Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2225/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6349 Inne o symbolu podstawowym 634
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Prezes Instytutu Pamięci Narodowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 690
law: Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych - tekst  jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), Sędziowie asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Ref. staż. Natalia Berkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi C. O. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia spełnienia warunków do ubiegania się o status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 2225/18

UZASADNIENIE

Prezes Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu decyzją Nr [...] z [...] lipca 2018 r. utrzymał w mocy decyzję własną z [...] czerwca 2018 r. odmawiającą potwierdzenia, że C. O. spełnia warunki o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych.

Decyzja była wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej.

Wnioskiem z dnia 12 stycznia 2018 r. C. O. zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie spełnienia warunków, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 690), zwanej dalej ustawą o działaczach opozycji.

Po rozpatrzeniu wniosku Prezes IPN wydał decyzję z [...] czerwca 2018 r. o odmowie potwierdzenia spełnienia warunków.

C. O. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wyjaśnił, że nigdy nie był współpracownikiem SB, a jego kontakty ograniczały się do czterokrotnego stawiennictwa w KWMO na wezwania, które do niego kierowano i dołączył kserokopie wezwań.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (zwany dalej Prezesem IPN) przytoczył treść art. 4 i art. 5 ustawy o działaczach opozycji status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Organ wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonej kwerendy w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej odnaleziono m.in. następujące zapisy archiwalne dotyczące C. O.:

1) kartę [...] z kartoteki odtworzeniowej WUSW [...] z której wynika, że w dniu [...] grudnia 1981 r. C. O. s. E. ur. [...] maja 1952 r. został zarejestrowany przez [...] jako tajny współpracownik (TW) ps. "[...]". W dniu [...] lutego 1985 r. wyeliminowany z czynnej sieci agenturalnej; w dniu [...] stycznia 1985 r. teczkę personalną złożono w archiwum [...] do numeru [...];

2) kartę z dziennika archiwalnego działu [...] z której wynika, że w dniu [...] czerwca 1985 r. dokumenty dot. TW ps. "[...]" zarejestrowanego przez Wydział [...] do numeru [...] zostały złożone w archiwum do numeru [...]; na karcie w rubryce: "Ilość tomów" widnieje zapis: "1 1";

3) kartę z dziennika rejestracyjnego WUSW [...] z której wynika, że w dniu [...] grudnia 1981 r. do numeru [....] został zarejestrowany przez Wydział [...] WUSW [...] TW ps. "[...]"; w dniu [...] czerwca 1985 r. zdjęty z ewidencji; materiały złożono do archiwum do numeru [...];

4) kartę [...] z kartoteki rejestracyjnej WUSW [...] z której wynika, że C. O. s. E. ur. [...] maja 1952 r. w dniu [...] grudnia 1981 został pozyskany do współpracy na zasadzie dobrowolności w charakterze tajnego współpracownika ps. "[...]"; w dniu [...] grudnia 1981 r. zarejestrowany przez Wydział [...] WUSW [...] do numeru [...]; wspÓłpraC

zakónczónó

wndniu [...] maja

] 985 r.; w dniu [...] czerwca 1985 r. materiały złożono w archiwum Wydz. "C" WUSW [...] do numeru [...];

5) informacje o osobie z komputerowego zbioru danych byłej Służby Bezpieczeństwa (ZSKO), z której wynika, że Pan C. O. s. E. był zarejestrowany jako tajny współpracownik, materiały archiwalne numer [...] złożono w WUSW [...]Pion C.

Organ wyjaśnił, że wpis do dziennika rejestracyjnego był ostatnim etapem rejestracji, po uprzednim zatwierdzeniu werbunku przez przełożonych. Wpis danej osoby do ewidencji organów bezpieczeństwa państwa w połączeniu z pochodzącą z tej ewidencji informacją o założeniu dla tej osoby teczki pracy i teczki personalnej (których oryginały zostały zniszczone) wskazują, że rejestracja nie była pozorna, a osoba ta podejmowała działania w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji.

Organ podkreślił, że W. F. i F.M. w rozdziale "Akta agenturalne w pracy historyka" zamieszczonym w książce "Wokół teczek bezpieki - zagadnienia metodologiczno- źródłoznawcze", red. F.M., IPN, Kraków 2006 r., s. 314 wskazali między innymi "Te bardzo sformalizowane i wieloetapowe procedury, w których udział musiało brać wiele osób (w przypadku zwykłego funkcjonariusza potrzebował on zwykle akceptację dwóch - trzech swoich przełożonych; pominięto tu całkowicie rolę i zadanie ewidencji w procesie pozyskiwania TW), zasadniczo uniemożliwiają sytuację, w której ktoś nieświadomie zostałby zarejestrowany jak agent w sieci agenturalnej". Ponadto F. M. we wprowadzeniu do ww. publikacji IPN (s. 56) wskazał też: "Lektura publikowanych artykułów - wsparta własnym doświadczeniem nabranym w czasie pracy ze źródłami - uprawnia do odrzucenia wszelkich tez o mniejszej od innych dokumentacji wiarygodności akt proweniencji bezpieczniackiej".

Zdaniem organu rejestracja danej osoby w ewidencji w charakterze tajnego współpracownika, założenie jej teczki personalnej i teczki pracy, było możliwe tylko w związku ze sporządzeniem raportu ze spotkania werbunkowego i innych dokumentów wytworzonych przez tajnego współpracownika lub przy jego udziale tuż po spotkaniu, na którym został on pozyskany. Organ stwierdził, że wymienione dokumenty ewidencyjne zostały wytworzone przy udziale wnioskodawcy (w ścisłym związku ze zdarzeniami, w których uczestniczył) w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. W ocenie organu brak jest podstaw do twierdzenia, że organy bezpieczeństwa państwa prowadziły pozorną ewidencję tajnych współpracowników lub informatorów.

Następnie organ wyjaśnił, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 4 ustawy o działaczach opozycji nie ocenia całej działalności wnioskodawcy, a jedynie bada, czy w archiwum zachowały się dokumenty o określonych cechach. Prezes IPN w wydawanej decyzji nie rozstrzyga o współpracy wnioskodawcy z organami bezpieczeństwa państwa, a jedynie informuje o treści dokumentów znajdujących się w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej, według kryteriów wymienionych w art. 4 ustawy o działaczach opozycji. Organ nie prowadzi też postępowania dowodowego w celu ustalenia faktów opisanych w dotyczących wnioskodawcy dokumentach.

Organ podkreślił, że postępowanie prowadzone przez Prezesa IPN "służy wyłącznie przedstawieniu materiałów znajdujących się w zasobach IPN i tylko w określonym przez ustawodawcę wąskim zakresie. Nie jest postępowaniem lustracyjnym prowadzonym w przedmiocie wyjaśnienia sytuacji danej osoby w związku z istniejącym całokształtem materiałów dowodowych potwierdzających bądź przeczących współpracy z organami bezpieczeństwa. Sposób postępowania skarżącego i charakter kontaktów z przedstawicielami służb z punktu widzenia intencji, jak też oceny czy spełniają przesłanki współpracy mógłby być oceniony w postępowaniu lustracyjnym prowadzonym przez sąd".

Odnosząc się do zapisów, że akta archiwalne składały się z dwóch tomów (1 1) organ wskazał, że dokumenty związane z osobą i działalnością TW gromadzono w teczce personalnej TW i teczce pracy TW. Przy rejestracji TW jednostka pionu "C" wydawała jednostce SB prowadzącej współpracownika ostemplowane i oznaczone numerem rejestracyjnym okładki teczki personalnej i teczki pracy. Teczka personalna po wyeliminowaniu TW z sieci agenturalnej była archiwizowana w biurze "C" MSW, ewentualnie Wydziale "C" właściwej jednostki terenowej SB i rejestrowana w dzienniku archiwalnym o sygnaturze [...]. Zarchiwizowaną teczkę personalną łączono w jeden poszyt lub teczkę z teczką pracy TW, bądź traktowano jako (om pierwszy archiwalnych materiałów agenturalnych. Zapis "(1 1)" w niniejszej sprawie oznacza, iż do archiwum złożono teczkę personalną i teczkę pracy TW.

Organ wyjaśnił, że decyzja wydawana przez Prezesa IPN na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 4 ustawy o działaczach ma charakter decyzji deklaratoryjnej. Akt deklaratoryjny jest aktem prawnym, który potwierdza istniejące prawa i obowiązki jego adresata(ów). Decyzje deklaratoryjne potwierdzają jedynie skutki prawne, które wynikają wprost z ustawy. Skutek w postaci przyznania jednostce owych praw wynika więc nie z mocy decyzji, lecz z mocy samych norm ustawowych. Organ wydając ten rodzaj decyzji administracyjnej potwierdza lub odmawia potwierdzenia określonych faktów na podstawie posiadanych w swoim zasobie archiwalnym dokumentów. W sposób prawnie wiążący stwierdza o istnieniu określonego stanu prawnego, w tym przypadku o istnieniu lub nieistnieniu dokumentów spełniających przesłanki wymienione w cytowanych przepisach.

Istotą prowadzonego postępowania było ustalenie, czy w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej znajdują się dokumenty dotyczące C. O. spełniające kryteria, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji. Tym samym organ zobowiązany był jedynie do badania, czy treść odnalezionych dokumentów potwierdza, że zostały one wytworzone przez wnioskodawcę lub przy jego udziale w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Organ nie powinien natomiast badać innych kwestii, takich jak okoliczności rozpoczęcia i zakończenia współpracy, działalności opozycyjnej danej osoby, czy też okoliczności i rodzaju represji stosowanych przez ówczesne władze wobec wnioskodawcy. Okoliczności te, jak i inne dowody, np. wyroki sądowe, wyjaśnienia strony czy inne nie zmieniają bowiem faktu posiadania przez Instytut Pamięci Narodowej dokumentów spełniających kryteria, o których mowa w art. 4 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji.

W przedmiotowym postępowaniu do organu nie należy ocena, czy zastosowane przez ustawodawcę kryteria nie są zbyt surowe, lub czy nie eliminują z kręgu beneficjentów ustawy mniej albo bardziej licznego grona osób, których postawa i odwaga może budzić podziw i zasługiwać na najwyższy szacunek. Ustawodawca nie pozostawił w tym przypadku miejsca na uznanie administracyjne, zaś Prezes IPN ma obowiązek działania tylko i wyłącznie na podstawie przepisów prawa.

Z uwagi na powyższe, po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes Instytutu Pamięci Narodowej podtrzymał stanowisko, że nie można więc potwierdzić, że C. O. spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji.

Nie zgadzając się z wydaną decyzją C. O. wniósł skargę na decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której nie skonkretyzował zarzutów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki sąd administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

W ocenie sądu Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja Prezesa IPN Nr [...] z [...] lipca 2018 r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a naruszenie to miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz wymogu przedstawienia rzetelnej argumentacji na poparcie stanowiska organu, a więc zasad wynikających z art. 80 i 107 § 3 kpa doprowadziło do wydania negatywnej dla skarżącego decyzji mimo, że nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 4 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U. z 2015r., poz. 693, z późn. zm.). Organ tym samym nieprawidłowo zastosował ten przepis prawa materialnego.

Stosownie do treści art. 4 ustawy o działaczach i opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U. z 2015r., poz. 693, z późn. zm.) status działacza opozycji lub osoby represjonowanej z powodów politycznych przysługuje między innymi (pkt 2) osobie co do której w archiwum IPN nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.

Według art. 5 ust 1 w/w ustawy status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza w drodze decyzji administracyjnej szef urzędu ds. Kombatantów i osób Represjonowanych po stwierdzeniu przez prezesa IPN, iż osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacze opozycji lub osoby represjonowanej spełnia warunki o których mowa w art. 4 tej ustawy.

W sprawie nie jest sporne odnalezienie w wyniku kwerendy zasobów archiwalnych IPN m.in. karty [...] z kartoteki odtworzeniowej WUSW [...], karty z dziennika archiwalnego działu I WUSW [...], karty z dziennika rejestracyjnego WUSW [...] i karty [...] z kartoteki rejestracyjnej WUSW [...], z których wynika, że skarżący został pozyskany w dniu [...] grudnia 1981 r. do współpracy w charakterze tajnego współpracownika o pseudonimie [...], w dniu [...] grudnia 1981 r. zarejestrowany przez Wydział VI WUSW [...] do numeru [...], że materiały archiwalne (które jednak nie zachowały się), a dotyczące tej współpracy składały się z dwóch tomów, zaś współpracę zakończono [...] maja 1985 r.

Skarżący we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zanegował okoliczność współpracy ze służbami bezpieczeństwa, a tym samym swój udział w powstaniu wyszczególnionych w uzasadnieniu decyzji dokumentów i przedstawił kierowane do niego wezwania do osobistego stawiennictwa z lat 1982 – 1983 wystawione przez KWMO.

Niewątpliwie rację ma Prezes IPN twierdząc, że w wydawanej decyzji nie rozstrzyga ani o statusie działacza lub osoby represjonowanej, ani też o ewentualnej współpracy wnioskodawcy z organami bezpieczeństwa państwa i nie ocenia całej działalności wnioskodawcy, dlatego nie prowadzi postępowania dowodowego w celu ustalenia prawdziwości faktów opisanych w dokumentach dotyczących wnioskodawcy. Niesłusznie jednak organ twierdzi, że jego rolą jest wyłącznie informowanie o treści dokumentów znajdujących się w archiwum IPN według kryteriów wymienionych w art. 4 ustawy.

W przypadku kompetencji przyznanej Prezesowi IPN na podstawie art. 5 ustawy o działaczach opozycji zadaniem Prezesa jest stwierdzenie w formie decyzji administracyjnej, że osoba wnioskodawcy spełnia warunki o których mowa w art. 4 ustawy. Prezes IPN jest więc organem współdziałającym, którego stanowisko wyrażone w decyzji ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia postępowania ws. statusu działacza opozycji lub osoby represjonowanej.

W oparciu o przyznane kompetencje Prezes IPN nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia prawdziwości faktów opisanych w dokumentach dotyczących wnioskodawcy, ani też do ustalania stanu faktycznego dotyczącego przeszłości wnioskodawcy. Niemniej by możliwe było wykonanie zadania powierzonego Prezesowi IPN konieczne jest dokonanie przez organ oceny czy osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki określone w art. 4 ustawy warunki. Wymaga to więc nie tylko ustalenia czy w zasobach IPN zachowały się jakiekolwiek dokumenty związane z osobą wnioskodawcy, ale zbadania przez organ, że zachowane dokumenty wykazują cechy opisane w art. 4 ustawy. Organ zobowiązany jest dokonać oceny czy zachowane dokumenty niewątpliwie dotyczą osoby wnioskodawcy jak też, że dokumenty zostały wytworzone przez wnioskodawcę lub wytworzone przy jego udziale w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.

W przedmiotowej sprawie organ przytoczył jakie dokumenty świadczące o współpracy skarżącego z organami bezpieczeństwa odnalazł w swoich zasobach (wyłącznie wpisy ewidencyjne w kartotekach i dziennikach), a także wyraził ocenę, że dokumenty te zostały wytworzone przy udziale wnioskodawcy, bo gdyby wnioskodawca nie wyraził zgody na współpracę dokumenty tego rodzaju nie powstałyby. Organ wyjaśnił, że fakt rejestracji danej osoby w ewidencji i założenie jej teczki personalnej oznacza, że dokumenty ewidencyjne zostały wytworzone w ramach czynności wykonywanych przy udziale tej osoby w charakterze tajnego współpracownika.

Z uzasadnienia decyzji nie wynika, jak należy rozumieć udział w tworzeniu dokumentu, co świadczy o naruszeniu zasady przekonywania, którą organ powinien kierować się przy sporządzaniu uzasadnienia.

Należy zauważyć, że art. 4 ustawy wprowadza wyraźne kryteria dokumentu, którego istnienie wskazywałoby na okoliczność współpracy ze służbami bezpieczeństwa, a mianowicie samodzielne wytworzenie tego dokumentu przez wnioskodawcę lub udział wnioskodawcy w jego wytworzeniu. Oczywiście biorąc pod uwagę okoliczności w jakich funkcjonowała ewentualna współpraca nie można zakładać, że udział w wytworzeniu dokumentu polegać musi na osobistym jego opracowaniu i podpisaniu ( jak w przypadku dokumentu będącego dwustronną umową lub w przypadku oświadczenia o zobowiązaniu do współpracy opatrzonego podpisem danej osoby), ale niewątpliwie musi tego rodzaju dokument charakteryzować obiektywna współpraca wnioskodawcy w jego powstaniu wskazująca na jego rolę, wpływ na powstanie dokumentu, co istotne, służącego operacyjnemu zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa. Taką cechę będą miały więc tego rodzaju dokumenty na podstawie których możliwe jest stwierdzenie, że zostały wytworzone przy wykorzystaniu informacji pochodzących od wnioskodawcy, przekazanych w ramach współpracy ze służbami bezpieczeństwa, służących operacyjnemu zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa mimo, że nie zostały opracowane lub podpisane przez daną osobę (wnioskodawcę). Określone więc w art. 4 ustawy cechy dokumentu dotyczącego wnioskodawcy podlegają niewątpliwie ocenie właściwego organu, a więc Prezesa IPN. W przedmiotowej sprawie spośród dokumentów wymienionych przez organ jako wskazujących na spełnienie przesłanek określonych w omawianym przepisie żaden takimi cechami nie charakteryzuje się.

Odnalezione w zasobach IPN dokumenty, opisane w uzasadnieniu decyzji, nie wykazały zdaniem sądu związku pomiędzy wytworzeniem dokumentów, udziałem skarżącego w ich wytworzeniu i kwalifikacją tej czynności jako wykonywanej w ramach jego działania w charakterze tajnego informatora i przydatnością dokumentów do operacyjnego zdobywania informacji przez organy bezpieczeństwa. Wynikająca z dokumentów rola tajnego współpracownika odpowiada charakterowi działań tajnego informatora dlatego też nie ma znaczenia, że w przepisie (art. 4 pkt 2 w/w ustawy) nie użyto identycznego pojęcia jak występujące w dokumentach służb bezpieczeństwa. Wyszczególnione dokumenty wskazują niewątpliwie, że skarżący był traktowany przez służbę bezpieczeństwa jako tajny współpracownik. Co istotne odnalezione dokumenty, mają wyłącznie charakter adnotacji ewidencyjnych, a więc takich, które związane są z wewnętrznym systemem organizacji urzędu służby bezpieczeństwa i w ramach tego systemu organizacji zostały wytworzone. W oczywisty sposób zostały więc wytworzone przez pracowników tej instytucji.

W ocenie sądu organ nieprawidłowo ocenił, że materiał dowodowy w postaci odnalezionych dokumentów stanowiących adnotacje w urządzeniach ewidencyjnych służby bezpieczeństwa stanowił wystarczającą podstawę do oceny, że adnotacje te zostały wytworzone przy udziale skarżącego. To zdaniem sądu wyraz dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, bowiem brak jest jakichkolwiek innych dokumentów, które po zestawieniu ich treści z wytworzonymi przez pracowników urzędu służby bezpieczeństwa własnymi adnotacjami ewidencyjnymi wskazywałyby na rolę skarżącego w powstaniu dokumentów służących określonemu celowi tj. operacyjnemu zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.

Analiza stanu zasobów archiwalnych pod takim kątem, a więc istnienia dowodów stanowiących ślad współpracy i wykonywania czynności oczekiwanych od tajnego informatora nie może sprowadzać się wyłącznie do ustalenia istnienia jakichkolwiek dokumentów dotyczących wnioskodawcy sugerujących możliwość jego współpracy ze służbami bezpieczeństwa. Dokumenty, które mają znaczenie muszą być dokumentami wytworzonymi przez wnioskodawcę lub "współtworzonymi", w określonych warunkach, a więc w ramach czynności tajnego informatora (współpracownika) i służyć operacyjnemu zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa.

W ocenie sądu istniejące w zasobach archiwalnych IPN dokumenty stanowiące adnotacje ewidencyjne mimo, że występowały w kilku urządzeniach ewidencyjnych, dotyczyły osoby o danych personalnych odpowiadających osobie skarżącego, wskazywały na nadanie mu pseudonimu i założenie teczki personalnej, nie odzwierciedlają w sposób dostateczny udziału skarżącego w powstaniu zarówno tych dokumentów, ani jakichkolwiek innych.

Ocena dokonana przez organ, że dokumenty te powstały przy udziale skarżącego, gdyż są rezultatem wyrażenia przez niego woli współpracy jest oceną dowolną, nieznajdującą dostatecznego potwierdzenia w treści którejkolwiek z tych adnotacji. W ten sposób organ oceniał raczej, czy współpraca w charakterze tajnego informatora w rzeczywistości miała miejsce, co nie należy do jego kompetencji w tym postępowaniu, aniżeli treść dokumentów wskazujących na istnienie "śladu", a więc prawdopodobieństwa współpracy. Tylko takie znaczenie mogły mieć odnalezione w zasobach IPN adnotacje ewidencyjne. Nieuprawnione jest zdaniem sądu stanowisko organu wyrażające przekonanie o braku podstaw do twierdzenia, że organy bezpieczeństwa prowadziły pozorną ewidencję tajnych współpracowników, gdyż w przedmiotowym postępowaniu organ nie dokonywał oceny metod i sposobu postępowania organów bezpieczeństwa.

Zdaniem sądu z powodu braku możliwości ustalenia na ich podstawie obiektywnego związku, nawet pośredniego między aktywnością skarżącego, a powstaniem tych dokumentów, nie jest zasadna ocena, że dokumenty stanowiące materiał dowodowy spełniają przesłanki określone w art. 4 pkt 2 ustawy.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ uwzględni powyższą ocenę prawną przy dokonywaniu wszechstronnej analizy odnalezionych w zasobach archiwalnych IPN dokumentów dotyczących osoby skarżącego.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.