Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 711/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2009-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 8 i art. 18 ust. 2, art. 3 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 2 pkt 2, art. 15 ust. 2, art. 3 i art. 4
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz asesor sądowy Ewa Kruppik – Świetlicka Protokolant po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 04 lutego2009r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] nr [... w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych za 2007 rok oraz odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej 1. oddala skargę, 2. zasądza z Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz adwokata G. H. kwotę 1.464,00 zł (jeden tysiąc czterysta sześćdziesiąt cztery złote) z tytułu zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

W dniu [...]. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w B. wpłynął wniosek J. D.

o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007. We wniosku tym producent rolny ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni [...] ha, uzupełniającej płatności obszarowej (JPO) do powierzchni grupy upraw podstawowych o łącznej powierzchni [...] ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) o łącznej powierzchni [...] ha. Przedmiotowy wniosek został poddany kontroli administracyjnej, która wykazała błąd polegający na tym, że producent zadeklarował do płatności zwierzęcej powierzchnię działek rolnych większą od powierzchni zadeklarowanych trwałych użytków zielonych (TUZ). W odpowiedzi na wystosowane w dniu [...] r. wezwanie do złożenia wyjaśnień producent złożył w dniu [...] r. korektę do wniosku, w której na działkach rolnych [...], [...], [...], [...], [...], oraz [...] dokonał zmiany grupy upraw z PZ na JPO.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. odmówił J. D. uzupełniających płatności obszarowych i nałożył 3-letnie sankcje ze względu na stwierdzone w trakcie kontroli administracyjnej przedeklarowanie wynoszące [...]%.

Od powyższej decyzji producent wniósł odwołanie. W uzasadnieniu podniósł, iż wypełnił wniosek w oparciu o wiedzę wynikającą z mediów. Wskazał, iż zgłaszając się w BP na wezwanie podpisał korektę wypełnioną przez pracownika. Podczas tej wizyty został poinformowany, że w wyniku przedmiotowej korekty utraci prawo do dopłat uzupełniających do wycofanych działek rolnych ale będzie mógł przenieść uprawy zielonek na inne działki rolne. Zdaniem odwołującego pracownik działał na jego szkodę. Producent zarzucił ponadto, iż osoba przyjmująca korektę nie poinformowała go o sankcjach wynikających z jej sporządzenia.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR

w T. decyzją z dnia [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości

i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W dniu [...] r. w Biurze Powiatowym w Brodnicy została przeprowadzona rozprawa administracyjna, na którą stawił się J. D.

z małżonką oraz pracownik organu E. G. Ze złożonych przez stronę jak i świadków W. D. oraz E. G. wyjaśnień sporządzone zostały protokoły.

Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego w B. przyznał J. D. Jednolitą Płatność Obszarową w pełnej wysokości i odmówił uzupełniających płatności obszarowych ze względu na stwierdzoną w kontroli administracyjnej różnicę wynoszącą [...]%.

Od powyższej decyzji producent odwołał się. Wyjaśnił, iż błędy popełnione podczas wypełniania wniosku wynikały z wiedzy jaką wówczas posiadał. Wskazał, iż rozumiał, iż płatności zwierzęce przysługują rolnikom posiadającym przeżuwacze i uprawiającym trawy z domieszką koniczyn na trwałych użytkach zielonych oraz gruntach ornych, z przeznaczeniem na paszę dla tych zwierząt. Producent podkreślił, że kiedy dowiedział się o konieczności utrzymywania gruntów przez okres pięciu lat zdecydowany był dostosować się do powyższej zasady, mimo, iż ten sposób użytkowania odbiegał od dotąd stosowanych w jego gospodarstwie.

Ponadto zauważył, iż stawiając się na wezwanie do złożenia wyjaśnień poinformował pracownika organu o niezrozumieniu treści ww. pisma. Dodał, iż pracownik organu poinformowała jego i małżonkę, że muszą złożyć korektę do wniosku, a następnie przystąpiła do jej własnoręcznego sporządzenia, nie informując wnioskodawcy zarówno o powodach jak i skutkach jej złożenia. Producent zaznaczył, iż podpisał ww. korektę gdyż dla niego słowo korekta miało wydźwięk wyłącznie pozytywny, a poza tym nie podejrzewał żadnego zagrożenia

z tytułu jej sporządzenia. Na koniec strona wyjaśniła, iż błędy popełnione w dniu składania wniosku były nieświadome, wynikały bowiem z braku dostatecznych informacji o zasadach przyznawania płatności PZ.

Decyzją z dnia [...]. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnienie wskazał, że podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności bezpośrednich jest ustawa z dnia 26. stycznia 2007 roku o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.), która na mocy art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008r.

o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 44, poz. 262) otrzymała brzmienie

"o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego". Ponadto art. 4 powołanej ustawy zmieniającej wskazuje, iż do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej, o których mowa w ustawie wymienionej w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Organ wyjaśnił, że rolnikowi na podstawie art. 7 ust. 2 ww. ustawy, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw zielonych (płatność zwierzęca), chmielu: innych roślin (grupa upraw podstawowych). Szczegółowe warunki niezbędne do spełnienia dla otrzymania przez wnioskodawcę płatności zwierzęcych oraz płatności uzupełniających do powierzchni upraw podstawowych reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych uzupełniającą płatnością oraz szczegółowych warunków

i trybu przyznania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309, ze zm.). Zgodnie z § 4 ust. 1 powyższego rozporządzenia płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006r. był posiadaczem bydła lub owiec lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach

o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006 r. rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych. Natomiast ust. 2 § 4 powyższego rozporządzenia wskazuje, że płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1, przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) i współczynnika 0,3 oraz nie większej niż powierzchnia trwałych użytków zielonych lub powierzchnia upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, do której została przyznana płatność w roku 2006.

Dyrektor zaznaczył, że sam fakt posiadania przez producenta rolnego zwierząt nie oznacza przyznania płatności zwierzęcej. W tym celu producent rolny składając wniosek w przewidzianym prawem terminie winien w sekcji VII wniosku dotyczącego oświadczenia o sposobie wykorzystania działek rolnych wpisać grupę upraw PZ, natomiast w sekcji VI wniosku wskazać powierzchnię gruntów rolnych na działce ewidencyjnej przeznaczoną pod trwałe użytki zielone. Organ zauważył, że wyczerpującą informację w zakresie warunków niezbędnych do ubiegania się

o płatności zwierzęce oraz sposobu wypełnienia wniosku obszarowego w tym zakresie zawierała instrukcja do wypełniania wniosku, z którą producent wypełniając wniosek winien był się zapoznać.

Organ odwoławczy podkreślił, że producent ubiegając się o płatność zwierzęcą do działek rolnych o identyfikatorach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] powierzchnię trwałych użytków zielonych zadeklarował jedynie na działce rolnej [...] oraz [...]. W odpowiedzi na wezwanie wystosowane przez organ I instancji do złożenia wyjaśnień, producent dokonał zmiany deklaracji na działkach [...], [...], [...], [...], [...], oraz [...] z grupy upraw PZ na JPO.

Następnie organ wskazał, że jak wynikało z zeznań pracownika organu E. G. podczas składania przedmiotowej korekty, wyjaśniła ona na czym polega deklaracja grupy upraw PZ, konsekwencje zmiany grupy upraw PZ na JPO oraz co należy rozumieć przez trwałe użytki zielone. Zdaniem organu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy świadczy, iż pracownik organu podczas przyjmowania korekty ustalał stan faktyczny działek zadeklarowanych jako PZ, co z resztą potwierdziła W. D.

Dyrektor podkreślił, że nie bez znaczenia w przedmiotowej sprawie pozostają zeznania świadka W. D., (potwierdzone przez stronę postępowania), stwierdzające fakt, iż działki na których dokonano zmiany z PZ na JPO tj. działki

nr [...], [...], [...], [...] w latach [...]-[...] podlegały płodozmianowi. Z zeznań świadka wynikało, że na przedmiotowych działkach zastosowany był płodozmian również po złożeniu korekty.

Ustosunkowując się do podnoszonych w odwołaniu okoliczności wypełnienia przez pracownika organu korekty wniosku Dyrektor stwierdził, iż udzielenie technicznej pomocy przy wypełnieniu korekty nie świadczy, że strona nie miała wpływu na jej treść. Ponadto organ podkreślił, iż przedmiotowa korekta miała na celu ustalenie faktycznego sposobu użytkowania gruntów i jej niezłożenie skutkowałoby nie tylko wykluczeniem działek rolnych, których dotyczyły błędy z płatności zwierzęcej, ale również z jednolitej płatności obszarowej, tym samym sankcje byłyby znacząco wyższe.

Dyrektor wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej oraz płatności cukrowej organ administracji publicznej udziela stronom, na ich żądanie niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych

i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Organ wskazał, że z analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż pracownik organu udzielił stronie wyjaśnień dotyczących skutków zmiany deklaracji.

Na koniec Dyrektor podkreślił, że obowiązujące normy prawa mają charakter bezwzględnie obowiązujący, nie dają możliwości jakiegokolwiek złagodzenia sankcji czy też odstąpienia od ich wymierzenia, a podstawą do ich wymierzenia jest tylko

i wyłącznie niezgodność danych zawartych we wniosku ze stanem ustalonym w toku postępowania.

W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie w całości decyzji organów administracyjnych obu instancji, stwierdzenie nieważności korekty z dnia [...]. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, iż wniosek o przyznanie płatności na rok 2007 został wypełniony przez jego żonę, W. D. Podkreślił, iż w trakcie wypełniania przedmiotowego wniosku otrzymali informację o zmianie zasad przyznawania płatności zwierzęcej, tzn., że płatność ta będzie przyznawana również do upraw traw na gruntach sklasyfikowanych jako grunty orne. Producent podniósł, iż zarówno w artykule, którego kopia została załączona do skargi jak i audycji radiowej nie było mowy o konieczności utrzymania traw na gruntach ornych zgłoszonych do płatności PZ przez okres 5 lat

W dalszej części skargi strona opisała przebieg wizyty jaką złożyła wraz

z żoną w Biurze Powiatowym w B. w odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień. Skarżący podniósł m.in., iż poinformował pracownika Biura Powiatowego o braku zrozumienia wezwania, na co ten wziął ww. pismo i zaczął pytać o wskazane w wezwaniu działki. Producent zarzucił, iż pracownik organu świadomie działał na jego niekorzyść, wykorzystując stanowisko służbowe i korzystając z niskiej znajomości prawa strony w zakresie przyznawania płatności PZ. Skarżący zarzucił ponadto pracownikowi przyjmującemu przedmiotową korektę – E. G., iż ta naraziła go na poważne straty finansowe i utratę dobrego imienia. Podniósł, iż pracownik organu nie poinformował go zarówno o przyczynie wezwania i wskazania błędów we wniosku, jak i o tym, iż jedynym rozwiązaniem w sytuacji w jakiej się znalazł było dostosowanie się do wymogów przepisów i pozostawienie upraw traw na gruntach ornych na okres 5 lat. Skarżący zarzucił, iż pracownik sam sporządził korektę nie informując w jaki sposób to czyni, wreszcie nie informując o skutkach podpisania korekty.

Na koniec producent zarzucił naruszenie art. 6, art. 7 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela, a nadto naruszenie art. 8 oraz 9 K.p.a. wskazując, iż zasada wyrażona w ostatnim przepisie została naruszona

w całości.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności

z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przez organy przepisów prawa zarówno materialnego, jak i procesowego w stopniu, który mógłby implikować uchylenie zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.

Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej do Sądu decyzji wskazać trzeba, iż rozstrzygnięcie sporu w niniejszej sprawie uzależnione jest od udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy skarżącemu przysługiwały płatności zwierzęce.

Przede wszystkim stwierdzić należy, że płatności zwierzęce związane są ściśle

z trwałymi użytkami zielonymi, zwanymi dalej TUZ, które to w myśl art. 2 pkt 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych

w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30 kwietnia 2004 r. ze zm.), do którego odsyła ustawodawca krajowy w art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.), zwanej dalej ustawą o płatnościach, stanowi, że "trwałe użytki zielone": oznaczają grunt zajęty pod uprawę traw lub innych upraw zielnych naturalnych (samosiewnych) lub powstałych w wyniku działalności rolniczej (zasianych), niewłączony do płodozmianu w gospodarstwie przez pięć lat lub dłużej, z wyłączeniem gruntu objętego systemami ugorowania zgodnie z art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 1251/1999(7), gruntu objętego systemami ugorowania zgodnie z art. 54 ust. 2 i art. 107 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, obszarów ugorowanych zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 2078/92(8) oraz obszarów ugorowanych zgodnie z art. 22-24 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999(9).

Skarżący składając wniosek o przyznanie płatności zwierzęcych w dniu [...]r. nie zadeklarował w stosunku do spornych działek, że znajdują się na nich trwałe użytki zielone. We wniosku wskazał, że tylko na dwóch działkach [...] i [...] znajdują się trwałe użytki zielone, natomiast na pozostałych działkach zgłoszonych do płatności zwierzęcej PZ takich użytków nie było.

Prowadzone postępowanie wykazało w sposób niebudzący wątpliwości, że sporne działki obejmował płodozmian. Przyznał to sam skarżący, jak i jego żona. Świadczy o tym treść skargi, w której skarżący stwierdza, że żona, która wypełniała wniosek zapoznała się z instrukcją jego wypełnienia (skarżący otrzymał instrukcję wraz z wnioskiem do wypełnienia w marcu 2007 r.). Z instrukcji tej jasno wynikało, że płatności zwierzęce PZ przysługują do działek sklasyfikowanych jako trwałe użytki zielone. Instrukcja zawierała też definicję TUZ, wskazującą wyłączenie takich gruntów z płodozmianu przez okres 5 lat. Składając wniosek w maju 2007 r. skarżący zatem winien mieć świadomość, że płatności zwierzęce przysługują tylko w stosunku do działek sklasyfikowanych jako trwałe użytki zielone. Z dalszej części skargi wynika zaś, że skarżący był świadom zasad przyznawania płatności zwierzęcych, liczył jedynie na zmianę przepisów: "zaczęły docierać do nas sygnały o zmianie zasad przyznawania płatności zwierzęcych, a mianowicie o tym, że płatności te będą przysługiwały również do upraw traw na gruntach sklasyfikowanych jako grunty orne". Płodozmian na spornych działkach potwierdziła także żona skarżącego zeznając na rozprawie administracyjnej w dniu [...] r., że "Po złożeniu wniosku, a jeszcze przed otrzymaniem wezwania w bliżej nieokreślonym terminie wiedziałam już, że deklarując grupę upraw PZ, trzeba będzie zrezygnować z płodozmianu przez okres 5 lat".

Istotne w stanie faktycznym sprawy jest to, że skarżący składając wniosek

o przyznanie płatności zwierzęcych do spornych działek nie deklarował na nich trwałych użytków zielonych.

Analiza treści art. 3 i 4 rozporządzenia Komisji Nr 796/2004 wskazuje, iż normodawca wspólnotowy uzależnia istnienie trwałych użytków rolnych od złożenia w tym zakresie deklaracji, czyli złożenia wniosku o płatności z oświadczeniem, że dane działki będą użytkowane jako trwałe użytki zielone przez okres nie krótszy niż 5 lat. Oczywiście - oświadczenie takie musi być zgodne ze stanem rzeczywistym.

Wniosek o przyznanie płatności na podstawie z art. 18 ust. 2 ustawy

o płatnościach składa się w terminie od 15 marca do 15 maja roku, którego dotyczy płatność. Z ust. 3 tego artykułu wynika, że termin ten nie podlega przywróceniu. Zgodnie zaś z art. 15 ust. 2 rozporządzenia Komisji Nr 796/2004 poprawki do pojedynczych wniosków mogły być właściwym organom najpóźniej zadeklarowane do dnia 31 maja.

W kontekście zaistniałego sporu przywołać również trzeba treść art. 21 ust. 1 omawianego rozporządzenia, z którego to wynika, że poza przypadkami działania siły wyższej oraz sytuacjami wyjątkowymi, o których mowa w art. 72, złożenie wniosku pomocowego zgodnie z niniejszym rozporządzeniem po wyznaczonym terminie będzie prowadziło do zmniejszenia o 1 % na każdy dzień roboczy kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby wniosek został złożony w terminie. [...] Jeśli opóźnienie będzie wynosiło ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek nie zostanie przyjęty.

Zauważyć jednocześnie należy, że w myśl art. 21a rozporządzenia, który to odnosi się do sytuacji, gdy dane państwo po raz pierwszy stosuje płatności, normodawca wspólnotowy także ustalił maksymalny termin opóźnienia w złożeniu wniosku na 25 dni. Po upływie tego terminu (terminu opóźnienia), wniosek nie zostanie przyjęty, a zgłaszającemu się rolnikowi nie będą przysługiwać uprawnienia do płatności.

Tym samym ostatecznym terminem na skuteczne złożenie wniosku o przyznanie płatności zwierzęcych wraz z deklaracją działek do trwałych użytków zielonych był [...] r.

Tak więc nawet gdyby uznać możliwość skorygowania wniosku przez skarżącego poprzez złożenie oświadczenia, że na spornych działkach będą trwałe użytki zielone, to i tak oświadczenie takie w świetle przywołanych przepisów oraz daty dokonania korekty ([...] r.) byłoby nieskuteczne.

Godzi się także zauważyć, że skarżący dysponując instrukcją wypełniania wniosków winien mieć pełną wiedzę na temat terminów ich składania. Na str. 2 tego dokumentu znajdują się bowiem zapisy odnoszące się do: terminu składania wniosków, terminu ich zmiany, konsekwencji opóźnienia oraz wskazany został końcowy termin skutecznego złożenia wniosku o płatności.

W konsekwencji powyższego nie mają istotnego znaczenia dla sprawy podnoszone przez skarżącego argumenty dotyczące błędów proceduralnych popełnionych – zdaniem skarżącego – przez organ pierwszej instancji w trakcie wyjaśniania w wyniku wezwania nieprawidłowości w złożonym wniosku.

Na marginesie odnotować też warto, że obowiązkiem pracownika organu było ustalenie stanu faktycznego istniejącego w zakresie spornych działek, a konkretnie – sposobu ich użytkowania. Obowiązek ten wynika z zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz przepisów regulujących postępowanie dowodowe. Pracownik organu pierwszej instancji – jak słusznie zauważa organ odwoławczy – nie mógł sugerować ujęcia we wniosku nieistniejącego stanu faktycznego w celu uniknięcia sankcji. Przedstawiciel organu nie może nakłaniać strony postępowania administracyjnego do składania oświadczenia niezgodnego ze stanem faktycznym. Obowiązkiem organu zgodnie z art. 7 Kpa jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, za niedopuszczalne należy zaś uznać jego zniekształcenie.

Natomiast, jeśli chodzi o naruszenie art. 9 Kpa, to wypada zauważyć, że na gruncie przepisów o płatnościach norma ta uległa modyfikacji bowiem ustawodawca w art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach przyjął, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, pomocy do rzepaku oraz pomocy do plantacji trwałych organ administracji publicznej udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Z powołanego unormowania wynika zatem, że pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków organ dokonuje wyłącznie na żądanie strony ubiegającej się o przyznanie płatności, nie czyni tego z urzędu. Zdaniem Sądu ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, ażeby doszło w sprawie do naruszenia przepisu art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach. Podkreślić wypada, że skarżący w trakcie toczącego się postępowania, posiadając informacje prasowe i radiowe o potencjalnej zmianie zasad przyznawania płatności zwierzęcych, nie zgłosił się do organu z żądaniem udzielenia informacji co do warunków przyznawania płatności zwierzęcych.

Rozważając teoretycznie, nawet gdyby uznać, że wystąpił w sprawie brak pełnej informacji ze strony organu odnośnie stosowania sankcji, w kontekście zastanego stanu rzeczywistego, z którego to wynikało, że sporne działki obejmował płodozmian zarówno przed dokonaniem korekty, jak i po niej oraz treści przepisów normujących terminy składania wniosków, to i tak naruszenie procedury w tym zakresie nie miałoby wpływu na wynik sprawy. Stwierdzić bowiem należy, że nałożenie sankcji

w stanie faktycznym sprawy było obligatoryjne.

W kontekście zaprezentowanej argumentacji Sąd uznał skargę za niezasadną

i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. W przedmiocie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 i 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 2 ust. 3, § 6 oraz § 19 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku

w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

s. D. Dudra s. H. Adamczewska-Wasilewicz as. sąd. E. Kruppik-Świetlicka