Postanowienie WSA w Szczecinie, sygn. akt II SAB/Sz 32/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-06-28 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego
Powołane przepisy: article: art. 245 par. 3 i  art. 246 par. 2 pkt 2 w zw. z art. 260
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu "L." S. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. W. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 maja 2018 r. sygn. akt II SAB/Sz 32/18 odmawiającego "L." S. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego.


UZASADNIENIE

W związku z ww. skargą skarżąca Spółka złożyła wniosek

o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wpis od skargi w sprawie ustalono na kwotę [...]zł (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II z dnia 19 lutego 2018r.).

Uzasadniając wniosek Spółka wyjaśniła, nie posiada żadnego majątku, przychodów, środków finansowych, ani rzeczy, których spieniężenie pozwoliłoby pokryć koszty sądowe.

Dodała, że jedyna nieruchomość w postaci działek nr [...] i [...] została zbyta w 2010 roku, aby w ten sposób zwolnić Spółkę z długu, wynikającego z zawartej umowy pożyczki. Na skutek działania Gminy L. zajęta została cała wierzytelność Spółki w postaci czynszu dzierżawnego za wynajem ww. nieruchomości. To spowodowało całkowity paraliż Spółki, ponieważ wystawienie faktury pociągało za sobą obowiązek zapłaty podatku VAT i dochodowego. Spółka nie otrzymując środków wynikających z faktury nie miała możliwości regulowania zobowiązań podatkowych i innych wynikających z jej działalności. Sprawiłoby to narastanie dalszych zobowiązań w tym i podatku od nieruchomości - genezy niniejszego postępowania. Aby temu zapobiec należało sprzedać nieruchomość, ponieważ w ten sposób odpadły zobowiązania wynikające z faktury (podatek VAT i dochodowy) jak i podatek od nieruchomości. Dodatkowo zbycie nieruchomości spowodowało zwolnienie Spółki z długu z tytułu zaciągniętej pożyczki. Brak możliwości działania Spółki spowodował jej zawieszenie.

Z uwagi na zbycie jedynej nieruchomości Spółki i zawieszenie jej działalności od 2010 r. nie wystąpił żaden obrót i dochód. Z tego także powodu nie mógł i nie był sporządzany bilans i rachunek zysków i strat. Z powodu roszczeń Gminy L. rachunki Spółki zostały zajęte w 2008 r. i od chwili zajęcia wszelkie ewentualnie wpływające środki przekazywane były wierzycielowi. Zajęcie przez Gminę L. jedynego dochodu i wierzytelności spółki skutkowało brakiem jakichkolwiek wpływów. Rosły koszty utrzymania rachunków. Umowa o ich prowadzenie została wypowiedziana.

Z powyższych powodów w kasie Spółki nie zaewidencjonowano żadnych środków. Działalność Spółki została zawieszona postanowieniem z 30.07.2010 r., aby nie generować niemożliwych do poniesienia kosztów związanych z funkcjonowaniem.

Do wniosku Spółka dołączyła wydruk z centralnej informacji KRS z 08.02.2018 r.

W oświadczeniu o majątku i dochodach spółka podała, że kapitał zakładowy spółki obecnie wynosi [...] zł, nie posiada środków trwałych. Nie podała danych dotyczących wyniku finansowego za ostatni rok obrotowy i wyjaśniła w tym zakresie, że z uwagi na zawieszoną działalność nie prowadzi księgowości. Pełnomocnik Spółki oświadczył, że Spółka nie posiada rachunków bankowych.

Referendarz sądowy zobowiązał Spółkę do nadesłania stosownych dokumentów źródłowych lub oświadczeń, możliwości otrzymania dopłat od wspólników, a także potwierdzających dokonanie takich dopłat w ostatnich sześciu miesiącach lub dokumentów wskazujących na istnienie obiektywnych przeszkód uniemożliwiających dokapitalizowanie Spółki przez wspólników tj. A. D. i W. D..

Spółka wyjaśniła, że z uwagi na stan zawieszenia nie prowadzi działalności gospodarczej ani księgowości; z tego też powodu nie może dokonywać dopłat. Wskazała, że możliwość dopłat zależy od tego czy spółka odzyska wcześniejszą sprawność, posiadaną "przed nader szkodliwym" działaniem Burmistrza Miasta i Gminy. Odwołała się do udzielonej skarżącej Spółce, w oparciu o te same argumenty, pomocy prawnej w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 295/17. Zdaniem pełnomocnika spółki, w tej sytuacji nielogicznym byłoby przeprowadzenie procedury odwieszania by dokonać dokapitalizowania tylko po to aby uiścić koszty sądowe.

Starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 30 maja 2018 r. sygn. akt

II SAB/Sz 32/18 odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy na podstawie art. 246 §2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").

W ocenie referendarza, w sprawie nie zaistniała wyjątkowa sytuacja, o której mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

Referendarz sądowy wskazał, że sytuacja spółki jest jemu znana gdyż spółka ubiegała się przed WSA w Szczecinie o prawo pomocy w innych sprawach zawisłych przed tut. Sądem z jej skarg, w tym w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 295/17, w której postanowieniem referendarza sądowego z dnia 6 czerwca 2017 r. zwolniono ją od kosztów sądowych w sprawie, na co się powołuje strona w niniejszym postępowaniu. Referendarz podkreślił, iż spółka wskazała we wniosku takie same okoliczności, które stanowiły podstawę do przyznania jej prawa pomocy łącznie w 10 sprawach przed tutejszym Sądem.

Referendarz ustalił, że spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej w 2010 r., co wynika z aktualnego na dzień wydania postanowienia odpisu KRS, a jej sytuacja finansowa nie zmieniła się od tamtej pory – w dalszym ciągu nie uzyskuje przychodów, nie posiada majątku, ani środków pieniężnych. Ponadto – jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w Z. G. VIII Wydziału Gospodarczego KRS z dnia 16.12.2014 r. spółka nie wypełnia obowiązków sprawozdawczych wynikających z ustawy o rachunkowości oraz obowiązków wynikających z ustawy o KRS (nie przedkłada sprawozdań finansowych), a także umorzono wobec niej postępowanie przymuszające, z uwagi na bezskuteczność egzekucji zaległości z tytułu grzywien nakładanych przez sąd rejestrowy za niewypełnianie obowiązków rejestrowych.

Z tego też względu, mając również na uwadze złożone oświadczenie o nieprowadzeniu księgowości, referendarz sądowy odstąpił od wzywania skarżącej do nadesłania dokumentów źródłowych obrazujących jej sytuację finansową, uznając oświadczenia za wiarygodne.

Referendarz przywołał pogląd orzecznictwa, wskazującego że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl) i stwierdził, że osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków.

W ocenie referendarza, skoro spółka nadal figuruje w KRS, nie ogłosiła upadłości, ani likwidacji, przyjąć należało, że jest profesjonalnym podmiotem uczestniczącym w obrocie gospodarczym na równych zasadach z innymi podmiotami. Chcąc zatem aktywnie uczestniczyć w postępowaniach sądowych, spółka winna liczyć się ze związaną z tym koniecznością ponoszenia kosztów. Przerzucanie ciężaru funkcjonowania spółki na Państwo przez uzyskanie zwolnienia od kosztów sądowych powoduje, że faktycznie działalność spółki finansowana jest ze środków publicznych, a to prowadzi do zaprzeczenia zasady, że spółka prowadzi działalność na bazie własnego majątku.

Referendarz sądowy uznał, że w sytuacji skarżącej spółki, wobec nieprowadzenia aktywnej działalności gospodarczej, nieuzyskiwania przychodów, braku majątku, istniała możliwość pozyskania przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością środków finansowych w szczególny sposób, jakim jest zobowiązanie się wspólników do dopłat, czy pożyczek, których uchwalenie dopuszczalne jest także nawet w okresie likwidacji spółki (art. 177 i art. 275 § 3 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych, tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1577). Dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki. Celem zaś dopłat jest przekazanie środków finansowych przez wspólników na dofinansowanie prowadzenia działalności gospodarczej, w tym również na opłacenie niezbędnych kosztów sądowych. W sytuacji zatem, gdy spółka nie dysponuje środkami pieniężnymi niezbędnymi do opłacenia takich koniecznych wydatków, jej udziałowcy mają możliwości prawne wesprzeć finansowo utworzony przez nich podmiot prawa, poprzez dofinansowanie działalności spółki w formie udzielania pożyczek lub dokonanie dopłat przez udziałowca. Dopłaty, pożyczki mogą być wykorzystane także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę (por. postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2011 r., sygn. akt II FZ 701/11, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wynika z dokumentów źródłowych spółka ma dwóch wspólników, zaś umowa spółki przewiduje możliwość dokonania dopłat oraz udzielania przez wspólników pożyczek. Zdaniem referendarza sądowego, okoliczności podane przez spółkę w piśmie z dnia 29 marca 2018 r., a więc zawieszenie działalności gospodarczej (odnotowane w KRS) nieprowadzenie działalności gospodarczej, księgowości i innych charakterystycznych dla działającego podmiotu, negatywne w odczuciu skarżącej działania organu podatkowego, nie wpływają na możliwość uzyskania dokapitalizowania spółki przez jej wspólników. Złożone oświadczenia ocenić zatem należy za zbyt ogólne, i nie przekonujące o braku możliwości uzyskania dopłat, czy pożyczki od wspólników.

Wspólnicy, którymi są dwie osoby, posiadające w skarżącej spółce udziały o łącznej wartości 50.000 zł, nie mogą pozostawać bierni w sytuacji trudności finansowych i oczekiwać udzielenia przez państwo bezzwrotnej pomocy finansowej na prowadzenie postępowań sądowych.

W ocenie referendarza Spółka nie wykazała sytuacji finansowej wspólników i możliwości uzyskania od nich dopłat czy pożyczki w celu sfinansowania udziału w postępowaniu sądowym. Referendarz wskazał na znane z urzędu okoliczności co do posiadania przez wspólniczkę spółki - A. D. zarówno źródła stałych dochodów, jak i majątku w postaci nieruchomości, świadczące o jej potencjalne finansowym. Powyższe utwierdziło referendarza w przekonaniu, że strona ma możliwość pozyskania środków na opłacenie wpisu od skargi w niniejszej sprawie w kwocie [...]zł.

Wobec powyższego, nie można było uznać, że spółka wykazała, iż podjęła niezbędne kroki, aby zdobyć środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych związanych z udziałem w niniejszym postępowaniu sądowym.

Tak zajętego stanowiska, zdaniem referendarza sądowego, nie mógł zmienić fakt zwolnienia spółki z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych dotychczas w innych sprawach, rozpoznawanych przed tutejszym Sądem. Skarżąca w ten sposób uzyskała znaczne wsparcie ze strony Skarbu Państwa, którego jednak nie należy traktować jako reguły – co do zasady bowiem każdy ma obowiązek ponoszenia kosztów swego udziału w sprawie, co wyraźnie wynika z treści art. 199 p.p.s.a. Oznacza to, że strona niezależnie od tego, że dotychczas była dofinansowywana przez Skarb Państwa, winna zawsze czynić starania, aby partycypować w ponoszeniu przedmiotowych kosztów, jeżeli nie w całości, to przynajmniej w części.

Referendarz sądowy zwrócić także uwagę, że ustawodawca, przewidując możliwość przyznania prawa pomocy podmiotom niebędącym osobami fizycznymi, wprowadził rozwiązanie oparte na uznaniu, w konsekwencji, nawet w sytuacji, gdy z oświadczenia o majątku i dochodach wynikać będzie brak środków do partycypacji w kosztach postępowania, uprawnione jest oddalenie wniosku strony, jeśli nie stanie to na przeszkodzie realizacji prawa do sądu, które nie ma jednak charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń.

Zdaniem referendarza sądowego, z przedstawionych powyżej przyczyn, strona, pomimo trudności finansowych, braku majątku, zawieszenia działalności gospodarczej, nie wykazała, że nie była i nie jest w stanie zdobyć środków na poniesienie kosztów niniejszego postępowania. Nie chodzi tu bowiem jedynie o brak środków pieniężnych na rachunku bankowym, czy w kasie przedsiębiorstwa lecz o pełną finansową niemożność poniesienia opłat związanych z postępowaniem sądowym.

Przyjęcie argumentacji Skarżącej i poprzestanie na niej prowadziłoby do wniosku, że w zasadzie każdy podmiot, który zrezygnował z aktywności z uwagi na zawieszenie działalności, powinien być zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych. Prowadziłoby to z kolei do akceptacji stanu sprzecznego z ideą prawa pomocy.

Referendarz odkreślił, że brak stałego źródła dochodów czy duża ilość postępowań sądowych Skarżącej, nie mogą przemawiać za uprzywilejowanym traktowaniem przy rozpatrywaniu jej wniosków o przyznanie prawa pomocy.

Od powyższego postanowienia Skarżąca w ustawowym terminie, wniosła sprzeciw. Zaskarżyła postanowienie referendarza sadowego zarzucając błędne ustalenia faktyczne; błędne, subiektywne wnioskowanie i ocenianie oraz naruszenie:

- art. 45 ust. 1 Konstytucji RP,

- art. 246 p.p.s.a.,

- art. 199 p.p.s.a.,

poprzez błędną interpretacje i brak zastosowania w sprawie.

Złożyła wniosek o zmianę postanowienia Referendarza Sądowego WSA

w S. poprzez udzielenie Spółce pomocy poprzez przyznanie prawa pomocy.

W ocenie Skarżącej, jej wniosek zasługiwał na uwzględnienie.

Zaakcentowała w sprzeciwie przyznanie jej przez WSA w Szczecinie prawa pomocy w takich samych okolicznościach; w takiej samej sytuacji majątkowej i finansowej. Większość argumentów stanowiła polemikę ze stanowiskiem referendarza np. co do konieczności zabezpieczenia środków na potrzeby prowadzonego postępowania, co do niewykazania przez Spółkę, iż nie jest w stanie zdobyć środków na pokrycie kosztów sądowych w sprawie. Zarzuciła referendarzowi dowolną ocenę zgromadzonych dowodów w sprawie oraz brak obiektywizmu. Wskazując na prowadzone w stosunku do niej postępowanie komornicze, zwróciła uwagę, że każda wpłata na rachunek bankowy Spółki jest pobierana przez komornika. Odnosząc się z kolei do kwestii wniesienia dopłat, wskazała że nie sposób dokapitalizować takiej Spółki z uwagi na obowiązek księgowania, którego przy zawieszeniu się nie prowadzi. Dodatkowo wskazała, że ewentualne dopłaty wymagałyby zaksięgowania, co spowodowałoby powstanie po stronie Spółki dodatkowych kosztów (usługa zaksięgowania), która przewyższyłaby kwotę wpisu sądowego. Przy tym, za niezasadne uznała Spółka odwoływanie się do sytuacji wspólnika, dokonywanie szacowania jego majątku, również ze względu na ochronę danych osobowych. Spółka wskazała, że nadal nie stać jej na poniesienie kosztów sądowych, a pomoc w tym zakresie, szczególnie w tej sprawie, jest niezwykle istotna dla jej "reaktywacji".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 259 § 1 p.p.s.a., m.in. od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. W takiej sytuacji, tj. rozpatrując sprzeciw od takiego postanowienia, Sąd – jak stanowi art. 260 § 1 p.p.s.a. – wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie Referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z § 2 tego przepisu, wniesienie sprzeciwu od postanowienia Referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, a sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.).

W odniesieniu do zarzutu Skarżącej, że odmowa przyznania jej prawa pomocy stanowi naruszenie prawa do sądu wskazać należy, iż prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego, a tym samym realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP. Wskazać jednak należy, iż prawo dostępu do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń. W przypadku, gdy dostęp do sądu jest ograniczony czy to przez działanie prawa, czy faktycznie, ograniczenie tego prawa nie będzie sprzeczne z cytowanymi wyżej przepisami Konstytucji, gdy ograniczenie dostępu do sądu nie narusza samej istoty tego prawa, gdy zmierza do realizacji uzasadnionego prawnie celu, oraz gdy zachowana została rozsądna relacja proporcjonalności pomiędzy stosowanymi środkami a celem, do realizacji którego stosowane środki zmierzały. Stąd ograniczona ilość funduszy publicznych dostępna na udzielanie pomocy prawnej sprawia, że koniecznością systemu wymiaru sprawiedliwości jest przyjęcie procedury selekcji, a sposób, w jaki ta procedura funkcjonuje w poszczególnych sprawach, winien być pozbawiony arbitralności lub dysproporcjonalności i nie powinien rzutować na istotę prawa dostępu do sądu.

W świetle art. 199 p.p.s.a. zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. i dowolności w orzekaniu referendarza Sąd stwierdził, że jest on nieuzasadniony. W pierwszej kolejności przypomnieć należy, iż kwestia zastosowania wyjątkowej instytucji jaką jest prawo pomocy w odniesieniu do osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych była już wielokrotnie wyjaśniana w orzecznictwie sądów administracyjnych. W postanowieniu z dnia 14 grudnia 2011 r. o sygn. akt I GZ 201/11, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. rozstrzygnięcie sądu w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy. To oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, sąd/referendarz sądowy nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu. W postanowieniu z 24 października 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1186/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wskazał, że przesłanki ustawowe przyznania prawa pomocy osobie prawnej są bardziej rygorystyczne, aniżeli przesłanki oceniane wobec osób fizycznych. Osoby prawne są bowiem jednostkami organizacyjnymi, które są wyposażone w określony majątek, prowadzą zazwyczaj działalność gospodarczą i osiągają zyski. Dlatego poza wykazaniem przesłanki materialnej (braku środków) muszą zaistnieć dodatkowe jeszcze warunki przemawiające za zasadnością uwzględnienia wniosku. Osoba prawna nie może po prostu powoływać się na to, że w danym momencie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów postępowania sądowego, lecz powinna także wykazać, że nie ma ich, pomimo podjęcia wszelkich niezbędnych działań, aby je zdobyć na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w całości te poglądy podziela.

Odnosząc się do argumentacji sprzeciwu należy jeszcze zwrócić uwagę, że zwrot "może być przyznane" wskazuje na fakultatywny charakter orzeczenia referendarza sądowego o przyznaniu prawa pomocy. Przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w wymienionym przepisie, referendarz sadowy/Sąd bowiem może, ale nie musi, przyznać wnioskowaną pomoc, gdy uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu (por. post. NSA z dnia 8 lipca 2008r., I GZ 173/08). Obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 22 stycznia 2015r. sygn. akt II GZ 935/14). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

Mając na uwadze okoliczności wynikające ze składanych przez Skarżącą oświadczeń oraz treść sprzeciwu, Sąd stwierdził, iż brak jest podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia.

Skarżąca nie wykazała bowiem w sposób dostateczny aby znajdowała się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Na obecnym etapie postępowania, na koszty sądowe składa się wpis od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi [...] zł, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).

Odnosząc się do zarzutu wskazującego na udzielone Spółce w innych (10) postępowaniach przed tut. Sądem prawa pomocy, Sąd zwraca uwagę, że zasadnie referendarz ocenił wniosek w sprawie wskazując, że Skarżąca uzyskała znaczne wsparcie ze strony Skarbu Państwa, którego nie należy traktować jako reguły – co do zasady bowiem każdy ma obowiązek ponoszenia kosztów swego udziału w sprawie, co wyraźnie wynika z treści art. 199 p.p.s.a. Zasadnie referendarz wywiódł, że oznacza to, iż strona niezależnie od tego, że dotychczas była dofinansowywana przez Skarb Państwa, winna zawsze czynić starania, aby partycypować w ponoszeniu przedmiotowych kosztów, jeżeli nie w całości, to przynajmniej w części.

Zasadnie referendarz sądowy zwrócił uwagę na przewidzianą w umowie spółki (k. 35) możliwość otrzymania dopłat czy pożyczek od wspólników spółki.

Skarżąca nie wskazała w sprzeciwie okoliczności (przeszkód) uniemożliwiających dokonanie dopłat czy pożyczek od wspólników na potrzeby prowadzonego postępowania sądowego. Skarżąca nie może przerzucać na innych podatników konsekwencji swoich autonomicznych decyzji, czyli żądać, aby postępowanie sądowoadministracyjne zostało sfinansowane ze środków publicznych w sytuacji, w której Skarżąca zrezygnowała ze źródła przychodu oraz nie wykazała, że wystąpiła o dopłaty, czy pożyczki do wspólników. Zauważyć również należało, że osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej, nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 marca 2011 r. o sygn. akt I OZ 191/11). Spółka nie wykazała jednak, że podejmuje działania w celu zdobycia środków na pokrycie kosztów postępowania. Spółka przedstawiła w sprzeciwie argumentację związaną z koniecznością podjęcia działalności w celu dokonania dopłat, kosztami księgowań, czy postępowaniem egzekucyjnym wobec Spółki i zajęciem wszelkich wpłat wpływających na rachunek bankowy Spółki, jednak Sąd zwraca uwagę, że referendarz sądowy wskazał także na wynikającą z umowy spółki możliwość udzielenia pożyczki Spółce przez jej wspólników, co jest szczególnie ważne przy niebudzącym wątpliwości stwierdzeniu, że dotychczas Skarb Państwa finansował koszty sądowe Spółki w zainicjowanych sprawach sądowych przed tut. Sądem. Sąd zwraca również uwagę, że powyższe wyjaśnienia co do wpływu należności na rachunek bankowy Spółki niezgodne są z oświadczeniem pełnomocnika Spółki z dnia 7 marca 2018 r. co do tego, że nie posiada ona rachunków bankowych (k. 13 verte).

Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że zawieszenie działalności (w przypadku Spółki trwa już od 1 sierpnia 2010 r.) zakłada wznowienie działalności

i uzyskanie w przyszłości przychodów umożliwiających spłatę ewentualnych pożyczek od wspólników na potrzeby prowadzonych postępowań sądowych, tym bardziej, że sama Spółka poinformowała w sprzeciwie o zamiarze "reaktywacji" działalności, której zakres ujawniony w KRS jest bardzo szeroki (357 pozycji – vide k. 14-15). Sąd podzielił argumentację referendarza sądowego co do tego, że wspólnicy, którymi są dwie osoby fizyczne, posiadające w skarżącej Spółce udziały o łącznej wartości [...] zł (kapitał zakładowy wynosi [...] zł – dane z KRS stan na dzień 8 lutego 2018 r. - k.14) nie mogą pozostawać bierni w sytuacji trudności finansowych i oczekiwać udzielenia przez państwo bezzwrotnej pomocy finansowej na prowadzenie postępowań sądowych.

Na uwagę nie zasługiwała również argumentacja związana z naruszeniem danych osobowych wspólnika, jako że wskazane w zaskarżonym postanowieniu dane wspólnika (imię, nazwisko) są ujawnione w rejestrze przedsiębiorców (Krajowy Rejestr Sądowy), natomiast przytoczone w postanowieniu informacje o stanie majątkowym wspólnika są bardzo ogólnikowe ("posiada zarówno źródło stałych dochodów, a także majątek w postaci nieruchomości") i nie zawierają danych indentyfikujących.

W tej sytuacji należało zgodzić się ze stanowiskiem, że Skarżąca nie wykazała, że podjęła wszelkie działania, zmierzające do pozyskania niezbędnych środków na pokrycie jej własnej aktywności i zapewnienie środków na wniesienie wpisu sądowego w niniejszej sprawie, a więc, że ubiegała się o wsparcie od wspólników w celu sfinansowania udziału w postępowaniu sądowym albo że takiego wsparcia z jakiś przyczyn jej odmówiono.

W tej sytuacji Sąd nie podzielił poglądu Spółki, że ocena referendarza sądowego była dowolna, czy dokonana z naruszeniem art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 246 p.p.s.a. czy art. 199 p.p.s.a.

W konsekwencji należało podzielić stanowisko referendarza co do tego, że skarżąca Spółka nie wykazała, że nie była i nie jest w stanie zdobyć środków na poniesienie kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2

w związku z art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.