Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 881/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 29, art. 31 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 3, art. 127 par. 1,  art. 129 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 44
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 40, art. 41 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 79 poz 855
law: Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 11 stycznia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA: Jolanta Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA: Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA: Joanna Sekunda - Lenczewska Protokolant Pomocnik sekretarza sądowego Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2013 roku przy udziale --- sprawy ze skargi Stowarzyszenia A z siedzibą w Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego - oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po rozpoznaniu odwołania Stowarzyszenia A od decyzji Wójta Gminy Kl. z dnia [...] znak [...] ustalającej na wniosek B Sp. z o.o. środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie Regionalnego Zakładu Przetwarzania Odpadów, zlokalizowanego w strefie przemysłowej B., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzyło postępowanie odwoławcze.

Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] organ I instancji ustalił na wniosek B Sp. z o.o. środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie Regionalnego Zakładu Przetwarzania Odpadów, zlokalizowanego w strefie przemysłowej B..

Powyższą decyzję zaskarżyło odwołaniem dopuszczone do postępowania przez organ pierwszej instancji Stowarzyszenie A zarzucając niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, niepełne informowanie społeczeństwa o istotnych czynnikach planowanej inwestycji, naruszenie zapisów ustawy Prawo ochrony środowiska co do równoważenia już zaistniałej degradacji środowiska na danym terenie, pochopną opinię Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w obliczu wykazanych błędów w raporcie środowiskowym i ekspertyzie biegłego.

Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji odwołując się do regulacji art. 127 § 1, art. 28, art. 29 i 31 k.p.a. wskazał na konieczność rozważenia, czy Stowarzyszeniu przysługiwała legitymacja do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji. Według Kolegium rodzajem organizacji społecznych są organizacje ekologiczne. W myśl art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), dalej u.o.ś., organizacje ekologiczne (w rozumieniu u.o.ś. organizacją ekologiczną jest organizacja społeczna, której statutowym celem jest ochrona środowiska - art. 3 ust. 1 pkt 10 u.o.ś.), które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony. Przepisu art. 31 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (ust. 1). Organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji, wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony (ust. 2). Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji ekologicznej służy zażalenie (ust 4).

Jak wynika z załączonej do sprawy dokumentacji, w toku postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla wspomnianej wyżej inwestycji J. R., występujący jako przedstawiciel Stowarzyszenia, pismem z dnia 29 maja 2012 r. wystąpił do Wójta Gminy K. z wnioskiem o dopuszczenie Stowarzyszenia A do udziału w tym postępowaniu na prawach strony. Do wniosku załączono regulamin Stowarzyszenia i pismo Starosty [...] znak [...] z dnia 22 maja 2012 r. zawiadamiające o przyjęciu przez ten organ informacji o utworzeniu stowarzyszenia zwykłego o nazwie Stowarzyszenie A i niezgłaszaniu uwag do przedstawionego regulaminu. Pismem z dnia 30 maja 2012 r. organ I instancji poinformował J. R., że na podstawie art. 44 ust. 1 u.o.ś. Stowarzyszenie A zostało dopuszczone do udziału w rzeczonym postępowaniu na prawach strony, a następnie w dniu 31 maja 2012 r. doręczył mu decyzję z dnia [...] ustalającą na wniosek B Sp. z o.o. środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie Regionalnego Zakładu Przetwarzania Odpadów, zlokalizowanego w strefie przemysłowej B.

Zdaniem Kolegium, z okoliczności faktycznych i prawnych sprawy nie wynika, ażeby organ gminy dopuszczając Stowarzyszenie do udziału w postępowaniu na prawach strony oceniał, czy żądanie dopuszczenia do udziału w postępowaniu złożone zostało przez należycie umocowany podmiot. Znamienny jest przy tym fakt, że wspomniane powyżej pismo z dnia 30 maja 2012 r. organ gminy doręczył przedstawicielowi Stowarzyszenia w dniu 1 czerwca 2012 r., a więc po wydaniu decyzji.

