Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1656/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona zwierząt
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 11, art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1862
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.) Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 9 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nałożenia obowiązku przeprowadzenia działań naprawczych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. znak: [...] (dalej "decyzja z [...] czerwca 2020r.") Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej "GDOŚ") utrzymał w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej "RDOŚ") z dnia [...].02.2020 r. znak [...] (dalej "decyzja z [...] lutego 2020r.") o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia obowiązku przeprowadzenia działań zapobiegawczych w związku z wystąpieniem bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku w chronionym gatunku - nadobnicy alpejskiej (Rosalia alpina), stwierdzonej na stosach drewna w nadleśnictwie C..

Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez GDOŚ decyzji zaskarżonej obecnie przedstawia się następująco:

Pismem z 19 sierpnia 2019 r. Fundacja[...] (dalej "skarżąca", "Fundacja") zgłosiła RDOŚ bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku w chronionym gatunku - nadobnicy alpejskiej (Rosalia alpina) na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2187, zwanej dalej "ustawą szkodową") . W zgłoszeniu wskazano, że 17 sierpnia 2019 r. na składach drewna bukowego, ulokowanych na terenie Nadleśnictwa [...], w wydzieleniach leśnych o adresach: [...]-[...]-[...]-[...]-[...]-[...]-[...] oraz [...]-[...]-[...]-[...]-[...]-[...]-[...], dostrzeżono postacie dorosłe tego zwierzęcia. Fundacja wniosła o podjęcie pilnych działań mających na celu zabezpieczenie stosów, gdyż w jej ocenie w okresie pojawienia się postaci dorosłych nadobnicy alpejskiej drewno bukowe leżące na składach stanowi dla tego owada pułapkę ekologiczną.

Postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r. (znak: [...]) RDOŚ uznał zgłoszenie Fundacji za zasadne i wszczął w trybie art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy szkodowej postępowanie w sprawie nałożenia obowiązku przeprowadzenia działań zapobiegawczych w związku z wystąpieniem bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku w chronionym gatunku - nadobnicy alpejskie, stwierdzonej w 2019 roku na stosach drewna w wydzieleniach 58h i 62a, obr. [...], Nadleśnictwo [...].

Decyzją z [...] lutego 2020 r. RDOŚ umorzył przedmiotowe postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że prowadzone postępowanie stało się bezprzedmiotowe w związku z brakiem podstaw do wykazania, iż ewentualne wywiezienie składów drewna z wydzieleń 58h i 62a, potencjalnie zasiedlonych przez nadobnicę alpejską Rosalia alpina, skutkować będzie zagrożeniem dla właściwego stanu ochrony tego gatunku chronionego w skali regionu, kraju lub państw członkowskich UE lub naturalnego zasięgu tego gatunku, z uwagi na jego występowanie (liczebność i rozmieszczenie) na terenie polskich K. i ich pogórzy. Z definicji szkody zawartej w art. 6 pkt 11 ustawy szkodowej wynika, że szkoda w środowisku, musi być zmianą, którą skutkuje zagrożeniem dla właściwego stanu ochrony danego gatunku. Zgodnie z definicją zawartą w art. 5 pkt 23 ustawy z dnia 6 kwietnia 20024r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 55 z późn. zm.) przez właściwy stan ochrony gatunku rozumie się sumę oddziaływań na gatunek, mogącą w dającej się przewidzieć przyszłości wpływać na rozmieszczenie i liczebność jego populacji na terenie kraju lub państw członkowskich Unii Europejskiej lub naturalnego zasięgu tego gatunku, przy której dane o dynamice liczebności populacji tego gatunku wskazują, że gatunek jest trwałym składnikiem właściwego dla niego siedliska, naturalny zasięg gatunku nie zmniejsza się ani nie ulegnie zmniejszeniu w dającej się przewidzieć przyszłości oraz odpowiednio duże siedlisko dla utrzymania się populacji tego gatunku istnieje i prawdopodobnie nadal będzie istniało. Dalej RDOŚ wskazał, że w myśl § 2 ust. 1 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 lipca 2019 r. w sprawie kryteriów oceny wystąpienia szkody w środowisku (Dz. U. z 2019, poz. 1383) kryterium oceny wystąpienia szkody w środowisku w gatunku chronionym jest zmiana albo zmiany powodujące jeden albo więcej z następujących mierzalnych skutków mających znaczący negatywny wpływ na osiągnięcie lub utrzymanie właściwego stanu ochrony tych gatunków:

1)zniszczenie siedliska gatunku chronionego w całości lub w części;

2)pogorszenie stanu lub funkcji populacji gatunku chronionego, polegające w szczególności na:

a)zmniejszeniu liczebności populacji gatunku chronionego, zmniejszeniu jej zagęszczenia lub zmniejszeniu zajmowanej przez nią powierzchni lub

b)pogorszeniu możliwości rozmnażania się populacji gatunku chronionego, jej rozprzestrzeniania się lub pogorszeniu innych funkcji życiowych, lub

c)zwiększeniu śmiertelności, lub

d)ograniczeniu możliwości kontaktu populacji gatunku chronionego z populacjami sąsiednimi.

Zgodnie ze zgłoszeniem w przedmiotowej sprawie doszło do zagrożenia siedliska nadobnicy alpejskiej poprzez potencjalny wywóz składów zasiedlonego przez nią drewna. RDOŚ podniósł, że zarówno skarżąca, jak i Nadleśnictwo nie dysponuje innymi danymi o wstępowaniu tego gatunku niż w dokumencie "Plan Urządzenia Lasu dla Nadleśnictwa [...] na lata 2016 – 2025" (dalej "PUL ) zatwierdzony decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] października 2016 r., znak: [...], po wcześniejszym zaopiniowaniu go wraz z Prognozą oddziaływania na środowisko (dalej jako "Prognoza") przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] oraz [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Część PUL stanowi "Program Ochrony Przyrody" (dalej "Program") zawierające kompleksowy opis stanu przyrody, zadania z zakresu jej ochrony i metody ich realizacji, obejmujący zasięg terytorialny nadleśnictwa. RDOŚ stwierdził brak przesłanek do uznania, że w wyniku działań Nadleśnictwa [...] w zakresie objętym postępowaniem mogło dojść lub doszło do szkody w środowisku. RDOŚ wskazał, że z przeprowadzonego przez niego postępowania wyjaśniającego wynika, że z uwagi na skalę zagrożenia nie wystąpi znaczący wpływ na liczebność populacji nadobnicy alpejskiej zarówno na obszarze Natura 2000 [...] [...] w obrębie mezoregionu fizyczno – geograficznego [...], jak i w skali kraju. Nie doszło również do przerwania ciągłości w siedlisku. RDOŚ podkreślił, że prowadzone przez niego postępowanie odnosi się do konkretnego, jednostkowego zdarzenia, powstałego na skutek działania Nadleśnictwa [...], stąd nie ma podstaw od nałożenia na ten podmiot obowiązku całkowitego wstrzymania pozyskiwania i składowania drewna bukowego w okresie pojawienia się imago nadobnicy alpejskiej, to jest od 15 czerwca do 15 września w oparciu o przepisy ustawy szkodowej. RDOŚ wskazał również, że Prognoza przewiduje, ze realizacja PUL może powodować przejściowe negatywne oddziaływanie m. in. na nadobnicę alpejską, które mogą być zminimalizowane poprzez realizację Programu oraz zaleceń Prognozy.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Fundacja pismem z dnia 24 lutego 2020 r. wnosząc o jej uchylenie i skierowanie do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu odwołania Fundacja zarzuciła nadmierną koncentracja na wybranych zapisach zatwierdzonego dla Nadleśnictwa [...] PUL i Prognozy oraz brak w ocenie występowania zagrożenia szkodą podejścia kompleksowego, uwzględniającego kumulacje z innymi działaniami prowadzonymi przez Nadleśnictwo. Zdaniem Fundacji w ramach postępowania RDOŚ rozważając odnośnie tego, czy składowanie drewna bukowego w okresie rójki, a następnie wywiezienie zasiedlonego drewna z lasu - może mieć znacząco negatywny wpływ na populację nadobnicy, nie powinien odnosić do oceny jednostkowego zdarzenia, ale powinien ustalić, czy:

1) składowanie drewna bukowego w okresie rójki na terenie nadleśnictwa, jest powszechne, tzn. ile było takich przypadków w okresie ostatnich np. 3 lat,

2) czy w RDOŚ [...] toczyły się już postępowania dotyczące składowania zasiedlonego drewna bukowego, niezabezpieczonego siatką, a następnie wywiezionego,

3) czy nadleśnictwo stosuje zabezpieczenia na składach tylko w 3 lokalizacjach czy także w innych i jakie są na to dowody,

4) w którym wydzieleniu jeszcze jest składowane drewno bukowe i jak długo leży na składzie,

5) gdzie w kolejnych miesiącach planowane są cięcia i czy objęty nim będzie drzewostan bukowy, oraz jak długo będzie on składowany.

Decyzją z [...] czerwca 2020 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję RDOŚ z dnia [...] lutego 2020 r. Organ odwoławczy uznał za niezasadne zarzuty dotyczące braku przeprowadzenia wyczerpującego i wszechstronnego postępowania wyjaśniającego oraz naruszenia przepisów postępowania. GDOŚ uznał, iż główną przesłanką bezprzedmiotowości w sprawie jest art. 6 ust. 11 lit. a) tiret 3 ustawy szkodowej, mówiący o tym, iż szkoda w gatunkach chronionych nie obejmuje uprzednio zidentyfikowanego negatywnego wpływu, wynikającego z działania podmiotu korzystającego ze środowiska zgodnie z zatwierdzonym planem urządzenia lasu, dla którego przeprowadzono strategiczną ocenę oddziaływania na środowisko. Wskazał, że zgodnie z Programem i Prognozą objęte PUL działania, w tym pozyskanie drewna i składowanie go, mogą negatywnie oddziaływać na nadobnice alpejską. Należy tu zauważyć, że w zestawieniach tabelarycznych Prognozy jak i stanowiącego integralną część PUL programie ochrony przyrody wymienia się jako szczególnie negatywne oddziaływania "składowanie drewna bukowego w okresie rójki zbyt blisko potwierdzonych stanowisk występowania gatunku" i to właśnie do tych szczególnie negatywnych oddziaływań odnoszą się zalecenia zamieszczane dalej w zestawieniu m.in. wywożenia drewna i zabezpieczania drewna składowanego w pobliżu potwierdzonych stanowisk gatunku. Zgodnie z wyjaśnieniami Nadleśnictwa [...] z dnia [...] września 2019 r. drewno pozostawiane na składach w okresie rójki nadobnicy alpejskiej w sąsiedztwie (100 m) miejsc występowania tego gatunku jest zabezpieczane siatką zgodnie z zaleceniami, natomiast składy drewna objęte zgłoszeniem Fundacji znajdują się w wydzieleniu 62a w odległości 1000 metrów a wydzieleniu 58h w odległości 800 metrów od starodrzewu bukowego. GDOŚ wskazał, że zgłoszone przez Fundacje zagrożenie szkodą w środowisku w chronionym gatunku - nadobnicy alpejskiej (Rosalia alpina), stwierdzonej na stosach drewna w wydzieleniach leśnych 58h i 62a, obr. W., Nadleśnictwo [...] nie wyczerpuje w rozumieniu ustawy szkodowej znamion szkody w gatunku chronionym, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym.

Jako niezasadny GDOŚ ocenił zarzut niewłaściwego postępowania wyjaśniającego, i wskazała, że zarzuty Fundacji w znacznej mierze wykraczają one po za ramy rozpatrywania konkretnego przypadku objętego zgłoszeniem z 19 sierpnia 2019 r., czyli wystąpieniem bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku w chronionym gatunku - nadobnicy alpejskiej (Rosalia alpina), stwierdzonej na stosach drewna w wydzieleniach leśnych 58h i 62a.

Pismem z 21 lipca 2020r. Fundacja złożyła skargę na powyższą decyzję wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji z [...] czerwca 2020 r. skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie art. 6 ust. 11 lit. a) ustawy szkodowej, polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie szkoda nie występuje z uwagi na to, iż w Planie Urządzenia Lasu (dalej "PUL") został uprzednio "zidentyfikowany negatywny wpływ na gatunek" nadobnicy alpejskiej, pomimo, że negatywny wpływ został oceniony jedynie w stosunku do "potwierdzonych stanowisk" określonych w Prognozie oraz przy stosowaniu się przez nadleśnictwo do ustalonych w Prognozie do PUL zaleceń - co było warunkiem uznania, że dane działanie, nie będzie znacząco negatywne,

2) naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy szkodowej, polegającej na przyjęciu, że w niniejszej sprawie szkoda nie występuje z uwagi na to, iż Nadleśnictwo C. nie ponosi winy, z uwagi na to, że wykonywało plan uprzednio zatwierdzony przez Ministra Środowiska, mimo że PUL nie precyzuje, które poszczególne drzewo należy wyciąć, a określa jedynie ogólnie ilość drewna (jego miąższość), która zostanie pozyskana w kolejnym 10-leciu,

3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 oraz 77 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i uznanie, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone przez RDOŚ [...] w wystarczającym stopniu, podczas gdy Fundacja w odwołaniu od decyzji wskazała, że przy ocenie "znacząco negatywnego oddziaływania" i ustalenia wpływu na gatunek nadobnicy nie można odnosić do jednostkowego zdarzenia, ale należy ustalić - do czego obliguje ustawa szkodowa" - "sumę oddziaływań na gatunek mogącą w dającej się przewidzieć przyszłości wpływać na rozmieszczenie i liczebność jego populacji",

W odpowiedzi na skargę z dnia 3 sierpnia 2020 r. GDOŚ wniósł o oddalenie w całości skargi, ustosunkowując się do zarzutów skargi i podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018, poz. 2107 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2018, poz.1302 t.j. – zwanej dalej "p.p.s.a."). Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego była decyzja GDOŚ z dnia [...] czerwca 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję RDOŚ z dnia [...] lutego 2020 r. o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia obowiązku przeprowadzenia działań zapobiegawczych w związku z wystąpieniem bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku w chronionym gatunku - nadobnicy alpejskiej (Rosalia alpina), stwierdzonej na stosach drewna w nadleśnictwie [...].

Skarga była niezasadna.

Kwestie dotyczące postępowania w przypadku wystąpienia szkód w środowisku reguluje ustawa szkodowa. Stosownie do art. 2 ust. 1 tej ustawy, przepisy ustawy stosuje się do bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub do szkody w środowisku: 1. spowodowanych przez działalność podmiotu korzystającego ze środowiska stwarzającą ryzyko szkody w środowisku; 2 spowodowanych również przez inną działalność niż ta, o której mowa w pkt 1, podmiotu korzystającego ze środowiska, jeżeli dotyczą gatunków chronionych lub chronionych siedlisk przyrodniczych oraz wystąpiły z winy podmiotu korzystającego ze środowiska. Nadto przepisy ustawy stosuje się do bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub do szkody w środowisku, wywołanych emisją rozproszoną, pochodzącą z wielu źródeł, gdy jest możliwe ustalenie związku przyczynowego między bezpośrednim zagrożeniem szkodą w środowisku lub szkodą w środowisku a działalnością podmiotu korzystającego ze środowiska (art. 2 ust. 2).

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że niniejsze postępowanie zostało wszczęte w trybie art. 24 ustawy szkodowej. Stosownie do art. 24 ust. 1 ustawy szkodowej organ ochrony środowiska jest obowiązany przyjąć od każdego zgłoszenie o wystąpieniu bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku. Zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1, powinno w miarę możliwości zawierać dokumentację, potwierdzającą wystąpienie bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku lub wskazanie odpowiedzialnego podmiotu korzystającego ze środowiska (art. 24 ust. 4 ustawy szkodowej).

Organ ochrony środowiska, uznając za uzasadnione zgłoszenie, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy szkodowej, postanawia o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji, o której mowa w art. 15 ust. 1, albo w przypadkach, o których mowa w art. 16, podejmuje działania zapobiegawcze lub naprawcze. Pamiętać jednak należy, że wszczęcie postępowania nie przesądza o charakterze jego ostatecznego rozstrzygnięcia. Zatem nałożenie na podmiot korzystający ze środowiska obowiązku przeprowadzenia działań zapobiegawczych lub naprawczych musi być poprzedzone niebudzącym wątpliwości ustaleniem stanu początkowego, dokonanym na podstawie posiadanych informacji. Konieczność ustalenia stanu początkowego wynika z definicji szkody w środowisku (art. 6 pkt 11 ustawy szkodowej) i ma na celu określenie rozmiaru tej szkody, co jest niezbędne do nałożenia obowiązku podjęcia działań zapobiegawczych lub naprawczych. Nie każda bowiem zmiana negatywna, w świetle przepisów ww. ustawy, stanowi szkodę w środowisku. Szkoda i bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku są pojęciami o charakterze prawnym, stanowiącymi kwalifikację zdarzeń o charakterze faktycznym. Na gruncie ustawy szkodowej wynika to wprost z przepisów art. 2 ust. 1 i 2, art. 3, art. 4, art. 5 i art. 6 pkt 1 i pkt 11. (por. wyrok NSA z 15.11.2019 r., II OSK 3306/17, LEX nr 2755090.)

Zgłoszenie skarżącej dotyczyło szkody w środowisku powstałej w skutek pozostawienia stosów drewna bukowego w dwóch lokalizacjach na terenie Nadleśnictwa C., na których pojawiły się dorosłe postacie nadobicy alpejskiej. Kwestią podlegającą badaniu na skutek zgłoszenia było to, czy wywiezienie tych dwóch składów drewna z wydzieleń 58h i 62a, potencjalnie zasiedlonych przez nadobnicę alpejską Rosalia alpina, skutkować będzie zagrożeniem dla właściwego stanu ochrony tego gatunku chronionego w skali regionu, kraju lub państw członkowskich UE lub naturalnego zasięgu tego gatunku, z uwagi na jego występowanie (liczebność i rozmieszczenie) na terenie polskich K. i ich pogórzy. W ocenie obu organów administracyjnych, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w szczególności opierającego się na opinii eksperta z zakresu biologii nadobnicy alpejskiej, odpowiedz na tak postawione pytanie jest negatywna, co skutkowało przyjęciem, że nie wystąpiła szkoda w środowisku w rozumieniu ustawy środowiskowej.

Skarżąca tego w istocie w skardze nie kwestionuje, ale zarzucając naruszenie art. 6 ust. 11 lit. a) ustawy szkodowej poddaje w wątpliwość prawidłowość dokumentów na podstawie działało Nadleśnictwo [...], w szczególności PUL. Naruszenie tego przepisu polegać miało bowiem na tym, że "zidentyfikowany negatywny wpływ na gatunek" nadobnicy alpejskiej błędnie (zdaniem skarżącej) utożsamiany był przez RDOŚ i GDOŚ z negatywnym wpływem w stosunku do potwierdzonych stanowisk nadobnicy określonych w Prognozie oraz przy stosowaniu się przez nadleśnictwo do ustalonych w Prognozie do PUL zaleceń - co było warunkiem uznania, że dane działanie, nie będzie znacząco negatywne. Jest rzeczą oczywistą, że PUL (wraz z towarzyszącymi mu Prognoza i Programem) jest dokumentem tworzącym plan prowadzenia gospodarki leśnej na określonym terenie na przyszłość, ale bazującym na faktach istniejących w chwili jego sporządzania, w tym również na znanych stanowiskach chronionych gatunków. PUL identyfikuje zatem negatywny wpływ na gatunek i warunkowo go, w okresie objętym PUL dopuszcza, wprowadzając jednocześnie określone środki zaradcze mające ten negatywne wpływ zminimalizować. Jest rzeczą oczywistą, że środki zaradcze odnoszą się do zidentyfikowanych i potwierdzonych stanowisk gatunków chronionych. Zarzut dotyczący niedostatecznego rozpoznania potencjalnie istniejących innych stanowisk nadobnicy dotyczy w istocie prawidłowości sporządzenia PUL i poprzedzającej go Prognozy i towarzyszącej PUL Programu, co nie jest przedmiotem niniejszej sprawy, a nie naruszenie art. 6 ust. 11 lit. a) ustawy szkodowej czy też błędnej interpretacji tego przepisu przez GDOŚ. Zarzut skarżącego dotyczący naruszenie tego przepisu był chybiony.

Podobnie nietrafny jest zarzut naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy szkodowej. Zgodnie z tym przepisem przepisy ustawy stosuje się do bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub do szkody w środowisku spowodowanych również przez inną działalność niż ta, o której mowa w pkt 1, podmiotu korzystającego ze środowiska, jeżeli dotyczą gatunków chronionych lub chronionych siedlisk przyrodniczych oraz wystąpiły z winy podmiotu korzystającego ze środowiska. Przedmiotem postępowania było stwarzające zagrożenie szkodą w środowisku zasiedlenie przez nadobnicę alpejską składowanego drewna (stworzenie pułapki ekologicznej), a nie wycięcie poszczególnych drzew stanowiących siedliska chronionych gatunków. Kwestia braku należytej staranności przy typowaniu drzew do wycinki nie została przy tym w toku postępowania administracyjnego w żaden sposób poparta.

Wbrew zarzutom skarżącej GDOŚ nie naruszył art. 7 i 77 kkpa. Przedmiotem postępowania w I instancji było wystąpienie na dwóch składach drewna w wydzieleniach leśnych 58h i 62a bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku w chronionym gatunku - nadobnicy alpejskiej. Natomiast zarzuty skarżącej fundacji sprowadzają się do konieczności zbadania, czy występują inne przypadki zasiedlenia składowanego drewna przez nadobnicę alpejską w ciągu ostatnich lat, a także czy toczyły się inne postępowania administracyjne w RDOŚ Rzeszów dotyczące składowania zasiedlonego drewna bukowego, niezabezpieczonego siatka, a następnie wywiezione. Trafnie GDOŚ uznał, że tak ujęte zarzuty wykraczają poza zakres postępowania objętego zgłoszeniem. Postępowanie w przedmiotowej sprawie toczy się w istocie z urzędu, ale nie oznacza to, że zgłoszenie jest pozbawiony jakiejkolwiek doniosłości dla zakresu postępowania. W orzecznictwie wskazuje się, że zgłoszenie jest instytucja o tyle wyjątkowa, że dopuszcza się możliwość zgłoszenia zagrożenia szkodą lub już powstałej szkody, przez każdy, dowolny podmiot, niezależnie od posiadanego przez niego interesu prawnego czy nawet faktycznego (por. Wyrok NSA z 16.07.2020 r., II OSK 495/20, LEX nr 3045401). Nie zmienia to jednak faktu, że przedmiotem postępowania prowadzonego na skutek zgłoszenia dokonanego w trybie art. 24 ust. 1 jest zbadanie, czy wystąpiło bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku lub szkoda w środowisku, określone w zgłoszeniu. Przepis ten nie obejmuje możliwości zbadania potencjalnych zagrożeń (B. Rakoczy [w:] Ustawa o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie. Komentarz, LexisNexis 2008, art. 24), w szczególności innych potencjalnych zagrożeń niż opisanych w zgłoszeniu, a do tego sprowadza się zarzut skarżącej Fundacji. Celem postępowania toczącego się na skutek zgłoszenia jest w pierwszym rzędzie ustalenie, czy zaistniało bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku wskazane w zgłoszeniu, a dopiero wówczas ewentualne podjęcie działań określonych w art. 15 ust. 1 i art. 16 ustawy szkodowej. Postępowanie na skutek zgłoszenia ma wyjątkowy charakter. Jednym z elementów tej regulacji jest art. 24 ust. 6 ustawy szkodowej, który przyznaje organizacji ekologicznej z urzędu status strony. W orzecznictwie wskazuje się, że regulacja w art. 24 ustawy szkodowej musi być interpretowana ściśle. Stąd też organizacja ekologiczna uzyskuje z urzędu uprawnienia strony postępowania jedynie w postępowaniu wszczętym na skutek zgłoszenia, o którym stanowi art. 24 ust. 1 ustawy szkodowej i toczącym się na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy szkodowej (por. Wyrok NSA z 19.12.2017 r., II OSK 905/17, LEX nr 2427455.). Rozszerzania postepowania dowodowego poza okoliczności objęte zgłoszeniem- jak wnioskowała skarżąca – prowadziłoby do ominięcia tych ograniczeń.

Z tych przyczyn Sąd uznał, że brak jest podstaw do podważenia legalności wydanej w sprawie decyzji i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

-----------------------

8