Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 802/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rozwoju Regionalnego
Treść wyniku: Stwierdzono, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia
Powołane przepisy: article: art. 30 b ust. 1, art. 30 c ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2013 r. sprawy ze skargi [...] Uniwersytetu Medycznego [...] na informację zawartą w piśmie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia odwołania przez Ministra Rozwoju Regionalnego.


UZASADNIENIE

[...] Uniwersytet Medyczny złożył w dniu [...] lipca 2012r. do Ośrodka Przetwarzania Informacji wniosek o dofinansowanie projektu "[...]."

Przedmiotowy projekt złożony został w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko Priorytet XIII – Infrastruktura Szkolnictwa Wyższego Działanie 13.1 Infrastruktura Szkolnictwa Wyższego i zarejestrowany został pod numerem [...].

Po dokonaniu oceny merytorycznej I stopnia pismem z dnia [...] listopada 2012r. Ośrodek Przetwarzania Informacji poinformował wnioskodawcę, że Narodowe Centrum Badań i Rozwoju pełniące funkcję Instytucji Pośredniczącej zaakceptowało Listę rankingową projektów rekomendowanych do wsparcia, a złożony przez Uniwersytet wniosek o udzielenie wsparcia został oceniony pozytywnie i uzyskał 70,5 pkt i znajduje się na Liście projektów rekomendowanych do wsparcia na poz. nr 22 oraz posiada status " Rezerwowy".

Potencjalnemu beneficjentowi przedstawiono przyznane oceny w poszczególnych kryteriach oceny merytorycznej I stopnia. W zakresie Kryterium nr 2 ostateczna ocena wyniosła 0. Podobnie nie przyznano punktacji w zakresie kryterium nr 8, zaś w zakresie kryterium nr 6, wniosek uzyskał ostatecznie 6 punktów.

W powyższym piśmie zawarto jednocześnie pouczenie o prawie do złożenia w terminie 14 dni protestu do Instytucji Wdrażającej – Ośrodka Przetwarzania Informacji i Uniwersytet pismem z dnia [...] grudnia 2012r. taki protest złożył.

W proteście dotyczącym kryterium:

nr 2 Kompleksowość projektu w zakresie ICT ;

nr 6 Jakość polityki zmierzającej do zwiększenia zainteresowania ( popularność)) kierunków priorytetowych – polityka nakierowania na zachęcenie wyboru kierunku wspieranego przez PO IS przez kobiety;

nr 8 Zwiększenie liczby stanowisk do prowadzenia zajęć praktycznych Uniwersytet wnioskował o przeprowadzenie ponownej oceny merytorycznej I stopnia nie zgadzając się z dokonaną oceną ekspertów ze względu na, jak wskazał w uzasadnieniu swego stanowiska popełnione przez oceniających błędy. Przedmiotowy protest w zakresie oceny kryterium nr 2, uznany został za zasadny natomiast rozpatrzony został negatywnie w zakresie pozostałych kryteriów: nr 6 i nr 8, o czym Instytucja Wdrażająca ( IW) poinformowała WUM rozstrzygnięciem podjętym w piśmie z dnia [...] stycznia 2013r.

Z uzasadnienia stanowiska IW wynika, że w zakresie kryterium nr 6 OPI nie zgodził się z protestującym, iż we wniosku znajdują się informacje wskazujące na to, że wnioskowi winna zostać przyznana maksymalna punktacja. Uznano, że w ramach tego kryterium oceniane jest m.in. prowadzenie polityki zachęcającej do wyboru kierunku w szczególności przez kobiety, czego wnioskodawca w projekcie nie wskazał. Natomiast w zakresie kryterium nr 8 IW również zgodziła się z dokonaną oceną ekspertów, którzy nie przyznali za nie punktów, gdyż jak wyjaśniono, we wniosku nie podano danych umożliwiających wykazanie liczby powstających nowych stanowisk wykorzystujących infrastrukturę ICT. Ponadto podzielono wątpliwości ekspertów że sprzęt ICT będzie wykorzystywany nie tylko przez studentów ale również przez pacjentów. Zatem, jak wskazano ze względu na specyfikę projektu bez podania szczegółowych danych odnośnie tego ile powstanie stanowisk wykorzystujących ICT z podziałem na wykorzystywanie przez studentów i pacjentów, nie widzi się możliwości pozytywnej oceny kryterium 8a.

Od powyższego rozstrzygnięcia wnioskodawca pismem z dnia 9 stycznia 2013r. wniósł odwołanie do Instytucji Zarządzającej PO IiŚ, w którym zwrócił się z prośbą o ponowne przeprowadzenie oceny merytorycznej I stopnia w zakresie spornych kryteriów nr 6 i 8a podtrzymując uprzednio podniesioną w proteście argumentację.

Ponadto wskazał, że w ramach kryterium 8 zgodnie z przewodnikiem po kryteriach i załącznikach w ramach XIII osi priorytetowej PO IiŚ ocena przyznawana jest za "´zwiększenie liczby stanowisk do zajęć praktycznych", a punkty są przyznawane w zależności od przekroczenia odpowiednich progów procentowych. Odwołujący zaznaczył, że we wniosku znajdują się informacje, które umożliwiają zweryfikowanie przedmiotowego kryterium. Również podkreślił, że projekt nie należy do typowych inwestycji realizowanych przez inne uczelnie, a studenci WAM zdobywają wiedzę nie tylko na wykładach i seminariach ale również uczestnicząc w procesie leczenia pacjentów. Dlatego też pomimo, iż utworzone w ramach projektu stanowiska wykorzystujące infrastrukturę ICT będą służyły pacjentom, to jednak dzięki ich wykorzystaniu możliwe będzie kształcenie studentów kierunków medycznych.

Minister Rozwoju Regionalnego (Instytucja Zarządzająca PO IiŚ) rozstrzygnięciem zawartym w piśmie z dnia [...] lutego 2013 r., znak [...], odwołanie rozpatrzył negatywnie.

W uzasadnieniu swego stanowiska organ stwierdził, że ocena wniosku o dofinansowanie projektu została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Co do oceny kryterium nr 6 Jakość polityki zmierzającej do zwiększenia zainteresowania ( popularność ) kierunków priorytetowych – polityka nakierowania na zachęcenie wyboru kierunku wspieranego przez PO IS przez kobiety; zdaniem Instytucji Zarządzającej wnioskodawca we wniosku nie przedstawił wystarczających informacji wskazujących na prowadzenie polityki promocyjnej nakierowanej na zachęcenie kobiet do wyboru studiów na WAM. Zapisy wniosku wskazują bowiem, że zaplanowana kampania promocyjna skierowana będzie do wszystkich potencjalnych odbiorców infrastruktury powstałej w ramach realizacji projektu bez szczegółowego wyodrębnienia działań, których celem ma być promocja projektu wśród kobiet.

W odniesieniu zaś do zarzutów dotyczących oceny projektu w oparciu o kryterium merytoryczne I stopnia nr 8 Zwiększenie liczby stanowisk do prowadzenia zajęć praktycznych, Minister Rozwoju Regionalnego podkreślił, że zgodnie z opisem tego kryterium ocenie podlega m.in. zwiększenie liczby stanowisk do prowadzenia zajęć laboratoryjnych bądź innych zajęć praktycznych w wyniku realizacji inwestycji dla studentów. W związku z powyższym właściwa ocena w/w kryterium może zostać dokonana jedynie w oparciu o rzetelne, sprawdzalne dane, które będą jednoznacznie wskazywać ile nowych stanowisk z wykorzystaniem infrastruktury ICT zostanie utworzonych w ramach realizacji projektu. Zdaniem IW za niewystarczające zatem należy uznać wskazanie w pkt B.4.2.wniosku o dofinansowanie, że w zakresie liczby stanowisk, wykorzystujących infrastrukturę ICT nastąpi wzrost o 100 %, bez szczegółowego wskazania rodzaju, zakresu, liczby i sposobu przeznaczenia tych urządzeń (dla studentów).

Zdaniem Instytucji Zarządzającej ocena kryteriów w konkursie, w którym WAM brał udział winna być rzetelna i bezstronna, co wynika z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.), a ta w sprawie niniejszej została przeprowadzona w sposób prawidłowy.

Podsumowując Minister Rozwoju Regionalnego wskazał, że w wyniku rozpatrzenia odwołania procedura odwoławcza w stosunku do wniosku zostaje zakończona. Wnioskodawcę pouczono o przysługującym mu, na podstawie art. 30 c ustawy z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, prawie wniesienia skargi do WSA w Warszawie.

Powyższe rozstrzygnięcie doręczone zostało beneficjentowi w dniu 15 lutego 2013r.

W dniu 28 lutego 2013r. Uniwersytet Medyczny w [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wynik procedury odwoławczej i wynik oceny projektu zawarty w piśmie Instytucji Zarządzającej z dnia 12 lutego 2013r., w odniesieniu do zarzutów dotyczących oceny Projektu w oparciu o kryterium merytoryczne I stopnia nr 8 Zwiększenie liczby stanowisk do prowadzenia zajęć praktycznych.

W skardze WAM wniósł o jej uwzględnienie i stwierdzenie, iż ocena wniosku została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą w tej sprawie Instytucję Zarządzającą.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił przebieg postępowania i zarzucił ponownie, że ocena wniosku w zakresie kryterium nr 8 przez IZ nie została dokonana prawidłowo - zgodnie z Przewodnikiem po kryteriach i załącznikach w ramach osi priorytetowej PO IiŚ. Zdaniem skarżącego powyższa ocena nie była ani rzetelna, ani też bezstronna, co w konsekwencji doprowadziło do dowolności w zakresie ustaleń ekspertów oceniających przedmiotowy wniosek skarżącego.

Skarżący podniósł, że z opisu przedmiotowego kryterium merytorycznego I stopnia nr 8 wynika, że dotyczy ono "Zwiększenia liczby stanowisk do prowadzenia zajęć laboratoryjnych, bądź innych zajęć praktycznych, powstałych w wyniku realizacji inwestycji dla studentów w podziale na:

- stanowiska wykorzystujące infrastrukturę ICT

- pozostałe stanowiska przeznaczone do prowadzenia zajęć praktycznych.".

Zasady zaś oceny tego kryterium są następujące:

"a) Zwiększenie liczby stanowisk do zajęć praktycznych wykorzystujących ICT w stosunku do obecnej liczby stanowisk wykorzystujących ICT:

zwiększenie powyżej 20 % - 3 pkt,

"b) Zwiększenie liczby pozostałych stanowisk wykorzystywanych podczas zajęć praktycznych w stosunku do obecnej liczby stanowisk:

zwiększenie powyżej 20 % - 3 pkt,

Z kolei we wniosku skarżącego w odniesieniu do pkt B.4.2 znajdował się następujący opis:

"Zakład Rehabilitacji Oddziału Fizjoterapii II Wydziału Lekarskiego

Stanowiska wykorzystujące infrastrukturę ICT – wzrost o 100% - obecnie brak stanowisk umożliwiających prowadzenia zajęć :

- w systemie e-lerningu i blended- lerningu,

- wykorzystujących aparaturę diagnostyczno pomiarową pracującą w połączeniu z systemami komputerowymi, zwłaszcza posiadaną aparaturę do biofeedbacku,

- umożliwiających szkolenie studentów w zakresie metod stosowanych wtelerehabilitacji.

Studium Wychowania Fizycznego i Sportu

- stanowiska wykorzystujące infrastrukturę ICT % - wzrost o 100 %

Przy Studium WFiS działa SKN Telezdrowie, które zajmuje się szeroko pojętymi badaniami i pracami z zakresu telemedycyny i telerehabilitacji ( np. ćwiczenia rehabilitacyjne dostępne przez Internet dla pacjentów po urazach – innowacyjna nieinwazyjna metoda badania wad postawy polegająca na skapowaniu i ocenie wad z wykorzystaniem programu komputerowego). Przy odpowiednio przygotowanej infrastrukturze będzie możliwe wykorzystywanie technologii teleinformatycznych zarówno do pracy ze studentami jak i potencjalnymi pacjentami."

Zdaniem WAM z powyższego zestawienia wynika, że skarżący w opisywanym kryterium podał dwie z trzech wymaganych w opisie kryterium danych:

1. obecną liczbę stanowisk – 0 (ze względu na ich brak),

2. przewidywany wzrost procentowy (100%), skutkujący bezpośrednim (automatycznym) naliczeniem 3 pkt w ocenie kryterium.

Nie wskazał natomiast liczby przewidywanych stanowisk (w sensie ilościowym).

Biorąc jednak pod uwagę zasady rzetelności i bezstronności w rozpatrywaniu wniosku skarżącego WUM zarzucił, iż po jego złożeniu pismem [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., został on wezwany do jego uzupełnienia pod kątem kompletności złożonego wniosku, gdzie w pkt L7, referując do treści pkt B.4.2 lit. b) – OPI wzywa do opisania i określenia liczbowo podstawowych wskaźników produktu i rezultatu. Skarżący uzupełnił wniosek w tej części i dalszej ocenie podlegał on w wersji przedstawionej w dniu 13.09.2012 r.

Zdaniem skarżącego nic nie stało na przeszkodzie, by wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia przedmiotowego wniosku w odniesieniu do określenia liczbowego stanowisk wykorzystujących infrastrukturę ICT w pkt B.4.2 lit. a) wniosku .

Ponadto skarżący zarzucił, że w zaskarżonym rozstrzygnięciu Instytucja Zarządzająca w sposób zupełnie dowolny i nieuprawniony wskazuje, że w pkt B.4.2. wniosku o dofinansowanie Skarżący nie zawarł był: "( ... ) szczegółowego wskazania rodzaju, zakresu, liczby i sposobu przeznaczenia tych urządzeń (dla studentów) ". W opisie kryteriów powołanych powyżej przez skarżącego (do którego odnosi się Instytucja Zarządzająca) brak jest jednoznacznego obowiązku co do tego rodzaju wskazania. W tej sytuacji nie można uznać, zdaniem WUM przytoczonej argumentacji, jako znajdującej oparcie w obowiązujących przepisach.

Niezależnie od powyższego Uczelnia zarzuciła, że ocena ekspertów w tej części była dowolna także z tego względu, że nie wzięli oni w ogóle pod uwagę specyfiki kształcenia na [...] Uniwersytecie Medycznym, przyznając prymat wykładni gramatycznej w zapisach wniosku w części odnoszących się do wykorzystania infrastruktury informatycznej do pracy ze studentami jak i pacjentami.

Skarżący podkreślił, że wskazywał w odwołaniu, iż kształcenie studentów na [...] Uniwersytecie Medycznym polega na tym, że zdobywają oni wiedzę nie tylko w trakcie wykładów i seminariów, ale również uczestnicząc w procesie leczenia pacjentów, czy ich rehabilitacji. Wobec tego utworzone w ramach projektu dodatkowe stanowiska wykorzystujące infrastrukturę ICT są (będą) traktowane, jako narzędzia do nauki dla studentów, w trakcie której prowadzona jest np. rehabilitacja pacjentów. Specyfika procesu dydaktycznego prowadzonego na Uczelni skarżącego nie pozwala na oddzielenie tych elementów.

Charakter działalności Uczelni skarżącego implikuje zatem, jak zaznaczył konieczność uczestniczenia pacjenta w procesie dydaktycznym, gdyż pacjent stanowi podstawowe "narzędzie" dla studentów kierunków priorytetowych do kształtowania umiejętności praktycznych.

W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju Regionalnego - wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu swego stanowiska przedstawił argumenty zbieżne z zawartymi w zaskarżonym rozstrzygnięciu, dodatkowo wskazując, że nieprawdziwy jest zarzut, że dokonując oceny wniosku o dofinansowanie OPI bezpodstawnie odstąpiło od wezwania skarżącego do poprawienia wniosku o dofinansowanie w zakresie ilości nowych stanowisk dydaktycznych wykorzystujących infrastrukturę ICT (ang. Informafion and Communication Technologies - technologie przesyłu informacji oraz narzędzia logiczne do sterowania przepływem oraz transmisją danych). Organ wskazał, że zgodnie z § 49 Regulaminu konkursu na etapie oceny merytorycznej I stopnia nie istnieje możliwość wzywania wnioskodawców do poprawy i uzupełnienia wniosku o dofinansowanie.

Dalej organ zauważył, że bezpośrednią przyczyną nieprzyznania projektowi punktów był fakt, iż skarżący nie zawarł we wniosku o dofinansowanie informacji o ilości stanowisk wykorzystujących infrastrukturę ICT, jakie zamierza utworzyć w ramach realizacji projektu. W ocenie Ministra OPI prowadząc ocenę projektu nie miało możliwości ustalenia ilości planowanych stanowisk dydaktycznych wykorzystujących infrastrukturę ICT. Ponadto brak informacji we wniosku o dofinansowanie spowodował, że OPI nie mogło ustalić, jakiego rodzaju stanowiska skarżący planuje zrealizować i czy z tych stanowisk będą korzystać studenci odbywający zajęcia praktyczne.

Zdaniem Instytucji Zarządzającej POIiŚ skarżący zobowiązany był wskazać obok ilości zaplanowanych stanowisk także ich rodzaj i przeznaczenie, tak aby instytucje zaangażowane w ocenę projektu, dokonując jego weryfikacji mogły ocenić, czy rzeczywiście stanowiska przewidziane do realizacji będą wykorzystywane do celów określonych w kryterium nr 8, tj. przez studentów do odbywania zajęć praktycznych przy wykorzystaniu infrastruktury ICT. Dalej organ zaznaczył, że skoro przyznanie punktów uzależnione było od wielkości przyrostu stanowisk wykorzystujących infrastrukturę ICT przeznaczonych dla studentów do odbywania zajęć praktycznych, konieczne było zawarcie we wniosku o dofinansowanie podstawowych informacji potwierdzających,że planowane stanowiska odpowiadają tym wszystkim wymogom.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia sądów administracyjnych, określone m.in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwana dalej p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z przepisami postępowania administracyjnego i normami prawa materialnego.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a).

W tym miejscu należy zaznaczyć, że uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 30 c ustawy z 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712), w związku z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W przepisach art. 30c-30d ustawy przewidziano kilka rozwiązań autonomicznych, regulujących wybrane zagadnienia procesowe, w tym także kierunki rozstrzygnięć, jakie może podjąć sąd, załatwiając skargę (art. 30c ust. 3-5). Natomiast w zakresie nieuregulowanym w ustawie, w postępowaniu sądowoadministracyjnym odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy p.p.s.a. (określone dla aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4), z wyłączeniem jednak: art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 p.p.s.a. (art. 30e ustawy).

Zgodnie art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego, skoro w przepisie tym przewidziane jest uwzględnienie skargi, w wypadku stwierdzenia, że ocena konkretnego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą.

W tym miejscu wskazać należy, iż jak wynika z dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych i NSA zasady dokonywania sądowej oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego wymagają ustalenia standardu prawnego, według którego należy dokonać oceny zgodności (niezgodności) z prawem kontrolowanego rozstrzygnięcia odwoławczego. Wprowadzając w art. 30c ust. 1 pkt 1 ustawy kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 37, że do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie na podstawie tejże ustawy – ze środków pochodzących z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych – nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Z drugiej strony wątpliwości budzi kwestia, jaka jest dopuszczalna sądowa ocena procesu weryfikacji wniosków o dofinansowanie zamierzonych przedsięwzięć. Oceniając, co będzie stanowić wzorzec kontroli sądowej, uznać należy, że prawo, wedle którego oceniana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy u.z.p.p.r., ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego. Zatem, kontrolując zgodność z prawem dokonanej przez organ oceny projektu, sąd administracyjny ma na względzie zgodność z prawem powszechnie obowiązującym, a także z postanowieniami aktów wydanych na podstawie prawa powszechnie obowiązującego przez właściwe podmioty i w granicach ich kompetencji. Wzorzec kontroli stanowią zatem postanowienia u.z.p.p.r., postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego oraz postanowienia regulaminu konkretnego konkursu.

Sąd nie jest jednak związany aktami prawa administracyjnego innymi niż wymienione w art. 178 Konstytucji, w tym znaczeniu, że zanim je zastosuje jako wzorzec kontroli, może i powinien badać ich zgodność z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a więc przede wszystkim z przepisami ustaw i Konstytucji.

W tym miejscu wskazać wypada, że Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie jest znane stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zajęte w wyroku z 12 grudnia 2011r. sygn. akt P 1/11 w zakresie konstytucyjności przepisów art. 30b i 30c ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w zakresie jakim dopuszczają uregulowanie procedur odwoławczych poza systemem obowiązujących źródeł prawa.

Trybunał Konstytucyjny stwierdził mianowicie, że art. 30b ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 2 u.z.p.p.r. w zakresie, w jakim dopuszcza uregulowanie środków odwoławczych przysługujących wnioskodawcy w toku postępowania o dofinansowanie z programu operacyjnego poza systemem źródeł powszechnie obowiązującego prawa, jest niezgodny z art. 87 Konstytucji, jak też art. 30c ust. tej ustawy w zakresie, w jakim uzależnia prawo do skorzystania ze skargi do sądu administracyjnego od wyczerpania środków odwoławczych przewidzianych w aktach niebędących źródłem powszechnie obowiązującego prawa, jest niezgodny z art. 87 Konstytucji. Orzeczenie zostało opublikowane w Dz. U. z 2011r. Nr 279 poz.1644. Trzeba jednak uwzględnić, że Trybunał Konstytucyjny wydając to orzeczenie odroczył jego wejście w życie na okres 18 miesięcy od daty ogłoszenia go w Dzienniku Ustaw. Oznacza to, że orzekając w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł uwzględnić okoliczności, że normy regulujące postępowanie odwoławcze w ramach PO IiŚ leżą poza konstytucyjnym systemem źródeł prawa i miał obowiązek je stosować.

W kontekście powyższych rozważań, badając legalność oceny wniosku zawartej w zaskarżonym rozstrzygnięciu z dnia [...] lutego 2013r., stanowiącym rozpoznanie odwołania Sąd uznał skargę za uzasadnioną.

Spór w sprawie niniejszej sprowadza się do ustalenia czy ocena projektu w oparciu o kryterium merytoryczne I stopnia nr 8 Zwiększenie liczby stanowisk do prowadzenia zajęć praktycznych, przeprowadzona została w sposób prawidłowy czy też z naruszeniem prawa , co zarzuca skarżąca Uczelnia.

Skarżąca zgłosiła swój wniosek – projekt w ramach PO I iŚ Priorytet XIII – Infrastruktura Szkolnictwa Wyższego Działanie 13.1 Infrastruktura Szkolnictwa Wyższego. Według szczegółowego opisu priorytetów ocena projektów dokonywana jest w oparciu o kryteria zawarte w załączniku 1 " Kryteria wyboru projektów". Instytucją Wdrażającą w tym działaniu jest Ośrodek Przetwarzania Informacji, a Instytucję Zarządzającą stanowi Minister Rozwoju Regionalnego. Warunki uczestnictwa w konkursie, zasady naboru wniosków o dofinansowanie, sposób oceny, procedurę odwoławczą oraz sposób informowania o konkursie zawiera regulamin Konkursu nr 2 w ramach Działania 13.1 PO I iŚ na lata 2007- 2013. Zgodnie z §40 Regulaminu proces oceny wniosków składa się następujących etapów

a) Etap I – ocena formalna ;

b) Etap II ocena merytoryczna I stopnia ;

c) Etap III ocena merytoryczna II stopnia .

Ocena merytoryczna I stopnia polega na przyznaniu punktów za dane kryterium oraz przemnożeniu przyznanej liczby punktów przez odpowiednią dla danego kryterium wagę. Jedynie projekty, które otrzymały minimum 60% możliwych do uzyskania punktów zostają przekazane do dalszej oceny ( maksymalna liczba punktów 98, wymagana minimalna liczba punktów – 58,8 ) - § 48 Regulaminu Konkursu. Wnioski o dofinansowanie, które przeszły pozytywnie ocenę merytoryczną I stopnia umieszczane są na liście rankingowej projektów rekomendowanych do wsparcia. O miejscu projektu na liście decyduje liczba uzyskanych punktów ( § 50 Regulaminu ).

W nawiązaniu do przytoczonych wyżej regulacji przyjąć należy, że instytucja dokonująca wyboru projektów do dofinansowania ma obowiązek stosowania wszystkich zasad i reguł określonych w systemie realizacji projektu (kryteria oceny, sposób stosowania tych kryteriów w nawiązaniu do projektu, rozpatrywanie środków odwoławczych) – do których musi stosować się także wnioskodawca zgłaszający określony projekt do dofinansowania – zaś sąd dokonuje kontroli ich stosowania jako źródeł prawa w szerokim znaczeniu, przy uwzględnieniu także norm prawnych powszechnie obowiązujących.

Jak wskazano na wstępie, projekt o dofinansowanie zgłoszony przez skarżącą Uczelnię uzyskał pozytywną ocenę w zakresie spełnienia kryteriów formalnych jak i merytorycznych I stopnia i w wyniku dokonanej przez ekspertów oceny znalazł się na poz. 22 listy rankingowej projektów rekomendowanych do wsparcia uzyskując 70,5 pkt i otrzymał status "Rezerwowy". Na powyższą ocenę wpłynęła zakwestionowana przez wnioskodawcę punktacja kryterium nr 2, 6, i 8. Uczelnia otrzymała również uzasadnienie ekspertów przyznanej punktacji. Nie przyznano punktów w zakresie kryterium nr 2 i kryterium nr 8, zaś za kryterium nr 6 przyznano 6 pkt na możliwych max 8. W wyniku protestu od powyższej oceny Instytucja go rozpoznająca uznała argumenty Uczelni w zakresie kryterium nr 2. Odwołanie od negatywnego rozstrzygnięcia w pozostałej części nie zostało przez Instytucję Zarządzającą uwzględnione, a skarga do Sądu na powyższe rozstrzygnięcie sprowadza się do zakwestionowania jako zgodnej prawem oceny merytorycznej I stopnia kryterium nr 8. Zgodnie ze Szczegółowym opisem priorytetów PO I iŚ Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia 2007-2013, Kryteria wyboru projektów, kryterium nr 8 to "Zwiększenie liczby stanowisk do prowadzenia zajęć praktycznych"

Opis tego kryterium jest następujący "Zwiększenie liczby stanowisk do prowadzenia zajęć laboratoryjnych, bądź innych zajęć praktycznych, powstałych w wyniku realizacji inwestycji dla studentów w podziale na

- stanowiska wykorzystujące infrastrukturę ICT

- pozostałe stanowiska przeznaczone do prowadzenia zajęć praktycznych.".

Według zasad oceny tego kryterium maksymalna ilość punktów tj. 3 zostaje przyznana a) za zwiększenie powyżej 20 % - liczby stanowisk do zajęć praktycznych wykorzystujących ICT w stosunku do obecnej liczby stanowisk wykorzystujących ICT:

"b) Zwiększenie liczby pozostałych stanowisk wykorzystywanych podczas zajęć praktycznych w stosunku do obecnej liczby stanowisk:

zwiększenie powyżej 20 % - 3 pkt,

Dokonując oceny wniosku w oparciu o powyższe kryterium obaj eksperci przyznali 0 punktów uzasadniając to faktem braku wskazania przez beneficjenta w pkt B.4.2a wniosku liczby stanowisk do zajęć praktycznych wykorzystujących ICT w stosunku do obecnej liczby stanowisk wykorzystujących ICT. Istotnie zapis wniosku w tym punkcie nie wskazuje liczby nowo powstałych stanowisk. Zawiera natomiast zapis wzrostu o 100% tych stanowisk i informację o braku obecnie takich stanowisk u beneficjenta. W ocenie Sądu skoro opis tego kryterium odnosi się do wzrostu ( zwiększenia ) liczby stanowisk w stosunku do obecnie istniejących, a maksymalna punktacja dotyczy takiego wzrostu powyżej 20 %, wskazanie konkretnej liczby nowo powstałych stanowisk ma zasadnicze znaczenie dla oceny tego kryterium w przypadku, gdy beneficjent dysponuje już takimi stanowiskami, a wyniku realizacji projektu następuje ich zwiększenie. W takiej sytuacji logicznym jest, że wskazanie liczby nowo powstałych stanowisk pozwala na ustalenie procentu tego zwiększenia i prawidłową ocenę projektu w oparciu o to kryterium. Nie mniej jednak informacje zawarte przez beneficjenta - WAM w punkcie B 4.2.a wskazujące, że powstałe nowe stanowiska spowodują jego wzrost o 100 % gdyż beneficjent obecnie takowymi w ogóle nie dysponuje, daje wbrew twierdzeniom organu możliwość oceny tego kryterium zgodnie z zasadami oceny zawartym w Przewodniku, gdyż wskazanie jakiejkolwiek liczby stanowisk i tak daje zwiększenie o ponad wymagane dla maksymalnej punktacji ponad 20 %. Odwołując się w tym miejscu do Instrukcji wypełniania wniosku wskazać ponadto należy, że adresowana do potencjalnych wnioskodawców tego programu dokumentacja w przedmiotowej kwestii informuje, iż w pkt B4.2 a dodatkowo należy wykazać procentowe zwiększenie liczby stanowisk do prowadzenia zajęć praktycznych w stosunku do obecnej liczby stanowisk w podziale na stanowiska wykorzystujące ICT i pozostałe. Tym samym kładzie nacisk na wykazanie właśnie procentowego zwiększenia liczby stanowisk w stosunku do istniejących, co jest możliwe przez wskazanie liczby istniejących stanowisk i nowo- utworzonych w ramach realizacji projektu. Zgodzić się również należy ze skarżącym, że o ile OPI uznała, za wskazane w takim, jak beneficjenta przypadku, podanie liczby nowo utworzonych stanowisk mogła trybie uzupełnienia braków formalnych wniosku wezwać beneficjenta do jego uzupełnienia o podanie liczby nowych stanowisk. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku OPI kierowała do strony pismem z dnia z dnia [...] sierpnia 212 r., w którym wnioskodawca został m.in. wezwany do opisania i określenia liczbowo podstawowych wskaźników produktu i rezultatu w pkt B 4.2 b. Podanie takich danych jak liczba nowo powstałych stanowisk w pkt B4.2a nie stanowi merytorycznej zmiany wniosku i nie podlega regułom z § 49 Regulaminu Konkursu skoro w sytuacji braku stanowisk tak jak w przypadku WAM nawet powstanie jednego spowoduje z zwiększenie w wysokości i uzasadniającej maksymalną punktację, o której mowa w zasadach oceny tego tym kryterium. Skoro na etapie formalnej oceny wniosku OPI nie dostrzegła w zapisie tego punktu braku uznać należy, że niepodanie liczby nowych stanowisk w przypadku opisanym przez beneficjenta, gdy nie dysponuje on żadną ilością tychże, nie uzasadniał dokonanej przez ekspertów oceny. W tym miejscu godzi się również zauważyć, że ocena wniosku w oparciu o kryterium nr 8 odwołuje się do kryterium nr 2 Kompleksowość projektu w zakresie ICT, również zakwestionowanego przez ekspertów ze względu na nie przedstawienie w załączniku nr 18 zestawienia rzeczowo wartościowego sprzętu, zakupu wyposażenia związanego z możliwościami wykorzystania systemu ICT. W takiej sytuacji uzasadnieniem dla negatywnej oceny kryterium nr 2 jak i nr 8 jest co wynika z oceny ekspertów brak danych poprzez niewskazanie liczby nowych stanowisk w załączniku nr 18 umożliwiających ich identyfikację. Jednakże skoro w proteście beneficjent wyjaśnił i przedstawił uzasadnienie w zakresie braku danych w załączniku nr 18, gdyż, jak wyjaśnił, koszty infrastruktury ICT zostaną sfinansowane z innych źródeł, a wskazywanie ich w zestawieniu rzeczowo finansowym powodowałoby podwójne finansowanie infrastruktury i protest w tej części co do zakwestionowanego kryterium nr 2 został uwzględniony, brak wskazania w pkt B4.2. a liczby nowych stanowisk nie "przekłada się" i pozostaje bez wpływu w tej sytuacji na ocenę innych kryteriów, w tym pozytywnie ocenionego kryterium nr 2 .

Sąd zgadza się również ze stanowiskiem beneficjenta, że przy ocenie projektu w oparciu o kryterium merytoryczne I stopnia nr 8 Instytucja Zarządzająca w sposób dowolny wskazała, że w pkt B.4.2. wniosku o dofinansowanie skarżący nie zawarł był: "szczegółowego wskazania rodzaju, zakresu, liczby i sposobu przeznaczenia tych urządzeń (dla studentów) "Rację ma strona twierdząc, że w opisie kryteriów powołanych powyżej brak jest jednoznacznego obowiązku co do tego rodzaju wskazania, a zatem przytoczona argumentacja nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach.

Niezależnie natomiast od powyższego przyznać należy, że we wniosku Uczelnia przedstawiła sposób wykorzystania stanowisk ICT zarówno przez studentów jak i pacjentów, co przy specyfice kształcenia w WAM wyjaśnionej dostatecznie przez stronę zarówno w proteście jak i odwołaniu winno zostać wzięte pod uwagę.

Skoro utworzone w ramach projektu dodatkowe stanowiska wykorzystujące infrastrukturę ICT są (będą) traktowane, jako narzędzia do nauki dla studentów, w trakcie której prowadzona jest np. rehabilitacja pacjentów, a specyfika procesu dydaktycznego prowadzonego na Uczelni skarżącego nie pozwala na oddzielenie tych elementów ocena projektu w oparciu o powyższe kryterium winna to uwzględniać

W nawiązaniu do okoliczności przytoczonych wyżej, rację należy przyznać skarżącemu WAM , iż w wyniku rozpatrzenia odwołania oceny projektu dokonano z naruszeniem prawa, a w szczególności art. 30 b ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.).

Podkreślić należy, że według art. 30b ust.1 w związku z art. 30 a cyt. wyżej ustawy, w pisemnej informacji o negatywnej ocenie projektu na danym etapie właściwa instytucja ma zamieścić uzasadnienie tej oceny, czyli przedstawić zastrzeżenia co do wniosku o dofinansowanie projektu i je uzasadnić. W przedmiotowej procedurze odwoławczej nałożony został obowiązek zamieszczania – w informacji przekazywanej wnioskodawcy - uzasadnienia dokonanej oceny. Takiego wymogu zdaniem Sądu nie spełnia wynik rozpatrzenia odwołania. Nie do zaakceptowania pozostaje rozstrzygnięcie w zakresie przyjęcia za prawidłową ocenę wniosku w zakresie kryterium nr 8. Nie może zdaniem Sądu zasługiwać na aprobatę uzasadnienie przyjętego stanowiska, jakiego dokonał Minister w zaskarżonej informacji odnośnie powyższego kryterium.

W takiej jak powyższa sytuacji, sądowa kontrola legalności oceny projektu przeprowadzona przez właściwą instytucję zarządzającą w ramach ogłoszonego konkursu sprowadza się do oceny prawidłowości stosowania prawa przez tę instytucję, określonego w przepisach u.z.p.p.r. oraz jej przepisów wykonawczych, jak też w regionalnym programie operacyjnym (art. 20 ust. 3 i 3a u.z.p.p.r.), a nadto regulacji zawartych w systemie realizacji programu operacyjnego (art. 5 pkt 11 u.z.p.p.r.), określonym przez instytucję zarządzającą (art. 26 ust. 1 pkt 8 u.z.p.p.r.), jak również w regulacjach wspólnotowych dotyczących w szczególności Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

W sprawie niniejszej przyjęcie przez Instytucję Zarządzającą stanowiska, że ocena wniosku w zakresie spornego kryterium nr 8 została dokonana prawidłowo bowiem beneficjent nie zawarł we wniosku o dofinansowanie informacji o ilości stanowisk wykorzystujących infrastrukturę ICT, jakie zamierza utworzyć w ramach realizacji projektu, ich rodzaju i przeznaczenia, umożliwiających ocenę czy rzeczywiście stanowiska przewidziane do realizacji będą wykorzystywane przez studentów do odbywania zajęć praktycznych przy wykorzystaniu infrastruktury ICT, czego notabene, jak słusznie wskazuje skarżący Przewodnik po kryteriach wyboru nie wymaga, zdaniem Sądu wskazuje, że ponowne sprawdzenie zgodności złożonego wniosku o dofinansowanie z kryteriami wyboru narusza zasady postępowania.

Z powyższego względu, skoro – jak wskazano wyżej – w postępowaniu dotyczącym oceny wniosku Minister Rozwoju Regionalnego naruszył zasady postępowania, w zakresie oceny wniosku Sąd w oparciu o art. 30 c ust. 3 pkt.1 cyt. ustawy z 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju ( Dz. U Nr 84 poz. 712) uwzględnił skargę i przekazał sprawę Instytucji Zarządzającej do ponownego rozpatrzenia odwołania w zakresie spornego kryterium.