Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 140/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka – Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold – Rogiewicz (sprawozdawca), sędzia del. SO Agnieszka Baran, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 lipca 2019 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną 1) uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] 2) zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz A. W. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. prowadzi wobec A. W. (dalej "Skarżąca", "Strona" lub "Zobowiązana") postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego Prezydenta Miasta S. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...].

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 19 marca 2015 r. dokonał zajęcia zwrotu kosztów postępowania sądowego w wysokości 100,00 zł należnych Skarżącej od Dyrektora Izby Skarbowej we W.. Odpis ww. tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu został doręczony Zobowiązanej w dniu 7 kwietnia 2015 r. Zajęcie zostało zrealizowane przez dłużnika zajętej wierzytelności w dniu 19 maja 2015 r.

W imieniu Zobowiązanej, jej mąż A. W., pismami z dnia 4 maja 2015 r. złożył, za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., skargę na czynności egzekucyjne oraz wniosek o przywrócenie terminu do złożenia pisma wraz z kopią zwolnień lekarskich.

Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną z dnia 19 marca 2015 r.

A. W. , pismem z dnia 4 sierpnia 2015 r., działając przez pełnomocnika A. W., złożyła zażalenie na rozstrzygnięcie z dnia [...] lipca 2015 r. i wniosła o stwierdzenie nieważności skarżonego postanowienia w całości, uchylenie go w całości i umorzenie postępowania, albo o uchylenie postanowienia w całości.

Minister Rozwoju i Finansów postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] lipca 2015 r. w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że pełnomocnik Strony w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy A. W.. Organ wskazał, że w sytuacji kiedy pełnomocnik - jak utrzymuje - nie był w stanie dotrzymać terminu do złożenia skargi na czynności egzekucyjne z uwagi na swój stan zdrowia, powinien poinformować o tym Stronę, która dbając należycie o swoje interesy, winna podjąć odpowiednie działania. Nie przedstawiono żadnych dowodów - poza gołosłownym stwierdzeniem we wniosku z dnia 4 maja 2015 r., że strona "nadal przebywa na zwolnieniu lekarskim, a stan zdrowia uniemożliwia jej jakąkolwiek czynność związaną z własnoręcznym sporządzaniem i wysyłaniem pism" - że A. W. nie mogła sama wnieść skargi na czynności egzekucyjne w ustawowo przewidzianym terminie.

Organ zwrócił uwagę na okoliczność, że pogorszenie stanu zdrowia pełnomocnika Strony nastąpiło dopiero w dniu 17 kwietnia 2015 r., kiedy to termin do złożenia skargi na czynności egzekucyjne już biegł od 9 dni. Tym bardziej w takiej sytuacji pełnomocnik winien był dochować szczególnej staranności, by przedmiotowego terminu dochować. Orzecznictwo sądowe stoi na stanowisku, że strona nie ponosi winy w uchybieniu terminu, kiedy wystąpiła taka przeszkoda nie do przezwyciężenia, której nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Skoro pełnomocnik był w stanie pójść do lekarza w dniach 20 kwietnia 2015 r. i 27 kwietnia 2015 r. czy to osobiście, czy przy pomocy osób trzecich, a także nie przebywał na zwolnieniu lekarskim w dniach 22-23 kwietnia 2015 r., to, zdaniem organu, mógł bez przeszkód dochować terminu do złożenia skargi na czynności egzekucyjne czy to działając osobiście, czy też przez osoby trzecie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 40 § 2 w zw. z art. 42 § 1 w zw. z art. 109 § 1 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej "k.p.a.") poprzez błędne przyjęcie, iż postanowienie wydane w dniu [...] lipca 2015 r. należy doręczyć A. W. na adres: [...] S., ul. [...], organ wskazał, iż jest on całkowicie bezzasadny, bowiem taki właśnie adres został wskazany przez pełnomocnika Zobowiązanej na kopercie, rozumiany jako adres nadawcy przesyłki, zawierającej przedmiotowy wniosek. Ponadto w piśmie z dnia 23 czerwca 2015 r. przekazującym pełnomocnictwo, pełnomocnik Zobowiązanej jednoznacznie wniósł "o przesyłanie wszelkiej korespondencji dotyczącej ww. sprawy na adres: [...] S., ul. [...]". Odnosząc się do uwagi o podaniu właściwego adresu w treści pełnomocnictwa wskazać należy, iż adres przy ul. [...] w S. to adres zameldowania A. W. i nie jest to równoznaczne z adresem zamieszkania.

Następnie organ podniósł, że kwestia wpływu daty ustanowienia pełnomocnika na prowadzone postępowanie pozostaje dla przedmiotowej sprawy bez znaczenia. Pamiętać bowiem należy, że adresatem zawiadomienia o dokonaniu czynności egzekucyjnej zawsze jest zobowiązany, gdyż z doręczeniem tego dokumentu przepisy ustawy egzekucyjnej łączą konkretne obowiązki po stronie zobowiązanego. Faktu tego nie zmienia ustanowienie pełnomocnika w sprawie. Fakt posiadania pełnomocnika - w kontekście ww. zarzutu nieustalenia daty ustanowienia pełnomocnika - nie ma wpływu na ocenę prawidłowości doręczenia tego dokumentu zobowiązanej (datą rozpoczęcia czternastodniowego terminu do wniesienia skargi pozostaje dzień doręczenia zawiadomienia Zobowiązanej).

Ponadto jako sprzeczny z aktami sprawy uznać należy zarzut naruszenia art. 77 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nieustalenie daty umocowania pełnomocnika do sprawy, gdyż w treści skarżonego postanowienia z dnia 10 lipca 2015 r. organ nadzoru wskazał, iż pełnomocnictwo, podpisane przez A. W., upoważniające męża - A. W. do występowania w imieniu Zobowiązanej wpłynęło do Dyrektora Izby Skarbowej we W. dnia 26 czerwca 2015 r. Według organu oczywistym jest, iż pełnomocnictwo to właśnie od tego dnia wywiera skutki prawne dla obu stron postępowania.

Zdaniem organu na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 77 w zw. z art. 128 w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez przyjęcie, iż to zobowiązany ma obowiązek przedstawiać dowody w sprawie, czy też pominięcia istotnych dowodów w sprawie, gdyż organ egzekucyjny ani organ odwoławczy nie żądał od Zobowiązanej doręczenia jakichkolwiek dowodów. Pełnomocnik Skarżącej nie wskazał również jaki dowód jego zdaniem mógłby zostać pominięty.

Pozbawiony potwierdzenia w aktach sprawy okazał się według organu także zarzut naruszenia art. 58 k.p.a. oraz art. 64 § 2 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 k.p.a. przez brak ich zastosowania i przyjęcie, iż zobowiązany nie uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, gdyż organ nadzoru opierając się na cytowanym szeroko orzecznictwie sądów administracyjnych szczegółowo wyjaśnił przesłanki podjętego rozstrzygnięcia i sposób wnioskowania w oparciu o analizę całokształtu zebranego materiału dowodowego. Podkreślić należy, iż przepis ten stanowi podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia i z jego treści wprost wynika, iż w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zatem uprawdopodobnienie braku winy spoczywa na wnioskodawcy. Dodatkowo wyjaśnić należy, iż organ nadzoru nie kwestionował w żaden sposób problemów zdrowotnych pełnomocnika zobowiązanej, oceniając, iż nie przez cały okres do wniesienia skargi trwała przyczyna uniemożliwiająca dokonanie tej czynności. Sam fakt choroby (okoliczność niesporna) nie jest wystarczającym uprawdopodobnieniem braku winy w uchybieniu terminu. Tym samym zarzut braku wszechstronnego zebrania i rozważenia materiału dowodowego jest bezzasadny, gdyż nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy.

Jednocześnie organ nadzoru wskazał, że uwzględniając powyższe wyjaśnienia dotyczące podnoszonych w zażaleniu okoliczności oraz fakt wyczerpującego wyjaśnienia podstawy prawnej zaznaczyć należy, iż nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym zarzuty naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., poprzez brak uzasadnienia prawnego, a także brak wskazania, które dowody zasługiwały na uwzględnienie, a jakim dowodom odmówiono wiarygodności. Dyrektor Izby Skarbowej we W. w skarżonym postanowieniu wyjaśnił jakie dowody zostały uwzględnione przy rozpatrzeniu wniosku z dnia 4 maja 2015 r. o przywrócenie terminu do złożenia skargi na czynność egzekucyjną. Uwzględniając, iż stawiane zarzuty okazały się nieuzasadnione w świetle okoliczności sprawy stwierdzić należy, że również oparte na ich podstawie zarzuty naruszenia przepisów ogólnych, tj. art, 6. 7, 8 i 9 k.p.a. uznać trzeba za pozbawione uzasadnienia w świetle analizy zgromadzonych akt sprawy.

W odpowiedzi na powyższe Zobowiązana pismem z dnia 9 stycznia 2017 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie wydane przez Ministra Rozwoju i Finansów.

W skardze Zobowiązana zarzuciła naruszenie:

1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy przez wadliwe przyjęcie stanu faktycznego, błędne przyjęcie i zastosowanie podstawy prawnej,

2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na:

- naruszeniu art. 40 § 2 w zw. z art. 42 § 1 w zw. z art. 109 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a., które na mocy art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., dalej "u.p.e.a."), w sprawach nieuregulowanych przez tę ustawę stosuje się odpowiednio, poprzez przyjęcie przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. , iż postanowienie wydane w dniu [...] lipca 2015 r. należy doręczyć A. W. na adres inny niż adres zamieszkania, co powinno skutkować nieważnością postępowania,

- naruszeniu art. 40 § 2 w zw. z art. 42 § 1 w zw. z art. 109 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a., które na mocy art. 18 u.p.e.a. w sprawach nieuregulowanych przez tą ustawę stosuje się odpowiednio, poprzez przyjęcie przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. , iż odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem z dnia 19 marca 2015 r należy doręczyć Stronie na adres inny niż adres zamieszkania, co powinno skutkować nieważnością postępowania,

- naruszeniu art. 77 w zw. z art. 128 w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez przyjęcie przez Ministra Rozwoju i Finansów, iż to Zobowiązany (Skarżąca) ma obowiązek przedstawiać dowody w sprawie i tym samym dopuszczenia się przez organ do braku wszechstronnego zebrania i rozważenia materiału dowodowego,

- naruszeniu art. 77 w zw. z art. 128 w zw. z art 144 k.p.a., poprzez przyjęcie przez Ministra Rozwoju i Finansów, iż odpis zawiadomienia został skutecznie doręczony i tym samym dopuszczenia się przez organ do braku wszechstronnego zebrania i rozważenia materiału dowodowego, w zakresie doręczeń,

- naruszeniu art. 6 k.p.a., przez zakwalifikowanie z urzędu argumentów jako skargi Skarżącej zgłoszonej pismem przy braku podstawy prawnej do takiego działania, a to wzywania Skarżącej do sprecyzowania żądania w tym zakresie,

- naruszeniu art. 7 i art. 9 k.p.a., poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie słuszny interes obywateli, a co za tym idzie braku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego,

- naruszeniu art. 8 k.p.a., przez brak prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestnika do władzy publicznej,

- nierozpoznaniu i nierozstrzygnięciu sprawy co do jej istoty i zakresu zgłoszonego żądania, zarówno przez organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy,

- wadliwości formalnej i błędnej procedurze wydania skarżonego postanowienia.

Zarzucając powyższe Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonalności skarżonego postanowienia, stwierdzenie nieważności skarżonego postanowienia w całości, albo uchylenie ww. postanowienia w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie według spisu kosztów złożonego na rozprawie.

Ponadto w uzasadnieniu Skarżąca podniosła, iż zaskarżonym orzeczeniem naruszono art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania jakim dowodom odmówiono wiarygodności, a które dowody zasługiwały na uwzględnienie, a nadto brak jest uzasadnienia prawnego, w którym organ winien wyjaśnić (a nie tylko podać) podstawy prawne postanowienia, z przytoczeniem przepisów prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015 r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] lutego 2017 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną.

Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosowanie do art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

W przedmiotowej sprawie organy przyjęły, że pełnomocnik Skarżącej spełnił cześć przesłanek, o których mowa w powołanych przepisach, to jest złożył wniosek o przywrócenie terminu, dokonał jednocześnie czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin i uczynił to w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia (strona 4 zaskarżonego postanowienia). Jednocześnie jednak organy wskazały, że nie została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia przez wnioskodawcę w prośbie o przywrócenie terminu, że mimo dochowania całej staranności nie udało mu się zachować terminu.

Przechodząc do rozważań należy przede wszystkim wskazać, że pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w jego uchybieniu. Przy tym pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem także winę osób trzecich upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności, w tym przypadku pełnomocnika. Jedynie gdy strona postępowania nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy. Przyczyną uchybienia terminu świadczącą o braku winy może być zaś tylko szczególnie ciężki przypadek losowy, który paraliżuje możliwość działania samodzielnego lub za pomocą osoby trzeciej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 października 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 776/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Taką przeszkodą może być siła wyższa, tj. powódź, pożar czy inne zdarzenie, które uniemożliwiło zainteresowanemu dochowanie terminu, a którego on nie wywołał i któremu nie mógł zapobiec przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, np. nagła choroba, która uniemożliwiła bądź to osobiste dokonanie czynności bądź też wyręczenie się osobą trzecią. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się więc z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności przez stronę przy dokonywaniu czynności procesowej.

Odnosząc to do rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że odpis tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] doręczono Skarżącej na adres [...] w dniu 7 kwietnia 2015 r. (został odebrany przez jej męża A. W. jako pełnoletniego domownika, k. 10 akt administracyjnych). W ocenie Sądu doręczenie to było prawidłowe. Dodać należy, że odbierając przesyłkę maż Skarżącej nie wskazał aby adres Skarżącej był nieprawidłowy, taki sam adres Skarżącej podał zresztą w sporządzonej przez siebie skardze do tutejszego Sądu.

W dniu 14 kwietnia 2015 r. zostały wysłane drogą pocztową zarzuty Skarżącej w postępowaniu egzekucyjnym, podpisane przez jej męża A. W. , który podał w treści pisma, że jest jej pełnomocnikiem.

Natomiast 4 maja 2015 r. zostały wysłane drogą pocztową skarga na zajęcie egzekucyjne oraz wniosek o przywrócenie terminu do złożenia pisma. Oba ww. pisma podpisał A. W. , podając, iż jest pełnomocnikiem Skarżącej. W treści wniosku o przywrócenie terminu podał, że czynność nie mogła być dokonana w wyznaczonym terminie z uwagi na nagłe pogorszenie jego stanu zdrowia, które nie było spowodowane jego winą. Wskazał, że w związku z ostrą niedyspozycją zdrowotną, której przebieg stwierdzony zastał stosownym zaświadczeniem z pogotowia, jak również zaświadczeniem lekarskim, trwającą od dnia 17 kwietnia 2015 r., to jest rozpoczętą przed upływem terminu do dokonania wskazanych czynności, oraz pogorszeniem się stanu zdrowia, który trwał nieprzerwanie od dnia 24 kwietnia 2015 r. nie mógł sporządzić stosownego pisma i stan zdrowia uniemożliwił mu dokonanie czynności w stosownym terminie. Dodał, że adresat pisma A. W. nadal przebywa na zwolnieniu lekarskim, a stan zdrowia uniemożliwia jej jakąkolwiek czynność związaną z własnoręcznym sporządzeniem i wysłaniem pisma. Dlatego też niezwłocznie po ustaniu przyczyny uniemożliwiającej dokonanie czynności dopełnia czynności, dla której był określony termin.

Do wniosku o przywrócenie terminu załączone zostały kserokopie dwóch zwolnień lekarskich oraz dwóch zaświadczeń z pieczęciami SP ZOZ powiatowe pogotowie Ratunkowe w S. . Pierwsze ze zwolnień lekarskich zostało wystawione w dniu 20 kwietnia 2015 r. i dokumentuje niezdolność do pracy w dniach 17-21 kwietnia 2015 r., natomiast drugie zostało wystawione w dniu 27 kwietnia 2015 r. i dotyczy okresu 24-30 kwietnia 2015 r. Na obu brak numeru statystycznego choroby, lecz w pkt 15 został wskazany symbol "1" świadczący, iż chory powinien leżeć. Zaświadczenia SP ZOZ Powiatowe Pogotowie Ratunkowe zostały wystawione w dniach 18 i 26 kwietnia 2015 r. Na pierwszym wskazano, iż chory cierpi na [...], rozpoznanie na drugim jest nieczytelne.

W ocenie Sądu treść wniosku o przywrócenie terminu wraz z wyżej opisanymi dokumentami dostatecznie uprawdopodobnia, iż wniesienie w wynikającym z art. 54 § 4 u.p.e.a. terminie skargi na czynności egzekucyjne nie było możliwe.

W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że nie zgadza się poglądem organów, iż chociaż Strona działała przez pełnomocnika, to jednak w sytuacji, kiedy pełnomocnik nie był w stanie dotrzymać terminu do złożenia skargi na czynności egzekucyjne ze względu na swój stan zdrowia, Strona winna podjąć odpowiednie działania, aby sama należycie zadbać o swoje interesy. Oczywiście Strona nie ma obowiązku działać przez pełnomocnika. Jednakże, jeżeli takiego pełnomocnika ustanowiła, to pełnomocnik bierze na siebie odpowiedzialność za terminowe dokonywanie czynności procesowych w imieniu Strony. W razie jego choroby pełnomocnictwo do dokonania czynności nie wygasa. Strona po to ustanawia pełnomocnika, aby to on daną czynność wykonał. Skarżąca nie miała obowiązku, wobec nagłej choroby jej pełnomocnika, szukać innego pełnomocnika lub samodzielnie podejmować działania, których wykonanie mu wcześniej powierzyła. Tym samym fakt niewykazania we wniosku o przywrócenie terminu, iż sama Skarżąca z uwagi na swój stan zdrowia nie była w stanie własnoręcznie sporządzić i wysłać skargi na czynności egzekucyjne (brak załączenia zwolnienia lekarskiego Skarżącej), pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, gdyż nawet gdyby Skarżąca była zdrowa i zdolna do samodzielnego działania, to i tak - wobec ustanowienia pełnomocnika - nie miała obowiązku samodzielnego działania, gdyż było to wyłącznie jej prawo, a nie obowiązek (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2017 r., sygn. akt II FSK 69/15, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Odnosząc się do twierdzenia organu, że pogorszenie stanu zdrowia pełnomocnika nastąpiło dopiero gdy termin do złożenia skargi na czynności egzekucyjne biegł już od 9 dni, Sąd wskazuje, że ta okoliczność także nie stanowi przeszkody dla przywrócenia terminu do wniesienia takiej skargi. Choć trafnie organ wskazał, że niedyspozycja pełnomocnika nie trwała przez cały okres otwarty do wniesienia takiej skargi, w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób uznać, że pełnomocnik mógł przewidzieć, że w ostatnich dniach do dokonania wskazanej czynności dozna nagłej i obłożnej choroby, czemu pełnomocnik nie mógł zapobiec mimo zadośćuczynienia wymaganiom staranności, troskliwości i ostrożności w prowadzeniu procesu. Utrwalonym w orzecznictwie jest stanowisko, że zwlekanie z dokonaniem czynności do ostatniego dnia nie jest zawinionym działaniem strony, jeżeli zdarzenia uniemożliwiające jej dokonanie nastąpiły nawet w ostatnim dniu - niedokonanie czynności jest niezawinione (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 553/16, CBOSA, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 2016 r., sygn. akt I UZ 32/16, LEX nr 2188623; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 października 1986 r., sygn. akt IV PZ 82/86, OSNP 1988/1/15; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2004 r., sygn. akt I CZ 142/04, Lex 277071; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II CZ 146/12, Lex 1288652, aprobowane przez M. Jędrzejewską, aktualizacja K. Witz w: red. T. Ereciński, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, t. I, s. 914-915, uwaga 12, Wolters Kluwer 2016).

Badanie okoliczności ustania przyczyny uchybienia terminu winno być każdorazowo odniesione do indywidualnych, specyficznych uwarunkowań sprawy, a samo ustanie przyczyny uchybienia terminu musi mieć charakter realny. W rozpoznawanej sprawie przyczyną uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy była nagła, ostra w swym przebiegu, obłożna choroba. Na taki charakter niedyspozycji pełnomocnika wskazuje zaznaczenie na zwolnieniu lekarskim, iż chory powinien leżeć, informacja o wymiotach i biegunce w nasileniu wymagającym skorzystania z pomocy pogotowia oraz wskazanie we wniosku o przywrócenie terminu, że pogorszenie stanu zdrowia pełnomocnika było nagłe i nie było spowodowane jego winą. Okoliczność ta została potwierdzona stosownym zwolnieniem lekarskim z dnia 20 kwietnia 2015 r., z którego wynika, że A. W. w dniach od dnia 17 kwietnia 2015 r. do dnia 21 kwietnia 2015 r. (a więc do dnia upływu terminu do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne) chorował, przy czym na zwolnieniu oznaczono symbol "1" wskazujący, że chory powinien leżeć, a także kartą informacyjną z dnia 18 kwietnia 2015 r. wydaną przez SP ZOZ Powiatowe Pogotowie Ratunkowe. Tym samym w okresie zwolnienia pełnomocnik nie miał możliwości udania się do organu czy na pocztę w celu nadania skargi na czynności egzekucyjne, gdyż w przypadku kontroli przeprowadzonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych lub pracodawcę mógłby stracić prawo do zasiłku chorobowego z uwagi na brak zastosowania się do zaleceń lekarskich. W tym kontekście organ dokonał nieprawidłowej oceny istotnej dla rozpoznania wniosku okoliczności, jaką była niezdolność pełnomocnika Skarżącej do podejmowania czynności w rozpatrywanym okresie. Tymczasem ustawodawca nie unormował nadmiernie restrykcyjnie instytucji przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym. W świetle art. 58 § 1 k.p.a. wystarczy, że zainteresowany uprawdopodobni jedynie, a nie udowodni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Wymóg uprawdopodobnienia istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, a tylko prawdopodobieństwo prawdziwości twierdzenia o jakimś fakcie, który podlega ocenie organu. Dowód z ww. dokumentów należycie uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez winy pełnomocnika. Jeśli przyczyną uchybienia terminu w rozpoznawanej sprawie była nagła choroba wymagająca leżenia oraz interwencji pogotowania ratunkowego, która w ocenie lekarza uniemożliwiała pracę i wymagała leżenia, to dokonanie przez organ odmiennej oceny stanu zdrowia pełnomocnika wymagałoby istnienia dowodu pochodzącego od osoby posiadającej wiedzę specjalną albo wykazania fałszu dokumentu co do treści lub formy, wraz z konsekwencjami wykrycia czynu karalnego (odpowiednio: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 553/16 oraz uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 667/14, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W przedmiotowej sprawie organ nie dysponował takim dowodem, nie ustalił też, by złożone przez pełnomocnika dokumenty były fałszywe.

Należy podkreślić, że w zaskarżonym postanowieniu organ powołał na poparcie swojego stanowiska wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 1162/08, nie zauważając, iż zapadł on w odmiennych okolicznościach, gdyż - jak podkreślił NSA - "jak wynika z treści zwolnienia lekarskiego pełnomocnik mógł chodzić, a więc nie był obłożnie chory". Jednakże w tym samym orzeczeniu NSA stwierdził: "Wskazać należy, iż choroba usprawiedliwia niedotrzymanie terminu tylko wtedy, gdy nastąpiła nagle i wymaga leżenia w łóżku, a strona nie ma możliwości wyręczenia się inną osobą." W ocenie składu rozpoznającego niniejszą sprawę z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że takie właśnie okoliczności istnieją w niniejszej sprawie. Dodatkowo wskazać należy, że A. W. nie jest profesjonalnym pełnomocnikiem, więc tym bardziej nie można wymagać od niego, aby zapewnił sobie możliwość wyręczenia go przez inną osobę na wypadek nagłej choroby uniemożliwiającej mu terminowe dokonanie czynności.

Także powołany przez organ fakt, iż pełnomocnik nie przebywał na zwolnieniu lekarskim w dniach 22-23 kwietnia 2015 r., a więc - jak wskazano w zaskarżonym postanowieniu - "mógł bez przeszkód dochować terminu do złożenia skargi na czynności egzekucyjne czy to działając osobiście, czy przez osoby trzecie" (strona 5 zaskarżonego postanowienia) nie pozbawia Strony prawa do przywrócenia terminu. Podkreślić należy, że dni 22 i 23 kwietnia 2015 r. przypadały już po terminie do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne. Jednocześnie, w ocenie Sądu, wprawdzie bowiem zgodnie bowiem z art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, lecz nie sposób przyjąć, że dwa dni przerwy pomiędzy zwolnieniami lekarskimi oznaczały ustanie przyczyny uchybienia terminu; zresztą z zacytowanego fragmentu uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika, aby organ zajął stanowisko, iż z dniem 22 kwietnia 2015 r. ustała przyczyna uchybienia terminu. Przypomnieć też należy, że na stronie 4 zaskarżonego postanowienia wprost wskazano, że organ przyjmuje, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia.

Tym samym zarzuty skargi w powyższym zakresie są uzasadnione.

Jednocześnie Sąd wskazuje, że w uzasadnieniu postanowienia organu pierwszej instancji znajdują się błędy utrudniające zrozumienie stanowiska tego organu, polegające na podaniu błędnych dat, w których rzekomo upływał termin do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne (3 kwietnia 2015 r. na stronie 3 tego postanowienia oraz 7 kwietnia 2015 r. na stronie 5 tego postanowienia).

Natomiast Sąd uznaje za niezasadny podniesiony przez Skarżącą zarzut doręczenia postanowienia organu pierwszej instancji pełnomocnikowi na nieprawidłowy adres. Rację należy przyznać organowi, iż taki właśnie adres (58-100 Świdnica, ul. Staszica 3) został wskazany przez pełnomocnika Skarżącej na kopercie (k. 20 akt administracyjnych), jako adres nadawcy przesyłki. Ponadto w piśmie z dnia 23 czerwca 2015 r. (k. 32 akt administracyjnych) przekazującym pełnomocnictwo pełnomocnik Skarżącej wniósł o przesyłanie wszelkiej korespondencji dotyczącej ww. sprawy na adres: A. W. , ul. [...].

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. uchylił zakażone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.

Rozpoznając sprawę ponownie organy wezmą pod uwagę stanowisko Sądu, iż z materiału dowodowego sprawy wynika, że choroba pełnomocnika nastąpiła nagle i wymaga leżenia w łóżku, a nie miał on możliwości wyręczenia się inną osobą, wobec czego należy przyjąć, iż uchybienie terminu do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne nastąpiło bez jego winy, co uzasadnia przywrócenie terminu.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając 100 zł tytułem uiszczonego wpisu. Zasądzenie zwrotu tych kosztów od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej wynika z art. 206 ust. 6 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1948 ze zm.).