Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2310/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 5 ust 1, ust 2, art 10 ust 1
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 700
law: Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. sprawy ze skarg A. B., A. B., W. B. oraz E. S. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w [...] - oddala skargi -


UZASADNIENIE

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] września 2012 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w S. (Dz.U. Nr 84, poz. 700 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołań B. S., M. B., S. R., B. R., S. R., M. G., J. G., A. K., P. K., M. G., T. D., A. D., A. G., R. G., A. S., P. S., B. K., D. W., T. W., M. M., B. M., E. M., F. P., H. P., J. P., H. S., M. B., A. B., W. B. i A. B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w S. dla inwestycji "Budowa gazociągu wysokiego ciśnienia [...]" m.in. orzekł o uchyleniu w sentencji zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji zapisów w pkt 8, zawierającym oznaczenie nieruchomości, w stosunku do których decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy. Organ odwoławczy orzekł również o uchyleniu, w całości załącznika nr 1 do zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji, który stanowi wykaz nieruchomości i właścicieli w stosunku, do których decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminu ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie, w miejsce uchylonego, nowego załącznika, stanowiącego wykaz nieruchomości i właścicieli w stosunku, do których decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminu ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy.

Organ naczelny uchylił także, w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 20, zapis: "9. Termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń: Wydanie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń winno nastąpić na podstawie niniejszej decyzji, kiedy stanie się ona ostateczna na wezwanie inwestora." i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie, w miejsce uchylenia, nowego zapisu: "9. Termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń: Ustalam termin, odpowiednio wydania nieruchomości (udostępnienia) lub wydania nieruchomości i opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, po uostatecznieniu się niniejszej decyzji, na 30 dzień od dnia doręczenia zawiadomienia inwestora o konieczności zajęcia gruntów pod inwestycję".

Dodano ponadto pkt 9a. "Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w S. (Dz. U. Nr 84, poz. 700 ze zm.), niniejsza decyzja podlega natychmiastowej wykonalności".

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że wniosek o wydanie w/w decyzji, wniesiony do Wojewody [...] w dniu [...] listopada 2010 r. został złożony przez właściwy podmiot, zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy, tj. przez [...] S.A. z siedzibą w W. Projektowany gazociąg został zakwalifikowany jako inwestycja towarzysząca inwestycjom w zakresie terminalu, zgodnie z art. 38 pkt 2 lit. g powyższej ustawy.

Celem inwestycji, stanowiącej część składową większego zamierzenia inwestycyjnego, jest poprawa bezpieczeństwa energetycznego Polski poprzez zwiększenie zdolności przesyłowych i transportowych systemu przesyłowego gazu ziemnego. Analizując złożony przez inwestora wniosek Minister uznał, że zawiera on wszystkie elementy wymagane na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy. Również sama decyzja Wojewody [...] zawiera wszystkie elementy przewidziane w art. 10 ust. 1 i 2 ustawy. Decyzja zawiera bowiem określenie: terenu objętego inwestycją w zakresie terminalu, w tym linii rozgraniczających teren inwestycji, warunków technicznych realizacji inwestycji, warunków wynikających z potrzeb ochrony środowiska i ochrony zabytków, w tym dotyczące przeciwdziałania poważnym awariom przemysłowym, warunków ochrony przeciwpożarowej dla inwestycji, warunków dotyczących interesów osób trzecich. Decyzja zawiera także zatwierdzenie podziału nieruchomości, o których mowa w art. 20 ust. 1 ustawy, oznaczenie nieruchomości, w stosunku do których decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu ma wywołać skutki, o których mowa w art. 20 ust. 3 i art. 24 ust. 1 ustawy.

Organ odwoławczy, rozpatrując ponownie sprawę, uznał, że przebieg planowanej inwestycji został ustalony prawidłowo. Organ uznał racje przemawiające za ustaloną lokalizacją, które inwestor przedstawił w załączonej do wniosku dokumentacji. Organ wyjaśnił – mając na uwadze zarzuty dotyczące niewłaściwego zdaniem skarżących przebiegu inwestycji – że zgodnie z przepisami ustawy wojewoda pełni w procesie w procesie lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu regazyfikacyjnego funkcje organu administracji, który jest zobowiązany wyłącznie do wydania decyzji w tym przedmiocie, a nie jest natomiast upoważniony do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, ani też do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań. To inwestor samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych i następnie techniczno – wykonawczych inwestycji, mając na uwadze spowodowanie jak najmniejszych uciążliwości dla właścicieli nieruchomości. Organ podkreślił, że stanowisko mówiące o kreacyjnej roli inwestora w procesie realizacji inwestycji infrastrukturalnych zostało zaaprobowane w szerokim orzecznictwie sądowoadministarcyjym, zwłaszcza w sprawach dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu.

Odnosząc się do zarzutu skarżących A. B., W. B. i A. B., iż w zawiadomieniu Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2010 r. o wszczęciu przedmiotowego postępowania nie zawarto informacji, w jakim terminie należy składać zastrzeżenia i uwagi dotyczące przedmiotowego postępowania, organ wskazał, że w powyższym zawiadomieniu organ pierwszej instancji poinformował właściwe organy administracji rządowej i samorządowej oraz właścicieli, zarządców i użytkowników terenów objętych inwestycją, w tym skarżących o możliwości składania wniosków, uwag lub zastrzeżeń dotyczących przedmiotowej sprawy, a przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wojewoda [...] poinformował, że dokumenty należy kierować do Wydziału Infrastruktury i Środowiska [...] Urzędu Wojewódzkiego, Delegatura w P., podając dokładny adres. Z powyższego – zdaniem organu odwoławczego wynika – że organ zapewnił stronom postępowania możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy. W aktach sprawy znajdują się zwrotne potwierdzenia odbioru, które poświadczają, że zawiadomienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2010 r. o wszczęciu przedmiotowego postępowania zostało skutecznie doręczone: A. B. w dniu [...] listopada 2010 r., W. B. w dniu [...] listopada 2010 r. i A. B. w dniu [...] listopada 2010 r.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu A. B., W. B. i A. B. dotyczącego skutków finansowych wydania decyzji, tzn. braku wypłaty odszkodowań, obniżenia wartości nieruchomości objętych decyzją, brakiem możliwości korzystania z nieruchomości w sposób dotychczasowy oraz żądaniami wykupu nieruchomości objętych decyzją to organ wskazał, że zagadnienia te nie stanowią przedmiotu rozstrzygnięcia decyzji o ustaleniu lokalizacji terminalu.

Organ drugiej instancji – odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżących – wskazał, że ustawa z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych (Dz.U. z 2010 r., Nr 143, poz. 963) nie była przedmiotem niniejszego postępowania i decyzja nie została wydana na podstawie powyższej ustawy. Ponadto wskazał, że na etapie postępowania środowiskowego, zakończonego wydaniem przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska decyzji środowiskowej, nastąpiła ocena oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji, jak również wybór najdogodniejszego wariantu przebiegu inwestycji, analiza ryzyka wystąpienia awarii przemysłowych oraz określenie warunków wykorzystania terenu zarówno w fazie realizacji przedmiotowej inwestycji, jak i lokalizacji.

Skargę na powyższą decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2012 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli A. B., W. B. i A. B.

Skarżący wskazali, że nie doręczono im załączników nr 1 i nr 2 do decyzji. Zarzucili, że wpisu w księdze wieczystej dokonano bez ostatecznej decyzji lokalizacyjnej oraz, że decyzja wydana została po rozpoczęciu inwestycji. Skarżący wskazali również, że organ nieprawidłowo zastosował przepisy specustawy oraz, że skarżącym nie wypłacono żadnego odszkodowania.

Wnieśli o wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżący poddali pod rozwagę Sądu możliwość zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z przepisami Konstytucji RP ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w S.

W piśmie uzupełniającym skargę z dnia 22 stycznia 2013 r. skarżący podnieśli dodatkowo, że decyzja została wydana bez zapoznania skarżących z dokumentacją sprawy oraz, że decyzja w sposób rażący narusza art. 15 kpa ponieważ gruntowna zmiana rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w postępowaniu odwoławczym spowodowała, że sprawa była rozpoznawana w innym zakresie przez organ wojewódzki i w innym przez organ odwoławczy.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2012 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie również E. S. Wskazał, że decyzja narusza art. 140 kc poprzez wydanie decyzji, która praktycznie uniemożliwia właścicielowi korzystanie z rzeczy. Skarżący wskazał również na rażące naruszenie art. 9 kpa i art. 107 § 3 kpa oraz art. 15 kpa poprzez obrazę zasady dwuinstancyjności postępowania.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 7 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn.akt IV SA/Wa 2604/12 na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 ppsa:

1/ stwierdził, że zaskarżona decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2012 r. w części dotyczącej działki nr ew. [...] położonej w miejscowości S., gmina N. stanowiącej własność A. B., W. B. i A. B. oraz w części dotyczącej działki nr ew. [...] położonej w N. stanowiącej własność E. S. wydana została z naruszeniem prawa;

2/ zasądził od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz skarżących A. B., W. B. i A. B. solidarnie 500 złotych, zaś dla E. S. kwotę 740 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że stosownie do treści art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w S. w przypadku uwzględnienia skargi na decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu, sąd administracyjny po upływie 30 dni od dnia rozpoczęcia budowy może stwierdzić jedynie, że decyzja narusza prawo z przyczyn wyszczególnionych w art. 145 kpa i art.156 kpa. Przedmiotowa inwestycja została rozpoczęta w dniu [...] maja 2012 r., wobec czego nawet zasadne zarzuty dotyczące naruszenia zasad prowadzenia postępowania administracyjnego przez organy administracji, niedające jednak podstaw do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji, nie mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej wskazane kryteria, uznał zasadność skarg, ponieważ zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało we wskazanej w sentencji wyroku części w warunkach kwalifikowanego naruszenia prawa.

Sąd stwierdził, że organ odwoławczy dopuścił się rażącego naruszenia art. 15 kpa to znaczy wydał decyzję z obrazą zasady dwuinstancyjności postępowania.

W stosunku do nieruchomości stanowiących własność skarżących tj. działki nr [...] położonej w miejscowości S. stanowiącej własność A. B., W. B. oraz A. B. oraz działki nr [...] położonej w N. stanowiącej własność E. S. w innym zakresie orzekał organ pierwszej instancji tj. Wojewoda [...], zaś w innym organ odwoławczy tj. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej.

Organ odwoławczy orzekł o uchyleniu wskazanych powyżej zapisów decyzji Wojewody [...], a takie działanie spowodowało, że sytuacja stron była inna w postępowaniu przed organem pierwszej instancji i inna w wyniku postępowania odwoławczego. Zdaniem sądu zakres orzeczeń w postępowaniach przed organem wojewódzkim i naczelnym był różny, co stanowi rażące naruszenie art. 15 kpa i obligowało do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja w zakresie wskazanym w sentencji wyroku wydana została z naruszeniem prawa.

Sąd stwierdził jednocześnie, że bez wpływu na treść wydanego wyroku pozostaje kwestia, związana z wypłatą odszkodowania i obniżeniem wartości gruntów na których planowana jest przedmiotowa inwestycja. Stosownie do treści art. 24 ust. 2 powyższej ustawy decyzję w zakresie odszkodowania wydaje wojewoda w odrębnym postępowaniu. Wobec powyższego kwestia ta nie mogła być przedmiotem rozstrzygnięcia w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu regazyfikacyjnego.

Sąd wskazał ponadto, że nie znalazł podstaw do złożenia do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego w przedmiocie zgodności ustawy z dnia 24 kwietnia 2009r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w S. z przepisami Konstytucji RP.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, reprezentowany przez radcę prawnego. Zaskarżonemu w całości wyrokowi zarzucił:

1/ naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 145 § 1 pkt 3 ppsa poprzez zastosowanie tego przepisu zamiast art. 151 w zw. z art. 134 § 1 ppsa poprzez nierozpoznanie przez Sąd Wojewódzki sprawy w granicach, w jakich został on skutecznie zaskarżony, przez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło Sąd Wojewódzki do bezpodstawnego uznania, że Minister dopuścił się rażącego naruszenia art. 15 kpa poprzez wydanie ww. decyzji z dnia 21 września 2012 r. z obrazą zasady dwuinstancyjności postępowania, w sytuacji gdy organ odwoławczy przeprowadził przedmiotowe postępowanie zgodnie z zasadami procedury administracyjnej, prawidłowo opierając swoje rozstrzygnięcie w części reformującej decyzję Wojewody [...], tj. w zakresie zapisów zawartych w pkt 8 oraz załącznika nr 1, o przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.;

- art. 133 § 1 i art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 1 § 1 i 2 pusa poprzez błędne przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu, wyrażające się w przedstawieniu przez Sąd Wojewódzki stanu sprawy w sposób całkowicie oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach i ustaleń dokonanych w zaskarżonym rozstrzygnięciu Ministra, co w konsekwencji doprowadziło Sąd Wojewódzki do błędnego uznania, iż w stosunku do nieruchomości stanowiących własność A. B., W. B. oraz A. B., tj. działki nr [...], położonej w miejscowości S. oraz działki nr [...] położonej w N. będącej własnością E. S. w innym zakresie orzekał Wojewoda [...], a w innym Minister, w sytuacji gdy w przedmiocie ww. nieruchomości organ odwoławczy w ogóle nie dokonywał jakichkolwiek zmian w decyzji organu pierwszej instancji, wobec czego nie spowodował swoim rozstrzygnięciem ingerencji w sytuację prawną stron skarżących. Ponadto Sąd Wojewódzki naruszył zasady uzasadniania wyroku, poprzestając jedynie na przytoczeniu treści pkt II decyzji Ministra, bez jednoczesnego wyjaśnienia na czym, w ocenie Sądu, miało polegać naruszenie przez organ zasady dwuinstancyjności postępowania, a także niedopuszczalnej, zdaniem Sądu, ingerencji organu drugiej instancji w sytuację skarżących. Lakoniczność uzasadnienia orzeczenia we wskazanym powyżej zakresie powoduje, iż zapadłe orzeczenie uchybia dyspozycji przepisu art. 141 § 4 ppsa. Niezbadanie przez Sąd Wojewódzki, jakie okoliczności legły u podstaw wydania przez Ministra decyzji reformatoryjnej narusza również art. 1 § 1 i 2 pusa poprzez zaniechanie sprawowania funkcji kontrolnej sądu.

2/ naruszenie prawa materialnego, poprzez:

- błędną wykładnię art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 15 i art. 136 kpa poprzez przyjęcie, iż Minister, działając jako organ odwoławczy, nie mógł zastosować w omawianej sprawie instytucji reformacji w celu doprowadzenia decyzji Wojewody [...] do stanu zgodnego z prawem, w przypadku gdy dokonując kontroli instancyjnej nie miał wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, a zakres przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego mieścił się w dyspozycji art. 136 kpa i w żaden sposób nie uzasadniał zastosowania kasacji w omawianym zakresie.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi oraz zwrot od skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, wraz z kosztami zastępstwa procesowego.

Kolejną skargę kasacyjną wniósł E. S., reprezentowany przez radcę prawnego. Zaskarżonemu wyrokowi w części uwzględniającej skargę, zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez ograniczenie się do stwierdzenia, iż wydana w sprawie przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzja z dnia [...] września 2012 r. została wydana z naruszeniem prawa, podczas gdy decyzja ta w sposób rażący narusza przepisy prawa (art. 15 kpa) oraz art. 36 ust. 2 ustawy, poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy przepis ten pozostaje w sprzeczności z art. 2 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji.

Biorąc pod uwagę powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Wniósł również o zwrócenie się przez Naczelny Sąd Administracyjny, w trybie przepisu art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. z 1997 r. Nr 102, poz. 643 ze zm.) z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności art. 36 ust. 2 ustawy z Konstytucją, w szczególności z art. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji, w zakresie w jakim wyłączają możliwość stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu regazyfikacyjnego, w sytuacji gdy decyzja ta jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, jeżeli pomiędzy rozpoczęciem budowy, a wydaniem orzeczenia przez Sąd Administracyjny upłynęło więcej niż 30 dni.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 lipca 2013 r., sygn.akt II OSK 1231/13:

1/ oddalił skargę kasacyjną E. S.,

2/ uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Uzasadniając oddalenie skargi kasacyjną E. S. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że żądania skarżącego w zakresie zarzutu pierwszego Sąd Wojewódzki nie mógł spełnić ze względu na treść normy zawartej w art. 36 ust 2 ustawy, iż w przypadku uwzględnienia skargi na decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu, sąd administracyjny po upływie 30 dni od dnia rozpoczęcia budowy może stwierdzić jedynie, że decyzja narusza prawo z przyczyn wyszczególnionych w art. 145 lub 156 kpa. Treść tego przepisu determinuje sposób i możliwy zakres rozstrzygnięcia, nie można zatem zarzucić skutecznie Sądowi Wojewódzkiemu, że ograniczył się do stwierdzenia, iż decyzja z dnia [...] września 2012 r. została wydana z naruszeniem prawa.

Odnośnie zarzutu drugiego wskazanego w skardze kasacyjnej E. S. tj. zarzutu naruszenia art. 36 ust. 2 ustawy, z powodu jego sprzeczności z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że realizacja terminalu regazyfikacji gazu płynnego w S. z inwestycjami towarzyszącymi stanowi ważne ze względu na bezpieczeństwo państwa oraz interes ogólnospołeczny zadanie wykonywane na podstawie szczególnej ustawy. Potrzeba przyspieszenia postępowania administracyjnego prowadzącego do skutecznej realizacji tej inwestycji przemawiała za tym, że ustawodawca przyjął w tej sprawie szczególne rozwiązania prawne, w tym proceduralne odbiegające od ogólnych zasad, również w odniesieniu do pozbawienia czy ograniczenia własności. W podobnej sytuacji, dotyczącej realizacji inwestycji drogowych na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194, ze zm.) Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 16 października 2012 r. wydanym w sprawie sygn. akt K 4/10, uznał za zgodne z Konstytucją RP przyjęte rozwiązania prawne, analogiczne do zakwestionowanych skargą kasacyjną. Sąd wskazał, że przepisy stanowiące podstawę zaskarżonej decyzji nie naruszają konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, gdyż jednakowo traktują wszystkich właścicieli gruntów, na których mają przebiegać gazociągi. Sąd podkreślił, że ustawodawca nie pozbawił tych właścicieli odszkodowań za zajęcie gruntów pod gazociągi, chociaż przewidział, że zostaną one przyznane decyzją wojewody wydaną po zajęciu gruntu na podstawie art. 24 ust. 2 omawianej ustawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 2295/12).

Odnośnie zaś argumentu o fikcyjności ochrony prawnej, poprzez ograniczenia procesowe zawarte w art. 36 ust. 2 ustawy, Sąd wskazał, że Trybunał Konstytucyjny odnosząc się do identycznego argumentu w sprawie K 4/10 nie podzielił stanowiska wnioskodawcy, jakoby art. 31 ust. 2 ustawy o inwestycjach drogowych czynił kontrolę sądową zupełnie iluzoryczną, pozbawiając sąd nawet możliwości korygowania "zwykłych" uchybień. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego trafne jest stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku z 30 listopada 2010 r. (sygn. akt II OSK 2148/10), zgodnie z którym oceniany przepis odnosi się do decyzji organu pierwszej instancji i nie zawiera ograniczeń w zakresie orzekania przez sąd administracyjny w stosunku do decyzji organu odwoławczego. Pogląd powyższy jest zaś już silnie utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji powyższego Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 31 ust. 1 ustawy o inwestycjach drogowych, w którym zastosowano identyczne, jak w rozpoznawanej sprawie rozwiązania, jest zgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Uchylając zaskarżony wyrok wskutek zarzutów podniesionych przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że kontrola legalności zaskarżonego aktu została przeprowadzona wadliwe, Sąd Wojewódzki w żaden sposób nie wyjaśnił, na czym polegało naruszenie przez organ zasady dwuinstancyjności postępowania. Jest bowiem nie tylko uprawnieniem, ale i obowiązkiem organu drugiej instancji ponowne przeprowadzenie postępowania objętego przedmiotem sprawy, w ramach zaś postępowania przed organem drugiej instancji może zapaść decyzja reformatoryjna, gdyż ograniczenia w tym zakresie nie zawiera art. 34 ust. 5 tej ustawy.

Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego określona w art. 15 kpa polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą jest wyznaczony zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu pierwszej instancji.

W postępowaniu odwoławczym, w zakresie odnoszącym się do interesu prawnego A. B., W. B., A. B. oraz E. S. rozpoznawana była i rozstrzygnięta przez Ministra sprawa tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym, w zakresie w jakim to uczynił przed nim organ pierwszej instancji. W konsekwencji czego decyzja zmieniająca rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie naruszała w żaden sposób uprawnień procesowych skarżących.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z określenia "związany wykładnią prawa" należy wyprowadzić wniosek, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego co do stanu faktycznego sprawy, albowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, str. 268). W pozostałym zakresie ocena wyrażona przez NSA wiąże sąd rozpoznający sprawy ponownie. Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu wykładni prawa istnieje tylko wtedy gdy: a) stan faktyczny ustalony w wyniku ponownego rozpoznania sprawy uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny; b) po wydaniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zmieni się stan prawny (J. P. Tarno, dz. cyt. i powołane tam orzeczenie Sądu Najwyższego).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odnosząc przedstawione wyżej rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyżej przywołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Ustalenie lokalizacji planowanej inwestycji nastąpiło zgodnie z przepisami prawa materialnego, tj. przepisami art. 5 ust.1 i ust. 2, art. 10 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 38 pkt 2 lit. g i art. 39 ust. 1 ustawy o terminalu oraz przepisami prawa procesowego.

W ocenianym postępowaniu administracyjnym Minister dochował obowiązków wynikających z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa, tj. w wyczerpujący sposób wyjaśnił stan faktyczny sprawy, zebrał i rozpatrzył zgromadzony materiał dowodowy, a także uzasadnił faktyczne i prawne przesłanki wydania rozstrzygnięcia. Należy stwierdzić brak podstaw do uznania, że przy ocenie materiału dowodowego Minister przekroczył granice swobodnej oceny dowodów.

Co do zasady zarzuty skargi A. B., W. B. i An. B. korespondują z zarzutami podniesionymi przez skarżących w odwołaniu od decyzji Wojewody. W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji Minister w wyczerpujący sposób kwestie te rozpatrzył, przekonująco wykazując, że postulowana przez skarżących korekta przebiegu części inwestycji nie jest możliwa.

Stanowisko organu, podzielające argumentację inwestora odnośnie braku możliwości skorygowania przedmiotu inwestycji z racji konieczności dochowania wymogów technicznych tej inwestycji, nie budzi w ocenie Sądu zastrzeżeń.

Planowana inwestycja jako inwestycja liniowa obejmująca swym zasięgiem teren części województwa [...], wymaga przyjęcia rozwiązań minimalizujących konieczność zmiany kierunku trasy jej przebiegu. Na stronie 52 i 53 zaskarżonej decyzji wskazano, że ograniczenia techniczne związane z charakterem inwestycji powodują, iż niemożliwe jest dowolne kształtowanie przebiegu gazociągu poprzez zmiany jego kierunku. Przekonujące jest stanowisko Ministra, opierające się w tym zakresie na wyjaśnieniach inwestora, że nie jest możliwe ominięcie nieruchomości skarżących ze względu na ww. uwarunkowania technologiczne.

Dodatkowo podnieść należy, że przebieg gazociągu [...] został ustalony w trakcie prowadzonego postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko zakończonego wydaniem przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. decyzji z dnia [...] października 2010 r. o środowiskowych uwarunkowaniach.

Niezasadne są zarzuty podniesione w skardze E. S. Tożsame zarzuty zostały wskazane przez skarżącego w skardze kasacyjnej, która została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny powyżej wskazanym wyrokiem.

Podkreślić należy za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że realizacja terminalu regazyfikacji gazu płynnego w S. z inwestycjami towarzyszącymi stanowi ważne ze względu na bezpieczeństwo państwa oraz interes ogólnospołeczny zadanie wykonywane na podstawie szczególnej ustawy. Cel wydania tej ustawy uzasadniał też czasowe ograniczenie prawa własności osób, które są właścicielami gruntów użytych na założenie podziemnej instalacji do przesyłania gazu. Potrzeba przyspieszenia postępowania administracyjnego prowadzącego do skutecznej realizacji tej inwestycji przemawiała za tym, że ustawodawca przyjął w tej sprawie szczególne rozwiązania prawne, odbiegające od ogólnych zasad pozbawienia czy ograniczenia własności. W podobnej sytuacji, dotyczącej realizacji inwestycji drogowych na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.), Trybunał Konstytucyjny, wyrokiem z dnia 16 października 2012 r. wydanym w sprawie sygn. akt K 4/10, uznał za zgodne z Konstytucją RP przyjęte rozwiązania prawne, analogiczne do zakwestionowanych skargą. Należy przy tym zauważyć, że przepisy stanowiące podstawę zaskarżonej decyzji nie naruszają konstytucyjnej zasady równości obywateli, gdyż jednakowo traktują wszystkich właścicieli gruntów, na których mają przebiegać gazociągi.

Bez wpływu na treść wydanych decyzji pozostają również kwestie niewątpliwie bardzo ważne dla skarżących, związane z wypłatą odszkodowania i obniżeniem wartości gruntów na których planowana jest przedmiotowa inwestycja. Stosownie jednak do treści art. 24 ust. 2 ustawy decyzję w zakresie odszkodowania wydaje wojewoda w odrębnym postępowaniu. Wobec powyższego kwestia ta nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu regazyfikacyjnego.

Niezasadny jest wskazany w skargach zarzut naruszenia art. 15 kpa bowiem Minister ogóle nie dokonywał jakichkolwiek zmian w decyzji organu pierwszej instancji, wobec nieruchomości stanowiących własność A. B., W. B. oraz A. B., tj. działki nr [...], położonej w miejscowości S. oraz działki nr [...] położonej w N. będącej własnością E. S.

Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.