Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 576/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 5, art. 148 par 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Asesor WSA Paweł Dańczak po rozpoznaniu w dniu 27 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę. [pic]


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. po rozpatrzeniu zażalenia M. W. na postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia [...] o stwierdzeniu wydania z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.

W dniu 30 grudnia 2020 r. M. W. złożył do Biura Powiatowego ARiMR w W. wniosek o wznowienie postępowań za lata 2004 -2011 w sprawach dotyczących przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, w tym sprawy o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...], nr [...] stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia [...], nr [...]. Do wniosku strona załączyła oświadczenia K. J. i R. K., kopie decyzji o nr [...] i [...] wydanych przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu [...] oraz odpowiedź na skargę na działanie pracowników Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia 5 lutego 2020 r.

Postanowieniem z dnia 1 lutego 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia [...] o stwierdzeniu wydania z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia [...], wskazując, że strona nie zachowała miesięcznego terminu od dnia dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, zgodnie z treścią art. 148 § 1 k.p.a. Postanowienie zostało doręczone stronie w dniu 3 lutego 2021 r.

Na powyższe postanowienie M. W. złożył zażalenie, w którym podnosząc zarzut naruszenia:

- art. 145 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie brak jest przesłanek wznowienia;

- art. 148 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy skarżący nie uchybił terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania

wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji oraz o załączenie w celach dowodowych akt sprawy prowadzonej przez ARiMR w przedmiocie przyznania płatności za rok 2015 oraz pisma gminnej komisji powołanej do szacowania szkód, w której potwierdzone zostały ustalenia zawarte w protokołach skarżącego i protokołach I. M. odnośnie powierzchni i rodzaju upraw, w szczególności łubinu.

W uzasadnieniu skarżący podał, że K. J. w latach 2004-2012 wykonywał na jego rzecz usługi traktorem i własnym sprzętem uprawiając należące do niego działki i rozliczając się za wykonaną pracę, co wynika ze złożonego oświadczenia z dnia 30 listopada 2020 r. Organ pierwszej instancji błędnie przyjął, że co najmniej od 28 października 2019 r. skarżący dysponował wiedzą o tym, że informacje jakie przedstawi K. J. mogą stanowić nową okoliczność w sprawach dotyczących postępowań za lata 2004-2011. Wskazał, że ww. oświadczenie otrzymał w dniu 30 listopada 2020 r. Dopiero zatem w tym momencie K. J. potwierdził okoliczności, że w spornym okresie to skarżący prowadził gospodarstwo na stanowiących jego własność gruntach. Nie można zatem przyjąć, że składając w dniu 30 grudnia 2020 r. wniosek o wznowienie postępowania nie został dochowany termin jednego miesiąca od dnia, w którym skarżący dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Nie można także uznać za prawidłowe ustalenie, że okoliczności, które wskazała siostra – R. K. w swoim oświadczeniu z dnia 30 listopada 2020 r. były już skarżącemu znane co najmniej od dnia, w którym stawiła się ona w siedzibie Biura Powiatowego w W. i złożyła zeznania w ramach rozprawy dotyczącej płatności za 2012 r., czyli od dnia 28 października 2019 r. Skarżący podkreślił, że dopiero w dniu 30 listopada 2020 r. otrzymał od R. K. oświadczenie, w którym przedstawiła w sposób szczegółowy i precyzyjny swoje stanowisko w sprawie.

Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy wskazując w pierwszej kolejności, że wznowienie postępowania administracyjnego jest nadzwyczajnym trybem postępowania i dzieli się na dwie fazy. Pierwsza polega na badaniu formalnych podstaw wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją. W fazie tej nie może zatem wystąpić ocena merytoryczna przedmiotu sprawy. Etap ten kończy się wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, bądź postanowienia o wznowieniu postępowania. Wówczas dopiero następuje faza druga, w której organ prowadzi postępowanie w zakresie przyczyn wznowienia postępowania, a ostatecznie rozstrzyga co do istoty sprawy. Dopiero w tej fazie możliwe jest dokonanie materialnoprawnej oceny przedmiotu sprawy, której wznowienie dotyczy.

Wznowienie postępowania może nastąpić z urzędu lub na wniosek strony. Jednym z warunków formalnych jest wskazanie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydal w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Kolejny warunek formalny wznowienia postępowania to wskazanie podstawy wznowienia. Zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie administracyjnym wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadą, o jakiej mowa w art. 145 § 1 k.p.a. Organ ma zatem za zadanie ustalić, czy zaszła przesłanka wznowieniowa, ale oprócz tego musi także rozważyć, czy w wyniku wznowienia postępowania istnieje prawdopodobieństwo, że zostanie wydana nowa decyzja, odmienna od pierwotnej -zgodnie z dyspozycją art. 146 § 2 k.p.a. Przesłanki wznowienia postępowania zostały uregulowane w art. 145 § 1 k.p.a. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydal decyzję;

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Do zastosowania instytucji wznowienia postępowania stwarzającej prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest zaistnienie kwalifikowanej wadliwości rozstrzygnięcia zapadłego w sprawie. Kwalifikowana wadliwość oznacza w tym kontekście zaistnienie jednej z przyczyn wskazanych w sposób wyczerpujący w k.p.a., w którym zawarty jest enumeratywny katalog przesłanek stanowiących podstawę do wzruszenia decyzji w tym trybie. Ponadto instytucja wznowienia postępowania ma charakter szczególny, ponieważ stanowi ona wyjątek od zasady trwałości decyzji, a zatem wykładnia przepisów dotyczących wznowienia postępowania musi być ścisła.

Z informacji znanych organowi z urzędu oraz z akt przedmiotowej sprawy wynika, że postępowanie w sprawie o nr [...], której dotyczy wniosek strony o wznowienie postępowania z dnia 30 grudnia 2020 r., zostało zakończone decyzją ostateczną Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia [...], nr [...] o przyznaniu płatności ONW na rok 2006. Postępowanie zakończone ww. decyzją ostateczną zostało wznowione z urzędu w dniu 23 października 2015 r. W wyniku wznowienia postępowania została wydana decyzja stwierdzająca wydanie dotychczasowej decyzji z naruszeniem prawa na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. W wyniku wznowienia przedmiotowego postępowania, w dniu [...] została wydana decyzja nr [...] stwierdzająca wydanie dotychczasowej decyzji z naruszeniem prawa (tj. decyzji z dnia [...], nr [...]).

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania na wniosek strony, z uwagi na uchybienie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Organ I instancji posiadał z urzędu wiedzę co do daty, w której strona dowiedziała się o okolicznościach, które wskazuje jako podstawę do wznowienia postępowania. W przypadku stwierdzenia przez organ, że strona uchybiła terminowi jest on zobowiązany wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Strona wskazuje, że nowymi dokumentami nieznanymi w chwili wydania decyzji za lata 2004-2011 w dniu 11 stycznia 2017 r. są oświadczenia K. J. i R. K. z dnia 30 listopada 2020 r. Informacje zawarte ww. oświadczeniach zostały przedstawione podczas rozprawy administracyjnej w dniu 28 października 2019 r., przeprowadzonej w sprawie użytkowania w roku 2012 działek ewidencyjnych o nr: 200, 954, 955, 1027/2, 1028 położonych w obrębie D., gmina O., powiat w., województwo ł. oraz działek ewidencyjnych o nr 207, 208/1 i 208/2 położonych w obrębie K., gmina W., powiat w., województwo ł. (znaki spraw: [...], [...]), a zatem strona o tych okolicznościach powzięła wiedzę już w tej dacie, nie zaś, jak wskazuje w dniu 30 listopada 2020 r. W aktach sprawy znajduje się protokół z rozprawy z dnia 28 października 2019 r., nr 2/19 przeprowadzonej w Biurze Powiatowym ARiMR w W.. Na rozprawie stawiła się m. in. wezwana w charakterze świadka R. K. - siostra M. W. oraz skarżący osobiście. M. W. będąc obecnym na rozprawie w dniu 28 października 2019 r. słyszał zeznania R. K., a zatem wiedzę o informacjach wówczas przedstawionych przez świadka powziął w dniu rozprawy. Podczas ww. rozprawy R. K. zeznała m.in.: że "nie pracowała na tych polach, ale widziała, jak w 2012 lub wcześniejszym roku brat M. W. pracował ze swoim pracownikiem Panem K. (...) Pracowali tam przy użyciu glebogryzarki. (...) Pan K.jeździł glebogryzarką (...). W oświadczeniach załączonych do wniosku o wznowienie postępowania wskazano: "Ja K. J. (...) oświadczam, że wykonywałem usługi koszenia i uprawiałem pola M. W. (...) wykonywane prace były w lata 2004-2012. " (tj. oświadczenie K. J.) W związku z pytaniami M. W. odnośnie zeznań w ARiMR w dniu 28 października 2019 r. co oznaczają słowa: "lub w wcześniejszym roku", "w roku wcześniejszym", "i wcześniejszym roku", których lat dotyczą. Czy to oznacza, że wypowiedź dotyczyła roku 2011 czy innych lat. Wyjaśniła, że moje zeznania dotyczyły roku 2012 (...). Słowa: " lub w wcześniejszym roku", " w roku wcześniejszym ", " i wcześniejszym roku ", moja wypowiedź dotyczyła lat 2004-2011. Podała, że była świadkiem wykonywania prac przez wymienione osoby na polu. Widziałam jak Pan K. pracował glebogryzarką (...)." (tj. oświadczenie R. K.). W ocenie organu odwoławczego oświadczenia złożone w dniu 30 listopada 2020 r. przez R. K. i K.J.nie stanowią nowych dowodów w sprawie, bowiem ich treść pokrywa się z zeznaniami R. K. złożonymi podczas rozprawy administracyjnej w dniu 28 października 2019 r. W zażaleniu strona podnosi, że organ I instancji nieprawidłowo uznał, iż nie został dochowany termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, gdyż oświadczenia złożone wraz z wnioskiem otrzymał dopiero w dniu 30 listopada 2020 r. Z treści oświadczenia R. K. wynika jednak, że zostało napisane na prośbę M. W., co składająca oświadczenie wprost wskazuje: " w związku z pytaniami M. W. odnośnie moich zeznań w ARiMR w dniu 28 października 2019 r.", dlatego niezrozumiałe jest z jakiego powodu strona z prośbą o złożenia takiego oświadczenia zwlekała ponad rok od dnia przeprowadzenia rozprawy.

W ocenie organu odwoławczego organ I instancji słusznie stwierdził, że o okolicznościach, o których mowa w oświadczeniach z dnia 30 listopada 2020 r. strona wiedziała już wcześniej, najpóźniej od daty rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 28 października 2019 r., wobec powyższego należało uznać, że termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania nie został dochowany.

Strona nie sprecyzowała z jakiego powodu w jej ocenie dołączone do wniosku załączniki w postaci decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR oraz odpowiedź na złożoną skargę stanowią nowe dowody w sprawie. Organ odwoławczy nie dopatrzył się podstaw do wznowienia postępowania w oparciu o ww. dokumenty.

Strona wskazuje, że datą, od której powinien być liczony termin wskazany w art. 148 § 1 k.p.a. jest 30 listopada 2020 r., czyli dzień złożenia oświadczeń na piśmie przez K.J. oraz R.K.. Strona zatem błędnie interpretuje treść art. 148 § 1 k.p.a., bowiem zakłada, że taką okolicznością będzie dzień, w którym ww. osoby na piśmie wypowiedziały się co do danych okoliczności, tj. że K. J. w latach 2004-2012 wykonywał prace polowe na działkach M. W., w tym prace glebogryzarką, oraz że R. K. zeznając co do roku 2012 i lat wcześniejszych, mówiła o latach 2004-2012. W orzecznictwie jednak interpretuje się tę datę jako taką, w której obiektywnie strona dowiedziała się o danej okoliczności. Należy wobec tego podkreślić, że zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie to strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) powzięła wiadomość o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia.

W zaistniałym stanie faktycznym organ I instancji słusznie przyjął za właściwą datę 28 października 2019 r. Strona podaje nieprawdziwą datę dowiedzenia się o okolicznościach stanowiących, w jej ocenie podstawę do wznowienia postępowania. Skarżący był obecny na rozprawie administracyjnej w dniu 28 października 2019 r., na której mowa była o okolicznościach opisanych w oświadczeniach z dnia 30 listopada 2020 r. K. J. (tj. że K. J. prowadził prace polowe na działkach M. W.) i R. K. (tj. że zeznania dotyczyły roku 2012 i wcześniejszych, co oznaczało lata 2004-2012), na które się powołuje, twierdząc, że były dla niego okoliczności nieznane. Organ odwoławczy za początek terminu uznaje zatem datę faktycznego dowiedzenia się o okoliczności, a nie fakt jej opisania na piśmie.

Katalog podstaw wznowieniowych jest w wyczerpujący sposób uregulowany w k.p.a. Strona powinna zatem powołać się na jedną z przyczyn określonych w art. 145 § 1 k.p.a., art. 145a § 1 k.p.a., czy art. 145b § 1 k.p.a. Wskazanie podstawy wznowienia postępowania nie może polegać wyłącznie na przepisaniu treści przywołanych powyżej przepisów, ale na skonkretyzowaniu i zindywidualizowaniu tej podstawy. M. W. we wniosku o wznowienie postępowania formułuje w sposób opisowy podstawę, która w jego ocenie uzasadnia wznowienie postępowania, tj. że dowiedział się o okolicznościach dotychczas nieznanych - opisanych w oświadczeniach z dnia 30 listopada 2020 r., czyli przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie administracyjnym termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania należy liczyć od dnia, w którym strona postępowania dowiedziała się o wspomnianych nowych dowodach lub okolicznościach. Jak wyjaśniono powyżej - za datę dowiedzenia się o podanych przez skarżącego okolicznościach organ przyjął datę faktycznego powzięcia wiedzy o zdarzeniu przez stronę, tj. datę rozprawy administracyjnej z 28 października 2019 r. Skoro bowiem strona powołała się na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., rzeczą organu było w pierwszej kolejności zobowiązanie wnioskodawcy do skonkretyzowania, jaki dowód lub jaka okoliczność faktyczna nieznana organowi w dacie wydawania decyzji wyszła na jaw, a która w jego ocenie stanowi podstawę do wznowienia postępowania oraz w jakiej dacie wnioskodawca powziął wiadomość o tej przesłance.

Postanowienie o odmowie wznowienia postępowania ma jedynie charakter formalny. Na tym etapie organ bada jedynie, czy zachodzi podstawa wznowienia postępowania. Ocena przyczyn wznowienia postępowania może mieć miejsce dopiero w fazie postępowania rozpoznawczego. Wobec powyższego organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów sformułowanych przez stronę w uzasadnieniu zażalenia, bowiem na tym etapie postępowania niedopuszczalne jest przeprowadzenie przez organ postępowania co do przyczyn wznowienia postępowania oraz ich merytoryczne rozpatrzenie. Nadto na tym etapie postępowania niecelowe byłoby uwzględnienie wniosku strony o dołączenie akt sprawy z roku 2012 oraz 2015 ponieważ na tym etapie postępowania ocena merytoryczna spełnienia przesłanki wznowieniowej nie jest dopuszczalna.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, zamiast jego uchylenia,

- art. 145 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie brak jest przesłanek do wznowienia postępowania,

- art. 148 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy strona nie uchybiła terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania.

W oparciu o postawione zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał w pierwszej kolejności, że K. J. w latach 2004-2012 wykonywał na jego rzecz usługi własnym traktorem i własnym sprzętem rolniczym uprawiając należące do niego działki i rozliczając się za wykonaną pracę, co wynika z oświadczenia złożonego w dniu 30 listopada 2020 r., które skarżący otrzymał dopiero w dniu 30 listopada 2020 r. Dopiero zatem w tym dniu K. J. potwierdził okoliczności, że w spornym okresie to skarżący prowadził gospodarstwo na stanowiących jego własność gruntach. Nie można zatem przyjąć, że składając w dniu 30 grudnia 2020 r. wniosek o wznowienie postępowania nie został dochowany termin jednego miesiąca od dnia, w którym skarżący dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Nie można także uznać za prawidłowe ustalenie, że okoliczności, które wskazała siostra – R. K. w swoim oświadczeniu z dnia 30 listopada 2020 r. były już skarżącemu znane co najmniej od dnia, w którym stawiła się ona w siedzibie Biura Powiatowego w W. i złożyła zeznania podczas rozprawy dotyczącej płatności za 2012 r., czyli od dnia 28 października 2019 r. Skarżący podkreślił, że dopiero w dniu 30 listopada 2020 r. otrzymał od R. K. oświadczenie, w którym przedstawiła w sposób szczegółowy i precyzyjny swoje stanowisko w sprawie. Błędne jest zatem twierdzenie organu odwoławczego, że oświadczenia złożone w dniu 30 listopada 2020 r. przez R.K. i K. J. nie stanowią nowych dowodów w sprawie, bowiem ich treść pokrywa się z zeznaniami złożonymi podczas rozprawy administracyjnej w dniu 28 października 2019 r. Zeznania złożone przez R. K. w tym dniu nie były tak szczegółowe i precyzyjne, jak jej stanowisko zawarte w treści złożonego przez nią oświadczenia. Ponadto, jak podkreślił skarżący dopiero w dniu 30 listopada 2020 r. K.J. potwierdził pisemnie, że to skarżący w spornych latach prowadził gospodarstwo rolne na stanowiących jego własność gruntach.

Skarżący podkreślił również, że donos, który wpłynął do ARiMR w 2015 r., w którym S. S. oświadczyła, że na gruntach należących do skarżącego i gruntach I. M. nie występowała w roku 2015 uprawa łubinu był nieprawdziwy, albowiem członkowie gminnej komisji powołanej do szacowania szkód potwierdzili ustalenia zawarte protokołach skarżącego i protokołach I. M. odnośnie powierzchni i rodzaju upraw, w szczególności łubinu. W związku z powyższym skarżący wniósł o załączenie w celach dowodowych akt sprawy prowadzonej przez ARiMR w przedmiocie przyznania płatności za rok 2015 oraz pisma gminnej komisji powołanej do szacowania szkód, w której potwierdzone zostały ustalenia zawarte w protokołach skarżącego i protokołach I. M. odnośnie powierzchni i rodzaju upraw, w szczególności łubinu.

Skarżący podkreślił, że z przedstawionych przez niego dowodów wynikają nowe fakty, które prowadzą nie tylko do ustalenia nowych okoliczności, ale także do zmiany oceny stanu faktycznego sprawy, co z kolei uzasadnia wznowienie postępowania. Wskazane okoliczności są istotne dla sprawy i mogły mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Ł. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł.podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. z dnia [...], jak i poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. nr [...] z dnia [...] (dotyczącej płatności ONW), wydane zostały z naruszeniem prawa.

Zaskarżone postanowienie wydane zostało w trybie nadzwyczajnym – po złożeniu przez skarżącego wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w myśl którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

W ocenie skarżącego nowymi okolicznościami, bądź dowodami istniejącymi w dniu wydania decyzji i nieznanymi organowi w dniu wydania ostatecznej decyzji (tj. [...]), były oświadczenia z dnia 30 listopada 2020 r. K. J. i R. K.. Osoby te oświadczyły, że w latach 2004-2011 (a więc w latach, których dotyczyła decyzja z dnia [...]) należące do skarżącego grunty były przez niego osobiście użytkowane, choć przy pomocy innych osób. W ocenie skarżącego oświadczenia te potwierdzają tym samym, że dopłaty do gruntów rolnych (ONW, jak i płatności obszarowe) prawidłowo zostały przyznane pierwotnie skarżącemu i w związku z powyższym decyzja z dnia [...]. powinna zostać po wznowieniu postępowania uchylona.

W ocenie Sądu organy jednak prawidłowo przyjęły, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został przez skarżącego po terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że miesięczny termin, o którym w powyższym przepisie nie może być w niniejszej sprawie liczony, tak jak tego domaga się skarżący, od dnia uzyskania pisemnych oświadczeń od K. J. i R. K., a więc od dnia 30 listopada 2020 r.

Przed przystąpieniem do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania organ jest zobowiązany do zbadania terminowości wniesienia podania. Tylko bowiem prawidłowo wniesione podanie może być przedmiotem rozpoznania przez organ. Jednym z warunków prawidłowego wniesienia podania jest jego terminowe złożenie. W przypadku wniosku o wznowienie postępowania termin ten wynosi miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zaznaczyć przy tym należy, że termin ten liczony jest od dnia uzyskania informacji o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wznowienia postępowania. Świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznych, jako podstawy wznowienia, nie ma wpływu dla oceny zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2021 r., sygn. akt I OSK 1670/20, dostępne cbois.nsa,gov.pl). Istotne zatem w niniejszej sprawie było ustalenie, kiedy skarżący dowiedział się o okoliczności stanowiącej, w jego przekonaniu podstawę do wznowienia postępowania, tj. o wiedzy K.J. i R. K. odnośnie prac polowych prowadzonych na gruntach skarżącego (a ściślej – kto te prace prowadził), a nie uzyskanie tej wiedzy na piśmie w postaci oświadczeń spisanych w dniu 30 listopada 2020 r.

Prawidłowo w tym kontekście przyjęły organy obydwu instancji, że informacje zawarte ww. oświadczeniach zostały przedstawione już podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 28 października 2019 r. w sprawie użytkowania w roku 2012 działek ewidencyjnych o nr: 200, 954, 955, 1027/2, 1028 położonych w obrębie D., gmina O., powiat w., województwo ł. oraz działek ewidencyjnych o nr 207, 208/1 i 208/2 położonych w obrębie K., gmina W., powiat w., województwo ł.. Na rozprawie tej skarżący był obecny. Nie sposób zatem przyjąć, że nie dowiedział się wówczas o okolicznościach związanych z prowadzonymi w latach 2004-2011 pracami polowymi. Ponowne spisanie tych okoliczności w dniu 30 listopada 2020 r. nie zmienia faktu, że wiedzę o nich skarżący posiadł najpóźniej w dniu rozprawy, tj. 28 października 2019 r. Organy powołały się przy tym na protokół z rozprawy nr 2/19 z dnia 28 października 2019 r. przeprowadzonej w Biurze Powiatowym ARiMR w W., z którego wynika, że na rozprawie stawiła się m.in. R. K. - siostra M.W. oraz strona osobiście. Skoro M. W. był obecny na rozprawie i słyszał zeznania R. K., to niewątpliwie wiedzę o informacjach wówczas przedstawionych przez świadka powziął w dacie rozprawy.

W ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły, że treść oświadczeń z dnia 30 listopada 2020 r., które skarżący załączył do wniosku o wznowienie postępowania z dnia 30 grudnia 2020 r., pokrywa się z zeznaniami R. K. złożonymi podczas rozprawy administracyjnej w dniu 28 października 2019 r. Sprowadzały się one do kolejnych prób udowodnienia tezy, że w latach 2004-2011 to skarżący użytkował sporne grunty rolniczo i nie było podstaw do przyjęcia, że pierwotne decyzje o przyznaniu płatności za wskazane powyżej lata wydane zostały z naruszeniem prawa. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów, że strona błędnie interpretuje treść art. 148 § 1 k.p.a. zakładając, że taką okolicznością będzie dzień, w którym K. J. i R. K. na piśmie wypowiedzieli się co do danych okoliczności, tj. że K.J.w latach 2004-2012 wykonywał prace polowe na działkach M. W. oraz że R. K., zeznając co do roku 2012 i lat wcześniejszych, mówiła o latach 2004-2012.

Na marginesie należy również zauważyć, że z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wynika, że samoistną podstawę wznowienia stanowi ujawnienie nowych okoliczności faktycznych. Nie może to jednak dotyczyć sytuacji, w której takie okoliczności faktyczne są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną. Za "nową okoliczność" nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi okoliczności i dowodów, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego (por. Komentarz do art. 145 § 1 k.p.a. pod red. M. Wierzbowski, 2019 Legalis i przywołane w nim orzecznictwo sądowoadministracyjne). W ocenie Sądu zaś wszystkie przedstawiane przez skarżącego okoliczności, powoływane zarówno we wniosku o wznowienie postępowania, jak i w złożonych oświadczeniach K. J. i R. K., zmierzały właśnie do przedstawienia odmiennej oceny dowodów, które organy obszernie i wyczerpująco zebrały w trakcie wznowionego postępowania, zakończonego w 2017 r. wydaniem decyzji o uznaniu decyzji przyznającej płatności za wydaną z naruszeniem prawa. Skarżący konsekwentnie bowiem kwestionuje ustalenia organów, że to nie on użytkował rolniczo grunty, do których otrzymał płatności, powołując się przy tym wciąż na te same okoliczności (w tym tych samych świadków i tą samą argumentację).

Tym samym nie ulega wątpliwości, że o okolicznościach, o których mowa w oświadczeniach z dnia 30 listopada 2020 r., skarżący wiedział już wcześniej, tj. najpóźniej od daty rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 28 października 2019 r.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że to strona ma wykazać zachowanie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania wznowieniowego. Z art. 148 § 1 k.p.a. wprost wynika, że strona zamierzająca doprowadzić do wszczęcia postępowania wznowieniowego powinna takie podanie wnieść w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 735/17). Ponieważ organ bada spełnienie tej przesłanki z urzędu, stwierdzenie w fazie wstępnej postępowania uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy, ponieważ musi skutkować odmową jego wznowienia z przyczyn formalnych. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu, stanowiłoby więc rażące naruszenie prawa, godzące w wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. zasadę trwałości decyzji ostatecznych (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2813/16).

Skoro za początek terminu uznaje się zatem datę faktycznego dowiedzenia się o danej okoliczności, a nie fakt jej opisania na piśmie, a skarżący wniosek o wznowienie postępowania złożył w dniu 30 grudnia 2020 r., choć o okolicznościach stanowiących, w jego ocenie podstawę wznowienia dowiedział się najpóźniej na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej w dniu 28 października 2019 r. to termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania nie został dochowany. Tym samym organ prawidłowo, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., wydał postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.

Z przedstawionych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Na podstawie art.119 pkt 3 p.p.s.a. sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym.

a.l.