Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 864/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, 77, 138 par 2, 140
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Paweł Darmoń WSA Beata Łomnicka (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2016 r. sprawy ze skargi L.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 4 maja 2016 r., znak: [....] w przedmiocie nakazu przywrócenia terenu do stanu poprzedniego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego L.H. kwotę 780 ( siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołania skarżącego – Ł.H. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 15 lutego 2016 roku, nr: [...] którą nakazano Ł.H , właścicielowi działki nr [...]obr. [...] przywrócenie terenu działki nr [...] do stanu poprzedniego poprzez:

likwidację rury drenażowej oraz rowu wypełnionego żwirem przebiegających wzdłuż ogrodzenia granicznego z działką nr [...]

przywrócenie konfiguracji terenu w 3 metrowym pasie wzdłuż ogrodzenia granicznego z działką nr [...] do stanu, jaki istniał przed wykonaniem drenażu, poprzez zasypanie ubytków i nierówności terenowych gruntem rodzimym,

na podstawie:

- art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 469);

- art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 23);

uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że w dniu 27.09.2010 r. do organu I instancji wpłynęło pismo A. i A.B w sprawie zalewania wodami opadowymi nieruchomości przy ul. [...] (działka nr [...] obr.[...]) z nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] obr. [...] będącej własnością Ł.H. . Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku w dniu 31 marca 2011 roku została wydana decyzja Prezydenta Miasta K. nr: [...] z dnia 31.03.2011 roku nakazująca skarżącemu likwidację rury drenażowej oraz rowu wypełnionego żwirem przebiegających wzdłuż ogrodzenia granicznego z działką nr [...] oraz przywrócenie konfiguracji terenu w 3 metrowym pasie wzdłuż ogrodzenia granicznego z działką nr [...] do stanu, jaki istniał przed wykonaniem drenażu, poprzez zasypanie ubytków i nierówności terenowych gruntem rodzimym. Na skutek odwołania wyżej wskazana decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 31 marca 2011 roku nr: [...] została uchylona przez SKO w K. , decyzją z dnia 9 czerwca 2011 roku nr [...], z uwagi na braki i uchybienia w postępowaniu dowodowym przeprowadzonym przez organu I instancji. Kolejno w uzasadnieniu wskazano, że po ponownym przeprowadzeniu postępowania dowodowego stwierdzono wyżłobienia znajdujące się na działce nr [...] w rejonie ogrodzenia z działką nr [...] oraz zamuloną trawę, które świadczą o szkodliwym oddziaływaniu wód opadowych, pochodzących z działki nr [...]. Stwierdzono także, iż przyczyną tych szkód jest wykonanie przez właściciela działki nr [...] prac polegających na realizacji drenażu ułożonego w zagłębieniu terenowym (rowku) wypełnionym żwirem wzdłuż muru ogrodzeniowego pomiędzy spornymi działkami oraz ubytek w murze ogrodzeniowym, którym odbywa się zintensyfikowany spływ wód na działkę stanowiąca własność A. i AB. . Organ I instancji wyjaśnił także, iż rozstrzygnięcie sprawy nie wymagało przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, bowiem sprawę analizował pracownik, który posiada wykształcenie w zakresie inżynierii wodnej i tym samym dysponuje wiadomościami specjalistycznymi, niedostępnymi przeciętnie wykształconemu człowiekowi.

Od powyższego rozstrzygnięcia, w ustawowym terminie odwołanie złożył skarżący, zaskarżając ją w części , a to w zakresie punktu I, w którym nakazano odwołującemu się wykonie określonych w podpunktach 1-3 czynności. W odwołaniu wskazano, że przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny sprawy. W szczególności polegającym na nie zgodnym z prawdą ustaleniu, iż rzekome szkody na nieruchomości sąsiadów powstały na skutek działań skarżącego, a w konsekwencji na błędnym przyjęciu, iż jest to zmiana stanu wody na jego działce oraz poprzez bezzasadne przyjęcie, iż na jego działce nastąpiły zmiany stanu wody szkodliwie wpływające na nieruchomość sąsiednią, powstałe wskutek pozostawienia na działce [...] otworu oraz powstałe w wyniku zagłębienia terenowego, znajdującego się w narożu jego działki, polegające na wystąpieniu bruzd i wyżłobień terenowych oraz zniszczeniu fragmentu północnego ogrodzenia działki nr [...], podczas gdy prawidłowo ustalony stan faktyczny winien doprowadzić do uznania, iż na jego gruncie nie wystąpiły zmiany stanu wody szkodliwie wpływające na nieruchomość sąsiednią. Ponadto skarżący wskazał na naruszenie przez organ I instancji treści art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 107 k.p.a., poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w przedmiocie wykazania ewentualnego zasypania otworu po wykonanej odkrywce oraz naruszenie art. 84 k.p.a., poprzez brak powołania biegłego.

