Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 1065/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Stwierdzono, iż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity
article: art. 149 par. 1 oraz art. 161 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Eugeniusz Wasilewski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi L. D. na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie w pozostałym zakresie, 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego L. D. kwotę 100 zł (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] września 2015 r. L. D. wystąpił do Komendanta Głównego Policji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej o ujawnienie składów personalnych ekip policyjnych delegowanych przez Komendanta Głównego Policji w celu przeprowadzenia prac ekshumacyjno-sondażowych i dokumentacyjnych na dołach śmierci w latach 1991-1994-1995 w m. [...], w tym uwzględnienie jednostki organizacyjnej Policji z jakiej był delegowany, okresu na jaki był delegowany oraz dokumenty jakie sporządził na miejscu w [...] i przedstawił Komendantowi Głównemu Policji po powrocie do kraju.

Organ w nawiązaniu do powyższego wniosku pismem z dnia [...] września 2015 r. poinformował L. D. w oparciu o art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, że informacje o które wystąpił nie mogą zostać udostępnione w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku z uwagi na konieczność przeprowadzenia czynności zmierzających do ustalenia danych, których dotyczył złożony wniosek, oraz że odpowiedź zostanie przekazana w terminie do dnia 5 listopada 2015 r.

W piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. L. D. skierował, za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Pismem z dnia [...] listopada 2015 r., doręczonym L. D. w dniu 9 listopada 2015 r., organ w odpowiedzi na jego wniosek z dnia [...] września 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej poinformował wnioskodawcę, że w celu udzielenia odpowiedzi odnośnie "składów personalnych ekip policyjnych delegowanych przez Komendanta Głównego Policji w celu przeprowadzenia prac ekshumacyjno-sondażowych i dokumentacyjnych na dołach śmierci w latach - 1991 - 1994 -1995 w m. [...]" przeprowadzono kwerendę archiwalną w celu odnalezienia stosownej dokumentacji. W wyniku kwerendy, na podstawie wydanych rozkazów personalnych:

RP nr [...] z dnia [...].09.1991 r. (sygn. arch. [...] tom [...]),

RP nr [...] z dnia [...].10.1993 r. (sygn. arch. [...]),

RP nr [...]z dnia [...].09.1994 r. (sygn. arch. [...]),

RP nr [...] z dnia [...].06.1995 r. (sygn. arch. [...]),

RP nr [...] z dnia [...].06.1995 (sygn. arch. [...]),

RP nr [...] z dnia [...].06.1995 r. (sygn. arch. [...]),

ustalono składy osób delegowanych bądź odwołanych z delegowania do [...], jednakże na podstawie wymienionej dokumentacji nie ma możliwości ustalenia, czy delegowanie osób wymienionych w powyższych rozkazach miało związek z "przeprowadzenia prac ekshumacyjno-sondażowych".

Dodatkowo poinformowano, że z rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] lipca 1991 r. wynika, że delegowano służbowo do [...] z Biura [...] Komendy Głównej Policji i Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji na okres od dnia [...] lipca 1991 r. do [...] sierpnia 1991 r. oraz od dnia [...] sierpnia 1991 r. do [...] sierpnia 1991 r. Z informacji przekazanych przez Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji wynika, że w pracach ekshumacyjnych wykonywanych w [...] uczestniczyli [...] ówcześni funkcjonariusze Policji:

[...] J. R., opracował ekspertyzę balistyczną nr [...];

[...] A. Z., wykonał dokumentację fotograficzną do ww. ekspertyzy.

Jednocześnie wskazano, że na podstawie odszukanych w wyniku kwerendy dokumentów nie można ustalić, czy dokumentacja ta została przedstawiona "Komendantowi Głównemu Policji po powrocie do kraju".

Po otrzymaniu powyższej odpowiedzi L. D. w piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2015 r. stanowiącym uzupełnienie wcześniejszej skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podniósł, że organ nie ujawnił informacji publicznej w przedmiocie składów personalnych – ekip policyjnych delegowanych przez Komendanta Głównego Policji do [...], a więc doręczona odpowiedź nie spełnia wymogów ustawowych.

Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.

Przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie organ stwierdził, iż nie można postawić mu zarzutu bezczynności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej zwana jako "P.p.s.a.". obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowany akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86).

Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wyłącznie wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.) terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2 miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udzielenia żądanej informacji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie został spełniony zarówno zakres podmiotowy, jak i przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Komendant Główny Policji jest bowiem organem zobowiązanym do udzielenia posiadanej informacji publicznej, zaś żądana przez skarżącego informacja dotycząca składów personalnych ekip policyjnych delegowanych przez Komendanta Głównego Policji w celu przeprowadzenia prac ekshumacyjno-sondażowych i dokumentacyjnych na dołach śmierci w latach 1991-1994-1995 w m. [...], ma charakter informacji publicznej.

Sąd ocenia skargę na bezczynność na moment jej wniesienia, niemniej zobowiązany jest uwzględnić wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania.

W niniejszej sprawie organ po wpłynięcie wniosku L. D. z dnia [...] września 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej powiadomił wnioskodawcę w oparciu o art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, że informacje o które wystąpił nie mogą zostać udostępnione w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku z uwagi na konieczność przeprowadzenia czynności zmierzających do ustalenia danych, których dotyczył złożony wniosek, oraz że odpowiedź zostanie przekazana w terminie do dnia 5 listopada 2015 r.

Do dnia [...] listopada 2015 r., kiedy to L. D. skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, organ nie udzielił odpowiedzi na jego wniosek.

Odpowiedź na wniosek L. D. została nadana w urzędzie pocztowym dopiero w dniu [...] listopada 2015 r. i doręczona zainteresowanemu w dniu 9 listopada 2015 r.

Zestawiając zatem powyższe daty nie można przyjąć, by skarga na bezczynność Komendanta Głównego Policji na moment jej wniesienia była nieuzasadniona.

Organ poinformował bowiem wnioskodawcę, że udzieli odpowiedzi do dnia 5 listopada 2015 r., ale w zakreślonym przez siebie terminie nie udostępnił wnioskowanej informacji, jak również nie wydał decyzji odmownej.

W sprawach skarg na bezczynność sąd bierze jednak pod uwagę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli zatem w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ nie pozostaje już w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte. W takich przypadkach, zgodnie z art.161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, które z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie, gdyż organ pismem z dnia [...] listopada 2015 r., które zostało doręczone L. D. w dniu 9 listopada 2015 r. udzielił odpowiedzi na jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Tym samym organ uwolnił się od zarzutu bezczynności, co nastąpiło jednak po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem.

W ocenie Sądu nieuzasadniony jest zarzut skarżącego, że organ w udzielonej odpowiedzi nie ujawnił informacji publicznej w przedmiocie składów personalnych – ekip policyjnych delegowanych przez Komendanta Głównego Policji do [...].

Należy w tym miejscu przypomnieć, że skarżący w swoim wniosku zwrócił się o ujawnienie składów personalnych ekip policyjnych delegowanych przez Komendanta Głównego Policji w celu przeprowadzenia prac ekshumacyjno-sondażowych i dokumentacyjnych na dołach śmierci w latach 1991-1994-1995 w m. [...].

Organ w udzielonej odpowiedzi wyjaśnił natomiast, iż w wyniku przeprowadzonej kwerendy archiwalnej ustalono wprawdzie składy osób delegowanych bądź odwołanych z delegowania do [...], jednakże na podstawie wymienionej dokumentacji nie ma możliwości ustalenia, czy delegowanie tych osób miało związek z "przeprowadzeniem prac ekshumacyjno-sondażowych". Jednocześnie organ przekazał dane personalne dwóch funkcjonariuszy Policji, co do których ustalono, że uczestniczyli oni w pracach ekshumacyjnych wykonywanych w [...], a także informacje odnośnie dokumentów sporządzonych przez tych funkcjonariuszy.

W sytuacji zatem, gdy organowi w wyniku przeprowadzonej kwerendy archiwalnej nie udało się ustalić informacji, o które wnioskował skarżący odnośnie składów personalnych ekip policyjnych delegowanych "w celu przeprowadzenia prac ekshumacyjno-sondażowych i dokumentacyjnych" w m. [...], nie można czynić mu obecnie zarzutu bezczynności.

Z uwagi jednak na to, że w dacie wystąpienia ze skargą występowała bezczynność Sąd obowiązany był ocenić – stosownie do przepisu art. 149 § 1 P.p.s.a. - czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Analiza przebiegu postępowania oraz podejmowanych przez organ czynności w sprawie doprowadziła Sąd do wniosku, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu nie nosiła cech rażącego naruszenia prawa.

Organ w ustawowym 14-dniowym terminie poinformował wnioskodawcę stosownie do art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, że informacje o które wystąpił nie mogą zostać udostępnione w terminie o którym mowa w art. 13 ust. 1 tej ustawy z uwagi na konieczność przeprowadzenia czynności zmierzających do ustalenia danych, których dotyczył złożony wniosek, oraz że odpowiedź zostanie przekazana w terminie do dnia 5 listopada 2015 r.

Następnie w dniu [...] listopada 2015 r. organ przesłał za pośrednictwem urzędu pocztowego odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, która została doręczona zainteresowanemu w dniu 9 listopada 2015 r., a więc z nieznacznym tylko przekroczeniem zakreślonego przez organ dwumiesięcznego terminu. Należy przy tym mieć na uwadze, że wnioskowane informacje dotyczyły zdarzeń sprzed ponad dwudziestu lat, a w związku z tym udzielenie przez organ odpowiedzi wiązało się z koniecznością przeprowadzenia kwerendy archiwalnej.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 i art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 201 § 1, art. 205 § 1 oraz art. 209 ww. ustawy uznając, że w dacie wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności.