Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 991/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 3, art. 39 ust. 1, art. 39 ust. 2, art. 41 ust. 1, art. 41 ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 20 lutego 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Asesor WSA Jan Szuma (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 roku sprawy ze skargi G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2018 roku Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2018 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium"), po rozpatrzeniu odwołania G. M., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. (zwanego dalej "Prezydentem") z dnia [...] lipca 2018 r., [...], którą odmówiono przyznania odwołującej się pomocy finansowej w formie zasiłku celowego, specjalnego zasiłku celowego i zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu części lub całości, to jest: zasiłku na zakup kubłów na odpady w wysokości [...] zł.

Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach.

W dniach 8 i 10 maja 2018 r. G. M. wystąpiła o udzielenie jej pomocy finansowej (k. 1 i 2 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Dnia 8 maja 2018 r. pracownik socjalny wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, I Oddział w P. o podanie kwoty świadczenia przysługującego G. M. od marca 2018 r. (k. 5 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

W trakcie aktualizacji wywiadu środowiskowego przeprowadzonej 14 maja 2018 r. G. M. doprecyzowała, że ubiega się między innymi o udzielenie pomocy w wysokości [...] zł na zakup kubłów na odpady (k. 35 verte akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Pismem z dnia 16 maja 2018 r., [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, I Oddział w P. poinformował organ, że skarżąca w miesiącu marcu otrzymała świadczenie emerytalno-rentowe w kwocie [...]zł brutto (k. 15 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Sąd nadmienia w tym miejscu, że wiadomym mu jest z urzędu, że pismem z dnia 21 czerwca 2018 r., [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, I Oddział w P. poinformował organ nadto, że skarżąca w miesiącach od kwietnia do czerwca 2018 r. otrzymywała świadczenie emerytalno-rentowe w kwocie [...]zł brutto. Pismo to znajdowało się na k. 14 akt administracyjnych organu pierwszej instancji nadesłanych przy sprawie prowadzonej w tutejszym Sądzie pod sygnaturą II SA/Po 943/18 (również ze skargi G. M.).

Pismem z dnia 18 czerwca 2018 r., [...] Związek Międzygminny Gospodarka Odpadami Aglomeracji [...] poinformował, że na podstawie przeprowadzonej wizji, danych "w systemie wykonawcy" (tj. najpewniej odbierającego odpady – uw. Sądu) oraz "MKSI" ("Moduł Kontrolujący System Identyfikacji" – uw. Sądu) ustalono, iż od 1 stycznia 2015 r. posesja przy ul. [...] nie istnieje w wymienionych bazach danych. Deklaracja złożona przez G. M. obowiązywała w okresie od 1 lipca 2013 r. do 31 sierpnia 2014 r. i obejmowała opłatę za jedną osobę zamieszkałą. W dniu 25 sierpnia 2014 r. G. M. złożyła korektę deklaracji, w której wskazała, że od września 2014 r. posesja pozostaje niezamieszkała. Wedle danych Związku Międzygminnego od 1 września 2014 r. nie ma żadnej innej deklaracji złożonej przez skarżącą ani deklaracji złożonej w odniesieniu do [...]. Zaznaczono też, że powyższy stan spowodował, że odbiory odpadów komunalnych odbywały się z posesji przy ul. [...] tylko w okresie od lipca 2013 r. do sierpnia 2014 r.

Związek Międzygminny przypomniał nadto, że w przypadku nieruchomości w zabudowie jednorodzinnej zapewnia pojemnik do gromadzenia odpadów komunalnych zmieszanych. Odpady segregowane w postaci tworzyw, szkła oraz papieru gromadzone są w workach dostarczanych na teren nieruchomości w systemie wymiennym. Z kolei odpady ulegające biodegradacji ze szczególnym uwzględnieniem bioodpadów odbierane są w pojemniku, w który nieruchomość musi wyposażyć właściciel na własny koszt, chyba że odpady oddaje do Punktu Selektywnego Gromadzenia Odpadów Komunalnych na terenie związku lub składuje na przydomowym kompostowniku (wymagane jest jego zgłoszenie) (k. 22 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., [...] Prezydent – powołując się na art. 2 ust. 1, art. 3, art. 7 pkt 5 i 6, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1 i 2, art. 41 pkt 1 i 2, art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (na datę decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1769 ze zm., obecnie Dz. U. z 2018 r., poz. 1508, dalej "u.p.s.") – odmówił przyznania G. M. zasiłku na zakup kubłów na odpady w kwocie [...]zł (k. 45-47 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

W motywach rozstrzygnięcia uwypuklono, że dochód netto wnioskodawczyni w miesiącu kwietniu 2018 r. – który należy brać pod uwagę ustalając kryterium dochodowe (poprzedzającym złożenie wniosku - art. 8 ust. 3 u.p.s.) – wynosił kwotę [...]zł (organ określił ją jako wynik odjęcia od kwoty brutto świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczeni zdrowotne). Organ zauważył, że dochód przekracza kryterium dochodowe przyznania świadczeń o [...] zł, choć przyznał, że G. M. ma potrącane z dochodu [...] zł (zwrot zasiłku stałego w związku nabyciem uprawnienia do emerytury).

Dalej Prezydent powołał się na art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. i wyjaśnił, że świadczenia celowe nie przysługują w sytuacji przekroczenia kryterium dochodowego. Nie znalazł natomiast podstaw do przyznania świadczenia pomimo tego przekroczenia, albowiem jest to warunkowane wystąpieniem szczególnie uzasadnionego przypadku, który w ocenie organu nie występuje (art. 41 pkt 1 i 2 u.p.s.).

W odwołaniu G. M. nie zgodziła się z wydaną decyzją. Jej zdaniem rozstrzygnięcie wydano w kooperacji z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Działania organu skarżąca poczytała jako przymuszanie jej do osobistego finansowania wszystkich potrzeb z jej środków (k. 52 akt administracyjnych organu drugiej instancji).

W piśmie z dnia 6 września 2018 r. G. M. zauważyła, że odpady zielone nie są już przez odbiorców GOAP-[...] odbierane w workach i zalegają na chodniku blokując drogę pieszym i listonoszowi. W tym kontekście skarżąca uznała za zasadne wystąpienie o przyznanie pomocy na sfinansowanie zakupu kubła na odpady zielone (zob. wyjaśnienia na k. 9 akt administracyjnych organu drugiej instancji).

Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2018 r., [...] Kolegium – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na datę decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., obecnie Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej "K.p.a.") – utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Ustaliło, że G. M. deklaruje prowadzenie jednoosobowego gospodarstwa domowego. Jest osobą bierną zawodowo, nie pracuje i nie podejmuje prac dorywczych. Nie podejmuje czynności zmierzających do uregulowania swojej sytuacji mieszkaniowej, to jest sprzedaży, zamiany na mieszkanie możliwe do samodzielnego utrzymania, wynajem w celu pozyskania środków finansowych. Wyrokiem Sądu Rejonowego [...] w P. z dnia 16 października 2013 r., VI U [...] skarżąca została zaliczona do osób z lekkim stopniem niepełnosprawności na stałe. G. M. utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł brutto, a dochód netto wynosi [...] zł. Z kwoty emerytury potrącana jest kwota [...]zł z tytułu zwrotu zasiłku stałego, który był pobierany przez skarżącą jednocześnie ze świadczeniem emerytalnym przyznanym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Kolegium zaznaczyło, że kwota w wysokości [...] zł nie podlega odliczeniu od dochodu, nie jest to bowiem potrącenie alimentacyjne. Dodało też, że G. M. regularnie korzysta z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P.. Systematycznie też otrzymuje pomoc w formie zasiłku celowego na zakup żywności w kwocie [...]zł miesięcznie.

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 8 ust. 1 u.p.s. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z wyjątkiem art. 40, 41, 78 i 91 przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza [...] zł, przy jednoczesnym spełnieniu przynajmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających przyznanie pomocy. Dochód G. M. przekracza kryterium dochodowe o kwotę [...]zł.

Kolegium uwypukliło, że powyższa okoliczność stanowiła wystarczającą podstawę do odmowy przyznania zasiłku celowego. Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. zasiłek celowy może zostać przyznany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, ale jego przyznanie na podstawie tego przepisu uzależnione jest od spełnienia obligatoryjnej przesłanki, jaką jest uzyskanie dochodu niższego od kryterium dochodowego wynikającego z art. 8 ust. 1 u.p.s. Kolegium podkreśliło więc, że niezależnie od zaistniałych trudności życiowych organ pomocy społecznej obowiązany był odmówić przyznania zasiłku celowego.

Niezależnie oceniono sytuację G. M. przez pryzmat szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu art. 41 u.p.s. Organ zaznaczył, że warunkiem przyznania specjalnego zasiłku celowego lub zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu, na podstawie art. 41, jest bowiem ustalenie, że strona, która przekracza kryterium dochodowe, znalazła się w wyjątkowej sytuacji życiowej. Zdaniem Kolegium użyty w art. 41 ust. 1 u.p.s. zwrot "szczególne przypadki" jest pojęciem nieostrym, ale nie ulega wątpliwości, że należy przez nie rozumieć przypadki wyraźnie odbiegające od typowych sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy społecznej przy spełnieniu kryterium dochodowego. Będzie to zatem sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że tak dotkliwe w skutkach lub tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych.

Wreszcie Kolegium dodało, że ocena przesłanek do przyznania specjalnego zasiłku celowego, czy zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu musi uwzględniać cele i zadania pomocy społecznej. Świadczenia powinny być przyznawane wówczas, gdy jednostka znajdująca się w sytuacji kryzysowej nie ma możliwości przezwyciężenia trudności własnymi siłami. Ponadto potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 2 i art. 3 u.p.s.).

Odnosząc się do okoliczności sprawy Kolegium przypomniało, że zgodnie danymi dostarczonymi przez Związek Międzygminny Gospodarka Odpadami Aglomeracji [...]j posesja G. M. nie istnieje w bazie jako zamieszkana. Niezależnie od tego organ dodał, iż odpłatność za wywóz odpadów za jedną osobę, to [...] złotych miesięcznie, a w ramach tej kwoty zapewnia się pojemnik na odpady komunalne (zmieszane) oraz worki wymienne na odpady zbierane selektywnie. Na własny koszt właściciel może wyposażyć nieruchomość w pojemnik na odpady zielone, przy czym w przypadku tego rodzaju odpadów można oddawać je do Punktów Selektywnego Gromadzenia Odpadów Komunalnych, względnie zagospodarowywać w przydomowym kompostowniku.

W skardze G. M. zarzuciła Kolegium, że dopuściło się naruszenia prawa materialnego, manipulacji oraz lekceważenia jej osoby. Wniosła o uchylenie wydanych decyzji i przekazanie sprawy do rzetelnego rozpoznania zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej (k. 2-3 akt sądowych).

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko (k. 6-7 akt sądowych).

Dnia 22 listopada 2018 r. wpłynęło do akt sądowych pismo procesowe G. M. (k. 10-11 akt sądowych). Zwróciła uwagę, że jej nieruchomość wymaga posiadania przez nią 4 pojemników na odpady, co daje koszt około [...] zł. Są one jej niezbędne, gdyż działka [...] m2 generuje dużą ilość odpadów (według skarżącej jeden pojemnik powinien przypaść na 100 m2 działki).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie trzeba zauważyć, że wnioskami z dni 8 i 10 maja 2018 r. G. M. zwróciła się do Prezydenta (Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, F. S. M.) o przyznanie jej wsparcia, natomiast podczas aktualizacji wywiadu środowiskowego w dniu 14 maja 2019 r. doprecyzowała, że ubiega się o sfinansowanie zakupu pojemników na odpady o wartości [...] zł.

Dalej należy wskazać, że wniosek G. M. został rozpoznany przez Prezydenta decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., [...] po przeprowadzeniu aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia 14 maja 2018 r. Od tej decyzji zostało wniesione odwołanie, a Kolegium dnia [...] września 2018 r. ([...]) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W ocenie Sądu zaskarżone decyzje nie naruszają prawa.

Po pierwsze, stwierdzić należy, że G. M. jest osobą o lekkim stopniu niepełnosprawności na stałe, co wynika z wyroku Sądu Rejonowego [...] w P. z dnia 16 października 2013 r., VI U [...] (odpisu tego wyroku nie ma w aktach administracyjnych, jednakże jest to okoliczność niepodważana przez żadną ze stron, wynikająca zresztą także z innych, włączonych do akt decyzji – zob. np. k. 44).

Biorąc pod uwagę wypowiedzi G. M. w toku postępowania dotyczące jej złego stanu zdrowia (a także mając na względzie wiek skarżącej) Sąd przyjął założenie, że obecnie jest ona niezdolna do uzyskiwania dodatkowego dochodu z własnej aktywności (pracy) i w takim kontekście oceniał jej sytuację.

Kolejną okolicznością bezsporną jest fakt, że skarżąca posiada niewielki, ale stały dochód w postaci świadczenia emerytalno-rentowego, które to świadczenie wyniosło w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosków brutto [...] zł, a netto [...] zł (do wypłaty) miesięcznie. Jako dochód na potrzeby badania przesłanki kryterium dochodowego należało przyjąć jednak kwotę [...]zł (to jest: [...] zł świadczenia brutto – [...] zł podatku – [...] zł składki zdrowotnej). Sąd ustalił powyższe na podstawie pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, I Oddział w P. z dnia 16 maja 2018 r., [...] znajdującego się w aktach administracyjnych oraz na podstawie danych z formularza wywiadu środowiskowego, gdzie dane o dochodach zostały potwierdzone – k. 35 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Jak wspomniano na wstępie, Sądowi było także wiadomym z urzędu na podstawie pisma z dnia 21 czerwca 2018 r., [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, I Oddział w P. znajdującego się w aktach administracyjnych przy sprawie II SA/Po 943/18, że skarżąca korzystała z wymienionego świadczenia emerytalnego także w miesiącach od kwietnia do czerwca 2018 r.

Powyższe ustalenia należy uzupełnić wskazaniem, że znacząca różnica pomiędzy kwotą brutto a netto podana w piśmie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika z faktu, że świadczenie emerytalno-rentowe jest obciążone potrąceniem w kwocie [...]zł związanym ze zwrotem zasiłku stałego wypłaconego w czasie pobierania przez G. M. emerytury (804,46 – 186,58 = [...] zł).

Biorąc pod uwagę opisane wyżej okoliczności stwierdzić należy, że G. M., w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, a więc w kwietniu 2018 r. posiadała dochód w wysokości przekraczającej kryterium dochodowe ubiegania się o zasiłek celowy. W tym miejscu trzeba wyjaśnić, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s., z uwzględnieniem aktualizacji dokonanej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. (Dz. U. poz. 1058; które obowiązywało w dacie wydawania przez organy decyzji w obu instancjach administracyjnych), prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91 u.p.s., przysługiwało osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekraczał kwoty [...]zł.

Można ubocznie dodać, że od 1 października 2018 r. weszło w życie nowe rozporządzenie w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r., Dz. U. poz. 1358), wedle którego kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej określono na poziomie [...] zł.

Mając na uwadze powyższe, G. M., która w kwietniu 2018 r. uzyskała dochód w kwocie [...]zł, nie była więc wyjściowo uprawniona do zasiłku celowego.

W tym miejscu Sąd wyjaśnia skarżącej, że w przypadku przekroczenia kryterium dochodowego przyznanie świadczenia celowego na ogólnych zasadach jest w świetle przepisów prawa niemożliwe i kwestia ta nie podlega uznaniu organów.

Pomimo ustalenia dotyczącego kryterium dochodowego konieczne było rozważenie ewentualnej, potencjalnej możliwości przyznania skarżącej wnioskowanych świadczeń z uwzględnieniem okoliczności, w jakich się znalazła. Na podstawie art. 41 pkt 1 u.p.s. "w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe" może być przyznane świadczenie w postaci specjalnego zasiłku celowego lub zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu.

Organy obu instancji pod tym kątem przeanalizowały sytuację skarżącej dochodząc do przekonania, że nie zaistniały nadzwyczajne okoliczności pozwalające udzielić G. M. pomocy.

Jak wskazano, art. 41 pkt 1 u.p.s. posługuje się pojęciem ogólnym, niedookreślonym i nieposiadającym definicji ustawowej "szczególnie uzasadnionego przypadku". W doktrynie przyjmuje się, iż przesłanka ta występuje wówczas, gdy sytuacja życiowa osoby lub rodziny, ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że jest nadzwyczajna, dotkliwa w skutkach i głęboko ingerująca w plany życiowe, a wynika ze zdarzeń nienależących do zdarzeń codziennych. Są to zdarzenia występujące okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów okoliczności, czy wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości (por. W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej, Komentarz, Warszawa 2008 r., s. 202). Tożsamą wykładnię przepisu art. 41 pkt 1 u.p.s. przyjęto również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. m.in. wyroki z 28 sierpnia 2008 r., I OSK [...] oraz z 12 maja 2011 r., I OSK [...], orzeczenia.nsa.gov.pl). Specjalny zasiłek celowy powinien być zatem traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a nie jest możliwe uzyskanie potrzebnych środków w ramach własnych działań strony i zwyczajnych świadczeń z pomocy społecznej. Przyznanie tego rodzaju zasiłku powinno uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy (w tym indywidualną sytuację strony i ogólną sytuację pozostałych potrzebujących) oraz cele i zadania pomocy społecznej (art. 2 pkt 1, art. 3 pkt 1 u.p.s.). Odstępstwo od konieczności spełnienia kryterium dochodowego powoduje, że przyznanie pomocy takim osobom, w sytuacji ograniczonych środków finansowych i dużej liczby uprawnionych oraz osób oczekujących na wsparcie, wymaga wyjątkowych okoliczności.

W ocenie Sądu decyzja odmawiająca przyznania G. M. pomocy finansowej nie została podjęta z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Wskazywana przez skarżącą, a znana organom, jej sytuacja życiowa (z jednej strony trudna ze względu na stan zdrowia i niepełnosprawność, a z drugiej strony polepszona przez posiadanie stałego dochodu przekraczającego kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej), nie jest sytuacją, która – jako taka – może kwalifikować się jako "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 41 pkt 1 u.p.s. Dodatkowo przemawia za taką oceną charakter zgłoszonej potrzeby (zakup pojemników na odpady zielone), które stanowią kategorię planowanych wydatków, lub wydatków ponad konieczne potrzeby bytowe. Art. 41 pkt 1 u.p.s. w sposób jednoznaczny wskazuje na wyjątkowy charakter specjalnego zasiłku celowego. O możliwości jego przyznania nie decyduje bowiem dochód strony, lecz sytuacja życiowa, w której się ona znalazła. Z tej formy pomocy społecznej nie można wyprowadzać wniosku, że przyznanie tego rodzaju zasiłku jest obowiązkiem organu – tak jak czyni się to w odniesieniu do osób spełniających kryteria dochodowe. Przyznanie bądź odmowa przyznania specjalnego zasiłku celowego uzależniona jest nie tylko od tego, w jakim stopniu podstawowe potrzeby wnioskodawcy mogą zostać zaspokojone z jego własnych środków, ale przede wszystkim od wystąpienia szczególnych okoliczności, w związku z którymi konieczne jest udzielenie wsparcia pomimo przekroczenia kryterium dochodowego. Szczególne przypadki, o których mowa w tym przepisie, muszą być wyraziste i odbiegające od sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy przy spełnieniu kryterium dochodowego. Przyjąć zatem należy, iż specjalny zasiłek celowy powinien być traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód wnioskodawcy przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a jednocześnie nie jest możliwe uzyskanie potrzebnych środków w ramach własnych działań strony i zwyczajnych świadczeń z pomocy społecznej.

Odnosząc się do okoliczności zgłoszonych w skardze Sąd wskazuje, że o istnieniu "szczególnie uzasadnionego przypadku" nie może świadczyć to, iż w przekonaniu G. M. jest ona od lat źle i dyskryminująco traktowana przez organy. Sąd podkreśla w tym miejscu, że jego rolą wyznaczoną przez ustawę jest kontrola legalności konkretnych aktów administracyjnych (najczęściej decyzji), które są w danym przypadku przedmiotem skargi. W tej sprawie badana jest prawidłowość decyzji Kolegium z dnia [...] września 2018 r., [...]. Sąd zaznacza, że nie jest natomiast uprawniony do prowadzenia ogólnej kontroli czy nadzoru nad administracją. Nie może więc weryfikować, czy organy pomocy społecznej dopuszczały się względem G. M. naruszeń. Oceniając natomiast obecną sprawę w świetle okoliczności zaistniałych w połowie 2018 r. Sąd brał pod uwagę, że skarżąca jest osobą posiadającą niewielki stały dochód i otrzymuje mimo przekroczenia kryterium dochodowego świadczenia celowe na pilne potrzeby – w miesiącu czerwcu 2018 r. otrzymała [...] zł na żywność (zob. decyzję z dnia 4 czerwca 2018 r., [...] - k. 39 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Sąd nie przeczy, że sytuacja finansowa G. M. jest trudna, jednak wobec uzyskiwanych dochodów nie można dopatrzeć się, aby znajdowała się ona w okolicznościach szczególnie dotkliwych, które uzasadniałyby przyznanie jej świadczenia na opłacenie kubłów na odpady zielone.

Ubocznie Sąd wskazuje, że przedstawiona wyżej stanowcza ocena dotycząca szczególnie uzasadnionego przypadku z art. 41 u.p.s. odnosi się tylko do niniejszej sprawy i nie oznacza, że wykluczone jest udzielenie skarżącej pomocy na inne potrzeby. Każda sprawa oceniana jest przez organ indywidualnie.

W tym stanie rzeczy Sąd – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1308) – oddalił skargę uznając, że organy trafnie przyjęły, iż nie zachodziły przesłanki przyznania G. M. pomocy celowej w postaci zasiłku celowego albo specjalnego zasiłku celowego (względnie zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu).