Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1051/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i  lit. c w zw. z  art. 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi P. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza B. z dnia [...] nr [...]


UZASADNIENIE

Burmistrz B. decyzją z dnia [...] r. odmówił K.K. przyznania pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych dla jej syna P.R. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podano, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B. nie posiada kadry specjalistycznej spełniającej wymogi zgodne z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz.U. Nr 189, poz. 1598, ze zm.). Z tego powodu wskazano stronie możliwość zapewnienia tych usług w dostępnych jednostkach specjalistycznych znajdujących się niedaleko miejsca zamieszkania dziecka – w C.

Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego syn wnioskodawczyni wymaga zapewnienia specjalistycznych usług opiekuńczych, jednak właściwe było zaproponowanie realizacji tych usług w placówkach częstochowskich. Strona jest przy tym w stanie dowozić dziecko, gdyż zrezygnowała z pracy w celu sprawowania opieki nad nim i pobiera świadczenie pielęgnacyjne. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił uznaniowy charakter decyzji w zakresie przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych. Ochronę ich przyznania uzasadnia to, że strona nie pracuje, pobiera świadczenie pielęgnacyjne, a dziecko ma w szkole zorganizowane nauczanie indywidualne, logopedyczne i rehabilitacyjne.

K.K. - przedstawiciel ustawowy P.R. - wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 14 maja 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 947/13 uchylił decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, gdyż nie spełniały wymogów prawa.

W ocenie Sądu nie stanowi dopuszczalnej prawnie przyczyny odmowy brak specjalistycznej kadry, bowiem zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 11 ustawy o pomocy społecznej organizowanie i świadczenie usług opiekuńczych, w tym specjalistycznych, w miejscu zamieszkania, należy do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym. Oznacza to, że każda gmina zobowiązana jest do podjęcia takich działań organizacyjnych, które umożliwiają realizację tego obowiązku, tymczasem organ I instancji oferował skarżącej bliżej nieokreślone usługi poza Gminą B. Ponadto skoro syn skarżącej wymaga specjalistycznych usług opiekuńczych, to należało dokonać ustaleń związanych z warunkami przyznawania owych usług, które winna określić stosowna uchwała Rady Gminy B., której w ogóle nie powołano. Ponadto nastąpiło naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., gdyż nie został wyjaśniony zakres koniecznych usług specjalistycznych. W sposób ogólny wskazuje go jedynie zaświadczenie lekarskie z dnia 18 marca 2013 r. Zdaniem Sądu dopiero po ustaleniu zakresu niezbędnych specjalistycznych usług można ocenić czy i w jakich granicach właściwą pomoc może zapewnić rodzina uprawnionego, a w jakim zakresie winna być ona świadczona w formie instytucjonalnej.

Burmistrz B. decyzją nr [...] z dnia [...] r., działając na podstawie art. 104 § 1 i art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), art. 50 ust. 2 i 4, art. 106 ust. 1, art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.), uchwały Rady Miejskiej w B. z dnia 28 listopada 2007 r. nr 86/XVI/2007 w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i ustalania odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwalniania od opłat, jak również trybu ich pobierania oraz § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz.U. 189 poz. 1598 ze zm.), odmówił P.R. przyznania pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych.

W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w ramach którego wystąpił do Zespołu Szkolno - Przedszkolnego w Ł. o udzielenie informacji na temat rodzaju realizowanych zajęć dla P.R. na terenie szkoły oraz informacji, jakim tokiem nauczania dziecko zostało objęte, zwrócił się do Poradni Neurologicznej w C. ul. [...] o przesłanie zaświadczenia czy nadal występuje potrzeba objęcia dziecka P.R. pomocą w formie specjalistycznych usług opiekuńczych oraz o szczegółowe informacje dotyczące rodzaju, zakresu i sposobu realizacji takich usług. Nadto zwrócono się do Poradni Zdrowia Psychicznego w C. ul. [...] o informację, czy P.R. jest pacjentem tej poradni oraz do Poradni Neurologicznej w C. o szczegółowe dane z zakresu rodzaju i sposobu realizacji proponowanych specjalistycznych usług opiekuńczych dla P.R., bowiem odpowiedź na pierwsze nie zawierała tych danych.

Burmistrz przedstawił poczynione w sprawie ustalenia dotyczące sytuacji P.R. zaznaczając, że jego matka K.K. nie pracuje oraz korzysta ze świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Podniósł, że w trakcie wywiadu środowiskowego w dniu 26 czerwca 2014 r. w/wym. oświadczyła, że nie będzie dostarczać żadnych nowych zaświadczeń specjalistycznych usług opiekuńczych dla syna, gdyż są one w posiadaniu Ośrodka.

Następnie organ przywołał regulacje prawne dotyczące zasad oraz trybu przyznawania usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych podnosząc, że stosownie do § 2 pkt 5 rozporządzenia w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych istniej możliwość zapewnienia dzieciom i młodzieży z zaburzeniami psychicznymi dostępu do zajęć rehabilitacyjnych i rewalidacyjno wychowawczych w wyjątkowych przypadkach jeżeli nie mają możliwości uzyskania dostępu do zajęć, o których mowa w art. 7 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Organ przywołał rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 1997 r. w sprawie organizowania zajęć rewalidacyjno-wychowawczych dla dzieci i młodzieży upośledzonych umysłowo w stopniu głębokim wskazując, że jego przepisy korespondują z przepisami ustawy o systemie oświaty w zakresie, w jakim te ostatnie przewidują dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz niedostosowanej społecznie kształcenie specjalne zgodnie z indywidualnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi oraz predyspozycjami dziecka. Na podstawie wymienionych przepisów oraz zasady subsydiarności wywiódł , że przed wystąpieniem o udzielenie wsparcia w postaci specjalistycznych usług opiekuńczych należy wykorzystać wszelkie prawne możliwości i uprawnienia. W ocenie organu matka P.R. nie wykorzystała własnych możliwości dla zapewnienia synowi zalecanych dla niego specjalistycznych usług opiekuńczych, które są świadczone przez Poradnie: Neurologiczną, Zdrowia Psychicznego, Psychologiczno – Pedagogiczną oraz Centrum Pomocy Dziecku Niepełnosprawnemu i Jego Rodzinie. Zdaniem organu proponowane formy pomocy instytucjonalnej wraz z zajęciami zorganizowanymi w szkole zaspokajają niezbędne potrzeby dziecka w zakresie uczenia i rozwijania umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia oraz usprawnienia zaburzonych funkcji organizmu. Jednocześnie K.K. nie podała żadnych konkretnych powodów, z których wynikałoby, że jej syn nie może korzystać z usług w proponowanych w placówkach. Tymczasem matka, która nie pracuje zawodowo, ma możliwość skorzystania z instytucjonalnych form opieki nad synem. Dlatego organ zaoferował pomoc w pokryciu kosztów dojazdu do wymienionych placówek oraz dofinansował w kwocie 500 zł pobyt K.K. jako opiekuna syna na turnusie rehabilitacyjnym.

Burmistrz zaznaczył, że zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia. Natomiast wnioskodawczyni ograniczyła się do żądania udzielenia wnioskowanej pomocy, nie wykazując chęci współpracy z organem.

K.K. w odwołaniu od powyższej decyzji podniosła, że wbrew zawartym w niej twierdzeniom współpracuje z organem. Zaznaczyła, że pracownicy organu ponownie skierowali ją do Poradni Neurologicznej Matki i Dziecka w C., która nie zapewnia specjalistycznych usług opiekuńczych, gdyż są to poradnie lekarzy specjalistów. Ponadto takich usług nie zapewnia Poradnia Psychologiczno – Pedagogiczna oraz Centrum Pomocy Dziecku Niepełnosprawnemu i Jego Rodzinie. Zaznaczyła, że syn uczęszcza do szkoły, co także nie może być powodem odmowy przyznania świadczenia. W ocenie odwołującej pracownicy MOPS nie odpowiedzieli na jej pismo dotyczące tego, czym są i komu przysługują specjalistyczne usługi opiekuńcze.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania. W tym zakresie wskazano, że Poradnia Zdrowia Psychicznego oraz Poradnia Neurologii pismami z dnia 27 czerwca 2014 r. poinformowały organ I instancji, że P.R. pozostaje w leczeniu w tych placówkach. Nadto Poradnia Neurologii pismem z dnia 23 lipca 2014r. szczegółowo określiła cel i rodzaj specjalistycznych usług opiekuńczych. Zespół Szkolno – Przedszkolny w Ł. w piśmie z dnia 26 czerwca 2014 r. wskazał, że P.R. w roku szkolnym uczęszczał na zajęcia z klasą w wymiarze 16 godzin, które realizował pod opieką nauczyciela wspomagającego.

Zdaniem organu Burmistrz B. uzupełnił postępowanie dowodowe w zakresie wskazanym w wyroku przez WSA w Gliwicach. Odniósł się do uchwały Rady Miejskiej w B. z dnia 28 listopada 2007r. nr 86/XVI/2007 w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i ustalania odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwalniania od opłat, jak również trybu ich pobierania oraz uzupełnił uzasadnienie decyzji, które spełnia wymogi art. 107 § 3 kpa.

Odnosząc się szczegółowo do poszczególnych okoliczności Kolegium

podzieliło stanowisko organu I instancji, który w związku z brakiem nowych danych o szczegółowym rodzaju usług opiekuńczych, oparł się na zaświadczeniu lekarskim z dnia 18 marca 2013 r. Stwierdzono w nim, że ze względu na stan zdrowia dziecka oraz sytuację rodzinną koniecznym jest zapewnienie dziecku specjalistycznych usług opiekuńczych w wymiarze 10 godzin tygodniowo, w ramach których prowadzone byłoby uczenie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia oraz usprawnienie zaburzonych funkcji organizmu (zgodnie z § 2 pkt 1 lit.a oraz § 2 pkt 3 lit.b rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych - Dz. U. Nr 189, poz.1598 z późn. zm.). Szczegółowy zakres usług został określony w piśmie Poradni Neurologicznej z dnia 23 lipca 2014 r. (dostarczonym w toku postępowania odwoławczego), z którego wynika, że celem usług opiekuńczych jest uczenie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do poszerzenia samodzielności pacjenta - jest to chłopiec z niepełnosprawnością umysłową - pomoc w codziennych czynnościach samoobsługowych - a/ usprawnienie zaburzonych funkcji organizmu - opieka logopedyczna - pacjent słabo komunikuje się werbalnie - pojedyncze sylaby oraz ćwiczenia usprawniające ruchowo gimnastyka korekcyjna - z uwagi na wady postawy. Program wymaga indywidualnego podejścia do dziecka i weryfikowanie w czasie zajęć bieżących potrzeb.

W ocenie organu zakres pomocy otrzymywanej przez P.R. odpowiada zakresowi usług ujętych w zaświadczeniu z Przychodni Neurologicznej. Wskazano tam, że dziecko powinno być objęte opiekę logopedy i zgodnie z tym P.R. realizuje 2 godziny zajęć tygodniowo logopedii z nauczycielem logopedą. W zakresie indywidualnego podejścia do dziecka realizowane są 2 godziny tygodniowo zajęć rewalidacyjnych z nauczycielem oligofrenopedagogiem. Z kolei odnośnie upośledzenia ruchowego dziecko ma zapewnione 2 godziny tygodniowo rehabilitacji przez technika masażystę, które w zależności od potrzeb realizowane są w szkole lub w domu ucznia. Ponadto, jak wynika z pisma Dyrektora Szkoły, dziecko uczęszcza na zajęcia z klasą w wymiarze 16 godzin tygodniowo, podczas których znajduje się pod opieką nauczyciela wspomagającego. Z powyższego wynika, że P.R. objęty jest opieką przez 22 godziny tygodniowo, w tym 6 godzin przez nauczycieli specjalistów oraz 16 godzin nauczyciela wspomagającego naukę.

Kolegium odwołało się do regulacji uchwały Rady Miejskiej w B. z dnia 28 listopada 2007 r. nr 86/XVI/2007 uznając, że organ I instancji uwzględnił te postanowienia, dokonał oceny sytuacji życiowej i potrzeb wnioskodawcy oraz ocenił możliwość zapewnienia pomocy i opieki przez rodzinę. P.R. w czasie zajęć lekcyjnych znajduje się pod opieką nauczyciela wspomagającego oraz korzysta z dodatkowych zajęć w szkole, a K.K. dopiero po zakończeniu zajęć przejmuje obowiązki opiekuńcze. Zrezygnowała z pracy w celu sprawowania opieki na synem i z tego tytułu otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne. Pomimo tego matka skarżącego odmówiła przyjęcia specjalistycznych usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania dziecka, mając zagwarantowany zwrot przez organ kosztów dojazdu do placówek. Kolegium jako prawidłowe uznało stanowisko organu dotyczące odmowy przyznania tych usług, zważywszy także na otrzymywanie przez P.R. specjalistycznej pomocy w Zespole Szkolno – Przedszkolnym w Ł., gdzie ma zapewnione dodatkowe zajęcia z logopedą, rewalidacyjne i rehabilitacyjne.

K.K., przedstawiciel ustawowy skarżącego P.R., (zwana dalej "skarżącą") w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach nie zgodziła się z treścią zaskarżonej decyzji, która jest krzywdząca dla niej oraz dziecka. Zdaniem skarżącej rozstrzygnięcie zawiera wiele nieprawidłowości. Między innymi błędnie określono okres przebywania dziecka w szkole, który wynosi średnio tylko 4 godziny dziennie, a nie jak organ przyjął 7. Okoliczność, że nie pracuje i pobiera z tego tytułu świadczenie pielęgnacyjne oznacza tylko tyle, że sprawuje opiekę nad dzieckiem, co czyni najlepiej jak potrafi, jednak nie jest rehabilitantką, terapeutką lub logopedą. Jednocześnie żadna z placówek zaproponowanych przez organ w Częstochowie nie jest w stanie prowadzić terapię przez okres 10 godzin w tygodniu. Placówki te znajdują się daleko od miejsca zamieszkania, a jej syn ma problemy z poruszaniem się. Za niezrozumiałe uznała, dlaczego niemożliwe jest świadczenie specjalistycznych usług opiekuńczych przez wykwalifikowany personel. Zaznaczyła, że w innych gminach taka pomoc jest zapewniona dzieciom niepełnosprawnym. Jako błędne określiła wysyłanie kilku pism do poradni neurologicznej z zapytaniem, czy faktycznie dziecko potrzebuje pomocy terapeutów, skoro jest obarczone wadami genetycznymi i upośledzeniem umysłowym. Dlatego niezbędna jest pomoc terapeutów, którzy pomogą jej dziecku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – zwanej dalej "P.p.s.a", że tylko ustalenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji.

Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.

Podkreślenia również wymaga, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w tej sprawie sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia

Przeprowadzając w tych ramach badanie zgodności z prawem obu zapadłych w sprawie decyzji wykazało, iż uchybiają one przede wszystkim przepisom prawa procesowego w stopniu uzasadniającym ich wzruszenie. Sprawa w zakresie istotnym do rozstrzygnięcia nie została bowiem dostatecznie wyjaśniona.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.). Zgodnie z art. 50 ust. 1 tej ustawy, osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Przepis ten w ust. 2 stanowi, że usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić.

W ust. 4 wskazano, że specjalistyczne usługi opiekuńcze są to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym. Zgodnie natomiast z ust. 5 art. 50, ośrodek pomocy społecznej, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia.

Rodzaje tych usług określają szczegółowo przepisy § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 189, poz. 1598 z późn. zm.).

W postępowaniu w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 (art. 14 ustawy o pomocy społecznej). Z powołanych przepisów wynika, iż organy administracyjne prowadzące postępowanie są obowiązane podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Dopiero ustalone w takich warunkach fakty mogą być uznane za udowodnione i stanowić materiał dowodowy będący podstawą faktyczną, niezbędną do wydania i uzasadnienia decyzji administracyjnej. Jednocześnie wymaga podkreślenia, że przyznanie wskazanych usług osobom funkcjonującym w rodzinie ma charakter fakultatywny, co oznacza, że decyzja w tej sprawie ma charakter uznania administracyjnego. Decyzja taka podlega ograniczonej kontroli sądowej, która sprowadza się do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Kontrola sądu dotyczy więc prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy.

W rozpoznawanej sprawie uzasadniając odmowę wnioskowanych specjalistycznych usług opiekuńczych organ pierwszej instancji wskazał, że dziecko jest pacjentem Poradni Zdrowia Psychicznego w C., oraz że jest objęte kształceniem specjalnym w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Ł. W trakcie zajęć w tej szkole jest pod opieką nauczyciela wspomagającego, oraz korzysta po 2 godziny tygodniowo z zajęć rewalidacyjnych i logopedii w szkole oraz 2 godziny tygodniowo z rehabilitacji (w zależności od potrzeb w szkole lub w domu).

W ocenie organu dziecko nie jest pozbawione pomocy specjalistów, natomiast jego matka w pierwszej kolejności powinna wykorzystać przysługujące jej uprawnienia do określonych usług i świadczeń na rzecz syna wymagającego specjalistycznej opieki, wynikających z przepisów o ochronie zdrowia psychicznego oraz o systemie oświaty. Nadto organ powołał się na brak współdziałania skarżącej z Ośrodkiem

Otóż po pierwsze organ nadal nie ustalił koniecznego zakresu specjalistycznych usług opiekuńczych. Powoływanie się w uzasadnieniu decyzji na oświadczenie skarżącej, że nie będzie dostarczać nowych zaświadczeń dotyczących specjalistycznych usług opiekuńczych dla syna nie jest zasadne zważywszy, że zaświadczenia takie już przedłożyła. Z akt nie wynika natomiast, aby zapoznano skarżącą z pismami jakie kierował Kierownik MOPS do Wojewódzkiego Zakładu Opieki Zdrowotnej nad Matką, Dzieckiem i Młodzieżą w C. celem ustalenia zakresu i rodzaju koniecznych usług oraz braku odpowiedzi na powyższe oraz aby w związku z tym zobowiązano ją do wystąpienia do Poradni o dokładne określenie zakresu tych usług na piśmie celem przedłożenia w sprawie, a także nie pouczono jej o skutkach braku współdziałania w tym zakresie.

Po wtóre nawet, jeżeli dziecko ma zapewnione zajęcia, o których mowa w § 2 pkt 5 rozporządzenia w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych, na co w decyzji organu pierwszej instancji się powoływano, nie jest to przesłanka wyłączająca możliwość przyznania specjalistycznej usługi opiekuńczej, jeżeli mimo tego taka usługa byłaby konieczna ze względu na inny jej rodzaj, bądź konieczność świadczenia usługi w większym wymiarze.

Ponadto w przedłożonym przez matkę dziecka zaświadczeniu lekarza specjalisty neurologii dziecięcej z dnia 18 marca 2013 r. wskazano na konieczność zapewnienia dziecku specjalistycznych usług opiekuńczych zgodnie z § 2 pkt 1 lit. a) oraz § 2 pkt 3 lit b) rozporządzenia w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych, a więc innego rodzaju niż określone w § 2 pkt 5. Tymczasem okoliczność tę pominięto.

