Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2779/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 183 par. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 15 kwietnia 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2129/18 w sprawie ze skargi A. M. i S. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji oraz zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; II. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 lutego 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2129/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] w przedmiocie uchylenia decyzji oraz zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., [...], Prezydent [...] odmówił M. S.A. z siedzibą w W. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] na terenie działek nr [...],[...] w obrębie [...] w W..

Odwołanie od ww. decyzji wniosła M. S.A.

Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 K.p.a. oraz art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 oraz art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego, uchylił ww. decyzję organu I instancji i zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił pozwolenia na budowę inwestorowi – M. S.A. dla inwestycji polegającej na: budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, adres inwestycji: działki nr ew. [...] i [...] w obrębie [...] w W. położone przy ul. [...][...] kategoria obiektu: XIII według projektu budowlanego, wykonanego w lipcu 2017 r., uzupełnionego w czerwcu 2018 r., stanowiącego załącznik do niniejszej decyzji autorstwa szczegółowo opisanego z zachowaniem warunków, wynikających z art. 36 ust. 1 oraz art. 42 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego szczegółowo opisanych.

Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. M. i S. M..

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 lutego 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2129/18, uwzględniając skargę, uchylił zaskarżoną decyzję.

Następnie przy piśmie z dnia 7 marca 2019 r. z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania wystąpiła H. sp. z o.o. w W. – aktualny właściciel nieruchomości (akt notarialny za numerem rep. A nr [...] z [...] października 2018 r.), której dotyczy przedmiotowa inwestycja, a także aktualny inwestor (decyzją z [...] stycznia 2019 r., nr [...], znak: [...], Prezydent [...] przeniósł zaskarżoną decyzję na H. sp. z o.o.).

Ponadto zawnioskowano o doręczenie H. sp. z o.o. wyroku z dnia 28 lutego 2019 r. wraz z uzasadnieniem; oraz wydanie orzeczenia w trybie art. 152 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", z treści którego będzie wynikać, iż decyzja uchylona wyrokiem z dnia 28 lutego 2019 r. wywołuje skutki prawne, tj. skorzystanie z części dyspozycji ww. przepisu w treści "chyba że sąd zadecyduje inaczej".

Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2129/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dopuścić do udziału w sprawie w charakterze uczestnika H. sp. z o.o. z siedzibą w W..

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. złożyła H. sp. z o.o., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Ponadto w ślad za ww. wnioskiem złożonym w piśmie z dnia 7 marca 2019 r. ponownie wniesiono o wydanie na posiedzeniu niejawnym orzeczenia w trybie art. 152 § 1 p.p.s.a., z treści którego będzie wynikać, iż decyzja uchylona wyrokiem z dnia 28 lutego 2019 r. wywołuje skutki prawne, tj. skorzystanie z części dyspozycji ww. przepisu w treści "chyba że zadecyduje inaczej".

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. polegające na pozbawieniu uczestnika obecnie skarżącego kasacyjnie; możliwości obrony swoich praw pomimo, iż jest on następcą prawnym uczestnika M. S.A. oraz związany z powyższym brak dokonania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustaleń co do kręgu stron i uczestników postępowania.

- art. 152 § 1 p.p.s.a. przez nierozpatrzenie wniosku uczestnika postępowania M. S.A. złożonego na rozprawie o wydanie w przypadku; uchylenia zaskarżonej decyzji orzeczenia w trybie art. 152 § 1 p.p.s.a., względnie nierozpatrzenie we: własnym zakresie zasadności wydania orzeczenia w trybie art. 152 § 1 p.p.s.a. w sytuacji gdy inwestor w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę rozpoczął i doprowadził do znacznego zaawansowania prace budowlane, zaś ich wstrzymanie na obecnym etapie mogłoby spowodować nie tylko znaczne straty ale również doprowadzić do katastrofy budowlanej.

Ponadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

- art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego w związku z § 8 ust. 4 pkt 6 uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] września 2002 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu [...] w gminie [...] poprzez przyjęcie, iż zapisy planu miejscowego wykluczają stosowanie jego wykładni w sposób przyjęty przez organ, tj. poprzez zsumowanie powierzchni użytkowej mieszkań i podzielenie jej przez wskaźnik z planu miejscowego, tj. 60 m2;

- art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego w związku z § 8 ust. 6 ww. planu miejscowego poprzez przyjęcie, iż wymagana planem miejscowym zasada właściwego wzajemnego zharmonizowania zabudowy wielorodzinnej oraz jednorodzinnej oraz ich zharmonizowania z zabudową na działkach i terenach sąsiednich wymagała przedłożenia analizy sporządzonej przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami w sytuacji braku takiego obowiązku w przepisach prawa z jednoczesnym występowaniem obowiązku badania zgodności projektu z planem miejscowym leżącym po stronie organu;

- art. 35 ust. 2 Prawa budowlanego w związku z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez uznanie, iż z przedstawionych przez inwestora schematów nasłoneczniania nie wynika jednoznacznie czy warunki rozporządzenia zostały zachowane w sytuacji gdy przepisy nie precyzują w sposób jednotorowy jak taka analiza winna być wykonana zaś przedstawiona przez inwestora w wersji cyfrowej trójwymiarowa analiza nasłoneczniania (do której w ogóle się Sąd w zaskarżonym wyroku nie odniósł) w ocenie skarżącego kasacyjnie w całości wyczerpuje kwestię w ww. związaną;

- art. 35 ust. 2 Prawa budowlanego w związku z § 16 ust. 1 i 14 ust. 1 i 3 oraz § 29 ww. rozporządzenia poprzez uznanie, iż Wojewoda [...] nie odniósł się do wykonania przez inwestora nakazu dotyczącego realizacji § 16 ust. 1 oraz § 29 ww. rozporządzenia w sytuacji gdy w poprawionym projekcie budowanym inwestor dostosował projekt do wskazanych wymagań;

- art. 35 ust. 2 Prawa budowlanego w związku z § 206 ust. 1 ww. rozporządzenia poprzez uznanie za obowiązkowe sporządzenie ekspertyzy technicznej stanu obiektu istniejącego w sytuacji gdy projektant uznał, iż brak jest podstaw do sporządzania takiej ekspertyzy;

- art. 35 ust. 2 Prawa budowlanego w związku z § 8 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego poprzez brak wskazania hydrantów zewnętrznych na projekcie zagospodarowania w sytuacji wystąpienia do Komendy Straży Pożarnej o wydanie zgody na dokonanie odstąpienia w tym zakresie oraz przedstawieniu w projekcie w części opisowej informacji na ten temat;

- art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego w związku z § 8 ust. 8 "pkt" oraz § 9 ust. 4 pkt 24 ww. planu miejscowego poprzez przyjęcie, iż wymagany planem miejscowym zakaz realizacji zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej bez jej jednoczesnego podłączenia do okołomiejskiej sieci wod.-kan. nie jest spełniony w przypadku gdy przyłącze do sieci wod.-kan. wskazane jest jako przyłącze planowane, wykonanie którego dokonane będzie na etapie budowy.

Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2129/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek H. sp. z o.o. o reasumpcję wyroku poprzez wydanie orzeczenia w trybie art. 152 § 1 p.p.s.a.

Postanowieniem z dnia 13 listopada 2020 r., sygn. akt II OZ 925/20, Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie H. sp. z o.o. na postanowienie WSA z dnia 28 stycznia 2020 r.

Przy piśmie z dnia 26 listopada 2020 r. A. M. i S. M. przedstawili swoje stanowisko w sprawie.

W związku z zarządzeniem z dnia 29 października 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), poinformował strony postępowania o skierowaniu sprawy ze skargi kasacyjnej na posiedzenie niejawne z uwagi na intensyfikację rozwoju epidemii, w związku z czym przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazaniem obrazu i dźwięku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

W przedmiotowej sprawie w skardze kasacyjnej podniesiono przesłankę nieważności ujętą w przepisie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., wedle którego nieważność postępowania zachodzi jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw. Chodzi w tym przypadku o H. sp. z o.o., tj. Spółkę na którą decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., Prezydent [...], a więc przed wydaniem zaskarżonego wyroku przeniósł przedmiotowe pozwolenie na budowę. Ponadto przy piśmie z 15 lutego 2019 r., złożonym przez M. S.A., przedstawiono biznes plan dotyczący przedmiotowej inwestycji, z treści którego wynikało, że H. sp. z o.o. od dnia 16 października 2018 r. jest właścicielem nieruchomości, której dotyczy zaskarżona decyzja. H. sp. z o.o. potwierdziła te okoliczności w ww. wniosku z 7 marca 2019 r.

Niesporne jest zatem, że wynik sprawy rozpoznanej przez WSA w Warszawie wyrokiem VII SA/Wa 2129/18 dotyczył interesu prawnego H. sp. z o.o. Nie ulega ponadto wątpliwości, że ta Spółka nie brała udziału w postępowaniu przed sądem wojewódzkim, nie była powiadamiana o terminie rozprawy. Postanowieniem wydanym już po wydaniu wyroku WSA w Warszawie dopuścił tę Spółkę do udziału w charakterze uczestnika.

W judykaturze wskazuje się, że rozpoznając sprawę sąd administracyjny obowiązany jest ustalić czy podmiot postępowania w sprawie ma zdolność sądową oraz czy nie doszło w sprawie do następstwa prawnego. W przypadku następstwa prawnego, sąd obowiązany jest zapewnić temu podmiotowi udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie (por. wyrok NSA z 31 maja 2016 r., II OSK 2271/14). Uwzględnić należy i tę okoliczność, że zgodnie z art. 12 p.p.s.a. ilekroć w tej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Skoro zatem H. sp. z o.o. nie była powiadamiana o czynnościach procesowych ze skargi A. M. i S. M. na decyzję Wojewody [...], to została pozbawiona możności obrony swych praw w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Uzasadnia to uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpatrzenia, czyniąc bezprzedmiotowym zarazem rozważenie pozostałych zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełni podziela zatem pogląd orzeczniczy wyrażony w wyroku tegoż Sądu z dnia 22 listopada 2016 r. o sygn. akt II OSK 389/15.

Z tych względów, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a.