Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 365/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2019-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Asesor WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Marta Andrzejewska po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2019 r. na rozprawie sprawy ze skargi H.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 rok 1. Uchyla zaskarżoną decyzję całości. 2. Zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej H.B. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS) na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 poz. 800 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] listopada 2018 r. w zakresie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 rok od dochodów z odpłatnego zbycia nieruchomości.

Z uzasadnienia decyzji DIAS wynikał następujący stan sprawy.

Pismem z [...] lutego 2018 r. H.B. (Skarżąca) wystąpiła z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 rok od dochodów z odpłatnego zbycia nieruchomości.

Wymienioną na wstępie decyzją z [...] listopada 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 o.p. orzekł o umorzeniu odsetek od zaległości lecz odmówił umorzenia samej zaległości podatkowej.

Skarżąca wniosła odwołanie od tej decyzji w zakresie odmowy umorzenia należności głównej.

Uzasadniając swe rozstrzygnięcie, organ odwoławczy ustalił, że na dzień złożenia wniosku o udzielenie ulgi w spłacie, zaległość podatkowa skarżącej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r., wynosiła w kwocie należności głównej 4.498,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 1.020,0 zł i wynikała z korekty zeznania podatkowego PIT-39 za 2014r. Zobowiązanie podatkowe powstało w związku ze zbyciem nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jego nabycie.

W odniesieniu do stanu sytuacji majątkowej Skarżącej DIAS ustalił, że Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Na utrzymaniu małżonków pozostaje studiująca córka. W skład majątku skarżącej wchodzą działka zabudowana budynkiem mieszkalnym (dom jednorodzinny) o powierzchni 160 m kw., udział wynoszący 1/2 części nieruchomości gruntowej stanowiącej grunty orne, wyposażenie domu. W posiadaniu małżonków jest samochód osobowy o szacunkowej wartości 8.000,00 zł. Jako źródło dochodów Strona wskazała świadczenie emerytalne z KRUS w wysokości 938,56 zł netto oraz z ZUS w wysokości 471,78 zł netto. Jednocześnie Strona oświadczyła, że w ramach prowadzonego gospodarstwa rolnego zajmuje się sprzedażą jaj oraz drobiu w niesprecyzowanych ilościach. Mąż Strony prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 13 ha i z tego tytułu uzyskuje miesięczny dochód w wysokości ok. 2.000,00 zł. Łączne wydatki miesięczne małżonków wynoszą 3.113.00 zł. Skarżąca wraz z mężem dokonuje spłaty kredytu zaciągniętego w [...] w wysokości 36.462 zł, rata miesięczna wynosi 696,51 zł, spłata kredytu ma nastąpić do dnia [...].03.2022r. Jednocześnie Strona spłaca wraz z mężem kredyt na zakup ziemi, rata roczna wynosi 12.501,69 zł (co daje miesięcznie kwotę 1.041,80zł). Natomiast koszty utrzymania córki na studiach wynoszą 1.200,00 zł. Z powyższych danych wynika, że łączne dochody gospodarstwa domowego małżonków wynoszą 3.410,34 zł plus ewentualny dochód z tytułu sprzedaży jaj i drobiu. Wydatki gospodarstwa domowego wynoszą natomiast ok. 6.000,00 zł i przewyższają znacznie dochody gospodarstwa domowego Odwołującej. Z przedłożonych dokumentów wynika jednak, że znaczne kwoty wydatków Strony stanowią spłaty rat kredytowych w łącznej wysokości 1.738,31 zł miesięcznie.

Oceniając, czy za umorzeniem zaległości podatkowej przemawia ważny interes podatnika, DIAS stwierdził, że obecna sytuacja materialna skarżącej jest trudna, głównie w związku z posiadaniem zadłużeń kredytowych, których kwota jest bardzo wysoka oraz brakiem bieżących dochodów zapewniających spłatę przedmiotowej zaległości. Sytuacja ta nie może jednak automatycznie przesądzać o konieczności przyznania ulgi we wnioskowanym zakresie. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują niezależne kryteria, na podstawie których organ podatkowy rozstrzyga o umorzeniu, bądź też o odmowie umorzenia zaległości podatkowych. Zobowiązania podatkowe mają charakter powszechny, natomiast możliwość ich umorzenia jest odstępstwem od tej powszechności i powinno mieć charakter wyjątkowy. Aktualny brak dochodów dostatecznych do zrealizowania zobowiązania podatkowego nie przesądza o trwałej niemożności uregulowania przedmiotowej należności w przyszłości. Zdaniem DIAS obecnie skarżąca ma zapewnione podstawy egzystencji, ponieważ uzyskuje stałe dochody z emerytury oraz ma zapewnione warunki bytowe i mieszkaniowe, zaś jej córka jest studentką 5 roku studiów, w związku z czym przyjął, że sytuacja finansowa Strony nie ma zatem charakteru trwałego i może ulec poprawie.

