Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1426/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 146 par. 1 w zw. z art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 27 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 562
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2019 r. sprawy ze skargi A. G. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie; 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz A. G. kwotę 680 zł (słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej: "ARiMR") zawarte w piśmie z dnia ... czerwca 2018 r. o odmowie przyznania A.G. pomocy finansowej ze środków unijnych w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

A.G. (dalej jako: "Skarżący") w dniu 16 maja 2017 r. złożył wniosek o przyznanie pomocy na poddziałanie "Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój" objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

W związku z tym, że do wniosku nie dołączono wymaganych załączników, a wniosek zawierał błędy, ARiMR pismem z dnia ... sierpnia 2017 r. wezwała Skarżącego do uzupełnienia wniosku w oparciu o § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach poddziałania 4.2 "Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r., poz. 1581, z późn. zm.) – dalej jako: "rozporządzenie".

Skarżący nie usunął wszystkich braków wniosku w wymaganym terminie wobec czego pismem z dnia 30 listopada 2017 r. ARiMR ponowiła wezwanie na podstawie § 13 ust. 2 ww. rozporządzenia. Wezwanie to doręczono Skarżącemu w dniu 22 grudnia 2017 r., a więc ostateczny termin na uzupełnienie wniosku upływał w dniu 5 stycznia 2018 r. Skarżący nadesłał uzupełnienie wniosku w dniu 10 stycznia 2019 r. (data nadania), tj. po upływie zakreślonego terminu. W związku z tym ARiMR pismem z dnia ... czerwca 2018 r. poinformowała o odmowie przyznania wnioskowanej pomocy na podstawie § 13 ust. 2a rozporządzenia, zgodnie z którym "Jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy pomimo powtórnego wezwania nie usunął wszystkich braków wskazanych przez Agencję, Agencja nie przyznaje pomocy.(...)"

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Skarżący podniósł zarzuty naruszenia § 13 ust. 2 oraz ust. 2a rozporządzenia, a także błędne uzasadnienie nie przyznania wnioskowanej pomocy.

Uzasadniając tak postawione zarzuty Skarżący podkreślił, że ustawodawca nie wprowadził w znowelizowanych (rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lipca 2016 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Dz. U. z 2016 r., poz. 1191) przepisach rozporządzenia klarownej informacji o konsekwencjach płynących z nie usunięcia w terminie wszystkich braków wskazanych przez Agencję. Zdaniem Skarżącego znowelizowana treść rozporządzenia (§ 13 ust. 2a) wskazuje wręcz, iż brak jest jakichkolwiek konsekwencji za nieuzupełnienie wniosku w terminach określonych w § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia. W związku z tym ARiMR powinna skupić się na weryfikacji kompletności wniosku i złożonych uzupełnień, a nie na upływie przyjętego ad hoc terminu.

Skarżący podniósł również, że bieg terminu na uzupełnienie wniosku w ramach powtórnego wezwania, które Skarżący otrzymał w dniu 22 grudnia 2017 r. rozpoczął się w okresie świątecznym. W związku z tym skompletowanie brakującej dokumentacji było możliwe dopiero w dniu 10 stycznia 2018 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 2177) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. 2018 r, poz. 2107 ze zm., dalej: "ppsa"), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa).

Z kolei zgodnie z art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017.1369), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność z zakresu administracji publicznej uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W art. 3 § 2 p.p.s.a. określony został katalog spraw, w których działalność administracji publicznej poddana została kontroli sądowej. Przepis art. 3 § 3 p.p.s.a. stanowi natomiast, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

Na tej właśnie podstawie ocenie Sądu poddane zostało zaskarżone w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z ... czerwca 2018 r., które dotyczy odmowy przyznania Stronie pomocy w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój". w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 . Zaskarżony akt jest kontrolowany przez Sąd w zakresie oceny jego zgodności z przepisami ustawy z dnia 20 lutego 2015 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 562) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia z dnia 5 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 ( Dz.U. 2015.1581) .

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 35 ust. 1 powołanej wyżej ustawy oraz § 13 ust. 2a rozporządzenia, zgodnie z którym jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, pomimo powtórnego wezwania, nie usunął wszystkich braków wskazanych przez Agencję, Agencja nie przyznaje pomocy. Przepis art. 35 ust. 1 ustawy stosuje się odpowiednio.

Nie ulega wątpliwości , iż Agencja wzywała dwukrotnie Skarżącego do usunięcia braków wniosku – pismami z dnia 5.08.2017 r. oraz z 30.11.2017 r. Po każdym z tych pism Skarżący składał uzupełnienia, z tym że w wyniku pisma z 30.11.2017 r. z uchybieniem terminu 14 dniowego, wynikającego z § 13 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14, prowadzonych przez agencję płatniczą i podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy art. 27 ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio.

Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Stosownie do art. 27 ust. 2 ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Porównanie przytoczonej regulacji z zasadami ogólnymi zawartymi postępowania administracyjnego wskazuje, że ustawodawca dla omawianej kategorii spraw odstąpił od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 k.p.a., a w konsekwencji również od zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a. zgodnie, z którą organ administracji publicznej ma obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W art. 27 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę.

Z treści art. 27 wynika więc, że wyłącza on zastosowanie niektórych zasad ogólnych postępowania administracyjnego, niemniej przepis ten zawiera dyrektywę, stosownie do której organ administracji publicznej w toku postępowania stoi na straży praworządności. Realizując zasadę praworządności, organy administracji publicznej, mają obowiązek działać na podstawie przepisów prawa.

Zakres działania organu w przedmiotowej sprawie wyznaczały przepisy powołanej wyżej ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz przepisy rozporządzenia wykonawczego.

Zaskarżonym rozstrzygnięciem z dnia ... czerwca 2018 r. o numerze wskazanym wyżej, organ poinformował Stronę o odmowie przyznania pomocy przytaczając treść 13 ust. 2a rozporządzenia wykonawczego, nie wskazując jednak jakie okoliczności faktyczne w tej sprawie uzasadniają zastosowanie powołanych przepisów.

Stwierdzić należy, że przytoczenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyłącznie treści przepisów rozporządzenia wykonawczego nie spełnia wymogów uzasadnienia podjętego przez organ administracji publicznej rozstrzygnięcia. Zasada praworządności, do której stosowania organ był zobowiązany na podstawie art. 27 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, zobowiązuje organ d przestrzegania swoich kompetencji oraz stosowania norm prawnych związanych z realizacją tych kompetencji. Z zasady praworządności wynika, iż organ ma obowiązek wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się przy rozstrzyganiu sprawy. Uzasadnienie winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób nie budzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ administracji publicznej stan faktyczny. Uzasadnienie faktyczne powinno m.in. zawierać wskazanie faktów, które dowodzą, że treść przepisu stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia została wypełniona. W rozpoznawanej sprawie ta zasada nie została spełniona ze względu na pominięcie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia stanu faktycznego sprawy . Ze względu na brak wyjaśnienia w uzasadnieniu motywów, jakimi kierował się organ podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie, akt ten nie poddaje się kontroli sądowej. Sąd nie może w szczególności skontrolować czy rzeczywiście po dwukrotnym wezwaniu do usunięcia braków wniosku, wniosek ten nadal miał braki , co jest podstawą do wydania rozstrzygnięcia , o jakim mowa w § 13 ust.2a rozporządzenia wykonawczego.

Oceny tej nie zmienia wskazanie części okoliczności, które legły u podstaw podjętego rozstrzygnięcia, w odpowiedzi na skargę złożoną do tut. Sądu. Należy bowiem podkreślić, że przedmiotem kontroli sądowej był akt wydany przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie w dniu ... czerwca 2018 r.

Ponownie rozpoznając sprawę organ, mając na uwadze wskazania Sądu, winien prawidłowo uzasadnić podjęte rozstrzygnięcie z uwzględnieniem, powołanych przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu, przepisów prawa.

W związku z powyższym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy p. p. s. a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a