Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1501/92
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1992-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatki inne
Działalność gospodarcza
Powołane przepisy: article: par. 1 ust. 1, par. 2 ust. 1 pkt 1 i 3
journal: Dz.U. 1990 nr 35 poz. 203
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 18 maja 1990 r. w sprawie zwolnienia od podatków obrotowego i dochodowego podatników osiągających przychody z niektórych rodzajów nowo uruchomionej działalności gospodarczej.
Teza: 1. Użyty w par. 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 maja 1990 r. w sprawie zwolnienia od podatków obrotowego i dochodowego podatników osiągających przychody z niektórych rodzajów nowo uruchomionej działalności gospodarczej /Dz.U. nr 35 poz. 203 ze zm./ zwrot "(...) uruchomią (...) jeden lub więcej rodzajów działalności (...)" nie oznacza wcale, że rozpoczęcie przed 1 stycznia 1991 r. jednego spośród kilku rodzajów działalności wymienionych w par. 1 ust. 1 rozporządzenia jest warunkiem wystarczającym do uzyskania zwolnienia od podatków w zakresie wszystkich rodzajów działalności wymienionych w ostatnio powołanym przepisie.

Zgodnie z cytowanym przepisem zwolnieniu podlega tylko ten rodzaj działalności /jeden lub więcej/ objęty ustępem 1 par. 1, który został uruchomiony przed 1 stycznia 1991 r.

2. Samo wykonywanie działalności wymienionych w par. 1 ust. 1 rozporządzenia, w przypadku niespełnienia przesłanek z par. 2, nie może być traktowane jako "działalność zwolniona" w rozumieniu par. 2 ust. 1 pkt 3 tego rozporządzenia.

TEZY

1. Użyty w par. 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 maja 1990 r. w sprawie zwolnienia od podatków obrotowego i dochodowego podatników osiągających przychody z niektórych rodzajów nowo uruchomionej działalności gospodarczej /Dz.U. nr 35 poz. 203 ze zm./ zwrot "(...) uruchomią (...) jeden lub więcej rodzajów działalności (...)" nie oznacza wcale, że rozpoczęcie przed 1 stycznia 1991 r. jednego spośród kilku rodzajów działalności wymienionych w par. 1 ust. 1 rozporządzenia jest warunkiem wystarczającym do uzyskania zwolnienia od podatków w zakresie wszystkich rodzajów działalności wymienionych w ostatnio powołanym przepisie.

Zgodnie z cytowanym przepisem zwolnieniu podlega tylko ten rodzaj działalności /jeden lub więcej/ objęty ustępem 1 par. 1, który został uruchomiony przed 1 stycznia 1991 r.

2. Samo wykonywanie działalności wymienionych w par. 1 ust. 1 rozporządzenia, w przypadku niespełnienia przesłanek z par. 2, nie może być traktowane jako "działalność zwolniona" w rozumieniu par. 2 ust. 1 pkt 3 tego rozporządzenia.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 25 listopada 1991 r. Drugi Urząd Skarbowy W.-Ś. stwierdził utratę prawa Macieja K. do zwolnienia od podatków obrotowego i dochodowego od dnia 1 stycznia 1991 r.

Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że Maciej K. zwrócił się dnia 20 grudnia 1990 r. do organu podatkowego z wnioskiem o zwolnienie od wspomnianych podatków, w związku z nowo uruchomioną działalnością gospodarczą w zakresie sprzedaży hurtowej artykułów przemysłowych, spożywczych i rolnych.

Dnia 18 stycznia 1991 r. wydano decyzję uwzględniającą wniosek, przyjmując że zwolnienie przysługuje od 20 grudnia 1990 r. do 19 grudnia 1991 r. Decyzję tę doręczono podatnikowi dnia 3 kwietnia 1991 r. W toku kontroli przeprowadzonej w dniu 6 listopada 1991 r. stwierdzono, że do 31 grudnia 1990 r. podatnik prowadził jedynie sprzedaż artykułów przemysłowych, a pierwszy obrót ze sprzedaży artykułów spożywczych uzyskał dopiero 22 lutego 1991 r.

Zdaniem Urzędu Skarbowego, uruchomienie drugiego rodzaju działalności po dniu 31 grudnia 1990 r. spowodowało utratę prawa do zwolnienia od podatków obrotowego i dochodowego. Wniosek taki organ podatkowy wyprowadził z treści par. 2 ust. 1 pkt 1 i par. 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 maja 1990 r. w sprawie zwolnienia od podatków obrotowego i dochodowego podatników osiągających przychody z niektórych rodzajów nowo uruchomionej działalności gospodarczej /Dz.U. nr 35 poz. 203 ze zm./. Urząd Skarbowy zauważył, że skoro podatnik nie zawiadomił organu podatkowego o utracie warunków do zwolnienia w terminie określonym w par. 7 ust. 1 rozporządzenia, to w świetle par. 7 ust. 3 tegoż rozporządzenia utracił zwolnienie ze skutkiem od 1 stycznia 1991 r.

W odwołaniu od cytowanej decyzji podatnik zaprezentował pogląd, że uruchomienie drugiego rodzaju działalności w 1991 r. nie może pozbawić go prawa nabytego wcześniej.

Izba Skarbowa w W. nie podzieliła powyższego poglądu i dnia 13 kwietnia 1992 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję, powołując się na te same przepisy, co organ pierwszej instancji.

Na decyzję Izby Skarbowej pełnomocnik podatnika złożył skargę, zarzucając że we wspomnianym przez organy podatkowe rozporządzeniu Ministra Finansów brak jest przepisu, który nakazywałby uruchomienie wszystkich rodzajów nowej działalności do dnia 31 grudnia 1990 r. Ponadto autor skargi wyraził przekonanie, że ani par. 7, ani żaden inny przepis omawianego rozporządzenia nie wprowadza rygoru utraty prawa do zwolnienia od podatków przez osobę, która po 31 grudnia 1990 r. uruchomiła inną działalność, i to bez względu na to, czy owa działalność jest, czy też nie jest wymieniona w par. 1 ust. 1 rozporządzenia.

Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi, nie ustosunkowując się zupełnie do poglądów zaprezentowanych przez stronę skarżącą.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Treść odpowiedzi na skargę, ograniczającą się do streszczenia akt administracyjnych i powtórzenia stanowiska organów obu instancji, nie odpowiada wymogom przewidzianym w art. 200 par. 5 Kpa Uchybienie to - nie umniejszając jego ujemnej oceny - nie miało jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Brak stanowiska Izby Skarbowej co do zawartych w skardze zarzutów, nie zwalniało Naczelnego Sądu Administracyjnego od zbadania każdego z nich i ustosunkowania się do ich treści. Badanie to nie pozwoliło podzielić poglądów zaprezentowanych przez skarżącego.

W szczególności nie można zgodzić się ze skarżącym, jakoby rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 18 maja 1990 r. w sprawie zwolnienia od podatków obrotowego i dochodowego podatników osiągających przychody z niektórych rodzajów nowo uruchomionej działalności gospodarczej /Dz.U. nr 35 poz. 203 ze zm./ nie przywiązywało wagi do daty uruchomienia poszczególnych rodzajów działalności gospodarczej, prowadzonych przez podatnika. Rozporządzenie to oczywiście nie nakazuje uruchomić wszystkich rodzajów działalności do 31 grudnia 1990 r. - jak to trafnie zauważył skarżący - jednakże uzależnia zwolnienie od podatków od uruchomienia tychże działalności we wspomnianym terminie. Użyty w par. 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia zwrot "...uruchomią (...) jeden lub więcej rodzajów działalności..." nie oznacza wcale, że rozpoczęcie przed 1 stycznia 1991 r. jednego spośród kilku rodzajów działalności wymienionych w par. 1 rozporządzenia, jest warunkiem wystarczającym do uzyskania zwolnienia od podatków w zakresie wszystkich działalności wymienionych w ostatnio powołanym przepisie. W treści omawianego przepisu zwolnieniu podlega tylko ten rodzaj działalności /jeden lub więcej/ objęty ustępem 1 paragrafu 1, który został uruchomiony przed 1 stycznia 1991 r.

Jeżeli zatem, skarżący rozpoczął handel artykułami spożywczymi dopiero 22 lutego 1991 r., to nie mógł uzyskać zwolnienia od podatków w zakresie tego handlu. Co więcej jednak, uruchomienie handlu artykułami spożywczymi spowodowało utratę nabytego wcześniej prawa do zwolnienia od podatków w zakresie handlu artykułami przemysłowymi. Rację ma skarżący, że ani par. 7 rozporządzenia, ani żaden z innych przepisów powołanych przez organy obu instancji nie przewidują takiego rygoru. Nie można jednak zgodzić się ze skarżącym, iż wspomniany rygor nie wynika w ogóle z przepisów rozporządzenia. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że par. 2 ust. 1 pkt 3 wymienia jako jeden z warunków zwolnienia, niewykonywanie "(...) innej działalności gospodarczej niż zwolniona (...)". Warunek ten musi istnieć nie tylko w chwili nabycia prawa do zwolnienia, ale przez cały okres korzystania z tego prawa. W przeciwnym razie par. 7 ust. 1, mówiący o utracie warunków, nie byłby w tekście rozporządzenia potrzebny.

Maciej K., w chwili uzyskania z mocy prawa zwolnienia od podatków, spełniał wszystkie warunki wymienione w par. 1 ust. 1 rozporządzenia. Jednakże w dniu 22 lutego 1991 r. utracił trzeci z nich, gdyż od tej daty wykonywał działalność gospodarczą inną niż zwolniona. Ostatnio wymieniony wyraz /"zwolniona", a nie "podlegająca zwolnieniu"/ jednoznacznie świadczy, że chodzi o działalność, która faktycznie została zwolniona od podatków, na skutek spełnienia wszystkich warunków wymaganych przez prawo. Samo wykonywanie działalności wymienionych w par. 1 ust. 1 rozporządzenia, w przypadku niespełnienia przesłanek z par. 2, nie może być traktowane jako "działalność zwolniona" w rozumieniu par. 2 ust. 1 pkt 3 tego rozporządzenia.

Jeżeli zatem handel artykułami spożywczymi nie był zwolniony od podatku, na skutek uruchomienia go po 31 grudnia 1990 r., to wykonywanie tej niezwolnionej działalności spowodowało utratę warunku z par. 2 ust. 1 pkt 3, a w konsekwencji utratę zwolnienia od podatków także w zakresie handlu artykułami przemysłowymi. Gdyby podatnik zawiadomił urząd skarbowy w trybie par. 7 ust. 1, to utrata prawa do zwolnienia nastąpiłaby od 1 lutego 1991 r. /par. 7 ust. 2/. Zaniechanie wspomnianego obowiązku spowodowało, że skutek ten nastąpił już 1 stycznia 1991 r. /par. 7 ust. 3/.

Z przedstawionych wyżej rozważań wynika, że organy obu instancji nie naruszyły prawa przy rozstrzygnięciu omawianej sprawy. Można im zarzucić jedynie niepowołanie w decyzjach przepisu par. 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, który w sprawie miał decydujące znaczenie. Niemniej jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, która przy zaistniałym stanie faktycznym nie mogła być rozstrzygnięta w sposób odmienny. Z uwagi na treść art. 207 par. 2 pkt 3 Kpa omawiane uchybienie nie pozwalało na uchylenie zaskarżonej decyzji.

Mając na względzie wszystkie przytoczone okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę w oparciu o art. 207 par. 5 Kpa.