Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 313/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6336 Pożyczki   na   sfinansowanie kosztów szkolenia, zorganizowanie   dodatkowych   miejsc  pracy oraz   podjęcie   działaln
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit.l a i c, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 46 ust. 1 i 2, art. 76 ust. 7
journal: Dz.U. 2013 poz 674
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity
article: art. 7
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant St. sekretarz sąd. Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia rat pożyczki z Funduszu Pracy; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z dnia [...] października 2013 r. nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2013 r., znak [...], Starosta P. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. d i art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r. poz. 674 z późn. zm.) odmówił A. K. umorzenia ostatnich dwóch rat spłaty należności rozłożonej na raty decyzją Starosty P. z dnia [...] lipca 2012 r., znak [...], w łącznej kwocie 8.882,89 zł.

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. skarżąca została wezwana do zwrotu otrzymanej refundacji w związku z niewywiązywaniem się z warunków umowy nr [...] z dnia [...] października 2009 r. o refundację ze środków Funduszu Pracy kosztów wyposażenia lub doposażenie stanowisk pracy dla skierowanych bezrobotnych. Decyzją Starosty P. z dnia [...] lipca 2013 r., na wniosek A. K., należność z tytułu niewywiązania się z umowy z dnia [...] października 2009 r., po uwzględnieniu wpłat z dnia [...] maja 2012 r. i [...] lipca 2012 r., została rozłożona na dwanaście rat. Następnie decyzja z dnia [...] stycznia 2013 r., znak [...], Starosta P. zmienił decyzję z dnia [...] lipca 2013 r. stosowanie do wniosku skarżącej o zmniejszenie raty należnej w grudniu 2012 r. Następnie pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. A. K. wystąpiła o umorzenie ostatnich dwóch rat spłaty należności, wskazując na swoją złą sytuację zdrowotną i finansową. Zaznaczyła ona, że w spłacie należności pomaga jej córka, zaciągając kredyt. Nie może ona jednak liczyć na wsparcie żyrantów, gdyż ich sytuacja finansowa jest również trudna, a nadto są oni żywicielami swoich rodzin. Organ I instancji ustalił ponadto na podstawie kart informacyjnych, że skarżąca wraz z jej mężem utrzymują się z renty w wysokości 1.070,00 zł podczas, gdy stałe obciążenia finansowe wynoszą 3.000,00 zł (w tym 2.600,00 zł z tytułu pożyczki). Nie osiągają oni zatem żadnego dochodu. E. L., będąca poręczycielem, uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie 2.300,00 zł. Jej mąż jest osobą bezrobotną i otrzymuje zasiłek w wysokości 600,00 zł. Miesięczne obciążenia wynoszą 2.600,00 zł. Miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie E. L. wynosi zatem 100,00 zł. P. P., poręczyciel, uzyskuje wraz ze swoją małżonką dochód z wynagrodzenia za pracę w wysokości 3.880,00 zł. Stałe obciążenia finansowe wynoszą 3.520,00 zł. Miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie P. p. wynosi 90,00 zł. W. G., poręczyciel, uzyskuje miesięczny dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 3.330,00 zł. Stałe obciążenia finansowe wynoszą 27.500,00 zł miesięcznie. Nie osiąga on zatem żadnego dochodu. Z uzyskanych oświadczeń majątkowych wynika zarazem, że A. K. posiada dom jednorodzinny z 2008 r., objęty kredytem hipoteczny, o wartości 600.000,00 zł oraz samochód O. V. o wartości 17.000,00 zł, objęty kredytem. E. L. posiada dom drewniany z 1917 r. o nieustalonej wartości. P. P. jest właścicielem samochodu osobowego R. S. z 2004 r. o wartości 9.000,00 zł. W. G. posiada udział 1/2 w domu mieszkalnym w P. z 1935 r. o wartości 150.000,00 zł, 1/2 w sklepie w S. o wartości 2000.000,00 zł, 1/2 w domu w S. o wartości 125.000,00 zł, samochód M. V. z 2000 r. o wartości 10.000,00 zł, 3 samochody V. z 1998 r. o wartości z 30.000,00 zł. A. K. i jej poręczyciele nie posiadają żadnych zasobów pieniężnych w walucie polskiej i obcej oraz papierów wartościowych. Organ I instancji przytoczył następnie przepisy, które w jego ocenie powinny znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie oraz wskazał na negatywne rozpatrzenie wniosku przez powiatową radę zatrudnienia. Starosta P. zaznaczył przy tym, że w przypadku skarżącej i jej poręczycieli nie zachodzą przesłanki z art. 76 ust. 7 pkt 1 i 4 powołanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, uzasadniające umorzenie należności. Osoby zobowiązane do jej pokrycia posiadają bowiem majątek, z którego kwota ta może być dochodzona.

Pismem z dnia [...] października 2013 r. A. K. odwołała się od powyższej decyzji z dnia [...] października 2013 r.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w jej ocenie zachodzą przesłanki, o jakich mowa w art. 76 ust. 7 pkt 4 powołanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zaznaczyła ona przy tym, że posiada nieruchomość obciążoną kredytem hipotecznym oraz samochód, będący obiektem przewłaszczenia kredytowego. Ponadto dom drewniany z 1917 r. należący do E. L. nie nadaje się do dochodzenia z niego należności. Z kolei samochód osobowy P. P. jest jego narzędziem pracy i zapewnia utrzymanie rodziny. Skarżąca dodała zarazem, że spłaciła już należność wysokości 39.922,90 zł, co przewyższa wartość otrzymanej refundacji. Okoliczność ta powinna w jej ocenie przemawiać na korzyść jej wniosku o umorzenie kwoty 8.882,89 zł.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., znak [...], Wojewoda Wielkopolski na podstawie art. 127 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 76 ust. 7 powołanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne, jakie zostały dokonane przez organ I instancji, oraz szczegółowo przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Wojewoda Wielkopolski zauważył przy tym, że decyzja z art. 76 ust. 7 powołanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ma charakter uznaniowy, wobec czego organy administracji publicznej nie mają obowiązku orzeczenia zgodnie z wnioskiem. Organ odwoławczy uznał zarazem, że Starosta P. wnikliwie zbadał sytuację materialną zobowiązanych oraz uzasadnił brak wystąpienia jednej z przesłanek, o jakich mowa w art. 76 ust 7 pkt 1 i 4 cytowanej ustawy. Mając na uwadze materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, Wojewoda Wielkopolski stwierdził, że skarżąca posiada majątek wystarczający na zaspokojenie należności w wysokości 8.882,89 zł i nie zachodzi przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Tym bardziej, że nawet obciążenie części majątku skarżącej zabezpieczeniami kredytowanymi nie wyklucza możliwości dochodzenia przedmiotowej należności z pozostałego majątku. Podobnie poręczyciele skarżącej dysponują majątkiem, z którego można by skutecznie przeprowadzić egzekucję.

Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. A. K. zaskarżyła powyższą decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że przyczyną niewywiązania się z umowy zawartej z organem I instancji była niekompetencja osób kierowanych przez ten organ do zatrudnienia w jej przedsiębiorstwie oraz otwarcie okazywana przez nie niechęć do pracy. A. K. wskazała także, że choroba uniemożliwia jej nadzór nad prowadzoną działalnością gospodarczą, co kosztowało ją i jej rodzinę dużo cierpienia. Skarżąca przedstawiła zarazem harmonogram wpłat wraz ze wskazaniem wysokości uiszczonych przez nią rat, z którego wynika, że spłacono już 42.098,50 zł. Uiszczenie tej kwoty było jednak możliwe dzięki wsparciu córki i zięcia skarżącej. Poza tym zaznaczyła ona, że chciałaby uchronić swoich poręczycieli od ponoszenia negatywnych konsekwencji zaistniałej sytuacji. W międzyczasie zięć stracił jednak bardzo dobrą pracę i zgromadzenie środków na uiszczenie rat stawało się coraz trudniejsze. Ponadto skarżąca ma obecnie zaległość w spłacie rat za dom w wysokości ok. 2.000 CHF. W tej sytuacji spłata pozostałych dwóch rat jest istotnym obciążeniem dla skarżącej. Tym bardziej, że kwota zwrócona już przez nią organowi I instancji przewyższa wysokość samej refundacji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

W trakcie rozprawy w dniu [...] października 2014 r. A. K. wskazała na swoją trudną sytuację finansową. Zaznaczyła ona, że utrzymuje się z renty męża i z dochodów córki oraz zięcia. Skarżąca wyjaśniła zarazem, że choruje na padaczkę nerwową; przez jakiś czas była na rencie, jednak Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił jej przyznania tego świadczenia na dalszy okres. Z uwagi na swoją chorobę skarżącej nie udało się znaleźć pracy tak w kraju, jak i zagranicą. A. K. dodała także, że działalność gospodarczą zlikwidowała w 2011 r.; wtedy sprzedała maszyny znacznie poniżej ich wartości. Skarżąca podniosła również, że mieszka razem z mężem, córką, zięciem oraz małoletnim wnukiem. Mąż przeszedł udar, a w tym roku miał zawał serca. Córka przebywa na urlopie wychowawczym, a zięć prowadzi własną działalność gospodarczą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu przed sądem administracyjnym podlega prawidłowość zastosowanie przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Jak wynika przy tym z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną.

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r. poz. 674 z późn. zm.). Zgodnie z art. 46 ust. 1 powołanej ustawy Starosta może z Funduszu Pracy: (1) zrefundować podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą koszty wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowania bezrobotnego w wysokości określonej w umowie, nie wyższej jednak niż 6-krotnej wysokości przeciętnego wynagrodzenia; (2) zrefundować producentowi rolnemu koszty wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego w wysokości określonej w umowie, nie wyższej jednak niż 6-krotnej wysokości przeciętnego wynagrodzenia; (3) przyznać bezrobotnemu jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej, w tym na pokrycie kosztów pomocy prawnej, konsultacji i doradztwa w wysokości określonej w umowie, nie wyżej jednak co do zasady niż 6-krotnej wysokości przeciętnego wynagrodzenia.

Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 46 ust. 2 cytowanej ustawy, że podmiot prowadzący działalność gospodarczą, niepubliczne przedszkole, niepubliczna szkoła i producent rolny, który otrzymał refundację kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego w pełnym wymiarze czasu pracy łącznie przez okres krótszy niż 24 miesiące albo naruszył inne postanowienia umowy o refundację.

Surowość tej sankcji łagodzi jednak częściowo art. 76 ust. 7 powołanej ustawy, zgodnie z którym starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty zwrot refundacji w przypadku, o którym mowa art. 46 ust. 2 cytowanej ustawy, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć tę należność w całości albo w części, jeżeli nastąpiła jedna z przesłanek: (1) w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które otrzymały refundację, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności – art. 76 ust. 7 pkt 1 ustawy; (2) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty refundacji, przewyższającej wydatki egzekucyjne – art. 76 ust. 7 pkt 4 ustawy. Podkreślić należy, iż przesłanka umorzenia należności z art. 76 ust. 7 pkt 1 ustawy koncentruje się wyłącznie na sytuacji majątkowej osoby, która pobrała refundację, i możliwości skutecznego dochodzenia należności od tej osoby – przepis ten abstrahuje od sytuacji majątkowej poręczycieli i możliwości zaspokojenia się z ich majątku. Natomiast przesłanka z art. 76 ust. 7 pkt 4 ustawy dotyczy w ogóle braku możliwości skutecznego dochodzenia należności. Wystąpienie którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 76 ust. 7 ustawy umożliwia wystąpienie z wnioskiem o odroczenie terminu płatności, rozłożenie na raty lub umorzenie należności i nakłada na organ administracji obowiązek rozważenia zasadności udzielenia wnioskowanej ulgi w kontekście tejże przesłanki.

Ustawodawca posługuje się w art. 76 ust. 7 powołanej ustawy wyrazem "może". Tym samym organom administracji publicznej pozostawiony został pewien margines swobody co do treści podjętego rozstrzygnięcia. Wspomniany luz decyzyjny nie oznacza jednak całkowitej dowolności wydanego rozstrzygnięcia. Przeciwnie, organ administracji publicznej obowiązany jest w przypadku decyzji uznaniowych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego i wszechstronnej analizy wszystkich okoliczności danej sprawy, co powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w przekonującym uzasadnieniu wydanej decyzji. Organy administracji publicznej powinny w szczególności kierować się ogólną wytyczną z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), nakazującą uwzględnienie z jednej strony interesu społecznego, a z drugiej – słusznego interesu obywatela. Oba te interesy są przy tym równoważne, a ustawodawca nie wprowadza zasady preferencji jednego kosztem drugiego.

Odnosząc te uwagi do specyfiki rozważanej sprawy należy stwierdzić, że organy administracji publicznej nie rozważyły dostatecznie wnikliwie wszystkich jej okoliczności. Argumentacja zarówno Starosty P., jak i Wojewody Wielkopolskiego koncentrowała się wokół art. 76 ust. 7 pkt 4 powołanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Organy administracji publicznej starały się przede wszystkim wykazać, że majątek, jakim dysponuje skarżąca oraz jej poręczyciele, jest wystarczający do przeprowadzenia egzekucji i zaspokojenia wierzyciela. Takie ujęcie jest jednak zbyt jednostronne. Mając na uwadze, że umowa nr [...] z dnia [...] października 2009 r., znak [...] (k. 14 akt adm. organu I instancji), została zawarta tylko w trybie art. 46 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy, gdyż skarżąca nie była producentem rolnym, ani osobą bezrobotną, należy przyjąć, że zastosowanie mógł potencjalnie znaleźć także art. 76 ust. 7 pkt 1 tejże ustawy.

Należy przy tym zaznaczyć, że we wniosku z dnia [...] stycznia 2011 r. A. K. zwróciła się z prośbą o umorzenie pozostałych jeszcze do zapłaty kwot zwracanej przez nią refundacji (k. 28 akt adm.). Nie określiła ona jednak wyraźnie podstawy prawnej umorzenia tej należności, co obligowało organy administracji publicznej do rozważenia możliwości zastosowanie każdej z podstawy, o jakich mowa w art. 76 ust. 7 powołanej ustawy. Wymóg ten nie został jednak zachowany, skoro organy administracji publicznej skoncentrowały się głównie na przesłance z art. 76 ust. 7 pkt 4 cytowanej ustawy. Uchybienie to miało istotne znaczenie w niniejszej sprawie, gdyż w świetle ustalonego stanu faktycznego można przynajmniej prima facie bronić stanowiska, że majątek, jakim dysponuje skarżąca, nie nadaje się do dochodzenia należności (art. 76 ust. 7 pkt 1), jak i tego, że zachodzi uzasadnione przypuszczenie, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty świadczenia podlegającego zwrotowi (art. 76 ust. 7 pkt 4).

Trzeba zauważyć, że w oświadczeniu majątkowym z dnia [...] czerwca 2013 r. A. K. wskazała, że posiada dom jednorodzinny z 2008 r., objęty kredytem hipotecznym, o wartości 650.000,00 zł, i samochód O. V. z 2002 r., zakupiony ze środków pozyskanych w ramach kredytu, o wartości 17.000,00 zł (k. 92 akt adm.). Ponadto zaznaczyła ona, że utrzymuje się ona z renty męża, wynoszącej 1070,00 zł miesięczne. Stałe miesięczne obciążenia finansowe wynoszą 3.000,00 zł, a zatem nie osiąga ona żadnych dochodów. Nie posiada ona także żadnych zasobów pieniężny w polskiej lub obcej walucie, ani żadnych papierów wartościowych. Twierdzenia te zostały następnie potrzymane w odwołaniu z dnia [...] października 2013 r. (k. 131 akt adm.) oraz w skardze z dnia [...] lutego 2014 r., w której wskazała także na zaległości w spłacie kredytu hipotecznego (k. 3-7 akt sądowych). Znajdują one też oparcie w harmonogramie spłat, stanowiącym załącznik do umowy nr [...] oraz zestawieniu rat i odsetek do umowy nr [...] (k. 83 akt adm.). W trakcie rozprawy sądowej w dniu [...] października 2014 r. A. K. wskazała poza tym, że mieszka z córką i zięciem oraz wnukiem (k. 38-39 akt sądowych). Jest osobą schorowaną (padaczka nerwowa), a jej mąż przeszedł udar i jest po zawale. Skarżąca dodała przy tym, że zakupione przez nią maszyny zostały sprzedane wraz z likwidacją przedsiębiorstwa, co częściowo potwierdza decyzja Burmistrza U. z dnia [...] lutego 2011 r., znak [...], o wykreśleniu P.P.H.U. "O." A. K. z ewidencji działalności gospodarczej (k. 30 akt adm.).

Nie ulega zatem wątpliwości, że A. K. znajduje się w trudnej sytuacji życiowej. Posiadany przez nią majątek jest bowiem obciążony zabezpieczeniami na poczet zaciągniętych kredytów, a osiągane dochody nie wystarczają na pokrycie bieżących długów. Okoliczności te nie były zresztą kwestionowane przez organy administracji publicznej. W tym świetle materiał zgromadzony w aktach sprawy nie pozwala wykluczyć, że aktywa, jakimi dysponuje skarżąca, nie pozwolą w istocie na zaspokojenie należności Funduszu Pracy, gdyż próba zbycia jakichkolwiek istotnych składników majątku skarżącej spotka się z negatywną reakcją wierzyciela dysponującego jednym ze wspomnianych zabezpieczeń, bądź też środki uzyskane z ewentualnej egzekucji pokryją w pierwszej kolejności dług objęty zabezpieczeniem. Ustalony w sprawie stan faktyczny wskazuje na duże prawdopodobieństwo braku mozliwości skutecznej egzekucji należnej kwoty ze składników majątku A. K. i na ziszczenie się w stosunku do skarżącej przesłanki z art. 76 ust. 7 pkt 1 ustawy.

Wątpliwości co do możliwości skutecznej egzekucji należnej kwoty zachodzą także w odniesieniu do poręczycieli skarżącej. Z oświadczenia E. L. z dnia [...] lipca 2013 r. wynika, że jej miesięczny dochód wynosi 2.900,00 zł, a miesięczne wydatki – 2.500,00 zł, co oznacza, że realny dochód miesięcznie wynosi 400 zł, a w przeliczeniu na osobę w rodzinie – 200 zł (k. 91 akt adm.). E. L. jest ponadto właścicielem drewnianego domu z 1917 r. o nieustalonej wartości. Nie posiada żadnych zasobów pieniężny w polskiej lub obcej walucie, ani żadnych papierów wartościowych. Z kolei w oświadczeniu z dnia [...] lipca 2013 r. P. P. wskazał, że jest właścicielem samochodu R. S. z 2004 r. o wartości 9.000,00 zł (k. 94 akt adm.). Nie posiada natomiast żadnych zasobów pieniężny w polskiej lub obcej walucie, ani żadnych papierów wartościowych. Osiągane przez niego miesięczne dochody wynoszą 3.880,00 zł, a miesięczne wydatki – 3.520,00 zł, co oznacza, że rzeczywisty miesięczny dochód wynosi 360,00 zł, a w przeliczeniu na osobę w rodzinie – 90 zł. Natomiast z oświadczenia W. G. z dnia [...] czerwca 2013 r. wynika, że posiada on udział wynoszący 1/2 w domu mieszkalnym w P. z 1935 r. o wartości 150.000,00 zł, udział wynoszący 1/2 w sklepie w S. o wartości 200.000,00 zł i udział wynoszący 1/2 w domu w S. o wartości 125.000,00 zł, a nadto trzy samochody V. T. z 1998 r. o wartości 30.000,00 zł oraz samochód M. V. z 2000 r. o wartości 10.000,00 zł (k. 92 akt adm.). Nie posiada żadnych zasobów pieniężny w polskiej lub obcej walucie, ani żadnych papierów wartościowych. Jego miesięczny dochód wynosi 3.300,00 zł, a miesięczne wydatki 23.500,00 zł, wobec czego nie osiąga on żadnych rzeczywistych dochodów.

Tym samym w zasadzie żaden z poręczycieli nie osiąga dochodu, który mógłby stanowić podstawę spłaty refundacji pobranej przez skarżącej. Majątek E. L. i P. P. – dom drewniany z 1917 r. o nieustalonej wartości i samochód osobowy z 2004 r. o wartości 9.000 zł – z dużym prawdopodobieństwem nie pozwoli na uzyskanie w postępowaniu egzekucyjnym kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Natomiast W. G. jest wprawdzie współwłaścicielem kilku nieruchomości, lecz zarazem ponosi on znaczne wydatki w związku ze spłatą 8.000,00 zł miesięcznie z tytułu zaciągniętych kredytów. Jak wynika przy tym z odwołania z dnia [...] października 2013 r. posiadane przez niego samochody są niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej, stanowiącej źródło jego utrzymania. Należy zauważyć, że organy administracji nie rozważyły na ile prawdopodobna jest możliwość skutecznej egzekucji z majątku W. G., poprzestając jedynie na wyliczeniu składników tego majątku.

Rozważenie przesłanek z art. 76 ust. 7 powołanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy powinno nastąpić z uwzględnieniem art. 7 kpa. Konieczne jest przy tym wzięcie pod uwagę nie tylko interesu społecznego, wyrażającego się w odzyskaniu środków publicznych przez ściągnięcie należności od skarżącej, lecz także słusznego interesu strony. Organy administracji publicznej były zatem zobowiązanie do wnikliwego rozważenia sytuacji życiowej skarżącej. Należało w szczególności rozważyć czy przymusowe ściągnięcie należności nie spowoduje niewspółmiernych dolegliwości dla A. K., doprowadzając jej rodzinę do niedostatku i konieczności korzystania ze środków pomocy społecznej. Powyższy aspekt nie znalazł się w wywodach organów administracji publicznej.

Te same uwagi należy odnieść do poręczycieli skarżącej – wątpliwości budzić może żądanie od nich wyzbycia się składników majątku, których wartość pozostaje w rażącej dysproporcji do wysokości zwracanej refundacji (np. sprzedaż mieszkania, domu jednorodzinnego, gruntu), lub które są niezbędne do osiągania środków utrzymania (np. samochody potrzebne do prowadzenia działalności gospodarczej). Tym bardziej, że skarżąca wskazywała w pismach z dnia [...] czerwca 2010 r. i [...] czerwca 2013 r., że jej poręczyciele są jedynymi żywicielami swoich rodzin, do czego jednak organy administracji publicznej nie odniosły się w swoich rozważaniach (k. 89, 92 akt adm.).

Ponadto z punktu widzenia dyspozycji art. 7 kpa zbadania i rozważenia wymagała także sytuacja skarżącej niezwiązana bezpośrednio z jej położeniem ekonomicznym. Organy administracji publicznej powinny rozważyć, czy przymusowe ściągnięcie należności jest zasadne w świetle aktualnej sytuacji rodzinnej i zdrowotnej skarżącej. W tej mierze A. K. w pismach z dnia [...] marca 2013 r., [...] czerwca 2010 r. i [...] czerwca 2013 r. konsekwentnie wskazywała na zły stan swojego zdrowia (k. 84 akt adm.). Okoliczności te potwierdza również orzeczenie Lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] maja 2001 r., nr akt [...], oraz kserokopia załączonej do akt dokumentacji medycznej, stwierdzającej m.in. przebycie napadu padaczkowego (k. 27, 66 akt adm.). Należało także mieć na uwadze, że skarżąca zapłaciła już kwotę w wysokości 42.098.50 zł podczas, gdy umowa z dnia [...] października 2009 r. przyznawała jej refundację w wysokości 40.080,00 zł. Wprawdzie skarżąca była zobowiązana także do zapłaty odsetek w razie naruszenia umowy, lecz nie zmienia to faktu, że nominalna kwota otrzymanego świadczenia została już zwrócona. Na tym tle odmowa umorzenia rat w wysokości ok. 8.000,00 zł powinna być szerzej uzasadniona, zwłaszcza poprzez wskazanie tych okoliczności zaliczanych do interesu społecznego, które przemawiają za dalszym egzekwowaniem całej należności. Należy przy tym zwrócić uwagę, że organy administracji publicznej uzyskują w art. 76 ust. 7 powołanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy możliwość uwzględnienia interesu publicznego wyrażającego się nie tylko w odzyskaniu należności Skarbu Państwa, lecz także w tym, że pomoc osobie tworzącej miejsca pracy dla bezrobotnych nie przerodzi się, w razie niepowodzenia prowadzonej działalności, w środek prawny czyniący z beneficjenta tej pomocy klienta instytucji pomocy społecznej.

Podsumowując, organy administracji publicznej nie odniosły się do zaistnienia przesłanki umorzenia należności z art. 76 ust. 7 pkt 1 powołanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, która nakazuje brać pod uwagę wyłącznie sytuację majątkową osoby, która pobrała refundację. Ponadto organy administracji publicznej nie rozważyły dostatecznie wnikliwie słusznego interesu strony, zarówno majątkowego, jak i niemajątkowego, i nie odniosły się do wszystkich aspektów interesu społecznego, tj. do zasadności przymusowego ściągnięcia kwoty 8.000,00 zł w przypadku, gdy uiszczono już kwotę odpowiadającą nominalnej wysokości otrzymanej refundacji.

W tej sytuacji należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylić zaskarżoną decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2014 r., znak [...] (k. nienumerowana akt adm.), oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z dnia [...] października 2013 r., znak [...] (k. 131 akt adm.), z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 76 ust. 7 pkt 1 i pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, co miało wpływ na wynik sprawy, oraz z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę, organy administracji publicznej powinny zbadać, które z podstaw wymienionych w art. 76 ust. 7 powołanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy mogły znaleźć zastosowanie do rozpatrzenia wniosku skarżącej o umorzenie należności, dającem temu odpowiedni wyraz w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia. Ponadto organy administracji publicznej powinny także rozważyć interes społeczny i słuszny interes strony przemawiający za umorzeniem lub odmową umorzenia omawianej należności.

Sąd orzekł o wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 p.p.s.a.