Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 44/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2005-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie : Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Asesor WSA Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Protokolant: Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania U. K. zasiłku stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz W. K. kwotę 255 (słownie: dwieście pięćdziesiąt pięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pani U. K. pismem z dnia [...]r. wystąpiła do Kierownika Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. o udzielenie zasiłku stałego z tytułu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym.

Kierownik MGOPS decyzją z dnia [...]r. nr [...] odmówił przyznania zasiłku stałego – przysługującego osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji. W uzasadnieniu podał, że na podstawie wywiadu środowiskowego ustalano, że Pani U. K. nie pracuje i nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy. Mąż prowadzi działalność gospodarczą usługi budowlano-remontowe, instalatorstwo wodno-kanalizacyjne, elektryczne, gazowe, handel materiałów budowlanych, import - export. Córka P. ur. [...] r. ukończyła szkołę średnią ogólnokształcącą i jest zarejestrowana jako bezrobotna w PBP od dnia [...]r. Natomiast córka K. ur. [...] r uczęszcza do szkoły podstawowej w R., ze względu na stan zdrowia zaliczona jest do osób niepełnosprawnych – orzeczenie nr [...] ze wskazaniem do zasiłku pielęgnacyjnego i stałego. Dalej podano, że trudno jest ustalić faktyczną sytuację materialną rodziny, ponieważ w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku tj. grudniu rodzina nie wykazuje żadnego dochodu /zaświadczenie/. Z informacji przekazanych na wniosek Ośrodka Pomocy Społecznej Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wynika, że W. K. w deklaracji podatkowej za [...] r. wykazał przychód w wysokości [...]zł, co średnio miesięcznie daje kwotę [...]zł. Dysponując takimi środkami można zabezpieczyć rodzinę w okresie zimowym. O tym że rodzina posiada środki oszczędności może świadczyć fakt opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, potwierdzone przez ZUS w K. G. Ponadto wnioskodawca jest w trakcie budowy – wykańczania domu jednorodzinnego. Według oświadczenia strony jest on finansowany z kredytu. W tych okolicznościach organ administracyjny uznał, że występują rażące dysproporcje pomiędzy wysokością dochodu udokumentowanego przez stronę ubiegającą się o pomoc a rzeczywistą stwierdzoną sytuacją majątkową.

Od powyższej decyzji U. K. wniosła odwołanie, w którym zarzuciła organowi I instancji podanie nieprawdziwych faktów wskazując, że w oświadczeniu podała prawdziwe dane, że w miesiącu grudniu mąż nie pracował i tym samym nie uzyskał przychodu. W [...] r. rozliczał się z podatku zryczałtowanego wykazując przychód, a nie dochód.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. uchyliło zaskarżoną decyzję stwierdzając, że organ I instancji w postępowaniu o przyznanie zasiłku stałego powinien przyjąć oświadczenie W. K. o wysokość dochodu potwierdzone przez właściwy urząd skarbowy, ponieważ jest to istotne dla ustalenia wysokości dochodu rodziny.

Kierownik MGOPS po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił przyznania zasiłku stałego – przysługującego osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji z uwagi, że Pani U. K. dwukrotnie była informowana o konieczności złożenia oświadczenia o dochodach do dnia [...]r.

W odwołaniu od powyższej decyzji W. K. podniósł, że jego dochody z działalności gospodarczej nie zostały potwierdzone przez urząd skarbowy, ponieważ rozlicza się w formie zryczałtowanej od dochodów i przychodów. Na potwierdzenie tego przedstawił w załączeniu postanowienie Zastępcy Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...]r. nr [...] odmawiające wydania zaświadczenia o żądanej treści.

Organ odwoławczy ponownie uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia podając, że fakt rozliczania się przez W. K. z podatku w formie zryczałtowanej wynika z postanowienia urzędu skarbowego i nie ma potrzeby złożenia przez stronę oświadczenia o dochodzie. Sprawa została w tym zakresie wyjaśniona, a dokumenty wymagane do rozpoznania wniosku o zasiłek posiada organ I instancji. Dalej organ odwoławczy wskazał, że należy wyjaśnić kwestię dysproporcji odnosząc się do umowy kredytowej zawartej przez wnioskodawcę na budowę domu poprzez wskazanie, jakie wnioski z badania tej umowy wyciągnął, czy też jak ocenił informację uzyskaną z urzędu skarbowego o przychodach osiągniętych w [...] r.

Po kolejnym ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik MOPS decyzją z dnia [...]r. nr [...] odmówił U. K. przyznania zasiłku stałego dla osoby nie podejmującej pracy lub rezygnującej z pracy w celu wychowania dziecka wymagającego stałej opieki przysługującego osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji. W uzasadnieniu podał, że na podstawie wywiadu środowiskowego ustalano, że Pani U. K. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dwiema córkami. W dniu składania wniosku nie pozostawała w zatrudnieniu i nie osiągała dochodu. Mąż prowadzi działalność gospodarczą - usługi budowlane. Także córka nie posiadała dochodu, pozostając bezrobotną zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy. Natomiast córka K. orzeczeniem z dnia [...] r. nr [...] Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Z. została zaliczona do osób niepełnosprawnych.. Dalej w uzasadnieniu decyzji organ ten podniósł, że nie kwestionuje stanu zdrowia dziecka oraz potrzeby sprawowania stałej opieki, jednak istotna dla sprawy jest sytuacja materialna rodziny. Stwierdził, że w przypadku tej rodziny trudno jest ustalić faktyczną sytuację. W miesiącu grudniu tj. w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o zasiłek, rodzina wykazała dochód w kwocie [...]zł z tytułu zasiłku pielęgnacyjnego córki K. Z informacji uzyskanych z ZUS w K. G. – pismo z dnia [...]r. wynika, że W. K. od [...]r. do [...]r. opłacał składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne w miesiącu [...] łącznej kwocie [...]zł, za [...]zł. Natomiast w złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym z dnia [...]r. nie wykazuje żadnych oszczędności. Rodzina K. jest w trakcie budowy domu jednorodzinnego, rozpoczętej w [...] r. obecnie finansowanej z kredytu mieszkaniowego pobranego w [...] r. z PKO Oddział w B. w kwocie [...]zł. Warunkiem uzyskania kredytu przez wnioskodawcę jest posiadanie zdolności kredytowej i ustanowienie prawnego zabezpieczenia. W przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą rozliczających się z podatku dochodowego na zasadach ryczałtu, dokumentami stwierdzającymi źródło i wysokość dochodu wnioskodawcy jest oświadczenie o dochodach osiągniętych w okresie ostatnich 6-ciu miesięcy i zaświadczenie z urzędu skarbowego o wysokości uzyskanych przychodów w okresie ostatnich 6-ciu miesięcy. Dla potrzeb banku określa się dochody w wysokości 40 % przychodu. Aby uzyskać kredyt w wysokości [...]zł należy posiadać miesięczny dochód netto dla czteroosobowej rodziny w wysokości [...]zł /informacje uzyskano w banku/. Kredyt przekazywany przez bank na budowę domu jest w transzach, a zatem rodzina ponosi koszty jego obsługi i spłaty odsetek, co wskazuje, że posiada własne zasoby finansowe, których nie wykazuje. Z pisma Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. wynika, że w zeznaniu podatkowym PIT 28 za [...] r. W. K. uzyskał przychód w wysokości [...]zł, który nie jest dochodem w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, ale daje obraz prowadzonej działalności na podstawie której bank udzielił kredytu.

Od powyższej decyzji U. K. złożyła odwołanie, w którym zarzuciła organowi I instancji podanie nieprawdziwych faktów wskazując, że w oświadczeniu podała prawdziwe dane, że w miesiącu grudniu mąż nie pracował i tym samym nie uzyskał przychodu. W [...] r. rozliczał się z podatku zryczałtowanego wykazując przychód, a nie dochód. Podała dalej, "że firma męża stara się zawsze mieć środki płatnicze comiesięcznych zobowiązań takich jak ubezpieczenie społeczne, podatki i inne stałe opłaty". Składki na ubezpieczenie społeczne muszą opłacać z uwagi na świadczenia zdrowotne z których korzysta rodzina. Strona zarzuciła organowi pierwszej instancji błędną ocenę sytuację materialną jej rodziny wskazując, że wniosek o zasiłek złożyła w [...] r. i dochód, który powinien być brany pod uwagę powinien pochodzić z [...]r., a nie z całego roku [...] r.

Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podał, że na podstawie art. 27 ust. l ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) lub ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności.

