Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 27/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 a ust. 1, art. 17 a ust. 1 pkt 3, art. 21, art. 40 a ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2010 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za nieprowadzenie klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...] Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej: Główny Inspektor JHARS) po rozpatrzeniu odwołania H. K., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...], od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej Wojewódzkiego Inspektora JHARS) w [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., znak: [...], wymierzającą karę pieniężną w wysokości 2 000,- zł, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 40a ust. 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, z późn. zm.; dalej – "ustawa o jakości handlowej"), w zw. z art. 15a ust. 1, art. 17a ust. 1 pkt 3, art. 21 oraz art. 40a ust. 1 pkt 5 ustawy o jakości handlowej, art. 42 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 1234/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizacją rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych ("rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku") (Dz. U. L 299 z 16 listopada 2007 r., str. 1 z późn. zm.).

W uzasadnieniu wskazał, że w dniach 19 maja i 29 czerwca 2009 r., inspektorzy działający z upoważnienia Wojewódzkiego Inspektora JHARS w [...] przeprowadzili kontrolę w zakresie prawidłowości klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP w Zakładzie Przetwórstwa Mięsnego H. K. [...] (Protokoły kontroli: nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. oraz nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r.).

W toku kontroli stwierdzono, że kontrolowany podmiot nie prowadzi klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP, pomimo liczby ubitych tusz wieprzowych przekraczają 200 świń tygodniowo średniorocznie i tym samym narusza wymagania art. 15a ust. 1 ustawy o jakości handlowej w zw. z art. 42 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 1234/2007.

Powyższych ustaleń dokonano na podstawie "Dziennika badania poubojowego" oraz rachunków wystawionych przez Powiatowy Inspektorat Weterynarii w [...], z których wynikało, że w 2008 r. w w/w zakładzie ubito [...] sztuk trzody chlewnej ogółem, tj. 253 sztuk tygodniowo średniorocznie. Ponadto ustalono, że w okresie od [...] stycznia do [...] czerwca 2009 r. poddano ubojowi [...] szt. trzody chlewnej ogółem, w tym [...] szt. w lutym br., [...] szt. w marcu br., [...] szt. w kwietniu br. oraz [...] szt. w maju br., w każdym przypadku przekraczając wielkość uboju 200 sztuk trzody chlewnej tygodniowo średniorocznie.

Kontrola przeprowadzona w dniu [...] czerwca 2009 r. wykazała, że dotychczas nie dokonano wpłaty na zakup aparatu do pomiaru mięsności (choirometru), pomimo złożenia przez podmiot kontrolowany zmówienia na w/w zakup w Zakładzie Techniki Mikroprocesorowej, [...] w [...]. Według oświadczenia złożonego przez H. K., wszystkie ubijane tusze są przetwarzane w jego Zakładzie Przetwórstwa Mięsnego, a dwóch pracowników zakładu posiada uprawnienia do ustalania klas jakości tusz wieprzowych w systemie EUROP. Natomiast zasadniczym powodem odłożenia w czasie realizacji zamówienia były przyczyny techniczne leżące po stronie sprzedawcy.

W związku z powyższymi ustaleniami Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych [...] w dniu [...] sierpnia 2009 r. wydał decyzję, znak: [...], wymierzającą kontrolowanemu podmiotowi karę pieniężną w wysokości 2 000,00 zł na podstawie art. 40a ust. 4, w związku z art. 15a ust. 1, ust. 3 pkt 2 lit. a, art. 40a ust. 1 pkt 5, art. 21 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, art. 42 ust. 1 lit. b rozporządzenia (WE) Nr 1234/2007, art. 20 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 1249/2008 oraz art. 104 k.p.a.

Przy ustaleniu wysokości kary, organ I instancji ocenił stopień szkodliwości jako nieznaczny, biorąc pod uwagę m.in. wielkość uboju w okresie od [...] stycznia do [...] czerwca 2009 r., która kształtowała się na poziomie 5471 sztuk, jak również fakt wykorzystania przez przedsiębiorcę wszystkich ubijanych tusz do przetwórstwa we własnym zakresie.

Oceniając stopień zawinienia przedsiębiorcy jako znaczny wzięto pod uwagę, że kontrolowany podmiot miał pełną świadomość ciążącego na nim obowiązku prowadzenia klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP, o był informowany przez pracowników Inspekcji w toku kontroli przeprowadzanych od [...] sierpnia 2008 r. do [...] czerwca 2009 r. Ponadto, zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym przez kontrolowanego podczas ostatniej kontroli, zakup aparatu do oceny mięsności jest nieuzasadniony w sytuacji, kiedy ubijane tusze nie są bezpośrednio wprowadzane do obrotu handlowego (Protokół kontroli nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r.).

Odnośnie dotychczasowej działalności kontrolowanego przedsiębiorcy, WIJHARS [...] podnosił, że każda z kontroli przeprowadzanych w powyższym okresie wykazała niedopełnienie przez producenta w/w obowiązku.

Organ I instancji uznał, że zakres naruszenia obowiązków prowadzenia klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP oraz zapewnienia producentom trzody chlewnej godziwej zapłaty na podstawie wagi i budowy ciała świń dostarczonych do rzeźni, zawartych w przepisach ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz rozporządzenia (WE): Nr 1234/2007 nie jest znaczny, wobec wielkości tygodniowego uboju trzody średniorocznie, która w 2008 r. wynosiła 253 szt.

Na wysokość nałożonej kary wpłynęła również wielkość obrotów elementami kulinarnymi i przetworami mięsnymi, która zgodnie z oświadczeniem złożonym przez skarżącego w 2008 r. wynosiła 1000 ton. Ponadto, na podstawie deklaracji PIT-36 L "Zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2008", ustalono wartość przychodu przedmiotowego przedsiębiorstwa, tj. [...] zł.

Przy rozstrzyganiu w przedmiotowej sprawie organ I instancji uwzględnił również gotowość współpracy kontrolowanego z inspektorami oraz zatrudnienie w w/w zakładzie dwóch osób z uprawnieniami rzeczoznawców.

H. K. od powyższej decyzji wniósł odwołanie do Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych zwracając się o anulowanie nałożonej kary, z uwagi na to, że pomimo usilnych starań nie dokonał zakupu aparatu do oceny mięsności (choirometru) ze względu na trudności finansowe zakładu, spowodowane ogólnoświatowym kryzysem gospodarczym. Zwrócił się z prośbą o odroczenie o jeden rok zakupu w/w aparatu, z powodu malejącego skupu żywca, który według jego przewidywań, w roku bieżącym spowoduje obniżenie wielkości uboju do wartości niższej niż 200 sztuk trzody tygodniowo średniorocznie, tym samym zakład nie będzie zobligowany do prowadzenia klasyfikacji tusz w systemie EUROP.

W odwołaniu H. K. nadmienił, że dowodem jego starań o wprowadzenie klasyfikacji tusz wieprzowych jest zatrudnienie dwóch pracowników posiadających uprawnienia do przeprowadzania w/w klasyfikacji. Podnosił także, że dostawcy trzody chlewnej nie oczekują zapłaty za sprzedawany przez nich żywiec w oparciu o ustaloną przez zakład klasę jakości, a tusze poddawane ubojowi są w całości przetwarzane w kontrolowanej jednostce.

Jego zdaniem, w krajach UE, organy urzędowej kontroli zezwalają małym rzeźniom na prowadzenie uboju trzody chlewnej bez spełnienia obowiązku klasyfikacji tusz.

Główny Inspektor JHARS rozpoznając odwołanie wskazał, że skarżący nie prowadził klasyfikacji tusz w systemie EUROP, mimo że jego obowiązek w tym zakresie wynikał wprost z przepisów art. 15a ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, jak również z art. 42 ust. 1 lit. b rozporządzenia (WE) Nr 1234/2007 i art. 20 ust. 2 rozporządzenia (WE) Nr 1249/2008.

Zgodnie z art. 15a ust. 1 ustawy o jakości handlowej, tusze wieprzowe oraz wołowe poddaje się klasyfikacji i oznacza się znakiem klasy jakości handlowej ustalonej dla danej tuszy, zgodnie z warunkami określonymi w przepisach Unii Europejskiej. Stosownie do art. 15a ust. 3 tej ustawy, obowiązek ten nie dotyczy jednak:

1) tusz pochodzących ze świń użytych do rozrodu;

2) tusz wieprzowych pochodzących z rzeźni, w których poddaje się ubojowi:

a) nie więcej niż 200 świń tygodniowo średniorocznie lub

b) wyłącznie świnie urodzone i tuczone w tuczarniach tych rzeźni oraz dokonuje się rozbioru wszystkich uzyskanych tusz.

W przedmiotowej sprawie kontrolowany podmiot nie był zwolniony od prowadzenia klasyfikacji tusz wieprzowych. Zgodnie z art. 15a ust. 3a w/w ustawy, średniotygodniowy ubój u producenta przekroczył 200 sztuk zwierząt, ponieważ w 2008 r. w ubojni ubito 253 sztuki trzody chlewnej.

Organ podkreślił, że rozwiązania prawne w art. 15a ustawy o jakości handlowej są analogiczne jak wymagania określone w przepisach prawa wspólnotowego. Zgodnie z art. 42 ust. 1 lit. b rozporządzenia (WE) Nr 1234/2007, wspólnotowe skale klasyfikacji tusz stosowane są zgodnie z przepisami załącznika V w odniesieniu do tusz świń niebędących świniami hodowlanymi.

Stosownie zaś do art. 20 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1249/2008 z dnia 10 grudnia 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrożenia wspólnotowych skal klasyfikacji tusz wołowych, wieprzowych i baranich oraz raportowania ich cen (Dz. U. L 337 z 16 grudnia 2008 r., str. 3), w drodze odstępstwa od ust. 1 państwa członkowskie mogą zdecydować o tym, że stosowanie tej skali nie jest obowiązkowe w przypadku rzeźni:

a) dla których dane państwa członkowskie ustalają maksymalną liczbę ubojów; liczba ta nie może przekraczać średniej rocznej uboju w wysokości 200 świń tygodniowo;

b) w których dokonuje się tylko uboju świń urodzonych i tuczonych we własnych tuczarniach i które same zajmują się rozbiorem wszystkich uzyskanych tusz.

W świetle powyższych norm, przedsiębiorca powinien być świadomy podstawowych obowiązków, jakie na nim spoczywają jako profesjonaliście dokonującym uboju żywca wieprzowego. W 2008 r. oraz w 2009 r. producent był kontrolowany w zakresie obejmującym prawidłowość klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP. Każda z dotychczas przeprowadzonych kontroli wykazała liczbę sztuk ubitych tygodniowo średniorocznie większą niż 200. W związku z czym, kontrolowany był w tym przypadku świadomy spoczywających na nim obowiązków dotyczących klasyfikacji tusz. Tym samym uznał, że jego postępowanie polegające na nieprowadzeniu tej klasyfikacji było zawinione.

Nadto nie zachodzi żadna przesłanka zwalniająca przedsiębiorcę z obowiązku poddawania klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP. Przepisy nie przewidują jakichkolwiek odstępstw czy odroczeń w czasie odnośnie prowadzenia w/w klasyfikacji. Także argument, według którego producent nie posiadał środków finansowych na zakup aparatu do określania mięsności tusz wieprzowych nie znajduje uzasadnienia. Podkreślił, że zarówno przetwarzanie wszystkich ubitych tusz na terenie zakładu, jak i brak żądań ze strony dostawców żywca, dotyczących ustalania cen na podstawie klas jakości, czy też zatrudnienie dwóch rzeczoznawców uprawnionych do prowadzenia w/w klasyfikacji nie jest przesłanką zwalniającą kontrolowanego z ustawowego obowiązku klasyfikacji, wobec faktu przekroczenia przez zakład wielkości uboju 200 świń tygodniowo średniorocznie w 2008 r.

Wyrażona w odwołaniu opinia właściciela zakładu, według którego w innych krajach Unii Europejskiej małe rzeźnie zwalniane są z obowiązku klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP, nie znajduje uzasadnienia wobec faktu, iż kontrolowany podmiot nie spełnia warunków zwolnienia z prowadzenia klasyfikacji w systemie EUROP, o których mowa w art. 15a ust. 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.

Zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, kto nie poddaje klasyfikacji lub ustalaniu masy tusz wieprzowych lub wołowych, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1 000 zł. Zgodnie z art. 40a ust. 5 w/w ustawy, "ustalając wysokość kary, wojewódzki inspektor (...) uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów".

Stwierdził zatem, że w przedmiotowej sprawie, wielkość uboju w okresie od 1 stycznia do 29 czerwca 2009 r., kształtowała się na stosunkowo niewysokim poziomie, tj. 5471 sztuk trzody chlewnej, a ponadto wszystkie ubijane tusze są przetwarzane w kontrolowanym zakładzie. Wobec powyższego, jako nieznaczny uznał stopień szkodliwości czynu, polegającego na nieprowadzeniu klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP.

W toku kontroli przeprowadzanych od 27 sierpnia 2008 r. do dnia 29 czerwca 2009 r. kontrolowany przedsiębiorca był każdorazowo informowany przez pracowników Inspekcji o spoczywającym na nim obowiązku prowadzenia klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP. Producent, jak dotąd nie dokonał zakupu aparatu do badania mięsności tusz, ponieważ chciał uniknąć wysokich kosztów finansowych, jak również podważał on sens powyższego zakupu w sytuacji niewprowadzania bezpośrednio ubijanych tusz do obrotu handlowego. (Protokół kontroli nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r.) Okolicznością przemawiającą na korzyść kontrolowanego było wyszkolenie dwóch pracowników w zakresie prowadzenia przedmiotowej klasyfikacji oraz starania producenta podjęte w celu zakupu choirometru w Zakładzie Techniki Mikroprocesorowej [...].

Oceniając zakres naruszenia obowiązku prowadzenia klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP zawartego w art. 15a ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz rozporządzeniu (WE): Nr 1234/2007 nie jest znaczny, wobec wielkości tygodniowego uboju trzody średniorocznie, która w 2008 r. wynosiła 253 szt. Niemniej, w dotychczasowej działalności kontrolowanego przedsiębiorcy, od 2008 r. miały miejsce kontrole w zakresie prowadzenia klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP, podczas których stwierdzono brak podjęcia przez właściciela zakładu w/w obowiązku klasyfikacji, pomimo przekroczenia wielkości uboju powyżej 200 sztuk trzody chlewnej tygodniowo średniorocznie. W 2008 r., wielkość obrotów elementami kulinarnymi i przetworami mięsnymi zgodnie z oświadczeniem złożonym przez właściciela kontrolowanego zakładu wynosiła 1000 ton. Ustalono wartość przychodu przedmiotowego przedsiębiorstwa na 23 314 726,04 zł na podstawie deklaracji PIT-36 L "Zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2008 r.

Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji postąpił słusznie, ustalając wysokość kary adekwatną do popełnionego czynu, polegającego na nieprowadzeniu klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP, w oparciu o wszystkie kryteria sposobu jej ustalania, o których mowa w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.

Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora JHARS złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona, zarzucając zaskarżonym decyzjom organu, zarówno I, jak i II instancji naruszenie art. 15a ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, z późn. zm.), w związku z Załącznikiem V "Wspólnotowa skala klasyfikacji tusz o której mowa w art. 42" Rozporządzenia Nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. Urz. U.E. seria L 299/1 z dnia 16.11.2007 r.), z uwagi na to, że w w/w załączniku nie występuje termin: "system EUROP". Zdaniem skarżącego, załącznik ten nie zawiera żadnego przepisu, nakazującego zakup i stosowanie jakiegokolwiek urządzenia do prowadzenia klasyfikacji tusz.

Skarżący zarzucił, że organy Inspekcji JHARS w wydanych decyzjach nie wskazały podstaw prawnych na podstawie których wymaga się od skarżącego spełnienia obowiązku, którego żadne przepisy, w jego opinii nie wskazują.

Podkreślił, że nie kwestionuje treści przepisów art. 15a i 40a ust. 1 pkt 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, jak również nie kwestionuje art. 42 w/w rozporządzenia. Przyznał, że wszystkie przywołane przepisy dotyczą świń ubijanych w kontrolowanym zakładzie. Stwierdził, że istotą skargi nie jest samo wymierzenie kary w kwocie 2000 złotych a brak wskazania podstaw prawnych w oparciu o które wymaga się od niego jako przedsiębiorcy spełnienia wymogów, których żadne przepisy nie wskazują. Zatem kluczowa kwestia sporna dotyczy tego, czy w zakładzie stosuje się klasyfikację odpowiadającą treści załącznika V do rozporządzenia Nr 1234/2007.

W związku z powyższymi zarzutami, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podniósł, że wystarczyło zatrudnienie wykwalifikowanych pracowników, by spełnić wymogi ustawy co do prowadzenia kwalifikacji.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor JHARS wniósł o jej oddalenie uznając zarzuty w niej podniesione za bezzasadne.

Stosownie do art. 15a ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, tusze wieprzowe oraz wołowe poddaje się klasyfikacji i oznacza się znakiem klasy jakości handlowej ustalonej dla danej tuszy, zgodnie z warunkami określonymi w przepisach Unii Europejskiej.

Wobec faktu, że średniotygodniowa liczba ubitych zwierząt w roku 2008 wyniosła 253 sztuki, przedsiębiorca był zobowiązany do prowadzenia w 2009 r. klasyfikacji tusz. Mógłby się zwolnić od tego obowiązku jedynie w sytuacji, gdyby w rzeźni było ubijane nie więcej niż 200 świń tygodniowo średniorocznie lub były ubijane wyłącznie świnie urodzone i tuczone w tuczarniach tej rzeźni, a następnie poddawane rozbiorowi.

Podkreślił, że rozwiązania prawne zawarte w art. 15a ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych są analogiczne jak wymagania określone w przepisach prawa wspólnotowego. Zgodnie z art. 42 ust. 1 lit. b rozporządzenia (WE) Nr 1234/2007, wspólnotowe skale klasyfikacji tusz stosowane są zgodnie z przepisami załącznika V w odniesieniu do tusz świń niebędących świniami hodowlanymi.

Zdaniem organu, kluczowa kwestia sporna dotyczy tego, czy w zakładzie stosuje się klasyfikację odpowiadającą treści załącznika V do rozporządzenia Nr 1234/2007.

W odpowiedzi na zarzuty skargi wskazał, że w w/w załączniku, lit. B, pkt II, w zależności od szacowanej zawartości chudego mięsa, wymienione są poszczególne klasy tusz wieprzowych, które określone są kolejno literami: S, E, U, R, O, P. W kontrolowanym zakładzie klasyfikacja tusz wieprzowych nie była prowadzona, zgodnie z w/w załącznikiem, w którym termin "EUROP" występuje. W 2008 r. oraz w 2009 r. producent był kontrolowany w zakresie obejmującym prawidłowość klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP. Każda z dotychczas przeprowadzonych kontroli wykazała liczbę sztuk ubitych tygodniowo średniorocznie większą niż 200. Kontrolowany był w tym przypadku świadomy spoczywających na nim obowiązków dotyczących klasyfikacji tusz. Tym samym należało uznać, że jego postępowanie polegające na nieprowadzeniu tej klasyfikacji było zawinione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., znak: [...] wymierzająca karę pieniężną w wysokości 2 000,- zł.

Powyższą karę nałożono na przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Przetwórstwa Mięsnego H. K. za stwierdzony w toku przeprowadzonej przez właściwe organy Inspekcji JHARS kontroli fakt, że kontrolowany podmiot nie prowadzi klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP, czym naruszył wymagania art. 15a ust. 1 ustawy o jakości handlowej w zw. z art. 42 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 1234/2007.

Zgodnie z art. 15a ust. 1 powołanej wyżej ustawy tusze wieprzowe oraz wołowe poddaje się klasyfikacji i oznacza się znakiem klasy jakości handlowej ustalonej dla danej tuszy, zgodnie z warunkami określonymi w przepisach Unii Europejskiej.

Przepisami unijnymi określającymi warunki, o których wyżej mowa, jest przywołany wyżej art. 42 ("Klasyfikacja tusz") rozporządzenia o jednolitej wspólnej organizacji rynku, nakazujący klasyfikację tusz zgodnie z przepisami załącznika V do rozporządzenia. Załącznik ten, mający zastosowanie m.in. do wieprzowiny w odniesieniu do tusz świń niebędących świniami hodowlanymi, szczegółowo reguluje w pkt B wspólnotową skalę kwalifikacji tusz wieprzowych, opartą na ich mięsności (chude mięso jako % wagi tuszy).

Zgodnie z art. 17a ust. 1 pkt 3 Inspekcja JHARS sprawuje nadzór w zakresie jakości handlowej określonej przepisami Unii Europejskiej odnoszącymi się do m.in. tusz wieprzowych.

Przepis art. 21 ma charakter przepisu kompetencyjnego, natomiast zgodnie z art. 40a ust 1 pkt 5 kto nie poddaje klasyfikacji lub ustalaniu masy tusz wieprzowych lub wołowych, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1000 zł.

W myśl art. 15 ust. 3 powołanego wyżej przepisu ust. 1 nie stosuje się do:

1) tusz pochodzących ze świń użytych do rozrodu;

2) tusz wieprzowych pochodzących z rzeźni, w których poddaje się ubojowi:

a) nie więcej niż 200 świń tygodniowo średniorocznie lub

b) wyłącznie świnie urodzone i tuczone w tuczarniach tych rzeźni oraz dokonuje się rozbioru wszystkich uzyskanych tusz.

Jak trafnie zauważył organ Inspekcji JHARS, w rozpatrywanej sprawie kontrolowany podmiot nie mógł być na podstawie art. 15 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy zwolniony od prowadzenia klasyfikacji tusz wieprzowych, gdyż skala prowadzonej działalności (średniotygodniowy ubój w ciągu roku) przekraczała wielkość dopuszczoną w powołanym przepisie ustawy.

Nie można wyłączyć na podstawie tego przepisu surowców przeznaczonych do wytwarzania środków spożywczych, które będą zbywane przez producenta.

Odnosząc się do drugiego zarzutu podniesionego w skardze, tj. braku podstawy prawnej do nałożenia przedmiotowego obowiązku, w ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że kara za naruszenie przewidzianego w art. 15a powołanej ustawy obowiązku kwalifikacji i oznaczenia tusz wieprzowych – zgodnie z warunkami określonymi w przepisach Unii Europejskiej, ma charakter administracyjny, praktycznie ze wszystkimi wynikającymi stąd konsekwencjami. Karę tę nakłada organ administracyjny w odrębnym postępowaniu administracyjnym, za naruszenie przewidziane w przepisach administracyjnych. Co do zasady – jak to zwykle bywa – powinna być ona nakładana niezależnie od winy sprawcy, stopnia przyczynienia się i rozmiarów powstałej szkody; za naruszenie takie powinna też – znów co do zasady – być nakładana kara, najczęściej kara pieniężna, w ustalonej w ustawie wysokości. W rozpatrywanym jednak przypadku art. 40a ustawy o jakości handlowej w ust. 5 przewidział, że "Ustalając wysokość kary, wojewódzki inspektor albo wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów". Tak więc w tym przypadku ma miejsce indywidualizacja ustalenia wysokości kary pieniężnej, sięgająca zarówno do przesłanek cywilistycznych (stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, wielkość obrotów) jak i karnych (dotychczasowa działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych). Nie można jednak wyciągać stąd wniosku, że z przepisu tego wynika uznanie co do nałożenia kary.

Niejako na marginesie należy zauważyć, że zgodnie z art. 40 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy przewidziano możliwość miarkowania kary, jednocześnie ustalając jej najniższą wysokość; w rozpatrywanej sprawie za popełnione naruszenie nałożono na przedsiębiorców najniższą przewidzianą karę.

Sąd nie podzielił stanowiska zaprezentowanego przed Sądem, iż wystarczy zatrudnienie wykwalifikowanych pracowników, by spełniać wymogi ustawy, ponieważ ustawa nie stanowi o obowiązku zakupu choirometru.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, że skarżący został ukarany za brak przyrządu do badania mięsności (choirometru). Kwestia tego przyrządu została uwypuklona wobec tego, że skarżący wnosił o zmianę terminu kontroli z uwagi na poczynione kroki do zakupu tego przyrządu, na co organ wyraził zgodę.

Z argumentów organu wynika, że o niewdrożeniu klasyfikacji świadczył brak zakupionego choirometru do badania mięsności oraz brak jakiejkolwiek dokumentacji w tym zakresie. Gdyby nawet przyjąć koncepcję skarżącego, że wystarczyło zatrudnienie dwóch wykwalifikowanych pracowników, to gdyby prowadzili oni przedmiotową kwalifikację, to istniałyby protokoły z szacowanej zawartości chudego mięsa i jej procentowej klasyfikacji według wagi tuszy: S, E, U, R, O lub P.

W toku postępowania administracyjnego okoliczność nie prowadzenia klasyfikacji w systemie EUROP nie była okolicznością sporną, bowiem została przyznana przez skarżącego.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.