Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1541/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 128
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara- Dubiel Sędziowie: WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) WSA Jacek Bursa Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2017 r. sprawy ze skargi "C." sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia 20 października 2016 r., znak: [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Starosta W. decyzją z dnia 16 września 2016 r., znak [....] , wydaną na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 1 w związku art. 37, art. 123 ust. 2, art. 127 ust. 1, 3, art. 128, art. 135 pkt 2, art. 138 ust. 1, art. 139 ust. 4, art. 140 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.), art. 104, art. 107, art. 162 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1800), Rozporządzenia nr 4/2014 Dyrektora [....] w K. z dnia 16 stycznia 2014 r. w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego Górnej W. (Dz. U. z 2014 r., poz. 317) po rozpatrzeniu wniosku z dnia 15 kwietnia 2016 r. (uzupełnionego w dniu 28 czerwca 2016 r.) Spółki [....] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w R. o stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego udzielonego Spółce [....] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w R. decyzją Starosty W. z dnia 13 czerwca 2013 r., znak [....] , oraz udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie wprowadzenia ścieków bytowych oczyszczonych w istniejącej biologicznej oczyszczalni ścieków poprzez istniejące urządzenie wodne tj. wylot urządzeń kanalizacyjnych zlokalizowany na działce nr [....] w m. R. oraz na podstawie przeprowadzonego postępowania administracyjnego – orzekł:

"I. Stwierdzić wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego Spółce [....] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą [....] na szczególne korzystanie z wód w zakresie: odprowadzania ścieków bytowych do ziemi oczyszczonych w biologicznej oczyszczalni ścieków pochodzących z istniejącego domku "pod wynajem" w miejscowości R. za pomocą wylotu o średnicy 160 mm, zlokalizowanego na działce nr [....] w miejscowości R. w ilości: Qmax.h = 1,5 m3/h, Qdśr. = 6,0 m3/d, Qmax.rok = 4 380,0 m3/rok udzielonego decyzją Starosty W. z dnia 13 czerwca 2013 r., znak: [....]; II. Stwierdzić niezbędność pozostawienia ww. urządzenia wodnego tj.: wylotu urządzeń kanalizacyjnych o średnicy 160 mm zlokalizowanego na działce nr [....] w miejscowości R.; III. Udzielić Spółce [....] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą [....] NIP 551-261-56-06, REGON 122661030 pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie wprowadzenia ścieków bytowych, oczyszczonych w istniejącej biologicznej oczyszczalni ścieków do ziemi pochodzących z istniejących budynków wchodzących w skład Ośrodka [....] zlokalizowanych na działkach nr [....] i [....] w miejscowości R. poprzez istniejące urządzenie wodne tj. wylot urządzeń kanalizacyjnych o średnicy 160 mm, rzędnej dna 515,2 m n.p.m. i współrzędnych geograficznych: N: 49°47’0.73", E: 19°23’22.59" zlokalizowany na działce nr [....] w m. R. w ilości: Qmaxh = 2,8 m3/h, Qśr.d = 11,25 m3/d, Qmax rok = 4927,5 m3/rok. Oczyszczone ścieki bytowe wprowadzane do ziemi nie mogą zawierać substancji zanieczyszczających w ilościach przekraczających niżej określone dopuszczalne wartości następujących wskaźników zanieczyszczeń: zawiesiny ogólne - 33 mg/dm3, BZT5 - 22 mg02/dm3, ChZTCr - 120 mg/dm3; IV. Ustalić następujące warunki pozwolenia wodnoprawnego:

1. Ilość i jakość wprowadzanych ścieków bytowych do ziemi nie przekroczy wartości określonych w pkt III niniejszej decyzji; 2. Dokonywać pomiarów ilości i jakości ścieków bytowych dopływających do oczyszczalni ścieków bytowych oraz wprowadzanych do ziemi z oczyszczalni ścieków bytowych, w regularnych odstępach czasu w ciągu roku, stale w tym samym miejscu. Miejscem poboru ścieków dopływających do oczyszczalni będzie wlot kanalizacji do oczyszczalni ścieków, natomiast miejscem poboru ścieków oczyszczonych będzie zbiornik, z którego odprowadzane są ścieki do wylotu urządzeń kanalizacyjnych; 3. Liczba średnich dobowych próbek ww. ścieków bytowych nie może być mniejsza niż 4 próbki w ciągu roku, a jeżeli zostanie wykazane, że ścieki spełniają wymagane warunki – 2 próbki w następnym roku. W przypadku gdy jedna próbka z dwóch pobranych nie spełnia wymaganych warunków, w następnym roku pobiera się ponownie 4 próbki; 4. Zapewnić łatwe dojście i dostęp do stanowiska poboru prób, umożliwiające ich pobieranie o każdej porze roku; 5. Prowadzić eksploatację urządzeń oczyszczających zgodnie z zasadami zawartymi w dokumentacji technicznej i instrukcjach obsługi i konserwacji urządzeń oczyszczających, a czynności z nią związane odnotowywać w zeszycie eksploatacji tego urządzenia, 6. Zapewnić należyty stan urządzeń wodnych i oczyszczających nie powodujący zmiany ich funkcji lub szkodliwe oddziaływanie na grunty; 7. Do kanalizacji nie będą wprowadzane żadne inne wody i ścieki poza wymienionymi w niniejszej decyzji; 8. W przypadku awarii urządzeń odprowadzających i oczyszczających ścieki należy niezwłocznie przeprowadzić stosowne naprawy; 9. W przypadku niewłaściwego działania urządzeń wodnych oraz urządzeń oczyszczających ścieki należy zabezpieczyć środowisko i interes osób trzecich przed negatywnym oddziaływaniem ścieków wymienionych w niniejszej decyzji i zagospodarowanie ich zgodnie z obowiązującymi przepisami; 10. Gospodarowanie odpadami, powstającymi w związku z przedmiotowym korzystaniem z wód powinno być zgodne z ustawą o odpadach i innymi przepisami dotyczącymi gospodarki odpadami; 11. Zakres korzystania ze środowiska objęty niniejszym pozwoleniem nie może negatywnie oddziaływać na środowisko oraz nie może naruszać żadnych przepisów obowiązującego prawa; V. Termin ważności pozwolenia wodnoprawnego udzielonego w pkt III niniejszej decyzji ustala się do dnia 31.07.2026r. VI. Właściciel pozwolenia wodnoprawnego nie może dokonywać zmian zakresu korzystania z wód wynikających z niniejszego pozwolenia bez zgody organu wydającego to pozwolenie.

VII. Zastrzec prawo zmiany lub uzupełnienia warunków niniejszego pozwolenia po uprzednim wysłuchaniu stron, jeżeli wymagać tego będzie interes społeczny, gospodarki narodowej lub środowiska; VIII. Nieprzestrzeganie warunków niniejszego pozwolenia wodnoprawnego spowoduje jego cofnięcie lub ograniczenie bez odszkodowania; IX. Niniejsze pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza praw własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń; X. Niniejsze pozwolenie nie reguluje spraw z zakresu prawa budowlanego".

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Starosta W. podniósł w szczególności, że korzystanie ze środowiska w sposób ujęty w uzupełnionym wniosku, polegające na szczególnym korzystaniu z wód w zakresie wprowadzania ścieków bytowych do ziemi, zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 37 ustawy Prawo wodne wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Pozwolenie wodnoprawne wydaje starosta w drodze decyzji, zgodnie z art. 140 ustawy Prawo wodne. Organ na podstawie informacji zawartych we wniosku, przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71) ustalił, że planowane przedsięwzięcie nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Stosownie do art. 127 ust. 6 Prawo wodne organ podał do publicznej wiadomości informację o wszczęciu postępowania. W dniu 17 sierpnia 2016 r. została przeprowadzona wizja w terenie, w trakcie której dokonano oględzin oczyszczalni ścieków oraz wylotu urządzeń kanalizacyjnych. Oczyszczalnia ścieków oraz wylot urządzeń kanalizacyjnych utrzymane są w należytym stanie. Strony postępowania obecne na wizji nie wniosły uwag do prowadzonego postępowania administracyjnego. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ ustalił także, iż wnioskowany zakres korzystania ze środowiska nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części Gminy A. w zakresie parcel położonych w miejscowości R. zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej w A. Nr XLVIII-453-06 z dnia 31 sierpnia 2006 r. (ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [....] Nr 721 poz. 43568 z dnia 9 listopada 2006 r.), zmienioną Uchwałą Rady Miejskiej w A. Nr LII-403-10 z dnia 26 sierpnia 2010 r. (ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [....] Nr 477 poz. 3578 z dnia 16 września 2010 r.) oraz Uchwałą Rady Miejskiej w A. Nr XXIII-197-12 z dnia 31 maja 2012 r. (ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [....] poz. 2965 z dnia 26 czerwca 2012 r.) oraz Uchwałą Nr XXXIX-349-13 Rady Miejskiej w A. z dnia 24 października 2013 r. (ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [....] poz. 6285 z dnia 05 listopada 2013 r.) Starosta W. ustalił, że planowane korzystanie z wód zlokalizowane jest w terenie oznaczonym symbolem: Y1.4.2/55ZL2 - tereny zieleni - zieleń leśna oraz Y1.2/KD1 - ul. bez nazwy - droga powiatowa nr 04-255. Ponadto przedmiotowa inwestycja znajduje się w granicach stref: OP-1 - strefa ochrony obszaru Parku Krajobrazowego [....] - strefa ochronna ujęć wody powierzchniowej. Podstawowym przeznaczeniem terenów zieleni - zieleń leśna oznaczonych symbolem ZL2 są polany śródleśne, zadrzewienia i zakrzewienia, wraz z drogami i ścieżkami, stałymi i sezonowymi wodami powierzchniowymi, oznaczone w ewidencji gruntów symbolem Lz, a także zalesienia, obiekty infrastruktury technicznej, z przynależnym zagospodarowaniem terenu. Zgodnie z zapisami ww. planu w terenach ZL2 dopuszcza się m.in.: utrzymanie istniejącej zabudowy typu RM1 z możliwością jej rozbudowy, odbudowy, nadbudowy, remontu i zmiany przeznaczenia na zabudowę agroturystyczną RM2, a w terenie 1.4.2/65ZL2 na zabudowę usługową, infrastrukturę techniczną. Zgodnie z zapisami ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie sieci kanalizacyjnej Tik ustala się zasady modernizacji, rozbudowy i budowy: dopuszczenie stosowania systemów indywidualnych lub grupowych oczyszczalni ścieków z odprowadzeniem oczyszczonych ścieków do wód lub do ziemi pod warunkiem spełnienia wymogów określonych w przepisach odrębnych. Ponadto teren planowanego korzystania z wód objęty przedmiotowym wnioskiem znajduje się w strefie pośredniej ujęcia wody powierzchniowej "[....] " z rzeki W. w km 18+380 do km 18+690 w miejscowości A. na potrzeby Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w A. , zgodnie z Rozporządzeniem Dyrektora [....] w K. nr [....] z dnia 21 września 2012 r. zmienionego Rozporządzeniem Dyrektora [....] w K. nr [....] z dnia 23 lutego 2016 r. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1b ww. rozporządzenia na terenie ochrony pośredniej zabrania się wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, z wyłączeniem spełniających wymagania określone w przepisach odrębnych: ścieków pochodzących z oczyszczalni komunalnych, przydomowych i przemysłowych. W ocenie organu z przedmiotowej dokumentacji wynika, że ścieki bytowe przed wprowadzeniem do ziemi zostaną oczyszczone w biologicznej oczyszczalni ścieków. Wyniki analiz ścieków przedstawione przez Wnioskodawcę spełniają dopuszczalne wartości wskaźników określone w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego. Na podstawie pisma Urzędu Miejskiego w A. z dnia 19 lipca 2016 r., znak: [....] , ustalono, że miejsce wprowadzania ścieków bytowych do ziemi nie znajduje się w obszarze aglomeracji, o którym mowa w art. 43 ustawy Prawo wodne. Na podstawie przedłożonej dokumentacji ustalono również, że oczyszczalnia ścieków oraz miejsce wprowadzania ścieków (ziemia) położone są poza obszarem Natura 2000 - Specjalny Obszar Ochrony [....] (Natura 2000) - PLH240023. Zrzut ścieków odbywa się w kierunku przeciwnym od granicy obszaru Natura 2000 i nie wpłynie potencjalnie znacząco na obszar Natura 2000. Wprowadzanie ścieków do ziemi przy prawidłowo funkcjonującej oczyszczalni ścieków oraz przy dotrzymaniu wymaganych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń, nie będzie miało wpływu na obszary ochrony przyrody utworzone lub ustanowione na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Starosta [....] ustalił nadto, że teren, na którym planuje się przedsięwzięcie, znajduje się w obszarze jednolitej części wód powierzchniowych JCWP oznaczonych europejskim kodem [....] do [....] . Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie sposobu kwalifikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych oraz środowiskowych norm jakości dla substancji priorytetowych (Dz. U. Nr 258, poz. 1549) status tych wód został określony jako silnie zmieniona część wód, a ocena stanu jako dobra, ocena ryzyka osiągnięcia celów środowiskowych jest zagrożona. Planowane przedsięwzięcie objęte niniejszą decyzją zlokalizowane będzie na terenie, który znajduje się w obszarze jednolitej części wód podziemnych JCWPd 152, oznaczonym europejskim kodem PLGW2200152, zaliczonym do regionu wodnego [....] , o dobrym stanie ilościowym i chemicznym, niezagrożonym ryzykiem nieosiągnięcia celów środowiskowych. Z przedłożonej dokumentacji wynika, że planowane korzystanie z wód nie będzie miało negatywnego wpływu na osiągnięcie celów środowiskowych, zgodnie z Ramową Dyrektywą Wodną, gdyż odprowadzane ścieki bytowe spełniają wymagania zawarte w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014r. w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego. Wobec powyższych ustaleń Starosta W. działając na podstawie art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 pkt 2 ustawy Prawo wodne i art. 162 k.p.a. stwierdził wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego z dnia 13 czerwca 2013 r. znak: [....] , a nadto kierując się interesem strony oraz w związku ze złożonym wnioskiem oraz udzieleniem pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków bytowych oczyszczonych w istniejącej biologicznej oczyszczalni ścieków do ziemi pochodzących z istniejących budynków wchodzących w skład Ośrodka [....] za pomocą istniejącego wylotu urządzeń kanalizacyjnych o średnicy 160 mm, na podstawie art. 139 ust. 4 ustawy Prawo wodne, orzekł o niezbędności pozostawienia urządzenia wodnego tj.: wylotu urządzeń kanalizacyjnych o średnicy 160 mm zlokalizowanego na działce nr [....] w miejscowości R. Organ stwierdził, że planowany zakres korzystania ze środowiska tj. szczególne korzystanie z wód w zakresie wprowadzania ścieków bytowych do ziemi nie narusza ustaleń dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1 i 2 prawa wodnego, oraz spełnia wymagania wynikające z odrębnych przepisów.

Od decyzji Starosty [....] z dnia 16 września 2016 r., pismem z dnia 10 października 2016 r., odwołała się Spółka [....] Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w R. , zarzucając naruszenie § 5 ust. 1 w związku z § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego przez błędną wykładnię tych przepisów, tj. przyjęcie, iż w sytuacji, w której organ prowadzący postępowanie w pozwoleniu wodnoprawnym nie określił najwyższych dopuszczalnych wskaźników zanieczyszczeń ścieków, konieczne jest pobieranie próbek ścieków wpływających do oczyszczalni i z niej wypływających, podczas gdy z powołanych przepisów wynika, iż obowiązek taki istnieje w przypadku oczyszczalni ścieków tylko i wyłącznie w sytuacji gdy organ określił najwyższe dopuszczalne wartości dopuszczalnych zanieczyszczeń.

Po rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania Dyrektor Regionalnego [....] w K. , decyzją z dnia 20 października 2016 r., znak [....] , uchylił zaskarżoną decyzję w części pkt VI oraz VII i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji (pkt 1 decyzji), a nadto uchylił zaskarżoną decyzję w części pkt VIII i w tym zakresie orzekł co do istoty w następujący sposób: "Nieprzestrzeganie warunków niniejszego pozwolenia wodnoprawnego może spowodować jego cofnięcie lub ograniczenie bez odszkodowania" (pkt 2 decyzji). W pozostałym zakresie Dyrektor [....] w K. pozostawił zaskarżoną decyzję bez zmian (pkt 3 decyzji).

W uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił motywy rozstrzygnięć zawartych w pkt 1 i 2, a nadto ustosunkował się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Dyrektor [....] w K. zaprezentował pogląd, że pod pojęciem "najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników" występującym w § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego należy rozumieć wartości wynikające z pozwolenia wodnoprawnego, które mogą być niższe niż określone w rozporządzeniu. Zatem, jeżeli – zgodnie z art. 41 ust. 5 prawa wodnego w pozwoleniu wodnoprawnym określono niższe wartości, to należy je traktować jako najwyższe dopuszczalne wartości. Nadto organ stwierdził – powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych – że zasadniczym dokumentem stanowiącym podstawę merytorycznej oceny, na jakich warunkach można w danym miejscu i czasie wprowadzić ścieki do środowiska zgodnie z wymogami prawa jest pozwolenie wodnoprawne, udzielone decyzją administracyjną właściwego organu. Rozporządzenia wykonawcze, m.in. rozporządzenie w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, mają w tej sytuacji charakter pomocniczy, stanowią bowiem o minimalnych wymaganiach, jakie w każdej sytuacji muszą być spełnione.

Pismem z dnia 21 listopada 2016 r. Spółka [....]Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w R. złożyła skargę na powyższą decyzję Dyrektora [....] w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zostały sformułowane zarzuty: a) naruszenia prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 7 k.p.a. w zw. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niepodjęcie dostatecznych kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nie odniesienie się w sposób wyczerpujący do argumentów podniesionych przez spółkę [....] sp. z o.o. sp.k. w odwołaniu od decyzji; b) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest § 5 ust. 1 w zw. § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz.U. z 2014 r. poz. 1800), poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że w sytuacji, w której w pozwoleniu wodnoprawnym określono wartości wskaźników zanieczyszczeń niższe niż najwyższe wartości wskaźników zanieczyszczeń określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia, wyznaczone w pozwoleniu wodnoprawnym wskaźniki należy traktować jako najwyższe dopuszczalne wartości zanieczyszczeń ścieków i tym samym konieczne jest pobieranie próbek ścieków bytowych wpływających do oczyszczalni ścieków bytowych oraz wprowadzanych z oczyszczalni ścieków bytowych do ziemi, podczas gdy z ww. przepisów wynika, iż obowiązek pobierania próbek ścieków bytowych wprowadzanych i wyprowadzanych z oczyszczalni ścieków bytowych istnieje tylko i wyłącznie w przypadku, gdy organ w pozwoleniu wodnoprawnym określił najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń wskazane w załączniku nr 2 do rozporządzenia w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego. Skarżąca na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części w jakiej utrzymała nałożony na Spółkę [....] sp. z o.o. sp.k. obowiązek dokonywania pomiarów ilości i jakości ścieków bytowych dopływających do oczyszczalni ścieków bytowych oraz wyprowadzanych do ziemi z oczyszczalni ścieków bytowych. Nadto na podstawie art. 200 § 1 p.p.s.a. skarżąca wniosła o zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [....] w K. wniósł o oddalenie skargi, prezentując argumentację prawną zbliżoną do tej, która została zamieszczona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena legalności decyzji Dyrektora [....] w K. Kontrolując tę decyzję zgodnie ze wyżej wskazanymi kryteriami, należało uznać, że decyzja ta jest prawidłowa i nie ma podstaw do pozbawienia jej mocy wiążącej. Prawidłowo ustalony został stan faktyczny; prawidłowo zostały zinterpretowane i zastosowane powołane w decyzji przepisy prawa materialnego.

Przedmiotem sporu pomiędzy stronami jest wykładnia § 5 ust. 1 oraz § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1800, dalej "rozporządzenie") i w konsekwencji istnienie podstaw prawnych do nałożenia na skarżącą obowiązku pobierania próbek ścieków nie tylko wypływających z oczyszczalni, ale także do niej dopływających. To zagadnienie wymaga zatem szerszego omówienia.

Dokonując wykładni powołanych przepisów w kontekście argumentacji stron należy rozstrzygnięć przede wszystkim trzy kwestie: 1) czy "najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń", w rozumieniu § 5 ust. 3 rozporządzenia, to najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń określone indywidualnie w danym pozwoleniu wodnoprawnym, czy też najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń określone normatywnie w samym rozporządzeniu?; 2) czy w razie przyjęcia, że w § 5 ust. 3 rozporządzenia mowa o najwyższych dopuszczalnych wartościach wskaźników zanieczyszczeń określonych normatywnie, można z tego przepisu wnioskować – a contrario – iż określenie w danym pozwoleniu wodnoprawnym wartości niższych znosi obowiązek pobierania próbek ścieków dopływających do oczyszczalni (bo przepis ten nie ma wtedy zastosowania)?; 3) czy przepisy rozporządzenia, regulujące miejsce i częstotliwość pobierania próbek ścieków, mają charakter bezwzględnie obowiązujący (określają obowiązki beneficjenta pozwolenia wodnoprawnego, które nie podlegają żadnej modyfikacji w procesie stosowania prawa), czy też mają one charakter semiimperatywny?; w tym drugim przypadku jako konieczne jawi się jeszcze rozstrzygnięcie, w którym kierunku organ może w decyzji odnośne obowiązki modyfikować (tj. czy może je zwiększać, czy też zmniejszać).

Gdy chodzi o pierwszą kwestię, w ocenie Sądu, przyjąć należy, że "najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń", w rozumieniu § 5 ust. 3 rozporządzenia, to najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń określone normatywnie w samym rozporządzeniu. W tej mierze przekonujące są argumenty zawarte w skardze. Poza tym – w świetle art. 128 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 469 ze zm., pr. wod.) – określenie ilości, stanu i składu ścieków wprowadzanych do wód, do ziemi lub do urządzeń kanalizacyjnych jest obligatoryjnym elementem każdego pozwolenia wodnoprawnego. W § 5 ust. 3 rozporządzenia nie może zatem chodzić o najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń określone indywidualnie w danym pozwoleniu wodnoprawnym, ponieważ – skoro one pojawiają się zawsze – nie byłoby to kryterium różnicujące, pozwalające na wyodrębnienie jakiejś węższej kategorii pozwoleń wodnoprawnych.

Zważywszy na powyższą konkluzję, aktualne staje się pytanie, czy określenie w danym pozwoleniu wodnoprawnym niższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń (niższych niż maksymalne określone w rozporządzeniu – tak jak w niniejszej sprawie) znosi obowiązek pobierania próbek ścieków dopływających do oczyszczalni. Wydawać być się mogło, że wtedy hipoteza § 5 ust. 3 rozporządzenia nie jest spełniona, a w konsekwencji przepis ten nie ma zastosowania, co więcej, pozwala na wnioskowanie a contrario, że wspomnianego obowiązku nie ma. W ocenie Sądu, takie wnioskowanie nie jest jednak uprawnione.

Kluczem do prawidłowej wykładni § 5 ust. 3 rozporządzenia są przepisy intertemporalne zamieszczone w tymże rozporządzeniu, tj. § 27 i § 30. W świetle tych przypisów odnośny § 5 ust. 3 – z dniem 1 stycznia 2016 r. – "wszedł w miejsce" obowiązującego wcześniej § 27 o następującym brzmieniu: "Do dnia 31 grudnia 2015 r., jeżeli w pozwoleniu wodnoprawnym na wprowadzanie ścieków bytowych albo komunalnych do wód lub do ziemi są określone najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń, obowiązek pobierania próbek ścieków dopływających do oczyszczalni ścieków nie dotyczy oczyszczalni ścieków poza aglomeracją". Zwolnienie z obowiązku pobierania próbek ścieków dopływających do oczyszczalni było zatem uwarunkowane dwoma przesłankami: 1) lokalizacją oczyszczalni ścieków poza aglomeracją, 2) określeniem w decyzji najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń. Niepodobna przyjąć, aby z dniem 1 stycznia 2016 r. prawodawca chciał niejako odwrócić to zwolnienie i uwarunkować je – dokładnie odwrotnie niż poprzednio – nieokreśleniem w decyzji najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń.

Trzeba zatem stwierdzić, że § 5 ust. 3 rozporządzenia ma charakter przepisu konfirmującego, a jego istota sprowadza się do rozwiania ewentualnych wątpliwości co do tego, że obecnie również te podmioty, które dotąd w związku określeniem najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń korzystały ze swego rodzaju przywileju przewidzianego w § 27 rozporządzenia – muszą pobierać próbki ścieków nie tylko wypływających, ale także dopływających do oczyszczalni. Gdy zaś w decyzji określono niższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń, obowiązek pobierania obu próbek już wcześniej był i nadal jest aktualny.

W ocenie Sądu, wykładnia § 5 ust. 1 oraz § 5 ust. 3 rozporządzenia zaprezentowana w skardze nie jest zatem prawidłowa. Ale gdyby nawet, hipotecznie rzecz ujmując, przyjąć inaczej, to i tak nie mogłoby to skutkować uwzględnieniem skargi. Wspomniane przepisy mają bowiem niewątpliwie charakter semiimperatywny – w tym sensie, że określają tylko minimalne obowiązki beneficjenta pozwolenia wodnoprawnego, które organ może w ramach indywidualnej decyzji rozszerzyć. Wynika to choćby z powołanego w odpowiedzi na skargę art. 128 ust. 1 pkt 9 pr. wod. W świetle tego przepisu organ może określić sposób i zakres prowadzenia pomiarów ilości i jakości ścieków, wykraczając poza wymagania określone w rozporządzeniu.

Zaskarżona decyzja jest zatem zgodna z prawem, a zarzuty sformułowane w skardze jawią się jako niezasadne. Należy również stwierdzić, że wbrew tymże zarzutom w uzasadnieniu decyzji organ odniósł się do twierdzeń strony zawartych w odwołaniu.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.