Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1215/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2  ust. 1 pkt 4, ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 12 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), Sędzia WSA Marta Semiczek, Protokolant Edyta Forysiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 września 2014 r. sprawy ze skargi A w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].11.2013 r. (nr [...]) Burmistrz Miasta B. określił Spółdzielni Mieszkaniowej w B. wysokość opłaty miesięcznej (175 zł) za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], obejmującej budynek wielolokalowy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Spółdzielnia pomimo wezwania nie złożyła deklaracji w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2013 r., poz. 1399 z późn. zm. – w skrócie: "u.c.p.g."). Jak wynikało z poczynionych ustaleń, w przedmiotowym budynek mieszkalnym znajduje się dziewięć lokali, z których cztery stanowią odrębną własność osób fizycznych, zaś pięć jest przedmiotem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Zgodnie z ewidencją gruntów Spółdzielnia jest właścicielem udziału w działce gruntu (numer [...]) w wysokości 53,64%.

Według Burmistrza Miasta B. z przepisu art. 2 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 3 u.c.p.g. w powiązaniu z art. 27 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. 2013 r., poz. 1222) wynika, że nieruchomością jest budynek wieloloklaowy, zaś spółdzielnia jako podmiot sprawujący zarząd nieruchomością wspólną obowiązana była do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz uiszczenia na rzecz gminy należnej opłaty. W tej sytuacji Spółdzielnia nie może składać jedynie zbiorczych zestawień, jak to robiła dotychczas, nawet przy uwzględnieniu wcześniejszej akceptacji organu.

W złożonym odwołaniu Spółdzielnia Mieszkaniowa w B. podniosła, że nieprawidłowa jest teza jakoby zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu ustawy o własności lokali był zarządem tożsamym do zarządu, o którym mowa w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych. Wykorzystana przez organ opinia Departamentu Gospodarki Odpadami nie miała wiążącego charakteru i nie mogła przesądzić o obowiązku spółdzielni. W ocenie strony, to na właścicielu nieruchomości lub innym użytkowaniu lokalu spoczywają obowiązki w zakresie składania deklaracji, jak również uiszczania tzw. "opłaty śmieciowej".

Decyzją z dnia [...].12.2013 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Kolegium podniosło, że sposób ustalania wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przyjęty w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach opiera się na obowiązku właściciela nieruchomości samodzielnego obliczenia wysokości opłaty i przedstawienia wysokości tej opłaty w deklaracji. W razie niezłożenia deklaracji lub uzasadnionych wątpliwości co do zawartych w niej danych, konieczne jest wydanie decyzji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6o u.c.p.g.).

Organ zauważył, że sporna problematyka obowiązku spółdzielni mieszkaniowych znalazła odzwierciedlenie w wypowiedzi Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z dnia 28.11.2013 r. (sygn. akt K 17/12, publ. OTK-A nr 8/2013, poz. 125) gdzie stwierdzono, że art. 2 ust. 3 u.c.p.g. znajduje natomiast zastosowanie, jeżeli w spółdzielczym budynku wielolokalowym ustanowiono odrębną własność przynajmniej jednego lokalu. Zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ustawy o własności lokali, choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni (art. 27 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy o spółdzielniach). Wówczas podmiotem zobowiązanym do wykonywania obowiązków, o których mowa w art. 6h i art. 6m ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości, jest spółdzielnia mieszkaniowa.

Kolegium podsumowało, że zarząd wykonywany przez spółdzielnie mieszkaniową jest zarządem tożsamym z zarządem nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, a co za tym idzie, do spółdzielni mieszkaniowej ma zastosowanie art. 2 ust. 3 u.c.p.g., z którego wprost wynika, że stosuje się go do osoby, która wykonuje zarząd jak w ustawie o własności lokali.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Spółdzielnia zarzuciła naruszenie art. 2. ust. 3 u.c.p.g., a także jej art. 6m i art. 6o poprzez błędne przyjęcie, że na zarządzie Spółdzielni Mieszkaniowej w B. spoczywają obowiązki właściciela nieruchomości wynikające z wymienionej ustawy, a także, że Spółdzielnia zobowiązana była do złożenia deklaracji w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do nieruchomości przy ul.[...] w B.

Ponadto zarzucono naruszenie art. 217 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie i obarczenie Spółdzielni Mieszkaniowej w B. daniną (opłatą) bez wyraźnego upoważnienia ustawowego.

Zdaniem skarżącej, decyzja Kolegium została wydana także z naruszeniem art. 207 § 1 w związku z art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U z 2012 r., poz. 749 z późn. zm., w skrócie "O.P.").

W uzasadnianie skargi wskazano, że przepis art. 2 ust. 3 u.c.p.g. odnosi się wyraźnie do osób sprawujących zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali, a więc wynikający z tego aktu prawnego, a nie podobnym do niego. W tym zakresie nie jest dopuszczalne zastosowanie analogii. Należy odróżnić zarząd, o którym mówią przepisy ustawy o własności lokali od zarządu w rozumieniu przepisów o spółdzielniach mieszkaniowych, który jest jednym z organów takiej spółdzielni. Ponadto, gdyby zamiarem ustawodawcy było nałożenie na spółdzielnię mieszkaniową obowiązku obliczenia przedmiotowej opłaty, wypełnienia i złożenia za właścicieli lokali deklaracji oraz uiszczenie opłat, to wyposażałby spółdzielnie w odpowiednie instrumenty prawne, pozwalające na wykonanie tych obowiązków.

Skarżąca podniosła, że Kolegium w swojej decyzji nie odniosło się do porozumienia z dnia 7.06.2013 r., zawartego pomiędzy Spółdzielnią Mieszkaniową w B. a Burmistrzem Miasta B., na podstawie którego odstąpiono od egzekwowania od Spółdzielni składania deklaracji do czasu jednoznacznego uregulowania tej kwestii w przepisach u.c.p.g. Ponadto problematyka obowiązków spółdzielni mieszkaniowych w omawianym zakresie jest w dalszym ciągu przedmiotem prac nad nowelizacją ustawy.

Strona zaznaczyła, że bez znaczenia pozostawało powoływanie się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze na interpretację art. 2 ust. 3 u.c.p.g., dokonaną przez Ministra Środowiska na wniosek Burmistrza Miasta B., albowiem stanowisko Departamentu Gospodarki Odpadami było nieprawidłowe.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia 18.03.2014 r. Spółdzielnia podtrzymała dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skarga nie była uzasadniona.

Wstępnie trzeba zauważyć, że powołana wcześniej ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w brzmieniu nadanym przepisami ustawy z dnia

1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U Nr 152 poz. 897), obowiązującym od 1.01.2012 r., wywoływała wątpliwości w zakresie zgodności z normami Konstytucji niektórych jej uregulowań. Wyrokiem z dnia 28 listopada 2013 r. (sygn. K 17/12) Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in. w punkcie 3 i 4 sentencji, że: art. 6h i art. 6m ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach są zgodne z art. 2 Konstytucji; art. 6h i art.6 m ust. 1 w związku z art. 2 ust. 3 powołanej ustawy są zgodne z art. 2 Konstytucji.

Spór w sprawie dotyczy zasadności uznania skarżącej spółdzielni za podmiot zobowiązany do składania deklaracji i uiszczania na rzecz Gminy B. opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości (będącej w zasobach Spółdzielni), przy ul. [...] w B.

Sąd zauważa, że sporna w tej sprawie kwestia obowiązków spółdzielni mieszkaniowej dotyczących opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do nieruchomości zabudowanych budynkami wielolokalowymi, w których wyodrębniono odrębną własność lokali była już przedmiotem oceny wojewódzkich sądów administracyjnych, które – w wydanych wyrokach – wyraziły pogląd zbieżny z zajętym w sprawie przez organy. W tym zakresie Sąd w niniejszym składzie w pełni akceptuje i przyjmuje za własne stanowisko wyrażone przez Wojewódzkie Sądy Administracyjne w wyrokach: we Wrocławiu z dnia 16.05.2014 r., sygn. akt I SA/Wr 300/14 oraz z dnia 30.07.2014 r., sygn. akt 315/14, w Rzeszowie z dnia 10.02.2014 r., sygn. akt I SA/Rz 1260/13, w Szczecinie z dnia 27.03.2014 r., sygn. akt I SA/Sz 1291/13, a także w Poznaniu z dnia 5.02.2014 r., sygn. akt IV SA/Po 868/13 - dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, w skrócie CBOSA).

Przechodząc do oceny prawidłowości wydanych decyzji wskazać należy, że zgodnie z art. 6h u.c.p.g., właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c (a więc nieruchomości, w stosunku do których gminy organizują odbieranie odpadów od ich właścicieli - z mocy ustawy (ust.1) i na podstawie uchwały (ust. 2), są zobowiązani do ponoszenia na rzecz gminy, na terenie której położone są ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie zaś z art.6m u.u.c.p.g. właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do właściwego organu gminy, deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych oraz składania nowych deklaracji w razie zaistnienia zmian danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zdeklarowana w deklaracji opłata jest uiszczana w trybie i na zasadach określonych w uchwale rady gminy, o której mowa w art. 6l u.c.p.g.

Jak już wyżej wskazano to na właścicielu nieruchomości spoczywa obowiązek złożenia do właściwego organu deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Definicja "właściciela nieruchomości" zamieszczona została w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. Stosownie do treści tego przepisu, ilekroć w ustawie mowa jest o właścicielach nieruchomości - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Powyższa definicja ma charakter zakresowy, zostały w niej wymienione poszczególne kategorie podmiotów, które mogą zostać uznane za właścicieli nieruchomości. W przepisie tym określono szeroki krąg podmiotów, które są (mogą być) adresatami obowiązków nałożonych przepisami ustawy. Powyższe podyktowane jest potrzebą zapewnienia prawidłowej i powszechnej realizacji celów i funkcji ustawy, wskazanych już w samej nazwie. Nie można zatem dokonywać interpretacji poszczególnych przepisów bez uwzględniania celu i funkcji ustawy, jak też bez uwzględniania wykładni systemowej zarówno wewnętrznej jak i zewnętrznej. Podkreślenia wymaga także, że w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach definicja "właściciela nieruchomości" i "nieruchomości" jest odmienna od tej stosowanej w prawie cywilnym i odbiega od interpretacji tego pojęcia w prawie cywilnym.

W orzecznictwie sądów administracyjnych (m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19.12.2013 r., sygn. akt I SA/Ol 760/13, dostępne w CBOSA) wskazano, że dla prawidłowego odczytywania art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. istotne jest pojęcie nieruchomości. Zgodnie z art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Z treści art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. wynika zatem wprost, z uwzględnieniem pojęcia nieruchomości, że za właściciela ustawa uznaje każdy podmiot, który włada nieruchomością tj. wyodrębnionym gruntem i związanym z nim trwale budynkiem - na podstawie prawa własności, współwłasności, wieczystego użytkowania, zarządu i użytkowania (tzw. trwały zarząd i użytkowanie to władztwo nad nieruchomościami skarbu państwa lub gminy uregulowane przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami), a także ewentualnie na podstawie stosunku obligacyjnego.

Z kolei mając na uwadze art. 2 ust. 3 u.c.p.g., w razie zabudowania nieruchomości budynkami wielolokalowymi w których ustanowiona została odrębna własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 z późn. zm., dalej "u.w.l."), lub właścicieli lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany.

Z powyższych zapisów wynika, że w stanie faktycznym konkretnej sprawy kilka podmiotów jednocześnie może spełniać warunki do uznania ich za właścicieli nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. Nie oznacza to jednak, że wszystkie wymienione podmioty mogą jednocześnie mieć taki status względem obowiązku związanego z konkretną nieruchomością. Z tego względu celem ustalenia, który podmiot w konkretnym przypadku powinien zostać uznany za właściciela obowiązanego do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi należy odwołać się również do innych aktów prawnych, w tym do przepisów Kodeksu cywilnego oraz ustawy o własności lokali, a w odniesieniu do możliwości uznania spółdzielni mieszkaniowej za taki podmiot, również do ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1222 ze zm., dalej "u.s.m."). Jak wskazano w literaturze, tam gdzie jakikolwiek tytuł prawny do nieruchomości łączy się z członkostwem w określonej korporacji typu spółdzielnia mieszkaniowa, wspólnota mieszkaniowa (powyżej 7. członków) lub TBS, podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji będzie zawsze jednostka organizacyjna lub osoba posiadająca nieruchomość w zarządzie, czyli m.in. spółdzielnia mieszkaniowa (por. K. Sobieralski, Podmiot zobowiązany do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, Nowe Zeszyty Samorządowe 2013/3, s. 59).

Z definicji nieruchomości wynika, że część budynku może stanowić odrębną nieruchomość na mocy przepisów szczególnych. Są nimi przepisy ustawy o własności lokali. Cechą charakterystyczną odrębnej własności lokalu jest przymusowa, nie podlegająca podziałowi lub zniesieniu współwłasność w częściach ułamkowych gruntu oraz wszystkich części budynków i innych urządzeń nieprzeznaczonych wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali, przy czym udział w nieruchomości wspólnej stanowi prawo związane z własnością lokalu (art. 3 u.w.l.).

Sąd nie podziela stanowiska strony skarżącej, że nie ma do niej zastosowania art. 2 ust. 3 u.c.p.g. z uwagi na to, że spółdzielnia nie sprawuje zarządu w rozumieniu ustawy o własności lokali, czego wymaga ww. przepis, ale w trybie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.

Zarząd nieruchomością wspólną uregulowany jest w rozdziale czwartym ustawy o własności lokali (art. 18- art. 33). Zgodnie z art. 18 u.w.l. zarząd nieruchomością wspólną może być uregulowany umownie. Dopiero w braku umowy stosuje się reżim ustawowy. W przypadkach w umowie nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące sposobu zarządu. Zgodnie z art. 18 ust. 1 uw.l., właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej lub prawnej (tzw. zarząd powierzony).

W art. 2 ust. 3 u.c.p.g. mowa jest o osobach sprawujących zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali, czyli mowa jest nie tylko o osobach pełniących funkcję zarządu wspólnoty mieszkaniowej (wybranych zgodnie z art. 20 ust. 1 u.w.l.), ale również o każdej osobie fizycznej lub prawnej, której zarząd został powierzony. Spółdzielnia mieszkaniowa jest osobą prawną sprawującą zarząd nieruchomością wspólną. Po ustanowieniu na rzecz swoich członków lub innych osób odrębnej własności lokali na zasadach określonych w przepisach Rozdziału 3 u.s.m., odwołujących się w pewnych kwestiach do przepisów ustawy o własności lokali, spółdzielnia sprawuje zarząd nieruchomościami wspólnymi, jak zarząd powierzony w rozumieniu przepisów o własności lokali, z mocy art. 27 ust. 2 u.s.m.

Zdaniem Sądu odesłanie zawarte w art. 27 ust. 2 u.s.m. do zarządu powierzonego w rozumieniu ustawy o własności lokali stanowi o tym, że spółdzielnia sprawuje zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu ustawy o własności lokali, o jakim mowa w art. 2 ust. 3 u.c.p.g.

W uchwale z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. I OPS 2/12 (opubl. ONSAiWSA 2013/2/23) Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA), wypowiadając się co do charakteru zarządu, o którym mowa w art. 27 ust. 2 u.s.m., odwołał się do uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego z 26 listopada 2008 r. sygn. III CZP 100/08 (OSNC 2009, nr 10, poz. 140), który wskazał, że w potencjalnej kolizji mogą tu występować dwie ustawy określające swoiste reżimy zarządu nieruchomością wspólną: ustawa o własności lokali i ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych. Ustawodawca w art. 27 u.s.m. rozstrzygnął o wyborze spółdzielczego (nie zaś powszechnego) reżimu zarządu nieruchomością wspólną, w którego ramach spółdzielnia sprawuje taki zarząd z mocy ustawy, tak jak zarządza nieruchomościami stanowiącymi jej wyłączną własność. Wprawdzie stosownie do art. 27 ust. 1 u.s.m.: "w zakresie nieuregulowanym w ustawie do prawa odrębnej własności lokalu stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o własności lokali, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3" - co mogłoby ewentualnie wskazywać na poddanie omawianej sfery stosunków unormowaniom ustawy o własności lokali, jednakże zakres stosowania przepisów o zarządzie nieruchomością wspólną określa nie przytoczony ust. 1 art. 27, lecz ust. 2 tego artykułu, rozstrzygający o bardzo wąskim stosowaniu odpowiednich dla tej materii przepisów ustawy o własności lokali.

A zatem w spółdzielniach mieszkaniowych w zasadzie nie stosuje się tych przepisów ustawy o własności lokali, które dotyczą zarządu nieruchomością wspólną, w tym także i tych, które dotyczą funkcjonowania wspólnoty mieszkaniowej powołanej głównie w tym celu, aby właściciele lokali mogli sprawnie zarządzać nieruchomością wspólną. Wyłączenie stosowania również tych przepisów ustawy o własności lokali jest w spółdzielniach mieszkaniowych zrozumiałe, gdyż w innym przypadku dochodziłoby do stosowania dwóch systemów dotyczących zarządzania tą samą nieruchomością - systemu właściwego dla spółdzielni i systemu właściwego dla wspólnoty mieszkaniowej. Jest oczywiste, że taka sytuacja prawna byłaby źródłem trudności w zarządzaniu wspólną nieruchomością. Ustawodawca zdecydował, że w odniesieniu do nieruchomości spółdzielni mieszkaniowej w razie pojawienia się innych niż spółdzielnia właścicieli lokali stosuje się w powyższym zakresie przede wszystkim procedury (...) przewidziane w przepisach ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.

NSA stwierdził, że podstawowe znaczenie w kształtowaniu systemu zarządu nieruchomością wspólną, której współwłaścicielką jest spółdzielnia mieszkaniowa, ma art. 27 ust. 2 zdanie pierwsze u.s.m. stanowiący że: "Zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 u.w.l., choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26". Według NSA, ze względu na formułę normatywną art. 27 ust. 2 u.s.m. należy wyraźnie zaakcentować okoliczność, iż realizowanie zarządu "jak zarządu powierzonego" następuje nie na podstawie umowy, lecz wynika z ustawy (zarząd ex lege). Ustawowe źródło wykonywania zarządu nieruchomością wspólną powoduje, że nie zachodzi potrzeba zawierania umowy w przedmiocie zarządzania nieruchomością. Oznacza to, że omawiana formuła wyraża generalną zasadę wykonywania zarządu na podstawie ustawy po ustanowieniu odrębnej własności pierwszego lokalu w budynku należącym dotychczas w całości do spółdzielni mieszkaniowej. Stanowcze brzmienie tej formuły: "zarząd (...) jest wykonywany" wskazuje, że wykonywanie zarządu nieruchomością wspólną stanowi obowiązek spółdzielni mieszkaniowej.

Istotą systemu zarządu uregulowanego w art. 27 ust. 2 u.s.m. jest więc sprawowanie ex lege przez spółdzielnię zarządu nieruchomością wspólną jak zarządu powierzonego. Podobne stanowisko wyrażone zostało w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2012 r. sygn. V CSK 459/11 (publ. LEX nr 1243118), w którym sformułowano następującą tezę: "Odpowiednie stosowanie art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, o którym mowa w art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, nie może być rozumiane jako przyznanie właścicielom lokali uprawnienia do pozbawienia spółdzielni wykonywania zarządu nieruchomością wspólną w inny sposób niż wynikający z zastosowania art. 241 albo art. 26 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Oznacza ono jedynie to, że zarząd nieruchomością wspólną jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony w rozumieniu art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali. Jednakże zarząd przysługujący spółdzielni powstaje i jest wykonywany ex lege, podczas gdy zarząd powierzony według art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali powstaje i jest wykonywany na podstawie uchwały podjętej przez właścicieli lokali. W szczególności więc właściciele lokali w okresie wykonywania zarządu przez spółdzielnię nie mogą go powierzyć innej osobie dopóty, dopóki nie będą do nich stosowane przepisy ustawy o własności lokali na podstawie art. 241 albo art. 26 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych".

Na podstawie powyższego stwierdzić należy, że zarząd spółdzielni w przypadku, gdy jest ona współwłaścicielem, jest nie tylko zarządem preferowanym ale i wynikającym z ustawy. Zarząd ten, w sytuacji wyodrębnienia własności lokali, nie jest całkowicie oderwany od reguł, o jakich mowa w przepisach ustawy o własności lokali. Tym samym spółdzielnie mieszkaniowe sprawują zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali (jak zarząd powierzony). To, że nie mają w takim przypadku zastosowania inne (niż art. 18 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 i ust. 1a u.w.l.) przepisy ustawy o własności lokali a zwłaszcza przepisy o wspólnocie mieszkaniowej i zebraniu właścicieli lokali nie wyklucza, że na użytek ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zarząd wykonywany przez spółdzielnie mieszkaniowe należy do kategorii mieszczącej się w pojęciu zarządu wynikającym z ustawy o własności lokali, czyli "w rozumieniu" tej ustawy.

Użycie w art. 27 ust. 2 u.s.m. sformułowania, że spółdzielnia wykonuje zarząd "jak zarząd powierzony, o którym mowa w ustawie o własności lokali" i odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy o własności lokali w tym zakresie wskazuje, że na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest to zarząd w rozumieniu ustawy o własności lokali. Jest to więc zarząd ustawowy w zakresie wykonywania którego art. 27 ust. 2 u.s.m. odsyła bezpośrednio do stosownych regulacji ustawy o własności lokali, nakazując je stosować odpowiednio.

Sąd zgadza się z poglądem wyrażonym przez wskazane na wstępie sądy administracyjne, że nie do zaakceptowania, w świetle art. 32 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, byłoby przyjęcie takiej interpretacji art. 2 ust. 3 u.c.p.g., według której uznaje się, że osoby sprawujące zarząd nieruchomościami wspólnymi na podstawie umowy lub uchwały współwłaścicieli nieruchomości, bo to jest regułą na gruncie ustawy o własności lokali, podlegają obowiązkom określonym w ustawie o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, natomiast nie podlegają im osoby prawne tj. spółdzielnie mieszkaniowe, sprawujące zarząd nieruchomościami wspólnymi z mocy przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (która, co już wyżej wskazano, odwołuje się w wielu kwestiach do ustawy o własności lokali).

Odnosząc się do argumentacji strony dotyczącej niemożności wyegzekwowania przez spółdzielnię od lokatorów przypadających od nich części opłaty, to Sąd w ocenie Sądu jest ona niezasadna. Przepisy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych dają możliwość wyegzekwowania od lokatorów przypadających od nich części opłaty, ponieważ koszty związane z odpadami należą do zwykłych kosztów eksploatacyjnych, które podlegają rozliczeniu na zasadach przewidzianych w ww. ustawie.

Przepis art. 4 u.s.m. stanowi, że członkowie spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali oraz członkowie spółdzielni będący właścicielami lokali są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 41 u.s.m zarząd spółdzielni prowadzi odrębnie dla każdej nieruchomości ewidencję i rozliczenie przychodów i kosztów, o których mowa w ust. 1-2 i 4. Zgodnie z art. 1710 u.s.m. w przypadku długotrwałych zaległości z zapłatą opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1, 11 i 5, rażącego lub uporczywego wykraczania osoby korzystającej z lokalu przeciwko obowiązującemu porządkowi domowemu albo niewłaściwego zachowania tej osoby czyniącego korzystanie z innych lokali lub nieruchomości wspólnej uciążliwym, przepis art. 16 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali stosuje się odpowiednio.

Okoliczność, że opłaty za gospodarowanie odpadami wnoszone przez właścicieli nieruchomości na rzecz gmin w świetle obecnych unormowań są daniną publicznoprawną, nie wynika, że spółdzielnie mieszkaniowe nie mogą być nią obciążone i że następnie nie mogą rozliczać tej opłaty jako kosztów utrzymania nieruchomości wspólnych.

Podsumowując, zdaniem Sądu zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i słusznie skarżąca została uznana za podmiot zobowiązany do złożenia deklaracji i uiszczania na rzecz Gminy B. opłat za gospodarowanie odpadami.

Gdy idzie o dodatkowe zarzuty Spółdzielni, to Samorządowe Kolegium Odwoławcze wbrew temu co twierdzi się w skardze, nie powoływało się na wykładnię przepisu art. 2 ust. 3 u.c.p.g. przeprowadzoną przez Ministra Środowiska (w piśmie Departamentu Gospodarki Odpadami). Organ odwoławczy zauważył jedynie że Minister Środowiska ma inny pogląd aniżeli Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych co do tego, czy zagadnienie – na kim ciążą obowiązki w zakresie pozbywania się odpadów komunalnych – jest (bądź nie) sprawą z zakresu ochrony danych osobowych.

Bez znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji pozostawały konsultacje i tak zwane porozumienie – konsensus pomiędzy Spółdzielnią a Burmistrzem Miasta B. Okoliczność podejmowania przez organ określonych (alternatywnych) działań, zmierzających do uzyskania należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, nie może powodować oceny, że późniejsze wydanie w stosunku do Spółdzielni decyzji zobowiązującej do uiszczenia opłaty, przez to tylko (wskazane działania) jest prawnie wadliwe. O prawidłowości decyzji decydować jedynie mogły przepisy stanowiące podstawę prawną nałożenia obowiązku, jak i określające kompetencję do jej wydania.

Odnotować jeszcze trzeba, że organ dokonał wyliczenia opłaty z zachowaniem obowiązujących przepisów. Burmistrz Miasta B. wziął pod uwagę zestawienia złożone przez Spółdzielnię, z których wynikało, że w przedmiotowym budynku zamieszkuje 14 osób. Przyjęto, że odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny, co uzasadniało zastosowanie niższej stawki opłaty (12,50 zł). Ta zaś ustalona została uchwałą Rady Miejskiej B. Nr XXXI/321/12 z dnia 28 grudnia 2012 r. w sprawie metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi , ustalenia stawki takiej opłaty oraz stawki za pojemnik o określonej pojemności (Dz. Urz. Woj. Doln. z 2013, poz. 1213).

Dotąd powiedziane uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.