Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 673/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 92b i art. 92c
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 2 pkt 1 i art. 4 lit. a
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Dnia 13 kwietnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr.) WSA Szymon Widłak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 kwietnia 2021 roku sprawy ze skargi D. R. na decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił w całości decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] sierpnia 2019 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...] zł i nałożył na niego karę pieniężną również w wysokości [...] zł.

Przyczyną uchylenia decyzji organu pierwszej instancji była okoliczność, że podniósł on, iż suma kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia wynosi [...] zł i na podstawie art. 92a ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 58), dalej: "u.t.d.", została ograniczona do [...] zł, podczas gdy organ odwoławczy stwierdził, że suma kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia wynosi [...] zł i na podstawie art. 92a ust. 5 pkt 1 u.t.d. została ograniczona do [...] zł.

Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji powołano:

- art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 256 ze zm.), dalej: "K.p.a.",

- art. 4 pkt 22, art. 7a, art. 14 ust. 1, art. 92a i art. 92c u.t.d.,

- Ip. 5.2.1, Ip. 5.2.2, lp. 5.2.3, Ip. 5.7.1, lp. 5.7.2, Ip. 5.7.3, Ip. 5.11.1, Ip. 6.3.8, lp. 6.3.11, Ip. 6.3.15, Ip. 9.1, Ip. 6.1.3, Ip. 6.2.1 i Ip. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.,

- art. 4, art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 ust. 5 lit. a i art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), dalej: "rozporządzenie 561/2006",

- art. 3, art. 22, art. 32, art. 33, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE. L Nr 60, str. 1), dalej: "rozporządzenie 165/2014",

- art. 71, art. 81, art. 82 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1990),

- § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2019 r., poz. 2141),

- art. 5 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1481).

W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano, co następuje.

Kontroli dokonano w siedzibie przedsiębiorcy, a jej ustalenia ujawniono w protokole.

Przedmiotem kontroli była zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 u.t.d. od [...] czerwca 2018 r. do [...] czerwca 2019 r.

Karę pieniężną nałożono za:

1) przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej [...] godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone:

- o czas do mniej niż i godziny - kara pieniężna w wysokości [...] zł (lp. 5.2.1 zał. nr 3 do u.t.d.);

- o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godziny - kara pieniężna w wysokości [...] zł (lp. 5.2.2 zał. nr 3 do u.t.d.);

- za każdą następną godzinę od 2 godzin - kara pieniężna w wysokości [...] zł (lp. 5.2.3 zał. nr 3 do u.t.d.);

łącznie wymierzono z lp. 5.2 zał. nr 3 do u.t.d. karę pieniężną w wysokości [...] zł;

2) skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej:

- o czas do i godziny - kara pieniężna w wysokości [...] zł (lp. 5.7.1 zał. nr 3 do u.t.d.);

- o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut - kara pieniężna w wysokości [...] zł (lp. 5.7.2 zał. nr 3 do u.t.d.);

- za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin - kara pieniężna w wysokości [...] zł (lp. 5.7.3 zał. nr 3 do u.t.d.);

łącznie wymierzono z lp. 5.7 zał. nr 3 do u.t.d. karę pieniężną w wysokości [...] zł;

3) przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut - kara pieniężna w wysokości [...] zł (lp. 5.11.1 zał. nr 3 do u.t.d.); łącznie z tego tytułu wymierzono karę pieniężną w wysokości [...] zł;

4) niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzania danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis kara pieniężna w wysokości [...] zł (lp. 6.3.8 zał. nr 3 do u.t.d.); łącznie z tego tytułu wymierzono karę pieniężną w wysokości [...] zł;

5) niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy - za każdy dzień kara pieniężna w wysokości [...] zł (lp. 6.3.11 zał. nr 3 do u.t.d.); z tego tytułu wymierzono karę pieniężną w wysokości [...] zł;

6) nieprzechowywanie przez co najmniej rok wykresówek, wydruków oraz pobranych danych lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy kara pieniężna w wysokości [...] zł (lp. 6.3.15 zał. nr 3 do u.t.d.);

7) wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd kara pieniężna w wysokości [...] zł (lp. 9.1 zał. nr 3 do u.t.d.); z tego tytułu wymierzono karę pieniężną w wysokości [...] zł;

8) podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu - kara pieniężna w wysokości [...] zł (lp. 6.1.3 zał. nr 3 do u.t.d.); z tego tytułu wymierzono karę pieniężną w wysokości [...] zł;

9) niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi - kara pieniężna w wysokości [...] zł (lp. 6.2.1 zał. nr 3 do u.t.d.); z tego tytułu wymierzono karę pieniężną w wysokości [...] zł;

10) niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę kara pieniężna w wysokości [...] zł (lp. 1.5 zał. nr 3 do u.t.d.); z tego tytułu wymierzono karę pieniężna w wysokości [...] zł.

