Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 987/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lutego 2018 r. sprawy ze skargi T. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego T. C. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Sz [...]

Uzasadnienie

Prezydent Miasta S. (dalej: "organ I instancji"), będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, po uprzednim doręczeniu upomnienia, w dniu 4 stycznia 2016 r. wystawił wobec T. C. (dalej: "zobowiązany", "skarżący"), tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania pojazdu marki R. C. nr rej. [...] w dniach 17 stycznia 2013 r., 28 maja 2013 r., 25 czerwca 2013 r. oraz 19 grudnia 2013 r. w łącznej kwocie [...]zł oraz koszty upomnienia w kwocie

[...] zł. Odpis tytułu wykonawczego został doręczony zobowiązanemu w dniu 30 stycznia 2016 r.

Zobowiązany, pismem z dnia 2 lutego 2016 r., zgłosił zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, o jakich mowa w art. 33 § 1 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., dalej "u.p.e.a."), tj. zarzut nieistnienia obowiązku opłaty za parkowanie oraz zarzut błędu co do osoby zobowiązanego. W uzasadnieniu podniósł, że nie parkował swojego pojazdu w strefie ograniczonego postoju, w wyznaczonym miejscu parkingowym bez uiszczenia stosownych opłat.

Organ I instancji, po uprzednim trzykrotnym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego (uprzednie dwa postanowienia tego organu z dnia 31 marca 2016 r. nr [...] i z dnia 7 grudnia 2016 r. nr [...] zostały wyeliminowane z obrotu prawnego a sprawy przekazane do ponownego rozpoznania odpowiednio postanowieniami Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 września 2016 r. nr [...] i z dnia 27 kwietnia 2017 r. nr [...]), wydał postanowienie z dnia 14 czerwca 2017 r. nr [...], którym uznał za nieuzasadnione zarzuty wniesione przez zobowiązanego oraz odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ I instancji wskazał na okoliczności, które w jego ocenie świadczyły o niezasadności zarzutów nieistnienia obowiązku i błędu co do osoby zobowiązanego. Podniósł, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie (zawiadomień wystawionych przez kontrolerów) jednoznacznie wynika, że pojazd zobowiązanego został zarejestrowany w dniach 17 stycznia 2013 r. o godz. 08:18, 28 maja 2013 r. o godz. 15:52, 26 czerwca 2013 r. o godz. 16:19 oraz 19 grudnia 2013 r. o godz. 08:08 na drodze publicznej - al. [...] II, w strefie płatnego parkowania bez wniesienia opłaty za postój (w trzech przypadkach brak było biletu, a w jednym – upłynął termin ważności biletu). Organ wyjaśnił także, że - wbrew twierdzeniom zobowiązanego - postój pojazdu odbywał się na al. [...] II, na której na odcinku, na którym dopuszczono postój pojazdów miejsca były wyznaczone zarówno znakami pionowymi (znakiem D-18) jak i znakami poziomymi określonymi w załączniku nr [...] do rozporządzenia w pkt 5.2.4, pkt 5.2.5, pkt 5.2.6. i 5.2.92 (tj. m.in. znakiem P-19 "linia wyznaczająca pas postojowy"), zaś podniesionego przez zobowiązanego faktu, że parkował "w prześwicie bramy" nie potwierdzają załączone zdjęcia wykonane przez kontrolerów.

Organ I instancji nadmienił też, że mimo wystosowanego do zobowiązanego wezwania do przedłożenia oryginału biletu postojowego świadczącego o prawidłowo wniesionej opłacie za postój ww. pojazdu w Strefie Płatnego Parkowania w dniu 19 grudnia 2013 r. o godz. 08:08, zobowiązany nie przedłożył takiego dowodu w sposób, który umożliwiałby jego odczytanie i zweryfikowanie, czy faktycznie dokumentuje on ww. okoliczności. W dniu 23 listopada 2016 r. zobowiązany zgłosił się bowiem osobiście w siedzibie Strefy Płatnego Parkowania z oryginałem biletu postojowego, jednakże okazywał go z daleka i nie chciał przekazać go do rąk urzędnika. Z kolei umieszczone w piśmie z dnia 12 grudnia 2016 r. zdjęcie biletu postojowego potwierdza jedynie, że zobowiązany posiadał bilet postojowy, który opłacał postój w dniu 19 grudnia 2013 r. o godz. 08:08, gdyż bilet widoczny na zdjęciu jest całkowicie nieczytelny.

Organ I instancji nie znalazł także podstaw do uznania zasadności zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego. Organ wskazał, że zobowiązany w piśmie z dnia 2 lutego 2016 r. wyraźnie stwierdził, że jest właścicielem pojazdu marki R. C. nr rej. [...], a publicznoprawny obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłat za parkowanie obciąża właściciela pojazdu, a nie osobę, która pozostawiła pojazd w tej strefie. Właściciel jest bowiem na ogół korzystającym z drogi, chyba że udowodni, że pojazd użyczył innej osobie.

Pismem z dnia 21 czerwca 2017 r., zobowiązany wniósł zażalenie na powyższe postanowienie organu I instancji, wnosząc o jego uchylenie i "stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa", w szczególności przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej: "k.p.a.").

W toku postępowania zainicjowanego powyższym zażaleniem, odpowiadając na wezwanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "organ odwoławczy") z dnia 30 sierpnia 2017 r., w dniu 1 września 2017 r. zobowiązany okazał oryginał biletu postojowego nr [...] z dnia 19 grudnia 2013 r. oraz przedłożył wydruki zdjęć wraz ze zrzutem z ekranu, wskazującym na datę wykonania zdjęć o nr [...] i [...].

Postanowieniem z dnia 22 września 2017 r. nr [...], organ odwoławczy:

1. uchylił w całości postanowienie organu I instancji z dnia 14 czerwca 2017 r.,

2. uznał za uzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w części dotyczącej opłaty dodatkowej w kwocie [...]zł za postój pojazdu marki R. C. o nr rej. [...] w dniu 19 grudnia 2013 r. w strefie płatnego parkowania i w tym zakresie umorzył postępowanie egzekucyjne,

3. uznał za nieuzasadnione zarzuty nieistnienia i błędu co do osoby zobowiązanego obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie ww. tytułu wykonawczego w części dotyczącej opłat dodatkowych w łącznej kwocie [...]zł za postoje ww. pojazdu w dniach 17 stycznia 2013 r., 28 maja 2013 r. oraz 25 czerwca 2013 r. w strefie płatnego parkowania i odmówiło umorzenia postępowania egzekucyjnego w tym zakresie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia na wstępie organ odwoławczy przytoczył brzmienie przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 1 i art. 13f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1440 ze zm.; dalej: "u.d.p.") oraz § 4, § 5 ust. 1 pkt 1, § 6 ust. 4, 8 i 9 oraz § 7 uchwały Rady Miasta S. Nr [...] z dnia 25 czerwca 2012 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta S. oraz sposobu ich pobierania (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2012 r., poz. 1850 ze zm.), i wskazał na znajdujące się w aktach sprawy kopie zawiadomień nieopłaconego postoju przedmiotowego pojazdu, wystawione przez kontrolerów SPP, z których to zawiadomień wynika, że pojazd należący do zobowiązanego:

- w dniach 17 stycznia 2013 r. o godz. 08:18, 25 czerwca 2013 r. o godz. 16:19

i 19 grudnia 2013 r. o godz. 08:08 na al. [...] II w S. był zaparkowany bez biletu (zawiadomienia nr: [...]

- w dniu 28 maja 2013 r. o godz. [...] na al. [...] II w S. w zaparkowanym, a w pojeździe znajdował się bilet nr [...] opłacony do godziny 15:48 w podstrefie A (zawiadomienie nr [...]).

Odnosząc się do parkowania, które miało miejsce w dniu 19 grudnia 2013 r., organ odwoławczy wskazał, że w związku z okazaniem przez zobowiązanego w dniu 1 września 2017 r. oryginału biletu postojowego nr [...] z dnia 19 grudnia 2013 r. opłacającego postój pojazdu w strefie płatnego parkowania od godziny 08:08 (kopię tego biletu, poświadczoną przez pracownika organu za zgodność z oryginałem, włączono do akt sprawy), uznał zarzut nieistnienia obowiązku odnośnie ww. zdarzenia za uzasadniony i umorzył postępowanie egzekucyjne w tym zakresie.

W zakresie zdarzenia nieopłaconego postoju z dnia 28 maja 2013 r. organ odwoławczy wskazał na dane wynikające z opisanego powyżej dowodu w postaci zawiadomienia o nieopłaconym postoju nr [...] i wyjaśnił, że opłata powinna być uiszczona z chwilą rozpoczęcia postoju, obowiązkiem zaś użytkownika pojazdu jest szacunkowe określenie długości trwania postoju, odpowiednio do którego będzie musiał z góry uiścić określoną wysokość opłaty. Niewłaściwa ocena czasu trwania danej czynności nie zwalnia użytkownika pojazdu, w przypadku upływu terminu wykupionego bilem, od obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej za nieopłacony postój.

Następnie, ustosunkowując się do podnoszonego przez zobowiązanego zarzutu, że postój pojazdu odbywał się w miejscach, gdzie nie zostały wyznaczone miejsca do parkowania, tj. "w prześwicie bramy", organ odwoławczy przywołał przepis art. 13 ust. 1 w zw. z art. 13b ust. 1 oraz art. 13b ust. 6 pkt 1 u.d.p. i wskazał, że poza sporem jest, że zobowiązany w dniach 17 stycznia 2013 r. i 25 czerwca 2013 r. zaparkował należący do niego samochód na al. [...] [...] w S.. Wskazał także, że zgodnie z pkt 54.2.50 załącznika nr [...] do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. nr 220, poz. 2181 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie zdarzeń nieopłaconego postoju, znaki D-44 umieszcza się na wszystkich ulicach doprowadzających ruch do strefy płatnego parkowania. Znaki D-44 mają wymiary z grupy znaków dużych. Na znaku obok napisu "Postój płatny" wskazuje się sposób wnoszenia opłaty poprzez umieszczenie napisu lub symbolu parkometru, karty zegarowej, biletu itp. Jeżeli obowiązek wnoszenia opłaty dotyczy określonych dni lub godzin, pod napisem "Postój płatny" umieszcza się informację określającą zakres stosowania znaku. Z kolei wymóg oznaczenia w strefie oznakowanej znakiem D-44 miejsca dla postoju pojazdu samochodowego znakami poziomymi określonymi w załączniku nr [...] do rozporządzenia w pkt 5.2.4, pkt 5.2.5, pkt 5.2.6 i pkt 5.2.9.2. został wprowadzony rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 23 września 2013 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1326), które weszło w życie w dniu 14 lutego 2014 r.

Organ odwoławczy odwołał się do ustaleń poczynionych przez organ I instancji, że objęte tytułem wykonawczym postoje miały miejsce na al. [...] II, na której odcinku, na którym dopuszczono postój pojazdów, miejsca były wyznaczone znakami pionowymi (znakiem D-18) oraz poziomymi określonymi w załączniku nr [...] rozporządzenia w: pkt 5.2.4., pkt 5.2.5, pkt 5.2.6 i pkt 5.2.92 (tj. znakiem P-19 "linia wyznaczająca pas postojowy"). Określono także sposób parkowania na drodze pod znakiem D-18, stosując odpowiednią odmianę tabliczki T-30, podającą sposób ustawienia pojazdów w odniesieniu do krawędzi jezdni w niniejszym przypadku równolegle.

Organ odwoławczy zaznaczył, że egzekwowane opłaty dodatkowe za nieopłacone parkowanie w strefie płatnego parkowania miały miejsce w 2013 r., a więc przed datą wejścia w życie rozporządzenia zmieniającego Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r., co oznacza, że wymóg oznakowania miejsca postoju znakami poziomymi w strefie płatnego parkowania nie obowiązywał w stanie prawnym z 2013 r., który należy odnieść do zdarzeń nieopłaconego postoju w dniach 17 stycznia 2013 r. i 25 czerwca 2013 r. Tym samym, w ocenie organu, brak było podstaw do rozważania, czy parkowanie w ww. datach odbyło się poza miejscem postojowym oznaczonym znakami poziomymi.

Celem wyjaśnienia wątpliwości zobowiązanego, organ odwoławczy nadmienił, że organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy o dokumentację zdjęciową dotyczącą zarejestrowanych przez kontrolerów zdarzeń nieopłaconych postojów pojazdu w datach objętych tytułem wykonawczym. Nadto, odnosząc się do przedłożonych w toku postępowania zażaleniowego przez zobowiązanego wydruków zdjęć pojazdu, wskazał, że na zdjęciu z dnia 17 stycznia 2013 r. nr [...] z uwagi na zalegające opady śniegu znaki poziome nie są widoczne, zaś na podstawie zdjęcia nr [...] z dnia 25 czerwca 2013 r. nie można wywieść że parkowanie miało miejsce poza wyznaczonym miejscem postojowym.

Podsumowując, organ odwoławczy uznał, że zarzut nieistnienia obowiązku w tym zakresie okazał się nieuzasadniony.

Organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko i argumentację organu I instancji co do braku podstaw do uwzględnienia zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego.

Zobowiązany wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie organu odwoławczego, podnosząc, że postanowienie to zostało wydane ze znaczącym naruszeniem prawa, a w szczególności z naruszeniem przepisów k.p.a., tj.: art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 12, art. 35 § 1-3, art. 36 § 1 i 2, art. 38, art. 75 § 1, art. 77, art. 79 § 1 i 2, art. 80, art. 138, art. 154 § 1, art. 156 § 1 pkt 2, 4, 6 i 7.

Skarżący wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonego aktu,

2) stwierdzenie nieważności przedmiotowego aktu jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa, art. 13b ust. 1 w zw. z art. 13b ust. 6 pkt 1 u.d.p. poprzez przyjęcie, że w strefie płatnego parkowania opłaty za parkowanie można pobierać na całym wydzielonym obszarze strefy, a nie tylko w wyznaczonych miejscach, jak to określa ustawa;

3) dokonanie zwrotu zajętego wynagrodzenia za pracę w kwocie [...]zł zgodnie z zawiadomieniem [...] z dnia 16 lutego 2016 r. wraz z odsetkami ustawowymi od dnia dokonania wpłaty przez pracodawcę;

4) orzeczenie na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa w zw. z art. 37 § 7 k.p.a., czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

5) zasądzenie od Prezydenta Miasta S. jako organu I instancji na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organy obu instancji działają niezgodnie z prawem, żądając uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania. Urzędnicy nie respektują bowiem zapisów uchwały Rady Miasta S. Nr [...] z dnia 25 czerwca 2012 r. oraz uchwały Nr [...] z dnia 22 listopada 2004 r. Uchwała Rady Miasta S. powołuje się na ustawę o drogach publicznych, która w art. 13b ust. 1 stanowi, że opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Skarżący powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2016 r. sygn. akt II GSK 233/15, w którym Sąd ten uznał, że "Nie do zaakceptowania jest stanowisko, ze cała strefa płatnego parkowania może być uznana za "miejsce wyznaczone" w rozumieniu przepisu art. 13b ust. 1 u.d.p.".

Skarżący podniósł, że w kwestii przedstawionych przez niego dowodów (zdjęcia odnoszące się do 2 przypadków parkowania należącego do niego pojazdu) organ I instancji nie zajął stanowiska, zaś organ odwoławczy powołał się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia na załączniki nr [...] i nr [...] do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r., które w pkt 5.2.4, pkt 5.2.6. i pkt 52.9.2 nie zmieniają nic w samym rozporządzeniu a jedynie doprecyzowują prawidłowość uiszczania na drogach publicznych oznakowania poziomego. W ocenie skarżącego, nie ma znaczenia, że załączniki te weszły w życie dopiero w dniu 14 lutego 2014 r., a więc kilka miesięcy po zarejestrowaniu nieopłaconych postojów z 2013 r., albowiem urzędnicy sami przyznają, że na al. [...] II miejsca parkingowe są wyznaczone przez znaki pionowe łącznie z tabliczkami wskazującymi sposób parkowania (równoległy) jak i znaki poziome P-19 "linia wyznaczająca pas parkingowy". Skarżący podkreślił, że znaki i linie tam były i to jeszcze przed 2013 r.

Skarżący zaznaczył, że w dniu 17 stycznia 2013 r. o godz. 8:18 pojazd był zaparkowany w prześwicie bramy. Wskazując na zdjęcie, na którym widnieje pojazd zobowiązanego, podniósł on, że w tym miejscu, jak i przed każdą bramą wjazdową na al. [...] II oraz innych ulicach miasta, linia parkingowa P-19 kończy się (zmierza do krawężnika i zamyka). W takich sytuacjach, zdaniem skarżącego, zarządca drogi nie powinien mieć prawa na pobieranie opłat za parkowanie, a tym bardziej za nieopłacony postój. Skarżący zauważył, że w prześwicie każdej bramy jest przerwa między linią P-19 oznaczającą pas postojowy. Przerwa ta, dłuższa od strony jezdni wynosi 6,8 m, a przy krawężniku krótsza wynosi 4,2 m. Skarżący stwierdził zatem, że samochód marki R. C. [...] ma długość 3,98 m, a więc zaparkowany na środku prześwitu bramy pozostawia prawie po 1,5 m wolnego miejsca - nie miejsca parkingowego.

Powołując się na zdjęcie al. [...] [...] z programu [...] skarżący wskazał, że widoczna na tym zdjęciu lampa uliczna stoi na wysokości kończącej się linii [...] Odwołując się do sporządzonego przez siebie zdjęcia wskazał, że w dniu 25 czerwca 2013 r. jego pojazd był zaparkowany poza wyznaczonymi liniami parkingowymi, w dolnym prawym narożniku zdjęcia widać kawałek lampy ulicznej.

W zakresie parkowania, które odbyło się dniu 28 maja 2013 r. skarżący nadmienił, że parkowanie było opłacone do godziny 15:48, zaś inspektor SPP wystawił o godzinie 15:52 zawiadomienie o nieopłaconym postoju. Skarżący wskazał, że może uiścić opłatę proporcjonalną do 5 minut brakującej opłaty postoju, ponieważ tyle dłużej poza opłatą jego pojazd zajmował wyznaczone miejsce parkingowe.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. –- sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zastrzeżenie z tego przepisu nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie, gdyż dotyczy skargi na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego.

Po przeprowadzeniu kontroli legalności zaskarżonego postanowienia sąd uznał, że skargę należało uwzględnić, gdyż rozstrzygnięcie to wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, uzasadniającym jego uchylenie.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości stanowiska organów co istnienia podstaw do uznania postoju pojazdu, którego skarżący jest właścicielem w dniach: 17.01.2013 r., 28.05.2013 r. i 25.06.2013 r. za nieopłacony.

Skarżący odnośnie do postoju w dniu 28.05.2013 r. o godz.15:52 wskazywał na nieznaczne przekroczenie płaconego czasu postoju do godz. 15:48, w związku z tym jego zdaniem dodatkowa opłata powinna zostać naliczona proporcjonalnie za 5 minut dodatkowego postoju. Natomiast odnośnie postojów z dnia 17.01.2013 r. i 25.06.2013 r. skarżący konsekwentnie kwestionował istnienie egzekwowanego obowiązku, podnosząc, że parkowanie nie odbywało się w miejscu do tego wyznaczonym zatem brak jest podstaw do obciążania go opłatą dodatkową.

Poza sporem natomiast pozostaje okoliczność postoju pojazdu na al. [...] [...]I.

Dla porządku jedynie wskazać należy, że organ drugiej instancji uwzględnił skargę co do postoju z dnia 19.12.2013 r. wobec okazania przez stronę w postępowaniu odwoławczym biletu postojowego stanowiącego dowód prawidłowo wniesionej opłaty.

Zakreślając ramy prawne rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p., korzystający z dróg publicznych obowiązani są do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) - art. 13b ust. 3 ustawy. Opłatę, o której mowa w cytowanym wyżej przepisie pobiera się, jak to określa art. 13b ust. 1 ustawy, za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Ustawodawca w art. 13b ust. 2 u.d.p. wskazał też cel ustalania strefy płatnego parkowania, stanowiąc, że strefę ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej. Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w SPP jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, tj. z ww. przepisów ustawy o drogach publicznych i wydanej z jej upoważnienia uchwały rady miasta, stanowiącej – na podstawie art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – akt prawa miejscowego, obowiązujący każdego na obszarze działania organu, który je ustanowił. Obowiązek taki winien być wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego (zaparkowania w strefie, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej – nieuiszczenia opłaty parkingowej), z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, dla realizacji obowiązku poniesienia opłaty parkingowej nie jest konieczna jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji. Ze względu na jej funkcjonalne związanie z opłatą za parkowanie w strefie płatnego parkowania, również w przypadku powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej, wydanie takiego indywidualnego aktu administracyjnego nie jest konieczne. Co więcej, ustawodawca nie upoważnił organów administracji do wydawania takich aktów. Także przepisy ustawy stwierdzające, że opłaty te są pobierane, a nie np. wymierzane, ustalane, określane przez organ administracji, dodatkowo potwierdza zasadność tego wniosku. W sprawie obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej.

Konsekwencją powyższego jest uznanie, że na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. zobowiązany może wnieść zarzut nieistnienia obowiązku, w którym jako podstawę wskazuje, że parkował w strefie płatnego parkowaniu, lecz nie na miejscu wyznaczonym ( por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2012 r. , sygn. akt II GSK 1852/11 ).

Odmawiając racji odwołującemu się w odniesieniu do zdarzeń z 17.01.2013 r. i 25.06.2013 r. organ drugiej instancji wskazał, że podnoszony przez stronę wymóg oznaczania znakami poziomymi w strefie miejsca dla postoju został wprowadzony rozporządzeniem Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 23.09.2013 r., które weszło w życie w dniu 14.02.2014 r., zatem nie obowiązywało jeszcze w chwili zakwestionowanych postojów. Ponadto powołując się na ustalenia organu pierwszej instancji SKO wskazało, że postoje miały miejsce na al. [...] II "na której odcinku, na którym dopuszczono postój pojazdów miejsca były wyznaczone znakami pionowymi – znakiem D-18 oraz poziomymi – P-19".

W pełni należy się zgodzić ze stanowiskiem organu co do tego, że wymóg oznaczania znakami poziomymi miejsca postoju w strefie płatnego parkowania został wprowadzony w życie cytowanym powyżej rozporządzeniem.

Jednocześnie jednak godzi się zauważyć, że z treści cytowanego powyżej przepisu art. 13b ust. 1 w zw. art. 13 ust. 1 u.d.p., w brzmieniu obowiązującym w chwili zakwestionowanego postoju, wynika, że opłatę za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania pobiera się za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu. Tym samym aby można było pobrać opłatę za postój spełnione muszą zostać następujące przesłanki jakim ma odpowiadać postój pojazdu:

- na drodze publicznej,

- w strefie płatnego parkowania,

- w wyznaczonym miejscu.

Przesłanki te muszą być spełnione łącznie, a rozumieć je należy w ten sposób, że na drodze publicznej możliwe jest wyznaczenie strefy płatnego parkowania, a w tej strefie niezbędne jest wyznaczenie miejsca postoju.

Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w pełni zgadza się z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w sprawie II GSK 3447/15 co tego, że obowiązek poniesienia opłaty tytułem zaparkowania pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pojawia się w momencie pozostawienia pojazdu w wyznaczonym do tego miejscu na terenie tej strefy, co wyklucza jednocześnie pobór tej opłaty za postój pojazdu w każdym innym miejscu strefy poza miejscem do tego przeznaczonym. Nie ma zatem możliwości poboru opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego poza miejscem do tego wyznaczonym znajdującym się w obszarze strefy. Odróżnić należy sytuację, w której pojazd został zaparkowany w strefie płatnego parkowania, ale w miejscu niewyznaczonym do parkowania, od sytuacji, w której zaparkowano pojazd w strefie płatnego parkowania w miejscu w tym celu wyznaczonym.

NSA w cytowanym wyroku wskazał, że z treści art. 13b ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. wynika, że utworzenie strefy płatnego parkowania wiąże się z obowiązkiem wyznaczenia w tej strefie miejsc dla parkowania pojazdów, a opłaty pobiera się wyłącznie za postój w wyznaczonym w strefie płatnego parkowania miejscu, stosownie do treści art. 13b ust. 1 u.d.p.

Natomiast nie do zaakceptowania jest stanowisko, że cała strefa płatnego parkowania może być uznana za "miejsce wyznaczone" w rozumieniu przepisu art. 13b ust. 1 u.d.p. Wskazać należy, że pogląd ten został wyrażony w stanie prawnym takim jak w rozpoznawanej sprawie.

Analogiczne stanowisko zajął NSA w uchwale z dnia 9.10.2017 r. II GPS 2/17, uznając, że zgodnie z art. 13b ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1440, z pózn. zm.) opłatę za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania pobiera się od korzystającego z drogi publicznej wyłącznie za postój w odpowiednio wyznaczonym miejscu. W uchwale tej NSA dokonał wykładni przepisów art. 13 ust. 1 i art. 13b ust. 1 u.d.p. wskazując, że: "nie można odmówić art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych znaczenia normatywnego i ustalać miejsca płatnego postoju jedynie na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy (cała strefa płatnego parkowania). Celem regulacji dotyczącej opłat za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, określonym w art. 13b ust. 2 ustawy jest usprawnienie ruchu pojazdów w obszarach o znacznym deficycie miejsc postojowych, z uwzględnieniem ogólnych przepisów prawnych o ruchu drogowym. Pobieranie opłat za postój w każdym miejscu, w granicach wyznaczonej strefy parkowania wywoływałoby skutki przeciwstawne do zamierzonych. Oznaczałoby faktyczną aprobatę dla zachowań korzystających z dróg publicznych, które są niezgodne z przepisami prawa – naruszają ograniczenia i zakazy postoju (art. 46 ust. 2 i art. 49 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym). W ten sposób cel przedsięwzięcia - ustalenie strefy płatnego parkowania zostałby zredukowany do zapewnienia przychodów z tytułu pobierania opłat za postój w tej strefie. (...) Według art. 13b ust. 3 ustawy o drogach publicznych ustalenie strefy płatnego parkowania należy do rady gminy, która podejmuje w tej sprawie uchwałę na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), zaopiniowany przez organy zarządzające drogami i ruchem na drogach. Przez ustalenie strefy płatnego parkowania należy rozumieć określenie granic obszaru, który charakteryzuje się znacznym deficytem miejsc postojowych i w związku z tym za postój w tym obszarze pobiera się opłatę. Ustawodawca nakazuje organowi właściwemu do zarządzania ruchem wyznaczenie w tej strefie, w uzgodnieniu z zarządcą drogi, miejsc przeznaczonych na postój pojazdów, w tym stanowisk przeznaczonych na postój pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową (art. 13b ust. 6 pkt 1 ustawy o drogach publicznych). Ten organ może również wyznaczać w strefie płatnego parkowania zastrzeżone stanowiska postojowe (koperty) w celu korzystania z nich na prawach wyłączności w określonych godzinach lub całodobowo (art. 13b ust. 6 pkt 2 ustawy). Można dodać, że posłużenie się przez ustawodawcę w tej regulacji różnymi pojęciami – "ustalenie" strefy płatnego parkowania i "wyznaczenie" miejsc płatnego postoju, a także rozdzielenie tych kompetencji między różne podmioty, potwierdza tezę, że ustalenie strefy płatnego parkowania nie jest równoznaczne z wyznaczeniem miejsc płatnego postoju. Nie cały zatem obszar strefy płatnego parkowania jest miejscem, w którym za postój pojazdów samochodowych można pobierać opłaty. Nie powinno to budzić wątpliwości również i z tego powodu, że w strefie płatnego parkowania obowiązują ogólne zasady ruchu drogowego, przewidujące ograniczenia i zakazy dotyczące postoju. Ponadto przepisy prawne nie wykluczają możliwości wyznaczenia w strefie płatnego parkowania miejsc bezpłatnego postoju."

W ocenie sądu nie ma znaczenia fakt, że uchwała ta zapadła w czasie gdy już obowiązywał nakaz wyznaczania miejsc postoju w strefie płatnego parkowania także znakami poziomymi, gdyż zasadnicza analiza prawna dokonana przez NSA w przytoczonej uchwale, dotyczy regulacji ustawowych, które obowiązywały w takim samym brzmieniu jak w stanie prawnym rozpoznawanej sprawy. Ponadto zmiana dotyczyła sposobu wyznaczenia miejsc postojowych a nie samego wyznaczenia.

Wobec powyższego uznać należy, że nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania to taki postój, który odbywa się nie tylko na terenie strefy płatnego parkowania, lecz także w miejscu wyznaczonym oraz bez uiszczonej opłaty. W sytuacji, gdy zobowiązany kwestionuje fakt postoju w miejscu wyznaczonym, organ powinien okoliczność tę wykazać. Przede wszystkim organ powinien dokonać odniesienia miejsca faktycznego postoju pojazdu do miejsca wyznaczonego. Jeżeli pojazd był zaparkowany w miejscu wyznaczonym bez dokonania opłaty, wówczas będziemy mieli do czynienia z postojem nieopłaconym, natomiast jeżeli postój obywał się poza miejscem do tego wyznaczonym, to pomimo braku opłaty postój taki nie będzie podlegał opłacie dodatkowej.

W świetle treści powyżej przytoczonej uchwały oraz rozważań, nie można podzielić stanowiska SKO co do tego, że skoro wymóg oznakowania miejsca postoju nie obowiązywał w stanie prawnym z 2013 r., to brak jest podstaw do rozważania, czy parkowanie miało miejsce poza w ten sposób oznaczonym miejscem postojowym.

Dalej zauważyć należy, że wskazywane przez organ drugiej instancji, umieszczenie zawiadomienia za wycieraczką pojazdu o nieopłaconym postoju samo

w sobie nie jest jeszcze wystarczającym dowodem na uznanie, że istnieje podstawa do obciążenia korzystającego z drogi opłatą dodatkową. W sytuacji, gdy tak jak

w rozpoznawanej sprawie strona kwestionuje fakt postoju w miejscu wyznaczonym niezbędnym jest także wykazanie, że postój pojazdu odbywał się nie tylko w strefie płatnego parkowania, lecz także w miejscu wyznaczonym stosownie do obwiązujących w chwili zdarzenia przepisów. Z samego bowiem zawiadomienia nie wynika okoliczność postoju w miejscu wyznaczonym, a wynika z niego: jaki pojazd – nr rejestracyjny

i marka, jakiego dnia, o jakiej godzinie i na jakiej ulicy się znajdował bez opłaconego postoju.

W rozpoznawanej sprawie organ drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawarł następujące stwierdzenie: "organ I instancji wskazał, że dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy potwierdza fakt parkowania pojazdu w strefie płatnego parkowania bez wniesionej opłaty za postój w miejscu wyznaczonym". Jednocześnie ani organ pierwszej ani też drugiej instancji nie podały z jakich konkretnych dowodów okoliczność parkowania w miejscu wyznaczonym miałaby wynikać. Jak już zauważono powyżej zawiadomienie umieszczone przez inkasenta strefy nie może być uznane za wystarczający dowód postoju w wyznaczonym miejscu. W aktach sprawy na kartach 39-40 znajdują się fotografie, jednakże żaden z organów się nie dokonał ich analizy pod kątem udokumentowania postoju w miejscu wyznaczonym. Analiza tych zdjęć prowadzi do wniosku, że jedynie w odniesieniu do parkowania w dniu 19.12.2013 r. o godz. 8:08 można uznać, że odbywało się ono, tak ja to opisały organy, w miejscu wyznaczonym znakami poziomymi określonymi w załączniku nr [...] do rozporządzenia w pkt 5.2.4., pkt 5.25, pkt 5.2.6 i pkt 5.2.9.2 tj. znakiem P-19 – linią wyznaczającą pas postojowy. Przy czym parkowanie z tego dnia zostało przez SKO uznane za opłacone. Natomiast w odniesieniu do pozostałych zdjęć, wbrew treści znajdującej się w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji powtórzonej przez SKO, nie można uznać, że parkowanie w dniach 17.01.2013 r. i 25.06.2013 r. odbywało się także w miejscu tak wyznaczonym. Wręcz przeciwnie analiza fotografii dotyczącej parkowania w dniu 25.06.2013.r prowadzi do wniosku, że pojazd znajdował się w miejscu, gdzie nie było oznaczenia poziomego.

Organy także nie dokonały porównania zdjęć przedstawionych przez stronę ze zdjęciami sporządzonymi przez kontrolera, ograniczyły się jedynie do stwierdzenia, że podniesionego przez zobowiązanego faktu parkowania w "prześwicie bramy" nie potwierdzają zdjęcia wykonane przez kontrolerów.

Wprawdzie w aktach sprawy znajdują się fotografie, jednak w odniesieniu do zakwestionowanych przez skarżącego postojów nie można na ich podstawie uznać, że dowody te w sposób wystarczający dokumentują fakty parkowania pojazdu skarżącego w strefie płatnego parkowania na wyznaczonym miejscu bez uiszczenia opłaty parkingowej czasie wskazanym w zawiadomieniu.

W konsekwencji w świetle dołączonych do sprawy akt administracyjnych należy uznać, że w rozpoznawanej sprawie zostały naruszone przepisy z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., ze względu na to, że organy egzekucyjne nie wykazały w sposób przekonujący istnienia obowiązku podlegającego egzekucji.

Ponadto zauważyć należy, że z przedstawionego powyżej przez organ opisu miejsca, w którym odbywał się postój: " na al. [...] II, na której odcinku, na którym dopuszczono postój...", wynika, że nie na całej al. [...] II postój był dopuszczony, zatem znaczenia nabiera tu określenie faktycznego miejsca postoju, gdyż tylko znane, określone miejsce postoju będzie można odnieść do tego czy postój w tym miejscu był dopuszczony oraz czy było ono wyznaczone i w jaki sposób.

Mając na uwadze powyższe sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie SKO dokonało błędnej wykładni prawa materialnego, a to art. 13b ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. przyjmując, że dla oceny postoju za nieopłacony nie jest konieczne badanie czy odbywał się on w miejscu do tego wyznaczonym. Ponadto organy naruszyły wskazane powyżej przepisy dotyczące postępowania dowodowego i oceny dowodów, gdyż wbrew ich stanowisku z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach nie wynika aby zakwestionowany w dniach 17.01.2013 r. i 25.06.2013 r. postój odbywał się w miejscu wyznaczonym.

Natomiast w odniesieniu do postoju z dnia 28.05.2015 r. wskazać należy, że skarżący nie kwestionował faktu postoju w miejscu wyznaczonym wskazywał jedynie, że przekroczenie czasu opłaconego postoju było nieznaczne. W tej kwestii rację przyznać należy organom, skoro po upływie czasu za który została wniesiona opłata pojazd nadal był zaparkowany w miejscu, w którym istnieje obowiązek wniesienia takiej opłaty, to mamy do czynienia z postojem nieopłaconym, nawet w sytuacji, gdy przekroczenie opłaconego postoju było nieznaczne. Organ nie jest uprawniony do miarkowania wysokości opłaty w zależności od rozmiaru przekroczenia opłaconego postoju. Istotnym jest fakt nieopłaconego postoju.

Mając powyższe względy na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Rozstrzygając ponownie organ weźmie pod uwagę przedstawioną powyżej wykładnię art. 13b ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.p.d. oraz dokona analizy i oceny znajdującego się w aktach materiału dowodowego, której wyraz da w uzasadnieniu orzeczenia. Przede wszystkim organ ustali miejsce faktycznego postoju pojazdu skarżącego a następnie odniesie je do miejsc wyznaczonego postoju na al. [...] II.

Odnosząc się do żądań skarżącego wskazanych w punktach 3 i 4 wskazać należy, że pozostają one poza granicami kontroli legalności zaskarżonego postanowienia dokonywanej przez wojewódzki sąd administracyjny dokonywanej wg kryteriów przestawionych na wstępie rozważań.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego znajduje swoją podstawę w art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który statuuje zasadę odpowiedzialności organu za wynik sprawy.