Nadto organ zauważył, że w dniu 20 kwietnia 2016 roku do Kolegium wpłynęło pismo A. i A.B. , w którym wskazano, że uzasadnienie faktyczne decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 15 lutego 2016 roku, nr: [...] nie jest adekwatne do stanu faktycznego. Ponadto wskazano, że odmowa podjęcia przez organ I instancji działań w sprawie spływu wody opadowej z ulicy [...] na działki nr [...] i nr [...] jest naruszeniem treści art. 29 ustawy prawo wodne.

Organ wskazał, iż postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji przed wydaniem decyzji do której odwołanie jest przedmiotem rozpatrywania nie było prawidłowe. Kolegium stwierdziło, ze dla realizacji zasadniczego celu postępowania administracyjnego jakim jest rozstrzygnięcie sprawy, pierwszorzędne znaczenie ma ustalenie obowiązującej normy prawa, odpowiedniej dla rozstrzygnięcia danej sprawy.

Kolegium zarzuciło organowi I instancji naruszenie art. 7 k.p.a , art. 77, art. 80 k.p.a. oraz art. 75 k.p.a. Zdaniem Kolegium rozpatrując przedmiotową sprawę organ I instancji nie podjął wszystkich możliwych do wykonania czynności dowodowych niezbędnych dla prawidłowego i dokładnego wyjaśnienia sprawy. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kolegium stwierdziło, że w uzasadnieniu faktycznym rozstrzygnięcia organ I instancji jako materiał dowodowy wskazał, w szczególności na protokół oględzin przeprowadzonych w dniu 28.09.2011 roku oraz obszerne wyjaśnienia stron postępowania do protokołu z dnia 28.09.2011 roku. Ponadto wskazano na ustalenia poczynione podczas przeprowadzonej rozprawy administracyjnej. Kolegium zwróciło uwagę, iż w aktach sprawy zalegają wnioski dowodowe stron postępowania, które nie zostały przez organ I instancji rozpatrzone, a jedynie odrzucone bez podania konkretnej przyczyny. W ocenie Kolegium nie spełnia to wymogu rzetelnego i kompletnego ustalenia przesłanek art. 29 ust. 3 prawa wodnego, w szczególności szkodliwości zmian stanu wody na gruncie spowodowanych przez właściciela tego gruntu, dla gruntów sąsiednich.

Kolegium podniosło, iż w okolicznościach niniejszej sprawy skorzystanie z dowodu z opinii biegłego wydaje się konieczne, gdyż zaistnienie wskazanych wyżej przesłanek nałożenia nakazów, o jakich mowa w art. 29 ust. 3 prawa wodnego, nie zostało w sprawie ani wykazane, ani wykluczone. Kolegium w tym zakresie wyraziło stanowisko odmienne niż organ I instancji, iż nie jest konieczne przedstawienie stanowiska biegłego w formie opinii, o której mowa w treści art. 84 k.p.a.

Kolegium podniosło, iż opinia biegłego jest tylko jednym z dowodów w sprawie i jako dowód podlega ocenie organu prowadzącego postępowanie.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wpłynęła skarga skarżącego – Ł.H. .

Skarżący zarzucił:

nieważność decyzji organu I-ej instancji, w związku z wystąpieniem w decyzji organu I-ej instancji przesłanki nieważności decyzji określonej w art. 156 § 1 ust. 5 k.p.a.,

nieważność decyzji organu I-ej instancji, w związku z wystąpieniem w decyzji organu I-ej instancji przesłanki nieważności decyzji określonej w art. 156 § 1 ust. 3 k.p.a.,

nieważność decyzji organu II-ej instancji w związku z wystąpieniem w decyzji organu II-ej instancji przesłanki nieważności decyzji określonej w art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a.

Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organu I-ej instancji oraz decyzji organu II-ej instancji.

Ponadto zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy, a to:

naruszenie art. 15 k.p.a. tj. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, poprzez brak prawidłowego przeprowadzenia przez organ odwoławczy kontroli odwoławczej tj. brak przeprowadzenia prawidłowego postępowania wyjaśniającego i oparcie swojego rozstrzygnięcia na sentencji oraz uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta K z dnia 1 grudnia 2011 r., znak [...] podczas gdy przedmiotem odwołania jest decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 15 lutego 2016 r. o tej samej sygnaturze akt;

naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez brak ustosunkowania się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, do wszystkich zarzutów podniesionych przeze skarżącego w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia z dnia 15 lutego 2016 r., znak: [...]

naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez brak wskazania jakie okoliczności winien wziąć pod uwagę organ I-ej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 4 maja 2016 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I-ej instancji.

Skarżący podniósł, iż wadą nieważności obarczone jest rozstrzygnięcie, którego uzasadnienie odnosi się do stanu faktycznego niebędącego przedmiotem rozpoznania odwołania, a zatem dotyczy innej decyzji niż ta, która została zaskarżona.

Skarżący podniósł, iż nie posiada kompetencji i nie wie na jakiej długości uszczelnienie mogłoby uniemożliwić przelewanie się wód opadowych, czy wystarczy 50 cm na 50 cm, czy też może jeden metr. Skarżący zauważył, że obowiązek nałożony przez organ powinien być jasny i klarowny, niedopuszczający żadnej swobody i uznania strony co do jego wykonania. Skarżący stwierdził, że w pkt 3 nakazano mu dokumentowanie na bieżąco prowadzonych prac nakazanych w pkt 1 i 2 , a organ nie określił sposobu dokumentowania ww. prac, ponownie pozostawiając swobodne uznanie stronie.

Skarżący podniósł, że decyzja organu I-ej instancji obarczona jest także wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 - albowiem dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, tj. decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 1 grudnia 2011 r. Organ stwierdził w 2011 r., że na gruncie sąsiadów wystąpiły szkody (m. in. wyżłobienia w gruncie oraz uszkodzenia ogrodzenia), i nakazał przywrócenie mi stanu poprzedniego, te same szkody (organ zauważa, iż przeprowadzone oględziny terenowe podczas rozprawy administracyjnej z dniu 5 sierpnia 2015 r. wykazały, że stan działki sąsiadów zasadniczo nie zmienił się od czasu oględzin terenowych poprzedzających decyzję PMK z dnia 1 grudnia 2011 r., ponieważ wyżłobienia terenowe i uszkodzenia ogrodzenia istniały już w ww. dacie) są podstawą do nakładania na skarżącego kolejnych obowiązków, przy czym jest on karany dwa razy za to samo.

Skarżący zwrócił uwagę na fakt, iż organ nie stwierdza przykładowo, iż wyżłobień terenowych jest więcej, czy też są one głębsze, że ogrodzenie bardziej się przechyliło, czy też ma więcej ubytków, w porównaniu do stanu ustalonego w 2011 r., lecz organ stwierdza, iż oględziny terenowe nie wykazały pogorszenia się sytuacji na działce nr [...] . Skarżący podniósł, że jeśli jakaś szkoda powstała - to istnieje lub jak w niniejszej sprawie została naprawiona.

Skarżący wskazał, że cechy tejże szkody zostały ustalone przez prawomocną decyzję administracyjną, a w konsekwencji szkoda została naprawiona, a naprawa ta została uznana przez organ, który potwierdził prawidłowe wykonanie przeze niego decyzji z 2011 r. Zauważył, że teraz wszczynana jest sprawa o tę samą szkodę, której powstanie nagle zmieniło przyczynę, a w związku z tym rzekomo konieczne są kolejne czynności z jego strony. Tym samym stanowisko organu prezentuje sytuację w której raz rozstrzygnięta sprawa jest rozstrzygana na nowo celem nałożenia na skarżącego kolejnych obowiązków, mimo braku zmiany stosunków wodnych i braku nowej szkody.

Ponadto skarżący wskazał, iż SKO naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, poprzez brak przeprowadzenia przez organ odwoławczy w prawidłowy sposób postępowania wyjaśniającego. SKO oparło swoje rozstrzygnięcie na sentencji o uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 1 grudnia 2011 r., znak [...], podczas gdy przedmiotem odwołania jest decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 15 lutego 2016 r. o tej samej sygnaturze akt.

Skarżący zwrócił uwagę, że wątpliwości w tym zakresie podniósł również w piśmie z dnia 18 maja 2016 r. (w aktach sprawy). SKO w sentencji decyzji z dnia 4 maja 2016 r. wskazuje nakazy określone w ostatecznej i wykonanej przez Skarżącego decyzji PMK z dnia 1 grudnia 2011 r., a także swoje uzasadnienie opiera na ustaleniach zawartych w uzasadnieniu decyzji PMK z dnia 1 grudnia 2011 r. (dotyczące wszczęcia postępowania, jego przebiegu, daty rozpraw administracyjnych oraz oględzin, nałożonych nakazów), podczas gdy przedmiotem wniesionego przez skarżącego odwołania jest decyzja, wydana wskutek podniesionych przez Państwo B. nowych okoliczności. Jako dowód skarżący odsyła do decyzja PMK z dnia 1 grudnia 2011 r. wraz uzasadnieniem. Jego zdaniem, trudno stwierdzić, czy SKO w podanym przez siebie uzasadnieniu decyzji przedstawia stan faktyczny i rozstrzygnięcie z decyzji z 2011 r. czy też obecny stan faktyczny, co uniemożliwia w szczególności ponowne, tym razem poprawne przeprowadzenie postępowania przez organ I-ej instancji. Ponadto treść zaskarżonej decyzji, a szczególnie wadliwe uzasadnienie, powoduje także, że wręcz niemożliwym jest merytoryczna kontrola sądowo administracyjna orzeczenia organu II instancji.

Skarżący podnosi nadto, że SKO nie odniosło się do wszystkich zarzutów, które podniósł on w swoim odwołaniu.

W ocenie Skarżącego SKO naruszyło również art. 138 § 2 k.p.a. poprzez brak wskazania jakie okoliczności winien wziąć pod uwagę organ I-ej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednol. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednol. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a.

Mając na uwadze treść wydanych w toku instancji decyzji, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału i przebiegu postępowania należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie wobec zasadności większości podnoszonych w niej zarzutów, a także z innych powodów nimi nie nieobjętych.

W pierwszej kolejności odnosząc się do zarzutów najdalej idących a zmierzających do stwierdzenia nieważności decyzji organu I i II instancji , wskazać należy, że nie mogą odnieść zamierzonego skutku prawnego. Po pierwsze przedmiotem kontroli sądu jest decyzja kasacyjna organu odwoławczego uchylająca decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ. Oznacza to, że wyeliminowana została z obrotu prawnego w wyniku postępowania odwoławczego decyzja, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżący, trudno więc oceniać i odnosić się do zarzutu jej niewykonalności, a także że dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej zwłaszcza, że powodem wydania decyzji kasacyjnej był brak istotnych ustaleń faktycznych dla rozstrzygnięcia z powodu naruszenia przepisów procesowych w zakresie postępowania dowodowego.

Natomiast w zakresie decyzji organu II instancji wypada wskazać, że zgodnie z utrwalonymi poglądami judykatury z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa. Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że niezbędna jest jej eliminacja tak, jak gdyby od początku nie została wydana. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego powszechnie przyjmuje się zatem, że rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować"( por. też wyrok NSA w Warszawie z dnia 9 września 1998 r., II SA 1249/97, LEX nr 41819). Z taką sytuacją oczywiście nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, nie mniej kontrola sądowa przedmiotowej decyzji wskazuje na uchybienia skutkujące jej uchyleniem z przyczyn niżej wskazanych.

Wskazać należy przede wszystkim że rację ma skarżący, iż zarówno z części opisowej zaskarżonej decyzji II instancji, jak i jej uzasadnienia nie wynika, która to decyzja organu I instancji była przedmiotem rozpoznania organu odwoławczego i podniesione w tym przedmiocie zarzuty są jak najbardziej usprawiedliwione. Faktu tego nie zmienia wydane w dniu postanowienie z dnia 18 lipca 2016 r. SKO w K. o sprostowaniu oczywistego błędu pisarskiego poprzez wpisanie właściwej treści punktu 1 decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 15 lutego 2016 r. znak [...] dlatego, że trudno uznać za oczywisty błąd pisarski przytoczenie sentencji innej decyzji, w sytuacji gdy z uzasadnienia decyzji, zwłaszcza przy braku przytoczenia ustaleń faktycznych poczynionych w przedmiotowej sprawie, nie wynika w sposób jednoznaczny , która to decyzja organu I instancji była w istocie przedmiotem rozpoznania organu odwoławczego.

Jak słusznie zauważa się w doktrynie ( G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I i II, Zakamycze, 2005 – komentarz do art. 75 k.p.a ) u podstaw każdego procesu administracyjnego leżą materialne stosunki administracyjnoprawne, które determinują związane z tym procesem stosunki prawnoprocesowe, bowiem "każdy administracyjnoprawny stosunek procesowy rozgrywa się w jakiś sposób na gruncie i w obrębie konkretnego stosunku materialnoprawnego" (J. Filipek, Założenia strukturalne..., s. 199). ... Wiążące konsekwencje normy materialnego prawa administracyjnego ustala się zatem w stosunku do określonego podmiotu ze względu na zaistnienie określonych faktów, zdarzeń czy okoliczności, objętych przedmiotowym zakresem tego prawa. (...) Poznanie zatem sfery faktów, które są przedmiotem postępowania administracyjnego, i dokonanie ich prawidłowej oceny jest podstawowym obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie, zmierzające do załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej (...), organ rozstrzygający sprawę winien dysponować dowodami potwierdzającymi zaistnienie określonych faktów (stanów faktycznych) i wskazać je w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.)."

W ślad za powyższym należy wskazać też na treść art. 7 k.p.a., w myśl którego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie z urzędu jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Zakres postępowania dowodowego zależy jednakże od przedmiotu sprawy administracyjnej. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., rozumianej jako ocena tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, następująca zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego (zob. między innymi: A. Wróbel- komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.; C. Martysz- komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom l i II, Zakamycze, 2005; J. Borkowski: Glosa do wyroku NSA z dnia 6 października 1993 r., l SA 1270/93, OSP 1994/7-8/131).

Naruszenie powyższych przepisów prowadzi w efekcie uchybienia zasadom praworządności ( art. 6 k.p.a.) oraz udzielania informacji ( art. 9 k.p.a. ) i pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa ( art. 8 k.p.a.).

Wyżej wskazane przepisy obowiązują również w postępowaniu przed organem drugiej instancji (art. 140 k.p.a.). Organ odwoławczy ma bowiem obowiązek ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, w ramach czego następuje równolegle kontrola prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji.

W zaskarżonej decyzji te właśnie przepisy zostały naruszone, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Kontrolowane postępowanie zostało wszczęte na wniosek z dnia 1 grudnia 2013 r. A.B. o wydanie na podstawie art. 29 prawa wodnego decyzji nakazującej Ł.H., właścicielowi działki nr [...] , wykonania prac polegających na:

• wykonaniu na działce nr [...] zabezpieczenia przed spływem wody opadowej z drogi na ulicy [...]na teren tej działki, która z kolei przepływa korytem wzdłuż granicy przebijając się pod nurem na działkę nr [...] na północny odcinek naszego ogrodzenia;

• wykonaniu fundamentu w stałym gruncie pod murem ogrodzeniowym w miejscach przepływu wody na działkę na [...] powodującej zniszczenia terenu działki i północnego odcinka ogrodzenia;

• zasypaniu koryta wykonanego na gruncie nasypowym podczas niwelacji terenu działki wzdłuż muru ogrodzeniowego, którym przepływa woda opadowa z ul. [...] całej powierzchni działki nr [...] na dz. Nr [...] niezgodnie z intencją przedmiotowej decyzji Prezydenta Miasta K oraz dyspozycją art. 29 cytowanej ustawy;

• przesunięciu wypustu wody na działkę nr [...] na odległość 3m od granicy z działką nr [...] wraz z urządzonym podłużnym kierunkiem odpływu wody z powodu wyrządzonych szkód (zalewa północny odcinek ogrodzenia);

• likwidacji zbiornika gromadzącego wodę spływająca korytem wzdłuż ogrodzenia wypełnionego żwirem, w narożniku dz. Nr [...] woda przepływa pod murem na dz. [...] i spływa wzdłuż północnego odcinka ogrodzenia o długości 16 m powodując jego zniszczenie.

Wydana w pierwszej instancji decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 15 lutego 2016 r. znak [...], spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., w tym zawiera zasadnicze ustalenia we wszystkich kwestiach istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Odrębnym zagadnieniem jest natomiast prawidłowość i kompletność ustaleń oraz prezentowanej w uzasadnieniu decyzji oceny prawnej.

W przeciwieństwie do tego zaskarżona decyzja organu II instancji budzi zastrzeżenia już pod kątem kompletności uzasadnienia faktycznego i prawnego. Jej treść narusza bowiem dyspozycję art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., co upoważnia do uznania, że organ drugiej instancji nie rozpoznał istoty sprawy w całości. Ograniczył on bowiem rozważania wyłącznie do zagadnień podnoszonych przez skarżącego w zarzutach odwołania odnoszących się do postępowania dowodowego, a zwłaszcza braku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego , której przeprowadzenie, jak wskazuje organ "wydaje się", w okolicznościach faktycznych za konieczne. Wprawdzie przywołane w uzasadnieniu organu poglądy judykatury wskazują co do zasady na potrzebę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, zwłaszcza w postępowaniach toczących się na gruncie przepisu art. 29 prawa wodnego. To stanowisko nie zwalnia jednak organu odwoławczego od pogłębionej oceny konieczności sporządzenia opinii w kontekście okoliczności faktycznych konkretnej i indywidulanej sprawy. Takie podejście powoduje, że znane jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego jedynie w kwestii uzupełnienia materiału dowodowego, natomiast poza oceną i rozważaniami pozostało natomiast szereg elementów ustalonych w decyzji organu pierwszej instancji, wpływających na ocenę zasadności wniosku A.B. , także w kontekście innych zarzutów odwołania Ł.H. , do których organ odwoławczy w ogóle się nie odniósł. Podkreślić przy tym należy, że kontroli organu podlegała decyzja Prezydenta Miasta K. w całości, pomimo jej zaskarżenia w odwołaniu przez Ł.H. jedynie w zakresie jej pkt I, zwłaszcza wobec faktu jej zaskarżenia także przez złożenie odwołania przez A.B. i A.B. w dniu 17 marca 2016 r. (k: [...].). Umknęło bowiem uwadze SKO w K. , że organ I instancji przedstawił wraz z aktami sprawy dwa odwołania, zarówno A. i A.B. , jak i Ł.H. (vide: pismo PMK z dnia 31 marca 2016 r.) . Pismo opatrzone datą 19 kwietnia 2016 r. A. i A.B powinno być więc rozważone jako uzupełnienie złożonego w dniu 17 marca 2016 r. odwołania. Już z samej tej przyczyny, pomimo wcześniej wskazanych uchybień zaskarżona decyzja organu II instancji podlegała uchyleniu.

Mając zatem na uwadze powyższe organ odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy weźmie pod uwagę powyższe uwagi odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania, nadto rozpozna odwołania wszystkich odwołujących się stron.

W oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzekając na zasadzie art. 200 i 205 §2 p.p.s.a.