Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 468/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2020-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6q ust. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1454
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Maria Żymańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2020 r. sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości A Spółki z o.o. w upadłości w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 20 maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lutego do czerwca 2018 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez Syndyka Masy Upadłości A Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w [...] (dalej jako: strona skarżąca, Syndyk) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 20.05.2019 r., którą organ ten działając na podstawie przepisu art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900) [dalej: O.p.] utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Nysy z dnia 7.02.2019 r. odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lutego do czerwca 2018 r.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

W dniu 15.04.2013 r. A Sp. z o.o. z siedzibą w [...], (dalej Spółka), złożyła deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, składaną przez właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (DO-1) dla nieruchomości, w której prowadzona jest działalność gospodarcza, położonej w [...]. W deklaracji wskazano, że odpady będą zbierane w sposób selektywny i podano zapotrzebowanie na 1 pojemnik o pojemności 0,24 m3 oraz 4 pojemniki o pojemności 1,1 m2 co pomnożone przez wysokość stawek za pojemnik mniejszy w kwocie 29 zł oraz większy w kwocie 75,00 zł (4 poj. x 75,00 zł), zgodnie z Uchwałą nr W38/15 Rady Miejskiej w Nysie z dnia 26 lutego 2015 r., spowodowało powstanie opłaty miesięcznej w zadeklarowanej wysokości 329,00 zł.

Sąd Rejonowy w [...], Wydział [...] Gospodarczy Sekcja Upadłościowa, postanowieniem z dnia 1.02.2018 r., sygn. akt [...], postanowił ogłosić upadłość spółki A sp. z o.o. z siedzibą w [...] i wyznaczył syndyka masy upadłości w osobie B. F.

W dniu 20.07.2018 r. wpłynęła do Burmistrza Nysy deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, składana przez właścicieli nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (DO-2), w którym wskazano, że jest to deklaracja zmieniająca dane będące podstawą ustalenia wysokości opłaty, przy czym jako datę powstania obowiązku złożenia deklaracji, wskazano 1 luty 2018 r., w związku z ww. postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] o ogłoszeniu upadłości Spółki. W deklaracji wyjaśniono, że na przedmiotowej nieruchomości nie jest prowadzona działalność gospodarcza, w związku z czym nie wystąpiła opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Pismem z dnia 18.12.2018 r., Spółka w upadłości wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 1.692,60 zł, za okres od marca do lipca 2018 r. na podstawie art. 75 O.p. w zw. z art. 6q ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2018 r. poz. 1454 ze zm.), [dalej u.c.p.g.].

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że na mocy art. 6i ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 2 u.c.p.g. (tj. niezamieszkałych), za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne. W ocenie strony, przepis ten jest przepisem szczególnym wobec art. 6m ust. 2 u.c.p.g., zgodnie z którym w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana. W związku z tym, iż co najmniej od dnia ogłoszenia upadłości Spółki na terenie przedmiotowej nieruchomości nie jest prowadzona działalność gospodarcza, a w związku z tym na jej terenie nie powstają odpady komunalne, to w konsekwencji od tego momentu nie powstaje obowiązek podatkowy ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Sporadycznie powstałe na terenie nieruchomości Spółki w upadłości, w wyniku jego posprzątania odpady stałe zostały wywiezione przez B sp. z o.o. w związku z realizacją umowy nr [...] z dnia 4 kwietnia 2018 r., której przedmiotem jest wywóz odpadów stałych (a nie komunalnych). Ponadto wskazano, iż wnioskowanie a contrario w stosunku do art. 6q ust. 3 u.c.p.g. wskazuje, że nadpłata powstaje, gdy usługa odbierania odpadów nie była świadczona. Powołano także - na potwierdzenie zasadności wniosku - stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zaprezentowane w wyroku z dnia 14 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1250/16 (dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak dalsze cytowane orzeczenia), w którym wskazano, że stwierdzenie nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi możliwe jest, gdy usługa odbierania odpadów komunalnych nie została wykonana. W rachubę wchodzi tu w zasadzie tylko sytuacja kiedy nie dojdzie do wykonania usługi odbioru odpadów. Z taką okolicznością, w ocenie Spółki w upadłości, mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, gdyż z racji nieprowadzenia działalności gospodarczej, na nieruchomości odwołującej nie powstawały odpady komunalne, a usługi odbioru odpadów komunalnych nie były świadczone.

Burmistrz Nysy wydał ww. decyzję z dnia 7 lutego 2019 r., na mocy której odmówił Spółce w upadłości stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lutego 2018 r. do czerwca 2018 r.

Organ I instancji wyjaśnił, że wskazany we wniosku o stwierdzenie nadpłaty okres od marca 2018 r. do lipca 2018 r. stanowi pomyłkę pisarską, gdyż kwota 1.692,00 zł wynika z uzasadnienia wniosku, w tym ze wskazanego we wniosku upomnienia nr [...] z dnia 18 czerwca 2018 r. obejmującego kwotę 1.327,60 zł jako należność za okres od lutego do maja 2018 r. wraz z kosztami upomnienia, kwotę 36,00 zł jako dopłatę do miesiąca maja 2018 r., a także kwotę opłaty za czerwiec 2016 r. - 329,00 zł, zatem kwota żądana kwota nadpłaty - 1.692,60 zł, obejmuje okres należności od lutego do czerwca 2018 r. i w stosunku do tego okresu Burmistrz Nysy rozstrzygał wniosek o stwierdzenie nadpłaty.

Organ wskazał, że Spółka nie wywiązała się w terminie z obowiązku złożenia nowej deklaracji, o którym mowa w ww. art. 6m ust. 2 u.p.c.g., gdyż nową deklarację Spółka wprawdzie złożyła, jednak z kilkumiesięcznym uchybieniem ww. terminowi, a zatem opłata za sporny okres jest należna. Natomiast okoliczność, czy usługa wywozu odpadów komunalnych była faktycznie wykonywana pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem zgodnie z art. 6q ust. 3 u.c.p.g., nie stwierdza się nadpłaty z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiące, w których usługa odbierania odpadów komunalnych była świadczona. To oznacza brak możliwości stwierdzania nadpłaty za okresy wcześniejsze, poprzedzające złożenie deklaracji zmieniającej.

Po rozpatrzeniu odwołania strony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało opisaną na wstępie decyzję z dnia 20.05.2019 r.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy możliwości stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiące poprzedzające złożenie korygującej deklaracji.

Zaznaczył, że w art. 6q ust. 3 u.c.p.g. wskazano, że w przypadku złożenia korekty deklaracji lub nowej deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie stwierdza się nadpłaty w tej opłacie za miesiące, w których usługa odbierania odpadów komunalnych była świadczona.

Zgodnie z art. 6m ust. 1 u.c.p.g., właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Deklaracja zawiera dane niezbędne do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wysokość zobowiązania określonego w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązuje za kolejne miesiące do czasu korekty deklaracji lub zmiany stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z zastrzeżeniem art. 6o (art. 6m ust. 1d u.c.p.g.).

W przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana (art. 6m ust. 2 u.c.p.g.). W przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiadamia właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczonej jako iloczyn nowej stawki opłaty i danych podanych w deklaracji. W takim przypadku właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu (art. 6m ust. 2a u.c.p.g.).

Z treści ww. przepisów wynika, że wysokość zobowiązania określonego w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązuje za kolejne miesiące do czasu złożenia nowej deklaracji.

Organ zauważył, że bezspornym w sprawie jest, że Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w dniu 19.12.2018 r. (data stempla pocztowego na kopercie). Deklarację, w której wykazano zmianę danych będących podstawą ustalenia wysokości opłaty, dotyczącą okresu od 1 lutego 2018 r., złożono 20 lipca 2018 r., a zatem po upływie prawie sześciu miesięcy od zajścia okoliczności powodujących obowiązek złożenia nowej deklaracji. Z uwagi na czas, w jakim zostały złożone zarówno deklaracja zmieniająca, jak i wniosek o stwierdzenie nadpłaty, usługa w postaci odbierania odpadów komunalnych została już wykonana.

Przepis art. 6q ust. 3 u.c.p.g. stanowi wprost, iż w przypadku złożenia korekty deklaracji lub nowej deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, nie stwierdza się nadpłaty w tej opłacie za miesiące, w których usługa odbierania odpadów komunalnych była świadczona.

Organ nie podzielił stanowiska strony co do wykładni językowej przepisu art. 6q ust. 3 u.c.p.g., opartej wyłącznie na wnioskowaniu a contrario. Zauważył, że obowiązujący od 1 lutego 2015 r. przepis art. 6q ust. 3 u.c.p.g. rozstrzyga jednoznacznie, że w przypadku złożenia korekty deklaracji lub nowej deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie stwierdza się nadpłaty w tej opłacie za miesiące, w których usługa odbierania odpadów komunalnych była świadczona. Z treści tego przepisu wynika, że korekta deklaracji lub nowa deklaracja zmniejszająca wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma być złożona w takim czasie, aby nie skonkretyzował się obowiązek uiszczenia opłaty. W momencie skonkretyzowania się obowiązku zapłaty ww. opłaty, brak jest możliwości stwierdzenia nadpłaty w oparciu o złożoną korektę deklaracji. Świadczenie usługi odbioru nie oznacza bowiem jedynie fizycznego odbioru odpadów komunalnych z nieruchomości, ale już samą gotowość do wykonania takiej usługi, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy oświadczenia B Sp. z o.o. z dnia 22 stycznia 2019 r., odpady komunalne z posesji znajdującej się w [...] o kodzie [...] nie były odbierane, z powodu braku odpadów, niewystawionych pojemników oraz zamkniętej posesji w dniach wywozu. Ustalenie takich okoliczności przez ww. przedsiębiorstwo komunalne, wymagało każdorazowo wizyty przed posesją Spółki w dniach wskazanych w harmonogramie odbioru odpadów komunalnych. Ta zaś okoliczność wskazuje bezspornie, że usługa odbioru odpadów była świadczona zgodnie z przepisami i ustalonym harmonogramem, przy czym w koszt usługi wywozu odpadów, liczy się również gotowość do ich odbioru, nawet jeśli właściciel nie wystawił bądź nie wyprodukował odpadów.

Organ na poparcie swojego stanowiska powołał się na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4.03.2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1250/16.

W rozpatrywanej sprawie, wywóz odpadów komunalnych z przedmiotowej nieruchomości został zapewniony, zgodnie z zadeklarowanym zapotrzebowaniem w zakresie ilości i częstotliwości wywozu odpadów. Dlatego też organ stwierdził, że opłata za gospodarowanie odpadami za wskazany okres była należna.

Nie podzielił zarzutów strony o nieuwzględnienie faktu ogłoszenia upadłości Spółki, co - w ocenie odwołującej - oznacza równoczesne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, a w konsekwencji świadczy o niepowstawaniu odpadów komunalnych.

Wskazał, że ogłoszenie upadłości nie oznacza automatycznie zakończenia działalności gospodarczej, gdyż to następuje w sposób niewątpliwy dopiero z chwilą wykreślenia upadłego z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. A zatem dopiero z tą chwilą - wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego - upadły traci swój byt prawny. Przepis art. 312 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2019 r., poz. 498 ze zm.) przewiduje, że po ogłoszeniu upadłości można prowadzić dalej przedsiębiorstwo upadłego, jeżeli możliwe jest zawarcie układu z wierzycielami lub możliwa jest sprzedaż przedsiębiorstwa upadłego w całości lub jego zorganizowanych części. Z ust. 2 tego artykułu wynika, że jeżeli syndyk prowadzi przedsiębiorstwo upadłego, powinien podjąć wszelkie działania zapewniające zachowanie przedsiębiorstwa co najmniej w niepogorszonym stanie. A zatem fakt ogłoszenia upadłości nie jest bowiem równoznaczny z zaprzestaniem działalności gospodarczej, a tym bardziej z zaprzestaniem wytwarzania odpadów komunalnych.

Właściciel nieruchomości dysponuje wiedzą o faktach mających wpływ na powstanie obowiązku zapłaty, wysokość i wygaśnięcie obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Dbając o swój interes winien więc reagować w każdym przypadku zmiany tych danych, dążąc do tego, aby opłata za gospodarowanie odpadami była adekwatna i zgodna z kryteriami ustalania wysokości wskazanej opłaty. Jednocześnie ponosi on konsekwencje błędów popełnionych w złożonych deklaracjach, ich korektach, a także konsekwencje ich niezłożenia w odpowiednim, ustawowym terminie. Wynika to bowiem z faktu, że system opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi został oparty na deklaracjach.

Organ nie zgodził się także z odwołującą, że art. 6i ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. jest przepisem szczególnym wobec art. 6m ust. 2 u.c.p.g. i w związku z tym ma przed nim pierwszeństwo, bowiem oznaczałoby to w praktyce konieczność badania przez gminę z urzędu w każdym miesiącu, czy na danej nieruchomości powstały w tym okresie odpady komunalne, a nadto, czy taki stan jest stały, czy przejściowy. Taka realizacja nałożonych na gminę obowiązków związanych z pozbywaniem się odpadów z poszczególnych nieruchomości, wynikających art. 3 ust. 2 pkt 3 u.c.p.g., który stanowi, że gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności obejmują wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi, nie byłaby możliwa do wykonania. Dlatego też ustawodawca przewidział, że to właściciele nieruchomości deklarują ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach niezamieszkałych, co ma przełożenie na wysokość opłaty, a obowiązek ponoszenia opłaty istnieje tak długo, dokąd właściciel nieruchomości nie zgłosi zakończenia powstawania odpadów na nieruchomości.

We wniesionej skardze strona zarzuciła:

1. naruszenie prawa procesowego:

1) art. 187 § 1 O.p., art. 191 O.p. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym pominięcie kluczowych informacji uzyskanych od B sp. z o.o. o braku odpadów, niewystawionych pojemnikach oraz zamkniętej posesji w kontekście ogłoszenia upadłości A sp. z o.o., a tym samym zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej przez stronę;

2) art. 191 O.p. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, a w szczególności dowodu z postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 01.02.2018 r. za sygn. akt [...], na mocy którego została ogłoszona upadłość spółki A sp. z o.o. w upadłości, a tym samym udowodniona została okoliczność zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej przez stronę;

3) art. 191 O.p. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego oraz wyprowadzenie wniosków z niego niewynikających, jakoby pismo B sp. z o.o. z dnia 22.01.2019 r.- wskazywało i dowodziło temu, że usługa odbioru odpadów nie była świadczona, podczas gdy z rzeczonego pisma wynika, że odpady nie były odbierane, a w konsekwencji usługa nie była świadczona;

2. naruszenie prawa materialnego:

1) art. 6q ust. 3 u.c.p.g. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż z treści tego przepisu wynika, że korekta deklaracji lub nowa deklaracja zmniejszająca wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma być złożona w takim czasie, aby nie skonkretyzował się obowiązek uiszczenia opłaty, podczas gdy prawidłowa wykładania tego przepisu prowadzi do wniosku, iż niezależnie od tego, czy właściciel nieruchomości złożył w terminie nową deklarację w związku ze zmianą danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, w przypadku złożenia korekty deklaracji lub nowej deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stwierdza się nadpłatę w tej opłacie za miesiące, w których usługa odbierania odpadów komunalnych nie była świadczona;

2) art. 6i ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji błędne przyjęcie przez organ II instancji, iż strona była zobowiązana do ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z racji niezgłoszenia zmiany dotyczącej zaprzestania odbioru odpadów komunalnych w określonym terminie 14 dni, a to zgodnie z przepisem art. 6m ust. 2 ww. ustawy, w sytuacji, gdy obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje za każdy miesiąc, w którym powstały odpady komunalne.

W oparciu o powyższe, strona wniosła o uchylenie decyzji I i II instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2019 r., poz.2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 t.j. - dalej jako P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z kolei w myśl art. 145 § 1 P.p.s.a. zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym tu zastosowania).

Dokonując badania legalności zaskarżonej decyzji oraz postępowania poprzedzającego jej wydanie, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością jej uchylenia.

Przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 20.05.2019 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lutego do czerwca 2018 r.

Ze stanu sprawy wynika, iż skarżąca w dniu 15.04.2013 r. złożyła pierwotną deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, deklarując wysokość tej opłaty w kwocie 329 zł miesięcznie.

W dniu 20.07.2018 r. strona złożyła korektę ww. deklaracji wskazując, że na przedmiotowej nieruchomości nie jest już prowadzona działalność gospodarcza, w związku z czym nie wystąpiła opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

W dniu 19.12.2018 r. strona nadała wniosek o stwierdzenie nadpłaty z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 1692,60 zł, tj. za okres od lutego do czerwca 2018 r.

Analizując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd podzielił stanowisko organów, że brak jest podstaw do stwierdzenia wnioskowanej przez stronę nadpłaty.

W pierwszej kolejności wskazać należy na materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia.

Zgodnie z treścią przepisu art. 6q ust. 3 u.c.p.g. –w stanie prawnym obowiązującym w 2018 r.- w przypadku złożenia korekty deklaracji lub nowej deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie stwierdza się nadpłaty w tej opłacie za miesiące, w których usługa odbierania odpadów komunalnych była świadczona.

Jak wynika z treści art. 6m ust. 1 u.c.p.g. właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych.

Deklaracja zawiera dane niezbędne do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6m ust. 1a u.c.p.g.).

Wysokość zobowiązania określonego w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązuje za kolejne miesiące do czasu korekty deklaracji lub zmiany stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z zastrzeżeniem art. 6o (art. 6m ust. 1d u.c.p.g.).

Jak wynika z treści art. 6m ust. 2 u.c.p.g., w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana.

W przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiadamia właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczonej jako iloczyn nowej stawki opłaty i danych podanych w deklaracji. W takim przypadku właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu (art. 6m ust. 2a u.c.p.g.).

Ustawodawca zatem dwukrotnie wyeksponował, że w związku ze zmianą danych, zmiana wysokości opłaty nie może sięgać wstecz, do okresu, gdy zobowiązany do ponoszenia opłaty nie powiadomił organu o zmianie okoliczności wpływających na wysokość tej opłaty, to jest nie złożył odpowiedniej deklaracji:

‒ w art. 6m ust. 2 u.c.p.g. podkreślono, że opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana, co oznacza, że rozpoczęcie ponoszenia opłat w zmienionej wysokości nie może nastąpić wcześniej, niż nastąpiło złożenie nowej deklaracji informującej o zmianie;

‒ w art. 6q ust. 3 u.c.p.g. wprowadzono zasadę, że w związku ze złożeniem nowej deklaracji albo korekty deklaracji nie jest dopuszczalne stwierdzenie nadpłaty, za miesiące, w których świadczono usługę odbierania odpadów komunalnych.

Powyższe wyraża przyjętą w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zasadę, że dokonana z inicjatywy zainteresowanego podmiotu zmiana, wpływająca na wysokość ponoszonej opłaty jest skuteczna na przyszłość, nie wcześniej niż w miesiącu, kiedy złożono deklarację komunikującą taką zmianę. Istotą deklaracji jest, że stanowi ona oświadczenie kierowane do adresata i dopiero od jego wyartykułowania biegną skutki wynikające z informacji w niej zawartej.

Mając omówione uregulowania na względzie podzielić należy stanowisko organów obu instancji, że w kontrolowanej sprawie nie doszło do powstania nadpłaty z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Uwzględniając brzmienie art. 6q ust. 3 u.c.p.g. stwierdzić trzeba, że w niniejszej sprawie deklarację zmniejszającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi strona złożyła 20.07.2018 r. Natomiast wniosek o stwierdzenie nadpłaty za okres od lutego do czerwca 2018 r. skarżąca złożyła w dniu 19 grudnia 2018 r. Zatem złożenie korekty deklaracji jak i wniosku o stwierdzenie nadpłaty nastąpiło już po zakończeniu okresu (po miesiącach), do którego wnioskowana przez stronę nadpłata się odnosiła. Usługa odbioru odpadów komunalnych świadczona była w miesiącach od lutego do czerwca 2018 r. na podstawie dotychczasowej deklaracji (złożonej w dniu 15.04.2013 r.) i w związku z tym brak było podstawy prawnej, by móc stwierdzić nadpłatę. Nie bez znaczenia jest tu także treść przywołanego już art. 6m u.c.p.g., podnoszącego, że wysokość zobowiązania określonego w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązuje za kolejne miesiące do czasu korekty deklaracji.

Stwierdzić zatem wyraźnie należy, że z treści przepisu art. 6q ust. 3 u.c.p.g. wynika, że korekta deklaracji lub nowa deklaracja zmniejszająca wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi musi być złożona w tym czasie, gdy skonkretyzował się obowiązek uiszczenia opłaty. Gdy warunek ten nie został spełniony korekta ta nie jest już skuteczna dla ewentualnego obniżenia wysokości należnego zobowiązania, jak też dla stwierdzenia jego nadpłaty, w oparciu o przepis art. 75 O.p. Ustęp 3 art. 6q u.c.p.g. stanowi wprost, iż w przypadku złożenia korekty deklaracji lub nowej deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie stwierdza się nadpłaty w tej opłacie za miesiące, w których usługa odbierania odpadów komunalnych była świadczona. Z treści tego przepisu wynika, że korektę deklaracji lub nową deklarację zmniejszającą wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składa się w takim czasie, aby nie skonkretyzował się obowiązek uiszczenia opłaty (por. wyroki: NSA z dnia 7.02.2019 r., sygn. akt II FSK 483/17; WSA w Krakowie z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1041/15).

Inną natomiast rzeczą jest sytuacja, gdy gmina, na której ciąży obowiązek odbioru odpadów komunalnych nie wywiązuje się z tego obowiązku, bądź czyni to w sposób niewłaściwy, niezgodny z zapisami złożonej przez zobowiązany podmiot deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Taka sytuacja nie występuje jednak w przedmiotowej sprawie.

Jak bowiem wynika ze znajdującego się w aktach sprawy oświadczenia B Sp. z o.o. z dnia 22 stycznia 2019 r., odpady komunalne z posesji znajdującej się w [...] o kodzie [...] nie były odbierane, z powodu braku odpadów, niewystawionych pojemników oraz zamkniętej posesji w dniach wywozu. Ustalenie takich okoliczności przez ww. przedsiębiorstwo komunalne, wymagało każdorazowo wizyty przed posesją Spółki w dniach wskazanych w harmonogramie odbioru odpadów komunalnych. Ta zaś okoliczność wskazuje bezspornie, że usługa odbioru odpadów była świadczona zgodnie z przepisami i ustalonym harmonogramem, przy czym w koszt usługi wywozu odpadów, liczy się również gotowość do ich odbioru, nawet jeśli właściciel nie wystawał bądź nie wyprodukował odpadów.

Podkreślić należy, że dokonana z inicjatywy zainteresowanego podmiotu zmiana, wpływająca na wysokość ponoszonej opłaty jest skuteczna na przyszłość, nie wcześniej niż w miesiącu kiedy złożono deklarację komunikującą taką zmianę. Istotą deklaracji jest, że stanowi ona oświadczenie kierowane do adresata i dopiero od jego wyartykułowania biegną skutki wynikające z informacji w niej zawartej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13,02,2017 r., sygn. akt III SA/Wa 340/16).

W świetle powyższych rozważań nie jest uzasadniona argumentacja strony, że wnioskowanie a contrario nakazuje przyjąć, że stwierdza się nadpłatę, gdy usługa odbioru odpadów nie była świadczona, co oznacza brak odbioru odpadów bez względu na jego przyczynę (w tym także przykładowo niepowstanie odpadów).

Należy bowiem zauważyć, że obowiązujący od 1 lutego 2015 r. przepis art. 6q ust. 3 u.c.p.g. rozstrzyga jednoznacznie, że w przypadku złożenia korekty deklaracji lub nowej deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie stwierdza się nadpłaty w tej opłacie za miesiące, w których usługa odbierania odpadów komunalnych była świadczona. Z treści tego przepisu wynika, że korekta deklaracji lub nowa deklaracja zmniejszająca wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma być złożona w takim czasie, aby nie skonkretyzował się obowiązek uiszczenia opłaty. W momencie skonkretyzowania się obowiązku zapłaty ww. opłaty, brak jest możliwości stwierdzenia nadpłaty w oparciu o złożoną korektę deklaracji. Świadczenie usługi odbioru nie oznacza bowiem jedynie fizycznego odbioru odpadów komunalnych z nieruchomości, ale już samą gotowość do wykonania takiej usługi, co miało miejsce w mniejszej sprawie.

Stwierdzenie nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi możliwe jest jedynie, gdy usługa odbierania odpadów komunalnych nie została wykonana. W rachubę wchodzi tu w zasadzie tylko sytuacja kiedy nie dojdzie do wykonania usługi odbioru odpadów. Przede wszystkim jest to sytuacja, gdy gmina nie zapewniła realizacji tej usługi, a więc uchybiła obowiązkowi wynikającemu z art. 6c ust. 1 u.c.p.g. – co jak wynika ze zgromadzonych dowodów w tej sprawie nie miało miejsca.

Prawidłowe jest również stwierdzenie organu, że ogłoszenie upadłości nie oznacza automatycznie zakończenia działalności gospodarczej, gdyż to następuje w sposób niewątpliwy dopiero z chwilą wykreślenia upadłego z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.

Tym samym w realiach niniejszej sprawy fakt, iż Sąd Rejonowy w [...], Wydział [...] Gospodarczy Sekcja Upadłościowa, postanowieniem z dnia 1 lutego 2018 r., sygn. akt [...], postanowił ogłosić upadłość spółki A sp. z o.o. z siedzibą w [...] i wyznaczył syndyka masy upadłości w osobie Pani B. F., nie ma znaczenia dla wyniku postępwoania.

Jak już wskazano, w przypadku złożenia korekty deklaracji lub nowej deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie stwierdza się nadpłaty w tej opłacie za miesiące, w których usługa odbierania odpadów komunalnych była świadczona – przy czym przez świadczenie tej usługi rozumie się gotowość do wykonania takiej usługi, co miało miejsce w tej sprawie.

Podkreślić należy, że to właściciel nieruchomości dysponuje przede wszystkim wiedzą o faktach mających wpływ na powstanie obowiązku zapłaty, wysokość i wygaśnięcie obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Dbając o swój interes winien więc reagować w każdym przypadku zmiany tych danych, dążąc do tego, aby opłata za gospodarowanie odpadami była adekwatna i zgodna z kryteriami ustalania wysokości wskazanej opłaty. Jednocześnie ponosi on konsekwencje błędów popełnionych w złożonych deklaracjach, ich korektach, a także konsekwencje ich niezłożenia w odpowiednim, ustawowym terminie. Wynika to bowiem z faktu, że system opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi został oparty na deklaracjach.

W tym stanie rzeczy Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia podniesionych w skardze zarzutów naruszenia: art. 187 § 1, art. 191 O.p.

Kluczowe ustalenia faktyczne, tj. związane z datą złożenia przez stronę korekty deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i wniosku o stwierdzenie nadpłaty nie są sporne. W ocenie Sądu organy prawidłowo oceniły dowód z oświadczenia B Sp. z o.o. – dokument ten potwierdza, iż w spornych miesiącach, jeszcze przed złożeniem przez stronę korekty deklaracji, gmina zapewniła realizację usługi wywozu odpadów komunalnych, co uzasadniło naliczenie opłaty zgodnie z obowiązującą wówczas deklaracją pierwotnie złożoną przez skarżącą w dniu 15.04.2013 r.

Prawidłowa i ugruntowana w orzecznictwie wykładnia przepisów materialnoprawnych, w tym zwłaszcza art. 6q ust. 3 u.c.p.g. potwierdza zasadność stanowiska organów. Zatem brak podstaw do uznania zarzutów naruszenia art. 6q ust. 3 i art. 6i ust. 1 pkt 2 u.c.p.g.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie przepisu art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.