Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1174/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 88, art. 94 ust. 1 i 2, art. 95 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2016 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia (...) nr (...)


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) lipca 2015 r., nr (...), Komendant Powiatowy Policji w O., działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej jako "K.p.a."), art. 94 ust. 1 i 97 ust. 5 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 355 ze zm.) oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. z 2013 r., poz. 864 ze zm., dalej Rozporządzenie), odmówił przyznania K. G. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wyjaśniono, że wnioskiem z dnia (...) grudnia 2014 r. K. G. wystąpił o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego położonego w O. przy ul. (...). Wnioskodawca pełni służbę w Komendzie Powiatowej Policji od dnia (...) lipca 2006 r., funkcjonariuszem stałym został mianowany w dniu (...) sierpnia 2008 r. Do złożonego wniosku załączono umowę przedwstępną ustanowienia odrębnej własności lokalu i sprzedaży w formie aktu notarialnego Repertorium A Nr (...) z dnia (...) października 2014 r. Następnie wniosek został uzupełniony o umowę najmu lokalu mieszkalnego nr (...) z dnia (...) października 2014 r. oraz protokół zdawczo – odbiorczy lokalu mieszkalnego z dnia (...) października 2014 r. W dniu (...) lipca 2015 r. funkcjonariusz przedłożył odpis zwykły księgi wieczystej (...) z dnia (...) lipca 2015 r.

Organ przytoczył następnie treść przepisów ustawy o Policji i wyjaśnił, że policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, w miejscowość, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Prawo do pomocy finansowej, stosownie do treści art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, nie przysługuje funkcjonariuszowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno – pensjonatowy, przy czym w orzecznictwie sądów administracyjnych sprecyzowano, że warunek powyższy jest spełniony również w przypadku zajmowania lokalu na podstawie umowy najmu.

Zdaniem organu, ponieważ wnioskodawca zajmuje lokal mieszkalny na podstawie umowy najmu z dnia 31 października 2014 r. zawartej z "A" Sp. z o. o. w O., który to lokal wchodzi w skład mieszkaniowego zasobu gminy, wnioskowana pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego nie przysługuje.

Odwołanie od powyższej decyzji K. G. wniósł pismem z dnia (...) września 2015 r. W treści odwołania wyjaśnił, że do wniosku o przyznanie pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego załączono umowę przedwstępną ustanowienia odrębnej własności lokalu i sprzedaży w formie aktu notarialnego sporządzoną i zawartą w dniu (...) października 2014 r. Z powyższego aktu notarialnego wynika, iż w tym samym dniu zawarta została również urnowa najmu lokalu, na który odwołujący się ubiega się o pomoc finansową (umowa najmu została przedłożona w dniu (...) stycznia 2015 r). Zdaniem odwołującego przy wydawaniu decyzji nie uwzględniono zapisów aktu notarialnego z dnia (...) października 2014r., a w szczególności § 2 pkt 6, gdzie wyjaśniono, że umowa najmu jest rezultatem przyjętego "Programu Mieszkaniowego" i jest ściśle związana z zawarciem umowy przedwstępnej, normując zasady korzystania z lokalu do chwili zawarcia umowy przyrzeczonej, a obowiązywanie umowy najmu nie jest możliwe bez obowiązywania pomiędzy tymi samymi stronami niniejszej umowy przedwstępnej, której rozwiązanie skutkuje ustaniem umowy najmu lub ewentualnie stanowi ważną przyczynę jego rozwiązania. Odwołujący zwrócił również uwagę na § 11 aktu notarialnego, gdzie wskazano, że wydanie przedmiotu umowy nastąpi w dniu zawarcia umowy przyrzeczonej, przy czym do tego czasu kupujący będą zajmować przedmiotowy lokal na podstawie umowy najmu z dnia (...) października 2014 r. Z powyższych zapisów wynika, że obie umowy dotyczą tego samego lokalu mieszkalnego i są ze sobą ściśle związane oraz od siebie zależne, tzn. jedna nie może istnieć bez drugiej. W szczególności, w akcie notarialnym zawarte zostały również uregulowania dotyczące wysokości, formy oraz warunków zapłaty przez kupującego ceny zakupu lokalu, co potwierdza fakt, iż zawarta umowa najmu jest tylko formą korzystania z lokalu do czasu zapłaty jego całkowitej ceny sprzedaży. Uregulowania dotyczące przyczyny zawarcia ze Spółką "A" Sp. z o.o. umowy najmu lokalu, jak i te dotyczące ceny sprzedaży, zawarte zostały w akcie notarialnym, w umowie najmu lokalu oraz w Programie budownictwa mieszkaniowego "Program Mieszkaniowy", którego celem jest realizowanie budownictwa z przeznaczeniem na sprzedaż lokali mieszkalnych w systemie ratalnym.

Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia (...) października 2015 r., nr (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia (...) maja 2015 r.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania oraz treść regulacji zawartej w ustawie o Policji, dotyczących zasad udzielania funkcjonariuszom pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego. Następnie organ wyjaśnił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż w dniu złożenia wniosku o pomoc finansową, a więc w dniu (...) grudnia 2014 r., odwołujący był już w posiadaniu lokalu mieszkalnego od dnia (...) października 2014 r., co wynika z załączonego protokołu zdawczo-odbiorczego oraz podpisanej w tym dniu umowy najmu lokalu. Lokal ten spełnia przysługujące policjantowi normy zaludnienia. Bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje fakt, że policjant w momencie zawarcia umowy najmu obowiązany był podpisać również umowę przyrzeczenia wykupu na własność zajmowanego lokalu. Najważniejszym dla sprawy pozostaje fakt, że policjant w dniu złożenia wniosku o pomoc finansową miał już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe poprzez posiadanie lokalu mieszkalnego na podstawie umowy najmu. Zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji policjant posiadający lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i nie może uzyskać pomocy finansowej. Organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę, że treść art. 94 ustawy o Policji nie pozwala na przyznanie pomocy finansowej w przypadku zawarcia umowy najmu wraz z umową przyrzeczenia przeniesienia własności lokalu na najemcę.

Następnie organ II instancji wskazał, że w swoim odwołaniu skarżący zarzucił, iż decyzja nie uwzględniła istotnych zapisów aktu notarialnego, w tym ścisłego związku pomiędzy umową najmu, a przedwstępną umową sprzedaży mieszkania. Zarzut powyższy uznano za nietrafny, ponieważ Komendant Powiatowy Policji w swojej decyzji określił jasno z kim skarżący zawarł umowę najmu oraz dostrzegł, że lokal ten wchodzi w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Jest to ustalenie zgodne z załączonym do odwołania Programem budownictwa mieszkaniowego pod nazwą "Program Mieszkaniowy". Program ten opiera się na najmie lokali na podstawie czynszu ustalonego w wysokości i na zasadach określonych w Wieloletnim Programie Gospodarowania Mieszkaniowym Zasobem Gminy na lata 2013 – 2017 dla mieszkań komunalnych. Z góry też określa, jakie są zasady wykupienia takiego lokalu mieszkalnego. Organ odwoławczy zwrócił jednak uwagę, że w programie powyższym jest mowa o lokalu komunalnym, co oznacza, że jego posiadanie na gruncie przywołanych już przepisów ustawy o Policji wyklucza prawo do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Po drugie, możliwość wykupienia lokalu jest tu rzeczą wtórną, czyli nie może istnieć bez umowy najmu. "A" Sp. z o.o. w O. nie działa tu jak deweloper, czyli nie można kupić takiego lokalu, jeżeli nie ma zawartej umowy najmu. Strona wskazuje na związek łączący umowę najmu i umowę przedwstępną sprzedaży poprzez zapis aktu notarialnego, zgodnie z którym rozwiązanie umowy przedwstępnej skutkuje ustaniem umowy najmu. Tyle tylko, że zapis ten jest niezgodny z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 150 ze zm.). Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że jeżeli lokator jest uprawniony do odpłatnego używania lokalu, wypowiedzenie przez właściciela stosunku prawnego może nastąpić tylko w ściśle określonych przypadkach określonych w tejże ustawie. W tej sytuacji, przepisy ustawy mają pierwszeństwo nad zapisami umowy, jeżeli umowa jest niezgodna z przepisami prawa. Zatem, wbrew temu co twierdzi odwołujący, możliwy będzie dalszy najem, jeżeli umowa przedwstępna nie zostanie zrealizowana. Odnosząc się natomiast do przywołanego przez odwołującego § 11 aktu notarialnego, wyjaśniono, że jest on logicznie sprzeczny. Jednym z warunków koniecznych umowy najmu jest wydanie najemcy rzeczy przez wynajmującego. Najemca staje się wówczas posiadaczem zależnym. Gdyby w niniejszej sprawie wydanie lokalu miało faktycznie nastąpić dopiero w dniu zawarcia umowy sprzedaży, to najem byłby nie tylko niepotrzebny ale wręcz niemożliwy do zrealizowania. Tymczasem fakt wydania stronie lokalu został potwierdzony spisaniem protokołu zdawczo – odbiorczego, co nastąpiło w dniu (...) października 2014 r. Zatem w dniu złożenia wniosku o pomoc finansową policjant zajmował już całkowicie zdatny do zamieszkania lokal mieszkalny, na którego uzyskanie chciał ubiegać się o pomoc finansową.

Wobec powyższego w niniejszej sprawie wystąpiły dwie przesłanki uniemożliwiające przyznanie stronie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w O. przy ul. (...). Pierwszą z nich jest posiadanie, przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej, lokalu mieszkalnego zaspokajającego należne normy zaludnienia. Drugą natomiast jest brak regulacji prawnych umożliwiających przyznanie takiego świadczenia na wykupienie zajmowanego lokalu mieszkalnego.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K. G., żądając jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 94 ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w sprawie i odmowę udzielenia takiej pomocy, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, iż taka pomoc powinna być przyznana, oraz naruszenie art. 95 ust. 1 ustawy o Policji poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez nie wskazanie i nie wyjaśnienie, na jakiej podstawie uznano, że policjant posiadał, przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej lokal mieszkalny zaspokajający wymagane kryteria powierzchniowe.

W uzasadnieniu skargi przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wyjaśniono, że skarżący postanowił nabyć lokal w ramach programu budownictwa mieszkaniowego "Program Mieszkaniowy" polegającego na sprzedaży przez "A" sp. z o.o. lokali mieszkalnych w systemie ratalnym. W związku z podpisaniem aktu notarialnego (umowy przedwstępnej) został mu udostępniony lokal. Jak podniósł skarżący, wybrał on ten program ratalny ponieważ nie mógł ubiegać się o kredyt na zakup lokalu z uwagi na brak zdolności kredytowej. Zdaniem skarżącego, nie można przy tym przyjąć, że w dacie złożenia wniosku posiadał on lokal mieszkalny w rozumieniu przepisu art. 95 ust. 1 ustawy o Policji. W dniu podpisania umowy przedwstępnej skarżący podpisał również umowę najmu na ten lokal, co było niezbędne aby go nabyć i spłacać w systemie ratalnym, co potwierdza bezpośrednio treść aktu notarialnego.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Jak podkreślono, w świetle regulacji zawartych w ustawie o Policji, jedną z negatywnych przesłanek przyznania pomocy finansowej jest posiadanie przez policjanta lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. W przedmiotowej sprawie skarżący, w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej miał już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe na podstawie umowy najmu zawartej w dniu (...) października 2014 r. oraz protokołu zdawczo –odbiorczego z tego samego dnia stwierdzono bowiem, że w dniu złożenia wniosku o pomoc finansową policjant zamieszkiwał już w przedmiotowym lokalu mieszkalnym. Okoliczność ta nie jest przez niego negowana. A właśnie ta okoliczność faktyczna była dla organów Policji podstawą do przyjęcia stanowiska, że w dniu złożenia wniosku o pomoc, Policjant zajmował lokal mieszkalny, który zaspokajał jego potrzeby mieszkaniowe. Organ podkreślił również, że art. 94 ust. 1 ustawy o Policji nie przewiduje przyznania pomocy finansowej w przypadku zawarcia umowy najmu wraz z umową przyrzeczenia przeniesienia własności lokalu na najemcę, a organy Policji nigdy nie przyznawały pomocy finansowej na wykup zajmowanego lokalu mieszkalnego.

Podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 16 marca 2016 r. skarżący wyjaśnił, że w ramach programu mieszkaniowego, z którego skorzystał ,nie miał możliwości zawarcia jakiejkolwiek innej umowy przedwstępnej zakupu mieszkania, niż umowa zawarta w dniu (...) października 2014 r. Sam wniosek o przyznania pomocy finansowej został złożony po skompletowaniu całości dokumentacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga okazała się zasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. Nr 1647 ze zm.) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem prowadzonego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu postępowania jest kwestia prawidłowości rozstrzygnięć organów administracji publicznej w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego. Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy Policji zasadnie odmówiły skarżącemu przyznania pomocy finansowej na zakup mieszkania w sytuacji, gdy w chwili złożenia wniosku o pomoc finansową na ten cel był w posiadaniu nabywanego mieszkania na mocy zawartej umowy jego najmu, a najem ten zgodnie z umową przedwstępną ma trwać do czasu zapłacenia pełnej kwoty za mieszkanie. Zgodnie z § 6 umowy zawartej w formie aktu notarialnego w dniu (...) października 2014 r. przyrzeczona umowa zostanie zawarta najpóźniej do dnia (...) października 2029 r. Rozpatrujące sprawę organu Policji uznały, iż wnioskowana pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego nie przysługuje ponieważ wnioskodawca zajmuje lokal mieszkalny na podstawie umowy najmu z dnia (...) października 2014 r. zawartej z "A" Sp. z o. o., który to lokal wchodzi w skład mieszkaniowego zasobu gminy, a nadto, że treść art. 94 ustawy o Policji nie pozwala na przyznanie pomocy finansowej w przypadku zawarcia umowy najmu wraz z umową przyrzeczenia przeniesienia własności lokalu na najemcę. Organ II instancji wyjaśnił, iż Program Mieszkaniowy opiera się na najmie lokali na podstawie czynszu ustalonego w wysokości i na zasadach określonych w Wieloletnim Programie Gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy na lata 2013 – 2017 dla mieszkań komunalnych. Z góry też określa, jakie są zasady wykupienia takiego lokalu mieszkalnego. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w programie powyższym jest mowa o lokalu komunalnym, co oznacza, że jego posiadanie na gruncie przywołanych już przepisów ustawy o Policji wyklucza prawo do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Po drugie, możliwość wykupienia lokalu jest tu rzeczą wtórną, czyli nie może istnieć bez umowy najmu. Zdaniem organu "A" Sp. z o.o. nie działa tu jak deweloper, czyli nie można kupić takiego lokalu, jeżeli nie ma zawartej umowy najmu.

Przedstawionej argumentacji Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę nie podziela.

Stosownie do treści art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z kolei art. 94 ust. 1 ustawy stanowi, że policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy (art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji). Z powyższych regulacji zatem wynika, że policjantowi mającemu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, nie przysługują ani prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ani pomoc finansowa udzielona na cel wymieniony w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji.