DIAS uznał, że podnoszone przez Stronę okoliczności, w szczególności dotyczące zobowiązań kredytowych nie uzasadniają przyznania żądanej przez skarżącą ulgi.

Zaznaczył jednak, że ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia w całości zaległości podatkowych, w sytuacji braku możliwości jednorazowego ich uregulowania. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie zachodzi ważny interes podatnika przemawiający za udzieleniem wnioskowanej ulgi.

Oceniając, czy umorzenie zaległości pozostaje w interesie publicznym, organ odwoławczy stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego pierwsze czynności w zakresie weryfikacji rozliczenia podatkowego ze sprzedaży nieruchomości dokonanych przez Skarżącą w 2012 r. i w 2014 r., podjął dopiero w październiku 2017 r., a zatem dopiero po 5 latach od daty zbycia pierwszej nieruchomości. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie zachodzi interes publiczny przemawiający za udzieleniem ulgi ograniczającej się do umorzenia odsetek za zwłokę.

W ocenie organu odwoławczego, ww. okoliczności przedmiotowej sprawy nie stanowią jednak podstawy do udzielenia ulgi w spłacie w formie umorzenia w całości zaległości podatkowej. Z treści złożonego przez Skarżącą wniosku o umorzenie zaległości wynika, że swój wniosek Strona opiera przede wszystkim na okoliczności braku wiedzy o konieczności udokumentowania wydatkowania na cele mieszkaniowe środków otrzymanych ze sprzedaży nieruchomości, a w konsekwencji zapłaty podatku od zbycia nieruchomości.

Organ wyjaśnił, iż nieznajomość przepisów prawa nie zwalnia podatnika z odpowiedzialności za powstałe zobowiązanie i nie może stanowić podstawy do zwolnienia z obowiązku uregulowania przedmiotowej zaległości podatkowej. Stwierdził również, że mając wątpliwości co do zasad opodatkowania oraz zwolnień podatkowych znajdujących zastosowanie do przychodu ze zbycia w 2014r. powyższych nieruchomości, Skarżąca mogła złożyć wniosek o interpretację przepisów podatkowych.

Organ stwierdził również, że Skarżąca sprzedała nieruchomości (działki gruntu), a zatem dysponowała środkami na spłatę przedmiotowej zaległości podatkowej.

W skardze na decyzję DIAS Skarżąca zarzuciła organowi podatkowemu naruszenie art. 67a o.p. poprzez jego niezastosowanie. Podniosła, że DIAS, przy ocenie jej sytuacji osobistej, nie uwzględnił faktu, że [...] lutego 2019 r. przeszła krwotok mózgowy, który spowodował u niej trwały niedwoład, co z kolei powoduje, że wymaga pomocy osoby trzeciej.

DIAS wniósł o oddalenie skargi, motywując swoje stanowisko procesowe odwołując się do argumentacji uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli sądowej była decyzja, którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji którą przyznano skarżącej ulgę w spłacie zaległości podatkowej poprzez umorzenie odsetek od tej zaległości z jednoczesną odmową umorzenia całej zaległości podatkowej. Należy jednak zauważyć, że skarżąca swoim odwołaniem zaskarżyła decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego jedynie w części odmownej, a zatem zaskarżona decyzja odnosiła się tylko do tego rozstrzygnięcia, stąd przedmiotem sprawy sądowej była tylko kwestia umorzenia zaległości podatkowej, gdyż rozstrzygnięcie o umorzeniu odsetek od zaległości podatkowej, wobec jego niepodważenia w odwołaniu, uprawomocniło się.