Ze złożonego w dniu [...] r. wniosku o zasiłek stały przez U. K. oraz dołączonych do niego dowodów wynika, że podstawą ubiegania się o świadczenie jest stan zdrowia córki wnioskodawczyni K. K. Córka jest w wieku poniżej 16 roku życia. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Z. orzeczeniem z dnia [...]r. nr [...] zaliczył ją do osób niepełnosprawnych, ustalając urodzenie za datę powstania niepełnosprawności i wskazując [...]r. jako datę końcową orzeczenia. W orzeczeniu tym wskazano konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji, jak też konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji córki wnioskodawczyni, które spełnia warunki określone w art. 6b ust. 3 pkt 7 ustawy o rehabilitacji ... Tym samym odnosząc treść powyższego orzeczenia do art. 27 ust. l ustawy, która wymaga zamieszczenia w orzeczeniu o niepełnosprawności jednocześnie obu wskazań z art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy o rehabilitacji ... , organ odwoławczy stwierdza, że warunek ten został spełniony do przyznanie zasiłku stałego U. K.

Z dokumentów dotyczących sytuacji dochodowej rodziny wnioskodawczyni wynika natomiast, że dochód rodziny w [...] r., czyli miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku o zasiłek stały wynosił [...]zł i składał się zasiłku pielęgnacyjnego na córkę K. Taki dochód rodziny uprawniałby wnioskodawczynię do otrzymania zasiłku stałego, jako że kryterium dochodowe ustalone dla jej rodziny zgodnie z art. 4 ust. l u.p.s. wynosiło [...]zł (półtorakrotność tego kryterium to natomiast [...]zł). Z treści art. 43 ust. 4 u.p.s. wynika, że w razie wystąpienia rażących dysproporcji między wysokością dochodu udokumentowaną przez rodzinę ubiegającą się o pomoc a rzeczywistą sytuacją majątkową stwierdzoną przez pracownika socjalnego, kierownik ośrodka pomocy społecznej może odmówić przyznania świadczenia z pomocy społecznej.

Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że rodzina wnioskodawczyni składa się z czterech osób: wnioskodawczyni, jej męża W. K. oraz córek P. K. i K. K. Wnioskodawczyni nie pracuje, nie jest zarejestrowana w urzędzie pracy. W. K. jest przedsiębiorcą i prowadzi własną działalność gospodarczą w zakresie usług budowlanych i remontowych. P. K. jest pełnoletnia, nie pracuje, jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. K. K. uczy się w szkole podstawowej i jest osobą niepełnosprawną. Z oświadczenia z dnia [...]r. o stanie majątkowym wynika, że na majątek rodziny składają się: dom jednorodzinny w budowie, działka budowlana o powierzchni [...], działka rolna o powierzchni [...] oraz samochód Peugeot J5 z [...] r. o wartości [...]zł. W. K. oświadczył w dniu [...]r., że w [...]r. nie osiągnął żadnego dochodu. Z informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. G. z dnia [...]r. wynika, że W. K. z tytułu należnych na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne od [...] r. do [...]r. uiścił w terminie i w odpowiednich wysokościach. Natomiast w piśmie z dnia [...]r. Urząd Skarbowy w Z. zawarł informację, że W. K. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej rozlicza się z podatków w formie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych, co oznacza, że można w jego przypadku ustalić przychód, ale nie można ustalić dochodu. Za okres od [...] r. do [...]r. W. K. wykazał przychód w wysokości [...]zł, a w [...]r. urząd skarbowy dokonał zwrotu nadpłaconego podatku za [...] r. w wysokości [...]zł. Budowa domu jest finansowana z kredytu bankowego w kwocie [...]zł, którego spłata miała rozpocząć się we [...]r. Z informacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wynika, że dla potrzeb uzyskania kredytu w takiej wysokości, kredytobiorca winien był wykazać się dochodem w wysokości 40% przychodu, co w tym przypadku oznaczałoby wykazanie po stronie kredytobiorcy miesięcznego dochodu w wysokości [...]zł. Odwołująca nie odniosła się w odwołaniu do tej informacji. W wywiadzie środowiskowym z dnia [...]r. ustalono, że stałe, miesięczne wydatki rodziny wynoszą [...] zł. Składają się na nie wydatki na energię elektryczną, gaz oraz leki i leczenie. Rodzina nie płaci czynszu za wynajmowane mieszkanie. Wnioskodawczyni nie zgłosiła potrzeb w zakresie bieżących, czy zaległych wydatków. Mieszkanie wyposażone. jest w niezbędne sprzęty. Analiza powyższych danych w konfrontacji z deklarowanymi przez rodzinę dochodami w istocie budzi wątpliwości, co do rzeczywistej sytuacji majątkowej rodziny. Dochód rodziny w [...] wynosił jedynie [...]zł. Jednocześnie rodzina ponosiła stałe wydatki na utrzymanie wyższe niż ten dochód. Rodzina nie zgłaszała trudności w pokryciu bieżących wydatków, a wręcz z zebranych danych wynika, że takie zaległości nie występują. Trudność w ustaleniu rzeczywistego dochodu rodziny sprawia forma rozliczania się z przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przez męża wnioskodawczyni. Jakkolwiek przyjąć należy za wiarygodne jego oświadczenie o dochodzie, a właściwie jego braku, za [...]r., to nie można w postępowaniu o świadczenie z pomocy społecznej przejść bez głębszej analizy do porządku dziennego nad kwestią uzyskanego przez niego w [...] r. znacznego przychodu. Bez wątpienia przychód to nie dochód, a tylko dochód jest podstawą, zgodnie z art. 2a ust. l pkt 2 ustawy, ustalania spełniania kryterium dochodowego określonego w art. 4 ust. l ustawy. Nie ma więc organ pierwszej instancji racji określając przychód jako dochód. Jednakże zwrócić należy uwagę, że deklarowane przez rodzinę przychody (dochody) dały podstawę do przyznania jej kredytu w znacznej wysokości. W postępowaniu o kredyt bankowy bank bada zdolność kredytową wnioskodawcy. Ta zdolność kredytowa jest podstawą podjęcia decyzji o przyznaniu kredytu. W sprawie niniejszej bank uznał, że sytuacja dochodowa rodziny wnioskodawczyni pozwala na wywiązanie się z zaciągniętego zobowiązania - spłaty kredytu w kwocie [...]zł. Jednocześnie wnioskodawczyni zadeklarowała w postępowaniu o zasiłek stały w istocie brak dochodów (jest nim tylko kwota zasiłku pielęgnacyjnego). Wskazać też trzeba, że ta czteroosobowa rodzina ponosi wydatki na swoje utrzymanie wyższe niż kwota miesięcznego dochodu, deklarując, że nie posiada żadnych oszczędności i innych źródeł przychodu i kontynuując jednocześnie budowę domu.

Wnioskodawczyni nie wykazała, że stanowisko organu pierwszej instancji jest wadliwe. Zażądała natomiast, aby podstawą oceny jej wniosku był dochód rodziny w [...] r. Wnioskodawczyni nie wykazała także w przekonywający sposób zasad finansowania budowy i uzyskiwania środków na utrzymanie rodziny.

W tych warunkach organ odwoławczy także uznał, że w sprawie zachodzi przypadek rażącej dysproporcji określony w art. 43 ust. 4 u.p.s. i utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącego wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jej uchylenie zarzucając:

- nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 kpa albowiem wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, a na wypadek nieuwzględnienia tego zarzutu:

- niewyjaśnienie zarówno przez MGOPS w W. jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. wszystkich okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co stanowi naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. naruszenie prawa materialnego w szczególności art. 1 ust. 1 oraz art. 43 ust. 4 w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej - poprzez błędną, jego wykładnię,

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji wyrażający się w uznaniu, że miedzy wysokością dochodu udokumentowaną przez skarżącego a rzeczywistą jego sytuacją majątkową występuje rażąca dysproporcja

- naruszenie zasady równości wobec prawa wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP naruszenie zasady ochrony zaufania do państwa i zasady sprawiedliwości społecznej zawartych w art. 2 Konstytucji RP

- naruszenie zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób pogłębiający zaufanie do organów Państwa tj. art. 8 kpa

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o odrzucenie skargi w uzasadnieniu podał, że skarga nie pochodzi od strony postępowania administracyjnego. Skargę złożył przez pełnomocnika W. K., choć stroną postępowania i adresatem decyzji była U. K. /żona skarżącego/.

Według Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarga nie jest zasadna z przesłanek merytorycznych.

Wskazano, że zarzut co do nieważności decyzji jest chybiony, ponieważ powołane pełnomocnika skarżącego orzeczenia nie odnoszą się do stan prawnego obowiązującego w dacie orzekania przez organy administracyjne. Na podstawie art. l ust. l ustawy z dnia 11 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 ze zm.) samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Potwierdzeniem tego, że samorządowe kolegia odwoławcze są od 1 stycznia 1999 r. organami wyższego stopnia w sprawach z zakresu pomocy społecznej jest teza Sądu Najwyższego m.in. w wyroku z 9 lutego 2001 r. III RN 65/2000, czy w wyroku z 17 listopada 2000 r. III R 52/2000. Z powyższego wynika, że zarzut nieważności nie ma zupełnie oparcia w przepisach prawa.

W pozostałym zakresie organ odwoławczy podtrzymał swoje ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis uzasadnia rozpatrywanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Ustalając stan faktyczny w sprawie organ związany jest zasadami ogólnymi przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego), z której wynika obowiązek szczególnie starannego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym celu obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego). Art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego nakłada na organ administracyjny obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Realizacja zasady ogólnej prawdy obiektywnej musi znaleźć odbicie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego "Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. (...).

Skarga jest zasadna.

Niezasadny jest wniosek Samorządowego Kolegium Odwoławczego w odrzuceniu skargi, gdyż w postępowaniu sądowoadministracyjnym w oparciu o art. 50 ustawy . - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązuje zasada, iż wnieść skargę może wnieść każdy, kto ma interes prawny, którego istotę stanowi żądanie oceny przez sąd administracyjny zgodności zaskarżonego aktu z obiektywnym porządkiem prawnym w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. W sytuacji istnienia wspólności małżeńskiej, w której skład wchodzą również przychody z tytułu zasiłków istnienie interesu prawnego po stronie współmałżonka nie może budzić wątpliwości.

Sąd podziela pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego co do jego właściwości. Wynika to bowiem z art. l ust. l ustawy z dnia 11 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 ze zm.), które stanowi, że samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Potwierdzeniem tego, że samorządowe kolegia odwoławcze są od 1 stycznia 1999 r. organami wyższego stopnia w sprawach z zakresu pomocy społecznej jest stanowisko Sądu Najwyższego m.in. z wyroku z 9 lutego 2001 r. III RN 65/2000, czy z wyroku z 17 listopada 2000 r. III R 52/2000.

W sprawie będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji zostały naruszone przepisy prawa procesowego. Nie zostały w niej bowiem prawidłowo ustalone przesłanki warunkujące przyznanie skarżącej prawa do zasiłku stałego dla osoby zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji. (art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego), co w uzasadnieniu decyzji winno znaleźć odzwierciedlenie przez przedstawienie zebranego pełnego materiału dowodowego i jego oceny dla ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego.

W aktach postępowania administracyjnego, przesłanych sądowi wraz z odpowiedzią na skargę, nie znajduje się pełna dokumentacja potwierdzająca sytuację materialną skarżącej. Organ odwoławczy podaje, że dla potrzeb uzyskania kredytu w wysokości [...]zł, kredytobiorca winien był wykazać się dochodem w wysokości 40% przychodu, co w tym przypadku oznaczałoby wykazanie po stronie kredytobiorcy miesięcznego dochodu w wysokości [...]zł. Nie wskazuje, czy powyższy sposób ustalenia dochodu przez bank został przyjęty do skarżącego czy jest to zasada przyjęta wobec wszystkich kredytobiorców uzyskujących dochód opodatkowany w formie ryczałtu. Organy administracyjne na podstawie posiadanych dokumentów nie dokonały wnikliwej i wszechstronnej oceny sytuacji finansowej, która znalazłaby odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji. Zważenia w niej zawarte są zbyt ogólnikowe i nie poparte wszechstronną i wnikliwą analizą sytuacji materialnej i realnych możliwości finansowych skarżącej w świetle zdroworozsądkowej oceny konkretnego przypadku.

Niewyjaśnienie powyższych okoliczności i przekroczenie granic uznania administracyjnego skutkowało koniecznością uchylenia wydanych w sprawie decyzji jako podjętych z naruszeniem art. 7, art. 77 kpa.

Ponadto przedstawione przez pełnomocnika rozważania co do ustalenia prawidłowo dochodu w odniesieniu do osób prowadzących działalność gospodarczą oraz osób z nimi współpracujących potwierdza stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15.11.2005 r. sygn. akt P 3/05. Dotyczy wprawdzie przepisów art. 5 ust. 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), ale z uwagi na podkreślenie w nim zasad nieróżnicowania przy przyznawaniu zasiłków w sytuacji dzieci w zależności od form płacenia podatku przez rodziców argumenty w nim zawarte można w drodze analogii przyjąć w niniejszej sprawie. Potwierdzają one bowiem zasadę, iż ocena organu co do przyznania prawa do zasiłku stałego winna być uzależniona od rzeczywistej sytuacji materialnej rodziny, a nie od formy rozliczania przez małżonków podatku.

W tej sytuacji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w wyroku.

Mając na względzie z jednej strony treść wydanego w sprawie wyroku, z drugiej zaś treść podlegającej wykonaniu zaskarżonej decyzji Sąd na podstawie art. 152 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 14 ust.1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm./ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. na rzecz W. K. kwotę 255 (słownie: dwieście pięćdziesiąt pięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego