Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1086/01
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 2003-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek od nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 91, art. 134 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 2 ust. 4
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 366
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Teza: Każdego ze współwłaścicieli nieruchomości, jako podatnika /art. 134 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, należy uznać za stronę postępowania podatkowego, co oznacza, że wszyscy współwłaściciele powinni być wymienieni w decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości i wszystkim ta decyzja powinna być doręczona.

TEZY

Każdego ze współwłaścicieli nieruchomości, jako podatnika /art. 134 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, należy uznać za stronę postępowania podatkowego, co oznacza, że wszyscy współwłaściciele powinni być wymienieni w decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości i wszystkim ta decyzja powinna być doręczona.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Marii C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 31 maja 2001 r. (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2001 r. - uchyla zaskarżoną decyzję; (...);


UZASADNIENIE

Decyzją Burmistrza Miasta P. z dnia 13 lutego 2001 r. ustalono podatek ,od nieruchomości na 2001 r. w kwocie 170,40 zł. Jako adresatów tej decyzji wskazano Marię C. /udział 1/8/, Janinę K. /1/8/, Alfredę A. /1/32/, Grzegorza A. /1/32/, Jolantę Z. /1/32/ i Jakuba A. /1/32/.

Odwołanie od wymienionej decyzji złożyła Maria C., podnosząc, że jest współwłaścicielem tylko w 1/8, a podatek naliczono jej "w wysokości całości kwoty".

Decyzją z dnia 31 maja 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy wymienioną decyzję I instancji, stwierdzając, że zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów współwłaścicielami opisanych działek gruntu są osoby wskazane w decyzji I instancji. Wymiaru dokonano zgodnie z uchwałą nr XIX/147/2000 Rady Miejskiej w P., przyjmując stawkę 0,03 zł/m2 należną od gruntów użytkowanych rolniczo. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na osobach, które są właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości, a jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność, obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach /art. 2 ust. 4 tej ustawy/.

Zaś stosownie do art. 21 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów. Odnosząc się do zarzutu skarżącej. Kolegium wyjaśniło, że art. 2 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przyjmuje konstrukcję solidarnego obowiązku podatkowego wszystkich współwłaścicieli lub współposiadaczy nieruchomości. Z istoty solidarności wynika, że obowiązek ciąży w całości na każdym ze współwłaścicieli nieruchomości bez względu na wielkość udziału we współwłasności. Organ podatkowy nie mógł zatem wymierzyć podatku w stosunku do wysokości udziałów.

W skardze Maria C. podniosła, że nie otrzymała postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku oraz że zrzekła się spadku. Ponadto powtórzyła zarzut podniesiony w odwołaniu, twierdząc, że skoro jest współwłaścicielem w 1/8, to tylko w tej części ciąży na niej obowiązek zapłaty podatku.

Odpowiadając na skargę. Kolegium wniosło ojej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, chociaż zrzuty podniesione w skardze nie są zasadne.

Należy zgodzić się z Samorządowym Kolegium Odwoławczym, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U. 2000 nr 100 poz. 1086 ze zm./ podstawą wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że kwestionowanie danych dotyczących osób właścicieli /posiadaczy/ gruntów może odbywać się wyłącznie w odrębnym postępowaniu przed organem prowadzącym ewidencję gruntów. Organ podatkowy nie jest władny dokonywać w tym zakresie ustaleń sprzecznych z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów. Skoro zatem z ewidencji tej wynika, że skarżąca jest współwłaścicielką /w 1/8/ opodatkowanych działek gruntu, to zasadnie organy podatkowe przyjęły, że ciąży na niej obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./.

Natomiast art. 2 ust. 4 tej ustawy stanowi, ze obowiązek podatkowy od nieruchomości stanowiącej współwłasność ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Oznacza to, że w decyzji podatkowej powinna być podana pełna wysokość ustalonego zobowiązania podatkowego - bez podziału kwoty podatku na poszczególnych współwłaścicieli stosownie do wielkości ich udziałów, jak tego niezasadnie domaga się skarżąca. Natomiast z istoty solidarności /art. 366 par. 1 Kodeksu cywilnego w związku z art. 91 Ordynacji podatkowej/ wynika w szczególności, że zapłata podatku przez któregokolwiek ze współwłaścicieli zwalnia z zapłaty pozostałych współwłaścicieli, zaś współwłaściciel, który zapłacił podatek może dochodzić zwrotu części zapłaty od pozostałych współwłaścicieli. Jednocześnie jednak każdego ze współwłaścicieli nieruchomości, jako podatnika /art. 134 par. 1 Ordynacji podatkowej/, należy uznać za stronę postępowania podatkowego, co oznacza, że wszyscy współwłaściciele powinni być wymienieni w decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości i wszystkim ta decyzja powinna być doręczona. Natomiast z decyzji organu podatkowego pierwszej instancji wynika, że objęto nią jedynie część współwłaścicieli /skupiających w sumie jedynie 3/8 udziałów/; z wypisów z ewidencji gruntów wynika, że została pominięta współwłaścicielka Zofia A. /5/8/. Z akt podatkowych nie wynika również, aby doręczono jej decyzje podatkowe obu instancji. Stanowi to nie tylko naruszenie art. 2 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ale także naruszenie przepisów postępowania dające podstawę do wznowienia postępowania podatkowego /art. 240 par. 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Dlatego z tej przyczyny sąd - nie będąc związany granicami skargi /art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - uchylił zaskarżoną decyzję.

Należy przy tym zauważyć, że wynikające z odpowiedzialności solidarnej prawo wyboru przez organ podatkowy osoby dłużnika /art. 366 Kodeksu cywilnego w związku z art. 91 Ordynacji podatkowej/ przysługuje dopiero w fazie postępowania egzekucyjnego, natomiast wcześniej organ podatkowy musi doprowadzić do ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości w pełnej wysokości od każdego ze współwłaścicieli.

Z powyższych względów na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzeczono jak w sentencji.