Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 72/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-08-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 2 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 278
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - teskt jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 art. 4
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) Protokolant starszy specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. C. (dalej: strona, wnioskodawca, skarżący) jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) we W. z dnia [...]r. (nr [...]), utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w J. z dnia [...] r. (nr [...]), wydaną w przedmiocie przyznania stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2017 r.

Jak wynika z zaskarżonej decyzji oraz z akt sprawy, w dniu 10 maja 2017 r. strona złożyła do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w J. wniosek o przyznanie płatności na rok 2017. Strona zadeklarowała działki rolne zgłoszone do jednolitej płatności obszarowej (JPO), płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowe o łącznej powierzchni 50,32 ha. Dodatkowo, strona zawnioskowała o płatność do powierzchni upraw roślin pastewnych na powierzchni 1,70 ha oraz płatność do krów, płatność do bydła oraz płatność do kóz.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. w decyzji z dnia [...]r. odmówił wnioskodawcy płatności do kóz, płatności do krów oraz płatności do bydła (nakładając sankcję w wysokości 2.619,27 zł) oraz przyznał wnioskodawcy następujące płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego:

1. Jednolitą Płatność Obszarową w wysokości 22.919 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 232,35 zł, ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;

2. Płatność za zazielenienie w wysokości 2.477,21 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 3.132,72 zł zł, ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;

3. Płatność redystrybucyjną w wysokości 4.731,57 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 47,97 zł, ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;

4. Płatność do powierzchni upraw roślin pastewnych w wysokości 635,08 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 6,44 zł, ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego.

Dodatkowo, wnioskodawcy została przyznana kwota z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 296,90 zł.

Uzasadniając odmowę tzw. płatności zwierzęcych organ w odniesieniu do płatności do kóz wskazał, że zadeklarowana liczna zwierząt jest mniejsza niż 5 sztuk. W odniesieniu do odmowy płatności do krów organ wyjaśnił, że deklarowana, kwalifikowana liczba krów wynosi 3 sztuki. W toku prowadzonego postępowania, na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej w zakresie kwalifikowalności zwierząt do płatności ustalono, że do płatności nie kwalifikuje się żadna ze sztuk zgłoszonych we wniosku. Organ ustalił, że zwierzęta o numerach identyfikacyjnych – [...], [...] oraz [...] nie przebywały w siedzibie stada należącej do wnioskodawcy w dniu złożenia wniosku o płatność, oraz, że wszystkie zostały ubite. Uzasadniając odmowę przyznania płatności do bydła domowego organ podniósł, że deklarowana, kwalifikowana liczba zwierząt tego gatunku wyniosła 9 sztuk. W toku prowadzonego postępowania, na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej w zakresie kwalifikowalności zwierząt do płatności ustalono, że do płatności nie kwalifikuje się żadne ze zwierząt zgłoszonych we wniosku z uwagi na brak spełnienia warunków z art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2017 r., poz. 278 ze zm., dalej: ustawa o płatnościach bezpośrednich). Odmawiając płatności do bydła organ jednocześnie nałożył karę administracyjną w wysokości 2.619,27 zł powołując się na regulację z art. 31 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia (UE) nr 640/2014, wedle której, jeżeli stwierdzone nieprawidłowości dotyczą więcej niż trzech zwierząt i ustalony procent obniżki przekracza 50%, rolnikowi odmawia się przyznania płatności oraz nakłada karę administracyjną w wysokości odpowiadającej kwocie przypadającej na stwierdzoną różnice zwierząt.

Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania.

Organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji powinien na nowo przeanalizować wszystkie rodzaje wsparcia o jakie ubiegał się wnioskodawca. W szczególności, powinien rozważyć, czy okoliczności na jakie powołał się wnioskodawca w piśmie odwoławczym (pomyłki, które w ocenie strony stanowią błędy oczywiste) spełniają przesłanki do uznania ich za błędy oczywiste w kontekście odmowy wsparcia do tzw. płatności zwierzęcych.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, organ pierwszej instancji w decyzji z dnia [...] r. odmówił wnioskodawcy płatności do kóz, płatności do krów oraz płatności do bydła (nakładając sankcję w wysokości 2.619,27 zł) oraz przyznał wnioskodawcy następujące płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego:

1. Jednolitą Płatność Obszarową w wysokości 22.910,90 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 258,91 zł, ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;

2. Płatność za zazielenienie w wysokości 15.376,68 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 173,77 zł, ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;

3. Płatność redystrybucyjną w wysokości 4.726,13 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 53,41 zł, ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;

4. Płatność do powierzchni upraw roślin pastewnych w wysokości 634,35 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 7,17 zł, ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego.

Dodatkowo, wnioskodawcy została przyznana kwota z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 469,58 zł.

Organ nie stwierdził przesłanek do uznania błędu w zakresie podanych numerów identyfikacyjnych zwierząt (krów i bydła) jako błędu oczywistego i odmówił płatności zwierzęcej z podobną argumentacją jak poprzednio.

Na skutek wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...]r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. po raz kolejny uchylił decyzję organu pierwszej instancji i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania.

Powodem uchylenia decyzji pierwszej instancji było naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich w zw. z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a., art. 77 i art. 107 k.p.a.).

Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji, dysponując informacją o posiadanym przez wnioskodawcę stadzie kóz, powinien dokonać weryfikacji zwierząt znajdujących się w gospodarstwie rolnika pod kątem ich kwalifikowalności do płatności zwierzęcej w formie płatności do kóz, zaś w razie jakichkolwiek wątpliwości, wyjaśnić z producentem ewentualne niespójności. Tym samym, powinnością organu pierwszej instancji było wyselekcjonowanie, w oparciu o dane zwarte w informatycznym systemie Agencji, samic gatunku koza domowa. Tymczasem, w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej ograniczono się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, że zadeklarowana liczba zwierząt jest mniejsza niż 5, nie wskazując przy tym, co legło u podstaw redukcji posiadanego przez producenta stada kóz do poziomu poniżej 5 sztuk.

W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji nie wyjaśnił również powodów zmniejszenia powierzchni kwalifikującej się do płatności na poszczególnych działkach rolnych, ograniczając się do podania powierzchni zadeklarowanych i powierzchni zatwierdzonych, oraz, do zacytowania przepisów prawa.

Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. odmówił wnioskodawcy płatności do krów oraz płatności do bydła (nakładając sankcję w wysokości 2.619,27 zł) oraz przyznał:

1. Jednolitą Płatność Obszarową w wysokości 22.908,84 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 260,97 zł, ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;

2. Płatność za zazielenienie w wysokości 15.375,30 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 175,15 zł, ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;

3. Płatność redystrybucyjną w wysokości 4.725,71 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 53,83 zł, ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;

4. Płatność do powierzchni upraw roślin pastewnych w wysokości 634,29 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 7,23 zł, ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;

5. Płatność do kóz w wysokości 1.485,08 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 16,92 zł, ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego

Dodatkowo, wnioskodawcy została przyznana kwota z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 489,42 zł.

Uzasadniając odmowę przyznania płatności do krów oraz płatności do bydła domowego organ posiłkował się podobną argumentacja jak w poprzednich decyzjach. Stwierdził, że o wystąpieniu tzw. błędu oczywistego musi decydować łatwość jego wykrycia, co w sprawie nie miało miejsca, albowiem błąd został wykryty dopiero w toku kontroli administracyjnej w zakresie kwalifikowalności zwierząt do płatności.

Uzasadniając przyznaną płatność do kóz organ pierwszej instancji wskazał, że płatność do kóz przysługuje rolnikowi, który spełnia warunki z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich i który złożył wniosek o przyznanie tej płatności. Wskazał m.in. również, że zgodnie z art. 16 ust. 5 ustawy o płatnościach bezpośrednich rolnikowi przysługuje płatność do kóz, jeżeli posiada co najmniej 5 samic kóz przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności, a ich wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 12 miesięcy. Dodał również, że w przypadku zwierząt gatunków owca domowa i koza domowa za objęte wnioskiem o przyznanie płatności związanej do zwierząt uznaje się, zgodnie z art. 21 ust. 4 rozporządzenia nr 809/2014, wszystkie samice tych gatunków: 1) spełniające warunek o którym mowa w ust. 5 pkt 1 lit. a, 2) będące w posiadaniu rolnika w okresie o którym mowa w ust. 5 pkt 1 lit b, co potwierdzają dane zawarte w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. W nawiązaniu do powyższego organ pierwszej instancji podniósł, że kwalifikowana liczba kóz, potwierdzona na podstawie danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt wyniosła 25. Na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej w zakresie kwalifikowalności zwierząt do płatności ustalono, że do płatności kwalifikuje się 25 kóz. Mając powyższe na uwadze, do płatności zatwierdzono 25 sztuk kóz. Organ wskazał również, stawka płatności do 1 samicy kozy w 2017 r., określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2017 r. w sprawie stawek płatności związanych do zwierząt za 2017 r. (Dz. U. poz. 1886) wyniosła 60,08 zł. Kwota płatności do kóz, po zastosowaniu współczynnika korygującego, wyniosła 1.485,08 zł.

W odwołaniu od tej decyzji strona zakwestionowała odmowę przyznania płatności do krów i bydła. Podobnie jak poprzednio podnosiła, że przy wypełnianiu wniosku doszło do oczywistej omyłki, albowiem spisując numery identyfikacyjne zwierząt z ich paszportów omyłkowo wpisano numery ich matek. Zdaniem strony, wskazany błąd był możliwy do stwierdzenia poprzez zweryfikowanie numerów w systemie Ajax. Nadto, organ mógł wezwać stronę do złożenia wyjaśnień, czego nie uczynił.

Powołaną na wstępie decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. z dnia [...] r. aprobując ustalenia faktyczne oraz oceną prawną wyrażoną w decyzji pierwszoinstancyjnej.

Organ odwoławczy nie stwierdził nieprawidłowości w przyznanych stronie na podstawie decyzji z dnia [...] r. płatnościach – JPO, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej, płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych oraz płatności do kóz.

Za znajdujące oparcie w przepisach prawa uznał także odmowę przyznania stronie prawa do płatności do bydła oraz płatności do krów. W ramach tej argumentacji wskazał, że dokonana przez ten organ weryfikacja zwierząt zgłoszonych do płatności zwierzęcych wskazuje na to, że żadne ze zwierząt zadeklarowanych we wniosku na 2017 r. do płatności zwierzęcej w formie płatności do bydła nie spełniało warunku wskazanego w wart. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, albowiem wszystkie zadeklarowane zwierzęta były krowami, których wiek w dniu 15 maja 2017 r. przekraczał 24 miesiące. Poza tym, siedem sztuk w dniu złożenia wniosku o płatność nie przebywało w siedzibie wnioskodawcy.

Z ustaleń organu odwoławczego wynikało, że także żadne ze zwierząt zadeklarowanych we wniosku na 2017 r. do płatności zwierzęcej w formie płatności do krów nie spełnia warunku z art. 16 ust. 2 pkt 2 lit a ustawy o płatnościach zwierzęcych, albowiem wszystkie wnioskowane do płatności sztuki w dacie 15 maja 2017 r. nie żyły, albowiem zostały ubite w rzeźni przed złożeniem wniosku o płatność na 2017 r. (krowa o numerze [...] została ubita w dniu 20 marca 2014 r., krowa o numerze [...] zostało ubita w dniu 30 października 2015 r., natomiast sztuka o numerze [...] została ubita w dniu 27 maja 2013 r.).

Mając na uwadze wyjaśnienia strony tłumaczącej omyłkę w podanych numerach zwierząt, organ odwoławczy jednocześnie wykluczył w tym przypadku możliwość wystąpienia tzw. błędu oczywistego w rozumieniu art. 4 rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014, ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności dochodząc do wniosku, że o oczywistości błędu w rozumieniu tego przepisu musi decydować łatwość jego wykrycia. Odwołując się do orzecznictwa organ odwoławczy stwierdził, że zasadniczym warunkiem uznania błędu za oczywisty jest to, by dało się go ustalić na podstawie samego wniosku o przyznanie płatności oraz złożonych wraz z nim dokumentów.

W nawiązaniu do ustaleń faktycznych sprawy organ drugiej instancji podniósł, że porównanie wniosku oraz treści zawartych w "Oświadczeniach o zwierzętach zadeklarowanych do płatności" nie budziło wątpliwości, ani nie stanowiło sprzecznych, niejasnych bądź niespójnych żądań, a zatem, bez poddawania wniosku szczegółowej kontroli administracyjnej w informatycznym systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, organ nie był w stanie stwierdzić błędnej deklaracji.

Organ odwoławczy stwierdził również, że w przypadku płatności do bydła, z uwagi na stwierdzoną różnice pomiędzy liczbą zwierząt zadeklarowanych do płatności (9 sztuk), a liczbą stwierdzoną (0 sztuk) na poziomie 100%, zastosowanie znalazł art. 31 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r.), zgodnie z którym, w przypadku, jeżeli stwierdzone nieprawidłowości dotyczą więcej niż trzech sztuk zwierząt i ustalony procent obniżki przekracza 50%, rolnikowi odmawia się przyznania płatności oraz nakłada karę administracyjną w wysokości odpowiadającej kwocie przypadającej na stwierdzoną różnicę zwierząt.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, skarżący zaskarżył w całości decyzję z dnia [...]r. zarzucając tej decyzji naruszenie:

1. art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014, ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności na skutek odmowy uznania za błąd oczywisty omyłki polegającej na wpisaniu niewłaściwych numerów zwierząt podczas gdy ten błąd był bardzo łatwy do zauważenia przez ARiMR poprzez sprawdzenie w bazie komputerowej rodzaju bydła znajdującego się w gospodarstwie strony na dzień składania wniosku;

2. art. 6, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz poprzez zaniechanie wezwania strony do złożenia wyjaśnień w sprawie.

W rozwinięciu zarzutów skargi skarżący podniósł, że omyłka w podaniu prawidłowych numerów zwierząt nastąpiła na skutek przepisania z paszportu zwierząt numerów ich matek, co zostało przedstawione w skardze także w ujęciu tabelarycznym. Skarżący podkreślił, że numery matek zwierząt znajdują się w paszportach zwierzęcych obok numerów potomstwa. Dodał, że stan ilościowy zwierząt podany we wniosku zgadzał się z faktyczną ilością bydła w gospodarstwie. Podkreślił, że w dniu składania wniosku w jego gospodarstwie znajdowały się trzy krowy i dziewięć sztuk bydła. Tak też zdeklarowano we wniosku. Wyraził również pogląd, że powinnością organu w sprawie było wezwanie strony do złożenia wyjaśnień odnośnie do zakwestionowanych numerów zwierząt. Zdaniem strony, powinna być ona potraktowana inaczej niż osoba, która deklaruje obecność zwierząt w gospodarstwie, choć de facto ich w ogóle nie posiada.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zgłosił także wniosek o zasądzenie na swoją rzecz od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania wywołanych wniesieniem skargi.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) kompetencje sądów administracyjnych ograniczone są do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W tych granicach Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenia prawidłowość stosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafność ich wykładni.

Kryterium legalności z art. 1 ustawy ustrojowej w powiązaniu z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1302, dalej: p.p.s.a.) umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnych uchybiających prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), rozstrzygnięć dotkniętych wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a.), bądź też, wydanych bez zachowania innych reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. lit. "c" p.p.s.a.).

Kierując się tymi zasadami oceny Sąd nie stwierdził podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Uznał tym samym, że wywiedziona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiot sądowej kontroli w sprawie dotyczy decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. z dnia [...] r., wydanej na podstawie ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. z dnia [...] r., przyznającą stronie – jednolitą płatność obszarową (JPO), płatność za zazielenienie, płatność redystrybucyjną, płatność do powierzchni upraw roślin pastewnych oraz płatność do kóz, przy jednoczesnej odmowie przyznania płatności do bydła oraz płatności do krów.

Z treści skargi, a także, z treści odwołania od decyzji [...] r. wynika, że skarżący kwestionuje zasadność pozbawienia go tzw. płatności zwierzęcej w zakresie płatności do krów oraz płatności do bydła podnosząc, że przy wypełnianiu oświadczenia o zwierzętach zadeklarowanych do płatności doszło do oczywistego błędu związanego z podaniem nieprawidłowych numerów identyfikacyjnych zwierząt, które miały zostać objęte wsparciem. Tłumacząc okoliczności tej omyłki strona podnosiła, że zamiast numerów zwierząt znajdujących się w gospodarstwie wnioskodawcy i spełniających kryteria do objęcia wsparciem, przepisano z paszportów zwierzęcych numery identyfikacyjne ich matek, co wynikało z faktu, że oba numery identyfikacyjne (matek i potomstwa) znajdowały się w paszportach zwierzęcych obok siebie.

W istocie więc, kwestie sporne w sprawie koncentrują się na wykładni pojęcia "oczywistego błędu", oraz w dalszej kolejności, na ocenie, czy podane przez stronę okoliczności związane z błędnym podaniem numerów identyfikacyjnych zwierząt mieszczą się w pojęciu błędów oczywistych w rozumieniu art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. (dalej: rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014), ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. 2014.227.69 ze zm.).

Przypomnieć w związku z tym trzeba, że art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 stanowi, że wnioski o przyznanie pomocy, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i dokumenty uzupełniające złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem że beneficjent działał w dobrej wierze.

Z powołanego przepisu wynika, że prawodawca unijny dopuszcza możliwość korygowania wniosków o płatność tylko w przypadku błędów charakteryzujących się cechą oczywistości.

Zdaniem Sądu, przedstawiona w zaskarżonej decyzji wykładnia pojęcia "błędu oczywistego" jest prawidłowa i nie narusza treści art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014.

W ocenie Sądu, dokonując wykładni spornego pojęcia trafnie organ odwoławczy zwraca uwagę na to, że bez poddawania wniosku szczegółowej kontroli administracyjnej w informatycznym systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt nie był on w stanie wykryć błędu w deklaracji. Wskazywana przez organ możliwość wykrycia błędu dopiero w konfrontacji z informatycznym systemem identyfikacji i rejestracji zwierząt także i w ocenie Sądu nie pozwala, uznać tego błędu za "błąd oczywisty" w znaczeniu art. 4 wspomnianego rozporządzenia.

Sąd podziela zarysowany w orzecznictwie kierunek wykładni "błędu oczywistego" w rozumieniu art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 jako takiego rodzaju błędu, który może zostać z łatwością wykryty na podstawie samego wniosku o przyznanie płatności oraz złożonych wraz z nim dokumentów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2019 r., sygn. akt I GSK 607/19, CBOSA). "Oczywistość" błędu musi zatem wynikać wprost z dokumentów przedłożonych przez stronę i musi być jednoznaczna (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2019 r., sygn. akt I GSK 3112/18, CBOSA). Innymi słowy, o zakwalifikowaniu danego błędu jako oczywistego decyduje możliwość jego ujawnienia bez żadnych dodatkowych informacji ze strony wnioskodawcy, czy, konfrontacji z innymi dokumentami, a jedynie, na podstawie weryfikacji samego wniosku (por. powołany wcześniej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I GSK 607/19 i powołane tam orzecznictwo, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Op 488/18, CBOSA).

Słusznie zatem podnosi organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, że skoro porównanie treści wniosku oraz oświadczeń o zwierzętach zadeklarowanych do płatności nie budziło wątpliwości, ani nie stanowiło sprzecznych, niejasnych lub niespójnych żądań, to późniejsze (na etapie kontroli administracyjnej) ujawnienie sprzeczności nie kwalifikowało tego stanu rzeczy do sytuacji wystąpienia "błędu oczywistego" w rozumieniu art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014.

Sąd nie podziela przy tym zarzutów skarżącego co do tego, ze powinnością organu w danych okolicznościach faktycznych było wezwanie strony do złożenia wyjaśnień, a wówczas, zarówno strona, jak i organ posiadaliby wiedzę odnośnie do tego, że w oświadczeniach o zwierzętach zadeklarowanych do płatności, na skutek spisania niewłaściwych numerów identyfikacyjnych z paszportów zwierzęcych (spisania numerów matek, a nie numerów potomstwa), doszło do błędu w zakresie wskazania numerów identyfikacyjnych zwierząt, które spełniały ustawowe wymogi do objęcia ich płatnością zwierzęcą i które w założeniu wnioskodawcy, miały zostać objęte wnioskiem o przyznanie takiej płatności.

W nawiązaniu do powyższego należy wskazać, że treść art. 3 ust. 2-3 ustawy o płatnościach bezpośrednich wskazuje na dokonaną przez ustawodawcę istotną modyfikację zasad procedowania przez organy ARiMR, skutkującą nadaniem tej procedurze szczególnego charakteru w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w k.p.a. Zasadę prawdy materialnej, wynikającą z art. 7 k.p.a. i rozwiniętą w art. 77 § 1 k.p.a., zredukowano do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, pomijając ciążący na organie administracji publicznej obowiązek podjęcia z urzędu lub na wniosek wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a także obowiązek zebrania materiału dowodowego. W konsekwencji, wskazaną zasadę ograniczono jedynie do obowiązku rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Organy w sprawach, jak przedmiotowa, nie mają obowiązku podejmowania wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a jedynie winny rozpatrzeć, przedłożony przez rolnika wniosek i wyjaśnić, czy podmiot wnioskujący o przyznanie płatności bezpośrednich spełnia warunki do ich otrzymania. Organy są zatem zobligowane jedynie do stania na straży praworządności i do rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 137/19, CBOSA). Wskazując na powyższe, za nieuzasadnione ocenić należało zarzuty skargi dotyczące naruszenia - 6, art. 7 oraz art. 77 k.p.a.

Sąd dostrzega, że w subiektywnym przekonaniu skarżącego popełniony błąd może być oceniany jako oczywisty, jednak w świetle przedstawionej wykładni art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 jest to stanowisko, którego nie można podzielić.

Już tylko w uzupełnieniu przedstawionej argumentacji dodać należy, że producent rolny, jako beneficjent pomocy w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, powinien dochować należytej staranności w wykonaniu wszystkich warunków, od których uzależniono przyznanie płatności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 1089/18, CBOSA). To zatem beneficjent ponosi odpowiedzialność za merytoryczną treść składanego wniosku. Uzasadnieniem takiego stanowiska jest wzgląd na wykonywanie przez producenta rolnego swojej działalności zawodowo i na własny rachunek (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2019 r., sygn. akt I GSK 3112/18, CBOSA). Na organie ARiMR, przyjmującym wniosek producenta rolnego o przyznanie płatności, spoczywa jednie - obowiązek sprawdzenia, czy wniosek spełnia wymogi ustalone w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r. poz. 352 ze zm.), ewentualny obowiązek wezwania do uzupełnienia braków formalnych tego wniosku (art. 64 § 2 k.p.a), a końcowo, obowiązek dokonania oceny, czy podmiot wnioskujący o przyznanie płatności bezpośrednich spełnia warunki do ich otrzymania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 1089/18, CBOSA). Te wszystkie wymogi zostały w sprawie zrealizowane, a zatem bezpodstawny jest również zarzut naruszenia art. 80 k.p.a.

W nawiązaniu do argumentacji podniesionej przez stronę w odwołaniu należy również wyjaśnić, że w sprawie Sąd nie dostrzega niekonsekwencji związanych z przyznaniem wnioskodawcy płatności do kóz, a odmową przyznania płatności do bydła domowego oraz do krów. Sąd podziela stanowisko Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. zawarte – we wcześniej wydanej w sprawie – decyzji z dnia [...] r. (choć nie wprost), że prawodawca nie co inaczej skonstruował obowiązki z jednej strony - ubiegającego się o płatność do kóz, z drugiej, samego organu. Otóż, na co zwrócono uwagę w tej decyzji, z treści § 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynika, że do wniosku o płatność do kóz rolnik dołącza jedynie oświadczenie o numerze siedziby stada, w którym zwierzęta są przetrzymywane, jeżeli jest inny niż numer siedziby stada wnioskodawcy zgłoszonej do systemu identyfikacji i rejestracji. A zatem, nie obowiązuje w tym przypadku reguła z § 3 ust. 3 ww. rozporządzenia, a mianowicie, że wnioski, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. f tiret pierwsze i drugie (o płatność do bydła domowego oraz krów), powinny również zawierać oświadczenie o liczbie sztuk zwierząt zadeklarowanych do płatności do bydła lub płatności do krów, z podaniem numerów identyfikacyjnych tych zwierząt oraz numeru siedziby stada, w którym zwierzęta są przetrzymywane, jeżeli jest inny niż numer siedziby stada wnioskodawcy zgłoszonej do systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt.

Z drugiej strony, treść art. 16 ust. 5b ustawy o płatnościach bezpośrednich stanowi o tym, że w przypadku zwierząt gatunku m.in. koza domowa za objęte wnioskiem o przyznanie płatności związanej do zwierząt uznaje się, zgodnie z art. 21 ust. 4 rozporządzenia nr 809/2014, wszystkie samice tych gatunków: 1) spełniające warunek, o którym mowa w ust. 5 pkt 1 lit. a,

2) będące w posiadaniu rolnika w okresie, o którym mowa w ust. 5 pkt 1 lit. b

- co potwierdzają dane zawarte w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.

Powyższe rozróżnienie uzasadnia stanowisko Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. zawarte w decyzji z dnia [...] r., że w przypadku płatności do kóz, obowiązkiem organu było wyselekcjonowanie, w oparciu o dane zawarte w informatycznym systemie Agencji, samic gatunku koza domowa i dokonanie weryfikacji tych zwierząt pod kątem ich kwalifikowalności do płatności zwierzęcej w formie płatności do kóz. Takiego obowiązku nie sposób natomiast wyprowadzić wobec organów w zakresie deklarowanej przez stronę płatności do bydła domowego oraz płatności do krów, gdzie ubiegając się o taką płatność strona obowiązana jest złożyć we własnym zakresie oświadczenie o zadeklarowanych do płatności zwierzętach. Jak już to zostało podkreślone wcześniej, wnioskodawca ponosi odpowiedzialność za treść tego oświadczenia, skutkującą przyznaniem lub odmową przyznania tzw. płatności zwierzęcej.

W podsumowaniu należy stwierdzić, że nie stwierdzając błędnej wykładni pojęcia "błędu oczywistego" w rozumieniu art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014, a jednocześnie, przy niekwestionowanych ustaleniach, że zwierzęta których numery identyfikacyjne skarżący umieścił na oświadczeniach o zadeklarowanych do płatności zwierzętach nie spełniały kryteriów ustawowych z art. 16 ust. 2 pkt i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich, Sąd nie dostrzegł podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego uznając przyjęte w niej ustalenia faktyczne oraz zastosowane przepisy prawa za prawidłowe.

Kierując się przedstawioną argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości jako pozbawioną podstaw prawnych.