Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 466/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Stwierdzono, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo
Powołane przepisy: article: art. 30 c,d,  art. 31  ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity
article: art. 3  par. 2  pkt 4,  par. 3,  art. 134  par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 87
journal: Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
law: Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marcin Miemiec Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Protokolant: Renata Pawlak po rozpoznaniu, w Wydziale III, na rozprawie, w dniu 7 października 2010 r., sprawy ze skargi "A" w L. na rozstrzygnięcie Marszałka Województwa D. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny formalnej projektu [...] "[...]" I. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa D.; II. zasądza od Marszałka Województwa D. na rzecz strony skarżącej [...] ([...]) złotych kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

"A" (zwany dalej stroną skarżącą) złożył wniosek o dofinansowanie projektu pt. "[...]" (Nr wniosku [...]) w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa D. na lata 2007-2013, Priorytet Nr 6, Działanie Nr 6.5.

Dyrektor Wydziału Wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa D., pismem z dnia [...] r. Nr [...] (l. dz. [...]) poinformował wnioskodawcę, że wniosek o dofinansowanie powyższego projektu został oceniony negatywnie, ponieważ opisany projekt nie spełnia kryteriów oceny formalnej zawartych w "Kryteriach wyboru operacji finansowych w ramach RPO WD" przyjętych przez Komitet Monitorujący RPO WD. Dotyczy to kryterium Nr 4 "Kompletność i zgodność wniosku" – 4b: czy dane zostały wpisane zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku (pola wypełnione właściwą treścią)? - 4g: Czy wniosek zawiera poprawne i aktualne załączniki? oraz kryterium Nr 14 "pomoc publiczna" – 14a: Czy projekt objęty jest pomocą publiczną?

W uzasadnieniu stanowiska podniesiono, że strona skarżąca nie wskazała, że wniosek powinien być objęty schematem pomocy publicznej oraz, że projekt objęty będzie bagatelną pomocą publiczną w myśl Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego w sprawie udzielania pomocy de minimis w ramach regionalnych programów operacyjnych. Zgodnie bowiem ze zleconymi na potrzeby oceny wniosku opiniami prawnymi, wniosek będzie objęty wspomną pomocą. Projekt spełnia przesłanki, o których mowa w art. 87 ust. 1 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Pozostałe braki (brak w studium wykonalności szczegółowego opisu projektu, w którym znaleźć powinno się m. in. uzasadnienie spełnienia wymogów odpowiedniego programu pomocy publicznej) były konsekwencją opisanych wcześniej braków. W piśmie znalazło się również pouczenie co do terminu i trybu odwołania się od oceny formalnej wniosku.

Pismem z dnia [...] r. strona skarżąca wniosła odwołanie od negatywnej oceny formalnej wniosku podnosząc, że z opinii prawnej, którą dysponuje "A" wynika, że w ramach projektu nie występuje pomoc publiczna Jak wskazano w uzasadnieniu, istotne jest to, że dla zaistnienia pomocy publicznej muszą być spełnione łącznie wszystkie warunki wynikające z art. 87 ust. 1 TWE. W sprawie, transfer zasobów przypisywanych władzy publicznej wstępuje, jedna transfer ten nie skutkuje przysporzeniem na rzecz wnioskodawcy, a na rzecz widzów i turystów. Ponadto w efekcie transferu nie występuje zakłócenie konkurencji, czy też zagrożenie takim zakłóceniem. [...] nie zawsze jest produktem, który może być dochodowy, a wnioskodawca nie będzie prowadził żadnej działalności gospodarczej. Również transfer ten nie wpłynie na wymianę gospodarczą między krajami członkowskimi.

Rozstrzygnięciem odwołania z dnia [...] r. Nr [...] (l. dz. [...]), Dyrektor Departamentu Regionalnego Programu Operacyjnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa D., nie uwzględnił odwołania. Obszerne uzasadnienie rozstrzygnięcia zostało podzielone na kilka części.

W pierwszej (s. 1-2) został przedstawiony przebieg postępowania weryfikacyjnego w sprawie projektu zgłoszonego przez stronę skarżącą do dofinansowania oraz podjęte w tych ramach, poszczególne czynności. Drugą część uzasadnienia (s. 2-3) poświęcono omówieniu aspektu proceduralnego sprawy. Wskazano, że strona skarżąca w odwołaniu nie podniosła żadnego aspektu proceduralnego, dotyczącego zgodności oceny formalnej projektu z obowiązującą procedurą, a zatem wobec związania Instytucji odwoławczej treścią i zakresem odwołania, nie został zweryfikowany proceduralny aspekt negatywnej oceny merytorycznej projektu. W kolejnej części uzasadnienia (s. 3-4) rozważono kluczowe w sprawie zagadnienie merytoryczne, tzn. kwestię niespełnienia kryterium nr 14 "Pomoc publiczna" oceny formalnej projektu oraz kryterium Nr 4 "Kompletność i zgodność wniosku".

Ustosunkowując się do argumentów podniesionych przez stronę skarżącą w odwołaniu, organ odwoławczy stwierdził, że występują przesłanki, których spełnienie warunkuje wystąpienie pomocy publicznej tj. czy następuje transfer środków publicznych, czy wnioskodawca uzyskuje przysporzenie na warunkach korzystniejszych od oferowanych na rynku? czy transfer ma charakter selektywny? oraz czy transfer narusza lub może naruszyć warunki konkurencji i wpływa na wymianę handlową WE? Potwierdzeniem powyższego jest – zdaniem organu – m. in. analiza przeprowadzona przez wnioskodawcę we wniosku o dofinansowanie, jak również wskazania w przedłożonej na zlecenie organu opiniach prawnych. Wynika z nich, że rynkiem oddziaływania "A" nie jest jedynie rynek lokalny. Ponadto prowadzone działania oraz zaangażowanie [...], a także wskazanie na duże zainteresowanie turystów z zagranicy powoduje, że działania objęte ocenionym projektem mogą mieć wpływ na zakłócenie konkurencji oraz na wymianę wewnątrz wspólnotową, a tym samym wsparcie udzielone wnioskodawcy uznane zostanie za niedozwoloną pomoc publiczną.

Organ wskazał ponadto, że negatywnego rozstrzygnięcia odwołania dla projektu dokonano w oparciu o opinie prawną z dnia [...] r., będącą podstawą oceny złożonego wniosku o dofinansowanie, jak i o opinię prawną z dnia [...] r., uwzględniającą argumentację strony skarżącej zawartą w dostarczonej do IZ RPO WD opinii do poprawionego wniosku aplikacyjnego z dnia [...] r.

W podsumowaniu uzasadnienia organ stwierdził, że wniosek o dofinansowanie złożony przez stronę skarżącą nie spełnił wszystkich kryteriów kluczowych oceny formalnej projektu ("Kompletność i zgodność wniosku" oraz "Pomoc publiczna"), zawartych w kryteriach wyboru operacji finansowych w ramach RPO WD, co skutkować musiało odrzuceniem projektu, co wiąże się z nie przekazaniem do dalszej oceny. Szczegółowo pouczono również wnioskodawcę, co do trybu i sposobu zaskarżenia powyższego stanowiska w sprawie.

W obszernej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] r. strona skarżąca zarzuciła rozstrzygnięciu odwołania:

- dokonanie oceny formalnej projektu niezgodnie z obowiązującymi procedurami w trybie konkursowym oraz z "Kryteriami wyboru operacji finansowych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa D. na lata 2007-2013";

- naruszenie artykułu 87 ust. 3 lit d) TWE stanowiącego, że "Za zgodną ze wspólnym rynkiem może zostać uznana pomoc przeznaczona na wspieranie kultury i zachowanie dziedzictwa kulturowego, o ile nie zmienia warunków wymiany handlowej i konkurencji we Wspólnocie w zakresie sprzecznym ze "wspólnym interesem", poprzez przyjęcie że działalność "A" w L. w ramach organizacji [...] "[...]" będzie miała wpływ na wymianę handlową oraz konkurencję we wspólnocie;

- błędną wykładnię art. 87 ust. 1 TWE polegającą na jego nieprawidłowym zastosowaniu, poprzez niesłuszne przyjęcie, że dofinansowanie realizacji projektu będzie stanowiło pomoc publiczną w myśl wymienionego przepisu, podczas gdy w istocie nie będzie ono miało takiego charakteru;

- błędną interpretację art. 21 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, poprzez uznanie, że dofinansowanie stanowiłoby pomoc spełniającą przesłanki przewidziane w art. 87 ust. 1 TWE.

Strona skarżąca wniosła jednocześnie o stwierdzenie, że ocena projektu skarżącego została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i uchylenie zaskarżonych rozstrzygnięć oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Instytucję Zarządzającą RPO WD.

W uzasadnieniu podniesiono, że organ przyjął możliwość wystąpienia niedozwolonej pomocy publicznej w projekcie w oparciu o opinię sporządzoną na jego zlecenie z dnia [...] r. Podstawą przyjęcia w niej, że w wyniku transferu funduszy w warunkach korzystniejszych niż inne podmioty na rzecz wnioskodawcy dojdzie do naruszenia konkurencji jest między innymi ustalenie, że wnioskodawca może prowadzić, oprócz działalności o charakterze kulturalnym, również działalność gospodarczą w postaci działalności z reklam na rzecz osób trzecich, najmu i dzierżawy składników majątkowych, a zatem może być uznany za podmiot prowadzący działalność w warunkach konkurencji. Zdaniem strona skarżąca, powyższa działalność nie będzie wykonywana w ramach projektu objętego wnioskiem. W ramach organizacji projektu zostaną zaangażowani pracownicy "A" w L., gdyż kwota dofinansowania, o którą ubiega się wnioskodawca nie pokrywa wszystkich kosztów zorganizowania [...] o takiej specyfice i rozgrywającego się w kilku różnych przestrzeniach o innej funkcji pierwotnej, adaptowanych na potrzeby poszczególnych [...]. Podniesiono w uzasadnieniu skargi, że opinia przedstawiona przez organ zawiera sprzeczności w swej treści, bowiem opiniujący twierdzi, że potencjalnie może dojść do naruszenia konkurencyjności przy niezachowaniu określonych przesłanek tj. nierozdzieleniu działalności kulturalnej od działalności gospodarczej, w przypadku gdyby wnioskodawca nie prowadził przejrzystej księgowości oraz przejrzystego planu kont. Zdaniem strony skarżąca te warunki tj. przejrzysta księgowość oraz plan kont, są wymogami które wnioskodawca musi spełnić obligatoryjnie w przypadku uzyskania dofinansowania oraz jego rozliczenia.

Natomiast jeśli chodzi o rozdzielenie prowadzenia działalności o charakterze kulturalnym i gospodarczym, to warunek ten jest spełniony przez stronę skarżącą i wynika to z wniosku o dofinansowanie oraz specyfiki projektu. Wnioskodawca nie będzie uzyskiwał zysków ze sprzedaży biletów lub organizowania innych działań. Założeniem [...] jest, że wstęp na [...] będzie bezpłatny. Ponadto w ramach [...] strona skarżąca nie będzie świadczyła usług wymienionych w opinii. Zorganizowanie [...] nie wpłynie na pozytywny wynik ekonomiczny innych przedstawień, czy też innego rodzaju działalności, ponieważ w trakcie trwania [...] imprezy towarzyszące są jego "częścią składową", a w tym czasie, z uwagi na zaangażowanie wszystkich pracowników wnioskodawcy nie są realizowane inne projekty [...]. Wskazana działalność (wynajem obiektów, miejsc noclegowych) będzie wykonywana na rzecz uczestników [...], na zasadzie zamówienia ich od innych wykonawców.

Zdaniem strony skarżącej organy dokonały błędnej wykładni art. 87 ust. 1 TWE, gdyż projekt nie spełnia wszystkich przesłanek określonych w opisanym przepisie, warunkujących wystąpienie pomocy publicznej, a jedynie jednoczesne spełnienie wszystkich tych przesłanek spowoduje że wsparcie dla "przedsiębiorstwa" podlegać będzie przepisom dotyczącym pomocy publicznej.

Jak wskazano wyżej, "A" w L. z racji swojej funkcji i roli jaką spełnia, nie może być w tym wypadku zakwalifikowany jako przedsiębiorca, gdyż w związku z realizacją projektu nie wykonuje żadnej działalności o charakterze gospodarczym, a jedynie działalność statutową. Zrealizowanie projektu, zdaniem strony skarżącej, nie doprowadzi do selektywnej korzyści dla jednego lub większej liczby przedsiębiorców. Natomiast w przypadku zakupu wyposażenia oraz wykonania określonych prac budowlanych dla potrzeb [...], to mają one charakter wydatków niekwalifikowanych, a zatem nie nastąpi jakiekolwiek przysporzenie na rzecz beneficjenta pomocy. W uzasadnieniu skargi wskazano, że wniosek nie spełnia również kryterium zakłócenia konkurencji na rynku wspólnotowym, gdyż charakter działalności prowadzonej przez beneficjenta, a więc [...] w niepowtarzalnych przestrzeniach [...] nie ma charakteru komercyjnego i nie jest to produkt, o charakterze dochodowym, a ponadto "A" w L. w związku z organizowaniem [...] nie osiągnie przychodów ani dochodów, gdyż nie planuje – mimo teoretycznej możliwości przewidzianej w statucie – prowadzenia działalności o charakterze gospodarczym w związku z realizacją [...]. Zdaniem strony skarżącej transfer nie wpływa na wymianę gospodarczą między krajami członkowskimi, gdyż aspekt językowy [...] oraz konieczność fizycznego uczestnictwa w [...] nie spowoduje masowego udziału publiczności w realizacji projektu. W dotychczasowych dwóch edycjach imprezy kulturalnej czynnie uczestniczyło grono około 4400 widzów i uczestników, a zatem taka liczba osób nie może mieć nawet potencjalnego wpływu na zakłócenie wymiany gospodarczej pomiędzy państwami członkowskimi.

Jak wywodzi strona skarżąca, w przypadku występowania przesłanki zakłócenia bądź groźby zakłócenia konkurencji oraz wpływu na wymianę handlową między państwami członkowskimi UE, oba te elementy muszą występować łącznie. Nie będzie zatem pomocą publiczną w rozumieniu art. 87 ust. 1 TWE, takie wsparcie, które z formalnego punktu rzeczywiście narusza lub grozi zakłóceniem zasad konkurencji, ale jednocześnie nie ma żadnego wpływu na wymianę handlową między państwami członkowskimi UE, gdyż dotyczy np. wyłącznie lokalnego rynku lub przypadku tzw. naturalnego monopolu. W ocenie strony skarżącej organy w ogóle nie rozważały merytorycznie wniosku w tym aspekcie. Nie dokonały żadnej rzetelnej analizy i nie wskazały przyczyn, dla których uznały daną pomoc za zakłócającą konkurencję, a przy tym mającą wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi UE. Projekt wnioskodawcy nie będzie miał żadnego wpływu na wymianę handlową między państwami członkowskimi UE, gdyż w tym przypadku taka wymiana będzie po prostu całkowicie wyłączona i to z przyczyn obiektywnych, związanych z samą istotą organizacji [...]. Przedmiotowa pomoc ani nie wzmocni pozycji "A" w porównaniu do innych przedsiębiorstw, ani nie spowoduje po jego stronie przysporzenia o charakterze ekonomicznym, gdyż na tym rynku nie występuje żadna konkurencja w postaci imprezy kulturalnej o takim sposobie organizacji i specyfice powstawania [...], nie wystąpi także konkurencja w handlu wewnątrz wspólnotowym.

Argumentując swoje stanowisko strona skarżąca wskazało ponadto, że w orzecznictwie wspólnotowym wskazuje się także, że nie wystąpi pomoc publiczna, gdy projekt dotyczy podmiotu działającego w warunkach monopolu naturalnego (brak konkurencji wynikającej z wąskiej specjalizacji podejmowanych działań, w tym również mogą być to w ocenie wnioskodawcy działania o charakterze kulturalnym, wynikające z oryginalności zaproponowanego pomysłu). W tym wypadku oryginalność zaproponowanego projektu (jedyny tego typu [...]) może wskazywać na istnienie swoistego "monopolu" i braku potencjalnych konkurentów. Udział w [...] udostępnianych na zasadach niedyskryminacyjnych dla wszystkich osób zainteresowanych uczestnictwem nie prowadzi do zniekształcenia konkurencji, gdyż w przypadku projektów z zakresu turystyki, rekreacji czy kultury należy określić atrakcyjność projektu oraz zakres oddziaływania projektu, a więc do kogo kierowany jest projekt (w skali lokalnej czy regionalnej).

Fakt, że projekt w nazwie zawiera stwierdzenie "międzynarodowy" nie przesądza o tym, że rynkiem oddziaływania jest rynek ponadlokalny. Zasięg międzynarodowy przedsięwzięcia realizuje się w [...] z innych krajów, nie zaś taką wysoką atrakcyjnością i popularnością proponowanej oferty kulturalnej, że mogłaby wpłynąć na zakłócenie wymiany handlowej na wspólnym rynku. Mając na uwadze, że rynek odbiorców uczestniczących w wydarzeniach kulturalnych w Unii Europejskiej jest praktycznie równy liczbie mieszkańców Unii, nie można uznać za sytuację zakłócającą wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi przedsięwzięcia, w którym uczestniczy kilka tysięcy osób.

W zakończeniu skargi podniesiono, że dla rozstrzygnięcia, czy konkretne wsparcie finansowe stanowi pomoc publiczna w rozumieniu art. 87 ust. 1 TWE, musza być spełnione łącznie wskazane tam cztery przesłanki: transfer środków publicznych, korzyść ekonomiczna, selektywność, groźba zakłócenia lub zakłócenie konkurencji oraz wpływu na wymianę handlową. W ocenie strony skarżącej, niezasadnie przyjęto, że dofinansowanie projektu przedstawionego przez wnioskodawcę, spełniła powyższe warunki pomocy publicznej. Jeśli chodzi o przesłankę groźby zakłócenia lub zakłócenia konkurencyjności, organ nie wykazał, że przesłanka ta występuje, a załączona do akt opinia będąca podstawą takiego rozstrzygnięcia niczego nie wyjaśnia. Zdaniem strony skargi, sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego jest wnioskowanie, że organizacja trwającego ledwie niespełna tydzień [...] może mieć wpływ na zakłócenie konkurencji i wymianę handlową między państwami członkowskimi.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej, wniósł o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu wskazano, że projekty finansowane ze środków strukturalnych winny być zgodne m.in. z art. 87 ust.1 TWE (obecnie art.107 ust.1 TFUE). Natomiast zgodnie z art. 87 ust.1 TWE, niezgodna z regułami wspólnego runku, jest pomoc spełniająca łącznie cztery elementy: pomoc jest udzielana przez państwo członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych; pomoc zniekształca konkurencję lub grozi jej zniekształceniem; pomoc prowadzi do uprzywilejowania niektórych przedsiębiorstw, produktów, jest selektywna; pomoc wpływa negatywnie na wymianę handlowa pomiędzy krajami członkowskimi

Wskazano w odpowiedzi, do pomocy przeznaczonej na wspieranie kultury zastosowanie znajduje art. 87 ust. 1 lit. d TWE (obecnie : art. 107 ust.3 lit. d TFUE), który dla ustalenia występowania pomocy publicznej naruszającej reguły wspólnego rynku stawia następujący warunek: pomoc nie może zmieniać warunków wymiany handlowej i konkurencji we Wspólnocie w zakresie sprzecznym ze wspólnotowym interesem. W tym zakresie w odpowiedzi podniesiono, że analiza wniosku o dofinansowanie, a w szczególności jego załącznika w postaci studium wykonalności prowadzi do wniosku, że udzielenie dofinansowania będzie realizacją niedozwolonej (wg. art. 87 ust.3 lit. d TWE) pomocy publicznej, albowiem nie można wykluczyć, by projekt ten nie miał wpływu na wymianę handlową i konkurencję w ramach rynku wspólnotowego.

Odnosząc się do szczegółowych argumentów skargi wskazano, że nie można wykluczyć aby w ramach projekt skarżący, oprócz innej działalności, prowadził działalność gospodarczą jako przedsiębiorca w warunkach konkurencji. Ponadto wskazano, ze strona skarżąca dokonuje zawężającej wykładni pojęcia "wymiany handlowej", postrzegając wpływ na wymianę handlową wyłącznie w przypadku występowania na rynku wspólnotowym analogicznych przedsięwzięć do tego, który jest przedmiotem projektu. Natomiast przedsięwzięcie skarżącego ma niewątpliwie charakter ponadregionalny, a wręcz europejski (czy światowy), a międzynarodowość tego [...], nie jest wyłącznie elementem nazwy [...], co wynika z charakteru i zasięgu zarówno w odniesieniu do występujących uczestników jak i odbiorców.

Podczas rozprawy w dniu [...] r. obie strony podtrzymały swoje stanowiska. Pełnomocnik strony skarżącej podkreślił ponadto, że organ błędnie ustalił, że strona skarżąca jest przedsiębiorcą. Przy ustaleniu pojęcia rynku właściwego ustalonego przez Komisję Europejską należy stosować kryterium czasowe, a strona skarżąca jest jedynym podmiotem na świecie organizującym w tym czasie tego typu [...] .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kognicja Sądu wynika w niniejszej sprawie wprost z art. 30c ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (jednolity tekst: Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712), zwanej dalej "ustawą", w związku z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przywoływanej w dalszych wywodach – skrótowo – jako "p.p.s.a."

W przepisach art. 30c-30d samej ustawy przewidziano kilka rozwiązań autonomicznych, regulujących wybrane zagadnienia procesowe, w tym także kierunki rozstrzygnięć, jakie może podjąć sąd, załatwiając skargę (art. 30c ust. 3-5). Natomiast w zakresie nieuregulowanym w ustawie, w postępowaniu sądowoadministracyjnym odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy p.p.s.a. (określone dla aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4), z wyłączeniem jednak: art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 p.p.s.a. (art. 30e ustawy).

Przywołane postanowienia godzi się uzupełnić przypomnieniem, że – w myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy ustrojowej). Do kryterium legalności nawiązał również ustawodawca w art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, skoro w przepisie tym nakazał sądom uwzględnienie skargi, w wypadku stwierdzenia, że ocena konkretnego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo (celowe podkreślenie składu orzekającego), z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą (lub – pośredniczącą).

Wypada dodatkowo zauważyć – za postanowieniem art. 134 § 1 p.p.s.a. – że rozstrzygając w granicach danej sprawy, sąd administracyjny nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną.

Stosując wszystkie dotychczas przedstawione zasady dokonywania sądowej oceny legalności w sprawach tego typu co rozpoznawana, weryfikowane rozstrzygnięcie odwoławcze Marszałka Województwa D. nie mogło być utrzymane w obrocie prawnym.

Podstawowym problemem, który musiał rozstrzygnąć Sąd, było określenie standardu prawnego, według którego należało dokonać oceny zgodności (niezgodności) z prawem kontrolowanego rozstrzygnięcia odwoławczego. Wprowadzając w art. 30c ust. 1 pkt 1 ustawy kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 37, że do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie na podstawie tejże ustawy – ze środków pochodzących z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych – nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Wykluczało to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Z drugiej strony niejasne – w świetle przepisów ustawy – jest zagadnienie "głębokości" dopuszczalnej, sądowej oceny procesu weryfikacji wniosków o dofinansowanie zamierzonych przedsięwzięć.

Skład rozpoznający niniejszą sprawę przyjął następujące założenie: o przeprowadzeniu oceny konkretnego projektu "w sposób naruszający prawo" (w rozumieniu art. 30c ust. 3 pkt 1) będzie można z pewnością mówić w każdym wypadku jej dokonania z uchybieniem co najmniej przepisom samej ustawy, a ponadto – z pogwałceniem przepisów Konstytucji RP. W rozpoznawanym przypadku uchybienia tego typu miały miejsce.

Istotą sporu jest bez wątpienia zagadnienie dopuszczalności (bezzasadności) przyjęcia stanowiska, że przedmiotowy projekt "A" w L. stanowił pomoc publiczną, w rozumieniu art. 87 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE), obecnie: Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE, art. 107), Dz. 2004 Nr 90, poz. 8642 ze zm. Jest ocena spełnienia kryterium oceny formalnej "Pomoc publiczna", to czy projekt jest objęty czy też nie pomocą publiczną. Nie spełnienie kolejnego kryteriów oceny formalnej "Kompletność i zasadność wniosku" jest konsekwencją uznania, że projekt nie jest objęty pomocą publiczną.

Strona skarżąca miała prawo do wykazywania braku elementu pomocy publicznej, jeżeli to wynikało z jej oceny. Natomiast rzeczą instytucji oceniającej było przeprowadzenie – we właściwy sposób, tzn. zgodnie z przepisami, o których była mowa – merytorycznej weryfikacji zasadności takiego stanowiska wnioskodawcy. Od oceny, czy dofinansowanie przedmiotowego przedsięwzięcia spełniało wszystkie przesłanki dopuszczające możliwość uznania, że chodzi w tym przypadku o pomoc publiczną, zależało przekazanie wnioski do dalszej oceny.

W świetle materiału dowodowego sprawy w pełni uprawniona jest konkluzja, że nie przeprowadzono takiej pełnej, wymaganej przepisami prawa, merytorycznej oceny podstawowego dla tej sprawy zagadnienia, eliminując tym samym wniosek "A" z powodu jego rzekomych braków formalnych. W ocenie składu orzekającego, który rozpoznawał skargę, doszło przede wszystkim do naruszenia standardu przewidzianego w art. 31 ust. 1 ustawy - zapewnienia rzetelnej i bezstronnej oceny projektów.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 TWE (obecnie: 107 ust. 1 TFUE), "z zastrzeżeniem innych postanowień przewidzianych w niniejszym Traktacie, wszelka pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna ze wspólnym rynkiem w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi". Zatem, w celu rozstrzygnięcia, czy konkretne wsparcie finansowe stanowi pomoc publiczną, należy rozważyć, czy wypełnia ono wszystkie cztery wynikające w powyższego uregulowania, następujące przesłanki, tj.

1. transfer środków publicznych;

2. korzyść ekonomiczna;

3. selektywność;

4. groźba zakłócenia lub zakłócenie konkurencji oraz wpływ na wymianę handlową.

Przy czym wyraźnie trzeba podkreślić, że dla przyjęcia, że wsparcie finansowe spełnia warunki pomocy publicznej, niezbędne jest wykazanie, że wszystkie cztery przesłanki występują łącznie.

Natomiast, zgodnie z art. 87 ust. 3, lit. d TWE (obecnie: art. 107 ust. 3 lit. d TFUE), za zgodną ze wspólnym rynkiem może zostać uznana pomoc przeznaczona na wspieranie kultury i zachowanie dziedzictwa kulturowego, o ile nie zmienia warunków wymiany handlowej i konkurencji we Wspólnocie w zakresie sprzecznym ze wspólnym interesem.

Z powyższego wynika, że do pomocy przeznaczonej na wspieranie kultury, pomoc taka jest dopuszczalna pod dwoma warunkami, które muszą być spełnione łącznie: pomoc nie zmienia warunków wymiany handlowej we wspólnocie; pomoc nie wpływa na konkurencję we wspólnocie; – w zakresie sprzecznym ze wspólnotowym interesem. Jeżeli mamy więc odczynienia z pomocą na wsparcie kultury, do uznanie czy mamy do czynienie, czy też nie z dopuszczalną pomocą publiczną, istotna jest ocena, czy pomoc ta zmienia warunki wymiany i konkurencji we Wspólnocie w zakresie sprzecznym ze wspólnym interesem, a nie jedynie ocena, czy wsparcie przedmiotowego projektu zakłóca lub stanowi groźbę zakłócenia konkurencji oraz wpływa na wymianę handlową we Wspólnocie, czy też nie wywołuje takich konsekwencji.

Oznacza to, że pomoc przyczyniania się do realizacji celu w zakresie wspierania kultury jest zgodna ze wspólnym rynkiem, czyli nie jest pomocą publiczną o której mowa w art. 87 ust. 1 TWE (obecnie: 107 ust. 1 TFUE), jeżeli nie zmienia warunków wymiany handlowej i konkurencji we Wspólnocie w zakresie sprzecznym ze wspólnym interesem. Nie wystarczy więc do jej stwierdzenia samo wykazanie, że zmienia warunki wymiany handlowej i konkurencję, ale że następuje to w zakresie sprzecznym ze wspólnym interesem Wspólnoty.

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, wyjaśnić trzeba, że organy oceniające projekt co najmniej przedwcześnie przyjęły, iż dofinansowanie projektu przedstawionego przez stronę skarżącą, spełnia warunki pomocy publicznej – jest pomocą publiczną. Rozpatrywany przez organy oceniające projekt "A" w L. pn.: [...], służy niewątpliwie wspierania celu z zakresu kultury, jest pomocą, o której mowa w art. 87 ust. 3 lit. d TWE (obecnie: 107 ust. 3 lit. d TFUE).

W sprawie, organy w oparciu o opinie prawną z dnia [...] r. –będącą podstawą oceny złożonego wniosku – jak i opinię prawną z dnia [...] r. – uwzględniającą uwagi opinii prawnej przedłożonej przez wnioskodawcę – uznały, że dofinansowanie przedmiotowego projektu jest pomocą publiczną w rozumieniu art. 87 ust. 1 TWE (obecnie: 107 ust. 1 TFUE). Uznały, że nastąpi transfer środków publicznych dla "A" na jego korzyść, że działania objęte projektem mogą mieć wpływ na zakłócenia konkurencji oraz wymianę wewnątrz wspólnotową. Nie oceniły natomiast, czy w rozpatrywanym przypadku nie zachodzi sytuacja wykluczająca uznanie ewentualnej tej pomocy za pomoc publiczną w powyższym znaczeniu (art. 87 ust.1 TWE) (obecnie: 107 ust.1 TFUE), tj. czy nie występują warunki o których mowa w art. 87 ust. 3 lit. d TWE (obecnie: 107 ust. 3 lit. d TFUE), uznające tą pomoc za zgodną z wspólnym rynkiem. Nie dokonały oceny tego, czy ewentualna pomoc jako przyczyniająca się do realizacji celu w sferze kultury zmienia warunki wymiany handlowej i konkurencji we Wspólnocie w zakresie sprzecznym ze wspólnym interesem. Poprzestając na ustaleniu, że może mieć jedynie wpływ na zakłócenie konkurencji i wymianę handlową.

Podkreślić należy, że definicja zawarta w przytoczonym powyżej art. 87 TWE (obecnie: 107 ust.1 TFUE), zawiera nie tylko przesłanki uznania określonej pomocy za pomoc publiczną, ale także wskazuje warunki wykluczające uznania określonych korzyści za pomoc publiczną, za pomoc zgodną ze wspólnotowym rynkiem. Dopiero ich rozważenie w odniesieniu do przedmiotowego projekty pozwoli na ocenę, czy mamy do czynienia czy też nie z pomocą publiczną.

Wobec stwierdzenia, że w rozpoznawanym przypadku ocena projektu "A" został przeprowadzona została w sposób naruszający prawo, Sąd był zobligowany uwzględnić skargę i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa D. – punkt I wyroku.

Rozpatrując ponownie sprawę należy przesądzić – w sposób nie budzący wątpliwości – zagadnienie, czy ewentualne dofinansowanie spornego projektu stanowiłoby pomoc publiczną w rozumieniu art. 87 ust. 1 TWE, w związku ust. 3 lit d tego artykułu(obecnie: 107 ust.1 TFUE, w związku z art. 107 ust.3 lit. d TFUE), w kontekście przeprowadzonych powyżej uwag. Orzeczenie o kosztach (punkt II wyroku), wydano na podstawie art. 200 p.p.s.a,