Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 634/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 195 ust. 1 pkt 3 i ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2094
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - tekst jedn.
article: art. 5 ust. 1,2 i 3, art. 6 pkt 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1392
law: Ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 75 par. 1 i art. 110
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1598
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka - tekst jedn.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Teza: Dla oceny spełnienia warunku określonego w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1472) w świetle przesłanki posiadania polskiego pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o udzielenie zezwolenia na pobyt stały na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020 r., poz. 35 ze zm.) - w związku z art. 195 ust. 2 tej ustawy, posiadanie przez wstępnego wnioskującego cudzoziemca Karty Polaka nie przesądza o polskiej narodowości tego wstępnego, chyba że okoliczność ta wynika wprost z treści decyzji o przyznaniu Karty Polaka.

TEZY

Dla oceny spełnienia warunku określonego w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1472) w świetle przesłanki posiadania polskiego pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o udzielenie zezwolenia na pobyt stały na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020 r., poz. 35 ze zm.) - w związku z art. 195 ust. 2 tej ustawy, posiadanie przez wstępnego wnioskującego cudzoziemca Karty Polaka nie przesądza o polskiej narodowości tego wstępnego, chyba że okoliczność ta wynika wprost z treści decyzji o przyznaniu Karty Polaka.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) sędzia del. NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 21 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 801/20 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek A. B. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 października 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 801/20, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] (pkt 1) oraz zasądził od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz A. B. kwotę 797 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 2).

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Dnia 2 listopada 2018 r. małoletnia A. B. (obywatelka [...]), reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego Y. B. (matkę), wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej ze względu na polskie pochodzenie.

W toku postępowania przed organem wnioskująca o zezwolenie przedłożyła do akt sprawy m.in.: (1) akty stanu cywilnego w postaci świadectw urodzenia wraz z uwierzytelnionym tłumaczeniem na język polski potwierdzające, że Y. B. jest matką małoletniej A. B., a T. A. jej babką; (2) wydaną przez Konsula RP w K. Kartę Polaka T. A. oraz (3) decyzję z [...] lipca 2018 r. o udzieleniu matce małoletniej zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Do wniosku inicjującego postępowanie została dołączona także umowa o pracę wskazująca na zatrudnienie matki małoletniej cudzoziemki w Polsce oraz świadectwo szkolne potwierdzające otrzymanie przez ubiegającą się o zezwolenie promocji do następnej (drugiej) klasy Szkoły Podstawowej. Z przedłożonych dokumentów wynikało nadto, że ojciec T. A. a pradziadek małoletniej T. K. był narodowości polskiej.

Wojewoda [...] decyzją z [...] lutego 2019 r. nr [...] odmówił małoletniej A. B. udzielenia zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ stwierdził, że małoletnia nie spełnia wymogu zawartego w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1392 ze zm.; dalej: ustawa o repatriacji). Jest to równoznaczne z tym, że przesłanka z art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2018 r., poz. 2094 ze zm.; dalej: ustawa o cudzoziemcach), umożliwiająca wydanie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały, nie zachodzi, konsekwencją czego jest obligatoryjna odmowa udzielenia oczekiwanego zezwolenia, w myśl art. 197 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że zostały spełnione ustawowe przesłanki uzyskania przez małoletnią zezwolenia na pobyt stały, albowiem zarówno matka wnioskującej Y. B., jak i jej babcia posiadają polskie pochodzenie w rozumieniu art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o repatriacji, co zostało potwierdzone za pomocą złożonych dokumentów wystawionych przez polskie władze, tj. Wojewodę [...] oraz Konsula RP w K.

Po rozpatrzeniu odwołania Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: Szef Urzędu) decyzją z [...] października 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2019 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie daje uzasadnionej podstawy do przyjęcia, że jedno z rodziców, dziadków lub dwoje pradziadków małoletniej było narodowości polskiej, albowiem w toku całego postępowania nie przedstawiono dokumentów wydanych przez polskie władze państwowe lub kościelne, bądź przez ówczesne władze państwowe byłego Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, które zawierałyby zapis o posiadaniu takiej narodowości przez wskazane wyżej osoby (art. 6 ust. 1 ustawy o repatriacji). Szef Urzędu podkreślił, że organ pierwszej instancji zasadnie odstąpił od zbadania posiadania przez cudzoziemkę związków z polskością, gdyż niespełnienie przez stronę (skarżącą) pierwszej z przesłanek udzielenia zezwolenia na pobyt stały, określonej w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o repatriacji, stanowi wystarczającą podstawę do odmowy udzielania tego rodzaju zezwolenia.

Skargę na powyższą decyzję wniosła małoletnia A. B., reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego w osobie matki. Zarzuciła organowi:

1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o repatriacji,

2. naruszenie przepisów postępowania: art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 8 ust. 1 w zw. z art. 11 tej ustawy.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wbrew ocenie organu w toku postępowania administracyjnego zostało wykazane zaistnienie okoliczności warunkujących uzyskanie przez cudzoziemkę zezwolenia na pobyt stały na terytorium RP. Skarżąca wskazała w tym zakresie m.in. na przedłożony dokument Karty Polaka wydany jej babci, potwierdzającej przynależność krewnej do Narodu Polskiego.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Organ nadmienił, że udzielenie zezwolenia na osiedlenie się matce i babce skarżącej nie oznacza, iż automatycznie takie osoby uznano za osoby narodowości polskiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę i przywołanym na wstępie wyrokiem uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Sąd stwierdził, że spór w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy skarżąca wykazała polskie pochodzenie w rozumieniu art. 52 ust. 5 Konstytucji RP w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji. Następnie Sąd przywołał mające zastosowanie w sprawie przepisy art. 197 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach. Stosownie zaś do treści art. 195 ust. 2 ww. ustawy do ustalenia polskiego pochodzenia osoby, o której mowa w zacytowanym przepisie, stosuje się przepisy art. 5 ust. 1 oraz odpowiednio przepisy art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o repatriacji. W myśl powyższych przepisów za osobę polskiego pochodzenia uznaje się m.in. osobę deklarującą narodowość polską i spełniającą łącznie następujące warunki: 1) co najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej; 2) wykaże ona swój związek z polskością, w szczególności przez pielęgnowanie polskiej mowy, polskich tradycji i zwyczajów (art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji). Warunek określony w ust. 1 pkt 1 uważa się za spełniony, jeżeli co najmniej jedno z rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków wnioskodawcy potwierdziło swoją przynależność do Narodu Polskiego przez, w szczególności, pielęgnowanie polskich tradycji i zwyczajów (art. 5 ust. 3 ww. ustawy).

W art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o repatriacji ustawodawca wymienił rodzaje środków dowodowych, które mają potwierdzać polskie pochodzenie. W ocenie Sądu zawarty w analizowanych przepisach katalog nie jest katalogiem zamkniętym, skoro ustawodawca zarówno w ust. 1 i 2 tej normy użył określenia "w szczególności". Co istotne, użycie w omawianym przepisie zwrotu "mogą być" potwierdza, że wymienione w jego treści dowody nie są bezwzględnie wymagane do stwierdzenia okoliczności "pochodzenia". Dlatego też przy ocenie spełnienia tej przesłanki należy brać pod uwagę wszystkie dowody i płynące z nich fakty, które, o ile ułożą się w logiczną całość, powinny być uznane za udowodnione (art. 80 k.p.a.). Za taką wykładnią powyższego przepisu w ocenie Sądu przemawia również wykładnia systemowa. Wyjaśnił, że art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o repatriacji stanowi lex specialis w stosunku do art. 75 § 1 k.p.a., jednakże nie zawiera on zakazu stosowania innych środków dowodowych niż wymienione expressis verbis w tej ustawie.

Wobec powyższego Sąd uznał za błędne stanowisko organu nakazujące przyjąć, że wykazanie polskiego pochodzenie następuje li tylko na podstawie dokumentów enumeratywnie wymienionych w tym przepisie. Jednocześnie Sąd przyznał rację Szefowi Urzędu, że składający wniosek powinien aktywnie współdziałać z organem w celu ustalenia wszystkich okoliczności sprawy. Ma to szczególne zaznaczenie w przypadku konieczności wyjaśnienia faktów, odnośnie do których współdziałanie strony postępowania jest wręcz niezbędne, albowiem określone dowody znajdują się w jej posiadaniu, bądź też organ nie ma możliwości, z pominięciem tej strony, takowych dowodów pozyskać. Za taką uznać zaś należy okoliczność ustalenia narodowości lub obywatelstwa polskiego przodków skarżącej, albowiem mogła być ona stwierdzona tylko w oparciu o dokumenty, które wydane byłyby przez organy państwa obcego, względnie byłyby w posiadaniu osób prywatnych (np. matki małoletniej), o istnieniu których organ administracji nie miał i nie mógł mieć wiedzy, a które pozyskać mogła i powinna ubiegająca się o potwierdzenie określonych faktów strona.

W konkluzji Sąd uznał, za organem, że na podstawie przedłożonego przez stronę i zebranego w sprawie z urzędu materiału dowodowego wykazane zostało posiadanie polskiej narodowości przez jednego pradziadka małoletniej – T. K. Niemniej Sąd nie podzielił stanowiska organu, że dokumenty znajdujące się w aktach niniejszej sprawy nie pozwoliły uznać tej okoliczności w przypadku innych przodków skarżącej. Stwierdził, że jak wynika z akt sprawy zarówno matka, jak i babcia skarżącej posiadają zgodę na pobyt stały, a co więcej, uzyskały ją w drodze potwierdzenia pochodzenia polskiego. Dodatkowo babcia skarżącej legitymuje się Kartą Polaka wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka.

W ocenie Sądu przyjęcie, że zarówno matka skarżącej, jak i babcia wskazanymi decyzjami potwierdziły swoje polskie pochodzenie, o którym mowa w art. 52 ust. 5 Konstytucji RP, może mieć istotny wpływ na rozpoznanie sprawy. Nie ulega wątpliwości, że obie deklarują narodowość, czyli pochodzenie, przynależność do Narodu Polskiego. Tym samym w okolicznościach niniejszej sprawy organ winien był dokonać oceny całokształtu akt sprawy, w tym skutków uzyskania decyzji administracyjnych potwierdzających polskie pochodzenie przez matkę i babcię skarżącej, która – co należy także uwzględnić – jest osobą małoletnią.

Uwzględniając treść art. 5 ust. 1 i 3 ustawy o repatriacji, a także art. 80 k.p.a., Sąd stanął na stanowisku, że okoliczność potwierdzenia przynależności do Narodu Polskiego matki i babci skarżącej i uzyskanie przez nie zgody na pobyt stały powinno być ocenione przez organy w kontekście spełnienia przez małoletnią warunku posiadania polskiej narodowości w rozumieniu art. 5 ust. 3 ustawy o repatriacji, z uwzględnieniem, iż wymóg posiadania narodowości polskiej jest spełniony na gruncie ustawy o repatriacji, jeżeli dana osoba wykaże przynależność do Narodu Polskiego, a w konsekwencji prowadzi do spełnienia warunku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o repatriacji.

Brak rozważań w powyższym zakresie stanowi w ocenie Sądu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., gdyż organ nie wyjaśnił w sposób wszechstronny (kompleksowy) stanu faktycznego sprawy, a to niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na jej wynik.

Biorąc pod uwagę ujawnione powyżej okoliczności faktyczne i prawne sprawy, jak również uwzględniając treść art. 110 k.p.a. oraz art. 75 § 1 k.p.a., Sąd stwierdził, że organ winien był poczynić ustalenia w zakresie spełnienia warunku z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o repatriacji dla całościowego i wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy oraz wydania decyzji uwzględniającej całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, czego jednak nie uczynił. Dopuszczenie się przez organ powyższych uchybień stanowiło naruszenie zasad wyrażonych w art. 8 ust. 1 i art. 11 k.p.a.

Na marginesie wskazano, że fakt legitymowania się przez babcię skarżącej Kartą Polaka nie jest rozumiany przez Sąd jako okoliczność wskazująca wprost na nabycie polskiego obywatelstwa albo potwierdzająca narodowość polską tej osoby. Postępowanie sfinalizowane wydaniem Karty Polaka nie wiąże się bowiem z ustaleniem narodowości danej osoby, ale wyłącznie z weryfikacją zaistnienia określonych tą ustawą przesłanek warunkujących uzyskanie tej Karty. Przepis art. 3 ust. 1 ustawy o repatriacji pozwala natomiast przyjąć, że przedstawienie Karty Polaka jest wystarczające, aby potwierdzić przynależność osoby, która się nią legitymuje, do Narodu Polskiego. Dodatkowo jej uzyskanie uprawniało ją z kolei do uzyskania zgody na pobyt stały na podstawie art. 52 ust. 5 Konstytucji RP i art. 195 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach.

Podsumowując, Sąd uznał za zasadne zarzuty skargi wskazujące na naruszenie art. 5 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o repatriacji, a naruszenie to polegało na błędnej wykładni tych przepisów, pomimo przyjęcia na wstępie prawidłowych założeń. Naruszenie to miało wpływ na treść wydanej w sprawie decyzji. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję uznając, że zgromadzony materiał dowodowy pozwala na dokonanie całościowej oceny sprawy przez organ odwoławczy. Wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę organ administracji związany będzie wskazaną wyżej oceną prawną co do wykładni art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o repatriacji oraz wykładnią przepisów o Karcie Polaka. Ponadto organ powinien dokonać wszechstronnej oceny materiału dowodowego – w sposób wyczerpujący zgromadzonego – kierując się obowiązującym stanem prawnym. Organ winien rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności, kierując się zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Ponowne postępowanie powinno zmierzać do ustalenia, czy skarżąca potwierdziła swoje polskie pochodzenie w rozumieniu ww. ustawy i czy wykazała w sposób należyty swój związek z polskością.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Szef Urzędu. Wyrok zaskarżył w całości i zarzucił Sądowi pierwszej instancji:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 3 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz.U. z 2019 r., poz. 1472) w zw. z art. 195 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy o repatriacji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 858) poprzez błędne zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że w dacie orzekania organy obu instancji, tj. Szef Urzędu oraz Wojewoda [...] miały obowiązek wzięcia pod uwagę zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy o repatriacji,

– podczas gdy art. 195 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach w brzmieniu nadanym mu z dniem 1 maja 2017 r. na mocy art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy o repatriacji oraz niektórych innych ustaw odsyła wyłącznie do art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji jako do przepisu, w oparciu o który dla potrzeb udzielenia zezwolenia na pobyt stały, o którym mowa w art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, stwierdza się, czy cudzoziemiec jest osobą polskiego pochodzenia, zaś w brzmieniu sprzed dnia 1 maja 2017 r. przepis ten odsyłał do art. 5 ust. 1 – 3 ustawy o cudzoziemcach, co oznacza, iż wolą ustawodawcy było, aby nie tylko uchylony art. 5 ust. 2 ustawy o repatriacji, ale również art. 5 ust. 3 tej ustawy nie był przepisem stosowanym do oceny polskiego pochodzenia w postępowaniach w sprawach udzielenia zezwolenia na pobyt stały,

– która to błędna ocena Sądu pierwszej instancji doprowadziła ten Sąd do wadliwego wniosku, iż art. 5 ust. 3 ustawy o repatriacji pozostający w związku z art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji został przez Szefa Urzędu naruszony w formie błędnej wykładni, względnie błędnego zastosowania;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (Dz.U. z 2019 r., poz. 1598; dalej: ustawa o Karcie Polaka) i art. 5 ust. 3 ustawy o repatriacji w zw. z art. 195 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy o repatriacji oraz niektórych innych ustaw, poprzez błędne zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że w dacie orzekania organy obu instancji, tj. Szef Urzędu oraz Wojewoda [...] miały obowiązek wzięcia pod uwagę zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy o repatriacji, a w konsekwencji również art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy o Karcie Polaka,

– podczas gdy art. 195 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach w brzmieniu nadanym mu z dniem 1 maja 2017 r. na mocy art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy o repatriacji oraz niektórych innych ustaw odsyła wyłącznie do art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji jako do przepisu, w oparciu o który dla potrzeb udzielenia zezwolenia na pobyt stały, o którym mowa w art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, stwierdza się, czy cudzoziemiec jest osobą polskiego pochodzenia, zaś w brzmieniu sprzed dnia 1 maja 2017 r. przepis ten odsyłał do art. 5 ust. 1 – 3 ustawy o cudzoziemcach, co oznacza, iż wolą ustawodawcy było, aby nie tylko uchylony art. 5 ust. 2 ustawy o repatriacji, ale również art. 5 ust. 3 tej ustawy nie był przepisem stosowanym do oceny polskiego pochodzenia w postępowaniach w sprawach udzielenia zezwolenia na pobyt stały,

– która to błędna ocena doprowadziła Sąd pierwszej instancji do wadliwego wniosku, iż polskie pochodzenie małoletniej skarżącej możliwe było do wywiedzenia z faktu przynależności babki małoletniej do Narodu Polskiego, stwierdzonego w oparciu o wydaną jej Kartę Polaka, która to okoliczność wypełnia przesłankę z art. 5 ust. 3 ustawy o repatriacji, pozostającego w związku z art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji, co w konsekwencji doprowadziło ten Sąd do błędnego uznania, że Szef Urzędu naruszył w formie błędnej wykładni, względnie błędnego zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy o repatriacji oraz art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o Karcie Polaka;

III. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o repatriacji poprzez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na błędnym utożsamieniu osoby polskiego pochodzenia, której pochodzenie zostało stwierdzone zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji poprzez wydanie decyzji o udzieleniu zezwolenia na pobyt stały na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, z osobą "narodowości polskiej", która musi być określonym wstępnym dla osoby polskiego pochodzenia,

– która to błędna wykładnia doprowadziła Sąd pierwszej instancji do błędnego wniosku, iż udzielenie zezwolenia na pobyt stały matce małoletniej skarżącej na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach w warunkach, w których swoje polskie pochodzenie wywodziła ona (matka małoletniej) z narodowości polskiej przodków będących dla niej pradziadkami, stanowi samoistne źródło ustalenia, iż matka małoletniej skarżącej jest osobą narodowości polskiej, a w konsekwencji, że spełniona została przesłanka stwierdzenia polskiego pochodzenia określona w art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy o repatriacji, a jednocześnie doprowadziła do zignorowania przez Sąd tego, że dowody dotyczące narodowości polskiej przodków małoletniej skarżącej dotyczą tylko jej prapradziadków, którzy nie są objęci katalogiem wstępnych, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o repatriacji;

IV. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o repatriacji poprzez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na błędnym utożsamieniu osoby, która otrzymała Kartę Polaka z uwagi na spełnienie przesłanek określonych w art. 2 ust. 1 ustawy o Karcie Polaka, i której to następczo na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach udzielono zezwolenia na pobyt stały, z osobą "narodowości polskiej", która musi być określonym wstępnym dla osoby polskiego pochodzenia,

– która to błędna wykładnia stanowi wynik błędnego przyjęcia możliwości zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy o repatriacji, co doprowadziło Sąd pierwszej instancji do błędnego wniosku, iż udzielenie zezwolenia na pobyt stały babce małoletniej skarżącej na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach w warunkach, w których to legitymowała się ona Kartą Polaka, potwierdzającą jedynie przynależność do Narodu Polskiego, nie zaś narodowość polską jej beneficjenta, stanowi samoistne źródło ustalenia, iż babka małoletniej skarżącej jest osobą narodowości polskiej, a w konsekwencji, że spełniona została przesłanka stwierdzenia polskiego pochodzenia określona w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o repatriacji, a jednocześnie do zignorowania przez Sąd tego, że dowody dotyczące wprost narodowości polskiej przodków małoletniej skarżącej dotyczą tylko jej prapradziadków, którzy nie są objęci katalogiem wstępnych, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o repatriacji;

V. naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 75 § 1 oraz art. 110 k.p.a. w zw. z art. 6 ustawy o repatriacji, poprzez błędne przyjęcie, iż Szef Urzędu miał naruszyć powyższe przepisy regulujące prowadzenie postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy żaden z tych przepisów nie został przez organ odwoławczy naruszony w takim stopniu, tj. Szef Urzędu dokonał ustaleń faktycznych w oparciu o materiał dowodowy, który miał walor kompletnego i został oceniony w całości, zgodnie z zasadami logiki oraz z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego i ustalenia te zostały w sposób czytelny ujawnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zaś Sąd pierwszej instancji błędnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż organ administracji był związany ustaleniami co do przesłanki posiadania polskiego pochodzenia związanej pochodzeniem od osób narodowości polskiej, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o repatriacji, stwierdzonymi w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] o udzieleniu matce małoletniej cudzoziemki zezwolenia na pobyt stały, jak również decyzji orzekającej o udzieleniu babce małoletniej zezwolenia na pobyt stały z uwagi na legitymowanie się Kartą Polaka, które to decyzje stanową w ocenie Sądu dowód tego, że co najmniej jeden z rodziców wnioskodawczyni (matka) oraz jeden z dziadków (babka) posiada narodowość polską, co doprowadziło Sąd do błędnego wniosku, że skarżąca spełniła co najmniej dwie przesłanki określone w art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji (zadeklarowała narodowość polską i jedno z jej rodziców lub dziadków taką narodowość posiada) niezbędne do uznania, że posiada polskie pochodzenie;

VI. naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 195 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 5 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 3 ustawy o repatriacji, polegające na błędnym przypisaniu Szefowi Urzędu błędu w wykładni, względnie błędnego zastosowania art. 5 ust. 1 i ust. 3 ustawy o repatriacji, podczas gdy wykładnia wskazanego przepisu prawa materialnego była prawidłowa, jak również ich zastosowanie było prawidłowe;

VII. naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 195 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 5 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 3 ustawy o repatriacji w związku z art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o Karcie Polaka, polegające na błędnym przypisaniu Szefowi Urzędu błędu w wykładni, względnie błędnego zastosowania art. 5 ust. 1 i ust. 3 ustawy o repatriacji i niezastosowaniu art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o Karcie Polaka, podczas gdy organ odwoławczy dokonał zarówno prawidłowej wykładni, jak i zastosował właściwe przepisy.

Wskazując na powyższe skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, jak również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. Strona oświadczyła, że zrzeka się rozprawy.

W piśmie procesowym z 22 stycznia 2021 r. (wniesionym w dniu 1 marca 2021 r.) skarżąca wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej, przeprowadzenie rozprawy oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Jak stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.

Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że wprawdzie zawiera ona częściowo usprawiedliwione podstawy, jednakże podlega oddaleniu, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Dla porządku należy przypomnieć, że zaskarżonym do Sądu pierwszej instancji rozstrzygnięciem organy administracji obu instancji odmówiły małoletniej cudzoziemce udzielenia zezwolenia na pobyt stały. Jako podstawę prawną wskazano art. 197 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach. W motywach decyzji podkreślono, że nie spełnia ona jednej z przesłanek, której wystąpienie jest niezbędne do udzielenia zgody na pobyt stały w oparciu o ww. przepis, to jest nie jest osobą o polskim pochodzeniu. A zatem istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy małoletnia cudzoziemka wykazała posiadanie polskiego pochodzenia. Nie ulega wszak wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek przedstawienia takich dowodów, które pozwolą na ustalenie, że warunek, o którym mowa wyżej (jak i pozostałe przesłanki wymienione w przepisie), został spełniony. Ustawodawca w art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o repatriacji, który ma mocy art. 195 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach stosuje się odpowiednio w niniejszej sprawie, wskazał na dowody, którymi można potwierdzić polskie pochodzenie. Wymienione w tym przepisie dowody nie stanowią zamkniętego katalogu. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, i jak trafnie podał Sąd pierwszej instancji, a Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stanowisko to podziela, art. 6 ust. 1 i 2 ww. ustawy stanowi lex specialis w stosunku do art. 75 § 1 k.p.a., jednakże nie zawiera on zakazu stosowania innych środków dowodowych niż wymienione expressis verbis w tej ustawie. Przepis ten ma jedynie pomóc wnioskodawcy w udowodnieniu posiadania polskiego pochodzenia poprzez konkretyzację tych środków, co nie oznacza, że wnioskodawca nie może skorzystać z innych dowodów, jeżeli potwierdzają one zaistnienie omawianej przesłanki (m.in. NSA w wyroku z 3 stycznia 2017 r., II OSK 783/15, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że trafnie wskazano w skardze kasacyjnej (zarówno w zakresie naruszenia przepisów postępowania, jak i prawa materialnego) na wadliwe odwoływanie się przez Sąd pierwszej instancji do art. 5 ust. 3 ustawy o repatriacji. Uszło bowiem uwadze Sądu wojewódzkiego, jak słusznie podkreślił skarżący kasacyjnie, że przepis ten w okolicznościach niniejszej sprawy nie mógł mieć zastosowania. Należy bowiem zauważyć, że ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy o repatriacji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 858), która weszła w życie 1 maja 2017 r., przepisowi art. 195 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach nadano brzmienie: "Do ustalenia polskiego pochodzenia osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 3, stosuje się przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz.U. z 2014 r. poz. 1392, z 2015 r. poz. 1274 oraz z 2017 r. poz. 60 i 858)". Z kolei ustawą z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 107), która weszła w życie 12 lutego 2018 r., przepis ten otrzymał następujące brzmienie: "Do ustalenia polskiego pochodzenia osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 3, stosuje się przepisy art. 5 ust. 1 oraz odpowiednio przepisy art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz.U. z 2014 r. poz. 1392, z 2015 r. poz. 1274 oraz z 2017 r. poz. 60, 858 i 2282)". Jednocześnie zauważyć należy, że w ustawie z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy o repatriacji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 858) brak jest przepisów przejściowych, które regulowałyby to, według jakich przepisów – dotychczasowych czy nowych, należy rozstrzygać będące w toku sprawy dotyczące zezwolenia na pobyt stały, wydawanego na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach. W związku z tym zastosowanie znajdzie zasada bezpośredniego działania nowego prawa. Tym samym w pełni uzasadnione są zarzuty skarżącego kasacyjnie co do tego, że Sąd pierwszej instancji w sposób nieuprawniony odniósł się do art. 5 ust. 3 ustawy o repatriacji. Przepis ten, co raz jeszcze należy podkreślić, w świetle noweli z dnia 7 kwietnia 2017 r., nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Podobnie błędnie zacytowano art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o repatriacji, który mocą przywołanej wyżej noweli zmienił brzmienie na: "wykaże ona swój związek z polskością", a nie jak wskazał Sąd wojewódzki: "wykaże ona swój związek z polskością, w szczególności przez pielęgnowanie polskiej mowy, polskich tradycji i zwyczajów".

Powyższe wady pozostają jednak bez wpływu na treść rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. Należy wszak zauważyć, że w dalszej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku (str. 10) Sąd podsumowując stwierdził, że kontrolowana przez niego decyzja została wydana z naruszeniem (jedynie – przyp. NSA) art. 5 ust. 1 oraz 6 ust. 1 i 2 ustawy o repatriacji. We wskazaniach co do dalszego toku postępowania, którymi związany jest organ administracji w oparciu art. 153 p.p.s.a., Sąd również odniósł się do związania wykładnią jedynie art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji. Powyższe wskazuje, że o ile bez wątpienia Sąd wojewódzki nie był uprawniony do definiowania pojęcia narodowości polskiej z uwzględnieniem art. 5 ust. 3 ustawy o repatriacji, o tyle końcowo prawidłowo nakazał dokonać tej wykładni z uwzględnieniem jedynie ust. 1 omawianego przepisu.

Podobnie należy ocenić zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o Karcie Polaka oraz art. 5 ust. 3 ustawy o repatriacji w tym zakresie, w którym Sąd pierwszej instancji odnosi się do konieczności zastosowania ostatniego ze wskazanych przepisów. Wada ta jednak, podobnie jak we wcześniej omówionym przypadku, pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem z uzasadnienia rozstrzygnięcia wynika, że Sąd ocenił wagę Karty Polaka, którą uzyskała babka małoletniej cudzoziemki, w kontekście ustawowych przesłanek do jej wydania i znaczenie tego dowodu dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Kwestia prawidłowości przyjętego stanowiska zostanie omówiona w dalszej części niniejszego uzasadnienia.

Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela argumentację Sądu pierwszej instancji co do prawnego znaczenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2018 r. o udzieleniu Y. B. (matce skarżącej) zezwolenia na pobyt stały. Kluczowe znaczenie dla takiej oceny ma fakt, że decyzja ta jest ostateczna i na mocy art. 110 § 1 k.p.a. organ administracji, który ją wydał, jest nią związany od chwili jej doręczenia. W doktrynie odnośnie do art. 110 k.p.a. podkreśla się, że związanie to jest niezależne od legalności decyzji (tak m.in. B. Adamiak, J. Borkowski, K.P.A. Komentarz, wyd. 15, Warszawa 2017, str. 610-611 i przywołane tam orzeczenia sądów administracyjnych).

Podstawą prawną opisanej wyżej decyzji z dnia 31 lipca 2018 r. był art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, mocą którego udzielenia zgody na pobyt stały udziela się cudzoziemcowi, który jest osobą o polskim pochodzeniu oraz zamierza osiedlić się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. A zatem dla wydania takiej decyzji niezbędne jest ustalenie przez organ, że zostały spełnione dwie przesłanki: po pierwsze, polskie pochodzenie wnioskodawcy (przesłanka obiektywna) i po drugie, zamiar osiedlenia się (przesłanka subiektywna). Jednocześnie ustawodawca, jak zostało już wspomniane, zdefiniował pojęcie polskiego pochodzenia wskazując krąg krewnych, których narodowość polska może przemawiać za stwierdzeniem polskiego pochodzenia wnioskodawcy (przy spełnieniu dodatkowego warunku – zadeklarowania przez niego narodowości polskiej). A zatem skoro Wojewoda [...] wydał ostateczną decyzję zezwalającą Y. B. na pobyt stały, to tym samym stwierdził, że adresatka decyzji (a matka wnioskodawczyni w niniejszej sprawie) jest osobą o polskim pochodzeniu. Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje fakt, że powyższe stwierdzenie organu administracji związane było z posiadaniem przez Y. B. przodka narodowości polskiej – dziadka T. K., co wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, a co nie jest kwestionowane w niniejszej sprawie. A zatem podstawą ustalenia omawianej przesłanki nie był uchylony ust. 2 art. 5 ustawy o repatriacji ani ust. 3 tego przepisu, który nie ma zastosowania dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W konsekwencji organ administracji prowadzący postępowanie w niniejszej sprawie był związany treścią ostatecznej, własnej decyzji dotyczącej matki małoletniej cudzoziemki. Powyższe oznacza, że niezależnie od tego, czy skarżąca posiada dwoje pradziadków narodowości polskiej (brak informacji o powyższym, a dokumenty pozwalają na stwierdzenie istnienia narodowości polskiej tylko jednego pradziadka), to krewnym posiadającym polskie pochodzenie jest matka skarżącej, a zatem osoba znajdująca się w kręgu podmiotów wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o repatriacji.

W konsekwencji zatem przywołana decyzja stanowi dowód tego, że co najmniej jeden z rodziców wnioskodawczyni (matka) posiadała narodowość polską. Oznacza to, że skarżąca spełniła omawianą przesłankę. Powyższe stanowisko prezentowane jest również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym m.in. w wyrokach z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1030/14 oraz z dnia 3 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 783/15 (orzeczenia dostępne w CBOSA). Wprawdzie powyższe orzeczenia zostały wydane w nieco innym (poprzednim) reżimie prawnym, jednakże przepis związany z koniecznością wykazania polskiego pochodzenia nie podlegał zmianie (zmieniła się jedynie definicja tego pojęcia). Tym samym dokonana przez Sąd pierwszej instancji wykładnia przepisu, którego naruszenia dopatruje się skarżący kasacyjnie, jest prawidłowa i znajduje oparcie w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych.

W świetle powyższych rozważań bez znaczenie pozostaje okoliczność, że decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. babce skarżącej T. A. przyznano Kartę Polaka. Wprawdzie nie można odmówić słuszności Sądowi pierwszej instancji co do tego, że przyznanie takiej Karty wiąże się również z koniecznością spełnienia określonych przesłanek, w tym również może dotyczyć konieczności posiadania polskiego pochodzenia, jednakże art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o Karcie Polaka stanowi, że Kartę tę przyznaje się, jeżeli wnioskodawca wykaże m.in., że jest narodowości polskiej lub co najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej, albo przedstawi zaświadczenie organizacji polskiej lub polonijnej potwierdzające aktywne zaangażowanie w działalność na rzecz języka i kultury polskiej lub polskiej mniejszości narodowej przez okres co najmniej ostatnich trzech lat. Tym samym przyznanie takiej Karty nie przesądza samo przez się, że wnioskodawca posiada polską narodowość. Przesłanka ta bowiem jest spełniona również w innych sytuacjach opisanych w tym przepisie. Skoro ustawodawca w ww. przepisie wskazuje na konieczność posiadania narodowości polskiej bądź przez wnioskodawcę, bądź wymienionych krewnych, to oznaczałoby to, że sam fakt posiadania krewnego (jednego z rodziców, dziadków lub dwojga pradziadków) narodowości polskiej nie przesądza, w rozumieniu tych przepisów, o narodowości polskiej wnioskodawcy. Powyższe zdaje się wynikać dodatkowo z art. 2 ust. 3 ustawy o Karcie Polska, który stanowi, że Karta Polaka może być także przyznana osobie, której polskie pochodzenie zostało stwierdzone zgodnie z przepisami ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji, pod warunkiem wykazania się znajomością języka polskiego w stopniu co najmniej podstawowym. Powyższe wskazuje, że dla oceny spełnienia warunku określonego w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz.U. z 2019 r., poz. 1472) w świetle przesłanki posiadania polskiego pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o udzielenie zezwolenia na pobyt stały na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2020 r., poz. 35 ze zm.) – w związku z art. 195 ust. 2 tej ustawy, posiadanie przez wstępnego wnioskującego cudzoziemca Karty Polaka nie przesądza o polskiej narodowości tego wstępnego, o ile okoliczność ta nie wynika wprost z treści decyzji o przyznaniu Karty Polaka.

Konkludując, w okolicznościach niniejszej sprawy, o ile prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2018 r. znak: [...] mogła, a nawet powinna stanowić podstawę do uznania posiadania przez matkę skarżącej polskiego pochodzenia, o tyle takie domniemanie nie wynika z Karty Polaka, którą przyznano babce skarżącej T. A. decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. Tym samym decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2019 r., mocą której zezwolono T. A. na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 195 ust. 1 pkt. 9 ustawy o cudzoziemcach również pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

W świetle powyższego należało uznać, że o ile uzasadniona jest część omówionych wyżej zarzutów skargi kasacyjnej, tj. odnoszących się do wskazania art. 5 ust. 3 ustawy o repatriacji oraz skutków uzyskania Karty Polaka przez T. A. (babkę skarżącej) i udzielenia jej zgody na pobyt stały, o tyle Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 5 ust. 1 i art. 6 ustawy o repatriacji, co skutkuje uznaniem, że mimo częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Taka ocena skutkuje oddaleniem skargi kasacyjnej.

Natomiast końcowo Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zaskarżonym rozstrzygnięciem Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia (str. 10) wynikałoby, że Sąd uchylił jedynie zaskarżoną decyzję, "uznając, że zgromadzony materiał dowodowy pozwala na dokonanie całościowej oceny sprawy przez organ odwoławczy". Taki zapis w uzasadnieniu tłumaczy uchylenie jedynie zaskarżonej decyzji. Jednocześnie skarżący kasacyjnie nie zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. ani art. 135 tej ustawy, co czyni niemożliwym szczegółowe odniesienie się do ww. wady pisemnych motywów. Dla porządku należy jednak przypomnieć, że organy administracji związane są treścią rozstrzygnięcia, a nie jego uzasadnienia w zakresie granic rozpoznania sprawy.

Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek skarżącej o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Jak wynika z akt sprawy pismo zatytułowane "Pismo procesowe pełnomocnika przedstawiciela ustawowego skarżącej" opatrzone datą 22 stycznia 2021 r. wniesiono po upływie terminu wynikającego z art. 179 p.p.s.a. Skargę kasacyjną doręczono pełnomocnikowi strony 8 stycznia 2021 r., zaś ww. pismo w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono przesyłką nadaną 1 marca 2021 r. Z tego względu zawarty w nim wniosek o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego nie stanowi podstawy do ich zwrotu. Wyjaśnić warto, że również z tego samego powodu zawarty w piśmie wniosek o przeprowadzenie rozprawy nie był skuteczny wobec jego złożenia po upływie terminu wynikającego z art. 182 § 2 p.p.s.a.