Postanowienie WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 304/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Zarząd Powiatu
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Niezgoda po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...] na czynność Zarządu Powiatu w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji postanawia odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 5 maja 2020 r. wpłynęła do tutejszego Sądu skarga C. w [...] na czynność Zarządu Powiatu w postaci wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej przysługującej w lutym 2020 r. P. w K. oraz L. w K. (których organem prowadzącym jest C. ).

Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 34 ust. 1 w związku z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2020 poz. 17), dalej: "u.f.z.o.", poprzez wypłatę zaniżonej kwoty dotacji oświatowej przysługującej P. w K., L. w K. oraz P. w K. w lutym 2020 r. o kwotę [...]zł, co wynikało z niewypłacenia dotacji dla 20 słuchaczy P. w K., 14 słuchaczy L. w K. oraz 8 słuchaczy P. w K..

Zdaniem skarżącej, czynność polegająca na odmowie wpłaty dotacji jest "czynnością administracyjną" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", i podlega kognicji sądów administracyjnych. Zgodnie z treścią art. 47 u.f.z.o. do kognicji sądów administracyjnych należą wszystkie czynności podejmowane przez organ dotujący dotyczące ustalenia wysokości lub przekazania dotacji.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Powiatu wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o oddalenie skargi w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem organu, sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych, bowiem zaskarżona czynność polegająca na wypłacie kwoty dotacji w zaniżonej wysokości ma charakter rachunkowo – księgowy, a nie władczy i nie da się jej przyporządkować do żadnej z kategorii aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jest to jedynie czynność techniczna polegająca na przelaniu środków pieniężnych na rachunek bankowy podmiotu prowadzącego szkołę. Nadto zaskarżonej czynności nie można zakwalifikować do żadnej z wymienionych w art. 47 u.f.z.o. czynności, bowiem jest ona czynnością z art. 34 ust. 1 u.f.z.o.

W dniu 14 lipca 2020 r. wpłynęło do Sądu pismo skarżącej, datowane na 8 lipca 2020 r. W treści tego pisma skarżąca przedstawiła swój pogląd odnośnie do charakteru zaskarżonej czynności. Akcentuje w nim, że "kwestia wypłaty dotacji w prawidłowej wysokości mieści się w zakresie pojęcia ustalenia i przekazania dotacji" i odwołuje się, na potwierdzenie tego poglądu, do postanowienia Sądu Najwyższego z 9 maja 2019 r., sygn. akt IV CSK 490/18.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozważył, co następuje:

Skarga podlegała odrzuceniu, bowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Według art. 3 § 2 powołanej ustawy kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2 a i § 3 p.p.s.a.).

Jeżeli dana sprawa nie należy do kategorii wskazanych w art. 3 § 2 i § 2a oraz nie została w ustawie szczególnej poddana kontroli sądowoadministracyjnej, to nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co skutkuje koniecznością odrzucenia wniesionej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca kwestionowała czynność, polegającą na wypłacie zaniżonej dotacji, czyli wypłacenie dotacji w określonej kwocie mniejszej niż kwota należna według skarżącej. Podstawą do czynności organu, polegającej na wypłacie dotacji był art. 34 ust. 1 u.f.z.o., z którego wynika, że dotacje są przekazywane na rachunek bankowy między innymi szkoły, w sposób i w terminach określonych w tym przepisie. Czynność wypłaty dotacji polegająca na przekazaniu dotacji na rachunek bankowy ma charakter jedynie techniczny, polega na zadysponowaniu środkami pieniężnymi z rachunku organu na rachunek szkoły. Czynność taka jest następstwem innych aktów lub czynności podejmowanych przez organ, prowadzących do wykonawczej w stosunku do nich, a więc technicznej, czynności wypłaty określonej kwoty. Taka czynność nie da się przyporządkować do żadnej z kategorii aktów lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. W szczególności, czynność taka nie kwalifikuje się jako czynność przewidziana w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ jako czynność jedynie wykonawcza (w stosunku do innych aktów lub czynności organu, a nie w stosunku do normy prawnej kreującej konkretny stosunek administracyjny i wynikające z niego uprawnienie lub obowiązek) sama w sobie nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Za akty lub czynności, o których mowa w 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. uznaje się te, które: 1) w rozumieniu przepisów prawa materialnego i procesowego nie są decyzją lub postanowieniem; 2) mają charakter indywidualny, co wynika z określenia ich przedmiotu, a mianowicie uprawnień lub obowiązków, których dotyczą; 3) podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają ich autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, co oznacza również, że stanowią one przejaw wiedzy organu wykonującego administrację publiczną; 4) są podejmowane w zakresie administracji publicznej, charakteryzując się, między innymi, jednostronnością działania; 5) są podejmowane przez podmiot wykonujący administrację publiczną (zob. B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych, art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ZNSA 2006 nr 2, s. 18 – 19). W orzecznictwie sądowym podkreśla się również, że akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. odpowiadają formule nie tyle stosowania prawa, co jego wykonywania, a więc formule wykonawczej, która wyraża się w urzeczywistnianiu (realizacji) dyspozycji normy prawnej kreującej konkretny (a więc już istniejący) stosunek administracyjny i wynikające z niego uprawnienie lub obowiązek (por. Z. Kmieciak, Glosa do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 3/07, OSP 2008, z. 5, poz. 51, s. 350 - 351). Jednak ta formuła wykonawcza, o której wyżej mowa, jest realizacją uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa, a nie - tak jak w rozpoznawanej sprawie - realizacją (następstwem) poprzedzającego aktu lub czynności, które w rzeczywistości dotyczą uprawnień lub obowiązków.

Regulacja zawarta w art. 47 u.f.z.o. w sposób specyficzny przesądza jakie czynności organu dotującego stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, że nie odpowiadają wyżej przedstawionej charakterystyce. Wśród tych czynności nie ma wypłaty dotacji (przekazania dotacji na rachunek bankowy szkoły). Zgodnie z art. 47 u.f.z.o. czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32, art. 40 i art. 41, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32, art. 40 i art. 41, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Takie stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądów. Podkreśla się, że czynność w postaci wypłaty zaniżonej kwoty dotacji nie wchodzi w zakres któregokolwiek z przepisów wymienionych w art. 47 u.f.z.o. Czynność polegająca na wypłacie określonej kwoty dotacji jest czynnością, o której mowa w art. 34 ust. 1 u.f.z.o., zgodnie z którym, dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz 31 ust. 1, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; w przypadku dotacji, o której mowa w art. 31 ust. 1, liczba części należnej dotacji jest równa liczbie miesięcy, w których prowadzony jest dany kwalifikacyjny kurs zawodowy. Przepis art. 34 ust. 1 u.f.z.o. nie został wymieniony w art. 47 tej ustawy w związku z czym czynność polegająca na samej wypłacie środków pieniężnych z tytułu dotacji nie należy do kognicji sądów administracyjnych (por. postanowienie (por. np. postanowienia NSA: z dnia 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt I GSK 4563/19, z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt I GSK 2008/19, z dnia 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 218/19, I GSK 2129/19, z dnia 16 stycznia 2020 r., sygn. akt I GSK 2213/19, z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. akt I GSK 31/10, I GSK 32.19, I GSK 33/19, I GSK 34/19).

Odnosząc się do powołanego przez skarżącą postanowienia Sądu Najwyższego w sprawie o sygn. IV CSK 480/18 zauważyć należy, iż – jak to wynika nawet z przytoczonego przez skarżącą fragmentu uzasadnienia tego postanowienia – Sąd Najwyższy wypowiadał się co do kwestii przyznania dotacji, przyjmując, że stanowi to czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skarżąca chce zaś poddania kontroli przez sąd administracyjny czynności wypłaty dotacji w zaniżonej – według niej – wysokości.

Przedstawiona wyżej argumentacja uzasadnia zaś pogląd, że zaskarżona w niniejszej sprawie czynność, polegająca na wpłacie zaniżonej kwoty dotacji jest czynnością techniczną, która nie podlega kognicji sądów administracyjnych. W związku z tym Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.