Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 215/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 48
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we [...] z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wstrzymania wykonywanych robót budowlanych prowadzonych w związku z rozbudową i nadbudową budynku gospodarczego i nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentacji i zabezpieczenia obiektu oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim postanowieniem z dnia 30 lipca 2019 r. (nr 65/2019) nakazał P. S. wstrzymanie wykonania robót budowlanych prowadzonych w związku z rozbudową i nadbudową budynku gospodarczego na działce nr [...] w S., gmina K. nakładające obowiązek przedłożenia w terminie 3 miesięcy od dnia ostateczności postanowienia stosownej dokumentacji. Ponadto nakazał zabezpieczenie obiektu zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz. U. z 2003 r. Nr 47, poz. 401) poprzez ogrodzenie nadbudowanej części obiektu oraz oznaczenie stref niebezpiecznych, jeśli takie występują.

W uzasadnieniu organ wskazał, że po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie samowolnej rozbudowy i nadbudowy budynku gospodarczego na działce [...] w S. przeprowadzono postępowanie dowodowe i ustalono stan faktyczny na działce w tym stwierdzono, że znajduje się na niej budynek w trakcie przebudowy. Budynek, w dacie wizji lokalnej, był zadaszony dachem dwuspadowym z dachówką ceramiczną, pow. zabudowy: 5 m x 8,38 + ganek – 1,9 m x 4,45 m, wysokość obiektu w kalenicy 6,35 m. Skarżący zgłosił do Wydziału Architektury i Budownictwa wymianę pokrycia dachowego oraz wymianę okien, a także wykonanie ocieplenia zewnętrznego budynku. Posiłkując się wydrukami z ortofotomapy i mając na względzie zgromadzony materiał dowodowy organ doszedł do przekonania, że inwestor dokonał rozbudowy budynku, o czym świadczy nowa konstrukcja więźby dachowej, zmiana geometrii dachu z jedno na dwuspadową, nadbudowa ściany szczytowej w kierunku północnym i południowym z bloczków, a także wykonał nowy wieniec żelbetowy oraz zwiększył wysokość budynku do 6,35 m. W efekcie, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 organ wydał postanowienie, w którym nakazał przedłożenie 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, wynikającymi z przepisów szczególnych, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zaświadczenia o zgodności wykonanej rozbudowy i nadbudowy z planem zagospodarowania przestrzennego, a także odpowiednie zabezpieczenie obiektu, podczas wykonywania robót budowlanych.

Zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji złożył P. S., który wskazał w piśmie, że nie zgadza się z kwalifikacją robót, dokonaną przez organ, uważa, że prace, dotyczące dachu winny być traktowane jako remont, a także podnosi błąd organu polegający na wykorzystaniu dowodów z otofortomap.

Po rozpoznaniu sprawy w trybie instancyjnym organ odwoławczy, postanowieniem z dnia 30 października 2019 r. (nr 1343/2019) Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, w motywach rozstrzygnięcia wskazał, że z dowodów zgromadzonych w sprawie wynika, że inwestor powiększył powierzchnię zabudowy o ok. 6 m2, co determinuje uznanie wykonanych robót za rozbudowę. Dalej organ uznał za trafną kwalifikację PINB w zakresie nadbudowy obiektu w sytuacji, gdy została zmieniona geometria dachu obiektu. Jak wskazuje DWINB, skoro zmieniona została geometria dachu, to logicznym jest, że zmianie uległa także wysokość budynku, która obecnie wynosi 6,5 m. Wyjaśniając różnicę między nadbudową a remontem organ wyjaśnia, że wobec zmiany konstrukcji dachu z jednospadowego na dwuspadowy musiała nastąpić nadbudowa. Na koniec organ wskazuje, że (wbrew zarzutom strony organ mógł wykorzystać ortofotomapy z tym, że winien dokładnie je omówić, wykazać, że istotnie doszło do nadbudowy. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że z zestawienia ortofotomap wynika, że uprzednio dach budynku był jednospadowy, a obecnie jest dwuspadowy, zatem doszło do nadbudowy.

Powyższe postanowienie zostało oprotestowane przez P. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2020., sygn. akt II SA/Wr 16/20, uchylił zaskarżone postanowienie DWINB nr 1343/2019 z dnia 30 października 2019 r. oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. W motywach podjętego orzeczenia Sąd wskazał, że wydane w sprawie postanowienia w zakresie jednoznacznej oceny, że inwestor dokonał nadbudowy budynku gospodarczego jest przedwczesne i niepoprzedzone należytym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, dlatego oba orzeczenia zostały wyeliminowane z obrotu prawnego.

W ponownie prowadzonym postępowaniu, mając na uwadze wskazania zawarte w wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 16/20, organ zawiadomił strony o sprecyzowaniu przedmiotu postepowania z uwagi na dokonanie podziału pierwotnej działki nr [...]. Budynek stanowiący przedmiot postępowania obecnie zlokalizowany jest na działce nr [...]. Pismami z dnia 8 października 2020 r. organ I instancji wezwał do złożenia zeznań w sprawie osoby zamieszkujące w sąsiedztwie analizowanego obiektu, które mogą posiadać wiedzę w zakresie realizowanych robót budowlanych w obrębie wskazanego obiektu budowlanego. W odpowiedzi na wezwanie organu B. B. wskazała, że "budynek gospodarczy był dużo niższy i posiadał płaski dach". P. K. oświadczył, że "nie jest pewny co do pierwotnego wyglądu budynku gospodarczego sąsiada. Wydaje się, że nie został nadbudowany." G. S. oświadczyła, że nie jest w stanie określić zmian w budynku. Natomiast M. P. oświadczyła, że "obiekt został wyremontowany bez zmian wysokości i kubatury."

Postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim nr 139/2020 z dnia 30 listopada 2020 r. nakazano P. S. wstrzymanie wykonania robót budowlanych prowadzonych w związku z rozbudową i nadbudową budynku gospodarczego na działce nr [...] w S., gmina K. nakładające obowiązek przedłożenia w terminie 3 miesięcy od dnia ostateczności postanowienia stosownej dokumentacji. Ponadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim nakazał zabezpieczenie obiektu zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. z 2003 r. Nr 47, poz. 401) poprzez ogrodzenie nadbudowanej części obiektu oraz oznaczenie stref niebezpiecznych, jeśli takie występują. W uzasadnieniu organ wskazał, że wobec zgromadzonego materiału dowodowego, stosując się do wytycznych WSA we Wrocławiu organ ustalił, że inwestor dokonuje rozbudowy i nadbudowy budynku gospodarczego. Rozbudowa budynku gospodarczego polegała na wykonaniu nowej strefy wejściowej o wymiarach 1,9 m x 4,45 m w miejsce niegdyś istniejącej o wymiarach 1,70 m x 2,90 m. Nadbudowa budynku gospodarczego polegała na: nadbudowie ścian szczytowych północnej i południowej z bloczków, wykonano nową konstrukcję więźby dachowej, zmieniając geometrię dachu z jednospadowej na dwuspadową, wykonano nowy wieniec żelbetowy oraz zwiększono wysokość budynku do 6,35 m. Organ uzupełnił materiał dowodowy o zeznania świadków i kolejne zdjęcie lotnicze z 2020 r. Analiza stanu obiektu jasno wskazuje, że zmianie uległa geometria dachu. Ustalenia w sprawie wykazały, że do dokonania powstałej rozbudowy i nadbudowy koniecznym było wcześniejsze uzyskanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na rozbudowę i nadbudowę. Inwestycja bowiem wykracza poza listę wymienioną w art. 29 Prawa budowlanego. W świetle obowiązujących przepisów samowolna rozbudowana i nadbudowana część obiektu budowlanego może zostać zalegalizowana wyłącznie, gdy zostaną spełnione łącznie dwa podstawowe warunki, o których mowa w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Jak wynika z ustaleń organu, zgodnie z zapisami planu miejscowego obowiązującego na terenie inwestycji, budynki garażowe i gospodarcze mogą mieć maksymalną wysokość do 5 m. Przedmiotowy budynek przekracza dopuszczalną wysokość o 1,35 m. Mimo stwierdzenia naruszenia ustaleń obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, organ niniejszym postanowieniem daje inwestorowi szansę dostosowania analizowanego obiektu do stanu zgodnego z przepisami.

Zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji złożył P. S., który wskazał w uzasadnieniu, że nie zgadza się z kwalifikacją robót, dokonaną przez organ, ponadto uważa, że organ nie wykonał w pełni zaleceń zawartych w treści wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wr 16/20.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 lutego 2021 r. (nr 197/2021) Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie PINB w Powiecie Wrocławskim nr 139/2020 z dnia 30 listopada 2020 r. Po rozpoznaniu sprawy w trybie instancyjnym organ odwoławczy w motywach rozstrzygnięcia wskazał, że z dowodów zgromadzonych w sprawie wynika bezsprzecznie, iż budynek stanowiący przedmiot toczącego się postępowania jest piętrowym budynkiem gospodarczym. Wyjaśnił, że została zrealizowana rozbudowa i nadbudowa budynku gospodarczego. Pierwotnie budynek gospodarczy był obiektem jednokondygnacyjnym przykrytym dachem jednospadowym z bramą garażową znajdującą się ścianie południowej. Analiza zdjęć lotniczych jednoznacznie wskazuje, że zmianie uległa geometria dachu tj. w 2017 r. obiekt był przykryty dachem płaskim jednospadowym - bez widocznego załamania połaci dachowej - brak widocznej kalenicy. Natomiast na zdjęciu lotniczym z 2020 r. widoczny jest dach dwuspadowy oraz załamanie połaci w kalenicy. Zastąpienie dachu jednospadowego dachem dwuspadowym z widoczną kalenicą związane jest z koniecznością nadbudowy, która jak wskazał organ I instancji objęła ściany szczytowe północną i południową, które zostały zrealizowane z bloczków. Rozbudowa budynku gospodarczego polegała na wykonaniu nowej strefy wejściowej o wymiarach 1,9 m x 4,45 m w miejsce niegdyś istniejącej o wymiarach 1,70 m x 2,90 m. Natomiast nadbudowa budynku gospodarczego polegała na: nadbudowie ścian szczytowych północnej i południowej z bloczków; wykonaniu nowej konstrukcji więźby dachowej o zmienionej geometrii dachu z jednospadowej na dwuspadową; wykonaniu nowego wieńca żelbetowego; zwiększeniu wysokość budynku do 6,35 m.

Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, iż na zrealizowane roboty budowlane konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę, którego skarżący nie uzyskał. Przyjęcie odmiennego stanowiska skutkowałoby obejściem prawa. Słusznie wskazał organ I instancji, że wykonywanie na podstawie zgłoszenia budowy wymagającej uzyskania pozwolenia na budowę powinno być traktowane jak samowola budowlana. Bezsporne jest, iż inwestycja wykracza poza katalog zwolnień wymienionych w art. 29 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem DWINB, PINB prawidłowo wdrożył tryb przewidziany w art. 48 ust. 2 i 3 Pr. bud. umożliwiając skarżącemu jako inwestorowi samowoli legalizację w/w obiektu.

W skardze na ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie P. S. podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, a to art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez przyjęcie, że skarżący dokonał nadbudowy budynku mimo że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na takie przyjęcie, że wysokość budynku uległa zmianie w stosunku do pierwotnej wysokości, a także naruszenie art. 77 § 1 i 2 k.p.a., w zw. z art. 7a § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i wydanie postanowienia bez należytego ustalenia stanu faktycznego w zakresie ustalenia wysokości budynku oraz przyjęcia rozstrzygnięcia na niekorzyść skarżącego. Naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i nie wykazanie faktu zmiany wysokości budynku, a więc faktu nadbudowy. Naruszenie art. 86 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i oparcie się na niewystarczającym materiale dowodowym. Na koniec skarżący podnosi, że organy naruszyły także art. 75 § 1 k.p.a. w z. z art. 77 § 1 i 2 k.p.a. poprzez brak dopuszczenia dowodu z zeznań większej ilości świadków, na okoliczność braku zmiany wysokości budynku. Organ pominął korzystne dla strony zeznania świadka, zaś zeznania dwóch świadków całkowicie zmarginalizował, a wręcz zmienił sens zeznań świadka P. K.(1) złożonych w piśmie z dnia 16 listopada 2020 r.

Wskazując na podniesione zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w sprawie. W uzasadnieniu skargi podnosi, że organy nie wykazały, że doszło do zmiany wysokości obiektu. Skarżący podnosi, że organy nie dokonały rzetelnych ustaleń, a nadto przekroczyły zasadę swobodnej oceny dowodów. Zdaniem strony organ wydał rozstrzygnięcie w oparciu o ustalenie, że doszło do zmiany dachu jednospadowego na dwuspadowy. To jednak nie przesądza o tym, że wysokość budynku uległa zmianie. Strona wskazała, że organ pominął oraz zniekształcił zeznanie jednego ze świadków. Wskazał ponadto, że organ nie podał w oparciu o jaki dowód poczynił ustalenia w sprawie.

W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę z dnia 29 kwietnia 2021 r. organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona zgodnie z kryteriami legalności określonymi w art. 145 § 1 i § 2 w związku z art. 134 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej jako "p.p.s.a") wykazała, że nie narusza ono przepisów prawa materialnego oraz procesowego które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ze względu na wyżej przedmiot skargi, sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.).

Zaznaczyć należy, że kontrola zakwestionowanego aktu przeprowadzona została przez Sąd przy uwzględnieniu przepisów w brzmieniu obowiązującym w dacie stosowania ich przez organy. Uwzględnia zatem przepisy Prawa budowlanego w wersji sprzed nowelizacji, która weszła w życie z dniem 19 września 2020 r. Postępowanie nadzorcze wszczęto bowiem w 2018 r. Jak zaś wynika z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471) do spraw uregulowanych ustawą Prawo budowlane, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. przed dniem 19 września 2020 r.),przepisy tej ustawy stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego aktu stanowią przepisy art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, które upoważniają organy nadzoru budowlanego do wydania postanowienia umożliwiającego sprawcy samowoli jej legalizację, o ile samowola ta zgodna jest z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W momencie podjęcia takiego postanowienia organy nadzoru budowlanego muszą już dysponować wystarczającymi dowodami pozwalającymi stwierdzić kwestię zasadniczą w sprawie, a więc charakter samowolnych robót budowlanych. Tylko pod takim warunkiem możliwe jest dokonanie prawidłowej oceny normatywnej sprawy pod kątem doboru właściwego trybu postępowania.

Nie bez znaczenia jest również ustalenie przynajmniej przybliżonej daty samowolnego wykonania robót budowlanych. Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 2 ustawy, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie Prawa budowlanego lub w stosunku do których, przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że jeśli weryfikowane przez organy nadzoru samowolne roboty budowlane zakończyły się przed 1 stycznia 1995 r. (data wejścia w życie Prawa budowlanego) ich ocena powinna nastąpić na podstawie przepisów ustawy z 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, ze zm.).

Niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez sąd administracyjny, zatem w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do kwestii tego, czy zostały wykonane wytyczne zawarte w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 16/20.

W ocenie orzekającego obecnie składu Sądu, organy nadzoru orzekając po wspomnianym wyroku, nie naruszyły art. 153 p.p.s.a. i wykonały wytyczne zawarte w tym orzeczeniu. Związanie oceną prawną, jak i zawartymi w orzeczeniu wskazaniami, co do dalszego postępowania powoduje, że determinują one działania organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczy postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi natomiast prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu (wyrok NSA z 10.02.2017 r., sygn. akt I GSK 311/15). Kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się zatem do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest to główne kryterium poprawności nowo wydanego orzeczenia.

Jak wynika z akt sprawy, organ uzupełnił materiał dowodowy o zeznania świadków, które niewątpliwie przyczyniły się do wyjaśnienia sprawy. Ponadto do akt zostały włączone zdjęcia lotnicze z 2020 r. i dokonano ich analizy, a także porównania ze zdjęciami z 2017 r. Organ wskazał prace, jakie zostały wykonane oraz porównał je z pracami, które zostały ujęte w zgłoszeniu z 2017 r. W efekcie organy poczyniły w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne, wywiodły z nich poprawne wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego i omówiły ich treść.

Jak wynika z ustaleń dokonanych przez PINB w dniu 11 maja 2018 r. Starosta Powiatu Wrocławskiego wydał zaświadczenie nr 24/2018 o niewniesieniu sprzeciwu do zgłoszenia z dnia 9 maja 2017 r., które złożył P. S., w sprawie remontu budynków mieszkalnego i gospodarczego, obejmującego wymianę pokrycia dachowego, wymianę okien, ocieplenie budynków i poprawę nawierzchni utwardzonych, na działce nr [...], obręb S., gmina K. Po uprzednim zawiadomieniu stron, w dniu 7 czerwca 2018 r. PINB przeprowadził oględziny w sprawie. Sporządzono protokół, szkic wymiarów obiektu oraz wykonano szereg zdjęć obrazujących stan faktyczny. Stwierdzono, że na działce zlokalizowany jest budynek w trakcie przebudowy. Prowadzone roboty budowlane zdecydowanie wykraczają poza zakres zgłoszenia dokonanego przez inwestora w dniu 9 maja 2017 r.

Trafna jest przyjęta w zaskarżonym postanowieniu kwalifikacja prawna przeprowadzonych robót budowlanych. Wykonane przez inwestora prace budowlane wykraczają poza zakres ujęty w art. 29 Prawa budowlanego. Zasadnie organy nadzoru budowalnego stwierdziły zatem, że w takim przypadku zastosowanie znaleźć powinna zasada ogólna z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, a więc roboty budowalne należało poprzedzić załatwieniem niezbędnych formalności i uzyskaniem pozwolenia na budowę. Jest przy tym okolicznością bezsporną jest, że stosowne pozwolenie na budowę nie zostało wydane. Wobec powyższego należało wdrożyć postępowanie legalizacyjne. Prawidłowo organy nadzoru budowlanego prowadzą czynności na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Ma on bowiem zastosowanie do przypadków samowolnej budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, zaś regułą jest nakazanie rozbiórki samowolnie wykonanego obiektu budowlanego lub jego części.

Zgodnie z art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W postanowieniu ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. Organy nadzoru zobligowane są zatem umożliwić inwestorowi legalizację samowolnych robót budowlanych, o ile istnieje taka możliwość. Dopiero w przypadku braku takiej możliwości (w tym niewykonania przez inwestora nałożonych na niego obowiązków legalizacyjnych) organy nadzoru zobligowane będą do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę.

W okolicznościach niniejszej sprawy zarówno PINB jak i DWINB stwierdziły możliwość zalegalizowania samowolnie wykonanych robót budowlanych po wykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa, tak więc zasadnie zastosowały art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego umożliwiając tym samym skarżącemu spełnienie warunków warunkujących legalizację samowoli budowlanej. Należy zaznaczyć, że na terenie objętym samowolnymi robotami budowalnymi w obowiązującym planie miejscowym ustalono dla budynków garażowych i gospodarczych maksymalną wysokość 5 m (§ 11 ust. 2 pkt 9b uchwała nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] grudnia 2013 r.). Przedmiotowy budynek przekracza dopuszczalną wysokość o 1,35 m, jednak organy nadzoru dały szansę inwestorowi na dostosowanie obiektu do stanu zgodnego z przepisami.

Zaskarżonym postanowieniem zobligowano skarżącego, zgodnie z art. 48 ust. 3 P.b, do wstrzymania dalszych robót i przedłożenia w wyznaczonym terminie zaświadczenia o zgodności robót z planem miejscowym (lub decyzją ustalającą warunki zabudowy), czterech egzemplarzy projektu budowalnego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak również do przedłożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego samowolnie rozbudowanego i nadbudowanej części budynku gospodarczego (wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wynikającymi z przepisów szczególnych).

W okolicznościach sprawy przedłożenie przez skarżącego projektu budowlanego, oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane oraz zaświadczenia o zgodności inwestycji z planem miejscowym umożliwi organom nadzoru ostateczną ocenę sprawy co do możliwości zalegalizowania samowolnie wykonanych robót budowlanych na podstawie art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego.

Należy zaznaczyć, że legalizacja samowoli budowlanej nie jest jednak obowiązkiem, a jedynie uprawnieniem inwestora. W konsekwencji powyższego, nieprzedłożenie przez inwestora dokumentów niezbędnych do legalizacji spornego obiektu skutkować będzie wydaniem decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki.

Argumentacja skargi sprowadza się do kwestionowania stanowiska organów dotyczącego kwalifikacji robót budowlanych jako nadbudowy (zmiana wysokości budynku). Zdaniem skarżącego organ tego nie wykazał. Zeznania zebrał od zbyt małej ilości świadków i pominął korzystne dla skarżącego zeznania. Odnosząc się do zarzutów, jeszcze raz trzeba podkreślić, że w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie może budzić wątpliwości sądu, że w istocie doszło do nadbudowy ścian szczytowych, wykonanie przykrycia dachowego o zmienionej geometrii, zwiększenia wysokości budynku. Materiał dowodowy bezsprzecznie na to wskazuje.

Mając powyższe na względzie Sąd doszedł do przekonania, że zasadne było prowadzenie w niniejszej sprawie postępowania na podstawie art. 48 Prawa budowanego, które ma na celu umożliwienie skarżącemu zalegalizowania obiektu budowlanego, poprzez w pierwszej kolejności, zobowiązanie do przedłożenia stosownych dokumentów wskazanych w art. 48 ust. 3 ustawy. Co istotne, organ nadzoru budowlanego nie ma możliwości odstąpienia od trybu legalizacji samowolnie wykonanego obiektu budowlanego, jeżeli zostały spełnione warunki z art. 48 ust. 3 ustawy. Zakończenie tej procedury uzależnione jest natomiast od postawy inwestora oraz oceny przeprowadzonej przez organ.

Konkludując, zdaniem sądu organy obu instancji zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego dokonując ich prawidłowej interpretacji. Sąd nie popatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności nie było podstaw do przyjęcia, aby organy rozpatrywały materiał dowodowy w sposób nieobiektywny. Organy zgodnie z art. 7 i art. 77 k.p.a. podjęły wystarczające kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozpatrzyły w prawidłowy sposób zebrany materiał dowodowy.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny działając zgodnie z art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.