Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 34/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2012-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: art. 134,  art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 6
journal: Dz.U. 2005 nr 105 poz 881
law: Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. sprawy ze skargi R.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia "[...]" R. D. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]" o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Do wniosku dołączył m.in. orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w "[...]" z dnia "[...]", z którego wynikało, iż jest on zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od "[...]", natomiast niepełnosprawność istnieje od "[...]".

Decyzją z dnia "[...]" Dyrektor MOPS w "[...]" odmówił R. D. przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podał m.in. art. 2, art. 6, art. 16, art. 57 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228 poz. 2255 ze zm.) oraz § 6 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.). W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny przysługuje:

1. niepełnosprawnemu dziecku,

2. osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

3. osobie, która ukończyła 75 rok życia.

Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia (art. 16 ust. 3). Natomiast, w myśl § 6 ust. 1 i 2 w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, postępowanie w sprawie o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego wszczyna się na podstawie wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, którego wzór określa załącznik nr 6 do rozporządzenia. Do wniosku należy dołączyć: orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem daty powstania niepełnosprawności, albo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz uwierzytelnioną kopię dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby ubiegającej się o zasiłek pielęgnacyjny. Z powyższych przepisów wynika, że przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie, o której mowa wart. 16 ust. 3 ustawy, jest uzależnione od zaistnienia łącznie dwóch przesłanek: po pierwsze, osoba niepełnosprawna w wieku powyżej 16 roku życia musi legitymować się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności; po drugie, niepełnosprawność musiała powstać przed ukończeniem przez nią 21 roku życia. Podniósł, iż w sprawie bezspornie został spełniony pierwszy warunek – wnioskodawca jest osobą w wieku powyżej 16 roku życia i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Natomiast nie został spełniony warunek drugi, gdyż niepełnosprawność istnieje od "[...]" czyli, gdy wnioskodawca miał "[...]" lat.

W odwołaniu od powyższej decyzji R. D. wskazał, że został "bezprawnie wykluczony" na podstawie powołanych w uzasadnieniu przepisów prawa. Podkreślił, że spełnia warunki do przyznania świadczenia. Nadmienił, że w latach "[...]" były inne realia i nie pamięta, aby miał wówczas do czynienia z komisją oraz, czy takie komisje wówczas istniały. Z kolei w piśmie z dnia "[...]|" stanowiącym uzupełnienie odwołania podkreślił, że padł "ofiarą przekrętu" w "[...]" przed komisją, która "nie miała nic wspólnego z tą sprawą".

Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", utrzymało w mocy zakwestionowana decyzje organu pierwszej instancji. Podniosło, iż przy umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, art. 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do zasiłku pielęgnacyjnego uzależnia od powstania niepełnosprawności w wieku do ukończenia 21 roku życia. Z załączonego do akt sprawy orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w "[...]" z dnia "[...]", znak: "[...]", wynika jednoznacznie, że R. D. został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, niepełnosprawność istnieje od "[...]", ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia "[...]", zaś orzeczenie wydaje się do dnia "[...]". Strona urodziła się w dniu "[...]", a więc żeby spełnić wskazany warunek jej niepełnosprawność musiałaby powstać do "[...]". Tymczasem orzeczenie o stopniu niepełnosprawności określiło, że niepełnosprawność R. D. datuje się od "[...]" a więc o "[...]" lata za późno, by nabyć uprawnienie do przedmiotowego zasiłku. Nie został zatem spełniony warunek o którym mowa w art. 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych - tj. niepełnosprawność nie powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia przez R. D. Wnioskowane świadczenie nie mogło zatem z tego powodu zostać przyznane. Dodało, że bez wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy pozostają wywody odwołania odnośnie "istnienia" stosownej komisji do orzekania o niepełnosprawności. W przedmiotowej sprawie data powstania niepełnosprawności wynika z orzeczenia uprawnionego organu.

We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze na decyzję Kolegium z dnia "[...]" R. D., przytaczając argumentację zawarta w odwołaniu, wyraził swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia obu organów administracji.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie przyznaje, ani nie pozbawia określonych uprawnień, ani też nie zobowiązuje do wykonania określonego obowiązku. Sąd ocenia wyłącznie zgodność decyzji z przepisami prawa, a więc nie pod względem jej słuszności, czy też celowości.

Stosownie do treści art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji (ust. 1). Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia (ust. 3 art. 16).

Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest interpretacja przepisu art. 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim dla przyznania zasiłku pielęgnacyjnego - w przypadku orzeczenia niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym - wymaga się spełnienia przesłanki "powstania niepełnosprawności w wieku do ukończenia 21 roku życia".

Istotnym w tym celu jest wskazanie, że w oparciu o delegację ustawową art. 23 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych zostało wydane rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, które w § 6 ust. 2 wymienia dokumenty, które winny być dołączone do wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, a m. in. ust. 2 pkt 2 tego przepisu wskazuje na obowiązek przedłożenia orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem daty powstania tej niepełnosprawności.

Z treści powyższych aktów prawnych wynika, że stwierdzenie, iż "niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia" powinno być zawarte w orzeczeniu wydanym w innym postępowaniu, poprzedzającym niniejsze postępowanie. Zdaniem Sądu, nie jest więc dopuszczalnym w tym postępowaniu - o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego - jakiekolwiek ustalanie przez organy daty powstania niepełnosprawności, a w szczególności ustalanie, czy istotnie niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 roku życia. Oznacza to, że organy rozpoznające wniosek o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, nie są kompetentne do ustalenia we własnym zakresie daty powstania niepełnosprawności, czy daty stwierdzenia określonego stopnia niepełnosprawności, ponieważ związane są - co do daty powstania niepełnosprawności i co do jej stopnia, orzeczeniem wydanym przez uprawnioną do tego jednostkę.

Zauważyć również należy, iż z treści przytoczonych wyżej przepisów wynika także, że określona w orzeczeniu data powstania niepełnosprawności jest elementem koniecznym do ewentualnego ubiegania się o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, przy czym prawo do takiego zasiłku powstaje tylko wówczas, gdy - zgodnie z wymogami ustawy o świadczeniach rodzinnych - w orzeczeniu zostało stwierdzone, że niepełnosprawność u osoby ubiegającej się o taki zasiłek "powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia". Z powyższego wynika, że prawidłowo organy administracyjne obu instancji wskazały w decyzjach, że aby móc przyznać zasiłek pielęgnacyjny osobie wymienionej w artykule 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych muszą zostać spełnione łącznie dwa warunki: pierwszy - osoba niepełnosprawna w wieku powyżej 16 roku życia musi legitymować się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i drugi - niepełnosprawność musiała powstać przed ukończeniem przez nią 21 roku życia.

W rozpoznawanej sprawie, w przypadku skarżącego został spełniony tylko ten pierwszy warunek – R. D. przedstawił bowiem orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, natomiast nie został spełniony drugi warunek, gdyż orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności zawierało stwierdzenie, zgodnie z którym ustalony stopień niepełnosprawności skarżącego datuje się od dnia "[...]", natomiast niepełnosprawność istnieje od "[...]", a zatem niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym stwierdzono u niego po ukończeniu 21 roku życia, gdyż R. D. urodził się w "[...]".

Słusznie więc, w ocenie Sądu, organy obu instancji przyjęły, że nie został spełniony jeden z niezbędnych warunków ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, tj. wskazanie w orzeczeniu właściwej jednostki, iż niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia.

Reasumując, zaskarżoną decyzję należy uznać za prawidłową. Organ nie mógł przyznać wnioskowanego świadczenia w sytuacji braku spełnienia przez skarżącego warunku powstania umiarkowanego stopnia niepełnosprawności w wieku do 21 lat, który to warunek jest, zgodnie z art. 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, niezbędny do przyznania świadczenia.

Przy czym, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, biorąc pod uwagę brzmienie tego artykułu to, że skarżący potrzebuje korzystać z systemu wsparcia w samodzielnej egzystencji.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.