Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt SA/Wr 1956/95
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 1996-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
article: par. 11
journal: Dz.U. 1992 nr 99 poz. 496
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1992 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.
Teza: Jeżeli nawet podatnik poniesie określone wydatki w celu uzyskania przychodu, ale nie posiada takiego dokumentu, który zgodnie z par. 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1992 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów /Dz.U. nr 99 poz. 496 ze zm./ może stanowić podstawę zapisu w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, wydatek ten nie może być zarejestrowany w księdze, a w konsekwencji nie może być uznany za koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./.

TEZY

Jeżeli nawet podatnik poniesie określone wydatki w celu uzyskania przychodu, ale nie posiada takiego dokumentu, który zgodnie z par. 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1992 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów /Dz.U. nr 99 poz. 496 ze zm./ może stanowić podstawę zapisu w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, wydatek ten nie może być zarejestrowany w księdze, a w konsekwencji nie może być uznany za koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./.


SENTENCJA

oddala skargę.


UZASADNIENIE

Organ I instancji określił zaliczkę na podatek dochodowy za miesiąc kwiecień 1994 r. w kwocie 51.046.000 zł /przed denominacją/, podczas gdy podatnik w deklaracji nie wykazał obowiązku podatkowego. Przyczyną określenia wykazanej zaliczki był fakt nieuznania za koszty uzyskania przychodu niektórych wydatków podatnika.

Podatnik w odwołaniu zakwestionował nieuznanie za koszty uzyskania przychodu kwotę 349.819.322 zł, dotyczącą wydatków na rozmowy telefoniczne, na remont samochodu i zakup paliwa.

Izba skarbowa po rozpoznaniu odwołania uznała, że decyzja urzędu skarbowego jest trafna. Sporne wydatki zostały bowiem udokumentowane fakturami wystawionymi na niemiecką firmę, co podatnik przyznał. Zgodnie z par. 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1992 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów /Dz.U. nr 99 poz. 496 ze zm./ wydatki podatnika muszą być udokumentowane rachunkiem, który - między innymi - wskazuje podatnika jako stronę transakcji. Skoro podatnik takich rachunków nie posiadał, nie mógł przedmiotowych wydatków zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu.

Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że nie jest zasadny zarzut podatnika, że fakt posiadania przez niego refaktury z 31 maja 1994 r. wystawionej przez firmę niemiecką powinien wpłynąć na treść decyzji.

Faktura ta bowiem dotyczy następnego okresu rozliczeniowego i mogłaby co najwyżej być rozliczana w następnych miesiącach. Okoliczność ta jednak nie ma znaczenia dla oceny wysokości zaliczki za miesiąc kwiecień 1994 roku.

Skarga nie jest zasadna.

Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 196 par. 1 Kpa, w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/, powołany został do badania legalności ostatecznych decyzji administracyjnych. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 207 par. 2 - 4 Kpa, w zw. z art. 68 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 207 par. 5 Kpa, w zw. z art. 68 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, skarga podlega oddaleniu.

Przede wszystkim nie jest trafny zarzut skargi, jakoby organy naruszyły przepisy prawa materialnego. Prawidłowe jest stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że sporne wydatki nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodu. Kosztami przychodu są bowiem tylko takie wydatki, które zostały przez podatnika poniesione w związku z uzyskanym przychodem /art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./, a nadto są odpowiednio udokumentowane. Zgodnie z par. 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1992 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów /Dz.U. nr 99 poz. 496 ze zm./, podatnicy prowadzący działalność gospodarczą zobowiązani są do prowadzenia takiej księgi.

Zapisy w księdze powinny odpowiadać faktycznym zdarzeniom gospodarczym /par. 10/, jednakże zgodnie z par. 11 zapisy te mogą być dokonywane tylko na podstawie takich dokumentów źródłowych, które są w tym przepisie wymienione. W rezultacie, jeżeli nawet podatnik poniesie określone wydatki w celu uzyskania przychodu, ale nie posiada takiego dokumentu, który zgodnie z par. 11 może stanowić podstawę zapisu w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, wydatek ten nie może być zarejestrowany w księdze, a w konsekwencji nie może być uznany za koszt uzyskania przychodu, w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W sprawie było bezsporne, że skarżący dokonał zapisów wydatków opierając się na innych dowodach aniżeli wymienione w par. 11 rozporządzenia.

Trafnie zatem uznały organy, że wydatki te nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodu.

Zarzut podatnika, iż w okresie późniejszym uzyskał refakturę, która potwierdziła fakt poniesienia wydatków, w tej sprawie nie ma znaczenia.

Faktura wystawiona przez firmę niemiecką pochodzi z 31 maja 1994 r., mogła więc być zarejestrowana w księdze najwcześniej w tej dacie. Niniejsza sprawa dotyczy natomiast zaliczki za miesiąc kwiecień 1994 r., a więc okresu wcześniejszego. Słusznie wskazywały organy podatkowe, że faktura z 31 maja 1994 r. może mieć wpływ na określenie wysokości zaliczki za następne miesiące, nie może jednak decydować o wysokości zobowiązania skarżącego za okresy wcześniejsze aniżeli data wystawienia faktury. W miesiącu kwietniu bowiem nie istniał jeszcze taki dokument, który pozwalałby na uznanie spornych kosztów za koszty uzyskania przychodu.

Wysokość zaliczki należnej za dany miesiąc jest uzależniona także od wykazanych w księdze kosztów uzyskania przychodu. Zgodnie bowiem z art. 44 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatnicy osiągający dochody z działalności gospodarczej są obowiązani wpłacać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy. Wysokość zaliczki za dany miesiąc nie będący pierwszym miesiącem, w którym na podatniku ciąży taki obowiązek - ustala się w wysokości różnicy pomiędzy podatkiem należnym od dochodu osiągniętego od początku roku a sumą zaliczek za miesiące poprzedzające /art. 44 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych/. Dla obliczenia dochodu konieczne jest ustalenie kosztów poniesionych przez podatnika od początku roku do końca tego miesiąca, za który następuje zapłata zaliczki. W związku z tym tylko takie wydatki mogą stanowić podstawę obliczenia wysokości zaliczki, które poniesione zostały do końca tego miesiąca, a nadto - co wynika z wcześniejszych wywodów - tylko takie, które wykazane zostały dokumentami wymienionymi w cytowanym rozporządzeniu Ministra Finansów. Skoro do końca kwietnia 1994 r. podatnik nie mógł dokonać w księdze prawidłowych zapisów dotyczących spornych wydatków, z uwagi na brak rachunku, wydatki te nie mogły stanowić podstawy obliczenia zaliczki za kwiecień 1994 r. Sąd nie podziela także dalszych zarzutów zawartych w skardze, a w szczególności twierdzenia skarżącego, że powinny być w sprawie przyjęte takie rozwiązania, jakie zawarte są w przepisach dotyczących ksiąg rachunkowych. Przepisy te nie mają zastosowania do osób prowadzących uproszczoną rejestrację zakupów i sprzedaży i dlatego przepisy zawarte w tych aktach prawnych w tej sprawie nie mają znaczenia.