Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 334/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33, art. 34
journal: Dz.U. 1991 nr 36 poz 161
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Protokolant Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów 1. oddala skargę; 2. przyznaje doradcy podatkowemu Z. A. zamieszkałemu w Z. przy ul. [...], kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złote obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej G. K. oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem zwrotu uiszczonej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa, łącznie kwotę 309, 80 (trzysta dziewięć 80/100) złotych i nakazuje wypłacić powyższą kwotę doradcy podatkowemu Z. A. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. zobowiązana – G. K. otrzymała odpisy tytułów wykonawczych o numerach: [...] wystawionych przez wierzyciela Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. W dniu [...] r. G.K. zgłosiła zarzuty na postępowanie egzekucyjne dotyczące nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku oraz błędu co do osoby zobowiązanej. G. K. wnosiła o uchylenie decyzji nr [...]wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] r. oraz o uznanie zgłoszonych zarzutów za w pełni uzasadnione. Ponadto wnosiła o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego orzeczenia w sprawie.

Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...]

Postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), Naczelnik Urzędu Skarbowego w P.odmówił uwzględnienia zarzutów.

W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, że zarzuty powyższe zgłoszone zostały na podstawie art. 33 pkt 1, 2 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W sprawie zachodzi tożsamość podmiotu będącego wierzycielem i organem egzekucyjnym. Wierzycielem jest Skarb Państwa reprezentowany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. i ten sam organ administracji - Naczelnik Urzędu Skarbowego w P.występuje również w roli organu egzekucyjnego. Z uwagi na powyższe przeprowadzenie postępowania procedowania przewidzianego w art. 34 § 1 i 1a ustawy, tj. uzyskanie stanowiska wierzyciela jest bezprzedmiotowe.

Organ I instancji, odnosząc się do wniesionych zarzutów wskazał, że podstawą wystawienia przez wierzyciela tytułów wykonawczych o numerach [...] są decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. nr [...], określające wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne za lata 2006 i 2007. Zgodnie z treścią art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. Z 2005 r. Nr 8, poz.60 ze zm.), zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. W myśl art. 21 § 3 ww. ustawy - Ordynacja podatkowa, jeżeli wskutek wszczętego postępowania podatkowego organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. W dniu [...]r. G. K. złożyła do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., jako organu II instancji odwołanie od decyzji, będących podstawą wystawienia tytułów wykonawczych, na podstawie których jest prowadzone przedmiotowe postępowanie egzekucyjne. Do czasu podjęcia przez organ II instancji rozstrzygnięcia w przedmiocie odwołania od decyzji, decyzje te funkcjonują w obrocie prawnym, a tym samym obowiązek zapłaty określonych w decyzjach zobowiązań nadal istnieje, co z kolei jest podstawą do kontynuowania postępowania egzekucyjnego. Przedmiotowe decyzje nie zostały również objęte instytucją wstrzymania wykonania decyzji. Organ stwierdził, iż wobec powyższego zarzuty zobowiązanej w zakresie nieistnienia obowiązku oraz braku wymagalności obowiązku są nieuzasadnione.

Organ I instancji wskazał, że również nieuzasadniony jest zarzut zobowiązanej dotyczący błędu co do osoby zobowiązanej. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. Decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. [...] oraz wystawione na ich podstawie tytuły wykonawcze [...] wystawione zostały na nazwisko G. K., zam. ul. [...] Zatem osobą faktycznie zobowiązaną w przedmiotowym postępowaniu jest G. K.

Na powyższe postanowienie G. K.złożyła zażalenie. Zobowiązana wnosiła o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniesionych zarzutów.

Postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), oraz art. 17 § 1, art. 18 i art. 34 powołanej ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że z uwagi na to, że zarzut zobowiązanej o nieistnieniu obowiązku podatkowego w ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych jest przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, oraz że zobowiązana kwestionuje w całości wymagalność należności pieniężnych określonych w decyzjach, od których złożyła środki zaskarżenia, zarzut ten należy uznać za niedopuszczalny. W niniejszej sprawie decyzje, będące podstawą wystawienia tytułów wykonawczych, zostały doręczone w dniu [...]. W wyniku stwierdzenia braku wykonania zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za 2006r. i 2007r., w dniu [...]. wystawiono tytuły wykonawcze o nr [...] i przekazano je do realizacji.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wskazał, że zgodnie z przepisem art. 224 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, wniesienie odwołania od decyzji organu podatkowego nie wstrzymuje jej wykonania. Dlatego też zarzut zobowiązanej dotyczący braku wymagalności obowiązku podatkowego należy uznać za bezzasadny. Badanie zarzutu dotyczącego błędu co do osoby zobowiązanej dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję i w niniejszej sprawie powyższy zarzut jest bezpodstawny.

Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. Podniosła, że Dyrektor Izby Skarbowej w Ł.wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że decyzje doręczone zostały [...]r., co jest niezgodne z prawdą, gdyż decyzje wydane zostały [...] roku w I instancji, a doręczono je później. Egzekucja zaś, zdaniem skarżącej, została wszczęta bezprawnie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wnosił o jej oddalenie. Podtrzymał w całości stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

Na rozprawie pełnomocnik organu oświadczył, że decyzje wymiarowe stanowiące podstawę wystawienia tytułów wykonawczych znajdują się w aktach administracyjnych złożonych do tutejszego Sądu, Wydziału I, z uwagi na ich zaskarżenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów zgłoszonych przez skarżącą.

Badając legalność zaskarżonego aktu sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, ani procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Art. 33 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 36 z 1991r. poz. 161 ze zm.) stanowi, że zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, których podstawą może być jedna, bądź kilka z wymienionych enumeratywnie w tym przepisie przesłanek. A zatem w trakcie postępowania egzekucyjnego zobowiązany kwestionując prowadzenie postępowania egzekucyjnego, może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w przepisie art. 33 pkt 1 – 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrywania zarzutów.

W niniejszej sprawie skarżąca zgłosiła zarzuty, które zostały wymienione w art. 33 pkt 1, 2 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 33 ustawy podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; [...]; 4) błąd co do osoby zobowiązanego [...].

W myśl art. 34 § 1 wymienionej ustawy zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7,9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 wypowiedź wierzyciela dla organu egzekucyjnego jest wiążąca.

W niniejszej sprawie wierzycielem w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., a zatem równocześnie ten sam organ jest także organem egzekucyjnym prowadzącym postępowanie egzekucyjne. Zachodzi więc tożsamość podmiotów. Prawidłowo stwierdził organ I instancji, że w wypadku, gdy wierzyciel i organ to jeden i ten sam podmiot, przeprowadzenie postępowania procedowania przewidzianego w art. 34 § 1 wymienionej ustawy jest oczywiście bezprzedmiotowe, gdyż nie tylko nie chroni uprawnień zobowiązanego, ale narusza nadto interesy wierzyciela, prowadząc do oczywistego przedłużenia czasu trwania postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2007 r., II FSK 775/05, LEX nr 270329).

Skarżąca jako podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazała m.in. nieistnienie obowiązku oraz brak jego wymagalności.

Wskazać należy, że zobowiązany, wnosząc zarzut na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy, powinien okazać dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ albo nigdy nie powstał, albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn, np. wskutek przedawnienia lub umorzenia obowiązku albo wskutek uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku (patrz Dariusz Jankowski "Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – Komentarz 2007" Oficyna Wydawnicza "Unimex" Wrocław 2007, str. 353-354).

Natomiast zgodnie z art. 34 § 1a ustawy egzekucyjnej, jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.

Skoro więc tylko wierzyciel nie będący jednocześnie organem egzekucyjnym, może wydać postanowienie w oparciu o art. 34 § 1a stwierdzając niedopuszczalność wniesionego zarzutu, co w tej sprawie nie może mieć miejsca, to organ egzekucyjny wydając postanowienie w sprawie zarzutów ma obowiązek, w oparciu o art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej, rozpatrzyć zarzuty merytorycznie, a nie stwierdzać w sentencji swojego postanowienia o niedopuszczalności wniesionego zarzutu. Z uzasadnienia postanowienia organu I instancji wynika, że organ egzekucyjny prawidłowo rozpatrzył ww. zarzuty, czyli powołał wszystkie okoliczności uzasadniające ich uznanie za bezzasadne i odmówił ich uwzględnienia.

W niniejszej sprawie zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty został już rozstrzygnięty w odrębnym postępowaniu przewidzianym dla tego rodzaju należności przez właściwy organ, a w wyniku wniesionych przez skarżącą odwołań decyzje wymiarowe Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. określające wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne za lata 2006 i 2007 zostały utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.

Zauważyć należy, że przepis art. 33 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji używa sformułowania "brak wymagalności obowiązku z innego powodu". Podstawą zarzutu mogą więc być też inne zdarzenia, które powodują, że zobowiązanie nie może być egzekwowane. Niewątpliwie muszą one mieć charakter tego rodzaju, co wymienione w tym przepisie, czyli odroczenie terminu wykonania obowiązku bądź rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych i należeć będą do tych okoliczności takie zdarzenia, jak wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2007 r. II OSK 1743/06 LEX nr 382698). W niniejszej sprawie obowiązek skarżącej wynika z decyzji, które stały się ostateczne i nie doszło do wstrzymania ich wykonania.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu skarżącej dotyczącego błędu co do osoby zobowiązanej, wskazać należy, że zgodnie z art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przez zobowiązanego rozumie się osobę prawną albo jednostkę nieposiadająca osobowości prawnej, albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym.

Błąd co do osoby zobowiązanego ma miejsce zatem wówczas, gdy osoba, przeciwko której wystawiono tytuł wykonawczy, jest inną osobą niż adresat decyzji (aktu normatywnego), stanowiącego podstawę prawną egzekwowanego obowiązku. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że w stosunku do skarżącej organ podatkowy określił decyzjami wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne za lata 2006 i 2007. Wobec powyższego nie zachodził błąd co do osoby zobowiązanego.

Zgodzić się należy z zarzutem skargi dotyczącym błędnego określenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia daty doręczenia decyzji wymiarowych skarżącej. Jest oczywiste, że nie mogły być one doręczone w dniu [...] r., skoro zostały wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w dniu [...] r. Powyższe nie miało jednak wpływu na rozstrzygniecie niniejszej sprawy.

Reasumując sąd uznał, iż skarga G. K. nie jest zasadna. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku, Sąd oddalił skargę. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 tej ustawy.