świetle przedstawionych okoliczności zachodziły także podstawy do stwierdzenia zamierzonej koordynacji pomiędzy powiązanymi podmiotami. Tak więc należy uznać, że prawidłowo oceniony został również element subiektywny stworzenia sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności aby uzyskać korzyści, sprzeczne z celami systemu wsparcia.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela ustalenia organu odwoławczego, że podmioty te powiązane są ze sobą osobowo - poprzez osobę skarżącego, który we wszystkich ze wskazanych powyżej spółek pełni funkcję umożliwiającą sprawowanie kontroli nad tymi podmiotami - wspólnika, prezesa zarządu, prokurenta bądź pełnomocnika. Ponadto podobne funkcje we wszystkich wspomnianych spółkach sprawują także inni członkowie rodziny skarżącego (syn, córka oraz była żona). Pomimo pozornej wielości podmiotów działalność rolnicza prowadzona jest de facto przez te same osoby. Powyższe potwierdzają rachunki bankowe poszczególnych podmiotów, gdzie w większości z nich ([...] na [...] przypadków) jako posiadacz rachunku, bądź osoba upoważniona występuje skarżący lub jego syn. Ponadto rejestrowane na przestrzeni lat 2005-2012 spółki podawały jako swe siedziby te same adresy: ul. [...] w [...] lub ul. [...] w [...],będący jednocześnie adresem zamieszkania skarżącego, względnie [...]. Skarżący prowadzi również działalność gospodarczą jako P. M. [...] i działając jako ten przedsiębiorca pobierał zlecenia i wystawiał faktury i rachunki za wykonanie prac na rzecz utworzonych przez siebie podmiotów. Pomimo różnej formy organizacyjnej wymienionych podmiotów skarżący występował też w ich imieniu w postępowaniach przed organami ARiMR. Powiązanie osobowe pomiędzy poszczególnymi spółkami powoduje, że pomimo wielości występujących podmiotów, w proces pozyskiwania płatności z Unii Europejskiej zaangażowane są te same osoby. Wskazane podmioty są także powiązane ze sobą organizacyjnie, przez co nie można w ich przypadku mówić o samodzielnym prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Powiązania organizacyjne pomiędzy spółkami przejawiają się m.in. w swobodnym i niezależnym od miejsca położenia działek przenoszeniu posiadania działek rolnych, poszczególne działki rolne deklarowane są w kolejnych latach przez różne podmioty i samego skarżącego, przy czym potwierdzeniem ewentualnego przeniesienia posiadania działek rolnych mają być oświadczenia, gdzie w imieniu różnych spółek występują te same osoby. Powiązania organizacyjne i brak samodzielności poszczególnych podmiotów stworzonych przez skarżącego przejawiają się także w strukturze zatrudnienia i sposobie prowadzenia działalności rolniczej na gruntach deklarowanych do płatności. W 2010 r. podmioty powiązane ze skarżącym zlecały prowadzenie działalności rolniczej firmie [...] P.M., ponieważ nie dysponowały odpowiednim zapleczem sprzętowym i pracownikami niezbędnymi do wykonywania działalności rolniczej. Skarżący jako przedsiębiorca [...]wykonywał prace rolne na terenie całego kraju, bez względu na miejsce położenia działek, dodatkowo w większości z użyciem tego samego sprzętu wykonując jedynie kilka rodzajów zabiegów agrotechnicznych: na działkach z uprawami rolniczymi występowała produkcja prosa lub lucerny na kiszonkę, natomiast na działkach z uprawą trwały użytek zielony - koszenie. Okoliczność tę ustalono na podstawie zeznań świadków złożonych w postępowaniach o przyznanie płatności poszczególnym spółkom za lata 2010-2012. Powyższe potwierdza, że skarżący jest osobą podejmującą kluczowe dla powiązanych z nim podmiotów gospodarczych decyzje, np. zatrudnianie pracowników, zlecanie prac, udzielanie wyjaśnień w imieniu spółek, w sprawach toczących się przed organami ARiMR, reprezentowanie spółek w kontaktach z innymi podmiotami, zawieranie umów dzierżawy z Agencją Nieruchomości Rolnych, podpisywanie protokołów zdawczo odbiorczych.

W związku z powyższym, mając na uwadze definicje rolnika oraz gospodarstwa, zgodzić się należy z organami ARiMR, że skarżącego oraz współdziałającą z nim grupę osób (w szczególności syn oraz była żona skarżącego) winno się traktować jako jednego rolnika, a wszystkie jednostki produkcyjne, tj. spółki powiązane osobowo i zarządzane przez tą grupę osób, jako jedno gospodarstwo prowadzone przez skarżącego wraz z członkami jego rodziny. Powiązane ze skarżącym poszczególne podmioty występujące w 2010 r. o płatności zostały zaś utworzone jedynie w celu uzyskania środków z Unii Europejskiej w ramach programu rolnośrodowiskowego z pominięciem ograniczenia co do deklaracji powierzchni i degresywnych stawek płatności. Skarżący występując o płatności rolnośrodowiskowe na 2010 r. i jednocześnie tworząc dużą liczbę podmiotów występujących równolegle o przyznanie płatności co do gruntów wchodzących w skład jednego gospodarstwa rolnego działał z zamiarem uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii Europejskiej poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek.

W ocenie Sądu, przyjęcie przez organy orzekające, że nastąpiło sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej, co pozostaje

w sprzeczności z celami prawa wspólnotowego i ma na celu ominięcie przepisów, jest w pełni zasadne. Prawidłowo zatem organy uznały, że powyższe działanie skarżącego wyczerpało przesłanki art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006. Organy trafnie ustaliły, że skarżący stworzył sztuczne warunki do uzyskania płatności, działając celem obejścia przepisów dotyczących modulacji płatności. W tym celu dokonał bowiem podziału swojego gospodarstwa rolnego na mniejsze podmioty.

Zgodnie zaś z art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 312/1 z 23.12.1995) działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Z kolei stosownie do art. 5 ust 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 bez uszczerbku dla przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia.

Powyższe skutkuje odmową przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowych, w oparciu o § 2 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w związku z przywołanym art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 i art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE EUROTOM) Nr 2988/95.

Zdaniem Sądu, organy ARiMR zebrały wystarczający materiał dowodowy na podstawie którego poczyniły prawidłowe, niezbędne ustalenia faktyczne dotyczące okoliczności porozumień w sprawie przeniesienia posiadania nieruchomości rolnych między spółkami i członkami rodziny małżonków M., przeanalizowały szczegółowo istniejące powiązania osobowe, rodzinne, pełnione funkcje, co przedstawiły w swoich decyzjach. Z powyższego zasadnie wywiodły, że to skarżący wraz z członkami rodziny jest posiadaczem gospodarstwa rolnego i to on prowadzi działalność rolną wykonywaną w sposób zorganizowany, ciągły i na własny rachunek.

Sąd podziela wnioski i oceny organów orzekających, że ustalone

w rozpoznawanej sprawie i wykazane w formie zestawienia tabelarycznego "multiplikowanie" spółek cywilnych i prawa handlowego nie stanowi uzasadnionej okolicznościami formy prowadzenia działalności rolniczej, a jest przejawem działania nastawionego na uzyskanie płatności w wyższej niż dopuszczalna kwota i takie działania nie mogą być uznane za pozostające w zgodzie z celem i sensem przepisów regulujących wspieranie rolników gospodarujących w m.in. programie rolnośrodowiskowym, jak w kontrolowanej sprawie.

Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest, że program rolnośrodowiskowy ma na celu poprawę środowiska rolnego i obszarów wiejskich poprzez przywracanie walorów lub utrzymanie cennych siedlisk przyrodniczych użytkowanych rolniczo, wsparcie terenów prowadzących produkcję ekologiczną w rolnictwie. Pomoc z tego tytułu dla rolników w formie płatności rolnośrodowiskowej stanowi rekompensatę utraconego dochodu, dodatkowo poniesionych kosztów transakcyjnych. Jest to pomoc wieloletnia, wypłacana corocznie, według określonego systemu, skierowana do mniejszych gospodarstw (do 100 ha), dlatego system płatności został skonstruowany degresywnie. Każde państwo członkowskie określa stawki płatności. Ustalanie górnych limitów środków przypadających na jedno gospodarstwo rolne ma na celu przeciwdziałanie nadmiernemu kumulowaniu środków w gospodarstwach wielkoobszarowych (dochodowość zależy przecież także od wielkości gospodarstwa). Rolnictwo ekologiczne z racji konieczności stosowania określonych metod uprawy w warunkach polskich raczej dotyczy gospodarstw o areale nie przekraczającym 100 ha i inaczej na takiej wielkości powierzchni kształtuje się dochodowość oraz kosztowość. Z tej racji legislator krajowy wprowadził system preferujący mniej powierzchniowe gospodarstwa. Jak wskazano w pkt 25 preambuły rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 30 z dnia 31 stycznia 2009 r.) - systemy wsparcia w ramach WPR przewidują bezpośrednie wsparcie dochodów mające na celu zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej. Cel ten jest ściśle związany z zachowaniem obszarów wiejskich. Aby przeciwdziałać każdemu niewłaściwemu przydzieleniu środków wspólnotowych, nie należy przekazywać płatności w ramach wsparcia rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki niezbędne dla uzyskania takiego wsparcia.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz rolny na rzecz Rozwoju obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE Nr L 277 z dnia 21 października 2005 r., s. 1), wsparcie rozwoju obszarów wiejskich przyczynia się do osiągnięcia następujących celów: a) poprawy konkurencyjności rolnictwa i leśnictwa poprzez wspieranie restrukturyzacji, rozwoju i innowacji; b) poprawy środowiska naturalnego i terenów wiejskich poprzez wspieranie gospodarowania gruntami; c) poprawy jakości życia na obszarach wiejskich oraz popierania różnicowania działalności gospodarczej.

Zdaniem Sądu nie powinno budzić wątpliwości, że cel popierania jakości życia na obszarach wiejskich - w rozumieniu cytowanego art. 4 ust. 1 lit. c - nie może być uznany za spełniony w sytuacji, gdy poszczególne działki ewidencyjne stanowiące składnik gospodarstwa rolnego są w kolejnych latach deklarowane przez kolejne powiązane ze skarżącym podmioty, które swobodnie przenoszą między sobą posiadanie działek. Stwierdzić więc należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy przyznanie wnioskowanej pomocy skarżącemu byłoby sprzeczne z tak unormowanymi celami wsparcia.

Sąd nie podzielił zasadności zarzutów skargi tak w odniesieniu do przepisów prawa materialnego (z powodów wywiedzionych powyżej), jak i przepisów postępowania. Wydając zaś swoje rozstrzygnięcie miał na uwadze zapadłe w podobnym stanie faktycznym i prawnym wyroki: tutejszego Sądu z dnia 30 kwietnia 2014 r. sygn. akt VIII Sa/Wa 168/14 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2015 r. sygn. akt II GSK 2112/14.

Wyjaśnić też należy, że w rozpoznawanej sprawie, w odróżnieniu od wielu innych spraw, w których przedmiotem rozpoznania były skargi na decyzje odmowne organów ARiMR w przedmiocie płatności dla podmiotów "z grupy P. M." nie zachodziła potrzeba uzupełniania materiału dowodowego, a stan faktyczny sprawy – w ocenie Sądu - został ustalony prawidłowo. Sąd nie dopatrzył się zaś takich naruszeń przepisów postępowania, które to mogłyby mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy.

W ocenie Sądu, słusznie organ odwoławczy uznał, że nie było niezbędne dla wyjaśnienia niniejszej sprawy przeprowadzenie wskazanych przez skarżącego przesłuchań świadków. Skarżący nie wskazywał bowiem okoliczności, jakie za pomocą tego źródła dowodowego chce wykazać. Organ odwoławczy dołączył zaś do akt niniejszej sprawy zeznania świadków złożone w innych postępowaniach za pouczeniem o odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań, z których wynika mechanizm prowadzenia działalności rolniczej przez skarżącego na wszystkich gruntach wchodzących w skład jego gospodarstwa bez względu na zgłaszający je podmiot. W związku z tym organ odwoławczy mógł uznać, że ponowne przesłuchiwanie świadków co do okoliczności mających miejsce przed kilkoma laty nie przyniesie pożądanego skutku. Jest to tym bardziej uzasadnione faktem, że jak zauważył organ odwoławczy - większość podmiotów (spółek) ubiegających się o płatności rolnośrodowiskowe w 2010 r. już nie istnieje, ponieważ została rozwiązana lub przejęta przez inne podmioty.

Mając powyższe na względzie należy uznać, że organy ARiMR miały podstawy do odmowy przyznania skarżącemu pomocy w ramach wnioskowanego działania, dlatego też na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.