Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 257/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 15, art. 80, art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c), art. 153, art. 200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 277, art. 278, art. 279, art. 280
journal: Dz.U. 1939 nr 34 poz 216
law: Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 lutego 1939 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli.

SENTENCJA

Dnia 7 września 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Protokolant Pomocnik sekretarza Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2016 roku sprawy ze skargi M. K. - S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie likwidacji okna 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżącej M. K.-S. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]., nr [...],[...]i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 23), powoływanej dalej jako "k.p.a." – uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., z dnia [...]., nr [...], nakazującej D.W. oraz G. W., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "ustawa" – likwidację okna oraz trwałe i nieuchylne wypełnienie materiałem o odporności ogniowej El 60 - otworu okiennego o wymiarach 0,60m x 1,06m, znajdującego się w pomieszczeniu łazienki w ścianie granicznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, usytuowanym na nieruchomości w Ł. przy ul. A nr 7a, od strony nieruchomości w Ł. przy ul. A nr 9 i umorzył postępowanie organu I instancji w sprawie objętej ww. decyzją.

Organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że w dniu 10 lipca 2003r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. wpłynęło pismo M.K., zawierające prośbę o przeprowadzenie kontroli na posesji znajdującej się w Ł., ul. A nr 7, u W. i W. a W. , w szczególności pod względem posiadania planów, zezwoleń i odbiorów budowlanych budynku mieszkalnego. W dniu 1 sierpnia 2003r. organ szczebla podstawowego przeprowadził oględziny budynku mieszkalnego na terenie ww. nieruchomości, w trakcie których G.W. przedłożył następujące dokumenty: 1. projekt domu parterowego (drewnianego) z lat 30-tych (pieczęcie nieczytelne) o wymiarach zewnętrznych 8,50m x 7,00m, usytuowanego w odległości 6,50m od granicy z działką zlokalizowaną przy ul. A nr 9, wydany dla ówczesnych właścicieli przedmiotowej działki - M.S.i J.S.; 2. pozwolenie na rozbudowę parterowego budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na posesji, położonej w Ł. przy ul. A nr 7 z dnia [...].,[...], wydanego przez Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. - S. , Oddział Budownictwa dla M.S. i M.S. -K.; 3. dziennik budowy wydany przez Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. – S., Oddział Budownictwa, z którego wynika, że budowę rozpoczęto w dniu 21 maja 1956r. a zakończono w dniu 9 października 1957r.; 4. projekt rozbudowy ostemplowany przez Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej, Wydział Budownictwa i Architektury, Ł. – B., [...], ze śladem zapisu z dnia [...] o treści: "przedłożone plany inwentaryzacyjne są zgodne z projektem z dnia 08.09.1965r.", sygnowanego pieczątką Inspektora Budowlanego Wydziału Budownictwa i Architektury Ł.-B. – S.K. Na rzucie przyziemia ww. projektu zaprojektowane jest okno do łazienki bez podania wymiarów. Nie zachowały się poprawki naniesione na planie czerwonym atramentem, o których mowa w pkt 2; 5. projekt techniczny na budowę instalacji gazowej, uzgodniony z Zakładem Gazowniczym - Ł., Wydział Dokumentacji Technicznej i Uzgodnień z dnia [...].

Postanowieniem z dnia [...]., nr [...], organ nadzoru budowlanego szczebla powiatowego nakazał W. i W. W. przedłożenie w terminie do dnia 31 grudnia 2003r. po 3 egzemplarze następujących dokumentów: - inwentaryzacji geodezyjnej sporządzonej na aktualnej mapie do celów projektowych, - inwentaryzacji budowlanej budynku wraz z orzeczeniem o stanie technicznym stwierdzającym prawidłowość wykonania robót i możliwości dalszego użytkowania z uwzględnieniem szczegółowych ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, - oświadczenia osób posiadających odpowiednie uprawnienia budowlane, potwierdzające prawidłowość wykonania zgodnie ze sztuką budowlaną i przepisami prawa w zakresie: - instalacji wodno-kanalizacyjnej, - instalacji elektrycznej wraz z załączeniem protokołów sprawdzenia skuteczności zabezpieczeń przeciwporażeniowych i oporności izolacji przewodów, - instalacji c.o.; - instalacji gazowej z załączeniem protokołu badania szczelności instalacji i urządzeń, - aktualnego protokołu, stwierdzającego prawidłowość funkcjonowania przewodów kominowych sporządzony przez uprawnioną osobę, - projektu budowlanego ewentualnych zmian i przeróbek, doprowadzających budynek do zgodności z obowiązującym prawem z uwzględnieniem szczegółowych ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dotyczących budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. A nr 7.

Zobowiązani w dniu 30 marca 2004r. przedłożyli w siedzibie organu szczebla powiatowego komplet wymaganych dokumentów. Decyzją z dnia [...]., nr [...] organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego nakazał W. i W. owi W. wykonanie robót budowlanych koniecznych dla doprowadzenia do zgodności z prawem budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A nr 7, w terminie do dnia 31 października 2004r., zgodnie z projektem budowlanym będącym załącznikiem do niniejszej decyzji.

Rozpatrując odwołanie W. i W. a W. oraz odwołania M. i K. organ wojewódzki decyzją z dnia [...]., nr [...]uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...]., nr [...], nakazał W. i W. owi W. w terminie do dnia 31 października 2004r., likwidację okna i wypełnienie otworu okiennego cegłą szklaną lub luksferami, znajdującego się w ścianie granicznej w budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym na przedmiotowej nieruchomości.

Organ odwoławczy decyzją z dnia [...]., nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję organu szczebla powiatowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. wyrokiem z dnia 25 maja 2005r., sygn. akt II SA/Łd 1066/04 uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...]oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]., nr [...]w przedmiocie likwidacji okna.

W toku ponownie prowadzonego postępowania wyjaśniającego, w dniu 24 stycznia 2006r. do organu I instancji zgłosili się: B.G. i P.G., w celu złożenia oświadczenia, z treści których wynikało, że okienko w łazience przedmiotowego budynku mieszkalnego zostało wykonane po dokonaniu odbioru budowlanego. Zdaniem ww. osób, w chwili odbioru otwór okienny był zamurowany. Następnie w dniu 7 lutego 2006r. w siedzibie organu I instancji H.G., pouczona o odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań, złożyła oświadczenie, z treści którego wynika, iż okno łazienkowe zostało wykonane po odbiorze budowlanym.

Decyzją z dnia [...], nr [...]organ szczebla powiatowego nakazał D. i G. W. w terminie do dnia 31 sierpnia 2006r. likwidację ww. okna i wypełnienie otworu okiennego cegłą szklaną lub luksferami Organ wojewódzki decyzją z dnia [...], nr [...], uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W dniu 7 listopada 2006r. organ I instancji przeprowadził rozprawę w sprawie ustalenia okoliczności powstania otworu okiennego w łazience przedmiotowego budynku mieszkalnego z udziałem D.W., W. a W. a, ich pełnomocnika, M. i K.-S., B. G. H.G. i R.K,. Z treści protokołu rozprawy wynikało, iż otwór okienny w łazience (w ścianie zewnętrznej) budynku mieszkalnego, znajdującej się w granicy z posesją przy ul. A nr 9 został wykonany po odbiorze rozbudowanego budynku mieszkalnego z końcem lat pięćdziesiątych. Natomiast z oświadczenia złożonego przez R.K. wynikało, iż F. T. - poprzedni właściciel nieruchomości położonej przy ulicy A nr 9 posiadał wiedzę na temat przedmiotowego okna, tj. że omawiane okno miało być zlikwidowane przez M.S., o czym poinformowany został W. W. .

W dniu 21 listopada 2006r. organ stopnia podstawowego przeprowadził kolejne oględziny budynku mieszkalnego, położonego w Ł. przy ul. A nr 7 w obecności T. G., który od 1996r. jest współwłaścicielem omawianej nieruchomości, a od 1986r. zamieszkuje tę nieruchomość. T.G. oświadczył, że okno w łazience już istniało w chwili zamieszkania przedmiotowej nieruchomości, tj. od 1986r.

Decyzją z dnia [...]., nr [...], organ I instancji nakazał W. i W. owi W. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wypełnienie (na grubość 25cm) cegłą ceramiczną pełną otworu okiennego (łazienkowego) znajdującego się w ścianie granicznej (od strony ul. A nr 9) w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, zlokalizowanym na terenie nieruchomości przy ul. A nr 7a w Ł., w terminie do dnia 30 września 2007r. W toku postępowania odwoławczego organ II instancji decyzją z dnia [...]., nr [...], utrzymał w mocy ww. decyzję w części nałożonego obowiązku i uchylił przedmiotową decyzję w części określającej termin wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin do dnia 30 kwietnia 2008r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 1 października 2008r., sygn. akt II SA/Łd 212/08, uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...]oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]., nr [...], w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., prowadząc ponownie postępowanie w przedmiotowej sprawie decyzją z dnia [...], nr [...] nakazał D. i G. W. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości

poprzez wypełnienie (na grubość 25cm) cegłą ceramiczną pełną otworu okiennego (łazienkowego) znajdującego się w ścianie granicznej (od strony ul. A nr 9) w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, zlokalizowanym na terenie nieruchomości przy ul. A nr 7 w Ł. w terminie do dnia 30 listopada 2009r.

W wyniku wniesienia przez D. i W. a W. , organ II instancji decyzją z dnia [...]., nr [...] uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Następnie decyzją z dnia [...]., nr [...], organ I instancji nakazał W. i W. W. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez zamurowanie otworu okiennego w łazience (usytuowanego w ścianie granicznej od strony nieruchomości przy ulicy A nr 9) materiałem niepalącym o klasie odporności E 30 w budynku mieszkalnym, jednorodzinnym, zlokalizowanym na terenie nieruchomości przy ulicy A nr 7a w Ł., w terminie do dnia 30 kwietnia 2010r. Organ wojewódzki decyzją z dnia [...] , nr [...] uchylił w całości ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją z dnia [...]., nr [...], organ szczebla powiatowego nakazał D. i G. W. wykonanie robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, poprzez zamurowanie otworu okiennego w łazience (usytuowanego w ścianie usytuowanej w granicy z nieruchomością przy ulicy A nr 9) materiałem niepalnym o klasie odporności ogniowej E30 w budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym na terenie nieruchomości przy ul. A nr 7a w Ł., w terminie do dnia 30 września 2011r. Powyższe rozstrzygnięcie decyzją organu II instancji z dnia [...]., nr [...], zostało uchylone a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...], nr [...] w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakazał D.W. oraz G.W. likwidację okna oraz wypełnienie otworu okiennego o wymiarach 0,60 x 1,06m materiałem nieprzepuszczającym światła o klasie odporności E 30, znajdującego się w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej, usytuowanym na nieruchomości w Ł. przy ul. A nr 7a, w pomieszczeniu łazienki - ścianie granicznej - od strony nieruchomości w Ł. przy ul. A nr 9, w terminie do dnia 31 sierpnia 2012r.

W toku postępowania odwoławczego organ wojewódzki decyzją z dnia [...], nr [...], uchylił w całości ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W dniu [...] organ szczebla powiatowego decyzją nr [...]ponownie w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakazał D.W. oraz G.W. likwidację okna oraz wypełnienie otworu okiennego o wymiarach 0,60 x 1,06m materiałem nieprzepuszczającym światła o klasie odporności E 30, znajdującego się w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej, usytuowanym na nieruchomości w Ł. przy ul. A nr 7a, w pomieszczeniu łazienki - ścianie granicznej - od strony nieruchomości w Ł. przy ul. A nr 9, w terminie do dnia 31 grudnia 2012r.

Po raz kolejny organ wojewódzki decyzją z dnia [...], nr [...] uchylił w całości ww. rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Pismem z dnia 10 grudnia 2012r. Zastępca Dyrektora Archiwum Państwowego w Ł. poinformował, iż nie odnaleziono dokumentów dotyczących rozbudowy parterowego budynku mieszkalnego na posesji położonej w Ł. przy ul. A nr 7a oraz decyzji zatwierdzającej projekt budowlany dotyczący przedmiotowego budynku, oznaczonej [...] oraz innych dokumentów, dotyczących zabudowy przedmiotowej nieruchomości. Następnie pismem z dnia 27 grudnia 2012r. Zastępca Dyrektora Wydziału Urbanistyki i Architektury poinformował, że w zasobach archiwalnych brak jest projektu budowlanego dotyczącego rozbudowy parterowego budynku mieszkalnego na posesji położonej w Ł. przy ul. A nr 7, zgodnie z decyzją Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł.-S. Oddział Budownictwa [...] z dnia [...] wydaną dla inwestora M.S. i M.S.-K. oraz decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. – B., Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury, Ł., ul. B nr 10, zatwierdzającej projekt budowlany, dotyczący przedmiotowego budynku, oznaczony [...]. Pismem z dnia 11 kwietnia 2013r. Dyrektor Wydziału Infrastruktury zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. S., Oddział Budownictwa z dnia [...] o pozwoleniu na rozbudowę parterowego budynku mieszkalnego usytuowanego w Ł. przy ul. A nr 7, wydanej na rzecz M.S. i M. S.-K..

Postanowieniem z dnia [...], nr [...], organ I instancji zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie prawidłowości wykonania otworu okiennego (znajdującego się w pomieszczeniu łazienki) w ścianie granicznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej zlokalizowanej na nieruchomości w Ł. przy ul. A nr 7a.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], nr [...], stwierdził z urzędu nieważność decyzji wydanej przez Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. S., Oddział Budownictwa z dnia [...] o pozwoleniu na rozbudowę parterowego budynku mieszkalnego usytuowanego w Ł. przy ul. A nr 7. W toku postępowania odwoławczego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...]., nr [...]i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Prowadząc ponownie postępowanie, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], nr [...], orzekł o braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. S., Oddział Budownictwa z dnia [...] o pozwoleniu na rozbudowę parterowego budynku mieszkalnego usytuowanego w Ł. przy ul. A nr 7.

Organ odwoławczy decyzją z dnia [...], nr [...] uchylił w całości ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją z dnia [...], nr [...], Wojewoda [...]ki odmówił stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji wydanej przez Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. S., Oddział Budownictwa z dnia [...] o pozwoleniu na rozbudowę parterowego budynku mieszkalnego usytuowanego w Ł. przy ul. A nr 7.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie Wojewody [...].

Organ stopnia podstawowego postanowieniem z dnia [...]., nr [...], podjął zawieszone postępowanie administracyjne w sprawie prawidłowości wykonania otworu okiennego (znajdującego się w pomieszczeniu łazienki) w ścianie granicznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, zlokalizowanej na nieruchomości w Ł. przy ul. A nr 7a i wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, nakazał D.W. oraz G. W. likwidację okna oraz trwałe i nieuchylne wypełnienie materiałem o odporności ogniowej El 60 - otworu okiennego o wymiarach 0,60m x 1,06m, znajdującego się w pomieszczeniu łazienki, w ścianie granicznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, usytuowanym na nieruchomości w Ł. przy ul. A nr 7a, od strony nieruchomości w Ł. przy ul. A nr 9.

W toku postępowania odwoławczego organ II instancji pismem z dnia 30 października 2015r. wystąpił do Urzędu Miasta Ł., Departament Architektury i Rozwoju, Wydział Urbanistyki i Architektury oraz do Urzędu Miasta Ł., Departament Obsługi i Administracji, Wydział Obsługi Administracyjnej, Archiwum Zakładowe z prośbą o udzielenie informacji czy w zasobach archiwalnych znajduje się dokumentacja dotycząca: a) projektu budowlanego stanowiącego załącznik decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. S., Oddział Budownictwa z dnia [...], [...] b) wszelkich dokumentów dotyczących projektu rozbudowy, ostemplowanego przez Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej, Wydział Budownictwa i Architektury, Ł. – B., [...] c) wszelkich dokumentów dotyczących projektu z 1961r. lub z 1962r., wykonanego przez B.M., budowniczego uprawnionego.

Pismem z dnia 10 listopada 2015r. Dyrektor Wydziału Urbanistyki i Architektury poinformowała, iż w zasobach archiwalnych oraz nieprzekazanych do archiwum aktach spraw bieżących Wydziału Urbanistyki i Architektury w Departamencie Architektury i Rozwoju Urzędu Miasta Ł. brak jest jakichkolwiek dokumentów, dotyczących legalności wykonania przedmiotowego otworu okiennego. Następnie pismem z dnia 12 listopada 2015r. Zastępca Dyrektora Wydziału Zarządzania Kontaktami z Mieszkańcami poinformowała, iż w Archiwum Zakładowym Urzędu Miasta Ł. nie są przechowywane dokumenty Oddziału Budownictwa Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. – S., Wydziału Budownictwa i Architektury Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. – B.

Mając na uwadze powyższy stan faktyczny organ II instancji powołał się na art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a. – i wyjaśnił, że uchylając decyzje organu nadzoru budowlanego szczebla wojewódzkiego i powiatowego wyrokiem z dnia 1 października 2008r., sygn. akt II SA/Łd 212/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, iż w dalszym ciągu występują istotne braki w wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, a analiza prawna nie powinna się sprowadzać do przytaczania przepisów prawa. W sprawie pozostaje poza sporem, że na gruncie obowiązującego prawa w dacie budowy jak i obecnie, co do zasady ściany budynków znajdujące się w granicy z inną nieruchomością nie powinny mieć otworów okiennych. Jednak z dokumentów i z protokołu oględzin nieruchomości z dnia 1 sierpnia 2003r. wynika, że w rzucie przyziemia projektu budynku zaprojektowane jest okno łazienki, bez podania wymiarów. Te kwestie w ocenie sądu zostały pominięte przez organ w zaskarżonej decyzji. Jeżeli była jakakolwiek decyzja (zatwierdzenie projektu budowlanego) zezwalające na postawienie ściany w granicy z oknem, nawet wadliwe, to jeżeli nie została wyeliminowana z obrotu prawnego to tworzy ona dla skarżącego podstawę dla istniejącego stanu rzeczy na nieruchomości.

Dalej organ odwoławczy przypomniał, że przedmiotem omawianego postępowania jest prawidłowość wykonania otworu okiennego o wymiarach 60cm x108cm, wykonanego w pomieszczeniu łazienki, w ścianie granicznej w budynku mieszkalnym, jednorodzinnym, zlokalizowanym na nieruchomości w Ł. przy ul. A nr 7. Sporne okno stanowi część rozbudowanego budynku mieszkalnego, zrealizowanego na podstawie pozwolenia Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. S., Oddział Budownictwa z dnia [...] W aktach sprawy znajduje się kserokopia potwierdzona za zgodność z oryginałem projektu budowlanego rozbudowy przedmiotowego budynku, opatrzonego prezentatą Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej, Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury [...], poświadczającej fakt zatwierdzenia omawianej dokumentacji technicznej przez właściwy organ. W projekcie tym przewidziano istnienie otworu okiennego stanowiącego przedmiot postępowania.

Zdaniem organu II instancji, w toku postępowania odwoławczego podjęto wszelkie czynności, zmierzające do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, jednakże w żadnych zasobach archiwalnych nie odnaleziono poszukiwanej dokumentacji, dotyczącej przedmiotowego budynku. W analizowanej sprawie organy nadzoru budowlanego dysponują kserokopią potwierdzoną za zgodność z oryginałem projektu budowlanego rozbudowy przedmiotowego budynku, opatrzonego prezentatą Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej, Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury [...], który przewidywał otwór okienny w pomieszczeniu łazienki. Żadna ze stron w toku prowadzonego postępowania nie podważała wiarygodności wskazanej powyżej kserokopii.

W związku z tym organ II instancji uznał, że nie ma dowodów na okoliczność stwierdzenia samowoli budowlanej przy wykonaniu otworu okiennego. W tej sytuacji w ocenie organu odwoławczego dalsze prowadzenie postępowania w przedmiocie otworu okiennego o wymiarach 0,60m x 1,06m, znajdującego się w pomieszczeniu łazienki w ścianie granicznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, usytuowanym na nieruchomości w Ł. przy ul. A nr 7a, od strony nieruchomości w Ł. przy ul. A nr 9, jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., a zatem uzasadnione jest uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania objętego tą decyzją.

Na ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożyła M.K.–S., obrazę przepisów postępowania, tj.

a) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegającą na:

- zaniechaniu przez [...]kiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie i wydaniu rozstrzygnięcia z pominięciem istotnych okoliczności sprawy, w tym w szczególności faktu wielokrotnego kwestionowania przez M.K.- S. wiarygodności naniesionego otworu okiennego na projekt budowlany rozbudowy przedmiotowego budynku, opatrzony prezentatą Prezydium dzielnicowej Rady Narodowej, Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury [...] (m.in. zarzut braku obmiarowania ww. otworu okiennego na przedłożonym projekcie) i wydaniu całkowicie dowolnej decyzji administracyjnej, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie organu odwoławczego, jako organu meritii wymaga szczególnej staranności w podejściu do materiału dowodowego i jego oceny, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący;

- zaniechaniu przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania w kierunku ustalenia, czy przepisy powszechnie obowiązującego prawa obowiązujące w dacie powstania budynku, dacie rozbudowy, dacie powstania otworu okiennego, jak również obecnie pozwalały na sytuowanie ścian z otworem okiennym w granicy nieruchomości, przy jednoczesnym braku skutecznego jurydycznie zakwestionowania prawidłowo wywiedzionego i obszernie uzasadnionego stanowiska Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. zawartego w uzasadnieniu decyzji Organu l instancji;

b) art. 107 § 3 k.p.a. polegającą na sporządzeniu decyzji administracyjnej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego bez należytego uzasadnienia faktycznego, tj. z pominięciem wskazania faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których odmówił wiarygodności innym dowodom oraz braku uzasadnienia prawnego tj. wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji wraz z przytoczeniem przepisów prawa, w sytuacji, gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 25 maja 2005r., sygn. akt II SA/Łd 1066/04 uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego obu instancji z uwagi na brak odniesienia do przepisów techniczno- budowlanych, obowiązujących w dacie budowy obiektu i obowiązujących aktualnie;

c) art. 105 § 1 k.p.a., polegającą na niewłaściwym uznaniu, iż w sprawie niniejszej zachodzi bezprzedmiotowość wydania rozstrzygnięcia, polegająca na braku materialnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego, podczas gdy na gruncie przepisów ustawy Prawo Budowlane, tj. przepisów art. 50 i 51 bezprzedmiotowość postępowania zachodzi w sytuacji, gdy nie doszło do naruszenia przepisów i wykonane roboty budowlane są zgodne ze sztuką budowlaną i obowiązującymi normami, gdyż brak jest w takim przypadku podstaw do rozstrzygania o istocie postępowania naprawczego i wydawaniu decyzji w przedmiocie nałożenia jakichkolwiek obowiązków na inwestora podczas, gdy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie przeprowadził stosownej analizy we wskazanym zakresie.

Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania, a ponadto o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 p. p. s. a.). Po myśli art. 134 § 1 p. p. s. a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, konieczne było wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, wobec tego, iż naruszała ona prawo.

W pierwszej kolejności wskazać jednak należy na prawomocne wyroki tutejszego Sądu z dnia 25 maja 2005r., sygn.akt II SA/Łd 1066/04 oraz z dnia 1 października 2008r., sygn.akt II SA/Łd 212/08, które uchylały poprzednio wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów administracji. Stosownie natomiast do treści art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez pojęcie "ocena prawna" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena prawna dotyczyć może również samej wykładni prawa procesowego. Zwrot normatywny "w sprawie" wskazuje natomiast na tożsamość przedmiotu oceny prawnej określonego orzeczenia sądowego oraz przedmiotu skargi sądowej, która dotyczy szeroko rozumianej sprawy administracyjnej, pozostającej w zakresie właściwości organów administracji publicznej. (por. T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 472 i 473).

Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, bez względu na poglądy prawne wyrażane w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1998r., sygn.akt I SA 977/98, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 44656, z dnia 22 marca 1999r., sygn.akt IV SA 527/97 Lex nr 47275)

W rozpoznawanej sprawie oznacza to po pierwsze, że kontrola zaskarżonych rozstrzygnięć organów administracji dokonywana była na gruncie regulacji art. 66 ustawy Prawo budowlane, po wtóre konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego odnosiła się do analizy przepisów art. 277 i 278 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz.U. nr 34, poz. 216) w kontekście posiadanej przez właściciela obiektu dokumentacji budowlanej, z naniesionym otworem okiennym w ścianie zlokalizowanej w granicy nieruchomości. Jednocześnie przesądzono, że "jeżeli była jakakolwiek decyzja (zatwierdzenie projektu budowlanego) zezwalające na postawienie ściany w granicy z oknem, nawet wadliwa, to jeżeli nie została wyeliminowana z obrotu prawnego to tworzy ona dla skarżącego podstawę dla istniejącego stanu rzeczy na nieruchomości." (str. 10 uzasadnienia wyroku z dnia 1 października 2008r.)

Konstatacja wspomniana doprowadziła zaś organ odwoławczy do wniosku o bezprzedmiotowości postępowania w niniejszej sprawę w związku z posiadanym przez inwestora pozwoleniem na budowę oraz "ostemplowaną" przez organ administracji kopią projektu budowlanego, przewidującego okno w ścianie szczytowej rozbudowywanego budynku i jego umorzenia w oparciu o treść art. 105 § 1 k.p.a.

Stanowisko to uznać należy zaś za co najmniej przedwczesne w świetle materiału dowodowego, zgromadzonego w nadesłanych do kontroli sądowej aktach administracyjnych. Jego analiza prowadzi bowiem do wniosku, że dokonana przez organ odwoławczy ocena dowodów, narusza zasadę określoną w art. 80 k.p.a., gdyż jest wybiórcza i sprzeczna z zasadami logiki.

Jest bowiem niewątpliwe, że na rozbudowę budynku, położonego w Ł. przy ul. A nr 7 udzielone zostało pozwolenie na budowę z dnia [...] nr [...]. Nie ma jednak żadnych podstaw, by przedłożoną przez obecnego właściciela nieruchomości kopię projektu budowlanego, opatrzonego sygnaturą innego organu ([...]) z adnotacją o poprawkach naniesionych na projekt, zgodnie ze stanem istniejącym, opatrzonych datą "[...]." traktować jako projekt, na realizację którego zezwolono wspomnianą decyzją o pozwoleniu na budowę. Powodu tego nie znalazł zresztą również organ administracji architektonicznej, prowadząc postępowanie nieważnościowe, odnoszące się do decyzji z dnia [...]. Odmawiając stwierdzenia nieważności wspomnianej decyzji wskazał bowiem, że nie ma podstaw do uznania, iż dokumenty te stanowią integralną całość, a przedłożony projekt stanowi załącznik graficzny do decyzji o pozwoleniu na budowę. Z tej też przyczyny organ uznając, iż nie ma podstaw do oceny, iż decyzją wspomnianą rażąco naruszono prawo, odmówił stwierdzenia jej nieważności.

Również zapisy w dzienniku budowy nie potwierdzają tezy o legalnym usytuowaniu okna w ścianie granicznej. Analiza wpisu z dnia 19 lipca 1956r. o treści "Mury elewacji frontowej, i szczytu, do wysokości dwóch metrów, wraz z otworem okiennym, do stropu zostały wymurowane 0,41 m grub." (pisownia oryginalna) nie stanowi dowodu, że wykonany wówczas otwór okienny znajdował się w ścianie szczytowej. Wręcz przeciwnie – skoro jest niewątpliwe, że wykonana ściana frontowa posiadała okno, zaś zapis w dzienniku budowy wspomina o elewacji fontowej, szczycie i oknie, używając liczby pojedynczej, to wydaje się oczywiste, że odnosi się do okna w ścianie frontowej. W przeciwnym razie (przyjmując za wyznacznik tak rozumiane zapisy w dzienniku budowy) należałoby wnioskować, że brak było zgody na usytuowanie okna w ścianie frontowej budynku.

Przywoływane wielokrotnie w niniejszej sprawie uregulowania rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928r. przewidywały w art. 277 i 278 zasady sytuowania nowych budynków w sąsiedztwie granic nieruchomości. Co do zasady, budynki ogniotrwałe, posiadające od strony granicy otwory, prowadzące do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi winny znajdować się w odległości 4 m od granic, zaś nie posiadające tychże tworów – 3 metry (art. 277 ust. 1 lit b i c). Odległości te nie miały zastosowania w przypadku, gdy było prawnie zagwarantowane niezabudowanie przyległej działki do odległości, wymaganych dla poszczególnych budynków w myśl art. 279 i 280 (art. 277 ust.2). Gdy natomiast szczupłe rozmiary działek stały na przeszkodzie zachowaniu powyższych odległości, budynki mogły być wznoszone bezpośrednio przy granicy sąsiadów w przypadku ich zbliźniaczenia z jednocześnie wznoszonym budynkiem na działce sąsiedniej i uznania za jedną całość (art. 278 lit a) albo też bez jednoczesnej zabudowy w granicy działki sąsiedniej z zapewnieniem pokrycia ogniotrwałego i muru ogniotrwałego bez otworów i próżni o grubości co najmniej jednej cegły, wyprowadzonego 30 cm ponad dach (art.278 lit b).

Jak z powyższego wynika, w rozpoznawanej sprawie, możliwość usytuowania okna w ścianie granicznej mogłaby wchodzić w grę jedynie przy zastosowaniu regulacji z art. 278 ust 2 tj. przy prawnym zagwarantowaniu niezabudowania przyległej działki na głębokość 12 metrów w przypadku budynków nieogniotrwałych i 30 m w przypadku budynków otwartych, służących do przechowywania siana, słomy i innych materiałów łatwopalnych (art. 279) lub też 3 m w przypadku budynków ogniotrwałych (art. 280).

Żaden ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów nie potwierdza, by wymagane przez powyższe przepisy "prawne zagwarantowanie" zabudowy na działce sąsiedniej kiedykolwiek istniało. W świetle treści aktów notarialnych nabycia udziałów w nieruchomości sąsiedniej, oznaczonej wówczas numerem 582, (nabytej w połowie przez M. i F.T., w połowie natomiast przez K.J. bez jakichkolwiek obciążeń i ograniczeń) oraz jej niewielkiej powierzchni (805 m2), wydaje się to wręcz nieprawdopodobne.

W tym kontekście trudno czynić złożenie, że udzielone pozwolenie na budowę z dnia [...], wbrew obowiązującej regulacji prawnej zezwalało na usytuowanie okna w ścianie granicznej nieruchomości. Jak natomiast wyżej wskazano, treści projektu budowlanego, w oparciu o który wspomniana rozbudowa miała być prowadzona, nie można odtwarzać w oparciu o projekt sporządzany najwcześniej w 1962 (wspomniana adnotacja z dnia 13 lutego 1962r. – jedyna data pewna jego sporządzenia). Nie jest natomiast znana treść rozstrzygnięcia (o ile takowe istniało), do którego projekt wspomniany się odnosił. Nieuprawniona jest też przeto teza, że na wykonanie (lub też ewentualnie zalegalizowanie) spornego okna, inwestor posiadał zezwolenie właściwego organu i jako taki podlega ochronie prawnej. Postępowanie nie jest zatem bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., bowiem jak słusznie podnosi strona skarżąca, istnieje przedmiot postępowania, co do którego organ winien władczo rozstrzygnąć.

Z tej też przyczyny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Z uwagi na niemerytoryczny charakter rozstrzygnięcia organu odwoławczego, brak było przy tym możliwości skontrolowania decyzji organu I instancji, gdyż naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania, określoną w art. 15 k.p.a. Godzi się wszakże przypomnieć, że wydawane w rozpoznawanej sprawie, prawomocne wyroki tutejszego Sądu odnosiły się do analizy stanu faktycznego na gruncie przepisu art. 66 ustawy Prawo budowlane. Jak wynika z ich motywów, wyjaśnienie elementów stanu faktycznego i ich ocena, winny odnosić się do przesłanek wynikających z tych przepisów.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej ich zwrot w kwocie równej uiszczonemu przezeń wpisowi sądowemu (500 zł.), wynagrodzeniu pełnomocnika, będącego adwokatem, ustalonemu na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r., poz. 1800) na kwotę 480 zł. oraz opłacie od pełnomocnictwa (17 zł.).

Prowadząc ponownie postępowanie odwoławcze, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. merytorycznie rozpozna sprawę i podejmie rozstrzygnięcie, kierując się sformułowanymi wyżej poglądami.

IB