Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3136/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 31, art. 5 par. 2 pkt 5, art. 28, art. 75 w zw. z art. 78 par. 1, art. 234 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 12
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
journal: Dz.U. 2001 nr 79 poz 855
law: Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach - tekst jednolity.
article: art. 61 ust. 1, art. 73 ust. 1, art. 73a ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1450
law: Ustawa z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant ref. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2016 r. sprawy ze skargi S. z siedzibą w G. na postanowienie Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. nr [...] Komisja Nadzoru Finansowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej: Kpa) w zw. z art. 127 § 3 Kpa, w związku z art. 141 i 144 Kpa, art. 31 § 2 Kpa i art. 31 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (j.t. Dz. U. z 2015 r. poz. 614), po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia [...] z dnia [...] lipca 2015 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem KNF z dnia [...] lipca 2015 r. odmawiającym dopuszczenia Stowarzyszenia [...] do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie ustanowienia zarządcy komisarycznego w [...] w [...] - utrzymała w mocy postanowienie z dnia [...] lipca 2015 r. w przedmiocie odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia [...] do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie ustanowienia zarządcy komisarycznego w [...] w [...]

Do wydania ww. postanowienia doszło w następujących okolicznościach:

Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] (nazywane dalej: "Stowarzyszeniem", "skarżącym", "[...] ") złożyło do Komisji Nadzoru Finansowego wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie ustanowienia w [...] w [...] zarządcy komisarycznego na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a..

Skarżący powołał się na § 5 i § 6 statutu Stowarzyszenia. Stowarzyszenie wskazało, że zgodnie § 5 statutu celem Stowarzyszenia jest inicjowanie, prowadzenie i wspieranie działań na rzecz [...], ochrona konsumentów, promocja zatrudnienia i aktywizacji zawodowej osób pozostających bez pracy i zagrożonych zwolnieniem z pracy, rozwijanie kontaktów i współpracy pomiędzy społeczeństwami, promocja i organizacja wolontariatu, reintegracja społeczna i zawodowa, prowadzenie działalności charytatywnej, wspieranie rozwoju kultury polskiej i dziedzictwa narodowego.

Zgodnie z § 6 Statutu, Stowarzyszenie realizuje swoje cele w szczególności przez wszechstronne wspieranie społecznych instytucji finansowych o charakterze samopomocowym, prowadzących działalność na zasadzie non-profit i inne działania sprzyjające rozwojowi statutowych celów Stowarzyszenia.

Wnioskodawca odwołał się również do przepisów ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1450 z późn. zm.), w tym art. art. 42 i art. 44 cyt. ustawy, stwierdzając, że wspieranie działalność Kasy mieści się w ramach statutowych działań Stowarzyszenia.

Celem wykazania ważnego interesu społecznego przemawiającego za dopuszczeniem [...] do udziału w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony, skarżący wyjaśnił, że będzie mógł wskazywać znane mu okoliczności dotyczące działalności SKOK "[...]" jako samopomocowej instytucji finansowej, prowadzonej na rzecz zrzeszonych w niej członków.

W postępowaniu o ustanowienie zarządcy komisarycznego badane są jako przesłanki wydania decyzji administracyjnej okoliczności bezpośrednio związane z oceną prawidłowości wykonywania przez SKOK jego zadań, czyli zadań instytucji finansowej o charakterze samopomocowym, a więc okoliczności które bezpośrednio wiążą się ze statutowymi zadaniami Stowarzyszenia.

Nadto przystąpienie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu było uzasadnione z uwagi na jego społeczne znaczenie, albowiem dotyczy ono ruchu spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, których misja społeczna wyraża się w dostarczaniu usług finansowych na rzecz osób mniej zamożnych, w tym na rzecz drobnych przedsiębiorców, na rzecz spółdzielni i podmiotów trzeciego sektora, a także w promowaniu wiedzy finansowej, aktywizacji zawodowej i zapobieganiu wykluczeniu finansowemu oraz nadmiernemu zadłużeniu.

Komisja Nadzoru Finansowego postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia, na podstawie art. 31 § 2 w związku z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz w zw. z art. 74 k ust. 1 ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowyvh oraz 11 ust. 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1149 z późn. zm.) i uchwały Nr [...] Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] stycznia 2012 r. w sprawie udzielenia Przewodniczącemu oraz Zastępcom Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego upoważnienia do podejmowania działań w zakresie właściwości Komisji Nadzoru Finansowego oraz do udzielania dalszych pełnomocnictw, odmówiła dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału na prawach strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w przedmiocie ustanowienia zarządcy komisarycznego w SKOK "[...]" w [...].

W uzasadnieniu postanowienia Komisja Nadzoru Finansowego (nazywana dalej: "KNF"), mając na uwadze art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., podała, że organ administracji publicznej jest obowiązany ustalić z urzędu, czy cele określone w statucie organizacji społecznej uzasadniają jej udział w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby. W tym przypadku powinien ocenić, czy między celami organizacji społecznej a przedmiotem sprawy administracyjnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej istnieje powiązanie merytoryczne w sensie prawnym, a nie tylko faktycznym.

Uczestnictwo organizacji społecznej w postępowaniu na prawach strony musi być uzasadnione także interesem społecznym. Organ powinien dokonać oceny, czy interes społeczny ustalony i skonkretyzowany w świetle przedmiotu danego postępowania przemawia za przyznaniem organizacji społecznej uprawnień procesowych w sprawie dotyczącej interesu indywidualnego określonego podmiotu.

KNF ustaliła, że status prawny Stowarzyszenia pozwalał zakwalifikować je do kategorii organizacji społecznych, tj. grupy podmiotów (osób fizycznych i prawnych oraz jednostek nieposiadających osobowości prawnej), które związane są wspólnym celem i stałą więzią organizacyjną, nie wchodząc w skład aparatu państwowego i nie będące zarazem spółkami prywatnymi. Za podstawowe kryterium kwalifikacji podmiotu, jako organizacji społecznej przyjmuje się trwałość zrzeszenia określonej grupy społecznej i strukturę organizacyjną, w której najwyższą pozycję zajmuje ogół członków, wszelkie zaś inne organy są mu bezpośrednio lub pośrednio podporządkowane. Stowarzyszenie jest organizacją społeczną, o której mowa w art. 5 § 2 pkt 5 k.p.a. i która - co do zasady - może wnosić o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym innego podmiotu, w trybie art. 31 § 1 pkt 3 k.p.a., po spełnieniu warunków przewidzianym w tym przepisie.

Stowarzyszenie, działając jako organizacja społeczna, wystąpiło do KNF z wnioskiem o jego dopuszczenie do udziału w postępowaniu przedmiocie ustanowienia zarządcy komisarycznego w SKOK "[...]".

Zgodnie z § 5 statutu [...] celem działania tego podmiotu jest: inicjowanie, prowadzenie i wspieranie działań na rzecz krzewienia edukacji finansowej, ochrona konsumentów, promocja zatrudnienia i aktywizacji zawodowej osób pozostających bez pracy i zagrożonych zwolnieniem z pracy, rozwijanie kontaktów i współpracy pomiędzy społeczeństwami, promocja i organizacja wolontariatu, reintegracja społeczna i zawodowa, prowadzenie działalności charytatywnej, wspieranie rozwoju kultury polskiej i dziedzictwa narodowego, inicjowanie, prowadzenie i wspieranie działalności edukacyjno-wychowawczej i opiekuńczej.

Z kolei zgodnie z § 6 Statutu Stowarzyszenie realizuje swoje cele w szczególności przez: wszechstronne wspieranie społecznych instytucji finansowych o charakterze samopomocowym, prowadzącym działalność na zasadzie non-profit, inne działania sprzyjające rozwojowi statutowych celów Stowarzyszenia, prowadzenie działalności doradczej, w tym w szczególności doradztwa konsumenckiego, prawno-obywatelskiego oraz doradztwa w zakresie pozyskiwania środków pomocowych zewnętrznego finansowania projektów, prowadzenie działalności oświatowo-wychowawczej oraz kulturalno-naukowej za pośrednictwem środków komunikacji masowej, prowadzenie, wspieranie działalności placówek oświatowo-wychowawczych i opiekuńczych, promocja, popieranie i podejmowanie przedsięwzięć przyczyniających się do podnoszenia jakości edukacji.

KNF odwołała się do stanowiska Stowarzyszenia, które powiązało cele statutowe Stowarzyszenia z przedmiotem prowadzonego przed KNF postępowania w sprawie ustanowienia zarządcy komisarycznego SKOK "[...]", wskazując na potrzebę realizacji celów Stowarzyszenia poprzez wspieranie SKOK w jej działalności, krzewieniem edukacji finansowej, a w szczególności zapobieganiem wykluczeniu finansowemu, badanie w postępowaniu okoliczności bezpośrednio związanych z oceną prawidłowości wykonywania przez SKOK jej ustawowych zadań o charakterze samopomocowym.

Organ odnosząc się dodatkowo do sposobu realizacji celu Stowarzyszenia, jakim jest krzewienie edukacji finansowej, polegającego na wspieraniu SKOK w jej działalności jako działalności społecznej instytucji finansowej o charakterze samopomocowym dla krzewienia edukacji finansowej), mimo że mieści się w ramach celów statutowych Stowarzyszenia, stwierdził, że również nie ma związku z przedmiotem ww. postępowania. Mając na uwadze argument Stowarzyszenia, że dopuszczenie do postępowania w sprawie SKOK "[...]" jest uzasadnione tym, że ewentualne ustanowienie zarządcy komisarycznego w SKOK miałoby wpływ na wszelkie aspekty jej działalności na rzecz jej członków, KNF nie znalazła potwierdzenia wywiedzenia bezpośredniego związku przedmiotu postępowania ze wskazanymi celami statutowymi Stowarzyszenia. KNF podkreśliła, że ewentualne ustanowienie zarządcy komisarycznego nie powoduje ustania bytu prawnego SKOK, a jedynie wpływa na modyfikacje w obszarze zarządzania w SKOK.

W takiej sytuacji członkowie zarządu SKOK zostają odwołani z mocy prawa, a udzielone wcześniej prokury i pełnomocnictwa wygasają, natomiast kompetencje innych organów SKOK ulegają zawieszeniu.

W ocenie KNF uzasadnienie przystąpienia do prowadzonego postępowania celami Stowarzyszenia sformułowane zostało w sposób ogólnikowy, nie zostało racjonalnie uzasadnione powiązania tych celów z przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie ustanowienia zarządcy komisarycznego SKOK "[...]".

KNF uznała, że przytoczona argumentacja Stowarzyszenia nie może stanowić należytej podstawy dla wykazania przez tę organizację wymaganego związku pomiędzy działalnością Stowarzyszenia a przedmiotem wzmiankowanego postępowania.

KNF stwierdziła, że Stowarzyszenie w uzasadnieniu wniosku nie określiło również interesu społecznego, jaki przemawia za dopuszczeniem do prowadzonego postępowania, ograniczając się do przedstawienia przytoczonych wyżej argumentów, z których, w ocenie Stowarzyszenia, interes taki wynika. Argumenty te odnoszą się do: możliwości wskazania przez Stowarzyszenie na znane mu okoliczności dotyczące działalności SKOK "[...]" jako samopomocowej instytucji finansowej, prowadzonej na rzecz członków SKOK, doniosłego, w ocenie Stowarzyszenia, znaczenia społecznego prowadzonego postępowania, które dotyczy ruchu spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, których misja społeczna wyraża się w dostarczaniu usług finansowych na rzecz osób mniej zamożnych, w tym na rzecz drobnych przedsiębiorców, na rzecz spółdzielni i podmiotów trzeciego sektora, a także w promowaniu wiedzy finansowej, aktywizacji zawodowej i zapobieganiu wykluczeniu finansowemu oraz nadmiernemu zadłużeniu.

Pismem z dnia [...] lipca 2015 r., Stowarzyszenie zaskarżyła w całości postanowienie KNF z dnia [...] lipca 2015 r. oraz skierowało do KNF wniosek o ponowne rozpatrzenie dopuszczenia [...], jako organizacji społecznej, do udziału na prawach strony w ww. postępowaniu administracyjnym.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy [...] nie zgodziło się, iż "Stowarzyszenie nie wykazało w sposób dostatecznie szczegółowy i precyzyjny, jakie cele statutowe przemawiają za dopuszczeniem go do udziału w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym oraz jaki istotny interes społeczny przemawia za dopuszczeniem [...] do udziału w postępowaniu." [...] zarzuciło, że w jego opinii: "błędnym jest założenie organu administracyjnego, iż trudno wywieść, że ścisła i regularna współpraca [...] ze SKOK [...] była niezbędna do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i realizacji zasady prawdy obiektywnej. Po pierwsze, ani w literaturze ani w doktrynie nie jest stosowany wymóg niezbędności uczestnictwa danej organizacji społecznej dla obiektywnego rozstrzygnięcia sprawy. Wręcz przeciwnie, jak wskazuje A. Gronkiewicz w "Organizacja społeczna w ogólnym postępowaniu administracyjnym" Warszawa 2012, decyzja wydana po przeprowadzeniu postępowania wywołuje skutki przede wszystkim wobec strony postępowania, aczkolwiek niewyłącznie. Dlatego też pojawia się problem ochrony i reprezentacji innych interesów poza interesem prawnym strony postępowania, o którym to rozstrzyga się w postępowaniu. Uczestnictwo organizacji społecznych w postępowaniu administracyjnym trzeba traktować jako udział obywateli w podejmowaniu decyzji, który obok humanitaryzmu procesu i poszanowania godności ludzkiej, równego traktowania stron, ustanowienia stosownych mechanizmów kontroli funkcjonariuszy czy racjonalności proceduralnej należy do zbioru fundamentalnych wartości procesowych, wyznaczających ocenę, danej procedury pod względem sprawiedliwości proceduralnej. W ostatnich latach szeroko dyskutowana jest idea społeczeństwa obywatelskiego, którego immanentną częścią są właśnie organizacje społeczne działające w interesie ogółu. W związku z powyższym, stwierdzenie iż udział [...] w niniejszym postępowaniu nie jest niezbędny dla dokładnego wyjaśnienia sprawy i realizacji zasady prawdy obiektywnej jest wyraźnym uchybieniem tejże właśnie zasady, a ponadto ogranicza uprawnienia wynikające, z przepisów Kodeksu Postępowania Administracyjnego, umożliwiające organizacji społecznej, jaką bez wątpienia jest [...], przystąpienie do toczącego się postępowania administracyjnego.

Ponadto, jak zostało przyznane w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji Komisji Nadzoru Finansowego, [...] posiada znaczącą wiedzę na temat działalności SKOK [...], wynikającą z wieloletniej, regularnej i współpracy między tymi organizacjami. Skarżąca podkreśliła, że w literaturze przedmiotu wskazuje się, iż za dopuszczeniem organizacji do postępowania przemawia interes społeczny jeśli udział jej w postępowaniu przyczyni się aktywnie do lepszego wypełniania przez postępowanie administracyjne jego celów. Organizacja społeczna chcąca przystąpić do postępowania powinna powyższą okoliczność jedynie uprawdopodobnić. Dlatego też wymaganie aby udział Stowarzyszenia był niezbędny dla przeprowadzenia postępowania jest wymaganiem, którego nie stawiają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a odmowa dopuszczenia [...] do udziału w sprawie z tego powodu, że udział Stowarzyszenia nie pozostaje niezbędny jest interpretacją daleko idącą i stojącą w sprzeczności z celami działalności Komisji Nadzoru Finansowego oraz toczącego się postępowania administracyjnego.

Ponadto, nie można z góry przesądzać, udział której z organizacji społecznych wypełniających ustawowe przesłania rzeczywiście istotnie wpłynie na tok postępowania."

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy KNF wydała w dniu [...] września 2015 r. postanowienie, którym utrzymała w mocy swoje postanowienie z dnia [...] lipca 2015 r. odmawiającym dopuszczenia Stowarzyszenia [...] do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie ustanowienia zarządcy komisarycznego w Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej "[...]" w [...].

W uzasadnieniu postanowienia KNF podała, że wskazane przez Stowarzyszenie cele były na tyle generalne i ogólne, że organ nie był w stanie ocenić konkretnego związku z przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie ustanowienia zarządcy komisarycznego SKOK "[...]". KNF zaznaczyła, że prowadzone postępowanie nie dotyczy zakresu ani celów działalności ww. SKOK, jak również nie odnosi się do możliwości podejmowania lub kontynuowania przez nią współpracy ze Stowarzyszeniem lub innymi podmiotami.

Wyłącznym celem prowadzonego postępowania w sprawie ustanowienia zarządu komisarycznego jest rozwiązanie trudnej sytuacji finansowej konkretnej SKOK.

KNF wskazała, że analiza wniosku organizacji społecznej powinna prowadzić do precyzyjnego ustalenia, czy udział tej organizacji miałby być tylko formą popierania interesów określonych podmiotów.

Konkludując zatem wywód dotyczący identyfikacji istnienia obiektywnego interesu społecznego posiłkować należy się dodatkowymi kryteriami wynikającymi ze zindywidualizowanej sprawy będącej przedmiotem postępowania.

Komisja Nadzoru Finansowego Stwierdziła, że obiektywny interes społeczny w prowadzonym postępowaniu powinien być zdefiniowany poprzez pryzmat podstawowych, ustawowych celów działania SKOK [...]. Przekazywanie zaś w postępowaniu informacji o doniosłych społecznych skutkach działalności SKOK [...] nie precyzuje, jaki interes społeczny takie działanie miałoby wspierać, ani o jakie doniosłe społeczne skutki tejże działalności Kasy chodzi. Wszelkie informacje czy dokumenty związane z działalnością SKOK [...], która podlega ocenie w toku prowadzonego postępowania w przedmiocie ustanowienia zarządcy komisarycznego pod kątem ziszczenia się przesłanek o charakterze finansowo-ekonomicznym, określonych w art. 74k ust. 1 ustawy o skok niewątpliwie znajdują się w posiadaniu SKOK [...].

W związku z powyższym, po weryfikacji argumentów [...] przedstawionych we wniosku z dnia [...] kwietnia 2015 r. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony oraz we wniosku z dnia [...] lipca 2015 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy przytoczonych na poparcie żądania [...] o dopuszczenie organizacji do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie ustanowienia zarządcy komisarycznego w SKOK [...], Komisja uznała, iż nie można stwierdzić zachodzenia żadnej z przesłanek, o których mowa w art. 31 § 1 Kpa. W opinii KNF dopuszczenia [...] do ww. postępowania nie uzasadniają ani cele statutowe [...], ani nie przemawia za tym interes społeczny.

Dopuszczenie [...] do postępowania administracyjnego stanowiłoby w opinii KNF jedynie poszerzenie grona podmiotów w nim uczestniczących, natomiast nie służyłoby sprawnemu przeprowadzeniu i wypełnieniu celów postępowania, a zgodnie ze stanowiskiem NSA dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym musi zostać poprzedzone oceną organu administracji publicznej, czy poszerzenie kręgu uczestników postępowania administracyjnego jest korzystne dla gromadzenia materiału dowodowego i dla wyjaśnienia istotnych faktów bądź aspektów sprawy. Organ wskazał ponadto, że zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 29 czerwca 2012 r. udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym nie może prowadzić do naruszenia sfery prywatności stron postępowania poprzez nadmierne poszerzanie kręgu jego uczestników (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2009 r., II OSK 1038/08).

W przekonaniu KNF, która zobligowania jest kierować się obiektywnymi kryteriami oceny, przywołane brzmienie zakreślonych statutowo celów [...] uzasadnia twierdzenie, że nie jest możliwe uznanie, że statutowe cele działania [...] są merytorycznie i prawnie powiązane z przedmiotem prowadzonego przez organ nadzoru postępowania administracyjnego dotyczącego SKOK "[...]" w zakresie ustanowienia zarządcy komisarycznego. Tym samym wynik prowadzonego postępowania nie będzie miał wpływu na możliwość osiągania celów statutowych przez Stowarzyszenie, które w dalszym ciągu będzie mogło wspierać SKOK w realizacji jej celów zbieżnych z celami Stowarzyszenia.

W skardze z dnia [...] października 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie KNF z dnia [...] września 2015 r. Stowarzyszenie wniosło o jego uchylenie wraz z postanowieniem poprzedzającym z dnia [...] lipca 2015 r..

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Stowarzyszenie [...] zaskarżyło w całości postanowienie Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] września 2015 roku utrzymujące w mocy postanowienie KNF z dnia [...] lipca 2015 roku o odmowie dopuszczenia go do udziału na prawach strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w przedmiocie ustanowienia zarządcy komisarycznego w Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej "[...]".

Zarzuciło naruszenie art. 31 § 1 Kpa poprzez błędne uznanie, iż Skarżący nie wykazał, w sposób wyczerpujący i precyzyjny, że jego cele statutowe i interes społeczny przemawiają za dopuszczeniem go do udziału we wskazanym wyżej postępowaniu administracyjnym.

Wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z postanowieniem poprzedzającym oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz Skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący odwołał się do § 5 i § 6 Statutu, opisując związek pomiędzy celami statutowymi a przedmiotem postępowania i wskazał na całokształt sytuacji ekonomiczno- finansowej SKOK i jej działalności oraz na swój cel statutowy - wspieranie społecznych instytucji finansowych o charakterze non-profit - wykazując, iż SKOK niewątpliwie jest taką instytucją. Wskazał, że skupia członków SKOK "[...]" w [...], a przynależność do Stowarzyszenia tworzy więź, wymaganą zgodnie z ustawą o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych i Statutem SKOK do uzyskania członkostwa w SKOK "[...]".

Stowarzyszenie podkreślało m.in., że ewentualna decyzja o ustanowieniu zarządcy komisarycznego w SKOK ma wpływ na wszelkie aspekty jej działalności, w tym na współpracę między nią a Stowarzyszeniem, a także na demokratyczne prawa członków Kasy, będących jednocześnie członkami Stowarzyszenia, do sprawowania kontroli i kierownictwa nad działalnością założonej przez nich spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej. Jego zdaniem Kodeks postepowania administracyjnego nie stawia wymagań co do charakteru związku między przedmiotem postępowania administracyjnego a celami statutowymi organizacji społecznej. Związek ten jest istotny, skoro [...] jest organizacją współpracującą z Kasą Krajową oraz zrzeszonymi w niej kasami i prowadzącą działalność na rzecz tych członków w dziedzinie krzewienia edukacji finansowej, ochrony przed wykluczeniem finansowym, ochrony konsumentów. Związek ten jest tym bardziej istotny jeśli spojrzeć na niego przez pryzmat tego celu statutowego Stowarzyszenia, którym jest wszechstronne wspieranie samopomocowych organizacji finansowych, a więc samej Kasy Krajowej i zrzeszonych w niej kas jako jej członków. Wspieranie takie może i powinno polegać także na strzeżeniu demokratycznej struktury Kasy Krajowej i wypływającego z wolności zrzeszania się prawa jej członków do sprawowania jej kierownictwa i kontroli poprzez wybrane zgodnie ze Statutem organy.

Stowarzyszenie podniosło m.in., że statutowy zapis celów każdej organizacji społecznej, czy też jakiejkolwiek organizacji, spółdzielni czy innego podmiotu zawsze ma charakter generalny i ogólny, albowiem statut lub inny akt założycielski jest dokumentem konstruującym zrzeszenie na przyszłość, mającym znajdować zastosowanie wielokrotnie w różnych sytuacjach.

Podkreśliło także wpływ decyzji o wprowadzeniu zarządu komisarycznego na prawo członków Kasy Krajowej, jako instytucji której wspieranie jest statutowym celem Stowarzyszenia, do samostanowienia, do sprawowania demokratycznego kierownictwa nad działalnością spółdzielni, którą jest Kasa Krajowa, na konstytucyjną wolność zrzeszania się przysługującą członkom Kasy.

Za niezrozumiałe uznało stwierdzenie KNF, że Stowarzyszenie nie reprezentuje interesu społecznego, lecz własny interes i raczej mogłoby być stroną sprawy administracyjnej w sprawie ustanowienia zarządu komisarycznego w SKOK. Decyzja wydawana w sprawie administracyjnej nie dotyczy bezpośrednio praw i obowiązków Stowarzyszenia, nie jest więc ono stroną takiej sprawy.

Decyzja ta, wpływając bezpośrednio na sytuację prawną SKOK, ma znaczenie dla tego, jak realizowane będzie współdziałanie Stowarzyszenia ze SKOK. Udział Stowarzyszenia w sprawie jest ważny z tego powodu, że Stowarzyszenie skupia członków wielu spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, reprezentuje w konsekwencji nie tylko interes wielu tysięcy członków Kas, dla których działalność Kasy Krajowej ma fundamentalne znaczenie, ale również interes członków wszystkich Kas, a także wszystkich osób, które mogą stać się ich członkami i odbiorcami. Niezasadne zatem jest twierdzenie KNF, że jest ono wyłącznie wyrazicielem własnego interesu.

W odpowiedzi na skargę KNF wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity - Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia, czego oczekuje strona skarżąca. Wymaga uwagi, że w niniejszej sprawie Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2012 roku, poz. 270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.). Istotnym jest także, że ocena dokonywana jest przez sąd administracyjny według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe kryteria, w ocenie Sądu, skarga jest nieuzasadniona.

Kwestię udziału organizacji społecznych w postępowaniach administracyjnych na prawach strony regulują, prawidłowo wskazane przez organ, przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( "Kpa").

Zgodnie z art. 31 § 1 Kpa organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem:

1) wszczęcia postępowania,

2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu,

jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.

W myśl art. 5 § 2 pkt 5 Kpa, organizacje społeczne to organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne. Przyjmuje się, że organizacje społeczne to takie grupy podmiotów (osób fizycznych i prawnych), które związane są wspólnym celem i stałą więzią organizacyjną, które nie wchodzą w skład aparatu państwowego i nie są zarazem spółkami prywatnymi (por. E. Smoktunowicz, Prawo administracyjne. Pojęcia, instytucje, zasady w teorii i orzecznictwie, Warszawa 2000, s. 20).

Na gruncie art. 31 § 1 Kpa pojęcie "organizacji społecznej" należy interpretować szeroko. W przepisie tym chodzi o każdy przejaw zorganizowanej działalności określonej grupy społecznej, w tym także członków grupy spółdzielczej. Podstawowym kryterium pozwalającym zakwalifikować dany podmiot jako organizację społeczną jest trwałość zrzeszenia określonej grupy społecznej i struktura organizacyjna, w której najwyższą pozycję zajmuje ogół członków, wszelkie zaś inne organy są mu bezpośrednio lub pośrednio podporządkowane.

Skarżąca jest organizacją posiadającą osobowość prawną, wpisaną do rejestru stowarzyszeń Krajowego Rejestru Sądowego. Z analizy Statutu Stowarzyszenia znajdującego się w aktach administracyjnych wynika, że jest stowarzyszeniem działającym na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (t. j. Dz.U. z 2011 r., Nr 79, poz. 855 ze zm.) oraz ustawy o działalności, pożytku publicznego i o wolontariacie (t. jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 118 ze zm.). Członkostwo w Stowarzyszeniu oparte jest na zasadzie dobrowolności (roz. III Statutu), a szczegółowe rozwiązania dotyczące struktury organizacyjnej wewnętrznej wskazują, iż najwyższą pozycję zajmuje ogół członków, wszelkie zaś inne organy są mu bezpośrednio lub pośrednio podporządkowane (roz. IV Statutu). Forma organizacyjnoprawna świadczy, że Stowarzyszenie należy do kategorii osób o charakterze korporacyjnym. Zgodnie z § 5 celem stowarzyszenia jest: 1) inicjowanie, prowadzenie i wspieranie działań na rzecz krzewienia edukacji finansowej, 2) ochrona konsumentów, 3) promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej osób pozostających bez pracy i zagrożonych zwolnieniem z pracy, 4) rozwijanie kontaktów i współpracy pomiędzy społeczeństwami, 5) promocja i organizacja wolontariatu, 6) reintegracja społeczna i zawodowa, 7) prowadzenie działalności charytatywnej, 8) wspieranie rozwoju kultury polskiej i dziedzictwa narodowego, 9) inicjowanie, prowadzenie i wspieranie działalności edukacyjno- wychowawczej i opiekuńczej.

W ocenie Sądu, KNF prawidłowo uznała, że Stowarzyszenie należy do kategorii organizacji społecznych, o których mowa w art. 5 § 2 pkt 5 Kpa, tj. organizacji społecznych innych niż zawodowe, samorządowe czy spółdzielcze. Sąd powyższą ocenę podziela. Dokonując powyższego ustalenia, Sąd w szczególności kierował się poglądami i wskazówkami interpretacyjnymi zawartymi w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego (wydanej w składzie 7 sędziów NSA) z dnia 12 grudnia 2005 r., II OPS 4/05 (lex nr 167966), który podkreślił, iż brak jest legalnej definicji pojęcia "organizacja społeczna", oraz że nauka prawa administracyjnego, typując cechy organizacji społecznej, ustaliła zakres tego pojęcia szeroko, uznając różnorodność form organizacyjnoprawnych, jakie może przybrać organizacja społeczna. Odwołując się do art. 12 Konstytucji RP, NSA uznał że przy tak określonych celach i założeniach organizacyjnych należy przyjąć, że działalność Stowarzyszenia wyczerpuje kryterium organizacji społecznej (organizacji spółdzielczej), w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 5 Kpa.

Oznacza to, że przysługujący Stowarzyszeniu status organizacji społecznej pozwala na formułowanie jej wniosków w trybie art. 31 § 1 pkt 2 Kpa, pod warunkiem jednak, że postępowanie administracyjne, do którego chce przystąpić, nie dotyczy praw i obowiązków odnoszących się do niej samej, lecz wiąże się z prawami i obowiązkami innego podmiotu (innej osoby), a także przemawia za tym jej cel statutowy i interes społeczny. Postępowanie nie może więc dotyczyć praw i obowiązków samej organizacji społecznej (wówczas korzystałaby ona z przymiotu strony - art. 28 Kpa), co oznacza, że jej udział w toczącym się postępowaniu musi być determinowany jedynie przesłanką celu statutowego i interesu społecznego.

W ocenie Sądu, KNF trafnie uznała, że Stowarzyszenie nie może powoływać się na swoje cele statutowe i interes społeczny, o których mowa w art. 31 § 1 pkt 2 Kpa, jeśli upatruje ich jedynie w realizacji własnego interesu w ramach udziału na prawach strony w postępowaniu, do którego miałaby przystąpić.

Organizacja społeczna w sprawie dotyczącej innego podmiotu musi bowiem działać w interesie społecznym w ramach wyznaczonych celów statutowych. Nie może dla realizacji tych celów powoływać się na przesłankę interesu społecznego, jeśli z całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy wynika, że jej udział w takim postępowaniu będzie służył zaspokajaniu jej własnego interesu.

O tym, że w istocie tak właśnie jest, świadczy zarówno uzasadnienie złożonego wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o ustanowienie zarządcy komisarycznego w Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej "[...]" w [...], jak i stanowisko, jakie skarżąca prezentowała w całym postępowaniu. Stowarzyszenie wskazuje bowiem na § 5 i 6 Statutu, na SKOK "[...]" jako instytucję finansową o charakterze samopomocowym, zrzeszającym członków Stowarzyszenia i działalność prowadzoną przez Kasę mającą na celu krzewienie edukacji finansowej, że będzie mogło wskazywać w postępowaniu na znane mu okoliczności dotyczące działalności Kasy, która zrzesza wielu członków z których część skierowała do Stowarzyszenia wnioski o podjęcie stosownych działań broniących system Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo-Kredytowych. Zatem to oczekiwania członków i cele statutowe przemawiają, zdaniem Stowarzyszenia, za uzyskaniem statusu uczestnika na prawach strony w niniejszym postępowaniu.

Wskazać należy, że organ administracji dokonując weryfikacji, czy udział organizacji społecznej w sprawie dotyczącej innej osoby jest uzasadniony i uprawniony, zobligowany był do kierowania się przesłankami wymienionymi w art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a., tj. dopuszczenie organizacji społecznej do postępowania ma być uzasadnione: jej celami statutowymi oraz interesem społecznym. Co istotne, dopuszczenie organizacji społecznej do postępowania uprawnione jest jedynie w sytuacji, kiedy ww. przesłanki spełnione są kumulatywnie. Oznacza to, że brak spełnienia którejkolwiek z nich uniemożliwia organowi administracji uwzględnienie wniosku organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału.

W ocenie Sądu, KNF trafnie uznała, że prowadzone postępowanie w przedmiocie ustanowienia zarządcy komisarycznego w SKOK "[...]" – w kontekście powołanych zapisów statutu - nie dotyczy zakresu ani celów działalności SKOK "[...]", jak również nie odnosi się do możliwości podejmowania lub kontynuowania przez nią współpracy ze Stowarzyszeniem lub innymi podmiotami.

Należy bowiem wskazać, że to, kto zarządza SKOK "[...]" nie wpływa na zakres ani cele jej działalności, albowiem wynikają one z ustawy o skok. Nie są one ustalane przez prezesa SKOK "[...]". Zarówno ustawa o skok, jak i statut Kasy, mogą podlegać zmianom jedynie w ściśle określonych, sformalizowanych trybach, dla których nie ma znaczenia osoba ustanowionego zarządcy komisarycznego. Oznacza to, że przebieg i rezultat prowadzonego postępowania nie są czynnikami oddziaływującymi na cele i zakres działalności Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej "[...]".

Prawidłowość stanowiska KNF w przedmiocie nie dopuszczenia Stowarzyszenia do postępowania administracyjnego o ustanowienie zarządcy komisarycznego znajduje potwierdzenie w poglądach doktryny dotyczących udziału organizacji społecznej na prawach strony. Co do zasady podkreśla się, że przystąpienie organizacji społecznej do postępowania administracyjnego jest uzasadnione celami statutowymi tej organizacji społecznej, jeżeli istnieje merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania (przedmiotem działalności) organizacji społecznej. Organ administracji publicznej (...) powinien ocenić, czy między celami organizacji społecznej a przedmiotem sprawy administracyjnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej istnieje powiązanie merytoryczne w sensie prawnym, a nie tylko faktycznym. Działalność organizacji społecznej opisana w statucie tej organizacji, a więc w istocie cele organizacji społecznej, musi być jak najszczegółowiej określona, tak aby dawało to możliwość ustalenia, że działalność ta wiąże się ściśle z przedmiotem sprawy, do udziału w której organizacja zamierza przystąpić na prawach strony (por. A. Wróbel, Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, wyrok NSA w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2008 r., II OSK 1499/06).

W ocenie Sądu, trudno zatem dostrzec związek celu statutowego [...] z przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie ustanowienia zarządcy komisarycznego w SKOK "[...]", ponieważ ani uzasadnienie przedstawione przez Stowarzyszenie w zakresie spełnienia analizowanej przesłanki, ani przede wszystkim cele określone w jego Statucie, nie pozwalają na uznanie, że realizacja tak określonej działalności przez Stowarzyszenie jest merytorycznie i prawnie powiązana z przedmiotem prowadzonego postępowania w sprawie dotyczącej SKOK "[...]".

W ocenie Sądu, przywoływane brzmienie zakreślonych statutowo celów [...] uzasadnia twierdzenie KNF, że nie jest możliwe uznanie, że statutowe cele działania Stowarzyszenia są merytorycznie i prawnie powiązane z przedmiotem prowadzonego przez organ nadzoru postępowania administracyjnego dotyczącego Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej "[...]" w zakresie ustanowienia zarządcy komisarycznego.

Odnosząc się do argumentu [...], że dopuszczenie do postępowania w sprawie o ustanowienie zarządcy komisarycznego SKOK "[...]" jest uzasadnione tym, że ewentualne ustanowienie zarządcy komisarycznego miałoby wpływ na wszelkie aspekty współpracy SKOK "[...]" ze [...] oraz na wszelkie dziedziny jej działalności na rzecz kas i jej członków, Sąd podzielił ocenę KNF i nie znalazł potwierdzenia wywiedzenia bezpośredniego związku przedmiotu postępowania ze wskazanymi celami statutowymi Stowarzyszenia. Także wyrażone w § 6 Statutu pojęcie "wszechstronnego wspierania społecznych instytucji finansowych o charakterze samopomocowym, prowadzących działalność na zasadzie non-profit i inne działania sprzyjające rozwojowi statutowych celów Stowarzyszenia" w kontekście współpracy ze SKOK "[...]" jest pojęciem bardzo szerokim i de facto nie konkretyzuje i nie precyzuje aspektów zbieżnych z przedmiotem postępowania określonym w w rozpatrywanej sprawie o ustanowienie zarządcy komisarycznego (art. 73 ust. 1 ustawy o skok). Tym samym, postępowanie nie odnosi się również do celów ani kierunków działalności Kasy Krajowej jako samopomocowej instytucji finansowej, jak również nie dotyczy jej misji społecznej.

Zdaniem Sądu, tym samym KNF prawidłowo oceniła na gruncie rozpatrywanej sprawy, że wynik prowadzonego postępowania nie będzie miał wpływu na możliwość osiągania celów statutowych przez Stowarzyszenie, które w dalszym ciągu będzie mogło wspierać ze SKOK "[...]" w realizacji jej celów zbieżnych z celami Stowarzyszenia oraz współpracować z tą Kasą na dotychczasowych zasadach. Jeśli Stowarzyszenie wyraża wolę przedstawienia KNF, jako organowi nadzoru, opinii o działalności SKOK "[...]", może pisemne wyrazić swoje stanowisko w sprawie i przekazać je organowi bezpośrednio lub za pośrednictwem strony postępowania. Na wniosek strony stanowisko to może zostać dopuszczone przez Komisję jako dowód w sprawie (art. 75 w zw. z art. 78 § 1 Kpa). Oprócz tego, Stowarzyszenie może także złożyć skargę, w której wyrazi swoje stanowisko w tej kwestii (art. 234 pkt 2 Kpa).

Równorzędną do celu statutowego przesłanką dopuszczenia organizacji społecznej do prowadzonego postępowania na prawach strony, wymagającą zbadania przez organ administracji, było dokonanie oceny, czy za dopuszczeniem skarżącej do udziału w ww. postępowaniu przemawia interes społeczny.

Jako argument mający przemawiać za istnieniem interesu społecznego w dopuszczeniu do prowadzonego postępowania w przedmiocie ustanowienia zarządcy komisarycznego w SKOK "[...]", Stowarzyszenie wskazało: dysponowanie wiedzą o działalności Kasy Krajowej jako samopomocowej instytucji finansowej, prowadzonej na rzecz zrzeszonych w niej spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych oraz ich członków, co - w jego ocenie - powinno przyczynić się do obiektywnego, wszechstronnego, wnikliwego ustalenia okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy administracyjnej, doniosłe - zdaniem Stowarzyszenia - znaczenie społeczne prowadzonego postępowania, dotyczącego centrali ruchu spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, których misja społeczna wyraża się w dostarczaniu usług finansowych na rzecz osób mniej zamożnych, w tym na rzecz drobnych przedsiębiorców, na rzecz spółdzielni i podmiotów trzeciego sektora, a także w promowaniu wiedzy finansowej, aktywizacji zawodowej i zapobieganiu wykluczeniu finansowemu oraz nadmiernemu zadłużeniu, prawo do wskazania, za jakim rozstrzygnięciem sprawy opowiada się Stowarzyszenie.

W ocenie Sądu, KNF prawidłowo oceniła, że przedmiotem postępowania o ustanowienie zarządcy komisarycznego jest ustalenie i ocena, czy działalność SKOK "[...]" spełnia wymogi wynikające z ustawy skok. Tym samym, postępowanie nie odnosi się do celów ani kierunków działalności Kasy w [...] jako samopomocowej instytucji finansowej, jak również nie dotyczy jej misji społecznej. Posiadanie przez Stowarzyszenie wiedzy o tych aspektach funkcjonowania Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej "[...]", której nie skonkretyzowało ani nie uszczegółowiło, także pod kątem drugiej przesłanki dopuszczenia do postepowania, w konsekwencji oznacza nie spełnienie wymogu interesu społecznego w dopuszczeniu jej do udziału w prowadzonym postępowaniu.

Zdaniem Sądu, podnoszone okoliczności, które przemawiały za dopuszczeniem skarżącej do innego postępowania administracyjnego (o zatwierdzenie prezesa zarządu Kasy Krajowej), nie mogą automatycznie przesądzać o pozytywnym rozpatrzeniu niniejszego wniosku. Wynik postępowania o zatwierdzenie prezesa zarządu Kasy Krajowej, z przyczyn wyżej wskazanych, nie ma przełożenia na prowadzone postępowanie o ustanowienie zarządcy komisarycznego w SKOK "[...]", także w kontekście powołanych we wniosku zapisów statutu. Nie dotyczy bowiem zakresu ani celów działalności SKOK "[...]", jak również nie odnosi się do możliwości podejmowania lub kontynuowania przez nią współpracy ze Stowarzyszeniem lub innymi podmiotami.

W realiach niniejszej sprawy, KNF zatem prawidłowo oceniła, że wniosek Stowarzyszenia w istocie motywowany jest jego własnym partykularnym interesem, a nie interesem społecznym, ogólnym skoro Stowarzyszenie zamierza oddziaływać na przebieg postępowania dotyczącego obsady personalnej organu zarządzającego podmiotu, z którym ma bliskie związki i współpracuje w pewnych obszarach, po to, aby móc wpływać na jego wynik w pożądanym przez siebie kierunku. Ta ochrona własnych faktycznych interesów wykluczała dopatrzenie się interesu społecznego w dopuszczeniu Stowarzyszenia do prowadzonego postępowania w sprawie ustanowienia zarządcy komisarycznego w Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej "[...]" w [...].

W ocenie Sądu, argumentacja Stowarzyszenia zmierza w istocie ku wykazaniu, że decyzja o ustanowieniu zarządcy komisarycznego w SKOK "[...]" będzie mieć wpływ na działalność Stowarzyszenia. Oznacza to, iż w sposób pośredni skarżąca prezentuje stanowisko, jakoby decyzja organu nadzoru miałaby kształtować pozycję prawną wnioskodawcy. Taka argumentacja może prowadzić do wniosku, iż faktycznie Stowarzyszenie próbuje wykazać istnienie interesu w rozumieniu art. 28 Kpa, nie zaś istnienie przesłanek z art. 31 Kpa uprawniających organizację społeczną do udziału w postępowaniu na prawach strony w sprawie dotyczącej innej osoby. Powyższe przeczyłoby zakresowi wnioskowania Stowarzyszeniu o uzyskanie prawa do udziału w postępowaniu na prawach strony. Na marginesie zauważyć należy, że SKOK "[...]" zobligowana jest do wykonywania zadań wynikających z ustawy o skok, w tym zadań na rzecz poszczególnych kas, a jeżeli postępowanie administracyjne zostanie zakończone wydaniem decyzji o ustanowieniu zarządcy komisarycznego, zmieni ona jedynie zakres działania i funkcjonowania organów SKOK "[...]" na okres wskazany w decyzji, a nie zakres ustawowych i statutowych zadań SKOKu, których KNF decyzją administracyjną co do zasady nie może ograniczyć.

W konsekwencji, wszystkie okoliczności, które odnoszą się do własnego interesu Stowarzyszenia, umiejscawiały je raczej w pozycji strony postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa i przemawiały za negatywnym rozpatrzeniem wniosku o dopuszczenie do postępowania na prawach strony w sprawie ustanowienia w udziału w postepowaniu o ustanowienie zarządcy komisarycznego w Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej "[...]"

O ile zaś wynik postępowania w przedmiocie ustanowienia zarządcy komisarycznego, będzie miał przełożenie na relacje obu podmiotów sprowadzające się do wspierania Kasy w [...] w określonych aspektach jej działalności przez Stowarzyszenie, czyli będzie wpływał na współpracę między nimi, to przemawia to za kwalifikacją charakteru takiego związku pomiędzy wynikiem prowadzonego postępowania a relacją SKOK "[...]" i Stowarzyszenia jako faktycznego. Co w konsekwencji także przemawia za uznaniem, że wniosek Stowarzyszenia w istocie motywowany jest jego własnym interesem, a nie interesem społecznym, czyli ogólnym. Stowarzyszenie chce oddziaływać na przebieg postępowania dotyczącego obsady personalnej organu zarządzającego podmiotu, z którym ma bliskie związki i współpracuje w pewnych obszarach, po to, aby móc wpływać na jego wynik w pożądanym przez siebie kierunku. Ta ochrona własnych faktycznych interesów wykluczała dopuszczenie Stowarzyszenia do prowadzonego postępowania w sprawie ustanowienia zarządcy komisarycznego w SKOK "[...]".

W ocenie Sądu, rację miała KNF, że to Stowarzyszenie powinno było wykazać, czego nie uczyniło, w jaki konkretny sposób jego uczestnictwo w prowadzonym postępowaniu przyczyniłoby się do realizacji interesu społecznego.

Na gruncie niniejszej sprawy Stowarzyszenie upatrywało także interes społeczny w dysponowaniu wiedzą o działalności SKOK "[...]", ale w żaden sposób nie rozwinęło ani nie uszczegółowiło tych twierdzeń, pozostając przy wysoce ogólnych i w istocie wieloznacznych sformułowaniach.

Nie można pominąć art. 61 ust. 1 ustawy o skok, który określa, że celem nadzoru nad kasami jest zapewnienie:

1) stabilności finansowej kas;

2) prawidłowości prowadzonej przez kasy działalności finansowej;

3) bezpieczeństwa środków pieniężnych gromadzonych w kasach;

4) zgodności działalności kas z przepisami niniejszej ustawy.

Tymczasem podstawą prawną postępowania w sprawie ustanowienia zarządcy komisarycznego jest możliwość przewidziana w art. 73 ust. 1 ustawy o skok, tj. w przypadku powstania groźby zaprzestania spłacania zobowiązań przez kasę. Zdanie 2 tej normy wskazuje, że "Ustanowienie zarządcy komisarycznego w kasie lub w Kasie Krajowej nie wpływa na organizację i sposób działania odpowiednio kasy lub Kasy Krajowej, z wyjątkiem zmian przewidzianych ustawą."

Natomiast w przypadku, gdy działalność kasy wykazuje rażące lub uporczywe naruszanie przepisów prawa i gdy skład zarządu kasy nie odpowiada wymogom ustawy, w celu zorganizowania wyboru nowego zarządu zastosowania mogą znaleźć art. 73a ust. 1 i ust. 2 ustawy o skok. W pierwszym przypadku zarządcę komisarycznego ustanawia się na okres niezbędny do usunięcia nieprawidłowości związanych z rażącym lub uporczywym naruszaniem przepisów prawa, zaś w drugim zarządca komisaryczny działa nie dłużej niż do chwili powołania nowego zarządu kasy lub Kasy Krajowej oraz uzyskania zgody Komisji Nadzoru Finansowego na powołanie prezesa zarządu.

W świetle powyższych norm, należy także stwierdzić, że skarżąca, mimo powołania art. 73 ust. 1 ustawy o skok w uzasadnieniu wniosku, nie wskazała jakiegokolwiek obszaru podlegającego badaniu w postępowaniu, do którego chce być dopuszczona na prawach strony, odnoszącego się do dyspozycji wskazanej normy i odnoszącej się do działalności SKOK "[...]".

W konsekwencji, ma rację KNF, że nie jest możliwe powiązanie argumentów wniosku opartego o art. 31 § 1 pkt 2 Kpa z postępowaniem wszczętym na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy o skok (czyli w przypadku powstania groźby zaprzestania spłacania zobowiązań przez kasę) do żadnego z celów statutowych [...]. Nie jest możliwe ustalenie takiego powiązania ani z prowadzeniem i wspieraniem działań na rzecz krzewienia edukacji finansowej, ochroną konsumentów, promocją zatrudnienia i aktywizacją zawodową osób pozostających bez pracy i zagrożonych zwolnieniem z pracy, rozwijaniem kontaktów i współpracy pomiędzy społeczeństwami, promocją i organizacją wolontariatu, reintegracją społeczną i. zawodową, prowadzeniem działalności charytatywnej, wspieraniem rozwoju kultury polskiej i dziedzictwa narodowego, ani też z inicjowaniem, prowadzeniem i wspieraniem działalności edukacyjno-wychowawczej i opiekuńczej.

Ponownie należy podkreślić, że aby być dopuszczonym do udziału w prowadzonym postępowaniu na prawach strony, Stowarzyszenie musiałoby precyzyjnie wskazać, jakie informacje, mogące mieć znaczenie dla kwestii wyboru zarządcy komisarycznego w SKOK, są w jego posiadaniu. Samo powołanie się na posiadanie przez Stowarzyszenie wiedzy o aspektach funkcjonowania Kasy Krajowej i SKOK "[...]" nie wyczerpuje zatem przesłanki interesu społecznego w prowadzonym postępowaniu.

W ocenie Sadu, KNF prawidłowo oceniła, że skarżąca na gruncie niniejszej sprawy, domagając się dopuszczenia do udziału w postepowaniu na prawach strony nie wykazała zarówno interesu społecznego jak i bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy celami statutowymi organizacji, a przedmiotem sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 31 § 1 Kpa.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej, należy podnieść, że KNF przyznała, że rezultat prowadzonego postępowania będzie miał wpływ na funkcjonowanie SKOK "[...]". Z tego faktu w żaden sposób nie wynika jednak wniosek, że za braniem w nim udziału przez Stowarzyszenie na prawach strony przemawia interes społeczny. Znaczenie (doniosłość) prowadzonego postępowania nie jest funkcją tego, czy bierze w nim udział na prawach strony Stowarzyszenie - skoro nie wykazało, w jaki sposób, dzięki posiadanym informacjom o funkcjonowaniu Kasy Krajowej, czy SKOK "[...]", jego udział w tym postępowaniu miałby przyczynić się do obiektywnego, wszechstronnego, wnikliwego ustalenia okoliczności faktycznych sprawy administracyjnej, której przedmiotem jest powołanie zarządcy komisarycznego w tej konkretnej Kasie tj. SKOK "[...]".

W ocenie Sądu, podjęte w sprawie zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty procesowe i materialne, podniesione w skardze, należy uznać za nietrafne.

Sąd nie dopatrzył się w działaniach organu, także z urzędu, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w ramach zastosowanych norm prawa, takich uchybień i naruszeń, które skutkowałyby uwzględnieniem skargi.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mając za podstawę art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.