Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1099/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-13 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak - Osetek, po rozpoznaniu w dniu 13 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G.F. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia zwolnić G. F. od kosztów sądowych


UZASADNIENIE

Skarżąca G. F. pismem z dnia 22 maja 2015 r. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreśliła, że przyznano jej już prawo pomocy w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 1318/14, na dowód czego przytoczyła uzasadnienie wydanego w tej sprawie postanowienia.

W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca przesłała wypełniony formularz, w którym wskazała, iż otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1.750 zł brutto. Mąż nie posiada obecnie stałej pracy. Utrzymuje się z prac dorywczych, z których osiąga dochód w wysokości ok. 1.000 zł. Podała, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z mężem i córką. Poza domem, którego zakup sfinansowano kredytem Skarżąca nie posiada innych nieruchomości. Posiada natomiast dwa samochody, z czego jeden mąż otrzymał w ostatnim czasie w spadku po dziadku. Wśród kosztów utrzymania wymieniła opłaty za energię elektryczną, wodę, śmieci, telewizję, podatek od nieruchomości oraz ratę kredytu. Skarżąca przedstawiła zeznanie podatkowe, zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia, zawiadomienia o terminach spłaty kredytu, dokumenty obrazujące bieżące wydatki, wyciągi bankowe.

Referendarz Sądowy postanowieniem z dnia 28 lipca 2015 r. odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pismem z 11 sierpnia 2015 r., Skarżąca złożyła sprzeciw od ww. postanowienia referendarza sądowego. W sprzeciwie powołała się na dokumentację przedstawiającą jej sytuację finansową. Za bezpodstawne uznała przyjęcie iż kwota wydatków przewyższa kwotę dochodów jej i małżonka. Zaznaczyła, iż korzysta z pomocy rodziny, co zostało pominięte. Wyjaśniła, iż jej sytuacja nie uległa zmianie od wydania postanowienia z dnia 3 lutego 2015 r. przez WSA w Gdańsku w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 1318/14, przedstawiła jednocześnie argumentację zawartą w tym rozstrzygnięciu.

Końcowo stwierdziła, iż odmowa przyznania jej wnioskowanego zwolnienia pozbawi ją prawa do Sądu.

W piśmie z 8 września 2015 r. Skarżąca wskazała, że finansowo pomagała jej matka, kupując żywność, odzież i środku czystości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270, powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", w brzmieniu obowiązującym w chwili składania sprzeciwu, tj. przed 15 sierpnia 2015 r.) – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

W odniesieniu do meritum sprawy Sąd zauważa, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. osoba fizyczna może domagać się przyznania pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, iż na takiej osobie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – komentarz, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, str. 319). Wykładnia systemowa prowadzi ponadto do wniosku, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J.P. Tarno, Prawo..., str. 320). Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, nie publ.) ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej.

Okoliczności przedstawione przez Skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z akt pozwalają uznać, że sytuacja Skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych, mimo że na obecnym etapie postępowania jedyny koszt to wpis od skargi w kwocie 100 zł. Jednakże zważyć należało okoliczność, która Sądowi znana jest z urzędu, że Skarżąca złożyła wnioski o przyznanie prawa pomocy w sprawach o sygn. akt III SA/Wa 1100/15 - III SA/Wa1005/15, III SA/Wa 1369/15 – III SA/Wa 1370/15 i 1888/15. Łączna kwota wpisów w tych sprawach to 1.000 złotych.

Należy wziąć również pod uwagę, iż mąż Skarżącej, prowadzący z nią wspólne gospodarstwo domowe, w sprawach zawisłych przed Sądem jest zobowiązany do uiszczenia wpisu w łącznej wysokości 900 zł.

Na podstawie danych zawartych w oświadczeniu Skarżącej o jej stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentach przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego ustalono, że Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem oraz córką, małżonkowie posiadają dom o powierzchni 130 m², na którego budowę zaciągnęli kredyt i którego miesięczna spłata wynosi 1.086 zł oraz samochód osobowy marki [...] z 2005 r. o wartości 19.000 zł i [...] z 2002 r. o wartości 3.000 zł, praktycznie nie posiadają środków pieniężnych na rachunku bankowym, mąż Skarżącej nie ma stałego zatrudnienia – wykonuje tzw. prace dorywcze (w gospodarstwie rolnym, wokół domu, zajmuje się również zbieraniem metali kolorowych) i z tego tytułu uzyskuje dochód w wysokości około 1.000 zł miesięcznie albo otrzymuje pomoc rzeczową w postaci produktów spożywczych. Skarżąca otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 1.750 zł brutto (1.286,16 zł netto). Stałe obciążenia finansowe rodziny wynoszą ok. 1.566 zł miesięcznie i składają się na nie: rata kredytu (1.086 zł), opłaty: za telewizję (64 zł), wywóz odpadów (50 zł), wodę (100 zł), energię elektryczną (173 zł), podatek od nieruchomości (93 zł). Skarżąca wyjaśniła ponadto, iż wraz z małżonkiem korzystają z pomocy udzielanej im przez rodzinę.

W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd stwierdził, iż Skarżąca wykazała, że obecnie nie ma realnych możliwości poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Jedynym stałym źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny jest wynagrodzenie wypłacane Skarżącej, jej mąż pozostaje bez stałej pracy, małżonkowie nie posiadają oszczędności. Zauważyć należy, że miesięczne wydatki ponoszone przez małżonków przede wszystkim na koszty związane z eksploatacją domu oraz spłatą kredytu, przewyższają kwotę osiąganych przez nich dochodów. Nie mogąc zaspokoić wszystkich swoich podstawowych potrzeb małżonkowie korzystają z pomocy, jakiej udziela im rodzina.

Mając na względzie okoliczności sprawy oraz doświadczenie życiowe stwierdzić należało, iż Skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, wykazała zatem, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.