Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 824/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargi
Połączono do wspólnego rozpoznania
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 62, 79 ust. 1 i art. 80 oraz 82
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk – Marciniak (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skarg K. P. i Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargi


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] (dalej - decyzja środowiskowa), Wójt Gminy [...] (dalej - Wójt) na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 82 i art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm., dalej – ustawa środowiskowa), a także § 2 ust. 1 pkt 26 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257 poz. 2573 ze zm., dalej – rozporządzenie środowiskowe), w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej – Kpa), po rozpatrzeniu wniosku inwestora - R. T. (dalej – Inwestor, Wnioskodawca), przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko oraz po uzgodnieniu środowiskowych uwarunkowań planowanego przedsięwzięcia z Regionalnym Dyrektorek Ochrony Środowiska w P., ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kruszywa ze złoża naturalnego "[...] - [...]" planowanego do realizacji na działkach nr [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...], położonych w [...] gm. [...] (dalej – odpowiednio: Przedsięwzięcie, Inwestycja, działki [...]-10 i [...]).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, co następuje.

Planowana eksploatacja kruszywa należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy środowiskowej i jest wymieniona w § 2 ust 1 pkt 26a rozporządzenia środowiskowego jako wydobywanie kopalin ze złoża metodą odkrywkową na powierzchni obszaru górniczego nie mniejszej niż 25 ha, w związku z czym Inwestor wraz z wymaganymi załącznikami do wniosku dołączył "Raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko" opracowany w styczniu 2010 r. przez Zakład [...] w [...] (dalej - Raport). Powyższa kwalifikacja kopalni nakładała na organ gminy obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko.

Wystąpiono do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. (dalej - RDOŚ) o uzgodnienie warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia dołączając do wniosku niezbędne załączniki. RDOŚ wezwał inwestora do uzupełnienia raportu oddziaływania na środowisko pismem z dnia [...] marca 2010 r. i po złożeniu wymaganych wyjaśnień postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. znak: [...] uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.

O wszczęciu postępowania administracyjnego zostały powiadomione strony postępowania. Organ prowadzący postępowanie obwieszczeniem podał do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty informację o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie. Obwieszczenie to zostało zamieszczone na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy [...] oraz na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy [...]. Jednocześnie poinformowano o możliwości składania uwag i wniosków w terminie 21 dni od dnia podania informacji do publicznej wiadomości.

W wyznaczonym terminie w przedmiotowej sprawie wpłynęły dwa wnioski - K. P. (dalej - skarżący) oraz jeden wspólny podpisany m.in. przez mieszkańców [...]. Oba wnioski poruszały podobne tematy i dotyczyły skutków jakie mogą wystąpić w wyniku uruchomienia kopalni żwiru na tak dużym terenie.

Po terminie wpłynął jeszcze wniosek od "Komitetu Społecznego wsi [...] i [...]".

Organ odniósł się do złożonych wniosków i przed wydaniem decyzji zawiadomił społeczeństwo o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w toczącym się postępowaniu. W wyznaczonym terminie wpłynęły dwa wnioski, również od skarżącego oraz wspólny podpisany przez mieszkańców wsi [...] i [...] [...]. Wnioski te w całości podtrzymywały rozpatrzone uwagi z poprzednich pism. Ponadto odnosiły się również do postanowienia z dnia [...] maja 2010 r., w którym RDOŚ uzgodnił realizację planowanego przedsięwzięcia.

Dnia [...] lipca 2010 r. wydana została decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach w przedmiotowej sprawie, od której w wyznaczonym terminie odwołali się: skarżący oraz Stowarzyszenie [...] (dalej - Stowarzyszenie).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej - SKO, Kolegium) decyzją z dnia [...] września 2010 r. znak [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W związku z powyższym organ I instancji dokonał ponownej analizy dokumentów i przed wydaniem decyzji zawiadomił wszystkie strony o możliwości, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w toczącym się postępowaniu. W wyznaczonym terminie wpłynęły dwa wnioski: od skarżącego oraz wspólny podpisany przez mieszkańców wsi [...] i [...] [...]. Wnioski te w całości podtrzymywały uwagi z poprzednich pism.

Główny zarzut podnoszony przez mieszkańców wsi [...] i [...] oraz K. P. dotyczył negatywnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na tereny przyległe, które może spowodować przerwanie lub zmianę kierunku przepływu pobliskiego cieku wodnego, który to m.in. zasila stawy hodowlane będące własnością skarżącego oraz spowoduje osuszenie przyległych gruntów ornych. Nadto wnioskodawcy zwrócili uwagę na zagrożenie związane z zamuleniem doliny [...] oraz zniszczenie jedynej drogi gminnej prowadzącej do sąsiedniego gospodarstwa rybackiego poprzez zbyt małą szerokość filaru ochronnego od terenów sąsiednich.

Organ rozpatrzył uwagi i wnioski podnoszone przez stronę i mieszkańców wsi [...] i [...] [...], uwzględnił wskazania Kolegium dotyczące w szczególności wniesionych przez społeczeństwo uwag i wniosków oraz w zakresie oceny raportu, nałożył na Inwestora warunki wykorzystania terenu i wydał [...] lutego 2011 r. ponowną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach; znak [...], która została doręczona wszystkim stronom postępowania.

Na skutek wniesionego przez skarżącego oraz przez Stowarzyszenie odwołania Kolegium decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak [...], uchyliło ww. decyzję a rozstrzygnięcie uzasadniono, wskazując, na brak wyjaśnień w jaki sposób, poprzez zastosowanie jakich rozwiązań ujętych w decyzji zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone i zebrane w toku postępowania z udziałem społeczeństwa; brak odniesienia się w wystarczającym zakresie do treści Raportu stanowiącego dowód w postępowaniu administracyjnym; brak danych, które w myśl przepisu art. 85 pkt 1b ustawy winny stanowić element decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Na podstawie art. 89 Kpa w związku z art. 36 ustawy środowiskowej organ postanowił zorganizować rozprawę administracyjną z udziałem społeczeństwa.

W rozprawie dnia [...] czerwca 2001 r. uczestniczył: Inwestor, strony postępowania, Stowarzyszenie oraz przedstawiciele społeczeństwa wsi [...] i [...].

Na podstawie art. 37 środowiskowej organ prowadzący postępowanie rozpatrzył wszystkie wniesione w toku rozprawy administracyjnej uwagi i wnioski. Wniesione w toku rozprawy administracyjnej, jak i całego postępowania uwagi organ usystematyzował w jednorodzajowe grupy i odniósł się do poszczególnych ich kategorii.

W zakresie emisji pyłów do powietrza, skonkludowano, że emisja pyłów i gazów związana ze spalaniem paliw w wyniku pracy maszyn i urządzeń wydobywczych oraz w związku z pracą silników spalinowych stanowiących źródło napędu maszyn, urządzeń i środków transportu, a także emisja z procesu wydobywania i przemieszczania wydobytego kruszywa będzie miała charakter niezorganizowany i poprzez zastosowanie rozwiązań ujętych w punkcie II.3 decyzji unoszone pyły żwiru nie będą stanowiły źródła emisji zanieczyszczeń mogących pogorszyć stan powietrza na omawianym terenie.

W przedmiocie stateczności skarp wyrobiska, zapobiegania powstawaniu osuwisk organ wywodził, że zagrożenia te będą miały charakter czasowy, tj. będą występować tylko w okresie eksploatacji przewidzianej na okres 25 lat. W związku z nimi nałożono obowiązek monitorowania stateczności skarp wyrobiska w celu zapobiegania niekontrolowanym obrywom i obsuwom kruszywa w wyrobisku, np. po obfitych deszczach. Określono również warunki korzystania z terenu, które zawarto w punkcie II.7 (pkt. 4-8 i 10-12) a w szczególności obowiązek zabezpieczenia stateczności wyrobiska poprzez łagodzenie skarp obwodowych każdorazowo po zakończeniu eksploatacji w strefie ich obrysu a ewentualne osuwiska i wymycia bezzwłocznie likwidować.

W zakresie stosunków wodnych organ wskazał że wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia Raportu w zakresie wpływu planowanego przedsięwzięcia na zmianę stosunków wodnych w rzece, w stawach rybnych skarżącego oraz w gruntach rolnych i zadrzewionych i odniesienia się do oddziaływania, jakie może wystąpić w sytuacji awaryjnej, nie przewidzianej, np. zejściem z wydobywanym urobkiem poniżej rzędnej 99,00 m npm w czasie trwających prac wydobywczych,

Zagadnienie to omówione zostało w Raporcie i szczegółowo uzupełnione w dokumentach dołączonych do sprawy w kwietniu 2010 r. i [...] sierpnia 2011 r., oraz w uzasadnieniu postanowienia RDOŚ z dnia [...] maja 2010 r. Ich analiza skutkowała zastosowaniem warunków nałożonych w punkcie II. 1, nałożeniem obowiązku zwrócenia szczególnej uwagi na wykorzystywane do urabiania kopaliny urządzenia i ich stan techniczny oraz możliwe awaryjne wycieki (i ich niezwłoczne neutralizowanie); zobowiązaniem Inwestora do okresowych kontroli jakości technicznej pojazdów i sprzętu wykorzystywanego do urabiania kopaliny, a w przypadku wykrycia usterek - do natychmiastowego ich usuwania (w punkcie II. 1.2).

Odnośnie do odprowadzania i oczyszczania wód opadowych, organ skonstatował, iż na etapie eksploatacji kruszywa nie będą powstawały ścieki opadowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. 2001 Nr 115 poz. 1229).

W zakresie kwestii wzmożonego ruchu drogowego i eksploatacji dróg na podstawie uzupełnienia raportu (kwiecień 2010 r.) dokonano analizy przedłożonej prognozy emisji hałasu, z której wynika, że istotnym zagrożeniem związanym z funkcjonowaniem kopalni może być akustyczne oddziaływanie pośrednie wynikające z ruchu pojazdów ciężarowych transportujących kruszywo. Przeprowadzona analiza akustyczna dla odcinka drogi powiatowej nr [...], stanowiąca dojazd do kopalni, wykazała brak przekroczeń dopuszczalnego poziomu hałasu na najbliższych terenach chronionych akustycznie zlokalizowanych w sąsiedztwie drogi. Zatem na podstawie wyników obliczeń prognozuje się, że akustyczne standardy jakości środowiska zostaną dotrzymane.

Wójt Gminy wystąpił również z wnioskiem do Zarządu Powiatu w [...] z prośbą o wyrażenie opinii i przedstawienie ewentualnych warunków, które dotyczyłyby Inwestora w sprawie wykorzystywania dróg powiatowych do transportu kruszywa wydobywanego z planowanej kopalni odkrywkowej. Pismem z dnia [...] października 2011 r. Starosta [...] wyjaśnił, iż po drogach powiatowych mogą poruszać się pojazdy jedynie o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 ton a z uwagi na odkształcenia nawierzchni jezdni, zarówno w profilu podłużnym jak i poprzecznym, transport kruszywa z kopalni możliwy będzie przy wykorzystaniu pojazdów o łącznej masie do 25 ton. Jednocześnie wyjaśnił, że wywóz kruszywa z kopalni możliwy będzie po spełnieniu nałożonego na Inwestora obowiązku budowy zjazdów związanych z włączeniem drogowym z terenu inwestycji na drogę powiatową nr [...].

Mając powyższe na uwadze nałożono na inwestora obowiązek prowadzenia monitoringu w zakresie kontroli dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów wyjeżdżających z kopalni na drogę publiczną.

Natomiast z uwagi na możliwość pylenia kruszyw w trakcie transportu samochodowego po drogach, szczególnie w terenach zabudowanych, nałożono obowiązki zachowania warunków określonych w punkcie II.3 (pkt. 3-4) a w szczególności stosowania plandek przykrywających materiały sypkie przewożone środkami transportu. Natomiast powierzchnię dróg szczególnie w terenach zabudowanych zraszać wodą poprzez użycie samochodu - polewaczki w sytuacjach, gdy będzie występowała taka konieczność, np. ze względu na warunki atmosferyczne, tj. długotrwała susza.

W zakresie ochrony zwierząt podniesiono, że uwzględniając lokalizację inwestycji poza obszarami objętymi ochroną, a także biorąc pod uwagę przedstawioną w Raporcie oraz w uzupełnieniu Raportu charakterystykę przyrodniczą obszaru planowanej inwestycji nie przewiduje się znaczącego negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na obszary podlegające ochronie oraz gatunki chronione.

W pozostałym zakresie, organ wskazał, iż ustalono, że oddziaływanie eksploatacji złoża w projektowanym obszarze górniczym "[...] - [...]" związane będzie z kontynuacją dotychczasowego systemu eksploatacji prowadzonej od 2005 r. w kształtowanym dotychczas wyrobisku wgłębnym. Oddziaływania te są przewidywalne i typowe dla górnictwa odkrywkowego. Nie nastąpi tu kumulacja oddziaływań czynnego od 2005 r. zakładu górniczego z oddziaływaniem projektowanego przedsięwzięcia, gdyż objęte raportem zamierzenie zastąpi przedsięwzięcie dotychczas istniejące, a koncesja o którą ubiega się przedsiębiorca będzie sprowadzać się do rozszerzenia istniejącej koncesji o nowe tereny. Wydobycie będzie się stopniowo przesuwało w kierunku nowych terenów z jednoczesną sukcesywną rekultywacją terenów, na których eksploatacja została zakończona. Nie będzie to zatem eksploatacja prowadzona jednocześnie na całym projektowanym obszarze górniczym.

Odnosząc się ponownie do warunków akustycznych na terenach położonych wokół planowanej inwestycji organ, ponad to co, zostało podniesione wcześniej, wskazał, że najbliższe tereny wymagające ochrony akustycznej, określone zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 4 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826) znajdują się w odległości ok. 350 m na północny-wschód od terenu kopalni i należą do terenów zabudowy zagrodowej. Dopuszczalny poziom hałasu dla tego typu terenów, zgodnie z wyżej wymienionym rozporządzeniem, wynosi 55 dB w porze dziennej, tj. w godzinach od 6.00 do 22.00. Działalność zakładu ogranicza się jedynie do pory dziennej, więc wymagania prawne odnoszące się do pory nocnej nie mają zastosowania. Z tego względu w Raporcie oraz w uzupełnieniu przedłożonym RDOŚ nie zawarto analizy wpływu inwestycji na klimat akustyczny w porze nocnej. W postanowieniu z dnia [...] maja 2010 r. RDOŚ nałożył na Inwestora obowiązek prowadzenia działalności, w tym ruchu kołowego jedynie w porze dziennej, tj. w godz. 6.00 do 22.00. Z przedstawionej organowi dokumentacji wynika, iż działalność kopalni nie będzie powodować przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu, określonych w ww. rozporządzeniu. Ponadto w celu ograniczenia hałasu Inwestor zobowiązał się do umiejscowienia zwałowiska nadkładu pomiędzy obszarem zabudowy, a źródłami hałasu.

Na terenie planowanej inwestycji nie będzie wykorzystywana woda. Ścieki bytowe pochodzące z urządzeń sanitarnych oraz kontenerowych pomieszczeń socjalnych odprowadzane będą do szczelnego zbiornika bezodpływowego, z którego będą systematycznie wywożone przez koncesjonowanego przewoźnika do oczyszczalni ścieków. Nie będą powstawały ścieki przemysłowe ani opadowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. 2001 Nr 115 poz. 1229) co uwzględnia punkt II.5. warunków decyzji. Nie przewiduje się odwadniania kopalni ani odprowadzania wód opadowych poza teren kopalni. Odpady wytworzone na etapie realizacji inwestycji będą zagospodarowane zgodnie z ustawą z dnia 27 kwietnia 200Ir. o odpadach (Dz. U.z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 z późn. zm.) oraz przepisami szczegółowymi. Odpowiedni sposób gospodarowania (opisany w punkcie II.2. warunków decyzji), selektywnego magazynowania odpadów oraz poddanie ich w pierwszej kolejności odzyskowi przyczyni się do minimalizacji ilości odpadów trafiających do unieszkodliwiania m.in. poprzez składowanie. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz 150 ze zm.) zagospodarowywane masy ziemne nie powinny powodować przekroczenia standardów jakości gleby i ziemi.

W zakresie przekształcenia morfologii terenu, a tym samym naruszenie walorów krajobrazowych, podniesiono, że wprawdzie będzie to oddziaływanie bezpośrednie i nieodwracalne, związane z powstaniem wyrobiska, jednak krajobraz występujący w sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia jest już częściowo przekształcony w związku z czynnie prowadzoną działalnością wydobywczą, w funkcjonującym zakładzie górniczym. Pozostałe tereny stanowiące otoczenie projektowanego przedsięwzięcia, wraz z obszarem przewidzianym pod działalność wydobywczą nie przedstawiają cennych walorów przyrodniczych czy krajobrazowych. Przeprowadzana sukcesywnie rekultywacja w znacznym stopniu winna zatrzeć skutki działalności związanej z wydobyciem kruszywa naturalnego. Przedmiotowe przedsięwzięcie nie będzie negatywnie wpływać na świat roślin i zwierząt, zlokalizowane jest poza obszarami objętymi ochroną (art. 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009r. Nr 151, poz. 1220 z późn. zm.). Dla ograniczenia negatywnych oddziaływań na środowisko przyrodnicze prace ziemne z użyciem sprzętu ciężkiego będą wykonywane poza sezonem lęgowym. Stanowiska drzew i krzewów nie przeznaczonych do wycinki będą zabezpieczone przed uszkodzeniami mechanicznymi oraz przed ich obsypywaniem (punkt II.6.).

W trakcie prowadzenia prac szczególną uwagę należy jednak zwrócić na stanowiska kocanki piaskowej, która jest objęta częściową ochroną i w razie konieczności zniszczenia jej stanowisk, należy na podstawie art. 56 ustawy o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r.Nr 151, poz. 1220 ze zm.) uzyskać zgodę Konserwatora Przyrody na odstępstwa od zakazów.

Wydobywanie kopaliny następować będzie jedynie z warstwy suchej nie zawodnionej, a zatem nie zaistnieje zagrożenie dla okolicznych wód. Przedmiotowe złoże jest suche i nie ma do niego żadnych dopływów wód podziemnych, nie zachodzi zatem potrzeba jego odwadniania - odwadnianie kopalni jest główną przyczyną niekorzystnych zmian hydrograficznych regionu, w którym taka działalność jest prowadzona. Wobec powyższego planowana działalność górnicza nie zmieni warunków hydrograficznych regionu i nie spowoduje zjawiska osuszania terenów. Ponadto przed uzyskaniem koncesji inwestor zobowiązany jest do przedłożenia organowi koncesyjnemu odrębnej dokumentacji geologicznej, opracowanej przez uprawnionego geologa, w tym dotyczącej warunków hydrograficznych regionu popartej przeprowadzonymi w terenie pomiarami.

W projektowanym terenie górniczym nie ma również sztucznych czy naturalnych zbiorników powierzchniowych, rzek czy potoków. Przedsięwzięcie nie będzie wpływać negatywnie na stan wód powierzchniowych jak i podziemnych.

Inwestycja nie jest zlokalizowana na obszarach wodno - błotnych, o płytkim zaleganiu wód podziemnych, na obszarach wybrzeży, na obszarach górskich lub kompleksów leśnych, w strefie ochronnej ujęć wód i obszarach ochronnych zbiorników wód śródlądowych, na obszarach wymagających specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt oraz ich siedlisk oraz siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszarach sieci Natura 2000, na obszarach, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone, na obszarach o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne, na obszarach o znacznej gęstości zaludnienia, na obszarach przylegających do jezior i obszarach ochrony uzdrowiskowej. Na terenie planowanej inwestycji nie odnotowano obecności żadnych obiektów podlegających ochronie konserwatorskiej. Niemniej jednak, jeżeli w trakcie prac ziemnych odkryte zostaną zabytki archeologiczne, należy niezwłocznie poinformować o tym fakcie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. Delegatura w [...]. Ponadto teren ten nie został zaliczony do obszarów zagrożonych ruchami masowymi ziemi lub też do obszarów, na których ruchy takie występują. Funkcjonowanie przedsięwzięcia będzie zamykało się w granicach terenu przewidzianego pod kopalnie i nie wpłynie negatywnie na żadne dobra materialne. Planowane przedsięwzięcie nie będzie stwarzać zagrożenia wystąpienia poważnej awarii przemysłowej w rozumieniu art. 248 ustawy Prawo ochrony środowiska. Lokalizacja inwestycji pozwala stwierdzić brak transgranicznego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie z art. 135 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska kopalnia nie należy do przedsięwzięć, dla których istnieje możliwość utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania w przypadku niedotrzymania standardów jakości środowiska poza terenem górniczym. Planowana inwestycja nie będzie kolidować z innymi złożami sąsiednimi, gdyż nie graniczy bezpośrednio zarówno z już eksploatowanymi złożami, jak i potencjalnymi.

Organ argumentował również, za tym, iż rozpoczęcie przedsięwzięcia jest uzasadnione gospodarczo i ekonomicznie. Przy obecnej potrzebie szybkiej budowy dróg transportu kołowego, linii kolejowych, lotnisk itp. niezbędne jest bowiem odpowiednie zabezpieczenie materialne w surowce takie jak kruszywa naturalne. Ponadto dodatkowym atutem lokalizacji planowanej inwestycji jest jej bliskość do drogi powiatowej. O wiele większy negatywny wpływ na środowisko może mieć likwidacja funkcjonujących kopalni jeszcze przed całkowitym wyeksploatowaniem złoża, a następnie uruchamianie ich ponownie po kilku lub kilkunastu latach wbrew racjonalnemu gospodarowaniu złożem. Biorąc pod uwagę udokumentowaną zasobność złoża, możliwość eksploatacji w jednym, już częściowo przekształconym obszarze, bez konieczności udostępniania nowych miejsc eksploatacji oraz "zdolność wydobywczą inwestora, organ stwierdza, że złoże zostanie racjonalnie zagospodarowane i wykorzystane. Ponadto zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt. 2 oraz rozdziałem 2 prawa geologicznego i górniczego inwestor zobowiązany jest również do sporządzenia i przedłożenia organowi koncesyjnemu tzw. projektu zagospodarowania złoża, w którym określa zamierzenia w zakresie szeroko pojętej ochrony złóż kopalin, technologii eksploatacji, zapewniającej ograniczenie ujemnych jej wpływów na środowisko.

Teren planowanej inwestycji nie jest objęty ustaleniami żadnego obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast w obowiązującym z roku 2005 "Studium uwarunkowali i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...]" obszar ten zaznaczony jest jako teren, na którym zalegają pokłady kruszywa naturalnego.

Stosownie do art. 82 ust. 1 pkt. 1 ustawy środowiskowej organ zawarł w decyzji wszystkie elementy wymienione w tym artykule.

Nałożenie na inwestora obowiązku wykonania analizy porealizacyjnej polegającej na dokonaniu porównania rzeczywiście, sukcesywnie prowadzonej rekultywacji wyrobiska, w trakcie normalnej planowanej eksploatacji kruszywa, na terenach gdzie eksploatacja została zakończona, jest zgodne z art. 82 ust. 1 pkt. 5 ustawy środowiskowe .

Pismem z dnia [...] października 2011 r. organ poinformował strony postępowania zawiadomieniem i poprzez obwieszczenie o zgromadzonym materiale dowodowym i możliwości składania uwag i wniosków w określonym terminie przed wydaniem decyzji. W wyznaczonym terminie wpłynął wniosek od skarżącego, w którym podtrzymuje wszystkie swoje dotychczasowe zastrzeżenia oraz zarzuca, iż zostały naruszone prawa strony do informowania o okolicznościach sprawy oraz o stanie faktycznym. Organ rozważył te zarzuty i ich nie podzielił.

Odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł skarżący zaskarżając ją w całości z powodu wydania jej z naruszeniem przepisów Kpa, art. 78 ust. 1 pkt 1 oraz innych przepisów środowiskowej i postanowienia RDOŚ z dnia [...] maja 2010 r. i wnosząc o jej uchylenie.

Uszczegóławiając podniesione zarzuty skarżący pdniół zarzut błędne ustalenie stanu faktycznego w toku postępowania administracyjnego tj. naruszenie zasad ogólnych Kpa, w szczególności zaś art.7.

Zdaniem skarżącego nie jest wiadomym, na jakiej podstawie organ I instancji ustalił, że planowana Inwestycja jest kontynuacją dotychczasowej działalności. Niezrozumiałe jest, w ocenie skarżącego, dlaczego w decyzji określa się, że eksploatacja złoża ma się odbywać na powierzchni 29,16 ha, skoro w dalszym ciągu mówi się, że na części mokrej (miąższość nawodniona) nie będzie prowadzona eksploatacja. Nie do przyjęcia jest, zdaniem skarżącego, iż najbliższe budynki znajdują się od żwirowni w odległości 350 m, ponieważ dwie najbliższe zagrody znajdują się w odległości 225 m oraz 250 m od planowanej żwirowni. Nieprawdą jest, stwierdzenie, że eksploatacja złoża nie osiągnie zwierciadła tych wód i prowadzona będzie do rzędnej do 99 m. n.p.m. ponieważ będzie odbywała się poniżej rzędnej 99,0 m. Organ I instancji nie założył rzędnej bezpieczeństwa dla nieprzekraczalności zwierciadła wody w przypadku niedokładności pracy operatora koparki. Skarżący podniósł, że przy otworach powstałych po odwiertach, w odległości 30- 50 m od żwirowni znajdują się na działce skarżącego źródliska, z których pobiera wodę do zasilania stawów. Wskutek Inwestycji i zejścia do poziomu 99 m npm może zmienić się kierunek przepływu wody podziemnej i spowodować brak wody w źródliskach. Zejście to może także spowodować powstanie tzw. leja depresyjnego na terenie żwirowni, co z kolei może spowodować osuszenie pobliskich terenów, a co za tym idzie osuszenie istniejącej zieleni i drzew.

Skarżący wielokrotnie powtarzał, iż decyzja jest dla niego niezrozumiała. W szczególności, w zakresie transportu kruszywa, zamieszczono nieostre sformułowania. W celu eliminacji wątpliwości decyzja powinna wprowadzić zakaz poruszania się po konkretnych drogach oraz powinna być w niej określona nieprzekraczalna masa transportu kołowego do przewozu kruszywa.

Kolejno skarżący zarzucił, iż II pkt 1 decyzji zawiera tylko hasta teoretyczne, nie podlegające kontroli. Tymczasem dotychczasowa eksploatacja żwirowni na obszarze 2 ha, która odbywała się w latach 2005 - 2010 r. ujawniła wręcz nieprzestrzeganie warunków koncesji oraz zasad ochrony środowiska. To samo dotyczy, zdaniem skarżącego (II pkt 2) zapewnienia prawidłowej gospodarki odpadami.

Skarżący zarzucił decyzji, iż wiele z jej postanowień w praktyce nie będzie realizowanych z uwagi na brak nadzoru i kontroli ich wykonywania w praktyce.

Na podstawie treści decyzji nie sposób, według skarżącego, ustalić kto, kiedy i na jakich warunkach będzie dokonywał pomiarów zachowania standardów akustycznych.

Podniesiono, iż drzewa które w zamierzeniu miały być wycięte, zostały już wycięte, a dokonano tego na obszarze 15 ha, nie zważając na okres lęgowy.

Organ I instancji nie uwzględnił istnienia na działce nr [...] pięciu dębów, z których 2 zostały już wycięte. Pozostały już tylko 3 dęby o średnicy blisko kwalifikującej się do pomnika przyrody o wielkości obwodu 3,20 m., 3,40 m. oraz 3,70m. W szczególności zwrócono również uwagę, iż [...] rosła na powierzchni ok. 1,5 ha na działkach [...] i [...] lecz została całkowicie zniszczona poprzez zaoranie tego terenu.

W kwestii pasów ochronnych skarżący wskazał, że decyzja nie uwzględniła postanowienia RDOŚ, zgodnie z którym pasy ochronne od strony istniejących stawów hodowli ryb winny wynosić 70 - 100 metrów. Z treści decyzji wynika bowiem, że dla cieków wodnych ta odległość wynosić ma 50 metrów.

Zdaniem skarżącego organ I instancji nie przedstawił mu, jako stronie postępowania, całej dokumentacji dot. eksploatowanej żwirowni, naruszając art. 9 i 10 kpa.

Skarżący wskazał na braki w decyzji, w szczególności: zakazu poruszania się na drodze gminnej nr [...] ciężkiego transportu kołowego, związanego z eksploatacją żwirowni ( jest to jedyna droga, którą skarżący dojeżdża do swojego gospodarstwa);

obowiązku zainstalowania pizometrów na łąkach poniżej drogi gminnej nr [...] celem monitorowania poziomu i jakości wód podziemnych; określenia wymogów zachowania określonej szerokości pasów ochronnych wzdłuż drogi gminnej nr [...]; obowiązku kompensacji przyrodniczej w postaci podjęcia działań w przypadku naruszenia istniejących stosunków wodnych.

Skarżący stwierdził, że decyzja nie gwarantuje dotrzymania poziomu jakości ochrony środowiska poza terenem zakładu górniczego, zaś przedstawiona w Raporcie ocena jest nieobiektywna.

Zdaniem skarżącego decyzja w ogóle nie uwzględnia: bezpośredniego sąsiedztwa stawów hodowlanych będących retencją wód oraz siedliskiem ptactwa; istniejącego w odległości 30 - 50 m źródliska zasilającego stawy; ryzyka zanieczyszczenia rzeki [...] (również doprowadzalników) przy nadmiernych opadach, na skutek spływającego mułu ziemi gliniastej; ryzyka przerwania warstwy wodonośnej; istniejących żeremi bobrowych i rozlewisk bobrowych w bezpośrednim sąsiedztwie żwirowni. Zarzucono brak przeprowadzenia przez organ I instancji inwentaryzacji środowiskowej i nieuwzględnienie: doliny [...] jako terenu o wyjątkowych walorach ekologicznych, z uwagi m.in. na unikalne ptactwo ryzyka erozji i powstania osuwisk. Ani Raport, ani decyzja nie wspominają o tzw. doprowadzalnikach do strumyka [...]. W zakresie ochrony zwierząt i roślin decyzja zawiera zaś wybiórcze informacje. Tymczasem w dolinie [...], znajdującej się w pobliżu planowanej żwirowni, bytuje dużo unikalnego ptactwa i zwierzyny oraz rośnie unikalna roślinność. Dolina stanowi wspomniany już wcześniej korytarz ekologiczny dla ptactwa, takich jak orzeł bielik, czarny bocian, żuraw, kania rdzawa, rybołów i wiele innych gatunków ptactwa wodnego. Na tym terenie istnieją legowiska takich ptaków jak: [...], [...], [...], [...]. Ze zwierząt znajdują się wszystkie zwierzęta leśne wraz z [...], [...], [...] i [...]. W dolinie [...] istnieją łąki wilgotne zaliczone do pakietu 4.6 z roślinnością taką jak: przywrotnik połyskujący, [...], [...], [...], [...], [...]. Zaskarżona decyzja wyraźnie wskazuje, że informacje te nie zostały wzięte pod uwagę. Powyższe ustalenia wynikają zaś z opracowania naukowego autorstwa prof. J.B. pt. "Dokumentacja przyrodniczo siedliskowa na potrzeby programu rolnośrodowiskowego [...] realizowanego w latach 2011-2016 w tym w zakresie pakietów przyrodniczych w latach 2011-2016." (dalej – opracowanie prof. B.). Dokument ten został zaopiniowany pozytywnie przez RDOŚ w P. (Opinia nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r.), jednak nie został wzięty pod uwagę przy opiniowaniu przez RDOŚ w niniejszej sprawie z powodu późniejszej daty jego opracowania. Nadal jest to jednak dowód w sprawie. W świetle powyższego, zaś nie do przyjęcia jest także koncepcja przedstawiona przez Wójta, że niekolizyjne położenie ze względu na ochronę cennych elementów natury ożywionej i nieożywionej przemawia za realizacją przedsięwzięcia w proponowanym położeniu.

Zdaniem skarżącego decyzja pomija kwestie istniejących zabytków znajdujących się [...] i [...], które są zagrożone zniszczenie. Brakuje również nałożenia obowiązku przewożenia żwiru transportem kołowym do 25 ton (który wynika z treści pisma Starosty [...]ego z dnia 0[...] października 2011).

Z wyliczeń skarżącego wynika, że co 6 minut przez wieś będzie przejeżdżał samochód powodując zapylenie, hałas i drgania, nie wspominając już o braku bezpieczeństwa na drodze.

Skarżący podniósł zarzut nie doręczenia stronom postępowania wyjaśnień złożonych przez Inwestora w toku postępowania, jak również zarzut braku w aktach sprawy załączników do pisma przedstawionego przez Inwestora w odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] sierpnia 2011 r., co nie pozwoliło stronom na odniesienie się do przedstawionych graficznie pasów ochronnych.

Wskazano także na brak uzgodnienia decyzji przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (wymóg z art. 78 ust. 1 ustawy środowiskowej) oraz nieuwzględnienie wymogu zachowania 100 metrowej odległości lokalizacji żwirowni od lasów (art. 30 ust. 3 ustawy o lasach).

Odnosząc się do przeprowadzonej rozprawy administracyjnej z dnia [...] czerwca 2011 r. skarżący wskazał, iż na rozprawie nie został odczytany żaden protokół, ani też nie doręczono go stronie celem zapoznania się z jej treścią i wniesienia ewentualnych uwag, nie wspominając już o podpisach, których brak w protokole.

Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosło również Stowarzyszenie [...] zarzucając naruszenie przepisów ustawy środowiskowej, kpa i wnosząc o jej uchylenie oraz przekazania sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu odwołania wskazano, że organ naruszył przepis art. 10 kpa nie zawiadamiając Stowarzyszenia o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w toku postępowania materiałów i dowodów, ponieważ liczba stron w postępowaniu nie przekraczała 20 i tym samym Stowarzyszenie powinno również otrzymać pisemne zawiadomienie w tej mierze.

Zarzucono również, że Wójt, niezgodnie z art. 75 i 76 Kpa, dopuścił jako dowód załączniki graficzne nr: 27 – 36, które są niewiarygodnymi dokumentami, ponieważ na wszystkich w/w dokumentach wskazano, że odwiertów dokonano na terenie "województwa [...]", które istnieje dopiero od 1998 roku. Nadto w/w dokumenty niezgodnie z obowiązującymi przepisami zostały potwierdzone "za zgodność".

Stowarzyszenie stwierdziło, iż decyzja Wójta rażąco narusza przepis art. 7 Kpa w szczególności w postaci zaniechania podjęcia wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. kwestii ochrony żeremi bobrowych, kwestii istniejących źródlisk na działce [...] i [...], nielegalnej żwirowni prowadzonej przez tego samego przedsiębiorcę. Zdaniem Stowarzyszenia decyzja jest próbą nieudolnej legalizacji nielegalnej żwirowni i jest zaprzeczeniem zasady pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej wyrażonej w treści art. 8 Kpa. Zwrócono uwagę, że Wnioskodawca nie prowadzi eksploatacji złoża "[...] - działka [...]" na podstawie koncesji Starosty [...]ego z dnia [...] lutego 2005 r., bowiem koncesja ta wygasła w dniu [...] grudnia 2010 r. Nie jest również prawdą, że: teren złoża obejmuje grunty o niskiej V i VI klasy bonitacyjnej, ponieważ na działkach o nr ew. [...] oraz [...] znajdują się grunty rolne klasy RIVb; sieć hydrogeologiczną rejonu złoża buduje rzeka [...] wraz z jej dopływami, ponieważ sieć hydrogeologiczną budują także stawy hodowlane należące do skarżącego w [...], a także źródliska położone na działkach nr ew. [...] i [...], które zasilają w/w stawy; najbliższy obszar zabudowy zagrodowej znajduje się w odległości około 350 m od granicy obszaru przewidzianego do eksploatacji, ponieważ rzeczywista odległość do najbliższej zabudowy wynosi 210 m oraz 250 m.

Niezrozumiałe jest, dlaczego w decyzji założono, że eksploatacja złoża nie osiągnie zwierciadła tych wód i przeprowadzana będzie do rzędnej 99,00 m npm. Zdaniem stowarzyszenia przeprowadzone wiercenia dokonywano w taki sposób aby nie przekroczyć poziomu poniżej 100 m npm, zaś decyzja została napisana w taki sposób aby Inwestor miał możliwość dotarcia do zwierciadła wody celem tzw. płukania żwiru i piasku. Zasugerowano umieszczenie w decyzji zapisów w tej mierze, jak również określenie w decyzji miejsc położenia na działce serii złoża zawodnionego, które nie powinny być w tym miejscu eksploatowane oraz określenie ich ilości.

Zarzucono ogólnikowość i nieostrość użytych w decyzji zwrotów "ograniczyć wydobycie" oraz "silnych wiatrów".

W zakresie likwidacji osuwisk i wymyć zasugerowano konieczność umieszczenia w decyzji dodatkowego zapisu o ograniczeniu zagrożenia dla terenów położnych w dolinie [...] w szczególności zanieczyszczonymi wodami opadowymi i kopalnymi ze żwirowni.

Zdaniem stowarzyszenia organ nie przeprowadził dogłębnej analizy w zakresie ewentualnego osuszenia przyległych terenów, poprzestając jedynie na sformułowaniach zawartych w Raporcie i zapewnieniach Inwestora. W przypadku wystąpienia sytuacji wysuszenia okolicznych gruntów nie zostały przedstawione warianty kompensacji ochrony przyrody i środowiska jako całości.

Przedstawiono również zarzuty dotyczące nieprawidłowości przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w dniu [...] czerwca 2011 r., w szczególności samego protokołu. Zarzucono również brak analizy protestów społeczeństwa oraz występującego konfliktu społecznego.

Zdaniem Stowarzyszenia ustalenia poczynione przez organ zostały opracowane w sposób sprzeczny z wymogami określonymi w ustawie środowiskowej, która nakazuje uwzględnienie takich kwestii jak: przewidywane znaczące oddziaływania, w tym oddziaływania bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótkoterminowe, średnioterminowe i długoterminowe, stałe i chwilowe oraz pozytywne i negatywne, na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru, a także na środowisko.

W kwestii stateczności skarp wyrobiska, zapobiegania powstawania osuwisk niezrozumiałe jest dla stowarzyszenia, dlaczego w decyzji zabrakło konieczności ustanowienia szerokości pasów wewnętrznych stanowiących granicę złoża od strony rzeki [...] i istniejących hodowlanych stawów rybnych.

Podkreślono, że jeśli chodzi o stosunki wodne (str. 10 decyzji) - sformułowania tam są zbyt ogólne i liberalne dla Inwestora.

W treści decyzji Wójt – według Stowarzyszenia - w ogóle nie odniósł się do kwestii dostatecznej ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem. Niewątpliwie poziom wód gruntowych pozostaje w bezpośrednim kontakcie z wodami rzeki [...], w tym ze źródliskami znajdującymi się na działce [...] i [...] oraz z stawami hodowlanymi należącymi do K. P., które są zasilane wodami pochodzącymi ze źródliska. Organ nie może całkowicie pomijać istnienia na działce oznaczonej nr [...] tzw. rozlewiska bobrowego oraz istniejących szuwarów na działkach [...]. Naruszenie równowagi przyrodniczej na tych obszarach może doprowadzić do zaniku istniejącej flory i fauny.

Odnośnie kwestii odprowadzania i oczyszczania wód opadowych (str. 11) Stowarzyszenie wskazało, iż na Wójcie spoczywa obowiązek analizy przewidywanego zagrożenia i prawdopodobieństwa wystąpienia sytuacji zgodnie z wymogami określonymi w ustawie środowiskowej. Niezrozumiałe jest dlaczego nagromadzone w wyniku padającego deszczu wody opadowe nie będą odprowadzane, ani też wypompowywane.

Zarzucono również, że decyzja pomija zupełnie kwestię drgań wywoływanych przez przejeżdżające na drogach samochody ciężarowe, w tym wracających po kruszywo. Nie sposób również ustalić na podstawie jakich danych oraz jakiego programu

komputerowego zostały przeprowadzone badania poziomu hałasu. W toku postępowania ujawniły się nieścisłości. Przykładowo - Inwestor twierdzi że samochody ciężarowe będą poruszały się po drodze z częstotliwością 22 pojazdów na godzinę, a w innym piśmie twierdzi, że tylko 5 pojazdów na godzinę. Kwestia ta winna być szczegółowo uregulowana w decyzji.

Odnośnie zapylenia oraz wzmożonego ruchu ciężarówek o tonażu do 25 ton wskazano, że Starosta nie wyraził zgody na poruszanie się po drogach powiatowych pojazdów o masie przekraczającej 25 ton, tymczasem Inwestor założył, że na drogach powiatowych będą poruszały się pojazdy o masie łącznej 40 ton.

W zakresie ochrony zwierząt i roślin rzuca się brak pełnej inwentaryzacji środowiskowej, która rzutuje na treść decyzji. Opisano szczegółowo unikalną roślinność i zwierzynę zamieszkującą analizowany obszar, wskazując, że jest to korytarz ekologiczny dla ptactwa, terytorium lęgowe. Ustalenia powyższe poczynione zostały w opracowaniu naukowym autorstwa prof. J. B., który to dokument został zaopiniowany pozytywnie przez RDOŚ (Opinia nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r.), jednak nie został wzięty pod uwagę przy opiniowaniu przez RDOŚ decyzji w niniejszym postępowaniu. Stanowi on jednak dowód w sprawie i przeczy tezie organu, że planowana inwestycja nie będzie stanowiła istotnego uszczuplenia siedlisk cenno przyrodniczych.

Decyzją z dnia z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, w zw. z art. 3 pkt 11, art. 33 ust. l, art. 38, art. 59 ust. 1 pkt 1, art. 64 ust. 1 pkt 1, art. 66, art. 71 ust. 1 i 2, art. 74, art. 75 ust. la pkt.4, art. 77 ust. 1, art. 79 ust. 1, art. 80, art. 82, art. 85, ustawy środowiskowej, a także w zw. z §2 ust. 1 pkt 26 lit. a rozporządzenia środowiskowego, utrzymało w mocy zaskarżaną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium opisało stan faktyczny w sprawie i stwierdziło, iż realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko wymaga, przed wydaniem decyzji, przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko (art. 59 ust. 1 pkt 1 Ustawy). W tych kategoriach spraw, w których przeprowadzana jest ocena oddziaływania na środowisko zachodzi konieczność uzgodnienia ich warunków z organami wskazanymi w tym przepisie oraz po zasięgnięciu opinii innych organów (art. 77 ust. 1 Ustawy). W niniejszej sprawie uzgodnień warunków realizacji przedsięwzięcia należało dokonać z regionalnym dyrektorem środowiska. RDOŚ określił warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r.

Organ przywołując podstawy prawne decyzji wskazał na art. 33 ust. 1, art. 38, art. 79 ust. 1, art. 80 i 85 ustawy środowiskowej. Podniesiono, że Inwestor przedłożył Raport, który został następnie uzupełniony na wezwanie RDOŚ. W ocenie Kolegium Raport ten odpowiada wymogom formalnym określonym w art. 66 Ustawy środowiskowej, wraz z jego uzupełnieniem stanowi spójny i kompletny dokument. Został oceniony przez organ orzekający i stanowił podstawę dokonania uzgodnień z RDOŚ, który jako wyspecjalizowany organ nie zakwestionował wyników badań ani ocen zawartych w Raporcie.

Kolegium odniosło się łącznie do zarzutów odwołań skarżącego i Stowarzyszenia, z uwagi na kierowanie ich w podobnych kwestiach. Odnosząc się kolejno do zarzutów złożonych w odwołaniu Kolegium, stwierdziło, że rację mają Odwołujący się, że organ I instancji dopuścił się naruszenia art. 68 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak odczytania protokołu z rozprawy, która odbyła się w dniu [...] czerwca 2011 r. i nie przedstawienie protokołu do podpisu osobom uczestniczącym w rozprawie. Do protokołu rozprawy została załączona jedynie lista obecności osób uczestniczących w rozprawie, jednakże w protokole brak jest adnotacji o jego odczytaniu i brak jest podpisów osób obecnych na rozprawie, protokół podpisał jedynie protokolant i przewodniczący rozprawy. Działanie takie stanowi naruszenie przepisów o sporządzaniu protokołów, przy czym oceny wymaga, czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy naruszenie to miało istotny wpływu na wynik sprawy. Zdaniem organu odwoławczego od odbycia rozprawy do daty wydania decyzji upłynął znaczny okres czasu, wystarczający aby strony mogły zapoznać się z jego treścią. Z akt sprawy wynika, że po terminie rozprawy organ nadal prowadził postępowanie, a następnie strony zostały powiadomione o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, o prawie składania wniosków i uwag. Również o tym prawie zostały powiadomione na rozprawie. Należy wskazać, że żadna z osób uczestniczących w postępowaniu nie zgłosiła uwag do treści protokołu rozprawy, podnoszona jest jedynie wadliwość sporządzenia protokołu. SKO wskazało jednoczesnie, odpierając zarzuty odwołania, że żaden przepis prawa nie nakłada na organ "z urzędu" obowiązku doręczania stronom protokołu z rozprawy;. Strony zostały powiadomione o treści art. 10 kpa i prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań, tym samym miały możliwość zapoznania się z aktami sprawy i treścią protokołu. W ocenie Kolegium powyższe naruszenie art. 68 § 2 kpa, nie miało wpływu na wynik niniejszej sprawy.

Organ odwoławczy wskazał kolejno, że w postępowaniu liczba stron przekracza 20, dlatego zastosowanie znajduje art. 74 ust. 3 Ustawy środowiskowej, odsyłający do stosowania przepisu art. 49 kpa. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji zawiadomienie z dnia [...] października 2011 r. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań skierował w tradycyjnej formie pisemnej do wszystkich stron postępowania z wyjątkiem Stowarzyszenia. Jednakże, z akt wynika że dodatkowo informację o treści art. 10 kpa podano do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy [...] oraz poprzez zamieszczenie w publicznie dostępnym wykazie danych na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy [...]. Mając na uwadze powyższe, Kolegium doszło do przekonania, że w sprawie nie doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (uregulowanej w art. 10 kpa), gdyż Stowarzyszenie nie zostało pozbawione udziału w czynnościach procesowych organu i zostało zgodnie z przepisami powiadomione o możliwości wypowiedzenia się odnośnie zebranych dowodów. Ponadto, Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. zawiadomiło Stowarzyszenie o możliwości zapoznania się z materiałem sprawy, prawem do przeglądania akt, sporządzania z nich notatek, odpisów i wnoszenia dodatkowych uwag. Stowarzyszenia z prawa tego nie skorzystało. Z akt sprawy wynika również, że po doręczeniu stronom zawiadomień z dnia [...] października 2011 r., organ I instancji nie prowadził żadnych czynności procesowych, jedynie do akt sprawy zostało złożone pismo z dnia 1[...] października 2011 r. przez K. P., zawierające jego stanowisko odnośnie zebranego materiału dowodowego;

W ocenie Kolegium nie jest usprawiedliwiony zarzut Stowarzyszenia o dopuszczeniu przez organ niewiarygodnych dokumentów, stanowiących załączniki graficzne do Raportu. W dokumentach tych wskazano, że odwiertów dokonano na terenie województwa [...] (w dacie wiercenia 1986 r.), natomiast jak podniesiono w odwołaniu w 1986 roku województwo wielkopolskie jeszcze nie istniało, natomiast [...] położona była na terenie województwa [...]ego. Zdaniem Kolegium, zarzut braku wiarygodności w/w dokumentów nie zasługuje na uwzględnienie. Co prawda przedmiotowe załączniki nie określają daty ich sporządzenia, jednakże zdaniem Kolegium, załączniki te należy "odczytywać" w taki sposób, że oddają one aktualny stan, położenia wykonywanych w 1986 roku odwiertów. Nadto powyższe załączniki - profile litologiczno-złożowe otworów wiertniczych, stanowiące załączniki do Raportu zostały przedłożone w kopiach, lecz nie można dyskredytować ich treści i mocy dowodowej. Wyniki dokonanych odwiertów znajdują potwierdzenie w załączonych do raportu mapach (mapa sytuacyjno-wysokościowa terenu), ponadto były przedmiotem oceny RDOŚ, który nie zgłosił do nich żadnych zastrzeżeń.

W zakresie zarzutów dotyczących ustaleń organu dotyczących położenia najbliższych obszarów zabudowy zagrodowej od planowanej żwirowni, organ wskazał, że stanowisko odwołujących w powyższym zakresie nie jest poparte żadnym dowodem, z wyjątkiem samych twierdzeń. Dlatego też Kolegium nie ma możliwości ich weryfikacji. Stanowisko organu znajduje natomiast poparcie w uzasadnieniu postanowienia RDOŚ z dnia [...] maja 2010 r.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów SKO podniosło, iż żaden przepis prawa nie nakłada na organ administracji obowiązku doręczania "z urzędu" stronom pism składanych w toku postępowania. Strony postępowania mają na każdym jego etapie możliwość wglądu w akta sprawy, sporządzania odpisów, kopii. Ponadto gwarancję zapewniającą stronom możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym stanowi art. 10 Kpa.

Kolegium stwierdziło również, że sprawa nie należy do katalogu spraw wymagających zasięgnięcia opinii organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej (art. 77 ust. 2 Ustawy środowiskowej).

Z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu wynika, zdaniem SKO, że obszar eksploatacji złoża zwiększy się o 29,16 ha i w tym zakresie organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, co zostało dokładnie wyjaśnione w zaskarżonej decyzji.

Kolegium uznało zarzut, że organ I instancji nieprecyzyjnie ujął, że teren złoża obejmuje grunty niskiej V i VI klasy bonitacyjnej, jednakże powyższa niedokładność nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia z uwagi na to, że udział procentowy gruntów klasy RIVb w stosunku do gruntów klasy RV i RVI jest znikomy. Zarzut odwołania dotyczący użytego przez organ I instancji sformułowania iż planowana inwestycja jest "kontynuacją dotychczasowej działalności prowadzonej przez inwestora" również nie jest uzasadniony. W ocenie Kolegium w sformułowaniu tym nie ma sprzeczności ze stanem faktycznym sprawy, gdyż faktycznie inwestor prowadził w [...] wydobycie kruszywa na powierzchni 2 ha i planowana inwestycją będzie kontynuacją działalności wcześniej prowadzonej w [...], lecz na innym obszarze.

Następnie odniesiono się do kwestii warunków hydrogeologicznych, wskazując, że analiza w tej mierze została w sposób szczegółowy przedstawiona w uzasadnieniu decyzji (str. 10), które to ustalenia organ odwoławczy w całości podzielił.

Zdaniem Kolegium, brak określenia w decyzji nieprzekraczalnej masy transportu kołowego do przewozu kruszywa nie jest istotnym brakiem, gdyż w tym zakresie zastosowanie mają przepisy ustawy o drogach publicznych. Z pisma Starosty z dnia 0[...] października 2011 r. wynika, że transport kruszywa z kopalni możliwy będzie przy wykorzystaniu pojazdów o łącznej masie do 25 lun, co zostało dokładnie przedstawione w decyzji. Ponadto na inwestora został nałożony obowiązek prowadzenia bieżącej kontroli dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów wyjeżdżających z kopalni "[...]" na drogę publiczną;

W ocenie Kolegium uwagi odwołujących się dotyczące naruszeń jakich dopuścił się inwestor w związku z wcześniej prowadzoną żwirownią w [...], pozostają poza przedmiotem tego postępowania. Zaś szerokość pasów ochronnych ustalono zgodnie z normą PN-G02100 Górnictwo odkrywkowe. Szerokość pasów ochronnych wyrobisk odkrywkowych.

Zdaniem Kolegium, nałożenie na inwestora obowiązku zainstalowania piezometrów nie wydaje się konieczne, gdyż organ określił inne warunki wykorzystania terenu w zakresie ochrony środowiska gruntowo-wodnego, które zapewnić mają jego ochronę.

Nie można również uznać zarzutu odwołania, że zaskarżona decyzja nie uwzględnia sąsiedztwa stawów hodowlanych należących do K. P.. Organ nałożył na inwestora szereg ograniczeń zmierzających do maksymalnego wyeliminowania zagrożenia związanego z planowaną inwestycją., m.in., w celu zabezpieczenia interesów posiadacza stawów hodowlanych K. P..

W zakresie ochrony zwierząt i roślin decyzja organu I instancji zawiera, w ocenie Kolegium, wystarczające obostrzenia wynikające z uwarunkowań istniejących na obszarze planowanej Inwestycji. Inwentaryzacja przyrodnicza oparta została na badaniach terenowych obszaru. Wyniki inwentaryzacji przyrodniczej przedstawiono w Raporcie i jego uzupełnieniu. Zostały pozytywnie ocenione przez RDOŚ. W decyzji organ ocenił położenie planowanej inwestycji w odniesieniu do granic obszarów chronionych. Lokalizacja inwestycji poza obszarami objętymi ochroną, a także przedstawiona w Raporcie i jego uzupełnieniu charakterystyka przyrodnicza obszaru planowanej Inwestycji, pozwalały na stwierdzenie, że inwestycja nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na obszary podlegające ochronie oraz gatunki chronione. Z raportu wynika, że uciążliwość projektowanej inwestycji zamykać się będzie w granicach terenu, który znajduje się we władaniu Inwestora. Dla ograniczenia negatywnych oddziaływań na środowisko przyrodniczo związanych z prowadzeniem prac ziemnych z użyciem sprzętu ciężkiego nałożono na inwestora odpowiednie warunki w pkt II.6 decyzji, w zakresie ograniczeń terminu wycinki drzew czy terminu prowadzenie prac ziemnych związanych ze zdejmowaniem wierzchniej warstwy gleby oraz nakładu, właściwego zabezpieczenia drzew i krzewów nie przeznaczonych do wycinki. Zgodnie z ustaleniami raportu oraz z postanowieniem RDOŚ w P. nałożono na inwestora obowiązek zwrócenia szczególnej uwagi na stanowiska kocanki piaskowej, która jest objęta częściową ochroną i w razie konieczności zniszczenia jej stanowisk, uzyskania uprzedniej zgody RDOŚ na odstępstwa od zakazów. W decyzji przedstawiono również otoczenie planowanej inwestycji i dokonano oceny wpływu inwestycji na jego walory przyrodnicze. W tej mierze organ nie dopatrzył się uchybień.

Odnosząc się do zarzutów nie przeprowadzenia dokładnej analizy przyrodniczej poprzez pominięcie istnienia na działce nr [...] rozlewiska bobrowego oraz na działce nr [...] szuwarów oraz pominięcie opracowania naukowego prof. J. B. wskazano, że z rzeczonego opracowania wynika, że w korycie [...] w kontakcie z drzewostanem olszowym, znajduje się czynne żeremie bobra europejskiego Castor fiber. Kolegium nie kwestionuje tego faktu, jednakże żeremie bobrowe nie bytują po tej samej stronie cieku co teren planowanej Inwestycji. Ponadto koryto rzeki [...] znajduje się w pewnej odległości od planowanego złoża - od 70 do 140 m od południowej granicy złoża. W raporcie ustalono, że przewidywane negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia wystąpi jedynie w granicach obszaru górniczego, do którego Inwestor posiada tytuł prawny. Mając więc to na względzie oraz odległość planowanej inwestycji do położenia żeremi bobrowych, stwierdzić należy, że inwestycja nie będzie powodowała negatywnych następstw na bytujące bobry;

W zakresie zarzutów dotyczących rekultywacji terenu Inwestycji, Kolegium wskazało, że zaskarżoną decyzją nałożono na inwestora obowiązek sukcesywnej rekultywacji wyrobiska w trakcie normalnej planowanej eksploatacji kruszywa, na terenach poeksploatacyjnych. Ponadto na inwestora został nałożony obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej obejmującej rekultywację wyrobiska poeksploatacyjnego i przedłożenia tej analizy Wójtowi sukcesywnie w cyklach pięcioletnich - w terminie co 5 lat licząc od dnia oddania obiektu do użytkowania aż do zakończenia eksploatacji. W ocenie Kolegium nałożenia na inwestora powyższych warunków jest wystarczające i uzasadnione.

W zakresie zarzutów dotyczących transportu kruszywa, jego częstotliwości uciążliwości, Kolegium skonstatowało, iż z akt sprawy wynika, że Inwestor w stosunku do pierwotnych założeń ograniczył planowany "ruch samochodów przez [...] do 5 załadowanych samochodów w ciągu godziny. Biorąc pod uwagę fakt, że analiza akustyczna wykonana dla odcinku drogi powiatowej [...], stanowiącej dojazd do kopalni, przedstawiona w raporcie wykazała brak przekroczeń dopuszczalnego poziomu hałasu na najbliższych terenach chronionych akustycznie zlokalizowanych w sąsiedztwie drogi, ruch pojazdów z powyżej wskazaną częstotliwością wydaje się być uzasadniony. Ponadto, autorzy Raportu rozważali kwestię wystąpienia drgań w związku z ruchem pojazdów ciężarowych. W efekcie rozważań stwierdzono, że przy planowanej Inwestycji, pojazdy ciężarowe przewożące żwir będą poruszały się z niewielkimi prędkościami, stąd generowane przez nie drgania będą się charakteryzowały niewielkimi amplitudami i nie spowodują zagrożenia dla ludności i obiektów budowlanych. Aby zniwelować możliwość pylenia kruszyw w trakcie transportu samochodowego, nałożono na Inwestora obowiązki określone w pkt 11.3, dotyczące zraszania dróg samochodem polewaczką czy obowiązek przykrywania plandekami skrzyń ładunkowych samochodów transportujących materiały sypkie.

Kolegium odpierając kolejne zarzuty wskazało, iż z treści Raportu wynika, że jego autorzy rozważali wariantowość planowanej inwestycji. Ustalono, że z uwagi na specyfikę Inwestycji wariantować można jedynie sposób eksploatacji, miejsce jej rozpoczęcia, kierunek wywozu piasku czy wielkość wydobycia. Wyjaśniono również, iż z uwagi na uwarunkowania dotyczące planowanej inwestycji, wariant przedstawiony w ocenie wydaje się być najkorzystniejszy dla środowiska.

Zdaniem Kolegium wniosek skarżącego, aby odległość lokalizacji żwirowni od lasów wynosiła 100 m, nie jest – w ocenie Kolegium - słuszny. Odwołując się do art. 30 ust. 3 ustawy o lasach SKO wskazało, że w przepisie tym chodzi o takie działania, które stwarzają niebezpieczeństwo zniszczenia lasu na skutek działania ognia. Natomiast planowana inwestycja takich zagrożeń nie stwarza.

W zakresie uwzględnienia występującego konfliktu społecznościowego oraz zgłoszonych przez społeczeństwo protestów SKO wskazało, że organ I instancji przedstawił kto złożył protesty przeciwko planowanej inwestycji i czego dotyczyły uwagi oraz w jaki sposób uwagi te zostały uwzględnione przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Kolegium nie znalazło również podstaw do stwierdzenia stronniczości organu w prowadzonym postępowaniu.

Podniesiono również, że dopuszczalne godziny pracy kopalni, w tym ruchu pojazdów ciężkich określone od godz. 6.00 do 22.00 są zgodne z warunkami nałożonymi postanowieniem RDOŚ w ramach uzgodnień.

Kolegium wskazało, że realizacja takich przedsięwzięć jak m.in. przedmiotowa inwestycja, zawsze wiąże się z określonymi uciążliwościami dla okolicznych mieszkańców, co potwierdza również fakt zakwalifikowania tego przedsięwzięcia do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, lecz okoliczność ta wiąże się także z określonymi ustawowymi konsekwencjami i obostrzeniami, jakie nakładane są na inwestora. W konsekwencji jeżeli inwestor spełni wszystkie nałożone warunki, oznaczać to będzie, że działa zgodnie z prawem, a więc również zgodnie z przepisami z zakresu ochrony środowiska. W przekonaniu składu orzekającego Kolegium taki stan rzeczy nastąpi w wyniku wydania badanej decyzji, która spełnia wymogi prawne.

Zdaniem Kolegium rozstrzygnięcie wydane w niniejszej sprawie uwzględnia wyniki uzgodnień przeprowadzonych z RDOŚ, ustalenia zawarte w Raporcie i wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa. Organ przeanalizował i ocenił bezpośredni i pośredni wpływ przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, dostępność do złóż kopalin oraz wzajemne oddziaływania między tymi czynnikami. Ponadto organ przeanalizował możliwości oraz sposób zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko i wymaganego zakresu monitoringu.

Organ przytaczając rozwiązania przyjęte w decyzji organu I instancji wskazywał na to, iż decyzja jest wyczerpująca, spójna i zawiera prawidłowe w świetle obowiązujących przepisów rozwiązania. Zapewniają one minimalizację oddziaływania na środowisko planowanej inwestycji, a realizacja przedsięwzięcia, przy założeniu spełnienia warunków i wymogów określonych w zaskarżonej decyzji, nie spowoduje naruszenia wymagań ochrony środowiska., nie wpłynie negatywnie na stan zdrowia i życia ludzkiego, a także na środowisko. W postępowaniu zapewniony był udział społeczeństwa, zaś w toku postępowania organ I instancji rozpatrywał zgłoszone uwagi i wnioski. Część uwag i wniosków stron postępowania i społeczeństwa została uwzględniona przez organ I instancji. Organ dołożył starań w celu skutecznego poinformowania społeczeństwa o planowanej inwestycji oraz prowadzonym postępowaniu. Wydana decyzja spełnia wymogi formalne przewidziane w art. 82, zaś uzasadnienie decyzji wymogi określone w art. 85 Ustawy środowiskowej.

Reasumując Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja pomimo pewnych uchybień, jak również użycia nieprecyzyjnych i niedokładnych sformułowań przy opisie stanu faktycznego, jest zgodna z prawem, natomiast omówione w niniejszej decyzji uchybienia, w tym proceduralne, nie miały wpływu na wynik sprawy.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyli skarżący i Stowarzyszenie.

W swojej skardze K. P. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów ustawy o ochronie środowiska, ustawy prawo wodne wraz z przepisami wykonawczymi, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i wniósł o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji,

Decyzji skarżący zarzucił, iż nie odnosi się ona do wpływu na środowisko dookoła terenu przedsięwzięcia. Organ autorytatywnie stwierdza jedynie, że nie będzie wpływu na pozostałe tereny, powołując się na Raport, który jest tendencyjny i przemilcza oddziaływanie inwestycji na działki znajdujące się w sąsiedztwie.

Skarżący podkreślił, że wielokrotnie w toku postępowania przedstawiał dowody na to, że w trakcie ulewy kopalnia kruszywa może zaszkodzić jego interesom jako hodowcy ryb w stawach rybnych, poprzez zanieczyszczenie wody gliną z działek, na których prowadzona ma być Inwestycja. W szczególności skarżący przytoczył zdarzenie z dnia [...] lipca 2011 r. i podkreślił, że zanieczyszczenie takie już w niewielkiej ilości powoduje uszkodzenie skrzeli ryb i w konsekwencji ich śniecie.

Zarzucił ponadto, że w treści decyzji brak jest uwarunkowań w przedmiocie zabezpieczenia skarpy z rozluźnioną warstwą ziemi (gliny).

Skarżący zwrócił uwagę, że planowana żwirownia jest położona powyżej całego obszaru Doliny [...] i jej rzeki do 17 metrów w górę, co całkowicie koliduje to z niżej położonymi stawami, tym bardziej że ukształtowanie terenu będzie prowadzić zanieczyszczoną wodę w kierunku stawów hodowlanych. W decyzji tymczasem brak jest określenia sposobu zapobiegania zanieczyszczeniom zarówno strugi jak i źródlisk.

Skarżący zarzucił organom obu instancji pominięcie kwestii bytowania organizmów żywych w sąsiedztwie planowanej żwirowni. Przeprowadzona ocena ornitologiczna dotyczy wyłącznie obszaru planowanej żwirowni, a nie terenów sąsiednich. Natomiast Raport o oddziaływaniu na środowisko nie uwzględnia istniejącej flory i fauny znajdujących się w obszarze przylegającym do planowanej żwirowni. Organ I instancji pominął istniejący w Dolinie rzeki [...] rozbudowany ekosystem ze stawami i różnorodnym ptactwem, pomimo zwracania na to uwagi przez skarżącego. W ocenie skarżącego oczywistym jest, że przez 25 lat eksploatacji żwirowni, negatywne czynniki wewnętrzne takie jak hałas, jak i nadmierne zapylenie doprowadzą do zanieczyszczenia środowiska, nie wspominając już o ekosystemie wodnym.

Podtrzymując podnoszone wcześniej zarzuty skarżący wywodził, że organ I instancji nie przeprowadził należytej analizy przyrodniczej przyległego tereny do planowanego żwirowiska., tj. działek nr od [...] do [...] oraz [...], podczas gdy z opracowania prof. J.B. wynika, że przy żwirowni w odległości ok. 100 m znajdują się żeremia bobrów i w dodatku po tej samej stronie co żwirownia (wbrew twierdzeniom Kolegium). Koryto rzeki znajduje się w odległości 70 m, a rowy doprowadzające wodę ze źródeł do koryta rzeki przylegają do samych granic żwirowni, czego brak w Raporcie. Położenie żwirowni będzie miało negatywny wpływ na sąsiadujące żeremie i bytowanie bobrów. Z opracowania prof. J.B. wynika, że sąsiadująca żwirownia negatywnie wpłynie na stan cieku i spowoduje dopływ zawiesiny glino - krzemowej do rzeki. Rzeczone kwestie nie zostały jednak uwzględnione w decyzji środowiskowej.

Kolejny zarzut dotyczył drogi gminnej nr [...], którą ma być przeprowadzany transport kruszywa. Zdaniem skaranego droga ta nie jest dostosowana do takich obciążeń i do tak zintensyfikowanego ruchu samochodów, jaki planowany jest w inwestycji - przez 22 samochody ciężarowe na godzinę, w tym 70% ma to być transport ciężki. W decyzji nie ma mowy o zabezpieczeniu ww. drogi, która jest to dla skarżącego jedyną drogą dostępu do drogi publicznej. Wójt wskazał w decyzji, że istnieje inna droga, jednak zaniechał wskazania jaka to droga.

Skarżący podnosił również, iż nieprawdą jest jakoby struga [...] znajdowała się w odległości 70 - 140 m od rzeki. Faktycznie jest to bowiem 50 - 70 m od żwirowni. Źródlisko, z którego zasilane są stawy hodowlane skarżącego, znajduje się jeszcze bliżej. Istnieje zatem duże niebezpieczeństwo zanieczyszczenia wody, co przyniesie negatywne skutki tak dla stawów skarżącego, jak, i przede wszystkim, dla ryb w nich żyjących. W decyzji brak jest jednak sposobów zapobiegnięcia zanieczyszczeniu zarówno strugi, jak i źródliska.

Skarżący wskazał, że eksploatacja złoża ma być dopuszczona znacznie poniżej poziomu pobliskiej rzeki [...] - wydobycie do poziomu 92,5 m. Wg Raportu oddziaływania na środowisko rzeka i źródlisko znajdują się na poziomie 99 m. Równocześnie decyzja nakazuje Inwestorowi zakończenie działań na wysokości wód gruntowych.

Nałożone na Inwestora przez organ I instancji ograniczenia, związane z ochroną stawów skarżącego, mają charakter czysto teoretyczny. Przykładowo skarżący wskazał m.in., iż nie wiadomo, kto będzie dokonywał monitorowania stateczności skarpy, niejasna jest kwestia ograniczenia ruchu drogowego.

Zdaniem skarżącego, co podnosił wielokrotne w toku postępowania, konieczne jest zainstalowanie piezometrów, które będą pełnić funkcję kontrolną poprzez wskazywanie poziomu wód podziemnych w sąsiedztwie rzeki [...] i źródeł skąd pobierana jest woda do stawów (jest to zgodne z art. 106 ust. 2 pkt 4 ustawy - Prawo wodne). To pozwoli na prawidłowe ustalenie charakteru oddziaływania inwestycji na grunty należące do osób trzecich. W decyzji środowiskowej kwestia ta nie została ujęta, a Kolegium nie ustosunkowało się do tego przedmiotu.

Kolejno skarżący zarzucił, iż w treści decyzji brak jest uwarunkowań w przedmiocie zabezpieczenia skarpy z rozluźnioną warstwą ziemi (gliny). Nadto Wójt nie dokonał żadnego spotkania ze społeczeństwem i nie poinformował społeczeństwo o realnych zagrożeniach związanych z planowaną żwirownią. Jednocześnie organ I instancji w ogóle nie ustosunkował się do złożonego na piśmie, przez 164 mieszkańców i radę sołecką, protestu.

Skarżący w końcu swoich rozważań wskazał, ze Inwestor - R. T. już raz otrzymał koncesje Starosty [...]ego na wydobywanie kruszywa na rzeczonych działkach. Zamiast zdejmowania warstwy jednego piętra zdejmowane były trzy warstwy czyniąc nieodwracalne szkody w środowisku. Obecne działanie Inwestora ma na celu doprowadzenie do powiększenia obszaru wydobycia.

Wnoszące skargę Stowarzyszenie, zarzucając naruszenie przepisów: art. 63 i nast. Ustawy środowiskowej, art. 27 § 1 Kpa w związku z art. 24 § 1 pkt 5 Kpa, art. 10 Kpa, art. 68 § 2 Kpa, 136 Kpa oraz innych wyżej nie wymienionych przepisów prawa, wniosło o uchylenie decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Stowarzyszenie podtrzymało wszystkie uwagi i zastrzeżenia wniesione w odwołaniu od decyzji Wójta.

W ocenie tego Stowarzyszenia decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem prawa, a Kolegium nie dość wnikliwie rozpatrzyło sprawę, w tym zgłoszone przez Stowarzyszenie uwagi i zastrzeżenia.

Zarzucono, że Wójt przed wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. z naruszeniem art. 10 Kpa nie zawiadomił Stowarzyszenia o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi w toku postępowania administracyjnego materiałami i dowodami oraz zgłoszonymi żądaniami uniemożliwiając Stowarzyszeniu skorzystania z instytucji wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji.

Kolejny zarzut dotyczył naruszenia przez Kolegium art. 27 § 1 Kpa w związku z art. 24 § 1 pkt 5 Kpa, w ten sposób, że w poprzedniej decyzji Kolegium (z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak: [...]) udział brało dwóch tych samych członków Kolegium: [...][...] oraz [...][...].

Odnosząc się do art. 63 i następnych, w tym 79 ust. 1 ustawy środowiskowej Stowarzyszenie podkreśliło, że przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach Wójt winien zapewnić możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Zarzucono, iż Raport nie uwzględnia zagadnień dot. usytuowania przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, z uwzględnieniem: obszarów wodno-błotnych tzw. szuwarów istniejących na działce nr [...] tuż przy planowanej eksploatacji żwirowni; istniejącego źródliska na działce nr [...]; znajdujące się w pobliżu planowanej żwirowni obszary leśne; obszarów wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną oraz pozostałe formy ochrony przyrody, w tym znajdujące się na terenie działki nr [...] żeremi bobrowych; stawów hodowli ryb znajdujących się na terenie działek nr [...], [...], [...], [...].

Zarzucono, iż nie została przeprowadzona szczegółowa analiza oddziaływania Inwestycji na środowisko, Organ I i II instancji bez żadnych narzędzi badawczych bezkrytycznie powielają tezy wynikające z Raportu, w szczególności wskazują na brak oddziaływania planowanej inwestycji na stosunki wodne oraz na świat zwierzęcy i roślinny. Raport, jak każdy dowód w sprawie, powinien zaś podlegać swobodnej ocenie, włącznie z możliwością przeprowadzenia dowodu przeciwko jego treści. W ocenie Stowarzyszenia analiza decyzji organów obu instancji prowadzi do wniosku, iż trudno znaleźć w nich miarodajne informacje o przeprowadzeniu przez te organy dowodu przeciwko treści Raportu. Organy obu instancji w żaden sposób nie ustosunkowały się co do tego czy Raport odpowiada wymogom z art. 62 i nast. ustawy środowiskowej, m. in. w zakresie szczegółowej analizy wariantów. W Raporcie opisano jedynie dwa warianty, tj. wariant zakładany do realizacji oraz wariant polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia. Stowarzyszenie wskazało, iż w ocenie autorów Raportu wariantem najkorzystniejszym jest wariant planowany. Zdaniem Stowarzyszenia lakoniczny i ogólnikowy opis wariantów wyklucza możliwość przeprowadzenia weryfikacji w tym zakresie, co przesądza o wadliwości tego dokumentu. Wymóg szczegółowości analizy wariantów realizacji przedsięwzięcia wynika wprost z przepisów prawa, które nakładają obowiązek opisania analizowanych wariantów oraz ich szczegółowego uzasadnienia.

Analiza akt sprawy pozwala również, zdaniem Stowarzyszenia, na stwierdzenie, iż istnieją rozbieżności, co do odległości w szczególności: zabudowy mieszkaniowej, stawów hodowlanych.

Stowarzyszenie zarzuciło nieprawidłowości w ustaleniu liczby stron postępowania przez Kolegium, które ustaliło, iż przekracza ona 20 i w konsekwencji zastosowanie art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej, odsyłający do stosowania przepis art. 49 Kpa Zdaniem Stowarzyszenia liczba stron postępowania nie przekracza 20 i stosowanie przez Wójta art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej jest nadużyciem i prowadzi do obejścia przez Wójta przepisów o konieczności zawiadamiania stron o podjętych czynnościach faktycznych i materialnych.

Organ I instancji dopuścił, jako dowód w postępowaniu niewiarygodne dokumenty w postaci załączników graficznych do Raportu nr 27, nr 28, nr 29, nr 30, nr 31, nr 32, nr 33, nr 34, nr 35, nr 36. Wskazują one bowiem, że w dacie wiercenia - 1986 r. odwiertów dokonano na terenie województwa [...]. Tymczasem w 1986 roku województwo wielkopolskie jeszcze nie istniało, natomiast wieś [...] znajdowała się w obszarze województwa [...]ego. Zdaniem Stowarzyszenia jeżeli dokumenty te byłyby oryginałami kopie mogłyby zostać poświadczone za zgodność z oryginałem. Dokumenty te są zaś opatrzone nieczytelnym podpisem i nie jest wiadomym kto je sporządził i czy pochodzą one od podmiotu uprawnionego.

Zdaniem skarżącego Stowarzyszenia argumentacja Kolegium, iż w/w załączniki były przedmiotem oceny RDOŚ, który nie zgłosił do nich zastrzeżeń, nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ to na Kolegium spoczywa obowiązek przestrzegania procedur prawnych.

Stowarzyszenie ma również zastrzeżenia co do ustaleń Kolegium w zakresie położenia najbliższych obszarów zabudowy zagrodowej od planowanej żwirowni (str. 15 decyzji). Za niedopuszczalne, w świetle art. 136 Kpa, uznaje skarżące Stowarzyszenia stanowisko SKO w zakresie tego zarzutu, wskazujące, że Kolegium nie ma możliwości weryfikacji tych twierdzeń.

Zarzut naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów Stowarzyszenie wywodzi z faktu, iż Kolegium nie uznało za materiał dowodowy części spośród załączników do pisma Inwestora z dnia [...] sierpnia 2011 r. nie stanowiły one materiału dowodowego w sprawie. Przyjęcie takiego stanowiska jest nie do zaakceptowania, ponieważ przedmiotowe załączniki stanowiły niesłychanie ważne dla postępowania dokumenty pozwalające na przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko wodne oraz zweryfikowania przekrojów geologicznych – górniczych.

Według skarżącego Stowarzyszenia nie do przyjęcia są również ustalenia zawarte w decyzji Wójta o pominięciu jakichkolwiek kwestii o istnieniu gruntów ornych kl. IVb (str. 15 pkt 8). Podobnie stanowisko Kolegium, które uznało, że niedokładność o pow. 0,81 ha nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, z uwagi na to, że udział procentowy gruntów klasy IVb w stosunku do gruntów klasy RV i RVI jest znikomy.

W zakresie wpływu planowanego przedsięwzięcia na zmianę stosunków wodnych w rzece, w stawach rybnych oraz w gruntach rolnych i zadrzewionych Stowarzyszenie podkreśliło brak w Raporcie analizy w tej mierze w odniesieniu do rzeki [...] oraz położonych w pobliżu planowanej inwestycji stawów rybnych należących do K. P..

Zdaniem Stowarzyszenia nie sposób ustalić, dlaczego założeniem Inwestora jest pozostawienie w stanie nienaruszonym zasobów złoża zawodnionego wraz z ok. 0,5 m warstwą serii złoża suchego. Z uwagi na zróżnicowane odnotowanie zwierciadła wód gruntowych eksploatacja złoża powinna być prowadzona do poziomu 101 m -105 npm, co stworzy stabilną warstwę ochronną dla wód podziemnych i da pewien margines bezpieczeństwa w sytuacji wystąpienia omyłki osób zajmujących się pracami w kopalni żwirowni. W treści decyzji brakuje informacji jaka jest głębokość wykopu - różnica rzędnej terenu i rzędnej robót ziemnych. Nieznana jest podstawa prawna dla przyjęcia tylko 0,5 metrowej warstwy serii złoża suchego zamiast minimum 2 metrów. Niezrozumiałe jest dlaczego Wójt oraz Kolegium ustaliły, iż możliwa jest eksploatacja żwirowiska do poziomu zwierciadła wód gruntowych. Z reguły bowiem, przy już naruszeniu zwierciadła wód gruntowych mamy do czynienia z naruszeniem stanu ochrony środowiska.

Kolejno zarzucono, iż w decyzji przyjęto, że najbliższym ciekiem wodnym jest rzeka [...] wraz z jej dopływami, która rzekomo znajduje się w odległości od 70 m do 140 m od granic złoża. Tymczasem na terenie tuż obok planowanej inwestycji tj. działki nr [...] i nr [...] znajduje się źródlisko, które zasila stawy hodowlane. Natomiast w odległości 60 m od działki nr [...] tuż za drogą na działce nr [...] znajdują się rozlewiska bobrowe, które są naturalną infiltracją dla stawów hodowlanych. Stąd też Stowarzyszenie wskazuje, że nie można uznać, jakoby planowana inwestycja nie miała negatywnego wpływu na stan wód powierzchniowych.

Z treści decyzji, zdaniem skarżącego Stowarzyszenia, nie wynika: iloma piętrami eksploatacyjnymi będzie urabiane złoże i z jakim praktycznie nachyleniem; bezwzględny obowiązek przestrzegania nienaruszalności pasów ochronnych oraz ustalenia tzw. pasów bezpieczeństwa. Zaskarżona decyzja nie zawiera także klauzuli odnośnie nieprzekraczalności dopuszczalnych poziomów hałasu określonych dla najbliższej zabudowy mieszkaniowej i jednorodzinnej - w porze dziennej (rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2007r. Nr 120, poz. 826)).

Brak również wskazania w treści decyzji nieprzekraczalnej masy transportu kołowego do przewozu kruszywa. Stowarzyszenie nie zgadza się z oceną Kolegium, które twierdzi, że w tym zakresie zastosowanie mają przepisy ustawy o drogach publicznych, ponieważ organ uzgadniający decyzję, tj. Starosta [...] wskazał jakie pojazdy mogą się poruszać na tych drogach.

Zaskarżona decyzja Kolegium, jak również Raport nie wspominają o tzw. doprowadzalnikach do strumyka [...], które oznaczone są na mapie [...] Nr [...] Grunty PGL Nadleśnictwo [...] ark. 14 (dokumenty znajdują się w Zarządzie Melioracji i Urządzeń Wodnych) i znajdują się na działce ew. nr [...] i [...] jako [...], [...], na działce nr ew. [...] jako [...] i [...], na działce nr ew. [...] jako [...] oraz na działce nr ew. [...] oznaczone jako [...]. Ponadto pomiędzy działkami nr [...] a [...] przebiega rów melioracyjny. Powyższe kwestie zostały pominięte w postępowaniu administracyjnym pomimo podniesionych zarzutów w odwołaniu. Nieuwzględnienie zaś zgłoszonych uwag dot. doprowadzalników wód może skutkować błędnym przyjęciem o braku wpływu planowanej inwestycji na stosunki wodne.

Stowarzyszenie zarzuciło, że organ I instancji nie przeprowadził dokładnej analizy przyrodniczej, ponieważ pominął istnienie na działce nr [...] rozlewiska bobrowego oraz na działkach nr [...], nr [...], nr [...] oraz na części [...] szuwarów. Podkreślono, że nie wiadomo, na podstawie jakich dowodów Kolegium ustaliło, że żeremie bobrowe nie bytują po tej samej stronie cieku co teren planowanej inwestycji. Ciek wodny obejmuje co najmniej dwie strony brzegu, i stąd nie sposób ustalić, na podstawie czego Kolegium powzięło wiadomość, że bobry nie przekraczają drugiej granicy brzegu, i stąd też stwierdziło, że planowana inwestycja nie będzie oddziaływała na środowisko. Kolegium, odnośnie szuwarów znajdujących się na działce nr [...] oraz na działkach nr [...], nr [...] oraz na części [...], nie zajęło żadnego stanowiska, skupiając się jedynie na tym aby bobry przeszły na drugi brzeg, byleby nie bytowały po tej samej stronie cieku co planowana inwestycja, pomijając już kwestie szuwarów i możliwości wystąpienia zaburzeń w stosunkach wodnych.

Poruszając kwestię odległości żwirowni od terenów leśnych, Stowarzyszenie odwołując się do treści art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, polemizował z konkluzją Kolegium, zdaniem którego analiza katalogu zabronionego z ww. przepisu prowadzi do wniosku, że chodzi o takie działania, które stwarzają niebezpieczeństwo zniszczenia lasu na skutek działania ognia. Stowarzyszenie uważa, że katalog zachowań wymienionych w powyższym przepisie jest otwarty i zniszczenia mogą powstać także na skutek innych działań.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów i podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Kolegium podkreśliło, że przeważająca część zarzutów dotyczyła aspektów podnoszonych już w postępowaniu odwoławczym i były one przedmiotem rozpoznania i analizy w tym postępowaniu.

Odnosząc się do zarzutu naruszenie przepisu art. 27 § 1 Kpa w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 Kpa SKO wskazało, że w sprawie nie mamy do czynienia z sytuacją wyłączenia członka organu kolegialnego, o której mowa w art. 24 § 1 pkt 5 Kpa. Żaden bowiem z członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nie brał udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji. Okoliczność, że dwóch członków Kolegium brało udział w sprawie zakończonej decyzją z dnia 0[...] kwietnia 2011 r. nr [...], uchylającą w całości decyzję organu I instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia, nie jest przyczyną wyłączenia tych członków Kolegium od postępowania odwoławczego prowadzonego od ponownie wydanej decyzji przez organ I instancji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 136 Kpa, polegającego na nieprzeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego na okoliczność położenia najbliższych obszarów zabudowy zagrodowej, celem zweryfikowania oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, Kolegium wyjaśniło, że ustalenia faktyczne dotyczące odległości najbliższych obszarów zabudowy zagrodowej wskazane w decyzji środowiskowej na 350 metrów, potwierdzone były również przez RDOŚ w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] maja 2010 r., który wskazał, że najbliższe tereny wymagające ochrony akustycznej znajdują się w odległości 350 m na północny-wschód od terenów kopalni i należą do terenów zabudowy zagrodowej. W ocenie Kolegium twierdzenia skarżących, iż odległość ta jest inna (niniejsza), nie były poparte żadnym dowodem, a nawet w żaden sposób uprawdopodobnione.

W zakresie zarzutów skarżących dotyczących braku dokonania właściwych ustaleń w zakresie możliwego negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko na terenach wokół planowanej inwestycji, Kolegium podkreśliło, że z Raportu wynika, że przewidywane negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko wystąpi jedynie w granicach obszaru górniczego. Dlatego też dokonanie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko przyrodnicze wokół terenu planowanej inwestycji nie było wymagane. Natomiast w tych obszarach, w których dostrzeżono negatywny wpływ przedsięwzięcia (np. emisja hałasu, pyłu, zabezpieczenie stosunków wodnych, wzmożony ruch samochodowy, zapewnienie stateczności skarpy) wprowadzono dla Inwestora obostrzenia zmierzające do wyeliminowanie ewentualnych zagrożeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 02/153/1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012.270 ze zm., dalej - ppsa)). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach. Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ppsa, sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc stwierdzenie istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 ppsa). W ocenie Sądu zarzuty skarg nie zasługują na uwzględnienie. Zauważone przez organ II instancji i wskazywane przez skarżących uchybienia nie są bowiem rażące i nie należą do uchybień skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest przedsięwzięcie polegającego na wydobywaniu kruszywa ze złoża naturalnego "[...] - [...]" planowanego do realizacji na działkach nr [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...], położonych w [...] gm. [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliło stan faktyczny w sprawie, które to ustalenia Sąd czyni własnymi.

Podstawę materialnoprawną stanowiły przepisy ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.

Zgodnie z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy środowiskowej uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko bądź przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zaś § 2 ust.1 pkt 26 lit. a rozporządzenia środowiskowego - wydobywanie kopalin ze złoża metodą odkrywkową na powierzchni obszaru górniczego nie mniejszej niż 25 ha, należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

W myśl art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej realizacja takiego przedsięwzięcia (mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko) wymaga, przed wydaniem decyzji, przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Jeżeli zaś jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wówczas - przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach - organ właściwy do wydania tej decyzji (w niniejszej sprawie Wójt) uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz zasięga opinii organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3 i 10-19.

Analiza wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, iż w niniejszej sprawie uzgodnień warunków realizacji przedsięwzięcia należało dokonać z regionalnym dyrektorem środowiska. Należy zatem wskazać, iż postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. RDOŚ pozytywnie określił warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.

Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy środowiskowej jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1; ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie organy zadośćuczyniły powyższemu przepisowi. Jak już na wstępie wskazano, postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. RDOŚ uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia i było to jedyne wymagane prawem uzgodnienie. Zdaniem Sądu organ wziął również pod uwagę ustalenia zawarte w Raporcie, co w sposób bezpośrednio wynika z uzasadnienia decyzji organów obu instancji. Uwzględniony został także czynnik społeczny w postępowaniu. Przeprowadzona została rozprawa z udziałem społeczeństwa. Z treści decyzji organów obu instancji jasno wynika, jakie zarzuty były zgłaszane w postępowaniu oraz przez jakie podmioty. Organy w sposób systematyczny odniosły się do wszystkich zgłaszanych zarzutów (mowa również o protestach), dzieląc je na merytoryczne grupy i ustosunkowując się kolejno do nich wszystkich. Z racji braku konieczności przeprowadzania postępowania transgranicznego ostatni wymóg z art. 80 ust. 1 ustawy środowiskowej nie znajdował w sprawie zastosowania.

Art. 79 ust. 1 ustawy środowiskowej nakłada na organy obowiązek zapewnienia, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza się ocenę oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Przed wydaniem decyzji wymagających udziału społeczeństwa organ właściwy do jej wydania, bez zbędnej zwłoki. podaje do publicznej wiadomości (art. 33 ust. 1) informacje o:

1) przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;

2) wszczęciu postępowania;

3) przedmiocie decyzji, która ma być wydana w sprawie;

4) organie właściwym do wydania decyzji oraz organach właściwych do wydania opinii i dokonania uzgodnień;

5) możliwościach zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu;

6) możliwości składania uwag i wniosków;

7) sposobie i miejscu składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie 21-dniowy termin ich składania;

8) organie właściwym do rozpatrzenia uwag i wniosków;

9) terminie i miejscu rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa, o której mowa w art. 36, jeżeli ma być ona przeprowadzona;

10) postępowaniu w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli jest prowadzone.

Art. 38 w/w ustawy, zobowiązuje zaś organ właściwy do wydania decyzji do podania do publicznej wiadomości informacji o wydanej decyzji i o możliwościach zapoznania się z jej treścią.

Sąd nie dopatrzył się w tej mierze uchybień postępowania, które mogłoby skutkować koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Jak słusznie wskazał, organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji - liczba stron przekracza 20, stąd zastosowanie znajduje art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej, odsyłający do stosowania przepisu art. 49 kpa. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji zawiadomienie z dnia [...] października 2011 r. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań skierował w tradycyjnej formie pisemnej do wszystkich stron postępowania z wyjątkiem Stowarzyszenia. Jednakże, z akt wynika że dodatkowo informację o treści art. 10 kpa podano do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy [...] oraz poprzez zamieszczenie w publicznie dostępnym wykazie danych na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy [...]. Zdaniem organu, którego poglądy Sąd podziela, nie doszło w sprawie do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (uregulowanej w art. 10 kpa), gdyż Stowarzyszenie nie zostało pozbawione udziału w czynnościach procesowych organu i zostało zgodnie z przepisami powiadomione o możliwości wypowiedzenia się odnośnie zebranych dowodów.

Sąd podziela również poglądy Kolegium, które odnosząc się do zarzutów skarżącego wskazało, że żaden przepis prawa nie nakłada na organ obowiązku doręczania stronom protokołu z urzędu, jak również doręczania z urzędu wszystkich pism składanych w postępowaniu stronom tego postępowania. Należy mieć na względzie, że strony postępowania zostały powiadomione o treści art. 10 kpa i prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań, tym samym miały możliwość zapoznania się z aktami sprawy i treścią protokołu.

Sąd stwierdza, co stwierdził zresztą sam organ, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 68 § 2 Kpa, poprzez brak odczytania protokołu z rozprawy, która odbyła się w dniu [...] czerwca 2011 r. i nie przedstawienia protokołu do podpisu osobom uczestniczącym w rozprawie. Do protokołu rozprawy została załączona jedynie lista obecności osób uczestniczących w rozprawie. W protokole brak jest adnotacji o jego odczytaniu i brak jest podpisów osób obecnych na rozprawie. Widniejące podpisy nalezą do protokolanta i przewodniczącego rozprawy. Zdaniem Sądu słusznie uznał organ, iż działanie takie stanowi naruszenie przepisów o sporządzaniu protokołów. Jednakże decydujące znaczenie ma dla oceny, czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy naruszenie to miało istotny wpływu na wynik sprawy. W ocenie Sadu charakteru takiego nie miało. Od odbycia rozprawy do daty wydania decyzji upłynął znaczny okres czasu, wystarczający aby strony mogły zapoznać się z jego treścią. Z akt sprawy wynika, że po terminie rozprawy organ nadal prowadził postępowanie, a następnie strony zostały powiadomione o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, o prawie składania wniosków i uwag. Również o tym prawie zostały powiadomione na rozprawie. Słusznie wskazał, organ, ze żadna z osób uczestniczących w postępowaniu nie zgłosiła uwag do treści protokołu rozprawy, podnoszona jest jedynie wadliwość sporządzenia protokołu. Strony zostały powiadomione o treści art. 10 kpa i prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań, tym samym miały możliwość zapoznania się z aktami sprawy i treścią protokołu. Powyższe uchybienie nie pociąga za sobą konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji.

Wreszcie jeśli chodzi o merytoryczną zawartość decyzji obu instancji, należy stwierdzić, iż ustawa środowiskowa (art. 82) określa jakie elementy powinny być brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie z powyższym przepisem w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ:

1) określa:

a) rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia,

b) warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich,

c) wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1, w szczególności w projekcie budowlanym, w przypadku decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18,

d) wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska,

e) wymogi w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko;

2) w przypadku gdy z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika potrzeba:

a) wykonania kompensacji przyrodniczej - stwierdza konieczność wykonania tej kompensacji,

b) zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - nakłada obowiązek tych działań;

3) w przypadku, o którym mowa w art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, stwierdza konieczność utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania;

4) (82) przedstawia stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, z zastrzeżeniem pkt 4a i 4b;

4a) nakłada obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę dla inwestycji w zakresie budowy obiektu energetyki jądrowej lub inwestycji jej towarzyszącej wydawanej na podstawie ustawy z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących;

4b) może nałożyć obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na prace przygotowawcze wydawanej na podstawie ustawy z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących;

5) może nałożyć na wnioskodawcę obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej, określając jej zakres i termin przedstawienia.

Zgodnie z art. 85 ustawy środowiskowej decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia, które niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać - w przypadku gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko:

a) informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa,

b) informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione:

– ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

– uzgodnienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz opinie organu, o którym mowa w art. 78,

– wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone,

c) uzasadnienie stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4.

Na tle powyższych przepisów, Sąd stwierdza, że decyzję organów obu instancji czynią zadość wskazanym wymaganiom. Decyzja organu II instancji, jako decyzja utrzymująca w mocy prawidłowe rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, jest zatem również prawidłowa i odpowiada prawu.

Należy wskazać, iż wniosek o wydanie decyzji w niniejszej sprawie złożony został wraz z Raportem, który następnie – na skutek wezwania RDOŚ - został uzupełniony. Raport czyni zadość wymaganiom stawianym mu w art. 66 ustawy środowiskowej, zawiera bowiem wszystkie konieczne elementy. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy stanowi on dokument spójny i kompletny. Zgodnie z przepisami stanowił podstawę dokonania uzgodnień z RDOŚ, który Raportu nie zakwestionował. Poddany został również ocenie, jako dowód w postępowaniu, czemu organy dały wyraz w uzasadnieniach decyzji. Sąd nie dopatrzył się w tej mierze żadnych uchybień.

Sąd nie znalazł podstaw do uznania zarzutów skarg. Należy zgodzić się z organem, że przedsięwzięcia tego rodzaju, z jakim mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu budzą często społeczny sprzeciw. Z istoty rzeczy bowiem tego rodzaju inwestycje wiążą się z określonymi uciążliwościami dla okolicznych mieszkańców. Z tego jednak względu ustawodawca zadecydował o zakwalifikowaniu go jako przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, co wiąże się z określonymi ustawowymi konsekwencjami i obostrzeniami, jakie nakładane są na inwestora. Jak jednak słusznie wskazał, organ, jeżeli jednak inwestor spełnił wszystkie nałożone warunki, działać będzie zgodnie z prawem. Jak wskazano na wstępie Sąd kontroluje zaś zaskarżone rozstrzygnięcia pod względem legalności. Nie przeprowadza własnego postępowania dowodowego, lecz ocenia, czy postępowanie w sprawie zostało prawidłowo przeprowadzone. Sprawdza prawidłowość rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z przepisami. W niniejszej sprawie organ przeanalizował i ocenił bezpośredni i pośredni wpływ przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, dostępność do złóż kopalin oraz wzajemne oddziaływania między tymi czynnikami. Ponadto organ przeanalizował możliwości oraz sposób zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko i wymaganego zakresu monitoringu. Zdaniem Sądu organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Uzasadnienie decyzji zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wyjaśniono również podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. W toku postępowania ustalono prawidłowo, iż obszar zabudowany oddalony jest od granicy obszaru przewidzianego do eksploatacji o ok. 350 m, a skarżący nie poparli przeciwnych wniosków żadnymi dowodami. W sprawie nie była wymagana opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (art. 77 ust. 2 ustawy środowiskowej). W decyzji organu I instancji szczegółowo i wyczerpująco przedstawiono analizę warunków hydrologicznych (str. 10). Kwestię transportu związanego z rzeczoną Inwestycją, w szczególności korzystania z drogi gminnej została również wyjaśniona przez organ. Szerokość pasów ochronnych ustalono zgodnie z normą PN-G02100 Górnictwo odkrywkowe. Szerokość pasów ochronnych wyrobisk odkrywkowych. Wprawdzie organ, wbrew żądaniom skarżącego nie zobowiązał Inwestora do zainstalowania piezometrów, to jednak – w ocenie Sądu – w taki sposób określił warunki wykorzystania terenu w zakresie ochrony środowiska, że w wystarczającym stopniu zabezpieczy to środowisko przed negatywnymi oddziaływaniami Inwestycji. W zakresie inwentaryzacji przyrodniczej, Sąd stwierdza, że nie ma podstaw do jej kwestionowania, ponieważ oparta została na badaniach terenowych, jej wyniki przedstawiono w Raporcie i uzyskała pozytywną opinię RDOŚ. W zakresie ochrony przyrody, zdaniem Sądu postępowanie wykazało, że Inwestycja nie będzie powodowała negatywnych następstw dla bytujących w analizowanym obszarze bobrów, a to z tego względu, że nie bytują one po tej stronie cieku wodnego, po której planowana jest Inwestycja. Kolejno należy stwierdzić, że wbrew twierdzeniom skarżącego, na Inwestora nałożono w sposób wystarczający i zgodny z przepisami obowiązki rekultywacji wyrąbiska. Wreszcie należy stwierdzić, iż omówiono warianty przedsięwzięcia. Jakkolwiek z uwagi na specyfikę Inwestycji, było to z natury rzeczy ograniczone, jednak organ zrealizował ten wymóg ustawowy. Nadto z raportu – stanowiącego podstawowy dowód w sprawie i sporządzonego przez upoważnione do tego osoby, wprost wynika, iż nie stwierdza się prawdopodobieństwa wystąpienia istotnych negatywnych oddziaływań w odniesieniu do świata ożywionego, a wielkość przewidywanych zmian prognozowana jest jako minimalna. Proces inwestycyjny, a także funkcjonowanie inwestycji, nie przyczyni się do destabilizacji istniejących układów ekologicznych, nie przyczyni się do przekształcenia cennych przyrodniczo siedlisk, w tym siedlisk chronionych, nie będzie negatywnie wpływać na stanowiska chronionych i rzadkich gatunków roślin oraz zwierząt, nie wpłynie w żadnym stopniu na lokalnie wartościowe ekosystemy i struktury przyrodnicze, a ewentualne zakłócenie funkcjonowania okolicznych zgrupowań zwierząt należy traktować jako minimalne. W zakresie zaś wpływu planowanego przedsięwzięcia na zmianę stosunków wodnych w rzece, w stawach rybnych oraz w gruntach rolnych i zadrzewionych Sąd stwierdza, że zagadnienie to było przedmiotem analizy w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, a analiza warunków hydrogeologicznych została w sposób szczegółowy przedstawiona w uzasadnieniu decyzji (str. 10). Wskazano, że złoże "[...] - [...]" jest w przeważającej części złożem suchym. Założeniem inwestora jest pozostawienie w stanie nienaruszonym zasobów złoża zawodnionego wraz z ok. 0,5 m warstwą serii złoża suchego. Dlatego też, z uwagi na zróżnicowane odnotowanie zwierciadła wód gruntowych przyjęto, że dolna granica poziomu eksploatacyjnego nie może osiągnąć poziomu 99 m npm. Z akt sprawy wynika, że wydobywanie kopaliny odbywać się będzie jedynie z warstwy suchej niezawodnionej, tym samym nie przewiduje się zmian w zasilaniu poziomu gruntowego, co z kolei nie zmieni istniejącego zasilania poziomów wgłębnych czwartorzędu i trzeciorzędu. Zaznaczono, że na poziom zwierciadła wód podziemnych i ich zasobów największy wpływ ma tzw. odwadnianie kopalni odkrywkowych. W przypadku przedmiotowego złoża, sytuacja taka nie będzie miała miejsca, gdyż złoże jest suche i nie ma do niego żadnych dopływów wód podziemnych, tym samym nie zajdzie potrzeba jego odwadniania. Wobec tego, planowana inwestycja nie zmieni warunków hydrograficznych regionu i nie spowoduje zjawiska osuszania terenów. Aby wykluczyć negatywny wpływ eksploatacji na jakość wód nałożono na inwestora warunki określone w pkt II. 1 decyzji, w tym warunek nakazujący zakończenie eksploatacji przed osiągnięciem zwierciadła wód gruntowych. Nałożono również na inwestora obowiązek prowadzenia stałej obserwacji poziomu zasobów złoża zawodnionego i poziomu eksploatacji do rzędnej 99 m npm. Organy obu instancji uznały natomiast, że warunki nałożone na inwestora są wystarczające dla właściwego zabezpieczenia w zakresie ochrony środowiska wodnego przed negatywnymi oddziaływaniami planowanej inwestycji.

Sąd podziela stanowisko organów, iż nie można uznać zarzutu skarżących, że zaskarżona decyzja nie uwzględnia sąsiedztwa stawów hodowlanych należących do K. P.. Należy zgodzić się z organem, iż na inwestora nałożono bowiem szereg ograniczeń zmierzających do maksymalnego wyeliminowania zagrożenia związanego z planowaną inwestycją np. nakazy dotyczące zabezpieczenia stateczności skarpy wyrobiska i obowiązek monitorowania stateczności skarpy, warunki zabezpieczające przed naruszeniem istniejących stosunków wodnych, w tym wstępowania, krążenia i zasilania wód podziemnych czy ograniczenia dotyczące ruchu drogowego. Ograniczenia te wprowadzone zostały m.in., w celu zabezpieczenia interesów posiadacza stawów hodowlanych.

Sąd wskazuje również, iż – jak słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę - w sprawie nie doszło do naruszenia przepisu art. 27 § 1 Kpa w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 Kpa. Nie zaistniały bowiem przyczyny do wyłączenia członków Kolegium od postępowania odwoławczego.

Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W szczególności uwzględnia nakazy płynące z art. 62, 79 ust. 1 i art. 80 oraz 82 ustawy środowiskowej. W opisanych okolicznościach Sąd skargi oddalił, na postawie art. 151 Ppsa.