Również organ odwoławczy do kwestii tej się nie odniósł. Jednocześnie Kolegium powołując się na pismo Poradni Neurologicznej z dnia 23 lipca 2014 r. w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych dla dziecka P.R., jakie wpłynęło do organu I instancji już po wydaniu decyzji, dokonując jego oceny uznało, że zakres pomocy jaką otrzymuje P.R. w szkole odpowiada zakresowi usług objętych w zaświadczeniu Poradni Neurologicznej. Tymczasem ocena ta jest przedwczesna. Ustalenia bowiem wymagało, czy zakres usług oferowanych w szkole, wypełnia wskazania zawarte w zaświadczeniu Poradni Neurologicznej, w całości czy w części, czy też czy usługi specjalistyczne powinny być realizowane pomimo zajęć z jakich dziecko korzysta w szkole, czy też czy powinny być one realizowane w wyższym wymiarze niż w szkole. Natomiast w piśmie tej Poradni z dnia 11 kwietnia 2013 r. podano m.in, że w ramach specjalistycznych usług opiekuńczych wskazane jest umożliwienie wdrożenia zajęć usprawniających funkcjonowanie psychospołeczne dziecka w warunkach domowych, a więc nie w formie instytucjonalnej. Nadto wskazano, że wymienione specjalistyczne usługi opiekuńcze w pewnym zakresie spełniałyby jeden z elementów pomocy - terapii stosowanej u chorego. Należy także zauważyć, że MOPS pismem z dnia 10 kwietnia 2013 r. skierowanym do Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w C.wskazywał, że P.R. ma indywidualny tok nauczania w szkole – zajęcia logopedyczne, rehabilitacyjne, lecz pomoc ta dla matki nie jest wystarczająca i dlatego zwróciła się z wnioskiem o zapewnienie jej usług specjalistycznych w miejscu zamieszkania. W związku z tym MOPS w ww. piśmie wystąpił o informację czy Poradnia takie zajęcia mogłaby realizować. Kwestie te wymagały zatem jednoznacznego wyjaśnienia i rozważenia.

Zadaniem organu rozpoznającego sprawy dotyczącej przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych jest bowiem precyzyjne ustalenie czy i jakiego rodzaju usługi w danym przypadku są niezbędne, ustalenie zakresu tych usług, a następnie znalezienie podmiotu, który na zlecenie organu usługi te będzie realizował.

Jednocześnie wskazać należy, że organy obu instancji w swoich rozważaniach eksponowały okoliczność otrzymywania przez matkę dziecka świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z rezygnacją z pracy celem opieki nad dzieckiem. Na tej podstawie wywodzono, że ma ona możliwość skorzystania z form pomocy instytucjonalnej w poradniach specjalistycznych. Tymczasem z akt wynika, że dziecko korzysta z terapii logopedycznej, opieki psychologicznej w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej oraz Poradni Zdrowia Psychicznego. Pomimo tego, jak wynika z pisma Poradni Neurologicznej z dnia 11 kwietnia 2013 r. wskazane jest umożliwienie również w ramach specjalistycznych usług opiekuńczych - zajęć usprawniających funkcjonowanie psychospołeczne dziecka w warunkach domowych, a więc nie w formie instytucjonalnej. Natomiast Kolegium wskazując na możliwość zapewnienia przez matkę opieki dziecku pominęło kwestię oceny jej zdolności do udzielania choremu dziecku właściwej pomocy. W rozpoznawanym przypadku nie chodzi bowiem o zwykłą opiekę, którą otacza się osoby upośledzone umysłowo, ale o opiekę specjalistyczną wymagającą specjalistycznego przygotowania zawodowego. Bez takiego przygotowania nie zawsze opiekun dziecka będzie w stanie samodzielnie sprostać wymaganiom koniecznym dla prawidłowego jego rozwoju.

W rozpoznawanym przypadku nie można zatem uznać, by okoliczności mające istotne w sprawie znaczenie zostały dostatecznie zbadane i wyjaśnione. Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że sprawa nie została należycie wyjaśniona oraz oceniona, co uchybia art. 7 i 77 § 1 i 80 k.p.a.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, a to na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy uwzględni organ wywody zaprezentowane w niniejszym uzasadnieniu. Nadto rzeczą organu będzie uzupełnienie materiału sprawy w naprowadzonych kierunkach.