Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1778/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędzia WSA Joanna Wegner Protokolant ref. staż. Agata Rosiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 1778/19

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "organ II instancji" lub "GITD") utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego ("organ I instancji" lub "WITD" z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] nakładającą na A. B. (dalej "strona" lub "skarżący") karę pieniężną w wysokości 12.000 zł.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia był art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. zwana dalej "kpa"), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2019, poz. 58 ze zm., zwanej dalej "utd") oraz lp. 1.1. i 2.11. załącznika nr 3 do utd.

Do wydania przedmiotowej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W W. na terenie Portu Lotniczego [...] (Terminal Odloty) miała miejsce kontrola drogowa 11 grudnia 2018 r. samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...], którym kierował skarżący. Podczas kontroli ustalono, że kierowca przewoził zarobkowo pasażera realizując kurs na trasie: Port Lotniczy [...] na ul. Z. [...] (terminal Odloty) na Dworzec Centralny w W.. Jednocześnie kierujący nie okazał do kontroli zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji na przewóz osób wydanych na jego rzecz. W związku z powyższym stwierdzono wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji tj. lp. 1.1. załącznika nr 3 do utd. Nadto stwierdzono także, że kierowca wykonywał usługę przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, tj. lp. 2.11 załącznika nr 3 do utd.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu, które zakończył wydaniem decyzji administracyjnej z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł.

Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji, w którym wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania. Zarzucił naruszenie:

1. art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli,

2. art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego,

3. art. 5b utd w zw. z lp. 1.1 załącznika nr 3 do utd, polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 utd, zwłaszcza w sytuacji, w której za przejazd nie została pobrana opłata

4. art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 1.1 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do utd w zw. z art. 4 pkt 6a utd poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] utrzymał w całości w mocy decyzję WITD. Organ dowołał się w szczególności do definicji przewozu okazjonalnego (art. 4 pkt 11 utd), wskazał na wymóg posiadania licencji (art. 5b ust. 1 utd) oraz na brzmienie art. 92a utd wskazująch, że podmiot wykonujący przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 12.000 zł za każde naruszenie. Z kolei wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, określonego w art. 18 ust. 4a utd, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł (lp. 2.11 załącznika nr 3 do utd), a stosownie do treści lp. 1.1. załącznika nr 3 do utd wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 12.000 zł. Natomiast art. 92a ust.1 utd przewiduje, że suma kar pieniężnych o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 zł.

W ocenie GITD, w dniu kontroli drogowej skarżący wykonywał przewóz osób we własnym imieniu, a w chwili zatrzymania w pojeździe znajdował się jeden pasażer – P. E.. Usługa została zamówiona za pośrednictwem aplikacji [...] z ul. Z. na Dworzec Centralny w W. i skarżący realizował ten przewóz. Z uwagi na zatrzymanie do kontroli w miejscu rozpoczęcia przewozu, pasażer nie uiścił należności za wykonany przejazd. Nie mniej jednak, w ocenie organu, strona w dniu kontroli realizowała odpłatną usługę transportową, do której wykonania powinna posiadać licencję. Pasażer zamówił usługę, za którą miał zapłacić określoną kwotę pieniędzy i z tego punktu widzenia była to usługa odpłatna. W dniu kontroli skarżący nie posiadał uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób, nie okazał zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Informacje tę potwierdził również Urząd Miasta W. w piśmie z [...] stycznia 2019 r. W ocenie organu, materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał na zarobkowe wykonywanie przewozu osób, o którym mowa w wyżej cytowanym art. 5b ust. 1 pkt 1 utd, bez licencji - stąd za uzasadnione nałożenie kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł, stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1) utd oraz lp. 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy.

Organ odwoławczy stwierdził także prawidłowość rozstrzygnięcia, że przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Pojazd, którym wykonywany jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli drogowej oraz z notatki urzędowej sporządzonej przez sierż. P. G.. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a utd - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Pojazd skarżącego tego warunku nie spełniał. Nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, który dopuszcza zasady wykonywania przewozów okazjonalnych. Warunki te w dniu kontroli nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu. Dlatego uznał za uzasadnioną karę pieniężną w wysokości 12.000 zł - stosownie do art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 utd oraz lp. 2.1 1 załącznika nr 3 do tej ustawy.

Uznał, że nie został naruszony art. 5b utd, gdyż czynności podejmowane przez skarżącego mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego. Fakt niewykonywania zarejestrowanej działalności gospodarczej nie ma w sprawie znaczenia, gdy skarżący był podmiotem świadczącym przewóz drogowy w rozumieniu utd. Tym samym organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7, art. 77 § 1 kpa i zgromadził w aktach sprawy dowody konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, dokonał wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i analizy całokształtu materiału dowodowego. Jednocześnie uznał, że materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy nie zawierał żadnych przesłanek umożliwiających możliwość zastosowania art. 92c utd.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący zaskarżył decyzję GITD w całości i zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 5 b utd w zw. z lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 utd (głównie ze względu na to, że czynności skarżącego nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej),

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a b utd w zw. z lp. 2.10 załącznika nr 3 do ww. ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy świadczą o tym, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...]. że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy;

3. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 18 ust 4 b pkt 1 lit c utd poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest [...]:

4. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z lp. 1.1 oraz lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a utd przez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego.

5. naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

6. naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich, jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z [...] grudnia 2018 roku), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu:

7. naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer:

8. naruszenie przepisów postępowania. które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

9. art. 107 § 3 kpa poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy, czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji [...];

10. art. 8 kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a na podstawie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. Wniósł o zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując dotychczasową argumentację wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest nieuzasadniona.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a.") sąd administracyjny zobligowany jest uwzględnić skargę w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej eliminacji z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 p.p.s.a.

Materialnoprawną podstawę wydanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ze zm.), która określa zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, jak również zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego oraz odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, a także zasady i tryb wyznaczania dworców, w których jest udzielana pomoc osobom niepełnosprawnym i osobom o ograniczonej sprawności ruchowej oraz zasady ochrony praw pasażerów – w zakresie tożsamym, w jakim regulacje te obowiązywały skarżącego w dacie kontroli 11 grudnia 2018r.

W świetle art. 4 pkt 1 utd "krajowy transport drogowy" oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Stosownie do art. 4 pkt 6a utd "przewóz drogowy" oznacza transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 561/2006".

Gdy chodzi o warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa je art. 5b ust. 1 utd stanowiąc, że podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Licencji takiej udziela się na czas oznaczony, nie krótszy niż 2 lata i nie dłuższy niż 50 lat, uwzględniając wniosek strony i jest ona zezwoleniem w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (art. 5b ust. 3 i 4 utd).

Licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i pkt 2 utd, jak również licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań wskazanych w art. 5c oraz art. 6 utd.

Natomiast stosownie do art. 18 ust. 4a utd przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. W myśl zaś art. 18 ust. 4b utd dopuszcza się przewóz okazjonalny:

1) pojazdami zabytkowymi,

2) samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa

- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

Zgodnie z art. 92a ust. 1 utd podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych (art. 92a ust. 3 utd). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy zgodnie z ust. 6 ww. przepisu.

Wykonanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 12.000 zł, co określa lp. 1.1 załącznika nr 3 do utd. Natomiast za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b przewidziano karę pieniężną w kwocie 8.000 zł, zgodnie z lp. 2.11 załącznika nr 3 do utd. W myśl lp. 1.1 załącznika nr 3 karą pieniężną w wysokości 12.000 zł sankcjonowane jest wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.

W myśl art. 87 utd podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (...), a ponadto wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.

Zdaniem Sądu, powyższe normy wskazują, że ustalony stan faktyczny, stanowiący podstawę nałożenia na skarżącego kary pieniężnej określonej w lp. 1.1. i lp. 2.11 załącznika nr 3 do utd nie budzi wątpliwości i stanowił on wystarczającą podstawę do wydania przez organy decyzji orzekających w tym przedmiocie.

Zdaniem Sadu, przedstawione w skardze zarzuty w żaden sposób nie podważyły ustaleń co do tego, że skarżący w dniu 11 grudnia 2018r. – tj. przeprowadzenia kontroli drogowej - pojazdem osobowym marki [...] posiadającym 5 miejsc siedzących łącznie z kierowcą - wykonywał przewóz pasażera na terenie miasta W. (z ul. Z. do Dworca Centralnego), realizując odpłatny kurs zamówiony za pomocą aplikacji [...]. Nie jest sporne, że kierowca okazał do kontroli prawo jazdy, dowód rejestracyjny pojazdu i kartę pobytu, ale nie okazał wypisu zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani wypisu z licencji. Pojazd, którym wykonywał zamówiony przejazd nie był oznakowany jako taksówka, nie był wyposażony w kasę fiskalną, ani urządzenie spełniające rolę taksometru.

Prawidłowa jest kwalifikacja tego przewozu jako przewozu okazjonalnego osób bez wymaganej licencji, pojazdem nie spełniającym wymagań ustawowym, przy czym nie ma znaczenia, że skarżący nie prowadził zarejestrowanej działalności gospodarczej, W każdym razie skarżący nie twierdził, a tym bardziej nie dowodził, by prowadził działalność charytatywną, czy przewóz grzecznościowy. Fakt, że realizował przewóz pasażera z ul. Z. - Terminal Odloty w W. do miejsca docelowego - Dworzec Centralny w W., potwierdził sam pasażer w oświadczeniu złożonym w toku kontroli 11.12.2018 r. Nie ma znaczenia, że opłata nie została pobrana nie ma znaczenia w okolicznościach sprawy, w których to kontrolujący funkcjonariusze zapobiegli realizacji umowy przewozu. Istotne jest natomiast, że kierujący w momencie kontroli przewoził pasażera.

Dlatego prawidłowa jest ocena, ze każdorazowy przewóz osób, za który realizujący go podmiot (osoba fizyczna także) ma otrzymać zapłatę i to bez względu na sposób jej otrzymania (w formie gotówkowej czy bezgotówkowej), jest przewozem odpłatnym i zarobkowym, do którego konieczne jest posiadanie odpowiednich licencji. Już sam zamiar pobrania opłaty za przejazd dowodzi zarobkowego charakteru działalności wykonywanej przez skarżącego, który pełnił rolę przewoźnika – nie prowadząc legalnej działalności gospodarczej. Trafnie ujął to organ I instancji wskazując, że zarówno w judykaturze jak i w piśmiennictwie, za przewóz z grzeczności uznaje się sytuację, w której posiadacz pojazdu nie ma interesu w przewożeniu danej osoby, a kieruje nim wyłącznie uprzejmość O istnieniu interesu świadczy jakikolwiek ekwiwalent majątkowy uzyskany przez posiadacza (np. wynagrodzenie, całkowity lub częściowy zwrot kosztów przejazdu) lub należny posiadaczowi, nawet jeśli ten go nie otrzymał.

W niniejszej sprawie prawidłowo ustalono, że jednoznacznie kierujący miał interes w przewiezieniu pasażera, gdyż po wykonaniu usługi, w sposób gotówkowy, otrzymałby za nią zapłatę. Zarówno kierujący, jak i pasażer mieli świadomość konieczności uiszczenia opłaty za przejazd.

Spór w rozpatrywanej sprawie dotyczył w istocie tego, czy skarżący w chwili kontroli wykonywał krajowy transport drogowy, noszący znamiona wykonywanej działalności gospodarczej. Powyższa ocena, zadaniem Sądu, odpowiada na te zarzuty jako, że są nieuzasadnione. Nie ma żadnych przesłanek, aby zakwestionować fakt, że opisane zdarzenie odpowiada definicji transportu drogowego, a skarżący wykonywał krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 utd i że w tym zakresie działał on we własnym imieniu i na swoją rzecz. Był zatem w dniu kontroli kierowcą wykonującym transport drogowy w zakresie przewozu osób nie posiadając do tego uprawnień osobowych (licencja), jak i wymaganego pojazdu.

W kontekście podnoszonych przez skarżącego zarzutów dotyczących braku wykonywania przez niego działalności gospodarczej, czyli braku posiadania przez niego statusu przedsiębiorcy, podkreślić należy, idąc za utrwalonym poglądem orzecznictwa, że samo zaniechanie zarejestrowania prowadzonej działalności gospodarczej, w tym uzyskanie stosownych licencji, nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz za popełnione naruszenia (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 670/08). W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z przepisów ustawy o transporcie drogowym "nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. Gdyby taka była wola ustawodawcy, nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji byłoby w praktyce niemożliwe, gdyż jedną z podstawowych cech działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jest właśnie jej prowadzenie na podstawie licencji. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej".

Podobnie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 16 maja 2013 r. (sygn. akt II SA/Op 529/12), że wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (obecnie na podstawie ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców), czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 utd.

W świetle powyższego stanowiska, z którym Sąd orzekający się zgadza, wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w odnośnych ewidencjach i rejestrach, lecz rzeczywiście wykonuje odpłatnie (choćby jednorazowo) usługę przewozu osób lub rzeczy, odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 utd. Bez znaczenia zatem i wbrew zarzutom podniesionym w skardze – pozostaje okoliczność, czy skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Odnosząc się do argumentacji skarżącego, odnośnie samej aplikacji [...] wymaga wskazania, na podstawie faktów znanych Sądowi z urzędu w innych sprawach, że dzięki tejże aplikacji dochodzi do "skojarzenia" kierowcy wykonującego przewóz osób z potencjalnymi klientami. Aplikacja ta jest zatem sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę, a pasażerem. Na gruncie sprawy niniejszej przewóz był realizowany na zamówienie klienta poprzez aplikację [...], samochodem osobowym, który nie był taksówką.

Powyższe wskazuje, ze dla oceny popełnienia deliktu administracyjnego przez skarżącego nie ma znaczenia okoliczność, że nie pobrał on należności pieniężnej za przewóz pasażera. Istotne jest to, że kierowca i klient nie uzgadniają ceny przewozu (cena jest wskazywana automatycznie w aplikacji), zaś kierowca nie pobiera od klienta gotówki po zakończeniu przejazdu. Po wykonanym przewozie kierowca w aplikacji kończy kurs, zatwierdza kwotę za wykonywaną usługę, co skutkuje automatycznym pobraniem pieniędzy z konta klienta.

Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący został zatrzymany do kontroli przez policjantów na terenie Portu Lotniczego [...] w momencie rozpoczęcia usługi transportowej, dlatego nie zakończył kursu w swoim telefonie. Tylko dlatego nie doszło do pobrania pieniędzy z konta pasażera. Przerwanie faktycznej realizacji odpłatnej umowy przewodu nie oznacza realizowania przewozu bezpłatnego. Wszak kwota usługi przewozu została uzgodniona w aplikacji systemu [...] przed rozpoczęciem wykonywania usługi, ale z przyczyn kontroli nie doszło do pobrania uzgodnionej kwoty z konta zamawiającego.

Należy uznać, że o odpłatnym, a więc zarobkowym charakterze opisanego przejazdu przesądza fakt, że opłata za wykonanie usługi przewozu została określona w aplikacji. Bez znaczenia dla prawidłowości rozstrzygnięcia organów obu instancji pozostaje przy tym fakt, że zapłata została określona za pośrednictwem platformy internetowej [...].

Wbrew twierdzeniom skarżącego, że zapłata za przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej [...] nie zaś na rzecz kierowcy (czyli skarżącego), nie ulega wątpliwości, że skarżący, jako kierowca otrzymywał stosowne wynagrodzenie za przejazd. Organ nie miał obowiązku badać, do jakiego podmiotu trafiło wynagrodzenie i to w sytuacji, kiedy proces wykonywania usługi został przerwany kontrolą policji.

Podkreślić należy, że działania faktyczne, których celem jest zarobkowy przewóz osób nie muszą być połączone z prowadzeniem legalnej działalności gospodarczej. Oczywiście powinny, bowiem w przeciwnym razie stanowią tzw. "szarą strefę". Jednakże kluczowy dla oceny jest fakt stwierdzony kontrolą: podejmowanie przez skarżącego realnych działań prowadzących do realizacji usługi przewozu i to w istocie oznacza prowadzenie działalności gospodarczej, skoro ma charakter zarobkowy.

Kluczowe dla oceny stanu faktycznego sprawy było prawidłowe ustalenie, że usługę przewozu osób zamówioną przez pasażera za pośrednictwem aplikacji [...] miał zrealizować skarżący, za co miała zostać przez pasażera wniesiona oplata. To zaś ustalenie jest w istocie bezsporne. Powyższe oznacza, że organy prawidłowo ustaliły, że skarżący 11 grudnia 2018 r., wykonywał przewóz okazjonalny osób we własnym imieniu, mieszczący się w pojęciu krajowego transportu drogowego.

Definicja faktu podejmowania się wykonywania transportu określona jest w art. 4 pkt 1 utd. Stanowi, że krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Definicja okazjonalnego wykonywania takich czynności określona została w art. 4 pkt 11 utd. Stanowi, że przewóz okazjonalny, to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 utd jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, posiłkowo sięgać można do kryteriów charakteryzujących przewóz okazjonalny w przepisach prawa wspólnotowego, tj. rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz. Urz. UE L 300 z 2009 r., s. 8). Zgodnie z § 2 pkt 4 tego rozporządzenia, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika.

W orzecznictwie przyjmuje się również, że zawarte w przepisach transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny" w języku polskim, jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej (Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, t. II W-wa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06).

Zestawienie definicji przewozu okazjonalnego z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi pozwala na uznanie, że skarżący 11 grudnia 2018 r., wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny osób, bez dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa. Pojazd, którym go wykonywał, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli.

Co więcej, zgodnie z art. 18 ust. 4a utd przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem pojazd skarżącego tego warunku nie spełniał, jak i nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały jednak ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przez rozpoczęciem przewozu, lecz została ustalona i za pośrednictwem aplikacji [...].

Tym samym, zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że skarżący dopuścił się dwóch naruszeń, ponieważ naruszył zarówno przepis art. 5b ust. 1 i 2 wymienionej ustawy zakazujący wykonywania transportu drogowego samochodem osobowym bez wymaganej licencji, jak i art. 18 ust. 4a ww. ustawy nie spełniając warunków wykonywania przewozu okazjonalnego. Wobec powyższych ustaleń organy prawidłowo nałożyły na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12.000 zł.

W ocenie Sądu, organy nie naruszyły także przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wyjaśniły bowiem wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i tym samym nie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 kpa. Znajduje to odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, która zawiera wszystkie niezbędne elementy wskazane w art. 107 § 1 kpa. Z tego powodu zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa Sąd uznał za bezzasadny.

W szczególności, wbrew twierdzeniom skargi, organ odwoławczy na stronie 6 i 7 decyzji w sposób pełny i wyczerpujący odniósł się do postulatu skarżącego w zakresie konieczności zweryfikowania, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy. Wbrew stanowisku skarżącego organ ustalił, w jaki sposób zainicjowano realizację usługi, co nastąpiło za pośrednictwem aplikacji [...]. Bezspornym również jest, że skarżący pełnił rolę wykonawcy przewozu, a nie tylko kierowcy. Przewóz był wykonywany przez niego osobiście, o czym niezbicie świadczą wyniki kontroli potwierdzonej protokołem - to skarżący prowadził kontrolowany pojazd. Stąd bezzasadny także jest zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy. Niezasadność zarzutów skargi i zgodność z prawem decyzji obu instancji, prowadzi także do wniosku, że organy w niniejszej sprawie nie naruszyły art. 8 kpa, gdyż nie prowadziły postępowania w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które Sąd ma obowiązek badać z urzędu – skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.