Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 2047/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: *Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Sędziowie: NSA Andrzej Wawrzyniak, WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Anna Rudzińska, po rozpoznaniu w dniu 29 września 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi W. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 oraz art. 129 kpa i art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm./, po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek W. S. utrzymano w mocy decyzję własną z dn. [...]r. Nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBoWiD z tyt. utrwalania władzy ludowej w okresie [...]-[...]r.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że W. S. wystąpił do Kierownika Urzędu z wnioskiem z dnia [...]r. o ponowne rozpatrzenie sprawy dot. pozbawienia uprawnień kombatanckich. Decyzję uznał za niesłuszną i krzywdzącą. Podał, że w roku [...] po powrocie z robót przymusowych z Niemiec do kraju osiedlił się z żoną A. na stałe w G. W WKU poinformowano go, że zostanie powołany do wojska, ponieważ był w wieku poborowym. Będąc w sytuacji przymusowej ze względu na ciężarną żonę wstąpił do organów bezpieczeństwa by uniknąć 2-letniej służby wojskowej.

Jako pracownik UB nie popełnił żadnego przestępstwa. Nie brał udziału w zwalczaniu polskiego podziemia, jak również w represjonowaniu osób działających na rzecz suwerenności Rzeczypospolitej Polskiej, co mu się zarzuca. Jego zajęciem było ewidencjonowanie i daktyloskopia osób zatrzymanych przez UB. Praca ta nikomu nie zaszkodziła i uważa, że zaświadczenie wystawione przez Wojewódzką Komendę MO w O. nie pokrywa się ze stanem faktycznym. Takie zaświadczenia urzędy wystawiały na ogół szablonowo, niezależnie od tego, kto gdzie pracował i na jakim stanowisku. Mógł je otrzymać każdy, nawet sprzątaczka czy wartownik, wystarczyło że był pracownikiem Urzędu.

Rozpatrując sprawę ponownie Kierownik Urzędu ustalił, że decyzją ZBoWiD W. S. otrzymał uprawnienia kombatanckie z tytułu i w podanym okresie na podstawie dołączonego do deklaracji ZBoWiD odpisu zaświadczenia Kom. MO woj. O. z dnia [...]r. stwierdzającego, że jako funkcjonariusz służby bezpieczeństwa brał udział w latach [...]-[...] w walce z bandami i reakcyjnym podziemiem. Prowadząc postępowanie wyjaśniające Urząd otrzymał pismo KWP B. z dn. [...]r. informujące, że był on od dnia [...]r. zatrudniony w PUBP Ł., PUBP G. w charakterze referenta gminnego, oficera śledczego do dnia [...]r.

W powyższego wynika, że zainteresowany był zatrudniony w aparacie bezpieczeństwa publicznego w strukturach UB.

Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a cyt. ustawy osoby, które były zatrudnione, pełniły służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego w strukturze UB pozbawia się uprawnień kombatanckich z wszelkich tytułów, natomiast w myśl art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a w/w ustawy osobom takim nie przysługują uprawnienia kombatanckie z żadnego tytułu.

W myśl art. 21 ust. 3 ustawy nie stosuje się przepisu art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a wobec osób które przedłożą dowody, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy.

Ponieważ W. S. nie dołączył dowodów o których mowa w art. 21 ust. 3 ustawy, Kierownik Urzędu nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji własnej z dnia [...]r. i postanowił jak w sentencji niniejszej decyzji.

W skardze na tę decyzję do sądu administracyjnego W. S. uznał ją za niesprawiedliwą i niesłuszną. Podniósł, że nie zawiera ona żadnych konkretnych zarzutów w stosunku do jego osoby, jedynie to, że był pracownikiem Służby Bezpieczeństwa. Pracował na stanowisku administracyjnym. Nie popełnił żadnego przestępstwa, nie zwalczał polskiego podziemia ani też nie represjonował jakichkolwiek osób fizycznych i nie postępował wbrew prawu. W miesiącu [...] roku po śmierci gen. Ś., rozkazem Komendanta Szkoły Oficerskiej w L., której był absolwentem, został wysłany wraz z innymi kolegami na tereny B. w celu brania udziału w akcjach przeciwko bandom UPA. Otrzymał przydział do [...] pułku piechoty, którego dowódcą był płk. J. G. Pułk był rozlokowany na terenie powiatu Lesko i na tym terenie oraz terenach sąsiednich jak S. i P. prowadził akcje przeciwko bandom UPA. W [...] roku, podczas jednej z takich akcji, działając w grupie operacyjnej odniósł niegroźną ranę lewej nogi. Na tej podstawie został przeniesiony do kopalni w gminie R. /powiat L./ do dyspozycji Komendanta Ochrony Kopalni Ropy Naftowej. Do jego zadań należało ustalanie i rozpracowywanie siatek cywilnych UPA, które prowadziły działalność dywersyjną i sabotażową na terenie kopalni. Funkcję tę pełnił do [...] r. tj. do zakończenia akcji "[...]". Za powyższą działalność został odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi przez kancelarię Prezydenta. Obecnie jest starym, schorowanym człowiekiem.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powtarzając swoją wcześniejszą argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego pozbawia się uprawnień kombatanckich m.in. osoby pełniące służbę w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa i Służby Bezpieczeństwa oraz w nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.

Rygoru tego, stosownie do art. 21 ust. 3 cyt. ustawy, nie stosuje się jedynie wobec osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy.

W zawiadomieniu skarżącego o wszczęciu postępowania w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich z dnia [...]r. organ orzekający wskazał na podstawę pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich, a także przytoczył treść unormowania wskazując, jakie dowody winny być przez stronę przedłożone w celu dalszego zachowania tych uprawnień.

Z dokumentacji dołączonej do akt sprawy wynika, że skarżący w okresie od [...]r. do [...]r. był funkcjonariuszem organów bezpieczeństwa publicznego. Potwierdzenie tej okoliczności wynika zarówno z zaświadczenia Komendy Wojewódzkiej w B. z dnia [...]r., z zaświadczenia z dnia [...]r. jak i z jednoznacznych oświadczeń skarżącego.

Z treści przedstawionych unormowań wynika, że spełnienie przez podmiot przesłanek określonych w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit a ustawy (pełnienie służby lub funkcji i zatrudnienia w strukturach bezpieczeństwa publicznego lub funkcji w jednostkach zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości RP) nakłada na organ obowiązek podjęcia decyzji określonej w art. 25 ust. 2 pkt 1 a /"pozbawia się uprawnień kombatanckich"/. Zwolnienie od stosowania tego rygoru odnosi się tylko do osób, spełniających przesłanki pozbawienia ich uprawnień kombatanckich, wymienione w art. 25 ust. 2 pkt 1 lit a, które przedłożą dowody, iż do służby tej zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub zostały zwerbowane przez te organizacje w celu niesienia pomocy. Przepis ten ma charakter szczególny - zatem zawarte w nim wyłączenie ma ścisły charakter i nie podlega wykładni rozszerzającej, zaś ciężar udowodnienia wskazanych w nim okoliczności spoczywa nie na organie, lecz na osobie wywodzącej z niego określone skutki prawne /osoby te muszą na tę okoliczność "przedłożyć dowody"/.

W przedstawionej sytuacji nie budzi wątpliwości, iż skarżący wypełnił przesłanki ustawowe pozbawienia uprawnień kombatanckich, nie wykazując przy tym, by zaszły ustawowe okoliczności zwalniające od zastosowania tego rygoru. W świetle przytoczonych unormowań, do skutku takiego nie mogą prowadzić podniesione przez skarżącego fakty dotyczące okoliczności podjęcia zatrudnienia w strukturach bezpieczeństwa publicznego, sposób ustania tego zatrudnienia, udział w walkach z oddziałami UPA, uzyskane później odznaczenia i gratyfikacje, wiek i stan zdrowia. Wynika to z faktu, że przepisy ustawy nie przewidują wskazanych okoliczności, jako wyłączających rygor w postaci pozbawienia uprawnień kombatanckich osób pełniących służbę w strukturach bezpieczeństwa publicznego.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolujący tylko zgodność z prawem rozstrzygnięć administracyjnych, nie dopatrzył się, by zaskarżona decyzja naruszała prawo, wobec czego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270/ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm./, skargę oddalił.