Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1402/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 4 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w . [...]. z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania usług opiekuńczych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] maja

2012 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta miasta W. z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] o odmowie przyznania B. B. pomocy w formie usług opiekuńczych polegających na uprzątnięciu mieszkania.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] lutego 2012 r. B. B. złożyła do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] miasta W., wniosek o przyznanie pomocy w formie usług opiekuńczych polegających na wykonaniu generalnych prac porządkowych w lokalu nr [...] przy [...], do którego posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.

Decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] Prezydent

miasta W. orzekł o odmowie przyznania B. B. usług opiekuńczych – w formie pomocy w uprzątnięciu mieszkania. W ocenie organu orzekającego wnioskowane prace porządkowe nie mieszczą się w pojęciu usług opiekuńczych. Wnioskodawczyni może zakupić taką usługę na rynku komercyjnym, we własnym zakresie przy wykorzystaniu własnych środków finansowych.

Od ww. decyzji B. B. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], w którym zarzuciła organowi dowolność poczynionych ustaleń poprzez nieodniesienie się do całości materiału dowodowego, naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej poprzez niewszechstronne zebranie i rozważenie materiału dowodowego, w szczególności nie wykazanie jaki jest koszt sprzątania na rynku komercyjnym, nieuwzględnienie faktu zamieszkiwania w Ośrodku "[...]" z uwagi na brak możliwości zamieszkania w swoim mieszkaniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta miasta W. z dnia [...] marca 2012 roku.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium w ślad za Prezydentem, przywołało art. 50 ust. 1, 3, 5 ustawy 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, zgodnie z którym " osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem. Ośrodek pomocy społecznej, przyznając usługi opiekuńcze, ustała ich zakres, okres i miejsce świadczenia".

Organ podkreślił, że materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazuje, że B. B. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Dochód wnioskodawczyni wynosi [...] zł. (emerytura wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym). Od dnia [...] maja 2011 r. wnioskodawczyni przebywa w Schronisku dla Kobiet "[...]" w W. z powodu złego traktowania przez córkę B. B. i wnuczkę, o których eksmisję wystąpiła do sądu. Zajmowany dotychczas lokal mieszkalny przy [...], w W., do którego wnioskodawczyni posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu wymaga generalnych porządków.

Sytuacja życiowa wnioskodawczyni oraz powołana powyższej podstawa prawa zdaniem Kolegium nie dają możliwości przyznania skarżącej usług opiekuńczych na generalne porządki w mieszkaniu, gdyż tego typu zakres prac nie mieści się w zakresie pojęcia usług opiekuńczych, o których mowa w art. 50 powołanej wyżej ustawy.

Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] B. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie oraz rozpoznanie sprawy przez Sąd w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła dowolność poczynionych ustaleń oraz nierozważnie całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, poprzez pominięcie sytuacji życiowej, osobistej, rodzinnej i majątkowej w jakiej strona się znalazła, w tym w szczególności wszystkich kosztów związanych z jej utrzymaniem z uwzględnieniem stanu zdrowia oraz kosztów ponoszonych na mieszkanie, a tym samym poprzez nieuwzględnienie tego, jaka kwota pozostaje jej na przeżycie po uiszczeniu wszystkich niezbędnych opłat i a także poprzez nierozważenie, tego czy jest ona w stanie z uwagi na wiek i stan zdrowia samodzielnie posprzątać mieszkanie oraz jaki jest koszt usług sprzątania na rynku komercyjnym, co całą pewnością wykazałoby, że nie stać jej na ich zakup.

Ponadto organ nie wziął pod uwagę okoliczności faktycznych, czyli tego, że skarżąca mieszka w Ośrodku [...], gdyż nie ma możliwości zamieszkania w mieszkaniu, które zostało zanieczyszczone i zaśmiecone przez osoby wobec których toczy się postępowanie eksmisyjne, a które dopuszczały się wobec niej przemocy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny w zakresie swej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania.

Stosownie do przepisu art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 dalej jako ppsa) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli strona zgłosi taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – co ma miejsce w niniejszej sprawie.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Zgodnie z kolei art. 50 ust. 3 cytowanej ustawy - Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokojeniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zalecana przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem.

Podkreślić trzeba, iż art. 50 cyt. ustawy o pomocy społecznej stwarza organowi pomocy społecznej możliwość (nie obowiązek) przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych. Istota pomocy, o jakiej mowa w powyższym przepisie sprowadza się bowiem do przyznania świadczenia w sytuacji, której można przypisać charakter nadzwyczajny, szczególnie uzasadniony (osoba samotna, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona).

Zgodnie z założeniami pomocy społecznej wyrażonymi w art. 2, art. 3, art. 4 i art. 7 cyt. ustawy z dnia 12 marca 2004 r. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Natomiast rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby zaś osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, o ile odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach instytucji pomocy społecznej. Ocena warunków i możliwości udzielenia określonego rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń, stosownie do okoliczności konkretnej sprawy, należy do organu administracji, któremu w tym zakresie pozostawiono określony zakres swobody, który w rozpatrywanej sprawie został zachowany. Trzeba mieć na względzie, że pomoc społeczna nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób o nią się ubiegających, jak również udzielać wszelkich świadczeń w oczekiwanych i wnioskowanych przez te osoby rozmiarach. Podkreślić należy, że uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych powoduje, że nawet w przypadku spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek organ pomocy społecznej może przyznać ją w wymiarze i zakresie, który uzna za niezbędny(por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012r. sygn. akt I OSK 1344/11 cbois.nsa.gov.pl)

Przyznanie usług opiekuńczych ma charakter fakultatywny, co oznacza, że decyzja w tej sprawie ma charakter uznaniowy. W takim przypadku kontrola sądu administracyjnego ogranicza się do badania, czy organy orzekające w sprawie usług opiekuńcze w określonym zakresie nie przekroczyły granic uznania administracyjnego i dokonały w sposób wyczerpujący analizy sytuacji sprawy.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarżąca domaga się przyznania usług opiekuńczych polegających przeprowadzeniu generalnych porządków w jej lokalu mieszkalnym. W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo uznały, iż tego rodzaju zakres prac nie mieści się w ustawowym pojęciu usług opiekuńczych zawartych w art. 50 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, gdyż nie polega na zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opieki higienicznej, zleconej przez lekarza, czy pielęgniarkę.

Również z Zakresu usług opiekuńczych, określonych przez Ośrodek Pomocy Społecznej, znajdujących się w aktach sprawy, sprzątanie nie dotyczy generalnych porządków, a obejmuje między innymi wycieranie kurzu, mycie podłóg czyszczenie sprzętu AGD i urządzeń sanitarnych.

Przypomnieć należy, że uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają charakter jedynie subsydiarny, co oznacza, że uzupełniają środki, możliwości i uprawnienia własne osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej.

Dokonując oceny sytuacji osobistej skarżącej wskazać należy, że skarżąca nie jest osobą ubogą, otrzymuje miesięczną emeryturę w wysokości [...] zł, może i powinna zatem w pierwszej kolejności w ramach posiadanych środków, zgromadzić fundusze potrzebne na dokonanie generalnych porządków w mieszkaniu, nie żądając jedynie ich przeprowadzenia przez służby pomocy społecznej.

Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie organy obu instancji nie naruszyły art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., gdyż decyzje opierają się na wystarczającym materiale dowodowym, a ich uzasadnienia mają charakter szczegółowy.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co dało podstawę do orzeczenia o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 w zw. z art.120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.