Wyrok NSA, sygn. akt II SA 2588/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Hasła tematyczne: Służba cywilna
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 2, art. 13 pkt 1, art. 14 ust. 2, art. 19
journal: Dz.U. 1996 nr 89 poz. 402
law: Ustawa z dnia 5 lipca 1996 r. o służbie cywilnej.
Teza: Odwołanie z funkcji członka Komisji Kwalifikacyjnej jest decyzją administracyjną, na którą przysługuje /po wyczerpaniu toku instancji/ skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

TEZY

Odwołanie z funkcji członka Komisji Kwalifikacyjnej jest decyzją administracyjną, na którą przysługuje /po wyczerpaniu toku instancji/ skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Ryszarda Ch. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2001 r. (...) w przedmiocie odwołania z funkcji członka Komisji Kwalifikacyjnej do Służby Cywilnej - uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia 2 lipca 1998 r. - wydaną na podstawie art. 19 w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o służbie cywilnej /Dz.U. nr 89 poz. 402 ze zm./ - odwołał Ryszarda Ch. z funkcji członka Komisji Kwalifikacyjnej do Służby Cywilnej z dniem 3 lipca 1998 r.

Na skutek wniosku zainteresowanego o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia 18 lipca 2001 r. - wydaną na podstawie art. 127 par. 3 i art. 138 par. 1 pkt 3 w związku z art. 105 par. 1 Kpa - umorzył postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu decyzji podano, że funkcja członka Komisji Kwalifikacyjnej do Służby Cywilnej została przewidziana w ustawie z dnia 5 lipca 1996 r. o służbie cywilnej /Dz.U. nr 89 poz. 402 ze zm./. Ustawa ta została uchylona z dniem 1 lipca 1999 r. przez ustawę z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej /Dz.U. 1999 nr 49 poz. 483 ze zm./, która nie przewiduje instytucji Komisji Kwalifikacyjnej do Służby Cywilnej. Z tej przyczyny postępowanie w sprawie wydania orzeczenia w przedmiocie odwołania z funkcji członka Komisji Kwalifikacyjnej do Służby Cywilnej stało się bezprzedmiotowe.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ryszard Ch. domagał się stwierdzenia nieważności powyższych decyzji Prezesa Rady Ministrów zarzucając, iż decyzja z dnia 2 lipca 1998 r. narusza art. 10 ust. 2 w zw. z art. 19 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o służbie cywilnej, a decyzja z dnia 18 lipca 2001 r. art. 138 par. 1 pkt 3, art. 6 i art. 8 Kpa. Pierwszą z tych decyzji wydano bez wniosku Komisji Kwalifikacyjnej do Służby Cywilnej i nie wskazano na czym miało polegać rażące naruszenie prawa uzasadniające odwołanie go z funkcji członka Komisji Kwalifikacyjnej. Poza tym zmiana stanu prawnego nie czyni bezprzedmiotowym postępowanie w sprawie wzruszenia decyzji z dnia 2 lipca 1998 r. i nie ma znaczenia dla oceny jej legalności.

Prezes Rady Ministrów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, gdyż w sprawie tej nie wydano decyzji administracyjnych. Zdaniem Prezesa Rady Ministrów nie istniał obowiązek powołania konkretnej osoby w skład Komisji Kwalifikacyjnej. W konsekwencji także odwołanie ze składu tej Komisji zależne jest od woli organu powołującego. Poza tym nawet gdyby przyjąć, że odwołanie takie jest decyzją administracyjną, to i tak postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe, gdyż ustawa z dnia 5 lipca 1996 r. o służbie cywilnej utraciła moc z dniem 30 czerwca 1999 r., a przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej nie przewidują już instytucji Komisji Kwalifikacyjnej do Służby Cywilnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przede wszystkim nie można podzielić poglądu, że odwołanie z funkcji członka Komisji Kwalifikacyjnej do Służby Cywilnej nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 i art. 107 Kpa. W sprawie tej wypowiadał się już Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 26 lutego 2001 r., II SA 1430/98 w którym uznał odwołanie z funkcji członka Komisji Kwalifikacyjnej do Służby Cywilnej za decyzję administracyjną, na którą przysługuje /po wyczerpaniu toku instancji/ skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

We wcześniejszym zaś wyroku z dnia 19 grudnia 2000 r., II SAB 19/99 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż okoliczność, że w ustawie z dnia 5 lipca 1996 r. o służbie cywilnej /Dz.U. nr 89 poz. 402 ze zm./ przewidziano możliwość skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego m. in. na decyzje Komisji Odwoławczej /art. 17 ust. 2 i art. 46 ust. 2 tej ustawy/ nie oznacza, iż skarga taka nie przysługuje na inne decyzje, w których naczelny organ administracji państwowej w sposób władczy rozstrzyga sprawę indywidualną na podstawie powszechnie obowiązującego prawa. Wobec braku szczególnej regulacji przy wydawaniu takiej decyzji należy stosować przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

W niniejszej sprawie taką zaś decyzję podjął Prezes Rady Ministrów w oparciu o przepis art. 10 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 19 omawianej ustawy o służbie cywilnej. Zgodnie z tymi przepisami Prezes Rady Ministrów odwołuje członka Komisji Kwalifikacyjnej na wniosek Rady, w razie rażącego naruszenia przepisów ustawy.

Instytucja członka Komisji Kwalifikacyjnej to funkcja pełniona na potrzeby przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego do kategorii urzędniczych /art. 13 pkt 1 ustawy/, której pełnienie wymagało spełnienia określonych wymagań /art. 14 ust. 2 ustawy/, podlegało kontroli uprawnionego organu i nosiło znamiona działania urzędowego /oficjalnego/. W świetle omawianej ustawy o służbie cywilnej ustanowienie członkiem Komisji Kwalifikacyjnej oznaczało nie tylko swoistą nobilitację profesjonalną i etyczną, ale przesądzało również o możliwości przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego do kategorii urzędniczych. W konsekwencji też odwołanie z funkcji członka Komisji Kwalifikacyjnej zostało w ustawie o służbie cywilnej obwarowane szczegółowymi przesłankami o jakich mowa w art. 10 ust. 1 i 3 tej ustawy.

Wbrew zaś zarzutom podniesionym w odpowiedzi na skargę okoliczność, że "nie istnieje obowiązek powołania konkretnej osoby w skład Komisji Kwalifikacyjnej" nie oznacza, że "także odwołanie ze składu Komisji zależne jest od woli organu powołującego". Są to bowiem dwie różne sprawy, a skarżący nie wystąpił przecież z roszczeniem o powołanie w skład Komisji Kwalifikacyjnej. Natomiast kwestia odwołania z funkcji członka Komisji Kwalifikacyjnej została - o czym już wcześniej była mowa - obwarowana szczególnymi przesłankami określonymi w omawianej ustawie o Służbie Cywilnej.

W świetle powyższych rozważań należy więc uznać, że odwołanie z funkcji członka Komisji Kwalifikacyjnej jest decyzją administracyjną, na którą przysługuje /po wyczerpaniu toku instancji/ skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Jeżeli zaś chodzi o orzeczenie o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 par. 1 pkt 3 w związku z art. 105 par. 1 Kpa, to stwierdzić należy, że nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 par. 1 Kpa z tego tylko względu, iż po wydaniu decyzji przez Prezesa Rady Ministrów w dniu 2 lipca 1998 r. nastąpiła zmiana stanu prawnego i obecnie obowiązująca ustawa z dnia 18 grudnia 1998 r. o Służbie Cywilnej /Dz.U. 1999 nr 49 poz. 483 ze zm./ nie przewiduje już instancji Komisji Kwalifikacyjnej do Służby Cywilnej. Nadal bowiem istnieje przedmiot postępowania organ odwoławczy jest obowiązany merytorycznie ustosunkować się do treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i orzec o prawidłowości bądź nieprawidłowości kwestionowanej decyzji /art. 138 Kpa/.

Okoliczność, iż instytucja Komisji Kwalifikacyjnej do Służby Cywilnej obecnie - na tle ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Służbie Cywilnej - nie istnieje oznacza jedynie, że skarżący - bez względu na ostateczny wynik postępowania - nie może być członkiem tego nie istniejącego organu. Nie wyklucza to jednak oceny, czy odwołanie go z tej funkcji było zgodne z prawem.

Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA.