Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 3928/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek (spr.) Sędziowie NSA Paweł Miładowski Asesor sądowy Lilianna Drewniak-Żaba Protokolant sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2004r. sprawy ze skargi R.K., E.A. i P.K. s.c. A na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymiaru cła; o d d a l a s k a r g ę /-/ L. Drewniak-Żaba /-/ T.M. Geremek /-/ P. Miładowski


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] uznał zgłoszenie celne zawarte w JDA SAD Nr [...] z dnia [...] r. za nieprawidłowe w zakresie sposobu deklarowania, sprowadzonego przez spółkę cywilną "A" R.K., E.A. i P.K., towaru, stawki celnej i kwoty długu celnego, w związku z czym stosując do całego towaru (róż ciętych) jednolitą, korzystniejszą dla importera, stawkę celną autonomiczną, ustalił cło w łącznej wysokości 9.590,60 zł. tj. o 4.091,60 zł. więcej niż zadeklarowano.

Organ celny stwierdził, że sprowadzony przez w.w. spółkę z Holandii towar - róże cięte, został zadeklarowany jako dwa odrębne towary, w dwóch pozycjach JDA SAD i SAD-BIS, wg kryterium gatunku (I lub II). Do róż gatunek I strona zastosowała stawkę autonomiczną 0,08 EUR od sztuki, natomiast do róż gatunek II stawkę konwencyjną - 45% od wartości celnej towaru.

Mając na względzie fakt, że towar pochodzi z jednego kraju i klasyfikowany jest do jednego kodu PCN - 0603 kwiaty cięte, nie zawierającego podziału na gatunki kwiatów, rozróżniając kod PCN w zależności od okresu importu (od 1 czerwca do 31 października i od 1 listopada do 31 maja), zasadne było zastosowanie kodu 0603 10 10 9.

Ponadto organ celny powołał się na § 5 pkt 1 lit a i b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999r. w sprawie deklaracji skróconych, i zgłoszeń celnych (Dz.U. Nr 104, poz. 1193 ze zm.), zgodnie z którym brak podstaw by towar klasyfikowany do jednego kodu taryfy celnej zgłoszony był w dwóch odrębnych pozycjach dokumentu SAD, w tym przypadku ze względu na gatunek kwiatów.

Taryfa celna w przypadku kwiatów ciętych - róż przewiduje, że dla tego samego kodu PCN stawka konwencyjna jest stawką od valorem, natomiast stawka autonomiczna jest stawką specyficzną. O zastosowaniu właściwej stawki decyduje regulacja zawarta w części pierwszej Taryfy celnej w pkt 3 zezwalająca na wybór stawki, wg której kwota obliczonego cła jest niższa, jednakże przy uwzględnieniu albo łącznej wartości całego towaru, albo łącznej ilości lub masy towaru, bez uwzględnienia podziału na gatunki.

Kierując się powyższymi regulacjami organ celny przyjął dla sprowadzanych róż w łącznej ilości 29.750 sztuk stawkę autonomiczną 0,08 EUR wg kursu 3.9937zł. ustalając cło w kwocie 9.590,60 jako korzystniejsze dla strony.

W odwołaniu od tej decyzji wspólnicy spółki "A", kwestionują stanowisko organu celnego I instancji, co do uznania za nieprawidłowe odrębnego zgłoszenia w JDA SAD róż I gatunku i odrębnie róż II gatunku. Ich zdaniem jest ono niezgodne z przepisem § 5 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych, bowiem poszczególne sprowadzone towary są objęte więcej niż jedną stawką celną. Podobne stanowisko zawarł też w swej opinii z dnia 8 kwietnia 2001r. prof. dr hab. W. Cz. - kierownik katedry prawa cywilnego w Wyższej Szkole [...] w Warszawie.

Prezes Głównego Urzędu Ceł, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 27 września 2001r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko w niej zawarte.

W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy m.inn. wykazał, że z reguły 1 Ogólnych Reguł Interpretacyjnych Nomenklatury Scalonej wynika, że dla celów prawnych taryfikację ustala się zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów. Nadto zgodnie z art. 85 § 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagalne wg stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i wg stawek w dniu tym obowiązujących. Zarówno stan importowanego towaru jak i klasyfikacja taryfowa do kodu 0603 10 10 9 zastosowane w JDA SAD nie budzą wątpliwości w sprawie. Sporne natomiast jest zgłoszenie importowanych róż do dwóch różnych pozycji SAD.

Taryfa cena dla róż przewiduje dwa kody: 0603 10 10 1 (zgłoszonych od 1 czerwca do 31 października) i 0603 10 10 9 (zgłoszonych od 1 listopada do 31 maja). Spółka sprowadziła róże 18 kwietnia 2000r., wobec czego należało je zakwalifikować do kodu 0603 10 10 9, stosując korzystniejszą dla strony stawkę autonomiczną bądź konwencyjną do całego towaru. W myśl § 5 pkt. 1 lit. a i b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz.U. Nr 104, poz. 1193) towary klasyfikowane do jednego kodu PCN Taryfy celnej mogą być zgłoszone w oddzielnych pozycjach SAD, nie - jak uważa strona ze względu na gatunek - lecz ze względu na rożne pochodzenie towaru lub różną stawkę podatkową, co jednak w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Organy celne nie kwestionują załączonej do sprawy opinii lecz obowiązane są, zgodnie z art. 283 kodeksu celnego, do dokonania wymiaru i poboru należności celnych zgodnie z przepisami regulującymi obrót towaru z zagranicą. W związku z tym wspomniana opinia nie może stanowić podstawy do zastosowania dwóch rożnych stawek do sprowadzonych róż, w zależności od ich gatunku.

Decyzją tą wspólnicy Spółki cywilnej "A" zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie decyzji organów celnych obu instancji.

W uzasadnieniu skargi podnoszą argumenty przytoczone w odwołaniu.

Z kolei w piśmie procesowym z dnia 25 lutego 2004r. skarżący powołują się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2003r., sygn. akt V SA 1832/01 uchylający zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w sprawie uznania za nieprawidłowe zgłoszenia celnego sprowadzonych przez Spółkę "A" z Holandii kwiatów ciętych m.inn. róż w gatunku I i II, a także m.inn. podnoszą, że organy celne nie ustaliły prawidłowo stron postępowania, do których ich zdaniem winna być zaliczona Agencja Celna "B", zgłaszająca towar do odprawy celnej zgodnie z art.3 § 1 pkt. 23 i art. 209 § 3 Kodeksu celnego , jako dłużnik należności wynikających z długu celnego. Przymiot strony przysługujący agencji celnej potwierdza także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2000r. sygn. akt. III RN 155/99 oraz uchwała 7 sędziów NSA z dnia 24 czerwca 2002r. sygn. akt FPS 7/02 oraz 3 wyroki NSA - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie.

W kolejnym piśmie procesowym z dnia 12 marca 2004r. wspólnicy spółki podtrzymują swoje dotychczasowe stanowisko, podkreślając także naruszenie przez organy celne przepisu art. 209 § 3 Kodeksu celnego.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpatrując sprawę zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) zważył, co następuje:

Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest fakt sprowadzenia przez spółkę cywilną "A" z Holandii kwiatów ciętych - róż i zgłoszenie celne tego towaru przez "B" Agencję Celną - zgodnie z udzielonym jej pełnomocnictwem tj. przez przedstawiciela bezpośredniego w.w spółki, działającego w jej imieniu i na jej rzecz (art. 253 § 1 pkt.1 k.c.), w dwóch odrębnych pozycjach JDA SAD, w zależności od gatunku kwiatów i zastosowanie dla każdej z tych pozycji innej stawki celnej (raz autonomicznej, a raz konwencyjnej).

W myśl przepisu art. 13 § 1 Kodeksu celnego cła określone są na podstawie taryfy celnej lub innych środków taryfowych. Taryfa celna zaś obejmuje m.inn. nomenklaturę towarową i stawki celne, a także sposób, warunki i zakres ich stosowania.

Zgodnie z treścią Taryfy celnej - części A - Stawki celne pkt. 1, pkt. 2 lit. a i pkt.3 lit. b Spółka " A" mogła stosować do sprowadzonego towaru korzystniejszą dla siebie stawkę autonomiczną bądź konwencyjną. Wskazane postanowienia taryfy celnej odnoszą stawki celne do towaru. W tej sytuacji wyjaśnienia wymaga kwestia, co stanowiło towar w rozpoznawanej sprawie. Odpowiedź znaleźć należy w treści taryfy celnej pozycja 0603 - "kwiaty cięte i pąki kwiatów gatunków odpowiednich na bukiety lub do celów zdobniczych, świeże, suszone, barwione, bielone, impregnowane lub w inny sposób przygotowane." Kod - PCN 0603 10 10 dotyczy róż i przewiduje dla tychże kwiatów zróżnicowane stawki celne tak autonomiczne jak i konwencyjne, jedynie w zależności od okresu ich sprowadzenia. Tym samym towarem podlegającym cłu były kwiaty cięte - róże, bez względu na ich gatunek. W okresie, w którym skarżący sprowadzili kwiaty ( 18 kwietnia 2000r.) obowiązywała stawka autonomiczna - 0,08 EUR od sztuki (1 róży) oraz stawka konwencyjna 45% od wartości celnej sprowadzonego towaru - róż.

Sprowadzane róże będące towarem klasyfikowanym wg jednego kodu taryfy celnej, (objęte jedną stawką podatkową) i pochodzące z jednego kraju, zgodnie z § 5 pkt 1 a i b oraz w szczególności § 8, w kontekście § 9 ust. 1 pkt 2 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 104, poz. 1193) winny być ujęte w JDA SAD w jednej pozycji. Sprowadzone róże bowiem, jak to wyżej wspomniano, stanowiły jednorodny towar, bez względu na to, że występowały w I i II gatunku, i co się z tym wiąże, miały różną cenę zakupu. Taryfa celna nie przewiduje bowiem odrębnej pozycji dla róż I i II gatunku.

Powyższe stanowisko jednoznacznie wynika z treści § 8 omawianego rozporządzenia stanowiącego, że zgłoszenie celne należy dokonywać na odrębnych formularzach lub zestawach SAD w przypadku, gdy:

- towary będą objęte różnymi procedurami celnymi

- wartość zgłaszanych towarów jest określona w różnych walutach

- ceny towarów ustalone są na podstawie rożnych warunków dostaw.

Sytuacja taka jak wyżej opisana nie zachodziła w niniejszej sprawie.

W tym stanie rzeczy organy celne zasadnie uznały, że importer mógł zastosować korzystniejszą dla siebie stawkę celną autonomiczną lub konwencyjną, ale od całego sprowadzonego towaru tj. od 29.750 sztuk róż lub od ich łącznej wartości. Skoro jednak zadeklarowano róże w dwóch odrębnych pozycjach i w odniesieniu do każdej z nich zastosowano inną lecz zawsze korzystniejszą dla spółki stawkę, uzasadnione było uznanie dokonanego zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.

Ustosunkowując się do argumentów Spółki "A" zawartych w skardze i pismach procesowych stwierdzić należy, że § 5 pkt. 2 w.w. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 listopada 1999r. dotyczy zgłoszenia celnego towarów klasyfikowanych wg więcej niż jednego kodu celnego, a więc regulacja ta nie może mieć odniesienia do sprowadzanych róż klasyfikowanych wg jednego kodu PCN 0603 10 10 9.

Przedstawiona przez stronę skarżącą opinia prof. dr hab. W. Cz. zawiera prawidłowy wywód co do ogólnych zasad stosowania stawek celnych, jednakże sformułowane w jej końcowej części wnioski pozostają w sprzeczności z wcześniejszymi częściami opinii "Założenie wstępne" i "Problemy szczegółowe"

Analizując założenie wynikające z taryfy celnej, autor opinii stwierdza, że jedną stawką celną obejmuje się towary, które łącznie spełniają następujące wymogi:

są zakwalifikowane do tego samego kodu taryfy celnej

pochodzące z tego samego kraju

poddane są tej samej procedurze celnej

Sprowadzane kwiaty spełniały wszystkie te wymogi. Wobec zaistnienia tych przesłanek, wskazujących na konieczność objęcia sprowadzanych towarów jedną stawką celną , w tym konkretnym przypadku , mimo zastosowania w.w. zasady w odniesieniu do faktycznie dwóch towarów (róże I i II gatunek) konieczne, zdaniem prof. W Cz., okazało się uwzględnienie ich praktycznego zróżnicowania. Wniosek ten jako całkowicie oderwany od wcześniejszych wywodów i nie poparty żadną regulacją prawną, uznać należy za nieuzasadniony. Tym samym przedstawiona przez stronę skarżącą w.w. opinia nie może mieć żadnego wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji.

Skarżący powołali się także na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 09 lutego 2004r., uchylającym zaskarżone przez wspólników Spółki "A" decyzję Dyrektora Izby Celnej w podobnej jak niniejsza sprawie.

Sąd ten stwierdził w uzasadnieniu w.w. wyroku, że "klasyfikacja taryfowa jest niesporna. Rozbieżność dotyczy stosowania stawek celnych i związanego z tym sposobu zgłoszenia towaru do procedury celnej," i stanął na stanowisku, że ani Kodeks celny ani Taryfa celna nie zabraniają importerowi ujmować w odrębnych pozycjach zgłoszenia celnego towar rożnego gatunku i uznał, że zakazy tego rodzaju byłyby nieracjonalne.

Ponadto Sąd zarzucił organom celnym nietrafne powołanie się na § 5 zarządzenia Prezesa GUC z 23 września 1997r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych ( M.P. Nr 72, poz. 690).

Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska przedstawionego we wskazanym wyroku, co do nieracjonalności zastosowania jednolitej stawki celnej do dwóch gatunków róż w sytuacji, gdy taryfa celna przewiduje stawkę ceną dla tych kwiatów bez względu na ich gatunek. Zauważyć należy, że w rozpatrywanej sprawie organy celne powołały się na prawidłowo inny przepis regulujący zasady deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych, mianowicie na rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999r., obowiązujące od 1 stycznia 2000r.

Podniesiony przez stronę skarżącą w piśmie procesowym zarzut, co do ustalenia przez organy celne w sposób nieprawidłowy stron postępowania z tego względu, że towar zgłosiła do odprawy celnej Agencja Celna, a nie Spółka "A", w związku z czym Agencja ta winna być dłużnikiem należności wynikających z długu celnego, również uznać należy za nieuzasadniony.

Zgodnie bowiem z art. 3 pkt. 23 Kodeksu celnego zgłaszającym jest m.inn. osoba, w której imieniu dokonuje się zgłoszenia celnego. Agencja Celna "B", zgodnie z udzielonym jej przez wspólników spółki pełnomocnictwem , była jej przedstawicielem bezpośrednim, czyli w myśl przepisu art. 253 § 1 pkt. 1 Kodeksu celnego działała w imieniu i na rzecz innej osoby jaką była Spółka "A". Tym samym brak podstaw do uznania, że zgłaszającym była w.w Agencja skoro jako przedstawiciel bezpośredni dokonywała ona zgłoszenia w imieniu spółki i na jej rzecz, a nie we własnym imieniu jak to miałoby miejsce w przypadku przedstawicielstwa pośredniego (art. 253 § 1 pkt 2 k.c.). Przymiot "zgłaszającego" posiada więc jedynie Spółka "A". W niniejszej sprawie nie miało więc miejsca przedstawicielstwo pośrednie, o którym traktuje przepis art. 253 § 1 pkt. 2 Kodeksu celnego, wobec czego, zgodnie z art. 209 § 3 Kodeksu celnego, skoro dłużnikiem jest zgłaszający, a zgłaszającym była Spółka "A", stwierdzić należy, że organy celne prawidłowo skierowały swe decyzje do wspólników w.w. spółki.

Podobny pogląd wyraził też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 czerwca 2002r., sygn. akt III RN 89/01, stwierdzając, że w przypadku przedstawicielstwa bezpośredniego agencji celnej, zarówno zgłaszającym w znaczeniu prawnym jak i dłużnikiem, zgodnie z art. 209 § 3 kodeksu celnego - zdanie pierwsze, nie jest agencja celna lecz podmiot przez nią reprezentowany.

W rozpatrywanej sprawie wspólnicy spółki nieskutecznie powołują się też na stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w wyroku z dnia 6 kwietnia 2000r. sygn. akt III RN 155/99 (OSN Nr 3 z 2001r., poz.59), bowiem dotyczy ono innego stanu faktycznego i prawnego. (Prawo agencji celnej do żądania stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w trybie art. 157 § 2 i art. 61 § 3 kpa, jako strony w rozumieniu art. 28 kpa, pod rządami prawa celnego). Podobnej kwestii dotyczy także Uchwała 7 sędziów NSA z dnia 24 czerwca 2002r. sygn. akt FPS 7/02, w związku z czym wyrażony w niej pogląd nie odnosi się do kwestii stanowiących przedmiot rozpatrywanej sprawy.

Mając powyższe względy na uwadze uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.

/-/ L. Drewniak-Żaba /-/ T.M. Geremek /-/ P. Miładowski