Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SAB/Wa 26/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Oddalono wniosek o wymierzenie grzywny za bezczynność-art. 149 par. 2 P.PS.A.
Oddalono wniosek o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 i par. 1a
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 35 par. 1 i par. 3, art. 64 par.2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca) Sędzia WSA Renata Nawrot po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 4 października 2018 r. sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. [...] na bezczynność Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. w przedmiocie nierozpoznania wniosku 1. zobowiązuje Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. do rozpoznania wniosku skarżącej z 16 marca 2017 r. w części, w jakiej ww. wniosek został pozostawiony bez rozpoznania pismem organu z 21 listopada 2017 r. w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala wniosek o wymierzenie organowi grzywny; 5. oddala wniosek o przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej; 6. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącej [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. [...] kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Grupa producentów owoców i warzyw [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca", "Grupa", "strona") w dniu 16 marca 2017 r. złożyła do [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wniosek o przyznanie pomocy finansowej grupie producentów owoców i warzyw wstępnie uznanej do 4 kwietnia 2012 r. na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (PDU) za okres od 1 lipca 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. (II półrocze 5 roku realizacji PDU).

W ramach wstępnej weryfikacji złożonej dokumentacji Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej jako "Dyrektor ARiMR" lub "organ") stwierdził, że wniosek nie spełnia wymogu kompletności. W dniu 24 marca 2017 r. organ wystosował do Grupy wezwanie do usunięcia braków formalnych poprzez m.in. dostarczenie dla inwestycji polegającej na zakupie 3 platform samojezdnych trzech zapytań ofertowych oraz jeszcze jednej oferty określającej cenę rynkową, a w przypadku, gdy nie jest możliwe dostarczenie co najmniej trzech ofert - oświadczenia uzasadniającego powód, dla którego nie jest możliwe przedłożenie co najmniej trzech ofert. Z kolei do inwestycji dotyczącej zakupu wózka terenowego wezwano o dostarczenie trzech zapytań ofertowych oraz jeszcze jednej oferty określającej cenę rynkową, a w przypadku, gdy nie jest możliwe dostarczenie co najmniej trzech ofert - oświadczenia uzasadniającego powód, dla którego nie jest możliwe przedłożenie co najmniej trzech ofert.

W dniu 30 marca 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) Grupa nadała część wymaganej dokumentacji, jednak bez wymaganych zapytań ofertowych oraz ofert. Grupa nie złożyła również oświadczeń uzasadniających powód, dla którego nie jest możliwe przedłożenie co najmniej trzech ofert twierdząc, że konieczność spełniania nowych warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 21 października 2016 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2016 r, poz. 1795) dotyczy inwestycji zaplanowanych do realizacji w okresach rozliczeniowych rozpoczynających się 1 stycznia 2017 r.

Pismem z [...] listopada 2017 r. Dyrektor ARiMR, działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., w związku z nieuzupełnieniem części braków formalnych wniosku z 16 marca 2017 r., orzekł o pozostawieniu ww. wniosku bez rozpoznania w części dotyczącej realizacji następujących inwestycji tj.:

- zakup platformy samojezdnej do zbioru owoców, zakup 3 szt. ([...]zł );

- zakup wózków terenowych do zbioru owoców, 2 szt., etap 2 z 2, zakup 1 szt. ([...]zł).

Następnie, Dyrektor ARiMR w dniu [...] listopada 2017 r. wydał decyzję nr [...] którą:

- przyznał pomoc finansową na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości [...] zł;

- odmówił przyznania wnioskowanej kwoty pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości [...]zł;

- przyznał pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...]zł;

- odmówił przyznania wnioskowanej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...]zł.

W dniu 19 grudnia 2017 r. Grupa wystąpiła do organu z wnioskiem o kontynuowanie postępowania w zakresie części wniosku pozostawionej bez rozpoznania. Do wniosku dołączono po 3 zapytania ofertowe i po 3 oferty dotyczące zakupu wózków terenowych oraz platform samojezdnych. Wnioskodawca zakwestionował powyższe rozstrzygnięcie twierdząc, że w sprawie nie wystąpiły braki formalne, gdyż wymagane dokumenty są jedynie potrzebne do rozstrzygnięcia merytorycznego i nie powinny być klasyfikowane jako braki formalne wniosku.

W dniu 22 grudnia 2018 r. Grupa złożyła odwołanie od decyzji nr [...] z [...] listopada 2017 r., w części dotyczącej odmowy przyznania pomocy finansowej.

Pismem z 23 lutego 2018 r. (data wpływu do organu) skarżąca złożyła wniosek udzielenie informacji wraz z wnioskiem o wydanie decyzji pod rygorem wniesienia zażalenia na bezczynność. W treści pisma wniosła o udzielenie pisemnej informacji odnośnie stanowiska organu w przedmiocie zgłoszonego w piśmie z 14 grudnia 2017 r. wniosku o kontynuowanie postępowania oraz wskazanie dlaczego organ nie zajął jakiegokolwiek stanowiska w przedmiocie zawartych w nim wniosków i argumentów, pomimo upływu ponad dwóch miesięcy od złożenia ww. pisma, naruszając tym samym art. 35 § 3 k.p.a. oraz art. 9 w zw. z art. 11 i art. 8 k.p.a.

W piśmie z 2 marca 2018 r. organ poinformował skarżącą, że w jego w ocenie zasadnie pozostawiono wniosek bez rozpoznania w części dotyczącej realizacji inwestycji polegających na zakupie 3 platform samojezdnych do zbioru owoców oraz zakupie 1 wózka terenowego do zbioru owoców, oraz że postępowanie w tej części nie może być kontynuowane. Dyrektor ARiMR wskazał na treść art. 64 § 2 k.p.a. oraz art. 9 ust. 6 pkt 2 ustawy z 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 58 ze zm. dalej jako "ustawa o organizacji rynków owoców i warzyw"), zgodnie z którym do wniosków o wydanie decyzji o której mowa w ust. 1 pkt 3, tj. dotyczących przyznania wstępnie uznanej grupie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej jak również pokrycia części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania dołącza się dowody potwierdzające poniesienie kosztów kwalifikowanych inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. Organ wyjaśnił, że powyższy przepis szczególny wskazuje, że dowody potwierdzające poniesienie kosztów kwalifikowalnych powinny być dołączone do wniosku i złożone wraz z nim. Tym samym dokumenty te stanowią część składową podania, tj. wniosku.

Następnie organ wskazał, że zgodnie § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2013 r., poz. 872 ze zm. dalej jako "rozporządzenie MRiRW z 12 lipca 2013 r.") potwierdzeniem spełniania przez grupę warunków przyznania pomocy finansowej, o której mowa w § 1 ust. 1, jest złożenie w przypadku zakupu nowych maszyn, urządzeń lub samochodów ciężarowych - co najmniej trzech zapytań ofertowych oraz co najmniej trzech ofert określających ceny rynkowe przedmiotu inwestycji, otrzymanych od dostawców, do których skierowano zapytania ofertowe, określających ceny rynkowe producenta, zawierające parametry techniczne nabywanej inwestycji ze wskazaniem kryterium wyboru dostawcy przyjętego przez grupę lub w przypadku braku co najmniej trzech ofert - oświadczenia zawierającego uzasadnienie powodu, dla którego nie jest możliwe przedłożenie co najmniej trzech ofert.

Tym samym, w ocenie organu, elementem składowym wniosku, co wynika z art. 9 ust. 6 pkt 2 ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw w związku z § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia MRiRW z 12 lipca 2013 r., w przypadku inwestycji polegającej na zakupie nowych maszyn, urządzeń lub samochodów ciężarowych są dowody potwierdzające poniesienie kosztów kwalifikowanych (oprócz faktur lub dokumentów równoważnych, co wynika z § 2 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia) w postaci trzech zapytań ofertowych oraz co najmniej trzech ofert określających ceny rynkowe przedmiotu inwestycji lub oświadczenie o stosownej treści. Dowody te, co wynika z art. 9 ust. 6 pkt 2 ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw, powinny być złożone na etapie składania wniosku jako jego część składowa. W związku z powyższym Dyrektor ARiMR uznał, że spełnione są wymagania art. 64 § 2 k.p.a. odnośnie uznania za braki formalne w postaci "innych wymagań ustalonych w przepisach prawa" gdyż konieczność dołączenia ww. dokumentów wraz z wnioskiem (podaniem) wynika z przepisów wskazanych powyżej.

W dniu [...] marca 2018 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako "Prezes ARiMR") wydał decyzję nr [...] o uchyleniu zaskarżonej decyzji nr [...] i przyznaniu Grupie dodatkowej pomocy finansowej w łącznej wysokości [...] zł.

W dniu 30 marca 2018 r. do organu wpłynęło zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminach określonych w art. 35 § 2 i 3 k.p.a., w części w jakiej wniosek Grupy z 16 marca 2017 r. został wadliwie pozostawiony bez rozpoznania. Zdaniem skarżącej brak zapytań ofertowych oraz jeszcze jednej oferty dla inwestycji dotyczących zakupu wózka terenowego oraz 3 platform samojezdnych nie stanowi braku formalnego, o którym mowa w art. 64 § 2 k.p.a. i nie uzasadnia pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

Postanowieniem z [...] maja 2018 r. nr [...] Prezes ARiMR uznał zażalenie strony za nieuzasadnione.

Pismem z 6 czerwca 2018 r. skarżąca złożyła skargę na bezczynność Dyrektora ARiMR w sprawie z wniosku strony z [...] listopada 2017 r. o przyznanie pomocy finansowej - w części, w jakiej ww. wniosek strony został wadliwie pozostawiony bez rozpoznania pismem organu z 21 listopada 2017 r. Autor skargi zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania tj.:

1) błędną wykładnię art. 64 § 2 k.p.a., poprzez przyjęcie, że art. 64 § 2 k.p.a. uzasadnia pozostawienie podania bez rozpoznania w każdym przypadku niespełnienia przezeń każdych innych wymagań wynikających z przepisów prawa, pomimo że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, w tym NSA, a także doktryny postępowania administracyjnego, braki, o których mowa w art. 64 § 2 k.p.a. to jedynie takie braki, które powodują formalną bezskuteczność wniosku, a więc niemożność wszczęcia postępowania administracyjnego, tj. braki, których usunięcie może nastąpić w stosunkowo prosty sposób i których żądanie uzupełnienia nie może zmierzać do merytorycznej oceny wniosku strony oraz jego załączników;

2) błędne zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z błędną wykładnią art. 9 ust. 6 pkt 2 ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw w zw. z § 2 ust 1 pkt 5 rozporządzenia MRiRW z 12 lipca 2013 r., poprzez przyjęcie, że wynikający z § 2 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia wymóg złożenia co najmniej trzech zapytań ofertowych oraz co najmniej trzech ofert określających ceny rynkowe inwestycji oraz wynikający z art. 9 ust. 6 pkt 2 ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw wymóg dołączenia do wniosku dowodów potwierdzających poniesienie kosztów kwalifikowanych to wymogi formalne wniosku o przyznanie pomocy w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a., warunkujące dopuszczalność wszczęcia postępowania w przedmiocie przyznania pomocy, pomimo że:

a) w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, w tym NSA, niedołączenie do wniosku konkretnych załączników wymaganych przez przepisy prawa materialnego nie stanowi braku formalnego wniosku w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a.;

b) wykładnia literalna oraz funkcjonalna art. 9 ust. 6 pkt 2 ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw, a także § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia MRiRW z 12 lipca 2013 r., tj. określenie przez ustawodawcę zapytań ofertowych i ofert jako dowodów potwierdzających poniesienie kosztów kwalifikowanych inwestycji i jako potwierdzenia spełniania przez grupę warunków przyznania pomocy finansowej, prowadzi do wniosku, że sporne załączniki - zapytania ofertowe i oferty mają charakter dowodów warunkujących wydanie decyzji rozstrzygającej w przedmiocie wniosku o przyznanie pomocy, a nie przesłanek wszczęcia postępowania w przedmiocie przyznania pomocy. Skarżąca wniosła o:

1) stwierdzenie, że Dyrektor ARiMR dopuścił się bezczynności w postępowaniu w sprawie z wniosku strony z [...] marca 2017 r.;

2) zobowiązanie ww. organu do wydania decyzji rozstrzygającej nierozstrzygniętą dotąd część wniosku skarżącej z [...]marca 2017 r.;

3) wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości przewidzianej przez art. 154 § 6 w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a.;

4) przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości przewidzianej przez art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.;

5) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych.

Uzasadniając swoje żądania skarżąca podniosła m.in., że dokumenty wymagane przez art. 9 ust. 6 pkt 2 ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw, zostały określone przez samego ustawodawcę jako dowody - potwierdzające poniesienie kosztów kwalifikowanych, a nie dopuszczalność wszczęcia postępowania administracyjnego. Skoro ustawodawca sam określa sporne dokumenty, jako dowody na okoliczność poniesienia kosztów kwalifikowanych, to brak jest jakichkolwiek podstaw, by przyjmować - co czynią organy administracji w niniejszej sprawie – że dokumenty te warunkują dopuszczalność wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie o przyznanie pomocy. Stanowisko organów jest zatem wprost sprzeczne z jednoznacznym brzmieniem ww. przepisu i jego funkcją, wyrażającą się w słowach "dowód" oraz "potwierdzenie".

Skarżąca zauważyła, że także § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia MRiRW z 12 lipca 2013 r. wyraźnie wskazuje, iż żądane dokumenty mają stanowić "potwierdzenie spełnienia przez grupę warunków przyznania pomocy finansowej". Użycie przez ustawodawcę wyrażenia "potwierdzenie" oznacza, że dokumenty wymienione w § 2 ust. 1 mają funkcję dowodów mających na celu ustalenie istnienia prawa do przyznania pomocy finansowej, tj. mających na celu umożliwienie organowi merytoryczną ocenę wniosku, a nie dokumentów warunkujących dopuszczalność wszczęcia postępowania administracyjnego.

Zdaniem skarżącej, skoro wykładnia literalna oraz wykładnia funkcjonalna obu ww. przepisów prowadzi do zbieżnych wniosków - że dokumenty dołączane do wniosku o przyznanie pomocy wstępnie uznanej grupie producentów w oparciu o art. 9 ust. 6 pkt 2 ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw, w tym zapytania ofertowe i oferty składane w postępowaniu o przyznanie pomocy na podstawie § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia MRiRW z 12 lipca 2013 r., stanowią dowody niezbędne do wydania decyzji uwzględniającej wniosek, to nie mogą stanowić one wymagań formalnych wniosku o przyznanie pomocy, w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a. Tym samym, ich niezłożenie przez stronę nie uzasadnia pozostawienia wniosku bez rozpoznania, a jedynie wydanie decyzji odmownej (merytorycznej). Przeciwna wykładnia ww. przepisów prawa materialnego oraz odmienne zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a. przez organy administracji w niniejszej sprawie narusza wszystkie ww. przepisy. Konkludując skarżąca wskazała, że brak jest podstaw do pozostawienia przedmiotowej części wniosku strony z [...] marca 2017 r. bez rozpoznania, co uczynił organ pismem z 21 listopada 2017 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Przedstawił stan faktyczny sprawy. Podniósł, że braki formalne wniosku, tj. po 3 zapytania ofertowe i po 3 oferty dotyczące zakupu wózków terenowych oraz platform samojezdnych, zostały złożone 19 grudnia 2017 r. wraz z wnioskiem o kontynuowanie postępowania w zakresie części wniosku pozostawionej bez rozpoznania. Organ zauważył, że orzecznictwo dopuszcza możliwość kontynuowania postępowania w przypadku uzupełnienia braków formalnych po terminie, jednak odnosi się to do przypadków, w których do strony nie zostało wysłane pismo informujące o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Rygor, o którym mowa w przepisie art. 64 § 2 k.p.a., odnosi się tylko do nieusunięcia braków pisma, nie zaś do usunięcia braków wskazanych w wezwaniu po wyznaczonym terminie. Tak więc, w sytuacji gdy strona usunęła brak po terminie określonym art. 64 § 2 k.p.a., lecz przed wysłaniem do strony pisma informującego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, stosowanie przepisu nie jest dozwolone. W niniejszej sprawie strona złożyła wymagane dokumenty dopiero 19 grudnia 2017 r., a zatem po wysłaniu do niej pisma informującego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania w części. Mając na uwadze powyższe organ nie zdecydował się na kontynuowanie postępowania w części pozostawionej bez rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest dopuszczalna. Przed jej wniesieniem skarżąca pismem z 28 marca 2018 r. wniosła do Prezesa ARiMR zażalenie na niezałatwienie sprawy w trybie art. 37 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "k.p.a."). W przypadku skargi na bezczynność organu, jedynym warunkiem jej skutecznego wniesienia jest wyczerpanie przez skarżącego środka zaskarżenia, o którym stanowi art. 37 § 1 k.p.a., co w tej sprawie nastąpiło.

Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: "p.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a, jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 149 § 1b, Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane

są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest czy Dyrektor ARiMR pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej z [...] marca 2017 r. w części, w jakiej ww. wniosek został pozostawiony bez rozpoznania pismem organu z 21 listopada 2017 r.

Poza sporem jest, że organ rozpoznał pozostałą część wniosku skarżącej z [...] marca 2017 r. o przyznanie przedmiotowej pomocy finansowej grupie producentów owoców i warzyw wstępnie uznanej do 4 kwietnia 2012 r. na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (PDU) za okres od 1 lipca 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. (II półrocze 5 roku realizacji PDU) wydając decyzję z [...] listopada 2017 r. W ocenie Sądu, organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku w części dotyczącej realizacji inwestycji polegającej na zakupie trzech platform samojezdnych do zbioru owoców oraz zakupie jednego wózka terenowego do zbioru owoców.

Z uzasadnienia stanowiska Dyrektora ARiMR wynika, że zdaniem tego organu, wynikający z § 2 ust. 1 pkt rozporządzenia MRiRW z 12 lipca 2013 r. wymóg złożenia co najmniej trzech zapytań ofertowych oraz co najmniej trzech ofert określających ceny rynkowe inwestycji, a także wynikający z art. 9 ust. 6 pkt 2 ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw wymóg dołączenia do wniosku dowodów potwierdzających poniesienie kosztów kwalifikowanych, stanowią wymogi formalne - w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a. – wniosku o przyznanie pomocy, tj. warunkujące dopuszczalność wszczęcia postępowania w przedmiocie przyznania pomocy.

Słusznie skarżąca zauważyła, że § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia wyraźnie wskazuje, iż wskazane w tym przepisie dokumenty mają stanowić potwierdzenie spełnienia przez grupę warunków przyznania pomocy finansowej, o której mowa w § 1 ust. 1. Użycie przez ustawodawcę wyrażenia "potwierdzenie" oznacza, że dokumenty wymienione w § 2 ust. 1 mają funkcję dowodów mających na celu ustalenie istnienia prawa do przyznania pomocy finansowej, tj. mających na celu umożliwienie organowi merytoryczną ocenę wniosku. Nie są zaś one dokumentami warunkującymi dopuszczalność wszczęcia postępowania administracyjnego. Wykładnia literalna oraz wykładnia funkcjonalna obu ww. przepisów prowadzi do zbieżnych wniosków, że dokumenty dołączane do wniosku o przyznanie pomocy wstępnie uznanej grupie producentów w oparciu o art. 9 ust. 6 pkt 2 ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw, w tym zapytania ofertowe i oferty składane w postępowaniu o przyznanie pomocy na podstawie § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia MRiRW z 12 lipca 2013 r., stanowią dowody niezbędne do wydania decyzji uwzględniającej wniosek. W takiej zaś sytuacji nie mogą stanowić one wymagań formalnych wniosku o przyznanie pomocy, w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a.

W związku z powyższym, stwierdzić należy, że brak było podstaw do pozostawienia przedmiotowej części wniosku strony z [...] marca 2017 r. bez rozpoznania, co uczynił organ pismem z 21 listopada 2017 r. Organ, stwierdzając braki wniosku w części dotyczącej realizacji inwestycji polegającej na zakupie trzech platform samojezdnych do zbioru owoców oraz zakupie jednego wózka terenowego do zbioru owoców powinien bowiem rozpoznać sprawę merytorycznie poprzez wydanie odmownej decyzji w tym zakresie.

Pomimo wniosku skarżącej o kontynuowanie postępowania w zakresie części wniosku pozostawionej bez rozpoznania, organ do dnia rozpoznania sprawy przez Sąd nie wydał jednak stosownej decyzji. Tym samym, organ pozostaje w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej w części dotyczącej realizacji inwestycji polegającej na zakupie trzech platform samojezdnych do zbioru owoców oraz zakupie jednego wózka terenowego do zbioru owoców.

Z tych powodów Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym i drugim sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 w zw. z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. zobowiązując organ do rozpoznania wniosku skarżącej z 16 marca 2017 r. w części, w jakiej ww. wniosek został pozostawiony bez rozpoznania pismem organu z 21 listopada 2017 r. w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.

Jednocześnie Sąd w punkcie trzecim sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie akcentuje się, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W ocenie Sądu w kontrolowanej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca, gdyż organ dokonał jedynie błędnej interpretacji przepisów prawa. Uznał bowiem, że skoro pismem z 21 listopada 2017 r. pozostawił część wniosku skarżącej bez rozpoznania, to nie pozostaje w bezczynności.

Powyższy brak kontynuowania postępowania nie wynikał więc z celowego działania organu, czy też jak sugeruje skarżąca - jego złej woli i świadomego naruszania przepisów k.p.a. W związku z tym, Sąd oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. wniosek o wymierzenie organowi grzywny (punkt czwarty sentencji wyroku) oraz o przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej (punkt piąty sentencji wyroku) o których mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a.

Orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), bowiem skarżąca w postępowaniu przed Sądem była reprezentowana przez adwokata. Na koszty te składa się wpis od skargi w wysokości 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika 480 zł oraz opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa 17 zł.