Zgodnie z art. 94 ust. 2 ustawy o Policji, minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania oraz szczegółowe zasady przyznawania, cofania oraz zwracania pomocy finansowej, o której mowa w ust. 1, uwzględniając przypadki, w których pomoc ta jest przyznawana, cofana lub podlega zwrotowi, jak również sposób obliczania wysokości pomocy finansowej przyznawanej lub orzekanej do zwrotu, a także rodzaje dokumentów wymaganych przy ubieganiu się o przyznanie tej pomocy.

Wydane na podstawie tej delegacji ustawowej rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (tj. Dz.U. 2013 poz. 864 ze zm., dalej jako "Rozporządzenie") w § 3 stanowi:

1. "Pomoc finansową przyznaje się na wniosek policjanta. Wzór wniosku o przyznanie pomocy finansowej określa załącznik do rozporządzenia.

2. Do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające fakt ubiegania się przez policjanta lub jego małżonka pozostającego z nim we wspólności majątkowej o lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, a w szczególności:

1) zaświadczenie o członkostwie ze spółdzielni mieszkaniowej albo

2) wyciąg z księgi wieczystej oraz umowę kupna lokalu (domu jednorodzinnego) sporządzoną w formie aktu notarialnego lub umowę przedwstępną, albo

3) w przypadku budowy domu jednorodzinnego - aktualny wyciąg z księgi wieczystej potwierdzający własność gruntu (prawo wieczystego użytkowania) oraz pozwolenie właściwego organu na budowę domu, albo

4) pozwolenie na budowę lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość".

Równocześnie, wobec niezdefiniowana w ustawie o Policji pojęcia "zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych" w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że należy je rozumieć w sposób ukształtowany ogólnymi przepisami prawa cywilnego, właściwego do określania znaczenia instytucji prawnorzeczowych. W takim ujęciu posiadaniem jest również posiadanie zależne, do którego zalicza się m. in. najem. Innymi słowy, zajmowanie lokalu na podstawie umowy najmu jest więc posiadaniem w rozumieniu art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 23 maja 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 820/12, Baza NSA; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 25 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 676/09, Baza NSA).

W rozpatrywanym przypadku nie mamy jednak do czynienia z typową umową najmu lokalu mieszkalnego. Warunkiem wejścia przez skarżącego w posiadanie lokalu w formie jego najmu było bowiem uprzednie zawarcie umowy przedwstępnej ustanowienia odrębnej własności lokalu i sprzedaży w formie aktu notarialnego Repertorium A Nr (...) z dnia (...) października 2014 r., co z kolei wiązało się z przestąpieniem do Programu Mieszkaniowego. Argumentacja przyjęta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazuje, że Komendant Wojewódzki Policji przyjął, że celem Programu jest umożliwienie najemcy wykupienie mieszkania. Stanowiska tego nie sposób podzielić, bowiem zgodnie z § 1 umowy najmu (...), budynek przy ulicy (...) w O. został wybudowany przez wynajmujący "A" Sp. z o.o. z przeznaczeniem do wykupu lokali mieszkalnych w systemie ratalnym. Jednocześnie, zgodnie z § 3 umowy najmu, podstawą jej zawarcia jest umowa przedwstępna sprzedaży lokalu, co z kolei wynika z postanowień Programu budownictwa mieszkaniowego "Program Mieszkaniowy", w szczególności określonych w pkt II. W opinii Sądu powyższe zapisy wskazują, że warunkiem zawarcia umowy najmu lokalu było zawarcie przedwstępnej umowy jego sprzedaży, co wypełnia przesłanki z pkt 2 § 3 ww. Rozporządzenia.

W opinii Sądu, przepisy prawa materialnego, jakie zostały w niniejszej sprawie zastosowane przez organy Policji, nie dają podstaw do twierdzenia, że pomoc finansowa nie może zostać przyznana policjantowi na zakup mieszkania, zgodnie z zasadami przyjętymi przez Gminę w ramach "Programu Mieszkaniowego".

Orzekające w sprawie organy uznały, że skarżący, który umowę przedwstępną ustanowienia odrębnej własności lokalu i sprzedaży w formie aktu notarialnego Repertorium A Nr (...) zawarł w dniu (...) października 2014 r., a następne wniósł w dniu (...) grudnia 2014 r. o pomoc finansową, nie ma uprawnienia do wnioskowanej pomocy, gdyż na dzień złożenia wniosku o pomoc na mocy zawartej w dniu (...) października 2014 r. zamieszkuje już w tym właśnie lokalu, posiadającym powierzchnię mieszkalną mieszczącą się w kryteriach norm określonych rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 17 października 2001 r. Na gruncie ustawy o Policji stanowi to jednak nieuprawnione działanie organu, gdyż jak wyjaśnia uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 kwietnia 2009 r. I OPS 7/08 (ONSAiWSA 2009/4/66), podjęta na podstawie co prawda ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. 2010.79.523), ale z powodu podobnej regulacji prawnej znajdującej również zastosowanie w sprawach pomocy finansowej dla funkcjonariuszy Policji, nabycie przez funkcjonariusza Służby Więziennej domu mieszkalnego przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej (...) nie wyklucza samo przez się przyznania tej pomocy. Konieczne są dodatkowe ustalenia. Wyjaśniając Sąd wskazał w uzasadnieniu uchwały, że "nabycie" należy pojmować w znaczeniu materialnym i że ma oznaczać faktyczną możliwość zaspokojenia przez policjanta potrzeby mieszkaniowej. Zasadą jest możliwość udzielenia jej w razie niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza w dacie zgłoszenia żądania w tej materii, niemniej, jak podnosi Sąd, istotnym jest także dzień nabycia lokalu i okoliczności, które charakteryzują to zdarzenie. Pomoc finansowa określona w art. 94 ust. 1 musi bowiem wiązać się z faktem "uzyskania lokalu", co znajduje potwierdzenie w treści § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 17 października 2001 r., zgodnie z którym do wniosku o przyznanie pomocy finansowej załącza się wyciąg z księgi wieczystej oraz umowę kupna lokalu (domu jednorodzinnego) sporządzoną w formie aktu notarialnego. Zatem w przywołanym rozporządzeniu przyjęto wprost, iż taki wniosek o przyznanie pomocy finansowej może zostać złożony po nabyciu lokalu.

Należy nadto mieć na uwadze, podzielając stanowisko wyrażone przez WSA w Krakowie w wyroku z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 1697/12 (Lex nr 1395391), że ustawa o Policji, jak też rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów, nie wyklucza uzyskania pomocy finansowej na spłatę kredytu wziętego na cele mieszkaniowe. W ocenie Sądu orzekającego w wyżej powołanym wyroku, ustawa posługując się pojęciem " uzyskanie lokalu mieszkalnego" nie określiła, tym bardziej w żaden sposób nie ograniczyła źródła finansowania lokalu, czy poprzez zapłatę w gotówce czy poprzez finansowanie z kredytu bankowego. Również wymienione rozporządzenie nie zawiera szczególnych warunków w tym zakresie. Analogicznie, należy zatem przyjąć, że wymienione przepisy nie wykluczają przyznania dofinansowania skarżącemu, który na podstawie umowy z dnia (...) października 2014 r. nabył prawo do lokalu w ramach programu mieszkaniowego, który zakłada spłatę ceny zakupu ratami (§ 7 umowy).

Wobec powyższego, w świetle naruszenia przez orzekające w sprawie organy przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 77 §1 i 80 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego, tj. art. 94 i 95 ustawy o Policji oraz § 3 pkt 2 Rozporządzenia, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję pierwszej instancji na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.

Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji zobowiązany jest uwzględnić przytoczoną powyżej argumentację Sądu i przyznać skarżącemu wnioskowaną pomoc.