Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1991/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi X w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania W. C., w miejsce której wstąpiła M. O. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].06.2012 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł, że nieruchomość położona w B. o powierzchni [...]ha, stanowiąca dawną własność M. G., zapisana w księdze wieczystej [...] Tom [...] karta [...] oraz nieruchomość położona w B. o powierzchni [...]ha, stanowiąca dawną współwłasność M. G. i Z. G., zapisana w księdze wieczystej [...] Tom [...] karta [...], nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekrety Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z dnia 1945 r., nr 3, poz. 13 ze zm.).

W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy:

W. C. wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji stwierdzającej, że majątek zapisany w księdze wieczystej KW "[...]" Sądu Rejonowego w S. nie podpada pod dekret z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W uzasadnieniu wskazała, że przedwojennym właścicielem majątku "[...]" o powierzchni [...]ha był M. G., natomiast przedwojennym właścicielem majątku "[...]" byli M. G. oraz jego żona Z. G. z domu [...] "jako współwłaściciele po połowie". Po wojnie oba majątku potraktowano jako jeden, co stało się podstawą do wpisania jako właściciela Skarbu Państwa na podstawie

art. 2 ust. 1 lit e) dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Skarżąca podkreśliła, że stanowisko takie nie odpowiada prawu, ponieważ żaden z tych majątków nie przekraczał norm obszarowych określonych w dekrecie, a zatem nie podlegał jego przepisom.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].07.2006 r., nr [...] orzekł, że nieruchomość ziemska (rolna) o powierzchni [...] ha położona w B., stanowiącą własność M. G., o oznaczeniu wieczysto-księgowym [...] Tom [...] karta [...] Sądu Rejonowego w S. i nieruchomość ziemska (rolna) o powierzchni [...] ha położona w B., stanowiąca współwłasność małż. M. i Z. G., o oznaczeniu wieczysto-księgowym [...] Tom [...] karta [...] Sądu Rejonowego w S. podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 pkt e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r.

o przeprowadzeniu reformy rolnej. W uzasadnieniu Wojewoda wyjaśnił, że zakwalifikował nieruchomość objętą księgą wieczystą [...] Tom [...] karta [...]

o powierzchni [...] ha jako przedmiot ustawowej wspólności majątkowej między małżonkami G. powstałej wskutek zawartego małżeństwa. W dalszej części stwierdził, że mając na uwadze treść art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej obydwie nieruchomości ziemskie, tj. pierwsza o powierzchni [...] ha

i druga o powierzchni [...]ha, których łączna powierzchnia wynosiła [...]ha przekraczały normę powierzchni określoną w tym przepisie i wobec tego podlegały

w całości przejęciu na własność Skarbu Państwa.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...].10.2007 r., nr [...] utrzymał w mocy w/w decyzję Wojewody [...] z dnia [...].07.2006 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 28.02.2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 76/08 uchylił w/w decyzję ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia [...].10.2007 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, bowiem uznał ustalenia organu, że majątek [...] Tom [...] karta [...] stanowił współwłasność majątkową małżeńską małżonków G. za nieuprawnione

i nie mające oparcia zarówno w przepisach, jak również w stanie faktycznym, skoro po pierwsze przepisy obowiązujące w dacie przejęcia majątku nie przewidywały takiej wspólności, a po drugie z dokumentów wynikało, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła współwłasność po jednej drugiej części. Wśród wskazań co do dalszego postępowania Sąd zlecił przeprowadzenie analizy możliwości zastosowania art. 2

ust. 1 pkt. e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej do przejęcia łącznie majątku stanowiącego odrębną własność jednego z małżonków i majątku, którego jest on współwłaścicielem w częściach ułamkowych z drugim małżonkiem.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].09.2008 r., nr [...] stwierdził, że nieruchomość ziemska o powierzchni [...] ha położona w B., stanowiąca własność M. G., zapisana w księdze wieczystej [...] Tom [...] karta [...] Sądu Rejonowego w S. oraz nieruchomość ziemska o powierzchni [...] ha położona w B., stanowiąca współwłasność małż. M. G. i Z. G., zapisana w księdze wieczystej [...] Tom [...] karta [...] podpadały łącznie pod przepis art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W uzasadnieniu stwierdzono, iż biorąc pod uwagę przysługujące wspólnie małż. M. i Z. G. prawo do nieruchomości ziemskiej oraz charakter współwłasności ułamkowej wyrażający się niepodzielnością prawa własności rzeczy wspólnej zasadne było łączne uznanie obu nieruchomości ziemskich stanowiących własność oraz współwłasność M. G. tj. o powierzchni [...]ha i [...]ha, o całkowitej powierzchni [...]ha za podpadające pod przepis art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...].12.2010 r., nr [...] uchylił w/w decyzję Wojewody [...] z dnia [...].09.2008 r. i umorzył postępowanie I instancji wskazując, iż w świetle postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 01.03.2010 r., sygn. akt P 107/08, w obecnym stanie prawnym brak jest przepisu, który uprawniałby organy administracyjne do orzekania

w przedmiocie podpadania nieruchomości pod działanie art. 2 ust 1 lit. e). dekretu PKWN.

Następnie działając w trybie autokontroli Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...].03.2011 r., nr [...] uchylił w całości swoją w/w decyzję z dnia [...].12.2010 r. oraz uchylił w całości w/w decyzję Wojewody [...] z dnia [...].09.2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Argumentacją dla takiego rozstrzygnięcia była uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10.01.2011 r., sygn. I OPS 3/10,w której uznano że § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r.

o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945., nr 10, poz. 51 ze zm.) może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa

w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Ponadto uznano, że Wojewoda Pomorski nie zastosował się do zapadłego w sprawie w/w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28.02.2008 r.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].06.2012 r., nr [...] stwierdził, że nieruchomości zapisane w księgach wieczystych [...] Tom [...] karta [...] i [...] Tom [...] karta [...] Sądu Rejonowego w S. podpadały pod przepis art. 2 ust. 1 pkt e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944

o przeprowadzeniu reformy rolnej. W uzasadnieniu stwierdzono, że w świetle przepisów niemieckiego kodeksu cywilnego przysługujące M. G. uprawnienia właścicielskie obejmowały nieruchomości o łącznej powierzchni [...] ha, dlatego

z tego względu zasadne było uznanie obu nieruchomości łącznie, jako nierozdzielnych, a więc za podlegające przejęciu na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 pkt e) dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, z uwagi na przekroczenie normy obszarowej określonej w tym przepisie.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją dnia [...].09.2013 r., nr [...] uchylił w całości w/w decyzję wojewody [...] z dnia [...].06.2012 r.

i stwierdził, że nieruchomość położona w B. o powierzchni [...] ha, stanowiącą dawną własność M. G., zapisana w księdze wieczystej [...] Tom [...] karta [...], nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 18.12.2013 r. , sygn. akt I SA/Wa 2732/13 stwierdził nieważność w/w decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...].09.2013 r., ponieważ w przedmiotowej sprawie doszło do wydania decyzji w stosunku do W. C., która zmarła w dniu [...].08.2012 r.

Jak wynika z treści postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...].08.2014 r., sygn. akt [...] spadek po W. C. nabyła

w całości córka M. O.

Rozpoznając ponownie sprawę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podniósł, że zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944. O przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., nr 3, poz. 13 ze zm.), zwanego dalej dekretem, na cele reformy rolnej przeznaczone zostały nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeśli ich rozmiar łączny przekracza 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni.

W dalszej części art. 2 ust 1 dekretu wskazano m.in. że nieruchomości ziemskie wymienione w punkcie e) przeszły bezzwłocznie bez żadnego wynagrodzenia w całości na własność Skarbu Państwa.

Zdaniem organu analiza treści art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu prowadzi do wniosku, że zastosowanie przez prawodawcę spójnika rozłącznego "albo" świadczy o tym, że konstrukcja przepisu została oparta na alternatywie rozłącznej, dlatego w myśl wykładni literalnej tego przepisu dopuszcza on możliwość łączenia powierzchni różnych nieruchomości, ale tylko tych o takim samym jednolitym statusie właścicielskim tj. będących przedmiotem własność tych samych podmiotów. Nie jest natomiast zdaniem organu dopuszczalne na gruncie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu sumowanie powierzchni nieruchomości o różnym statusie właścicielskim np. nieruchomości będącej własności jednego podmiotu wraz z nieruchomością będącą współwłasnością. Wynika to z faktu, iż- w treści art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu wyraźnie rozdzielono spójnikiem "albo" własność od współwłasności.

Starostwo Powiatowe w Starogardzie [...] w piśmie z dnia [...].07.2013 r., nr [...] poinformowało, że zgodnie z katastrem gruntowym obrębu [...] w artykule [...], oznaczenie księgi wieczystej [...], zapisane były parcele o łącznej powierzchni [...]ha, stanowiące od 1886 r. własność M. G. Natomiast zgodnie z katastrem gruntowym obrębu [...]

w artykule [...], oznaczenie księgi wieczystej [...] karta [...], zapisane były parcele o łącznej powierzchni [...] ha, stanowiące od 1933 r. własność M. i Z.G.

Tym samym w świetle przedstawionej powyżej wykładni art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, przy badaniu podpadania pod ten przepis, nie jest dopuszczalne zdaniem organu sumowanie powierzchni przedmiotowych nieruchomości, skoro jedna z nich stanowiła własność, a druga współwłasność.

W związku z powyższym żadna z nieruchomości (tj. ani zapisana w księdze wieczystej [...] Tom [...] karta [...] o powierzchni [...]ha, ani zapisana

w księdze wieczystej [...] Tom [...] karta [...] o powierzchni [...]ha) objętych żądaniem udokumentowanej spadkobierczyni M. G. i Z. G.- W. C., w miejsce której wstąpiła M. O. nie spełniała normy obszarowej zawartej w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu przewidzianej dla województwa [...], na terenie którego zlokalizowane były te nieruchomości tj. 100 ha powierzchni ogólnej.

Jednocześnie organ wyjaśnił, że skoro przedmiotowe nieruchomości nie spełniały wymaganej normy obszarowej, to nie jest zasadne badanie ich charakteru.

Na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2015 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Agencja Nieruchomości Rolnych w W. Oddział Terenowy w G. z siedzibą w P. zarzucając jej:

1. Naruszenie zasady słuszności oraz zasady prawdy obiektywnej w postaci naruszenia przepisu art. 7 KPA oraz przepisów art. 77§1, art. 80 oraz art. 107§3, poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz nieprzestrzeganie wymogów uzasadnienia decyzji- faktycznego i prawnego.

2. Zastosowanie w niniejszej sprawie niedopuszczalnej, rozszerzającej wykładni przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, poprzez stwierdzenie, że reformie rolnej podlegały jedynie grunty o jednolitym stanie prawnym nieruchomości bez względu na ich związek funkcjonalny i gospodarczy

i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie co do istoty sprawy, bądź uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu podniesiono między innymi, że:

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, podejmując decyzję o niepodpadaniu pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o reformie rolnej nieruchomości położonej

w B. oparł się jedynie na literalnym brzmieniu powołanego przepisu.

W uzasadnieniu decyzji podniósł, że "analiza treści art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu prowadzi do wniosku, że zastosowanie przez prawodawcę spójnika rozłącznego "albo" świadczy o tym, że konstrukcja przepisu została oparta na alternatywie rozłącznej, dlatego w myśl wykładni literalnej tego przepisu dopuszcza ona możliwość łączenia powierzchni różnych nieruchomości, ale tylko tych o takim samym jednolitym statusie właścicielskim tj. będących przedmiotem własności tych samych podmiotów". Dalej organ wskazuje na wyraźne rozdzielenie spójnikiem "albo" własności od współwłasności.

Tymczasem dekret o przeprowadzeniu reformy rolnej wszedł w życie 13 września 1944 r. W tym czasie powszechnym słownikiem języka polskiego była m.in. ośmiotomowa publikacja Jana Karłowicza, Adama Kryńskiego i Władysława Niedźwiedzkiego, tzw. "słownik warszawski" (Słownik języka polskiego,

red. J. Karłowicz, A. A. Kryński, W. Niedźwiedzki, t. I-VIII, Warszawa 1900-1927).

W słowniku znaczenie spójnika "albo" wyjaśnione zostało jako: "1. jeżeli nie- to:

A. wszystko A. nie 2. bądź- bądź, o tyle ile, czyto- czyto, jużto- jużto, to-to, jak- jak również, częścią-częścią: Ludzie grzeszą A. myślą, A. mową A. uczynkiem. Oblężenie to tysiąc pięknych czynów A. w obronie, A. w dobywaniu, tam dokazanych, pamiętnym uczyniło..." (gdzie "A." zgodnie ze spisem skróceń Słownika oznacza "albo"). Etymologię spójnika "albo" doskonale rozwija "Słownik Staropolski. Tom I Zeszyt 1.A-Ażeć" (kom. red.: Kazimierz Nitsch- przew., Zenon Klemensiewicz, Jan Safarewicz, red. nacz. Stanisław Urbańczyk, Warszawa 1953, wyd. Polska Akademia Nauk), w którym rozróżniono trzy znaczenia tego spójnika, m.in.: "pozornie alternatywa, w rzeczywistości związek łączny ‘i, a, zarówno jak, et, vel’..." zdaniem skarżącej zbyt daleko idące jest więc odczytywanie intencji prawodawcy poprzez wykładnię literalną spójnika "albo"

w znaczeniu teraźniejszym, jako spójnika rozłącznego, z pominięciem jego historycznego znaczenia i dalsza interpretacja na tej kanwie całego przepisu.

W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 9 września 2008 r. sygn. akt III CZP 31/08 (OSNC 2009/3/36) Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że jedną z najważniejszych reguł dla wykładni językowej jest dyrektywa języka potocznego, zgodnie z którą normie należy przypisać takie znaczenie spójników "albo" i "lub" jest tożsame i może wyrażać zarówno wymienność jak i wzajemne wyłączenie się zdań równorzędnych lub części zdań a ustawodawca, formułując przepisy, niejednokrotnie używa zamiennie spójników "albo" i "lub". Dalej sędzia Sądu Najwyższego w zdaniu odrębnym do powołanej uchwały wyjaśnia, że: "w mowie potocznej oraz języku prawnym i prawniczym do wyrażenia alternatywy rozłącznej i nierozłącznej często używa się słów "albo" i "lub", nie czyniąc różnicy między nimi – wbrew formułowanym w nauce postulatom, aby "albo" oznaczało alternatywę rozłączną, a "lub" alternatywę nierozłączną- tj. posługując się nimi zamiennie". Potwierdza to stanowisko skarżącej, że brak jest podstaw do stwierdzenia ze prawodawca użył spójnika "albo" w celu wykluczenia zastosowania przepisu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu do nieruchomości o niejednolitym statusie prawnym.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podejmując decyzję o niepodpadaniu pod działanie dekretu o reformie rolnej nieruchomości położonej w B. oparł ją jedynie o własną wykładnię literalną przepisu nie badając charakteru tych nieruchomości i ich związku funkcjonalnego. Podkreślił, że przepis art. 2 ust. 2 dekretu P.K.W.N. jasno precyzował, że jedynie "rodzina podzielona co do praw majątkowych prawnie i fizycznie przed dniem 1 września 1939 r. nie będzie uważana za jednostkę w rozumieniu części 1 p. e niniejszego artykuł". Musiałby więc nastąpić zarówno prawny jak i fizyczny podział majątku. Rozpatrywany zaś majątek ziemski B. stanowił zdaniem skarżącej jedną całość. Nie ulega wątpliwości, że M. G. jak i jego małżonka Z. G. władali tytułem własności do nieruchomości, której "rozmiar łączny" w myśl przepisu art. 2 ust. 1 pkt przekraczał 100 ha. Stwierdzenie więc niedopuszczalności połączenia tych nieruchomości jest zbyt daleko idące.

Zdaniem skarżącej w zaskarżonej decyzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi dokonał abstrakcyjnej subsumcji stanu faktycznego z dat przejęcia przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o przepisy dekretu o reformie rolnej- nie analizując szczegółowo fundamentalnej wątpliwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jaką była konieczność zgromadzenia materiału dowodowego, z którego wynikałoby bezspornie jakim rodzajem współwłasności objęty był majątek w B. w dacie wejścia w życie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej (tj. 13 września 1944 r.) w obszerniejszym zakresie. W ocenie skarżącej w zebranym w przedmiotowym postępowaniu materiale dowodowym nie znajduje się na tyle spójny, całościowy, wyczerpujący dowód, który pozwoliłby organowi władczo rozstrzygnąć sporna kwestię w oparciu o dokument już znajdujący się w aktach i był on wystarczającym dowodem rodzaju współwłasności tegoż majątku. Agencja Nieruchomości Rolnych w W. Oddział Terenowy w G. podniosła, że samo przeniesienie akcentu z normy obszarowej na literalną interpretację brzmienia przepisu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN, bez wyjaśnienia charakteru owego majątku wspólnego małżonków i konsekwencji prawnych jego pozostawania we współwłasności nie może stanowić samoistnej podstawy do orzekania o podpadaniu bądź nie podpadaniu przedmiotowego majątku pod przepis dekretu.

Zdaniem skarżącej doszło do naruszenia podstawowych zasad postępowania. Nie podjęto wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśniania sprawy

z uwzględnieniem słusznego interesu strony, dokonano niewłaściwej interpretacji przepisów, nie zebrano i nie rozpatrzono w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dodając, że nawet gdyby- wbrew zasadom logiki prawniczej oraz postulatom formułowanym w nauce-przyjąć, że użycie funktora "albo" nie wskazuje jednoznacznie na alternatywę rozłączną, a w konsekwencji tego dopuszczalne jest w oparciu o art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu sumowanie powierzchni o rożnym statusie właścicielskim, to właśnie taka wykładania byłaby niedopuszczalna, jako wyjaśniająca przepis nacjonalizacyjny wprowadzający rewolucyjne ograniczenie prawa własności jeszcze głębiej w kierunku ograniczenia tego prawa. Z treści art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu wynika bowiem, że na jego podstawie odjęto prawo własności nieruchomości zidentyfikowanych przez ich właściciela/ współwłaściciela, dlatego ewentualna kumulacja różnych nieruchomości byłaby w świetle tego przepisu dopuszczalna tylko przy całkowitej zbieżności struktury właścicielskiej nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., 1647) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że

w postępowaniu sądowym badana jest wyłącznie prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Dokonując kontroli w takim zakresie, stosowanie do art. 134§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późń. zm.) zwanej p.p.s.a., Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów. Rozstrzyga jednak tylko w granicach danej sprawy co oznacza, że nie może oceniać innej sprawy administracyjnej niż ta, której dotyczyło postępowania administracyjne i w której wniesiono skargę.

Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2015 r. uchylająca decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2012 r.

i orzekająca, że nieruchomość położona w B. o powierzchni [...] ha stanowiąca własność M. G. i nieruchomość położona w B.

o powierzchni [...] ha stanowiąca współwłasność M. G. i Z.G. nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944

o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., Nr 3, poz. 13 ze zm.)

Sąd zwraca uwagę, że działania organów podejmowane w przedmiotowej sprawie były już dwukrotnie przedmiotem oceny sądowej. Najpierw wyrokiem z dna 28 lutego 2008 r. WSA w Warszawie (sygn. akt IV SA/Wa 76/08) uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2007 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2006 r. uznając, że ustalenia obu organów, że majątek Barłożno stanowił współwłasność majątkową małżonków G. za nieuprawnione i nie uznające oparcia zarówno w przepisach jak i stanie faktycznym, skoro przepisy obowiązujące w dacie przejęcia tego majątku nie przewidywały takiej wspólności, a z dokumentów wynikało, że tylko część majątku o powierzchni [...] ha stanowiła współwłasność po ½ części. Sąd zalecił ponowne przeprowadzenie analizy możliwości zastosowania w tym przypadku art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN

o reformie rolnej do przejęcia łącznie majątku stanowiącego w części odrębną własność jednego z małżonków ([...]ha – M. G.) i majątku którego jest on współwłaścicielem w częściach ułamkowych z drugim małżonkiem.

Drugi raz orzekając w tej sprawie WSA w Warszawie w wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r. (sygn. akt SA/Wa 2732/13) stwierdził nieważność decyzji organu odwoławczego z dnia [...] września 2013 r. ze względów wyłącznie formalnych, ponieważ wydano tę decyzję w stosunku do W. C., która zmarła [...] sierpnia 2012 r.

Zatem dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd związany jest powyższymi wyrokami na podstawie art. 170 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, orzeczenie prawomocne wiąże bowiem zarówno strony, jak i sąd, który je wydał, a także inne sądy i inne organy państwowe oraz w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Istota takiej mocy wiążącej orzeczenia w odniesieniu do sądów wyraża się w tym, ze muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Inaczej zagrożone byłoby ratio legis art. 170 p.p.s.a., polegające na zagwarantowaniu spójności i logiki działania organów państwa oraz na zapobieżeniu współistnieniu w obrocie prawnym orzeczeń nie do pogodzenia

w całym systemie sprawowania władzy.

Zdaniem Sądu, organ ponownie rozpoznając sprawę dostosował się do wytycznych wyrażonych w powyższych wyrokach sądowych i ustalił, że zgodnie

z katastrem gruntowym obrębu B. w artykule matrykuły [...], księgi wieczystej B. karta [...] zapisane były parcele o łącznej powierzchni [...] ha stanowiące własność M. G., natomiast zgodnie z katastrem gruntowym obrębu B.

w artykule matrykuły [...], księgi wieczystej B. karta [...], zapisane były parcele

o łącznej powierzchni [...] ha stanowiące własność M. i Z. G.

Sąd podziela w pełni stanowisko organu, że zgodnie z literalną wykładnią treści art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN o reformie rolnej nie jest dopuszczalne sumowanie powierzchni nieruchomości o różnym statusie właścicielskim, tj. nieruchomości będącej własnością jednego podmiotu wraz z nieruchomością będącą współwłasnością jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie.

W związku z powyższym należy zgodzić się z organem, że żadna z przejętych nieruchomości nie spełniała normy obszarowej przewidzianej dla województwa [...], tj. 100 ha powierzchni ogólnej.

Organ zdaniem Sądu rozpoznając przedmiotową sprawę wbrew zarzutom skargi nie naruszył art. 7, art. 77§1, art. 80 oraz art. 107§3 KPA ponieważ zebrał i rozpatrzył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy, dokonał analizy art. 2 ust. 2 dekretu

o reformie rolnej, a swoją decyzję w sposób właściwy uzasadnił. Dlatego tez zarzuty skargi dotyczące powyższych kwestii Sąd uznał za niezasadne. Sąd nie podzielił także zarzutu Skargi, że w okolicznościach tej sprawy organ powinien badać związek funkcjonalny i gospodarczy obu nieruchomości wchodzących w skład majątku Barłożno.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.