Podstawę prawną aktów organów obu instancji był art. 67a § 1 pkt 3 o.p. Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 2 i 3 o.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, a także umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Sąd podziela utrwalony już w orzecznictwie pogląd o wyjątkowym charakterze ulg w spłacie należności podatkowych, nakazujący stosować je w sytuacji, gdy z powodów równie wyjątkowych podatnik nie może wywiązać się z obowiązku uiszczenia obciążających go zaległości podatkowych. Ulgi w spłacie należności stanowią – aczkolwiek dopuszczone przez ustawodawcę i niezbędne z punktu widzenia kompletności systemu podatkowego – stanowią odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania. Dlatego szczególny charakter muszą mieć także okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych skutkujące wygaśnięciem zobowiązania podatkowego, co oznacza w istocie rezygnację przez wierzyciela podatkowego z należnych mu wpływów. Ulgi podatkowe wymienione w art. 67a § 1 o.p. są formą pomocy udzielonej przez Państwo podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika oraz jego najbliższych, a także osób zależnych od podatnika. Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, Państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych, niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia. (zob. wyrok NSA z 3 lipca 2007 r., I FSK 1026/06).

Wskazany w art. 67a § 1 o.p. "ważny interes podatnika" jest przesłanką związaną bezpośrednio z sytuacją określonej osoby. Musi on być na tyle istotny i wyjątkowy, aby jego pominięcie przyniosło dla tej osoby wyraźnie dostrzegalne negatywne skutki. Uzyskanie ulgi w spłacie należności w istocie zawsze leży w interesie podatnika prowadząc bądź to do zmniejszenia jego obciążeń podatkowych, bądź to do takiego ich rozłożenia w czasie, aby były możliwe do spełnienia. Jednakże interes ten nie jest równoznaczny z przesłanką "ważnego interesu podatnika", o jakiej mowa w art. 67a § 1 o.p. Ustawodawca określił ten interes przymiotnikiem "ważny", co podkreśla jego doniosłość. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują obiektywne kryteria i nie można go utożsamiać z subiektywnym odczuciem podatnika, że jego sytuacja życiowa i materialna uzasadnia zastosowanie ulgi. Dla uznania zaistnienia "ważnego interesu podatnika" nie wystarczy ustalenie trudnej sytuacji finansowo-osobistej, ale musi mieć ona charakter wyjątkowy, różniący się od sytuacji innych podatników. Ważny interes podatnika należy rozpatrywać przy uwzględnieniu nie tylko osiąganych dochodów, ale także posiadanego majątku, który może stanowić zabezpieczenie spłaty zobowiązań (tak WSA w wyroku z 19 grudnia 2013 r., I SA/Ke 615/13). Będzie to np. utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku (wyrok NSA z 22 kwietnia 1999 r., SA/Sz 850/98). Sam notoryczny brak środków pieniężnych na zapłatę podatku nie jest przesłanką do umorzenia zaległości ze względu na ważny interes podatnika (wyrok WSA w Olsztynie z 20 maja 2004 r.). Ważnego interesu podatnika, będącego jedną z przesłanek udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. To po stronie podatnika, który ubiega się o przyznanie ulgi w postaci umorzenia zaległości, jako tego, kto występuje o określone uprawnienie, leży obowiązek wykazania, że w dotyczącej go sprawie spełnione są przesłanki, o których mowa w art. 67a § 1 o.p. (wyrok WSA z 29 maja 2009 r., I SA/Łd 173/09).

Natomiast co do rozumienia przesłanki "interesu publicznego", Sąd odwołuje się do tez wyroku NSA z 12 lutego 2003 r., III SA 1838/01, w którym interes ten określono jako "dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp.". Przy jej ocenie należy również uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy. Z reguły interes publiczny przemawia za tym, aby ulgi podatnikowi nie udzielać. Unika się w ten sposób obniżenia potencjalnych wpływów z podatków, jak i nie wprowadza się różnic w traktowaniu poszczególnych podatników, w szczególności zaś - nie premiuje się tych podatników, którzy zaniechali regulowania należności publicznoprawnych. Organ podatkowy musi mieć na uwadze i to, że między innymi względy społeczne wymagają również, żeby zobowiązanie podatkowe było realizowane, a podatnik pochopnie nie był z nich zwalniany (wyrok NSA z 21 marca 2001 r., I SA/Ka 577/00).

Wyjątkowy charakter ulg w spłacie należności przejawia się również w oparciu decyzji w tym przedmiocie na tzw. uznaniu administracyjnym. Oznacza ono, że nawet w przypadku wystąpienia przesłanek umorzenia zaległości podatkowych, organ podatkowy nie jest zobligowany do udzielenia wnioskowanej ulgi. Zaznaczyć należy, że zastosowanie tej instytucji możliwe jest dopiero w sytuacji, gdy zostanie stwierdzone istnienie przesłanek, od których wystąpienia przepis prawa uzależnia podjęcie rozstrzygnięcia korzystnego dla strony. Wtedy to korzystając z uznania administracyjnego organ wydający decyzję dokonuje wyboru rozstrzygnięcia i może – mimo istnienia przesłanek – odmówić uwzględnienia wniosku strony. Natomiast stwierdzenie braku przesłanek zawsze skutkować będzie odmową uwzględnienia wniosku o zastosowanie ulgi (decyzja związana).

Uznanie administracyjne jest ograniczone jedynie dyrektywami wyboru – "interesem publicznym" oraz "ważnym interesem podatnika". Ważny interes podatnika oraz interes publiczny nie zostały zdefiniowane przez ustawodawcę. W każdej konkretnej sprawie ich istnienie może przejawiać się w odmienny sposób.

Ustawodawca pozostawił organom podatkowym swobodę w podejmowaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie ulg w spłacie należności podatkowych, pod warunkiem jednak, że w toku postępowania dokonają szczegółowej analizy prowadzonej sprawy pod kątem wskazanych w art. 67a O.p. dyrektyw wyboru oraz prowadzenia postępowania zgodnie z art. 120 O.p., a więc na podstawie obowiązujących przepisów prawa.

W orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym uznaniowych ulg w spłacie zobowiązań podatkowych utrwalony został pogląd, że ocenie przez Sąd podlega legalność działania organu podatkowego, a nie zasadność i celowość odmowy. Kontrolą Sądu objęta zatem będzie ta część postępowania administracyjnego, która odnosi się do ustalenia przez organy podatkowe co do istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi przewidzianej w art. 67a § 1 o.p. Sąd obowiązany jest ocenić w szczególności prawidłowość podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia istnienia przesłanek umorzenia (interesu publicznego lub ważnego interesu podatnika) oraz, ewentualnie, zupełność uzasadnienia dokonanego uznania administracyjnego.

W niniejszej sprawie organy podatkowe, uwzględniając prawne przesłanki dla przyznania żądanej przez skarżącą ulgi w zapłacie zaległości podatkowej, prawidłowo ukierunkowały postępowanie dowodowe na ustalenie okoliczności warunkujących istnienie interesu publicznego bądź indywidualnego uzasadniającego umorzenie zaległości podatkowej. Organy zbadały mianowicie okoliczności powstania zaległości podatkowej oraz położenie życiowe skarżącej, ustalając jej stan majątkowy, zdolności zarobkowe oraz sytuację rodzinną. Z przyczyn jednak od siebie niezależnych nie miały możliwości uwzględnienia w ocenie istotnej okoliczności faktycznej mogącej mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Jak bowiem wynika z treści akt DIAS, zaskarżoną decyzję wydano oraz wysłano skarżącej [...] marca 2019 r. Tego samego dnia do Izby Administracji Skarbowej wpłynęło, nadane w placówce pocztowej dnia poprzedniego - 26 marca 2019 r. pismo skarżącej, w którym poinformowała o tym, że 9 lutego 2019 r. przeszła krwotok mózgowy i przebywa w szpitalu. Jak natomiast wyjaśnił organ w odpowiedzi na skargę, pismo skarżącej wpłynęło wprawdzie tego samego dnia, którego wydano i wysłano zaskarżoną decyzję, lecz już po tych zdarzeniach. Tym samym okoliczności, o których skarżąca poinformowała organ odwoławczy istniały w dniu wydawania decyzji, lecz nie były organowi znane. Jednocześnie, w świetle powszechnej wiedzy wynikającej z doświadczenia życiowego, uznać należy, że schorzenie takie na jakie cierpi skarżąca, a którego dolegliwość jednoznacznie potwierdza przedstawiona organowi dokumentacja medyczna, oraz oświadczenia samej skarżącej, ma istotny wpływ na sytuację osobistą. Musi być zatem uwzględniana przy ocenie interesu osobistego podatnika w rozumieniu art. 67a § 1 o.p.

Organowi w wyżej przedstawionych okolicznościach nie można jednak stawiać zarzutu nieuwzględnienia tej okoliczności w ocenie sytuacji osobistej skarżącej. Tym niemniej ujawnienie nowej i nieznanej organowi okoliczności faktycznej, która mogła mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia stanowi, zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. podstawę do wznowienia postępowania podatkowego.

Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny uchyla zaskarżony akt, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (tu: podatkowego).

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. np. wyr. NSA z 22 grudnia 2018 r. I FSK 1168/18 oraz przywołane tam orzeczenia) i opowiada się za stanowiskiem, według którego każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa" i powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji. Dotyczy to także podstawy wznowieniowej, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 o.p., a więc również takiej sytuacji, gdy po wydaniu zaskarżonej decyzji ujawniła się istotna nowa, nieznana organowi orzekającemu okoliczność faktyczna.

Należy podkreślić, że w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. mowa jest o jakimkolwiek naruszeniu przepisu prawa, a jedynym ograniczeniem zastosowania tegoż przepisu jest to, czy naruszenie określonej normy daje, czy nie daje podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. Tym samym ustawodawca wskazuje, że realizacja zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP i art. 120 o.p. jest wartością wyższą, niż przestrzeganie innej zasady ogólnej, wyrażonej w art. 128 o.p, czyli zasady trwałości rozstrzygnięć administracyjnych. Jeżeli bowiem nie zachodzi podstawa do wznowienia postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia (decyzji) mogłoby nastąpić jedynie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub lit. c p.p.s.a. Tak więc istotnym jest, że naruszenie prawa będące podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego powoduje uwzględnienie skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy.

Kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem w rozumieniu art. 184 Konstytucji RP i art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych obejmuje ocenę zaskarżonego do sądu aktu administracyjnego co do zgodności z przepisami, które mają zastosowanie w danej sprawie administracyjnej. Nie można pojęcia "naruszenia prawa", o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., ograniczać do sytuacji, gdy zachodzi prosta sprzeczność między treścią przepisu a sposobem jego zastosowania przez organ administracji. W postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa rozumie się także takie sytuacje, w których organowi administracji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów w chwili wydawania decyzji (postanowienia), a taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Dotyczy to na przykład niektórych podstaw wznowienia postępowania administracyjnego określonych w art. 240 § 1 pkt 5, 7 i 8 O.p. Tak więc w razie stwierdzenia przez sąd, że akt kontrolowany obiektywnie narusza prawo, a naruszenie to daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to zachodzi podstawa do uchylenia takiego aktu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., bowiem dyspozycja tego przepisu ma na celu przede wszystkim ochronę obiektywnego porządku prawnego. Orzeczenie o uchyleniu aktu na podstawie art. 145 § 1pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. nie może być oceniane jako sankcja dla organu za wynikłe z jego działań naruszenie prawa, lecz jako droga do możliwie najszybszego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej, bez konieczności inicjowania postępowania wznowieniowego przez organy.

Przyjmując takie rozumienie wyrażenia "naruszenie prawa" użyte w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a., Sąd uznał, że ujawnienie się już po wydaniu decyzji nowej, istniejącej w dniu wydania decyzji, a nieznanej organowi istotnej okoliczności faktycznej dotyczącej sytuacji osobistej Skarżącej, musiało być uwzględnione przez Sąd przy kontroli legalności zaskarżonej decyzji.

Sąd jednak, z powodu niekompletności materiału dowodowego, nie mógł ocenić, czy organy prawidłowo oceniły kwestię ważnego interesu podatnika bądź interesu publicznego, czyli ustawowe przesłanki warunkujące uznaniową kompetencję organów do umorzenia zaległości podatkowej.

Ostatecznie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości (pkt 1 sentencji wyroku), zaś na podstawie art. 200 p.p.s.a., tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, zasądził od organu na rzecz skarżącej 500 zł, czyli równowartość poniesionego wpisu od skargi, (pkt 2 sentencji wyroku).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy DIAS oceni zgromadzone dowody biorąc pod uwagę istotną, a opisaną wcześniej okoliczność faktyczną, jaką jest nagłe i długotrwałe pogorszenie stanu zdrowia skarżącej.