Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1838/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Piotr Przybysz, sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant starszy sekretarz sądowy Iwona Mazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2016 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2013 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz P. G. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] kwietnia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. , po rozpoznaniu odwołania P. G. (Skarżący) od decyzji Prezydenta W. z [...] listopada 2014 r. ustalającej wysokość podatku od środków transportowych w kwocie 1.499 zł za 2013 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Prezydent miasta stołecznego Warszawy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że Skarżący w okresie od 1 stycznia 2013 r. pozostawał i nadal pozostaje właścicielem pojazdów ciężarowych marki [...] o numerach rejestracyjnych [...] oraz [...] . Organ pierwszej instancji wskazał, że pomimo ustawowego obowiązku podatnik nie złożył stosownej deklaracji (DT-1) i nie dokonał wpłaty należnego podatku.

W odwołaniu Skarżący wskazał, że od roku 1988 nie jest już właścicielem samochodów ciężarowych marki [...] . Skarżący nie miał świadomości o konieczności płacenia podatku od środków transportu, bo pojazdy sprzedał w 1988 r. Nie ma żadnych dokumentów potwierdzających sprzedaż samochodów, o fakcie sprzedaży nie zawiadomił organów, ponieważ był pewien, że kupujący przerejestruje pojazdy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że na Skarżącego od roku 1988 są zarejestrowane pojazdy marki Star o numerach rejestracyjnych [...] oraz [...] . Skarżący nie uregulował podatku od środków transportowych w latach 2009- 2014 za te pojazdy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na art. 9 ust. 1 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm., dalej: "u.p.o.l.") stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została bez naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem Skarżący sam stwierdził w odwołaniu, że nie dokonał wyrejestrowania pojazdów i nie posiada dokumentów potwierdzających ich sprzedaż. Zatem do czasu, kiedy sporne pojazdy są zarejestrowane, na ich właścicielu ciążył obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych.

Organ odwoławczy powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdził, że na Skarżącym jako właścicielu samochodów ciężarowych o masie przekraczającej 3,5 tony spoczywał obowiązek zapłaty podatku od środków transportowych za lata 2009- 2012 (art. 8 punkt 1 i art. 9 ust. 1 i 4 ustawy), a skoro zaniechał realizacji obowiązku, przewidzianego w art. 9 ust. 6 ustawy i nie złożył deklaracji na podatek od środków transportowych na dany rok podatkowy, uprawnieniem organu było wydanie decyzji, w której określono wysokość zobowiązania podatkowego (art. 21 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzucił:

1. Sprzeczność istotnych ustaleń Samorządowego Kolegium Odwoławczego z materiałem dowodowym.

2. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia tej sprawy przedstawionych w uzasadnieniu skargi.

3. Naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) artykułów 3-7, 8, 9 ust. 1. 3 i 5 u.p.o.l.,

b) Uchwały nr XLII/1300/2008 z dnia 23 października 2008 w sprawie określenia stawek podatku od środków transportowych za lata 2009-2014 - poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,

c) artykułów 59 ust.3. 60 ust.3 i 61 Ustawy z dnia 1 lutego 1983r Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 1983 poz.36) poprzez ich niezastosowanie

d) art.67§ 1 Ordynacji Podatkowej poprzez jego niezastosowanie.

4. Naruszenie przepisów postępowania, polegające na nierozpoznaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zarzutu zawartego w punkcie 5 odwołania od Decyzji W. z [...] listopada 2014r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko, zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny badając zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności uznał, że w sprawie doszło do innego naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.".

Zdaniem Skarżącego, skoro sprzedał samochody, nie ciąży na nim obowiązek podatkowy. Organy podatkowe stoją zaś na stanowisku, że fakt pozostawania w ewidencji pojazdów wpisu Skarżącego jako ich właściciela, stanowi wystarczającą przesłankę do określenia mu zobowiązania w podatku od środków transportowych.

Zgodnie z art. 9 ust.1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010, Nr 95, poz. 613 ze zm.) obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych, będących właścicielami środków transportowych. Jak właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany, oraz posiadaczy środków transportowych zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako powierzone przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu.

W przypadku obowiązku podatkowego ciążącego na osobach fizycznych koniecznym jest, by osoby te były właścicielami pojazdów w czasie istnienia obowiązku podatkowego (z uwzględnieniem istnienia obowiązku podatkowego na dotychczasowym właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło zbycie).

Aby powstał i był kontynuowany obowiązek podatkowy, konieczne jest istnienie przedmiotu opodatkowania. Biorąc pod uwagę wiek samochodów Skarżącego (ponad 30 lat) oraz ich markę (Star), konieczne jest w pierwszej kolejności stwierdzenie, że samochody fizycznie istniały w okresie objętym decyzją. Nie można bowiem nakładać obowiązku podatkowego związanego z własnością (niekiedy posiadaniem rzeczy), jeśli rzeczy te w ogóle nie istnieją.

Zakładając nawet, że samochody istniały w okresie, którego dotyczy obowiązek podatkowy, należy zauważyć, że w przepisu art. 9 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych istotne jest ustalenie właściciela spornych pojazdów jako podmiotu zobowiązanego do zapłaty podatku od środków transportowych w przedmiotowym okresie.

Zgodnie z art. 9 ust. 3 i ust. 4 u.p.o.l., w przypadku zmiany właściciela środka transportowego zarejestrowanego, obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności, zaś nabywcę obciąża od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty. Osoby, na których ciąży obowiązek podatkowy zobowiązane są przy tym zgodnie z art. 9 ust. 6 u.p.o.l. składać stosowane deklaracje podatkowe.

Jak wskazał Skarżący, w 1989 roku zlikwidował działalność gospodarczą i zbył samochody, nie składał też od tamtej pory wymaganych deklaracji podatkowych na podatek od środków transportowych. Te twierdzenia Skarżącego zostały przeciwstawione zapisom w ewidencji pojazdów.

Zdaniem Sądu, nie można zgodzić się z organami, że sam wpis w ewidencji pojazdów stanowi wystarczającą przesłankę do określenia zobowiązania podatkowego, gdyż brak jest ku temu podstaw prawnych. Wpis w ewidencji pojazdów może być traktowany tylko jako jeden z dowodów, potwierdzających dane osoby zobowiązanej – właściciela pojazdów. Z twierdzeń Skarżącego, popartych zaświadczeniem o likwidacji działalności, jak też z faktu, że za szereg lat do 2008 r. nikt od niego podatku nie żądał, wynika okoliczność odmienna niż z ewidencji pojazdów, to znaczy, że P.G. od 1988 r. nie był ich właścicielem.

Wprawdzie informacja pisemna o wpisaniu pojazdów do ewidencji urzędowej stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 O.p., jednak należy mieć na uwadze, że okoliczność ta w myśl art. 194 § 3 O.p. nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodów przeciwko treści takiego dokumentu, tym bardziej, gdy Skarżący o przeprowadzenie takich dowodów w istocie wnioskował wprost w odwołaniu. Dowodem tym mogą być również zeznania podatnika. Oczekując od podatnika inicjatywy dowodowej w zakresie udawadniania zbycia pojazdów należy mieć przy tym na uwadze, że zbycie miało mieć miejsce ponad 20 lat temu, nie ma więc on prawnego obowiązku przechowywać przez tak długi czas dokumentów, dotyczących zbycia.

W tej sytuacji za uzasadniony należy uznać zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest art. 8 i art. 9 ust. 1, 3 i 5 u.p.o.l., polegający na wykładni tych przepisów, sprowadzającej się do wniosku o istnieniu obowiązku podatkowego w zakresie podatku od środków transportowych wyłącznie na podstawie wpisów w ewidencji pojazdów.

Nie są uzasadnione natomiast zarzuty naruszenia art. 3-7 u.p.o.l. i art. 59 ust. 3, art. 60 ust. 3 i art. 61 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym, bowiem przepisy te w sprawie nie miały zastosowania. Nie miał w sprawie również zastosowania art. 67 Ordynacji podatkowej. Przepis ten dotyczy ulg w spłacie zaległości podatkowych, a przecież Skarżący kwestionuje w ogóle istnienie zobowiązania podatkowego. Skoro nie ma zobowiązania podatkowego, nie może powstać zaległość w jego spłacie.

Zasadny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania prowadzącego do wadliwych ustaleń faktycznych. W stanie sprawy wymagają wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności faktyczne, podnoszone przez Skarżącego, mające istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy zobowiązany jest w trybie art. 229 O.p. przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe w celu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy i usunięcia istniejących wątpliwości co do istnienia i własności spornych samochodów w przedmiotowym okresie, co musi mieć w pełni oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Organy podatkowe pominęły bowiem w swoich rozważaniach dokument dotyczący likwidacji działalności gospodarczej przez Skarżącego oraz możliwość przeprowadzenia dowodu z jego zeznań. Nie zbadały też, czy podatek od środków transportu był płacony, a jeśli tak - przez kogo – w latach od 1988 r. do 2008.

W konsekwencji w ocenie Sądu, organy obu instancji nie wykazały w sposób nie budzący wątpliwości, czy Skarżący w okresie objętym decyzjami, był właścicielem pojazdów, od których naliczono podatek od środków transportu.

Ponieważ organy w toku postępowania nie wyjaśniły tej kwestii, tym samym doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. przez niewyjaśnienie przez organy podatkowe stanu faktycznego sprawy, a przeprowadzona ocena zgromadzonego materiału dowodowego nastąpiła w sposób dowolny i wybiórczy.

Konkludując powyższe rozważania należało przyjąć, że uzasadnione wątpliwości budzi uznanie Skarżącego przez organ podatkowy za właściciela przedmiotu opodatkowania w przedmiotowym okresie i obciążenie go zobowiązaniem podatkowym w podatku od środków transportowych. Dotychczasowe postępowanie przeprowadzone w niniejszej sprawie nie zrealizowało zasady wynikającej z treści przepisu art. 122 O.p. jak również narusza, z wyżej wskazanych przyczyn, zasadę swobodnej oceny dowodów, określoną w art. 191 O.p. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien mieć na uwadze powyższe wskazania zarówno co do wykładni prawa materialnego, jak i co do konieczności wykazania przez organy podatkowe poprzez wszechstronnie przeprowadzone postępowanie dowodowe, że Skarżący był właścicielem przedmiotowych pojazdów w okresie, za który organy obciążyły go podatkiem.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji wobec stwierdzenia naruszenia innych przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Orzeczenie o kosztach postępowania zostało wydane na podstawie art.200 p.p.s.a.