Odnośnie wskazanych wyżej w pkt 8 naruszeń lp. 6.1.3 zał. nr 3 do u.t.d. wskazano, co następuje.

Tachografy są instalowane i użytkowane w pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim używanych do przewozu drogowego osób lub rzeczy oraz do których zastosowanie ma rozporządzenie 561/2006 (art. 3 ust. 1 rozporządzenia 165/2014).

Upoważnieni instalatorzy, warsztaty lub producenci pojazdów plombują tachograf, zgodnie ze specyfikacjami zawartymi w świadectwie homologacji typu, o którym mowa w art. 15, po zweryfikowaniu prawidłowości jego działania, w szczególności w sposób zapewniający, aby żadne urządzenie manipulacyjne nie mogło naruszyć lub zmienić zarejestrowanych danych (art. 22 ust. 2 rozporządzenia 165/2014).

Zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych łub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach (art. 32 ust. 3 rozporządzenia 165/2014).

Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 6.1.3 zał. nr 3 do u.t.d., która podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu sankcjonuje karą pieniężną w wysokości [...] zł.

W związku z postępowaniem prowadzonym przez funkcjonariuszy Policji przekazano do W. Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego informację o nieprawidłowościach w obłudzie tachografu przez kierowców zatrudnionych przez stronę. Podczas kontroli w przedsiębiorstwie poddano kontroli kierowcę D. G. za okres od [...] lipca 2018 r. do [...] lipca 2018 r. Przedsiębiorca okazał dwa pliki cyfrowe z karty tego kierowcy z tego okresu. Ich analiza i ustaleń funkcjonariuszy Policji z [...] lipca 2018 r. wykazała, że D. G. [...] lipca 2018 r. pojazdem o nr rej. [...] wykonywał przewóz drogowy na rzecz strony przy użyciu niedozwolonego urządzenia w postaci wyłącznika tachografu, w wyniku czego na tachografie i karcie kierowcy rejestrowała się aktywność odpoczynku zamiast jazdy. Strona potwierdziła ten fakt, co utrwalono w protokole z jej przesłuchania z [...] lipca 2019 r.

W tym stanie faktycznym stwierdzono podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu, w związku z czym konieczne było dokonanie zmiany kwalifikacji z naruszenia określonego w lp. 6.2.1 zał. nr 3 do u.t.d. na naruszenie określone w lp. 6.1.3 zał. nr 3 do u.t.d.

Kara pieniężna za powyższe naruszenie wynosi [...] zł, jednakże mając na względzie art. 139 K.p.a. podlega ona ograniczeniu do [...] zł.

Podczas kontroli w przedsiębiorstwie poddano kontroli również kierowcę Ł. Ś. za okres od [...] lipca 2018 r. do [...] lipca 2018 r. i od [...] stycznia 2019 r. do [...] marca 2019 r. Przedsiębiorca okazał sześć plików cyfrowych z karty tego kierowcy. Ich analiza i ustaleń funkcjonariuszy Policji z [...] lipca 2018 r. wykazała, że Ł. Ś. [...] lipca 2018 r. pojazdem o nr rej. [...] wykonywał przewóz drogowy na rzecz strony przy użyciu niedozwolonego urządzenia w postaci wyłącznika tachografu, w wyniku czego na tachografie i karcie kierowcy rejestrowała się aktywność odpoczynku zamiast jazdy. Strona potwierdziła ten fakt, co utrwalono w protokole z jej przesłuchania z [...] lipca 2019 r.

W tym stanie faktycznym stwierdzono podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu, w związku z czym konieczne było dokonanie zmiany kwalifikacji z naruszenia określonego w lp. 6.2.1 zał. nr 3 do u.t.d. na naruszenie określone w lp. 6.1.3 zał. nr 3 do u.t.d.

Kara pieniężna za powyższe naruszenie wynosi [...] zł, jednakże mając na względzie art. 139 K.p.a., podlega ona ograniczeniu do [...] zł.

Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zasadne jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł za stwierdzone naruszenia określone w lp. 6.1.3 zał. nr 3 do u.t.d.

Odnośnie wskazanych wyżej w pkt 9 naruszeń lp. 6.2.1 zał. nr 3 do u.t.d. wskazano, co następuje.

Zgodnie z art. 34 rozporządzenia 165/2014:

1. kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.

2. kierowcy odpowiednio chronią wykresówki lub karty kierowcy i nie używają zabrudzonych lub uszkodzonych wykresówek lub kart kierowcy.

Zgodnie z art. 32 ust. 3 rozporządzenia 165/2014 zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach.

Konsekwencją tych uregulowań jest treść lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., który karą pieniężną w wysokości [...] zł sankcjonuje nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.

Ponowna analiza zgromadzonego materiału dowodowego w postaci plików cyfrowych z urządzeń rejestrujących zamontowanych w pojazdach będących w dyspozycji przedsiębiorstwa i danych z systemu viaTOLL wykazała, co następuje.

W dniu [...] marca 2019 r. pojazd o nr rej. [...] poruszał się po drodze krajowej nr [...], gdzie zarejestrowano go na bramownicach systemu viaTOLL o godz. [...]. Pojazd prowadził W. M., który rozpoczął przejazd w Polsce o godz. [...] a wcześniej zadeklarował aktywność w postaci odpoczynku na karcie kierowcy. Analiza danych cyfrowych z urządzenia rejestrującego wykazuje, że w momencie zarejestrowania przejazdu tego pojazdu pod bramownicą systemu viaTOLL na urządzeniu rejestrującym zarejestrowana jest aktywności w postaci odpoczynku. Doszło zatem do niewłaściwej obsługi lub odłączenia homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na karcie kierowcy W. M. aktywności kierowcy, prędkości lub przebytej drogi. Kara pieniężna wynosi [...] zł.

W dniu [...] stycznia 2019 r. pojazd o nr rej. [...] poruszał się po drodze krajowej nr [...], gdzie zarejestrowano go na bramownicach systemu viaTOLL o godz. [...] i godz. [...]. Do godz. [...] pojazd prowadził D. R., a od godz. [...] kierował nim G. B.. Analiza danych cyfrowych wykazuje, że w momencie zarejestrowania przejazdu pojazdu pod bramownicami systemu viaTOLL na urządzeniu rejestrującym zarejestrowana jest aktywności w postaci odpoczynku oraz kierowcy dokonali wpisów aktywności na kartach kierowców w postaci odpoczynku. Doszło zatem do niewłaściwej obsługi lub odłączenia homologowanego i sprawnego technicznie tachografu skutkujące nierejestrowaniem na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości lub przebytej drogi.

W dniu [...] stycznia 2019 r. pojazd o nr rej. [...] poruszał się po drodze krajowej nr [...], gdzie zarejestrowano go na bramownicach systemu viaTOLL o godz. [...] i godz. [...]. Zgodnie zdanymi cyfrowymi pojazd nie przemieszczał się, gdyż na tachografie zarejestrowano aktywność w postaci odpoczynku. Natomiast [...] stycznia 2019 r. pojazdem o nr rej. [...] przemieszczał się G. B., który powrócił z [...] do Polski i zakończył przewóz. Analiza danych cyfrowych z urządzenia rejestrującego wykazuje, że w momencie zarejestrowania przejazdu tego pojazdu pod bramownicami systemu viaTOLL na urządzeniu rejestrującym zarejestrowana jest aktywności w postaci odpoczynku. Doszło zatem do niewłaściwej obsługi lub odłączenia homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości lub przebytej drogi.

Organ pierwszej instancji nałożył za powyższe przypadki karę pieniężną w wysokości [...] zł, jednakże kara ta podlega uchyleniu, gdyż w powyższym przypadku doszło do podwójnego ukarania za naruszenie lp. 6.2.1 zał. nr 3 do u.t.d. odnośnie pojazdu o nr rej. [...]. Nie można na podstawie materiału dowodowego jednoznacznie ustalić kierowcy wykonującego przewozy drogowe bez włożonej do tachografu karty kierowcy pojazdem o nr rej. [...] w powyższych przypadkach. Zasadnie zaś ustalono odnośnie wskazanych niżej przypadków naruszenia lp. 6.2.1 zał. nr 3 do u.t.d., że pojazdem o nr rej. [...] przemieszczał się bez włożonej karty kierowcy do tachografu kierowca P. S.. Z analizy danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy P. S. wynika, że w okresie od [...] stycznia 2019 r. do [...] stycznia 2019 r. kierowca ręcznie rejestrował na swojej karcie odpoczynek. Nie można zatem przypisać ani wykluczyć, że w tych okresach pojazd o nr rej. [...] mógł być również prowadzony bez włożonej karty kierowcy przez tego kierowcę. Wobec nieustalenia w sposób jednoznaczny, który z kierowców prowadził pojazd o nr rej. [...] w okresie od [...] stycznia 2019 r. do [...] stycznia 2019 r. i nałożeniu kary pieniężnej za przejazdy wykonywane tym pojazdem [...] lutego 2019 r. i [...] lutego 2019 r. stwierdzono jak powyżej.

W dniu [...] lutego 2019 r. pojazd o nr rej. [...] poruszał się po drodze krajowej nr [...], gdzie zarejestrowano go na bramownicach systemu viaTOLL o godz. [...] i godz. [...]. Zgodnie z danymi cyfrowymi [...] lutego 2019 r. od godz. [...] danym pojazdem przemieszczał się P. S.. Analiza danych cyfrowych wykazuje, że w momencie zarejestrowania przejazdu tego pojazdu pod bramownicami systemu viaTOLL na urządzeniu rejestrującym zarejestrowana jest aktywności w postaci odpoczynku i kierowca dokonał wpisu aktywności na karcie kierowcy w postaci odpoczynku. Doszło zatem do niewłaściwej obsługi lub odłączenia homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na karcie kierowcy P. S. aktywności kierowcy, prędkości lub przebytej drogi.

W dniu [...] lutego 2019 r. pojazd o nr rej. [...] poruszał się po drodze krajowej nr [...], gdzie zarejestrowano go na bramownicach systemu viaTOLL o godz. [...] i godz. [...]. Zgodnie z danymi cyfrowymi [...] lutego 2019 r. do godz. [...] w urządzeniu rejestrującym zalogowana była karta kierowcy P. S., którą kierowca ponownie zalogował w urządzeniu tego pojazdu o godz. [...]. Między jedną godziną a drugą kierowca zadeklarował aktywność w postaci odpoczynku. Analiza danych cyfrowych wykazuje, że w momencie zarejestrowania przejazdu pojazdu pod bramownicami systemu viaTOLL na urządzeniu rejestrującym zarejestrowano aktywność w postaci odpoczynku. Doszło zatem do niewłaściwej obsługi lub odłączenia homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na karcie kierowcy P. S. aktywności kierowcy, prędkości lub przebytej drogi. Kara pieniężna wynosi [...] zł.

W dniach [...] stycznia 2019 r., [...] stycznia 2019 r., [...] stycznia 2019 r., [...] lutego 2019 r., [...] lutego 2019 r., [...] marca 2019 r., [...] marca 2019 r., [...] marca 2019 r., [...] marca 2019 r., [...] marca 2019 r., [...] marca 2019 r. i [...] marca 2019 r. pojazd o nr rej. [...] poruszał się po drodze krajowej nr [...], gdzie zarejestrowano go na bramownicach systemu viaTOLL o określonych w decyzji godzinach. Pojazdem przemieszczał się Ł. Ś.. Analiza danych cyfrowych wykazuje, że w momencie zarejestrowania przejazdu pojazdu pod bramownicami systemu viaTOLL na urządzeniu rejestrującym i na karcie kierowcy zarejestrowano aktywność w postaci odpoczynku. Doszło zatem do niewłaściwej obsługi lub odłączenia homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na karcie kierowcy Ł. Ś. aktywności kierowcy, prędkości lub przebytej drogi. Kara pieniężna wynosi [...] zł.

Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zasadne jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł za stwierdzone naruszenia określone w lp. 6.2.1 zał. nr 3 do u.t.d.

Powyższe naruszenie przypisane jest do kierowcy i pojazdu. Redakcja lp. 6.2.1 zał. nr 3 do u.t.d. nakazuje interpretować powyższy przepis jako nierejestrowanie określonych elementów na karcie kierowcy. W przypadku zatem ustalenia z imienia i nazwiska kierowców wykonujących przewozy kara pieniężna zostaje zwielokrotniona. Przy ustalaniu wielokrotności popełnienia naruszenia decydującą zmienną jest liczba kierowców nieużywających swoich kart zgodnie z przepisami prawa, niezależnie od tego ile razy się tego dopuścili bądź w ilu pojazdach popełnili naruszenie.

Nie ma możliwości wyłączenia odpowiedzialności skarżącego na podstawie art. 92b ani art. 92c u.t.d. za wskazane wyżej naruszenia.

W skardze na decyzję organu odwoławczego skarżący zarzucił naruszenie :

1. art. 7, art. 10, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;

2. niezastosowanie art. 3 pkt 1 rozporządzenia 165/2014 w zw. z art. 2 pkt 1 i art. 4 lit. a rozporządzenia 561/2006 skutkujące błędnym nałożeniem kary pieniężnej z tytułu niezarejestrowania aktywności w pojazdach, które poruszały się poza drogami publicznymi.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w toku kontroli stwierdzono naruszenie polegające na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu skutkujące niezarejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy jego aktywności, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Sąd w całości podziela argumenty organu zawarte w zaskarżonej decyzji. W związku z obszernym ich omówieniem powtarzanie ich byłoby zbędne.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy zaś podnieść, co następuje.

Skarżący uzasadnił zarzut jedynie wobec stwierdzonego przez organ odwoławczy naruszenia polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkującego nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi - lp. 6.2.1 zał. nr 3 do u.t.d., z którego to tytułu wymierzono mu karę pieniężną w wysokości [...] zł. Skarżący podniósł, że pojazdy poruszały się poza drogami publicznymi.

Skarżący powołał w skardze poniższe przepisy.

Tachografy są instalowane i użytkowane w pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim używanych do przewozu drogowego osób lub rzeczy oraz do których zastosowanie ma rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (art. 3 pkt 1 rozporządzenia 165/2014).

Rozporządzenie 561/2006 ma zastosowanie do przewozu drogowego rzeczy lub osób pod wskazanymi w nim warunkami (art. 2 pkt 1 rozporządzenia 561/2006), a przewóz drogowy oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy (art. 4 lit. a rozporządzenia 561/2006).

Skarżącemu nie można przyznać racji, gdyż zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie, bez wątpliwości wskazuje, że powyższe naruszenie powstało podczas poruszania się pojazdów po drodze publicznej (droga krajowa nr [...]).

Zasadnie również organ uznał, że nie ma możliwości wyłączenia odpowiedzialności skarżącego na podstawie art. 92b i art. 92c u.t.d. za wskazane wyżej naruszenia.

Podstawę materialnoprawną decyzji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej stanowi art. 92a ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie.

Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. określa odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewóz drogowy za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, która oparta jest na zasadach odpowiedzialności administracyjnej. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku niezależnie od tego, kto prowadził pojazd. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi ono odpowiedzialność. Na nim też spoczywa odpowiedzialność za skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (por. wyrok NSA o sygn. akt II GSK 716/10 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej "CBOSA"). Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. stwarza więc domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Dlatego też, co do zasady, bez znaczenia są okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszeń. Ustawodawca umożliwił obalenie tego domniemania przy spełnieniu m. in. przesłanek z art. 92c ust. 1 u.t.d., których - jako stanowiących wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz - nie można interpretować rozszerzająco.

Przepis art. 92b ust. 1 u.t.d. stanowi, że nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia 561/2006;

b) rozporządzenia 165/2014;

c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);

d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców;

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Stosownie zaś do art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia. W szczególności sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. Wskazany wyżej przepis odnosi się więc do wyjątkowych sytuacji, których podmiot wykonujący przewozy drogowe, przy zachowaniu staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć.

Przepisy art. 92b i art. 92c u.t.d. nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, w celu przeciwdziałania naruszeniom wymogów ustawy. Wyrazem tego obowiązku jest m. in. art. 10 ust. 2 i ust. 3 zd. 1 rozporządzenia 561/2006, nakładającego na przedsiębiorstwo transportowe obowiązek organizowania pracy kierowcom w taki sposób, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia nr 561/2006 (art. 10 ust. 2 rozporządzenia). W myśl art. 10 ust. 3 rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim.

W związku z powyższym brak możliwości bieżącej kontroli kierowcy nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności określonej w art. 92a u.t.d. Przyjęcie takiego poglądu oznaczałoby, że przedsiębiorca mógłby się na tego rodzaju okoliczności powoływać właściwie w każdej sytuacji naruszenia przez kierowcę przepisów prawa, co w konsekwencji oznaczałoby zwolnienie przedsiębiorcy w każdej sytuacji z obowiązku określonego w art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia 561/2006. Dlatego art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. nie mogą być interpretowane w sposób dopuszczający zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązku określonego m. in. w art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia 561/2006 (zob. wyrok o sygn. akt II GSK 989/08 - dostępny w CBOSA). Prawodawca wyraźnie wskazał cel podejmowanych przez przedsiębiorcę działań, tj. zorganizowanie pracy kierowców tak, aby mogli oni przestrzegać przepisów prawa. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie realizuje swoje obowiązki. Jednak okoliczności tej nie można kwalifikować w kategoriach braku wpływu czy okoliczności, których nie można przewidzieć, gdyż przedsiębiorca ma obowiązek organizowania pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń prawa. Wyłączenie odpowiedzialności w przypadku, który należy uznać za typowy, godziłoby w specyfikę obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem przepisów, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Brak stosowania przez przedsiębiorcę w tym zakresie właściwych rozwiązań obciąża go jako pracodawcę.

Na zakres obowiązków przewoźnika zwrócił uwagę również Trybunał Konstytucyjny w wyroku o sygn. akt SK 75/06 (30/2/A/2008). Podkreślił w nim, że regulacje zawarte w u.t.d. (art. 5) zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, aby odbywała się ona bezpiecznie, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy jest zawarcie umów i przyjęcie organizacyjnych rozwiązań dyscyplinujących osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem na podstawie stosunku pracy czy nawet na zasadzie samozatrudnienia. W art. 92b i art. 92c u.t.d. chodzi wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne. W dyspozycji art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. nie mieszczą się sytuacje, które są skutkiem zachowania kierowcy, ale wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie pracodawcy, w zakresie umożliwienia pracownikom przestrzegania przepisów i dyscyplinowania do ich przestrzegania. Na przedsiębiorcy ciążą obowiązki właściwego doboru osób z nim współpracujących, zachowania należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego czy innego rodzaju środków dyscyplinujących, aby nie dochodziło do naruszeń przepisów u.t.d.

Przepisy u.t.d. przewidują odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przewóz drogowy z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Istota tego rodzaju odpowiedzialności administracyjnej sprowadza się do tego, że podlega jej podmiot charakteryzujący się cechami wyrażonymi w normie prawnej stanowiącej podstawę odpowiedzialności, po wyczerpaniu określonych w tej normie znamion działania lub zaniechania, lub też znamiona tego zachowania muszą zostać wyczerpane przez inny podmiot, o ile norma prawna przypisuje zachowanie innego podmiotu lub skutek tego zachowania wspomnianemu podmiotowi administrowanemu (delikt administracyjny). Zaistnienie powyższych przesłanek jest co do zasady wystarczające, aby podmiot administrowany obciążony został z tytułu popełnionego deliktu administracyjnego sankcją administracyjną. Zbędne staje się w takim przypadku badanie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, np. winy podmiotu administrowanego, nie mają one bowiem wpływu ani na poniesienie przez niego odpowiedzialności ani na wymiar nakładanej na niego sankcji administracyjnej. Wymienione przepisy statuują odpowiedzialność obiektywną. Podmiot wykonujący przewóz drogowy jest zobowiązany do działań organizacyjnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg, w tym w zakresie doboru kierowców i ułożenia planu ich pracy. Do uwolnienia się od odpowiedzialności nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Nie wystarcza wykazanie zastosowania wszystkich normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, jeżeli sytuacja wymagała środków dodatkowych.

Organy trafnie oceniły, że nie występowały okoliczności zwalniające przedsiębiorcę od odpowiedzialności.

Nie naruszono również wskazanych w skardze przepisów postępowania. Podjęto wszelkie konieczne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, a także dano im stosowny wyraz w uzasadnianiu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy zawiadomił też skarżącego w trybie art. 10 K.p.a. (zawiadomienie z [...] maja 2020 r.).

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.