Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2705/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-03 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Stopczyński po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku akcyzowym; postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Skarżąca wezwana do uiszczenia wpisu sądowego wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W rubryce nr 10 wniosku oświadczyła, że nie osiąga dochodów. W uzasadnieniu wniosku podniosła, iż nie jest zatrudniona, natomiast od miesiąca pracuje w gospodarstwie rodziców, na których utrzymaniu pozostaje.

W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, zarządzeniem z dnia 31 lipca 2015 r. wezwano skarżącą do dodatkowego oświadczenia poprzez udzielenie konkretnych informacji oraz złożenie określonych dokumentów.

Pismem z dnia 26 sierpnia 2015 r. skarżąca wyjaśniła, iż nie prowadzi gospodarstwa z rodzicami, a jedynie pomaga w gospodarstwie "za wikt i opierunek i ubezpieczenie KRUS". Wskazała, iż jest to sytuacja tymczasowa od 4 miesięcy, zaś w najbliższym czasie planuje zarejestrować się jako osoba bezrobotna i szukać pracy lub pisać pracę doktorską z historii sztuki. Wyjaśniła, iż pomoc rodziców polega na udzieleniu mieszkania i wyżywienia, opłacaniu składki ubezpieczenia KRUS. Oświadczyła nadto, iż nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, nie korzysta z pomocy społecznej, nie otrzymuje również pomocy od osób trzecich.

Postanowieniem z dnia 4 września 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Uzasadniając takie rozstrzygnięcie referendarz sądowy stwierdził w szczególności, że skarżąca nie przedstawiła istotnych dla oceny wniosku informacji dotyczących sytuacji majątkowej i rodzinnej. Nie wskazała wysokości swoich dochodów ani wysokości dochodów swoich rodziców, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe.

W sprzeciwie na postanowienie referendarza sądowego skarżąca podniosła, że nie posiada dochodów, nieruchomości ani ruchomości o znacznej wartości. Pracuje na gospodarstwie rodziców za wikt i opierunek oraz opłatę składki KRUS. Dodała, że dochodowość tego gospodarstwa jasno wskazuje, że obciążenie w wysokości 3.500 zł (500 zł wpisu od każdej z siedmiu wniesionych skarg), jest znaczne. Skarżąca wskazała ponadto, że nie posiada informacji o kontach rodziców ani o wysokości wydatków ponoszonych przez nich na utrzymanie domu. Podkreśliła, że nie zamierza pytać rodziców o te kwestie, ponieważ nie chce ich informować o swoich problemach z urzędem celnym. Na koniec skarżąca wniosła o połączenie wszystkich siedmiu spraw w jedną, co zmniejszy jej koszty z 3.500 zł na 500 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") w wyniku wniesienia sprzeciwu postanowienie referendarza sądowego straciło moc i sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu w całości.

Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 p.p.s.a., Sąd może – na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania – przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.

Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., może zostać ono przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Dodać należy, że zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie.

Literalna wykładnia powyższych regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie.

Oceniając wniosek zgodnie z powołanymi przepisami p.p.s.a. uznać należało, iż nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem skarżąca nie wykazała tego, że spełnia ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Przypomnieć trzeba, iż ocena zasadności wniosku o prawo pomocy polega na dokonaniu porównania wysokości obciążeń finansowych w postępowaniu sądowym z rzeczywistymi możliwościami płatniczymi wnioskującej strony, biorąc pod uwagę jej wydatki niezbędne dla utrzymania siebie oraz rodziny. W przypadku wnioskodawczyni z urzędu wiadomym jest, iż zainicjowała ona w tutejszym Sądzie siedem postępowań, w których zobowiązana będzie do uiszczenia wpisów sądowych w łącznej wysokości 3.500 zł (w każdej sprawie wpis sądowy w wysokości 500 zł).

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należało, iż oświadczenia wnioskodawczyni – złożone na urzędowym formularzu PPF, dodatkowym oświadczeniu oraz w sprzeciwie – nie mogą być uznane za wyczerpujące i rzetelne. Zauważyć bowiem należy, iż skarżąca nie wskazała jaka jest miesięczna wysokość dochodu, którym dysponuje, a który – według jej oświadczeń – osiągają jej rodzice. Oceniając w tym zakresie sytuację życiową i materialna wnioskodawczyni nie można podzielić jej stanowiska o samodzielnym prowadzeniu gospodarstwa domowego. Skarżąca – zgodnie z treścią swoich oświadczeń – zamieszkuje u swoich rodziców i nie osiąga żadnych dochodów. Nie sposób zatem przyjąć, by samodzielnie prowadziła gospodarstwo domowe, czyli ponosiła wydatki związane z jego utrzymaniem. Sąd miał przy tym na uwadze to, że skarżąca nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych, nie korzysta również z jakiejkolwiek pomocy społecznej i nie otrzymuje żadnych świadczeń z tego tytułu, co można byłoby uznać za próbę samodzielnego prowadzenia gospodarstwa domowego.

Niezależnie od tego wskazać można, że wnioskodawczyni nie wykonała zarządzenia z dnia 31 lipca 2015 r. w zakresie w jakim była wzywana do określenia wysokości pomocy, jak otrzymuje od rodziców. Skoro jak wywodzi, utrzymuje się z pomocy rodziców, u których zresztą mieszka, to oświadczenie w zakresie możliwości majątkowych jej rodziców i wysokości udzielanej przez nich pomocy finansowej jest niezbędne dla oceny wniosku, niezależnie od tego, iż według jej oceny nie prowadzi ona z nimi wspólnego gospodarstwa domowego.

Ponadto wskazać należy, iż ani we wniosku złożonym na formularzu PPF ani w dodatkowym oświadczeniu ani w sprzeciwie nie przedstawiono jak kształtują się wydatki wnioskodawczyni związane z niezbędnym utrzymaniem. Podkreślić wypada, że skarżąca została wezwana do złożenia oświadczenia w tym zakresie zarządzeniem z dnia 31 lipca 2015 r. W odpowiedzi wskazała jedynie, iż "nie posiada wiedzy w tym temacie". Identycznej odpowiedzi udzieliła na wezwanie do udzielenia informacji, czy ona sama, jak również osoby, z którymi prowadzi gospodarstwo domowe posiadają rachunki bankowe, lokaty, oszczędności pieniężne.

W związku z powyższymi odpowiedziami skarżącej Sąd jeszcze raz podkreśla, że rozpoznanie wniosku o prawo pomocy polega na dokonaniu porównania dochodów uzyskiwanych przez wnioskującą stroną, bądź możliwych przez nią do osiągnięcia, z jej wydatkami, przy czym tylko takimi, które uznać można za niezbędne dla utrzymania. Tym samym wiedza na temat wydatków strony jest niezbędna zarówno co do ich wysokości, jak również co do ich rodzaju (charakteru), by można było dokonać oceny czy dany wydatek jest niezbędny dla utrzymania. Skarżąca może zatem twierdzić wzywana o wyjaśnienie swojej sytuacji majątkowej, że "nie posiada wiedzy w tym temacie", czy też – jak czyni to w treści sprzeciwu – że nie będzie pytać rodziców o stan ich kont bankowych oraz o koszty utrzymania domu, lecz musi się w takiej sytuacji liczyć z negatywnymi konsekwencjami w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Dodatkowo należało mieć na uwadze, że skarżąca pomimo wezwania nie złożyła oświadczenia na temat tego, czy zanim podjęła pracę w gospodarstwie rodziców osiągała wcześniej jakieś dochody, czy w związku z tym zgromadziła jakieś zasoby pieniężne (oszczędności). W tym zakresie również nie można przyjąć by wykonała zarządzenie z dnia 31 lipca 2015 r., którym została wezwana do złożenia oświadczenia na temat posiadanych oszczędności pieniężnych, jak również do złożenia zaświadczeń o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz otrzymywanych świadczeń wnioskodawczyni i osób, z którymi prowadzi gospodarstwo domowe – z okresu ostatniego roku.

Na marginesie zauważyć należy, iż wnioskodawczyni nie wyjaśnia jakie są powody tego, że nie posiada źródła dochodów. Wskazuje jedynie, że nie jest zatrudniona, ale również nie jest zarejestrowana jako bezrobotna, nie korzysta z pomocy społecznej. Skoro zatem powodem tym nie jest niezdolność do pracy, to w świetle przesłanek jakimi należy kierować się przy udzielaniu prawa pomocy, postawa wnioskodawczyni wywołuje negatywne skutki.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należało, iż wnioskodawczyni nie przedstawiła istotnych dla oceny wniosku informacji dotyczących sytuacji majątkowej i rodzinnej. W konsekwencji powoduje to, że wniosek nie może zostać uwzględniony.

Odnosząc się do wniosku wnioskodawczyni o połączenie siedmiu spraw, w których jest skarżącą w jedną sprawę i przez to zmniejszenie kosztów z tytułu wpisu sądowego do 500 zł wskazać należy, że jest to wniosek nieuprawniony. Połączenie oddzielnych spraw w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia nie oznacza bowiem stworzenia jednej nowej sprawy, a tylko jest podyktowane względami technicznymi oraz ekonomią procesową. To zaś nie pozbawia połączonych spraw ich odrębności oraz nie zmienia faktu, że łącznie rozpoznawane i rozstrzygane sprawy są nadal samodzielnymi (oddzielnymi) sprawami, co skutkuje koniecznością oddzielnego ich opłacenia.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.