Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 193/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2012-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 14 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 12 kwietnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2012 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej – umorzenia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 24 stycznia 2012r., nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia 28 listopada 2011r., którą organ I instancji, działając na podstawie art. 16 w zw. z art. 14 ust 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., określanej też w skrócie jako: u.d.i.p), umorzył postępowanie z wniosku Stowarzyszenia A. (dalej jako: Stowarzyszenie) o udostępnienie informacji publicznej w żądanej formie.

W uzasadnieniu Kolegium przedstawiło stan faktyczny i prawny sprawy, podając, iż wnioskiem z dnia 26 października 2011r., przesłanym drogą elektroniczną, Stowarzyszenie zwróciło się do Urzędu Miasta w G.

o udostępnienie w formie elektronicznej (w formie dokumentów skanowanych)

w formacie plików PDF na podany adres poczty elektronicznej:

1. uchwał Rady o wyodrębnieniu lub niewyodrębnieniu funduszu sołeckiego, podjęte w roku 2009, 2010 i 2011 (za każdy rok) wraz z uzasadnieniem do każdej uchwały,

2. protokołów z posiedzenia sesji rady gminy dotyczących wyodrębnienia lub niewyodrębnienia funduszu sołeckiego w roku 2009, 2010 i 2011 (za każdy rok),

3. w przypadku wyodrębnienia funduszu sołeckiego: dokumenty potwierdzające wydatki ze środków funduszu sołeckiego (faktury, rachunki itp.) w 2010 roku,

4. w przypadku wyodrębnienia funduszu sołeckiego: plan wydatków na przedsięwzięcia realizowane w ramach funduszu sołeckiego w roku 2009, 2010, 2011 przesłany do RIO,

5. informację o wysokości środków funduszu sołeckiego przeznaczonych na rok 2010 i na rok 2011 z podziałem na każde sołectwo w gminie,

6. formularz RB-28S - sprawozdanie z wykonania planu wydatków budżetowych jednostki samorządu terytorialnego dotyczące wydatków z funduszu sołeckiego za rok 2010,

7. wniosek o zwrot części wydatków z funduszu sołeckiego wysłany do wojewody zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 25 stycznia 2010 r.,

8. uchwały zebrania wiejskiego w sprawie funduszu sołeckiego podjęte w roku 2009 i w roku 2010 (z każdego sołectwa),

9. wniosek do funduszu sołeckiego złożony przez sołtysa w roku 2009 i w roku 2010 wraz z prezentatą lub z innym dokumentem potwierdzającym datę złożenia wniosku (z każdego sołectwa),

10. protokoły z zebrania wiejskiego w sprawie przyjęcia wniosku do funduszu sołeckiego w roku 2009 i w roku 2010 (z każdego sołectwa),

11. listy obecności osób uczestniczących w zebraniu wiejskim w roku 2009 i w roku 2010 (z każdego sołectwa), zarządzenie lub inny dokument określający sposoby wydatkowania funduszu sołeckiego,

12. czy wniosek sołectwa został przyjęty lub nieprzyjęty do realizacji w roku 2010

i w roku 2011 oraz

13. listę jednostek pomocniczych gminy.

W odpowiedzi na powyższy wniosek, Sekretarz Gminy G. poinformował wnioskodawcę, pismem z dnia 7 listopada 2011 r., że uchwały o wyodrębnieniu lub nie wyodrębnieniu funduszu sołeckiego w latach 2009, 2010 i 2011, protokoły

z posiedzenia sesji oraz wykaz jednostek pomocniczych gminy zostały udostępnione do publicznej wiadomości na stronach BlP Urzędu. Podał, że gmina nie wysyłała do wojewody wniosku o zwrot części wydatków z funduszu sołeckiego. Ponadto wyjaśnił, że w pozostałym zakresie żądana informacja publiczna nie może zostać udostępniona w sposób i w formie określonej przez stronę, tj. w formie elektronicznej (w formie dokumentów skanowanych) w formacie plików PDF, z uwagi na to, iż gmina prowadzi i gromadzi żądane dokumenty w formie papierowej

w zbiorach podręcznych. Informacje te nie mogą być zatem przesłane w formie elektronicznej, jako że Urząd nie posiada możliwości skanowania dokumentów. Wskazano, że wnioskowane informacje dostępne są do wglądu w siedzibie Urzędu

i jeżeli wnioskodawca jest zainteresowany udzieleniem informacji w formie kserokopii dokumentów winien to potwierdzić na piśmie. Wówczas zostanie powiadomiony

o wysokości opłaty z tytułu udostępnienia informacji. Udostępnienie informacji bez konieczności ponoszenia opłat jest możliwe poprzez zapoznanie się z nimi

w siedzibie urzędu.

Pismem z dnia 15 listopada 2011 r. Stowarzyszenie podtrzymało swój wniosek o udostępnienie informacji publicznej w formie elektronicznej, stwierdzając , iż gmina nie wykazała przeszkody technicznej dla możliwości zrealizowania wniosku.

Wobec powyższego organ I instancji wydał wskazaną na wstępie decyzję, którą umorzył postępowanie o udostępnienie informacji publicznej w żądanej formie.

W uzasadnieniu Burmistrz G. podtrzymał stanowisko, iż z powodów technicznych nie mógł udostępnić wnioskowanej informacji w formie elektronicznej. Podkreślił, że zaproponowano stronie inną formę udostępnienia informacji tj. wykonanie kserokopii wnioskowanych dokumentów.

Od decyzji tej Stowarzyszenie wniosło odwołanie, zarzucając organowi I instancji naruszenie:

a) art. 61 ust. 1 i 2 w zw. z art. 61 ust. 3 Konstytucji poprzez nieudostępnienie informacji publicznej w postaci dokumentów w formie skanów,

b) art. 10 w zw. z art. 14 ust. 1 i 2 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej,

c) naruszenie art. 61 § 4 Kpa poprzez brak zawiadomienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, a tym samym naruszenie prawa strony do udziału w postępowaniu,

d) naruszenie art. 10 § 1 Kpa poprzez brak powiadomienia o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a tym samym naruszenie prawa strony do udziału w postępowaniu.

Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W obszernym uzasadnieniu strona odwołująca powołała się na orzecznictwo sądowoadministracyjne; przytoczono regulację zawartą w art. 14 ust 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej i wskazano, iż Burmistrz G. nie wykazał, że niemożliwość udostępnienia żądanej informacji publicznej wynika z przyczyn technicznych, z powodu braku skanera. Zdaniem odwołującego brak możliwości skanowania nie oznacza braku posiadania skanera. Zaznaczono, iż organ I instancji odmówił udostępnienia żądanych informacji we wnioskowanej formie z uwagi na to, że nie są one prowadzone w formie elektronicznej.

Rozpatrując przedmiotową sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uznało zasadności odwołania. Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 14 ust.1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do jej udostępnienia, powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust.2 ustawy ). Kolegium wyjaśniło, iż przytoczony przepis jako jedyne odstępstwo od zasady udostępnienia informacji w formie wskazanej we wniosku przewiduje wyłącznie brak możliwości technicznych pozwalających na udostępnienie informacji w żądanej formie. Organ II instancji zgodził się z odwołującym, że okoliczność, iż informacja nie została utrwalona na nośniku elektronicznym, a tym samym nie jest na tym nośniku przechowywana, nie oznacza, że w tej formie nie może być ona udostępniona. Czym innym jest bowiem forma przechowywania informacji, a czym innym sposób i forma jej udostępnienia. Przechowywanie informacji utrwalonej w formie dokumentu sporządzonego na papierze nie oznacza, że nie może być ona udostępniona w innej dopuszczalnej przez prawo formie, o ile możliwości techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji nie stoją temu na przeszkodzie. Podkreślono, że tylko brak technicznych środków umożliwiających przeniesienie informacji na inny nośnik niż ten, na jakim jest ona utrwalona i przechowywana, może stanowić podstawę do zwolnienia się z obowiązku udzielenia jej we wskazanej we wniosku formie. To zaś oznacza, że tylko w takim przypadku organ zobowiązany jest do zastosowania trybu postępowania o jakim mowa w art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w konsekwencji wydania decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 16 tej ustawy (vide: wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 stycznia 2007 r. sygn. IVSAlGL 1357/06). Kolegium potwierdziło, że taka też wyjątkowa sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Zauważono, że organ I instancji wystąpił pismem z dnia 7 listopada 2011 r. do wnioskodawcy z powiadomieniem, wskazując, iż przedmiotowe informacje publiczne nie mogą zostać udostępnione we wnioskowanej formie tj. formie elektronicznej (format plików PDF). Jako uzasadnienie organ I instancji podał, iż urząd nie posiada możliwości skanowania dokumentów. Wskazał więc bezsprzecznie na przyczynę techniczną, dla której nie może udostępnić informacji w formie zawartej we wniosku. Tym samym Kolegium nie zgodziło się z odwołującym, jakoby organ I instancji odmówił udostępnienia żądanych informacji we wnioskowanej formie tylko z uwagi na to, że nie są one prowadzone przez ten organ w formie elektronicznej. Zauważono, że organ I instancji zaproponował inny od wnioskowanego sposób udostępnienia informacji w formie kserokopii wnioskowanych dokumentów lub poprzez ich przegląd w siedzibie organu. Wnioskodawca jednak podtrzymał swój dotychczasowy wniosek w zakresie formy udostępnienia informacji publicznej. Nie złożył tym samym wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanej w powiadomieniu. W tej sytuacji, w ocenie składu orzekającego Kolegium, organ I instancji zasadnie wydał decyzję o umorzeniu postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania, dotyczących naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, Kolegium wskazało na ich bezpodstawność. Wyjaśniono, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej kompleksowo reguluje zakres podmiotowy, przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę dostępu do informacji publicznej, odsyłając w art. 16 ust. 2 do Kodeksu postępowania administracyjnego jedynie w kwestii wydania decyzji.

Z tego powodu przepisy Kpa stosuje się jedynie od momentu wydania decyzji

o odmowie udostępnienia informacji bądź umorzenia postępowania o jej udostępnienie, a nie od chwili wpłynięcia wniosku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Stowarzyszenie A. wniosło o uchylenie decyzji organu II instancji w związku z naruszeniem art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 1 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez nieudostępnienie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem. W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, iż umorzenie postępowania było bezzasadne, gdyż regulacja art. 14 ust. 1 u.d.i.p. nakłada na podmioty udostępniające informacje publiczne obowiązek zastosowania sposobu i formy jej udzielenia zgodnie z żądaniem podmiotu zainteresowanego. Podkreślono, że unormowanie to stanowi realizację prawa do informacji publicznej, zgodnie z którą to podmiot uprawniony decyduje, jaki sposób uzyskania informacji publicznej jest dla niego najbardziej pożądany. Pozwala to także na uniknięcie sytuacji, w której dysponent informacji publicznej udzieli jej w formie uniemożliwiającej podmiotowi zainteresowanemu zapoznanie się z jej treścią (np. zapis informacji na dyskietce komputerowej w przypadku, gdy podmiot zainteresowany nie posiada komputera i nie potrafi się nim posługiwać). Strona skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że w przedmiotowej sprawie zaszła wyjątkowa sytuacja uzasadniająca umorzenie postępowania. Wskazano, że

w piśmie z dnia 7 listopada 2011 roku Burmistrz Gminy G. jako główną przyczynę niemożliwości udostępnienia informacji publicznej wskazał prowadzenie

i posiadanie żądanych informacji w formie papierowej, a nie elektronicznej. Przy czym odmówił również dostępu do informacji w formie kserokopii wskazując, że byłoby to zajęcie zbyt pracochłonne i wiązałoby się dla wnioskodawcy z koniecznością poniesienia opłaty dodatkowej. Natomiast w nawiasie został nadmieniony argument braku możliwości skanowania dokumentów. Zarzucono, że Burmistrz Gminy G. nie wyjaśnił natomiast bliżej na czym polega ów brak możliwości skanowania dokumentów. Nie wskazał wprost, że niemożność udostępnienia informacji publicznej związana jest z brakiem skanera bądź komputera. Zdaniem skarżącego organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej nie z powodu braku środków technicznych, ale konieczności podjęcia czynności związanej z realizacją wniosku. Natomiast taka przeszkoda nie jest związana z brakiem po stronie organu środków technicznych uniemożliwiających udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem. Podana przyczyna odnosi się raczej do czasochłonności czy trudności organizacyjnych co nie zwalnia podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji zgodnie z wnioskiem. Stwierdzono, że organ nie może zasłaniać się dezorganizacją pracy urzędu

i koniecznością przetworzenia dokumentu z wersji papierowej na elektroniczną, jako przesłanką odmówienia udostępnienia wnioskowanej informacji. Działanie takie jest niezgodne z art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz art. 134 § 1

w związku z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) sąd administracyjny kontroluje zaskarżony akt pod względem zgodności z prawem, nie zaś według kryteriów słuszności, nie będąc przy tym związanym zarzutami

i wnioskami skargi. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje jedynie wówczas, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżonej decyzji nie można przypisać tego rodzaju naruszeń prawa, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona.

W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzje organu I instancji w przedmiocie umorzenia postępowania o udzielenie informacji publicznej na zasadzie art. 14 ust. 2 u.d.i.p. W myśl tego przepisu postępowanie o udostępnienie informacji umarza się w następujących okolicznościach:

1. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub formie określonych we wniosku,

2. podmiot obowiązany powiadomi pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem, wskazując jednocześnie sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie,

3. w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku

o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu.

Przepis ten określa warunki, których łączne spełnienie uprawnia organ administracji publicznej do umorzenia postępowania z wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Tym samym rozstrzygnięciu podlega, czy w rozpatrywanym przypadku przesłanki umorzenia postępowania wystąpiły. Strona skarżąca starała się dowieść przed organem II instancji oraz przed Sądem, że nie zaistniał w niniejszej sprawie pierwszy ze wskazanych warunków. Zarzucano, że organ I instancji nie wykazał, iż nie ma możliwości sprostać wnioskowi, tj. przesłać wnioskowane dokumenty w formie elektronicznej w formacie plików PDF. Jednocześnie Stowarzyszenie nie kwestionowało faktu, że organ przechowuje wyszczególnione dokumenty tylko w formie papierowej, co wymagałoby niewątpliwie ich zeskanowania do formatu plików PDF, aby mogły zostać następnie przesłane drogą elektroniczną na wskazany adres. Organ I instancji podał zaś, że nie ma możliwości skanowania dokumentów. Takie stwierdzenie, wbrew wywodom strony skarżącej, wskazywało jednoznacznie, że Urząd Gminy nie dysponuje urządzeniem do skanowania dokumentów. Strona skarżąca nie dała wiary temu wyjaśnieniu, uznając je za niewystarczające, jednocześnie w żaden sposób nie podważając podanego faktu. W ocenie Sądu podana przez organ przyczyna braku możliwości skanowania dokumentów jest w wysokim stopniu prawdopodobna, uwzględniwszy, że skaner nie jest urządzeniem jeszcze powszechnie wykorzystywanym w pracy urzędniczej. Dlatego nie sposób odmawiać wiarygodności wyjaśnieniu organu I instancji, że nie miał możliwości technicznych sprostania wnioskowi, zwłaszcza, że nawet sama strona nie wskazuje, w jaki inny sposób organ miałby ja przekonać o braku możliwości skanowania dokumentów. W tej sytuacji Burmistrz G. prawidłowo zawiadomił wnioskodawcę, że może mu udostępnić żądane dokumenty do wglądu lub poprzez przesłanie ich kserokopii, a następnie wobec nieskorzystania przez stronę z tej formy dostępu do informacji, umorzył postępowanie w sprawie.

Sąd podziela stanowisko i argumenty przytoczone w zaskarżonej decyzji.

W szczególności zgodzić się trzeba ze stwierdzeniem, tak akcentowanym przez stronę skarżącą, że okoliczność, iż informacja nie została utrwalona na nośniku elektronicznym, a tym samym nie jest na tym nośniku przechowywana, nie oznacza, że w tej formie nie może być ona udostępniona. Czym innym jest bowiem forma przechowywania informacji, a czym innym sposób i forma jej udostępnienia. Przechowywanie informacji utrwalonej w formie dokumentu sporządzonego na papierze nie oznacza, że nie może być ona udostępniona w innej dopuszczalnej przez prawo formie, o ile możliwości techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji nie stoją temu na przeszkodzie. Jednak

w niniejszej sprawie taka techniczna przeszkoda zaistniała. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że podnoszony przez organ brak skanera, której to okoliczności strona skutecznie nie zanegowała, stanowił techniczną przeszkodę w uwzględnieniu wniosku. Fakt ten, jak wynika z przesłanego stronie pisma, stanowił bezpośrednią przeszkodę załatwienia wniosku, nie zaś okoliczność przechowywania dokumentów w formie papierowej i konieczność ich przetworzenia. Ponadto na podstawie przedłożonych Sądowi dokumentów trudno dopatrzyć się zasadności twierdzeń strony skarżącej, że przyczynę odmowy odnosić należy raczej do czasochłonności czy trudności organizacyjnych, co nie zwalniałoby niewątpliwie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji zgodnie z wnioskiem. Wbrew stanowisku Stowarzyszenia organ I instancji nie negował możliwości wykonania kserokopii dokumentów, a tylko wskazał, że wiąże się to z dodatkowymi czynnościami

i odpłatnością. Organ wprost podał, że jeżeli Stowarzyszenie jest zainteresowane udzieleniem informacji w formie kserokopii dokumentów, to ma to potwierdzić

w formie pisemnej. Wnioskodawca jednak w odpowiedzi podtrzymał swoje uprzednie żądanie. Nie znajduje więc uzasadnienia wniosek strony skarżącej , że organ nie chciał przetworzyć żądanych dokumentów.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności

z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić.