Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1191/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 34 par 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1191/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 września 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Sędziowie: WSA Paweł Dąbek, WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2015 r., sprawy ze skargi O. S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 357 zł ( trzysta pięćdziesiąt siedem złotych).


UZASADNIENIE

O. S.A. w piśmie z dnia 29 grudnia 2015 r. powołując się na art. 33 § 1 u.p.e.a., zgłosiła zarzuty wobec egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu 11 grudnia 2014 r. podnosząc zarzut:

- nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.)

- braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.)

- niedopuszczalności egzekucji (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.)

- niespełnienia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 10

u.p.e.a.)

Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2015 r., wyrażając stanowisko w sprawie zgłoszonych przez Zobowiązanego zarzutów, Burmistrz W. uznał zarzuty zgłoszone przez O. S.A. w toczącym się przed Naczelnikiem Pierwszego Urzędu Skarbowego w W. postępowaniu egzekucyjnym, za nieuzasadnione. W uzasadnieniu postanowienia organ zauważył , że zgodnie z regulacją przepisu art. 34 ustawy, zarzuty organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela (§ 1). Stanowisko wierzyciela wyrażane jest w postanowieniu, na które przysługuje zażalenie (§ 2).

Zaskarżonym postanowieniem wierzyciel, tj. Burmistrz W., zajął stanowisko w przedmiocie zarzutów przedstawionych przez Zobowiązanego ustosunkowując się do nich merytorycznie .

Zażalenie na postanowienie - stanowisko wierzyciela — złożył działający w imieniu Spółki pełnomocnik, kwestionując prawidłowość wydanego w sprawie orzeczenia. Pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz uwzględnienie zarzutów podnoszonych w piśmie z dnia 29 grudnia 2014 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia z dnia 17 kwietnia 2015 r. nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i w tym zakresie orzekło co istoty sprawy w ten sposób, że:

- uznało za niedopuszczalne zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, art. 33 § 1 pkt 2 oraz art. 33 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie nieistnienia egzekwowanego obowiązku, braku wymagalności obowiązku oraz niedopuszczalności egzekucji administracyjnej z uwagi na niedoreczenie decyzji Burmistrza W. z dnia 21 listopada 2014 r., nr [...], w sprawie określenia podatku od nieruchomości za 2009 r. oraz niedoreczenie postanowienia nadającego rygor natychmiastowej wykonalności powyższej decyzji,

oraz uznało za nieuzasadnione:

- zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 oraz art. 33 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie wykonania obowiązku,

- zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie naruszenia treści tytułu wykonawczego wymaganej zgodnie z art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono , że zarzut nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku oraz niedopuszczalności egzekucji sprowadzał się w zasadzie do zakwestionowania przez O. S.A. prawidłowości doręczenia decyzji wymiarowej, jak również postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ I instancji orzekł, iż zarzut ten jest nieuzasadniony, niemniej jednak - w ocenie Kolegium - powyższe rozstrzygnięcie jest nieprawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 34 § 1 a u.p.e.a., jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.

Kolegium podkreśliło, że składając odwołanie od decyzji Burmistrza W. z dnia 21 listopada 2014 r., nr [...], określającej O. S.A. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2009 r. w wysokości 242.054,00 zł, pełnomocnik Spółki podniósł zarzut braku skutecznego doręczenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, wskazując, że decyzja powinna zostać doręczona za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Tak więc powyższy zarzut jest rozpoznawany w odrębnym postępowaniu podatkowym , dlatego też zgłoszenie takiego zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym - zgodnie z dyspozycją przepisu art. 34 § 1 a u.p.e.a. - jest niedopuszczalne. Ponadto zarzut niedoręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji wymiarowej zgłoszony był w zażaleniu na postanowienie Burmistrza W. z dnia 21 listopada 2014 r., nr [..] Powyższy zarzut został już rozpoznany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które w postanowieniu 12 lutego 2015 r., nr [...], utrzymując w mocy postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, wskazało, że doręczenie w formie elektronicznej może nastąpić zgodnie z zasadami określonymi przepisami ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, a tym samym nie można dokonać doręczenia decyzji na zwykły adres mailowy. Skoro Spółka nie posiada konta na platformie ePUAP, należało uznać doręczenie postanowienia organu I instancji w formie pisemnej za skuteczne i prawidłowe.

Zwrócono również uwagę , że pełnomocnik Spółki , iż w ramach zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt1 u.p.e.a.) oraz niedopuszczalności egzekucji (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.), wskazał, że obowiązek podatkowy został już wykonany. Odnosząc się do tego zarzutu zwrócono uwagę , że wierzyciel w postanowieniu z dnia 30 stycznia 2015r. podał , że nie odnotował wpłaty. Jednocześnie podkreślono, że Zobowiązany nie przedłożył żadnego dowodu na potwierdzenie powyższej okoliczności, dlatego też trudno uznać ten zarzut za uzasadniony.

Odnosząc się do zarzutu niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a, gdyż - zdaniem Zobowiązanego - błędnie określono w nim, że egzekwowany obowiązek jest wymagalny. Kolegium wskazało, iż na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. mogą być kwestionowane jedynie wymogi formalne, jakim musi odpowiadać tytuł wykonawczy. Tymczasem argumentacja Spółki w zakresie niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a, ponownie sprowadza się de facto do kwestionowania prawidłowości doręczenia decyzji Burmistrza W. decyzją z dnia 21 listopada 2014 r., nr [...], określającej Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. oraz postanowienia z dnia z dnia 21 listopada 2014 r., nr [...], orzekającego o nadaniu tejże decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności .

Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.), przez stwierdzenie niedopuszczalności zarzutu nieistnienia obowiązku, braku wymagalności oraz niedopuszczalności egzekucji w sytuacji, w której wymagały one merytorycznego rozstrzygnięcia;

- art. 33 § i pkt 10 upea, przez uznanie za bezzasadny zarzut nieprawidłowo sporządzonego tytułu wykonawczego w sytuacji, w której błędnie w nim, iż egzekwowany obowiązek jest wymagalny.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wbrew stanowisku Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podniesione w zarzutach kwestie pozostają poza zakresem rozstrzygnięcia w innym postępowaniu sądowym, administracyjnym lub podatkowym.

Po pierwsze, kwestia niedoręczenia decyzji dotyczy ściśle egzekucji; choćby z tego powodu, że zgodnie z art. 3 upea podstawą egzekucji jest właśnie decyzja, a więc jej brak w obrocie prawnym czyni egzekucję niedopuszczalną, jak i nieuzasadnioną (nieistnienie obowiązku oraz brak wymagalności).

Po drugie, również kwestia niedoręczenia postanowienia o nadaniu rygoru, co skutkuje brakiem wymagalności oraz niedopuszczalnością egzekucji, dotyczą ściśle egzekucji; choćby z tego powodu, że brak rygoru czyni decyzję nieostateczną niewykonalną, a więc niepodlegającą egzekucji administracyjnej.

Ponadto, żaden z zarzutów nie dotyczy określenia wysokości zobowiązania podatkowego.

Podniesiono również , że błędne oznaczenie, iż egzekwowana należność jest wymagalna, powoduje, że wymóg określony w 33 § 1 pkt 10 U.p.e.a. nie został zrealizowany w przedmiotowej sprawie

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu .

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. z 2014r. poz 1647), stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. Nr 270 ze zm. dalej-p.p.s.a.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania tego rozstrzygnięcia, przy czym -zgodnie z art. 133§1 p.p.s.a. - sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54§2 p.p.s.a. Aktami sprawy są akta sądowe, jak i przedstawione sądowi akta administracyjne. Pod pojęciem "akt sprawy" należy rozumieć materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed tymi organami, tj. w postępowaniu w obu instancjach, zakończonym zaskarżonym aktem lub czynnością (zob.: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. Komentarz, Warszawa 2005, s. 425). Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że Sąd oceniając legalność zaskarżonego aktu bierze pod uwagę okoliczności, które z tych akt wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Przepis ten nie służy zatem do zwalczania wniosków jakie zostały wyprowadzone z materiału dowodowego, lecz nakazuje sądowi konkretne zachowanie przy podejmowaniu orzeczenia. Zatem sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w zakresie stanu faktycznego, który legł u podstaw wydania zaskarżonej decyzji i znajduje się w nadesłanych aktach administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt: II OSK 1533/07, LEX nr 488467).

W sprawie niniejszej warto na wstępie wskazać, że na proces stosowania prawa składa się szereg etapów i elementów. I tak, w pierwszej kolejności organ stosujący prawo powinien zidentyfikować odpowiednią normę prawa materialnego, której zastosowanie może wchodzić w rachubę w odniesieniu do rozpatrywanej sprawy. Następnie poprzez dokonanie wykładni tej normy, winien zrekonstruować jej treść i w oparciu o wynikające stąd wnioski, stwierdzić ustalenie, jakich faktów jest konieczne z punktu widzenia zastosowania tej normy. Ustalenie tych faktów winno nastąpić według reguł prawa procesowego, a zwłaszcza tych reguł, które dotyczą postępowania dowodowego. Końcowym etapem jest dokonanie subsumcji, czyli przyporządkowanie ustalonego stanu faktycznego do hipotezy normy prawa materialnego. Tok rozumowania organu przedstawiający proces konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego w danej sprawie zawierać winno uzasadnienie decyzji. (vide wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 października 2007r. sygn. akt: II SA/Bk 372/07 LEX nr 341059).

Sąd administracyjny ocenia zatem, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego.

W rozpoznawanej sprawie Sąd dostrzegł jednak istotne braki dowodowe w postaci dokumentacji związanej z postępowaniem w sprawie określenia zobowiązania podatkowego firmie O. SA za rok 2009r. W zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym brak istotnych dowodów w tym w szczególności decyzji organu pierwszej instancji oraz odwołania od tejże decyzji oraz ustosunkowania organu do zgłoszonych zarzutów sporządzonych i przekazywanych organowi odwoławczemu w trybie art 227 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Powyższe dokumenty są o tyle istotne, że stanowią podstawę orzekania w niniejszej sprawie albowiem organ odwoławczy wywodzi , że w postępowaniu , na które się powoływał były bądź będą rozstrzygane kwestię , które są przedmiotem zarzutów w postepowaniu egzekucyjnym. Z kolei strona skarżąca w złożonej skardze okolicznościom tym zaprzecza, podnosząc, że "wbrew stanowisku Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podniesione w zarzutach kwestię pozostają poza zakresem rozstrzygnięcia w innym postepowaniu.. "

Brak dołączenia kluczowych dowodów na okoliczności będące istotą sporu , przy rozbieżnych stanowiskach stron powoduje , że Sąd nie ma możliwości weryfikacji twierdzeń zarówno organu jak i strony skarżącej .

Kwestię te nie były również przedmiotem rozważań w zaskarżonej decyzji . Organ odwoławczy poza lakonicznym stwierdzeniem , że zarzut zobowiązanego jest rozpoznawany w odrębnym postepowaniu nie wyjaśnił jakie kwestię w tym odrębnym postępowaniu będą rozpatrywane , jakie konkretne zarzuty zostały sformułowane w postepowaniu wymiarowym, co czyni zasadny wniosek , że poza powzięciem ogólnej informacji o złożonym odwołaniu organ odwoławczy kwestii tej nie badał. Brak jest bowiem szczegółowego omówienia tych kwestii jak i samych dowodów w aktach sprawy.

Natomiast fakt , że podobny zarzut był już rozpoznany w sprawie o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności automatycznie nie dowodzi , że taki sam zarzut jest lub będzie rozpoznany w sprawie wymiarowej .

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Natomiast w myśl postanowień § 2 tego artykułu organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Przez akta sprawy administracyjnej należy rozumieć pełną dokumentację, stanowiącą dowód przeprowadzonych przez organy administracji i strony czynności prawnych oraz dowody pozwalające skonfrontować twierdzenia i zarzuty skarżących. Akta administracyjne, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., przesyłane do kontroli sądowej wraz ze skargą, winny zawierać wszystkie dokumenty obrazujące kolejne czynności formalne i merytoryczne, wykonywane przez organy prowadzące postępowanie w rozstrzyganej sprawie. Akta postępowań toczących się przed organem pierwszej i drugiej instancji, przedkładane sądowi winny zawierać komplety dokumentów ułożonych chronologicznie, złączonych i ponumerowanych, wyposażonych w kartę przeglądową. Niespełnienie tych wymagań skutkuje tym, iż sąd, nie będąc w stanie wyjaśnić nasuwających się wątpliwości, nie może uznać za udowodnione okoliczności, na które powołuje się organ administracji. Powyższe wymagania wynikają przede wszystkim z treści art. 122 i art. 187 § 1 ustawy Ordynacji podatkowej jako zasad proceduralnych, a także przepisów szczegółowych w zakresie zbierania i dokumentowania dowodów oraz art. 54 § 2 p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien szczegółowo wyjaśnić jakie zarzuty i w ramach konkretnie jakiego postepowania postępowania zostały złożone oraz wykazać to stosownymi dowodami w taki sposób aby twierdzenia organu mogły podlegać weryfikacji przez sad administracyjny.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny ze względu na naruszenia przepisów postępowania wskazane, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie . Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach postępowania był art. 200 p.p.s.a.