Przywołując w następnej kolejności brzmienie art. 40, art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 855 ze zm.), dalej p.o.s., Kolegium podniosło, że jeżeli w ciągu 30 dni od dnia uzyskania informacji o założeniu stowarzyszenia zwykłego nie zakazano jego działalności, może ono rozpocząć działalność. Wcześniejsze rozpoczęcie działalności przez taki podmiot nie jest zatem dopuszczalne, a podejmowane w takiej sytuacji działania nie mogą być uznane za legalne i prawnie skuteczne. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, wyznaczeni regulaminem Stowarzyszenia A przedstawiciel reprezentujący Stowarzyszenie – J. R. i zastępca przedstawiciela reprezentującego to Stowarzyszenie – P. G., pismem z dnia 17 maja 2012 r. (złożonym w Starostwie Powiatowym w B. w dniu 18 maja 2012 r.) zawiadomili Starostę [...], zgodnie z art. 40 ust. 3 p.o.s. o utworzeniu stowarzyszenia zwykłego o nazwie Stowarzyszenie A. Stosownie do wskazanego w zawiadomieniu przepisu informację o utworzeniu stowarzyszenia zwykłego winni skierować do właściwego organu nadzorującego wszyscy jego założyciele, w tym przypadku informację w powyższym zakresie złożyło temu organowi jedynie dwóch spośród trzech założycieli Stowarzyszenia A.

W opinii Kolegium, nie można przyjąć, że Stowarzyszenie było uprawnione do działania już z chwilą uzyskania od Starosty [...] pisma z dnia 22 maja 2012 r. zawiadamiającego o przyjęciu przez ten organ informacji o utworzeniu stowarzyszenia zwykłego i niezgłaszaniu uwag do przedstawionego regulaminu. Takie zawiadomienie bowiem samo przez się nie uprawniało do rozpoczęcia działalności przez stowarzyszenie zwykłe. Stowarzyszenie takie mogło rozpocząć działalność, jeżeli w ciągu 30 dni od dnia uzyskania informacji o założeniu stowarzyszenia zwykłego nie zakazano jego działalności. Jeżeli zatem Starosta [...] uzyskał informację o założeniu Stowarzyszenia A w dniu 18 maja 2012 r., to upływ trzydziestodniowego terminu nastąpił w dniu 17 czerwca 2012 r. Jeżeli zatem do 17 czerwca 2012 r. nie zakazano by działalności Stowarzyszenia A, to dopiero wówczas Stowarzyszenie mogło uzyskać byt prawny. Zatem skoro Stowarzyszenie A nie posiadało legitymacji do złożenia w dniu 29 maja 2012 r. wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia, to w sposób nieuprawniony zostało dopuszczone do postępowania przez organ I instancji w dniu 30 maja 2012 r. W konsekwencji nie mogło działać na prawach strony, być adresatem decyzji i składać od niej odwołania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Stowarzyszenie A z siedzibą w Ż. wniosło o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, podnosząc zarzuty naruszenia:

1. art. 7-9, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 31 § 1 i 2 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego i należytego rozpatrzenia przez organ odwoławczy zgromadzonego materiału dowodowego, na skutek czego nieprawidłowo ustalono, iż dopuszczenie Stowarzyszenia A do udziału w postępowaniu na prawach strony było nieuprawnione, w sytuacji kiedy materiał dowodowy sprawy nie daje ku temu żadnych podstaw, w szczególności z uwagi na pismo organu administracji z dnia 30 maja 2012 r. znak [...] informujące o dopuszczeniu w/w stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony, a także z uwagi na ewentualną konwalidację/sanację legitymacji prawnej skarżącego w toku postępowania i bezsprzeczne istnienie tejże w dacie wydania zaskarżonej decyzji;

2. art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach w zw. z art. 28 k.p.a. i w zw. z art. 31 § 1 k.p.a., poprzez ich niewłaściwą wykładnię, polegającą na uznaniu, że dopiero wraz z upływem trzydziestodniowego terminu od dnia uzyskania informacji o założeniu stowarzyszenia zwykłego, w przypadku braku zakazania przez sąd rejestrowy założenia stowarzyszenia zwykłego, Stowarzyszenie A mogło rozpocząć swoją działalności i w związku z tym skutecznie wnieść odwołanie od powoływanej wyżej decyzji administracyjnej tj. dopiero po dacie 17 czerwca 2012 r., podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy, w tym w szczególności z uwagi na treść pisma Starosty [...] z dnia 22 maja 2012 r. znak [...], a także z uwagi na faktyczny brak wniosku organu nadzorującego o zakazanie założenia Stowarzyszenia A, prawidłowa interpretacja w/w przepisu prowadzi do wniosku o posiadaniu przez stronę skarżącą legitymacji do wniesienia odwołania w wyżej przytoczonym przedmiocie;

3. art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z art. 31 § 2 k.p.a., poprzez ich niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu, że Stowarzyszenie A zostało w sposób nieuprawniony dopuszczone do udziału w postępowaniu, gdyż w dniu 29 maja 2012 r. nie upłynął jeszcze trzydziestodniowy termin wskazany w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach do ewentualnego zakazania założenia stowarzyszenia zwykłego, w sytuacji kiedy prawidłowa interpretacja przepisu przemawia za uznaniem, że organ I instancji prowadzący postępowanie słusznie dopuścił Stowarzyszenie A do udziału w postępowaniu na prawach strony przyznając mu tym samym legitymację do działania w sprawie, w tym w szczególności do wniesienia odwołania;

4. art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 127 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na niezasadnym umorzeniu postępowania odwoławczego wszczętego na skutek odwołania Stowarzyszenia A od decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie Regionalnego Zakładu Przetwarzania Odpadów, zlokalizowanego w strefie przemysłowej B., planowanego przez B Sp. z o.o., w sytuacji kiedy de facto zostały spełnione wszelkie przesłanki warunkujące prawidłowe wniesienie odwołania, skutkujące koniecznością ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, w tym w szczególności odwołanie zostało wniesione przez podmiot posiadający do tego legitymację.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zeprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 20 grudnia 2012 r. zatytułowanym "odpowiedź na skargę", które wpłynęło do Sądu w dniu 31 grudnia 2012 r., uczestnik postępowania B Sp. z o.o. z siedzibą w K. wniosło o odrzucenie skargi w trybie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. jako pochodzącej od podmiotu niemającego zdolności sądowej, zaś gdyby Sąd nie podzielił stanowiska w tym względzie o: przeprowadzenie dowodu z dokumentu odwołania skarżącego od decyzji środowiskowej wraz z prezentatą organu I instancji na okoliczność daty wniesienia tegoż odwołania, zażądanie od Starosty Powiatowego w B. akt sprawy sygn. akt OP.510.4.2012 i przeprowadzenia z nich dowodu na okoliczność ustalenia daty zawiadomienia Starosty przez stronę skarżąca o utworzeniu stowarzyszenia zwykłego jak również wymagań formalnych tegoż zawiadomienia; oddalenie skargi w całości i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W dniu 3 stycznia 2012 r. wpłynęło do Sądu pismo B Sp. z o.o. z siedzibą w K. z dnia 2 stycznia 2012 r. będące uzupełnieniem pisma z dnia 20 grudnia 2012 r., w którym uczestnik postępowania wniósł o przeprowadzenie dowodu z postanowienia Starosty [...] z dnia [...] nr [...] odmawiającego Stowarzyszeniu dopuszczenia do udziału w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę Regionalnego Zakładu Przetwarzania Odpadów w miejscowości B., gmina K., na okoliczność rzeczywistego celu działania strony skarżącej i braku interesu społecznego do udziału w tym postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało oddalić.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Innymi słowy, Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd badając w tak zakreślonych granicach legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] o umorzeniu postępowania odwoławczego wszczętego na skutek odwołania Stowarzyszenia A od decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] ustalającej na wniosek B Sp. z o.o. środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie Regionalnego Zakładu Przetwarzania Odpadów stwierdził, że odpowiada ona przepisom obowiązującego prawa i brak jest jakichkolwiek podstaw do usunięcia jej z obrotu prawnego.

Istotą sporu między stronami postępowania jest odpowiedź na pytanie, czy Stowarzyszenie A w dacie wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] było uprawnione do podejmowania legalnych i co za tym idzie skutecznych działań w obrocie prawnym, a przede wszystkim do skutecznego wniesienia odwołania od wspomnianej wyżej decyzji organu I instancji.

Zdaniem Kolegium w dacie wniesienia odwołania Stowarzyszenie A nie posiadało przymiotu strony postępowania administracyjnego, bowiem nie upłynął 30-dniowy termin, uprawniający Stowarzyszenie do podjęcia legalnej działalności, co uzasadniało umorzenie postępowania odwoławczego w trybie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

W ocenie Sądu stanowisko organu orzekającego zasługuje na aprobatę.

W myśl art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustanie – od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 1 i 2 k.p.a.).

W świetle przywołanych norm prawnych warunkiem skutecznego złożenia odwołania od decyzji organu I instancji jest uprzednie ustalenie przez organ administracyjny przesłanek decydujących o jego dopuszczalności. Mianowicie, konieczne jest stwierdzenie, że odwołanie pochodzi od strony, czyli podmiotu legitymowanego do złożenia odwołania, zostało złożone z zachowaniem ustawowego terminu i dotyczy decyzji organu I instancji rozstrzygającej sprawę administracyjną. W zależności od poczynionych w tym zakresie ustaleń organ odwoławczy może pozostawić odwołanie bez rozpoznania, wydać postanowienie o niedopuszczalności odwołania, stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania albo też rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę w drodze decyzji administracyjnej.

Przy czym stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2012 r. sygn. akt II OSK 905/11 – Lex nr 1218396).

Definicja legalna strony postępowania administracyjnego unormowana została w art. 28 k.p.a., który stanowi, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stronami w rozumieniu art. 29 k.p.a. mogą być osoby fizyczne i prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne – również jednostki nieposiadające osobowości prawnej.

W przypadku organizacji społecznych ustawodawca w przepisie art. 31 § 1 k.p.a. dał im prawną możliwość w sprawie dotyczącej innej osoby wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania lub dopuszczania do udziału w postępowaniu pod warunkiem, że jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.

W toku postępowania dotyczącego wydania decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia problematyka udziału organizacji ekologicznych na prawach strony, a więc organizacji społecznych, których statutowym celem jest ochrona środowiska unormowana została w art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.), który stanowi, że organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony. Przepisu art. 31 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (ust. 1). Organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony (ust. 2). Organizacji ekologicznej służy skarga do sądu administracyjnego od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa (ust. 3). Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji ekologicznej służy zażalenie (ust. 4).

Podkreślić w tym miejscu trzeba, że podstawowym warunkiem uczestniczenia organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym jest legalność działania tej organizacji, a więc konieczne jest uprzednie ustalenie, że dana organizacja działa na podstawie przepisów prawa i w jego granicach.

Z załączonego do sprawy materiału dowodowego wynika, że w toku postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji polegającej na budowie Regionalnego Zakładu Przetwarzania Odpadów, Stowarzyszenie A powołując się na swoje cele regulaminowe w zakresie ochrony środowiska pismem z dnia 29 maja 2012 r. zwróciło się do Wójta Gminy K. z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu na prawach strony. Do wniosku załączono regulamin Stowarzyszenia i pismo Starosty [...] znak [...] z dnia 22 maja 2012 r. zawiadamiające o przyjęciu przez ten organ informacji o utworzeniu stowarzyszenia zwykłego o nazwie Stowarzyszenie A i niezgłaszaniu uwag do przedstawionego regulaminu.

Zdaniem Sądu wspomniane Stowarzyszenie zarówno w dacie założenia wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu (29 maja 2012 r.) jak i w dacie wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji ([...]) nie posiadało legitymacji do występowania w obrocie prawnym, a tym samym do skutecznego podejmowania jakichkolwiek czynności.

Stosownie do treści art. 40 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (j.t. Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 855 ze zm.) uproszczoną formą stowarzyszenia jest stowarzyszenie zwykłe, nie posiadające osobowości prawnej (ust. 1). Osoby w liczbie co najmniej trzech, pragnące założyć stowarzyszenie zwykłe, uchwalają regulamin działalności, określając w szczególności jego nazwę, cel, teren i środki działania, siedzibę oraz przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie (ust. 2). O utworzeniu stowarzyszenia zwykłego jego założyciele informują na piśmie właściwy, ze względu na przyszłą siedzibę stowarzyszenia, organ nadzorujący, podając dane, o których mowa w ust. 2. (ust. 3).

W myśl art. 41 w/w ustawy Sąd rejestrowy, na wniosek organu nadzorującego lub prokuratora, może zakazać założenia stowarzyszenia zwykłego, jeżeli nie spełnia ono warunków określonych w art. 16. Art. 14 ust. 2(4) stosuje się odpowiednio (ust. 1). Jeżeli w ciągu 30 dni od dnia uzyskania informacji o założeniu stowarzyszenia zwykłego nie zakazano jego działalności, może ono rozpocząć działalność (ust. 2).

W piśmiennictwie przedmiotu oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych, które Sąd w pełni akceptuje przyjmuje się, że brak reakcji organu nadzorującego, w terminie 30 dni, na zawiadomienie o utworzeniu stowarzyszenia zwykłego oznacza możliwość rozpoczęcia jego legalnego działania, a data ta winna być też uważana za formalny początek jego działania (vide: Komentarz Pawła Sarneckiego do art. 41 ustawy – Prawo o Stowarzyszeniach – Lex, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: w Warszawie z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt IV SA 1221/03, w Szczecinie z dnia 22 września 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 244/10, w Łodzi z dnia 8 lipca 2009 r. sygn. akt II SA/Łd 53/09 – wszystkie dostępne na https://cbois.nsa.gov.pl).

Przedmiotowe Stowarzyszenie, co potwierdza zgromadzony materiał dowodowy, zostało utworzone mocą uchwały nr [...] z dnia [...] przez trzech założycieli. W dniu 18 maja 2012 r. do Starosty [...] wpłynęło zawiadomienie o utworzeniu Stowarzyszenia Zwykłego o nazwie "Stowarzyszenie A" z siedzibą w Ż. W odpowiedzi, Starosta [...] i pismem z dnia 22 maja 2012 r. zawiadomił Stowarzyszenie o przyjęciu informacji o jego utworzeniu i niezgłoszeniu uwag do przedstawionego regulaminu, co błędnie zostało potraktowane przez Stowarzyszenie jako impuls do pojęcia działalności. Rację ma wobec tego Kolegium twierdząc, że Stowarzyszenie A mogło rozpocząć działalność najwcześniej po dniu 17 czerwca 2012 r., w tej bowiem dacie upływał 30 – dniowy termin na zakazanie jego działalności, wynikający z art. 41 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach. Bez znaczenia dla tej oceny pozostaje przy tym fakt, iż organ I instancji pismem z dnia 30 maja 2012 r. (doręczonym po wydaniu decyzji przez organ I instancji, czyli w dniu 1 czerwca 2012 r.) poinformował Stowarzyszenie o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu na prawach strony, oraz że w dniu 31 maja 2012 r. doręczył mu decyzję organu I instancji z dnia [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia.

Skoro zatem w dacie wniesienia odwołania, a więc w dniu 14 czerwca 2012 r. Stowarzyszenie nie mogło legalnie działać, to Kolegium trafnie oceniło, że odwołanie od decyzji organu I instancji złożył podmiot do tego nieuprawniony, co uzasadniało wydanie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego w rozumieniu art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Na marginesie podnieść trzeba, że nie ma racji skarżące Stowarzyszenie twierdząc, że brak legitymacji do wniesienia odwołania został sanowany w toku postępowania odwoławczego. W zaistniałej sytuacji Stowarzyszenie mogło wnieść skutecznie odwołanie od decyzji organu I instancji tylko i wyłącznie po dniu 17 czerwca 2012 r. i to w terminie otwartym do wniesienia odwołania, który biegł dla stron postępowania, którym doręczono decyzję organu I instancji. Stowarzyszenie natomiast nie było stroną spornego postępowania. Wcześniejsze rozpoczęcie działalności przez Stowarzyszenie nie było dopuszczalne, a podejmowane w takiej sytuacji działania nie mogą być uznane za legalne i prawnie skuteczne. W tych okolicznościach zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7-9, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 31 § 1 i 2 k.p.a., art. 41 ust. 1 ustawy Prawo o stowarzyszeniach w zw. z art. 28 k.p.a. i w zw. z art. 31 § 1 k.p.a., art. 44 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z art. 31 § 2 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 127 § 1 k.p.a. Sąd ocenił jako chybione i zupełnie niezasadne.

Reasumując Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Kolegium odpowiada przepisom obowiązującego prawa i brak jest przesłanek do usunięcia jej z obrotu prawnego.

Mając powyższe na względzie Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

a.bł.