Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 137/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2021-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 16 par. 1, art. 109 par. 1 i 2, art. 110, art. 156 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 3 lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia 10 grudnia 2019 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez T. G. (zwanego dalej również skarżącym) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej w skrócie: SKO lub Kolegium) z dnia 3 lutego 2020 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 10 grudnia 2019 r., nr [...], o odmowie przyznania skarżącemu prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko Z. G.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:

Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 20 kwietnia 2016 r., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Opola - Inspektor Miejskiego Centrum Świadczeń w Opolu decyzją z dnia 28 kwietnia 2016 r., nr [...], przyznał T. G. świadczenie wychowawcze na dzieci: Z. G. i Ł. G. w wysokości po 500 zł miesięcznie, na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. Rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195).

Pismem z dnia 14 grudnia 2017 r., nr [...], skierowanym do Kolegium, Zastępca Dyrektora Miejskiego Centrum Świadczeń w Opolu wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z dnia 28 kwietnia 2016 r. Organ wyjaśnił, że rozpoznając wniosek skarżącego o ustalenie prawa do świadczeń wychowawczych uznał syna A. G. za pierwsze dziecko, pomijając dołączony do wniosku wyrok rozwodowy, w którym wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem powierzono matce. Tym samym, zdaniem organu, nie została spełniona określona w art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci przesłanka opieki naprzemiennej obojga rodziców, pozwalająca na zaliczenie dziecka do członków rodzin obojga rodziców.

Decyzją z dnia 2 stycznia 2019 r., nr [...], Kolegium - na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.), zwanej dalej K.p.a. - stwierdziło z urzędu nieważność decyzji z dnia 28 kwietnia 2016 r. w części dotyczącej przyznania skarżącemu prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko Z. G. w wysokości 500 zł miesięcznie na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. (pkt 1 decyzji). Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 18 listopada 2019 r.

Pismem z dnia 30 listopada 2019 r. skarżący zwrócił się do Kolegium z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia 2 stycznia 2019 r.

Z kolei decyzją z dnia 10 grudnia 2019 r., nr [...], starszy Specjalista Miejskiego Centrum Świadczeń w Opolu, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Opola, po ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia 20 kwietnia 2016 r., orzekł o odmowie przyznania skarżącemu prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko Z. G. na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania i stwierdził, że wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia 13 czerwca 2006 r. wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem A. G., wykazanym we wniosku jako pierwsze dziecko, powierzono matce, zastrzegając dla ojca prawo do osobistych kontaktów z dzieckiem i współdecydowania o istotnych sprawach dotyczących dziecka i zasądzając od T. G. alimenty na rzecz jego małoletniego syna. Organ stwierdził, że w ww. wyroku nie została orzeczona opieka naprzemienna, jakiej miałby podlegać syn A. G., na podstawie której możliwe byłoby zaliczenie go do członków rodzin obojga rodziców. Dodał, że w aktach sprawy znajdują się jedynie oświadczenia rodziców małoletniego A. G. z dnia 15 września 2017 r. i z dnia 1 października 2017 r., z których wynika, że sprawują oni naprzemienną opiekę nad wspólnym dzieckiem wyłącznie na podstawie obustronnego porozumienia. Organ podkreślił, że ustawodawca nie przewidział możliwości uznania za sprawowanie opieki naprzemiennej okoliczności, gdy opieka nad dzieckiem wynika tylko z ugody i porozumienia rodziców.

Pismem z dnia 23 grudnia 2019 r. skarżący odwołał się od powyższej decyzji i wskazał, że w oświadczeniu z dnia 15 września 2017 r. podał, iż sprawuje naprzemienną opiekę nad synem A., co potwierdziła jego matka. Dalej podniósł, że wyroki rozwodowe w stanie prawnym z 2006 r. nie przewidywały możliwości określenia opieki naprzemiennej nad dziećmi. Podał, że przy braku ograniczenia jego władzy rodzicielskiej, biorąc pod uwagę, że - co do zasady - sąd rodzinny winien wkraczać w regulację pomiędzy rodzicami w sprawach opieki nad dzieckiem dopiero w sytuacjach, gdy rodzice nie potrafią dojść do porozumienia, w przypadku opieki nad dzieckiem A. mamy do czynienia z faktyczną opieką naprzemienną. Zarzucił również organowi, że nie wziął pod uwagę stanu formalno-prawnego przed wejściem w życie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz zgodnego porozumienia rodziców co do sposobu sprawowania opieki nad A. Stwierdził, że "utrzymanie w mocy takiej postawy" organu pierwszej instancji stanowiłoby wymuszenie na rodzicach, którzy sami ustalają zasady opieki nad dzieckiem, aby występowali do sądu o wydanie orzeczenia przewidującego wprost opiekę naprzemienną. Skarżący podniósł też, że w zawiadomieniu z dnia 25 listopada 2019 r. organ pierwszej instancji powołał się na stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 28 kwietnia 2016 r. w części dotyczącej przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko Z. G., co jest niezgodne z prawdą, gdyż w przysługującym terminie złożył do Kolegium wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z dnia 31 stycznia 2020 r., nr [...], wydaną w odrębnym postępowaniu, Kolegium utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 2 stycznia 2019 r. o stwierdzeniu nieważności w części decyzji z dnia 28 kwietnia 2016 r. Przedmiotowa decyzja wpłynęła do organu pierwszej instancji w dniu 28 lutego 2020 r., zaś skarżącemu została doręczona w dniu 9 marca 2020 r.

Natomiast w wyniku rozpatrzenia ww. odwołania skarżącego, Kolegium decyzją z dnia 3 lutego 2020 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 10 grudnia 2019 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy opisał przebieg postępowania i wskazał na przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r. poz. 1851, z późn. zm. - w brzmieniu obowiązującym w okresie świadczeniowym 2016/2017), zwanej dalej ustawą, w tym art. 4 ust. 1-3, art. 5 ust. 1-4 oraz art. 2 pkt 14 i pkt 16. Dalej przypomniał, że decyzją z dnia 2 stycznia 2019 r. stwierdził nieważność decyzji organu pierwszej instancji z dnia 28 kwietnia 2016 r. w części dotyczącej przyznania skarżącemu prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko Z. G. Kolegium zauważyło, że decyzja ta została wprawdzie zaskarżona przez skarżącego, ale decyzją z dnia 31 stycznia 2020 r. została utrzymana w mocy, a zatem funkcjonuje w obrocie prawnym. W takiej sytuacji organ pierwszej instancji był zobowiązany rozpatrzyć wniosek strony z dnia 20 kwietnia 2016 r. w części dotyczącej prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko Z. G. i zaskarżoną decyzją zasadnie odmówił skarżącemu przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko Z. G. na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. Kolegium wskazało też, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż dziecko wnioskodawcy – A. G. nie wchodzi w skład rodziny skarżącego, a tym samym prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko Z. G. nie przysługuje, gdyż to ona jest pierwszym dzieckiem w rodzinie. Zdaniem Kolegium, ustawodawca nie przewidział możliwości uznania za sprawowanie opieki naprzemiennej sytuacji, gdy taka opieka wynikałaby wyłącznie z obustronnego porozumienia rodziców, stąd nie jest wystarczające oświadczenie skarżącego wskazujące, że na mocy porozumienia z matką dziecka sprawowanie opieki nad małoletnim A. G. ma charakter naprzemienny. W rozważanym przypadku brak orzeczenia sądu, z którego wynikałby obowiązek sprawowania opieki nad dzieckiem w sposób naprzemienny, uniemożliwia zaliczenie dziecka do rodzin obojga rodziców żyjących w rozłączeniu. Na poparcie swojego stanowiska organ odwoławczy powołał się na podobne poglądy prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W skardze na powyższą decyzję T. G. zarzucił błędną interpretację ustawy poprzez nieuwzględnienie ogólnej zasady z art. 58 § 1-1b Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz z art. 582 Kodeksu postępowania cywilnego. Na tej podstawie wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i przyznanie mu prawa do wnioskowanego świadczenia wychowawczego. W motywach skargi w całości powtórzył argumentację przedstawioną w odwołaniu i stwierdził, że organ odwoławczy nie odniósł się w żaden sposób do wykazanych przez niego błędów.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko oraz wywody zawarte w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Op 137/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Op 136/20, w której skarżący wniósł skargę na decyzję Kolegium z dnia 31 stycznia 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności w części decyzji w sprawie przyznania świadczenia wychowawczego.

Wyrok w sprawie o sygn. akt II SA/Op 136/20, którym oddalono skargę, uprawomocnił się z dniem 25 sierpnia 2020 r., a postanowieniem z dnia 21 września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu podjął zawieszone postępowanie w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.

Wyjaśnienia wymaga, że kontrola zgodności z prawem decyzji nie może być przeprowadzana przez sąd dowolnie, lecz wprost przeciwnie - powinna przebiegać w pewnej określonej kolejności. Stwierdzenie bowiem istnienia danego typu wad decyzji może eliminować potrzebę ustalania zaistnienia innych wad, co ma niewątpliwy wpływ na racjonalizację działalności kontrolnej sądu. W pierwszej kolejności powinna być przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji (i postępowania, które ją poprzedziło) z punktu widzenia ewentualnego istnienia wad powodujących nieważność decyzji. Obowiązek badania z urzędu decyzji administracyjnej w aspekcie występowania przyczyn określonych w art. 156 § 1 K.p.a. powinien wyprzedzać badanie legalności decyzji w pozostałym zakresie. Inaczej rzecz ujmując, sąd administracyjny rozpoznając skargę na decyzję administracyjną, powinien najpierw ustalić, czy kontrolowane rozstrzygnięcie nie zawiera jednej z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Jeżeli wynik takiej kontroli wykaże, że zachodzą przesłanki określone w tym przepisie, sąd zobligowany jest stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji i wówczas nie bada już, czy decyzja zawiera inne wady prawne, niemieszczące się w katalogu przyczyn stwierdzenia jej nieważności (tak: T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., wyd. 6, s. 852).

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie, według podanych powyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia 10 grudnia 2019 r. wykazała, że akty te wydano w sytuacji, gdy sprawa dotycząca przyznania skarżącemu spornego świadczenia wychowawczego na dziecko Z. G. została już wcześniej rozstrzygnięta decyzją ostateczną, co uzasadniało stwierdzenie ich nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. stanowiącego, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (...). Zastosowanie przytoczonego przepisu następuje więc w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Musi więc wystąpić sytuacja, w której w obu sprawach występują te same podmioty (tożsamość w aspekcie podmiotowym) i sprawy te jednocześnie odnoszą się do tego samego przedmiotu, w tym samym stanie prawnym i w niezmienionym stanie faktycznym (tożsamość w aspekcie przedmiotowym). Warto też odnotować, że w orzecznictwie oraz w piśmiennictwie przyjmuje się, iż przepis art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., wprowadzając sankcję nieważności decyzji, spełnia rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości decyzji administracyjnej ostatecznej, rozciągając tę gwarancję na samą decyzję oraz sprawę, którą ona załatwia. Natomiast materialnoprawny aspekt zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 K.p.a.) wprowadza związanie organów administracji publicznej decyzją rozstrzygającą daną kwestię tak długo jak pozostaje ona w obrocie prawnym (por. wyrok NSA z dnia 27 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2931/15, dostępny, jak wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu, na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl; B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2019 r., 16. wydanie, s. 937).

Z materiału dokumentacyjnego niniejszej sprawy bezspornie wynika, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji z dnia 10 grudnia 2019 r., odmawiająca przyznania skarżącemu świadczenia wychowawczego na rzecz dziecka – Z. G. za okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r., dotyczy tożsamej sprawy rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji z dnia 28 kwietnia 2016 r., w części przyznającej świadczenie wychowawcze za ten sam okres świadczeniowy i na rzecz tego samego dziecka. Zauważenia również wymaga, że Kolegium decyzją z dnia 2 stycznia 2019 r., doręczoną skarżącemu w dniu 18 listopada 2019 r., stwierdziło nieważność decyzji z dnia 28 kwietnia 2016 r. w części dotyczącej dziecka – Z. G. Skarżący złożył jednak do Kolegium wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia 2 stycznia 2019 r., w wyniku którego zapadła decyzja z dnia 31 stycznia 2020 r. Organ pierwszej instancji w decyzji z dnia 10 grudnia 2019 r. wyraził zatem błędne stanowisko, że wskutek wydania przez SKO decyzji z dnia 2 stycznia 2019 r. doszło do częściowego stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 28 kwietnia 2016 r. Uznał więc wadliwie, że decyzja Kolegium z dnia 2 stycznia 2019 r. jest ostateczna. Informację w tym zakresie zawarł także w zawiadomieniu z dnia 25 listopada 2019 r., na co skarżący słusznie zwrócił uwagę w skardze oraz w odwołaniu od decyzji z dnia 10 grudnia 2019 r. W związku z tym wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 16 § 1 zd. pierwsze K.p.a., decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. W świetle art. 16 § 1 K.p.a. nie budzi wątpliwości, że decyzja wydana w pierwszej instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze jest decyzją nieostateczną, a wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest zwyczajnym środkiem prawnym od takich decyzji (por. A. Golęba [w:] H. Knysiak-Sudyka (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, pkt 15 do art. 127, stan prawny: 15 maja 2019 r., System Informacji Prawnej LEX). Wobec tego stwierdzić przyjdzie, że w dacie rozstrzygania przez Prezydenta Miasta Opola, tj. w dniu 10 grudnia 2019 r. decyzja Kolegium z dnia 2 stycznia 2019 r. nie była jeszcze ostateczna, ponieważ został złożony przez skarżącego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Oznacza to, że organ pierwszej instancji nie miał podstaw do ponownego załatwienia wniosku skarżącego z dnia 20 kwietnia 2016 r. w części dotyczącej świadczenia wychowawczego na dziecko Z. G., gdyż sprawa w tym zakresie była już rozstrzygnięta ostateczną decyzją tego organu z dnia 28 kwietnia 2016 r. Tej wadliwości decyzji organu pierwszej instancji nie dostrzegł jednak organ odwoławczy, który nieprawidłowo utrzymał w mocy decyzję obarczoną wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.

W ocenie Sądu, za nieprawidłowe należy nadto uznać wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu stanowisko SKO, że decyzja z dnia 2 stycznia 2019 r. "została wprawdzie zaskarżona przez stronę, ale decyzją organu II instancji z dnia 31 stycznia 2020 r. została ona utrzymana w mocy, a zatem funkcjonuje w obrocie prawnym". W tym miejscu celowe jest wskazanie, że Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadał się w składzie poszerzonym - siedmiu sędziów NSA w kwestiach związanych z wydaniem i doręczeniem decyzji oraz skutkami tych zdarzeń prawnych, w tym dotyczącymi wejścia decyzji do obrotu prawnego. Przykładowo w uchwale z dnia 4 grudnia 2000 r., sygn. akt FPS 10/00, przyjęto, że decyzja administracyjna jest aktem zewnętrznym, będącym oświadczeniem władczym woli organu administracyjnego i może być uznana za wydaną z chwilą ujawnienia woli organu na zewnątrz struktur organizacyjnych oraz stworzenia adresatowi rozstrzygnięcia możliwości zapoznania się z treścią tego oświadczenia woli. Doręczenie lub ogłoszenie decyzji stanowi jej wprowadzenie do obrotu prawnego. Od tego dopiero momentu decyzja wiąże organ administracji publicznej i stronę. Decyzja sporządzona (a więc spełniająca wymogi formalne), ale niedoręczona, nie załatwia sprawy administracyjnej, gdyż nie wiąże organu ani strony, co stanowi uzasadnienie przyjęcia, że decyzja administracyjna jest wydana z chwilą jej doręczenia. Z kolei w uchwale z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt II GPS 4/08, stwierdzono, że decyzja administracyjna jest przede wszystkim czynnością materialnoprawną, która rodzi skutki prawne kształtujące uprawnienia i obowiązki jednostki. Zakomunikowanie jednostce w trybie prawnym oświadczenia woli organu administracji publicznej jest warunkiem bytu prawnego decyzji administracyjnej jako kwalifikowanego aktu administracyjnego, co w sposób bezsporny wynika z art. 109 § 1 w związku z art. 110 K.p.a. W świetle tych uregulowań nie można przyjąć, że podjęcie przez organ decyzji jest wprowadzeniem jej do obrotu prawnego. W sytuacji, gdy oświadczenie woli organu administracji publicznej nie zostanie uzewnętrznione przez zakomunikowanie jednostce, to nie może wywołać żadnego skutku prawnego. Przedstawiony pogląd zyskał akceptację również w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym celnie wskazuje się, że zgodnie z art. 109 § 1 i § 2 K.p.a. o wprowadzeniu decyzji do obrotu prawnego i jej obowiązywaniu wobec strony można mówić dopiero z chwilą doręczenia, a wyjątkowo - ustnego ogłoszenia. Decyzja administracyjna zaczyna więc funkcjonować w obrocie prawnym od momentu jej skutecznego doręczenia. Przesądza o tym art. 110 K.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej jest związany decyzją od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Moment skutecznego doręczenia decyzji stronie ma zatem dwojakie znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania administracyjnego. Po pierwsze, z tą chwilą decyzja zaczyna wiązać organ, który ją wydał i jednocześnie dopiero od tego momentu może zostać zaskarżona we właściwy sposób. Tym samym decyzja administracyjna, chociaż podpisana przez organ, który ją wydał, nie wchodzi do obrotu prawnego i nie wywołuje żadnych skutków prawnych przed jej doręczeniem lub ogłoszeniem stronie (tak: NSA w wyroku z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1991/20). Stwierdzić zatem należy, że o wejściu do obrotu prawnego decyzji decyduje jej doręczenie.

Stosownie do powyższego należało uznać w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, że skoro decyzja SKO z dnia 31 stycznia 2020 r. została wyekspediowana do skarżącego dopiero 27 lutego 2020 r., a doręczona mu w dniu 9 marca 2020 r., to w dniu orzekania przez Kolegium, czyli 3 lutego 2020 r. nie wywoływała ona jeszcze skutków prawnych. W przekonaniu Sądu, decyzje organów obu instancji zostały zatem wydane przedwcześnie, bo przed ostatecznym załatwieniem sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 28 kwietnia 2016 r. Innymi słowy, organy pierwszej i drugiej instancji orzekały w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 20 kwietnia 2016 r. o przyznanie świadczenia wychowawczego na córkę Z. G., gdy kwestia ta była już rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją. W tej sytuacji zachodzi konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego obu decyzji, które dotknięte są wadą nieważności, określoną w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.

Końcowo wskazać trzeba, że opisana powyżej wadliwość decyzji organów obu instancji, którą Sąd wziął pod uwagę z urzędu, powoduje, iż badanie zasadności skargi w kontekście merytorycznych zarzutów nie było możliwe.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia 10 grudnia 2019 r., o czym orzeczono w sentencji wyroku.