Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 753/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2007-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 42 poz 371
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Asystent sędziego Anna Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi W. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1) oddala skargę, 2) przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na rzecz [...] Z. P. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, która to kwota obejmuje także należny podatek od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną z upoważnienia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa i art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich W. L..

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że uprawnienia kombatanckie W. L. uzyskał z mocy orzeczenia Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w S. z dnia [...]. /zaświadczenie nr [...]/ z tytułu "utrwalania władzy ludowej" w okresie od 9 sierpnia 1947 r. do 31 grudnia 1947 r. W wyniku wszczętego postępowania weryfikacyjnego decyzją Kierownika Urzędu z [...] utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...]. pozbawiono stronę uprawnień kombatanckich. Następnie wyrokiem z dnia 9 grudnia 2002 r. sygn. akt II SA/Lu 1013/01 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie uchylił decyzję Kierownika Urzędu z dnia [...] r. zalecając organowi zbadanie, czy do zainteresowanego ma zastosowanie przepis art. 4 ust.1 pkt 4 ustawy o kombatantach (...). Wykonując zalecenia Sądu Kierownik Urzędu wezwał zainteresowanego do przedstawienia decyzji Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej potwierdzającej fakt jego osadzenia w areszcie bez wyroku za działalność związaną z walką o suwerenność i niepodległość RP.

Decyzją z dnia [...]. Nr [...] utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] . Nr [...] Prezes Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu odmówił potwierdzenia, iż zainteresowany przebywał w areszcie w L. od 15 sierpnia 1948 r. do 19 sierpnia 1948 r. oraz w więzieniu w B. w październiku 1948 r. za działalność polityczną i religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość Polski. W uzasadnieniu w/w decyzji wskazano, iż zainteresowany nie prowadził działalności politycznej ani religijnej, związanej z walką o suwerenność i niepodległość, która byłaby przyczyną aresztowania.

Wobec powyższego Kierownik Urzędu nie miał podstaw do przyznania stronie uprawnień kombatanckich w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach.

W ocenie organu nie budzi wątpliwości, że skarżący uprawnienia kombatanckie uzyskał wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach Milicji Obywatelskiej, co potwierdzają obiektywne dowody z dokumentów w postaci akt ZBOWiD Zarząd Wojewódzki w S., w tym zaświadczenie z Komendy Wojewódzkiej MO w L. z dnia 15 kwietnia 1976 r.

Ponadto w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające pozbawienie kombatanta uprawnień kombatanckich, jako że wykonywanie obowiązków funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej nie mieści się w żadnym z tytułów, z którymi ustawa wiąże możliwość ich zachowania. Tego rodzaju działalność nie została przez ustawodawcę zaliczona do tytułów uzasadniających zachowanie przyznanych wcześniej uprawnień kombatanckich.

Organ również stwierdził, że skarżący w żaden sposób nie wykazał, aby spełniał przesłanki przewidziane w treści przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 zd. 2 omawianej ustawy warunkujące zachowanie dotychczasowych uprawnień kombatanckich. Takimi okolicznościami są: uczestnictwo w Wojnie Domowej w H.w latach 1936-1939, uzyskanie uprawnień z mocy obecnie obowiązującej ustawy oraz pełnienie z poboru służby wojskowej w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ostateczną decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych W. L. podniósł. iż decyzja z dnia [...]. jest niezgodna z prawem, gdyż w jego ocenie organ winien wstrzymać się z wydaniem zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia przez WSA w Warszawie jego skargi na decyzję Prezesa IPN nr [...] z dnia [...]. Do skargi dołączy również odpis skargi na w/w decyzję Prezesa IPN w której zawarł polemikę z trafnością zawartych w niej ocen.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko wraz z argumentacją zawartą w zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił ponadto w odpowiedzi na twierdzenia skarżącego, odnośnie jego przebywania w areszcie w L. oraz w więzieniu w B, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy kombatantach (...) przepisy ustawy stosuje się także do osób, które przebywały w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944-1956, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne albo w latach 1944 - 1956 bez wyroku - za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość.

Stosownie do art. 8 ust. 2 pkt 2 lit. a w/w ustawy organem właściwym do potwierdzenia okoliczności o których mowa w powołanym wyżej przepisie jest Prezes Instytutu Pamięci Narodowej.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] r., która posiada walor ostatecznej w administracyjnym toku instancji, Prezes Instytutu Pamięci Narodowej utrzymał w mocy własną I instancyjną decyzję o odmowie potwierdzenia okoliczności o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy w związku z czym nie było podstaw do odmowy pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich..

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej. Jest to kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Jest to jedyne kryterium sądowej kontroli, jakiej poddane zostały rozstrzygnięcia organów administracji na skutek wniesionej skargi.

W ocenie Sądu organ administracji rozpoznając przedmiotowa sprawę wydał prawidłową decyzję pozostającą w zgodzie zarówno z przepisami postępowania administracyjnego, jak i prawa materialnego, a zatem skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.

Stosownie do treści art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie "ustawą", pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2, art. 4 ustawy. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w H. w latach 1936-1939, lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę w Wojsku Polskim w okresie od dnia 10 maja 1945 r. do dnia 30 czerwca 1947 r.

Treść powołanego przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy nie pozostawia wątpliwości co do tego, że osoby, które posiadały potwierdzony jeden tytuł do uprawnień w postaci "utrwalania władzy ludowej", uprawnień tych zostają pozbawione w sposób obligatoryjny z pewnymi jednak unormowanymi w tym przepisie wyjątkami obejmującymi w szczególności te osoby, które uprawnienia te zachowały z tytułów określonych w art. 4 ustawy".

Skarżący w toku całego postępowania twierdził, iż przebywał w areszcie w L. w dniach od 15 sierpnia 1948 r. do 19 sierpnia 1948 r. oraz w więzieniu w B. w październiku 1948 r. za działalność polityczną i religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość Polski, co wypełnia treść art. 4 ustawy, w związku z czym art. 25 ustawy nie może mieć do niego zastosowania.

Wprawdzie twierdzeń tych nie dokumentuje, ale w tej sytuacji rzeczą organu orzekającego (zgodnie z zaleceniem NSA) było wezwać stronę do wskazania na tę okoliczność dowodów, a także podjąć wszelkie możliwe czynności dowodowe we własnym zakresie.

W ocenie Sądu okoliczność dwukrotnego osadzenia w więzieniu skarżącego związana w jego ocenie z działalnością polityczną i religijną prowadzoną w imię walki o suwerenność i niepodległość Polski została wyczerpująco i należycie wyjaśniona.

Należy wskazać, że organ rozstrzygający nie ma uprawnień do weryfikacji i potwierdzania okoliczności, na które powołuje się skarżący, gdyż jedynie Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu potwierdza okoliczność, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy. W takiej sytuacji Urząd ds. Kombatantów zobowiązany jest wydać rozstrzygnięcie w oparciu o zajęte przez IPN stanowisko w przedmiocie potwierdzenia okoliczności na które powołuje się strona.

Jak wskazał organ Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu decyzją z dnia [...]. utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...]. odmówił potwierdzenia, że skarżący przebywał w areszcie w L. oraz w więzieniu w B. za działalność polityczną lub religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość Polski. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 grudnia 2006 r. (sygn. akt V SA/Wa 1553/06) skargę W. L. na powyższą decyzję Prezesa IPN oddalił.

Ponadto, jak wynika ze złożonych przez pełnomocnika Urzędu ds. Kombatantów dokumentów wyrok ten nie jest prawomocny, jednakże w ocenie Sądu fakt ten nie mógł stanowić przeszkody w rozpoznaniu przedmiotowej skargi. Sąd kierując się względami celowościowymi postępowania nie znalazł dostatecznych podstaw do zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie skargi na decyzję Prezesa IPN- u w oparciu o przepis art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Decyzja ta posiada walor decyzji ostatecznej i mogła stanowić podstawę rozstrzygnięcia sprawy niniejszej przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

Należy wskazać, iż w razie ewentualnej zmiany lub uchylenia decyzji Prezesa IPN w tym zakresie strona będzie mogła wnieść o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 8 kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto Sąd w niniejszej sprawie nie może odnieść się do okoliczności podnoszonych przez skarżącego zarówno w skardze jak i w późniejszych pismach odnośnie jego zarzutów pod adresem decyzji wydanej przez Prezesa IPN-u, gdyż jest ona przedmiotem odrębnego postępowania przeprowadzonego przez inny organ administracji publicznej i weryfikowanego przez inny właściwy sąd administracyjny.

Podsumowując, należy powtórzyć, iż jest poza sporem, że W. L. uprawnienia kombatanckie uzyskał na podstawie dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 zdanie pierwsze ustawy stanowiło to podstawę pozbawienia go uprawnień kombatanckich. Nie zachodziły przy tym przesłanki wskazane w zdaniu drugim powołanego przepisu umożliwiające zachowanie tych uprawnień.

W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, gdyż zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Wydając zaskarżoną decyzję, Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie przepisów prawa, prawidłowo ustalił stan faktyczny w oparciu o zebrany materiał dowodowy, a wnioski, które wyprowadził z zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie stanowią naruszenia prawa.

Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.