Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 805/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2012-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.1, art. 3 ust. 5
journal: Dz.U. 2006 nr 136 poz 969
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o podatku rolnym - tekst jednolity
article: art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita, Sędziowie Sędzia NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca), Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant specjalista Marta Ścibor, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 maja 2012 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2009 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...]. Nr. [...] II. stwierdza, ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania J.W., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] w sprawie podatku rolnego za 2009 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało, że Wójt Gminy ustalił J.W. i R.W. wymiar podatku rolnego za 2009 r. w kwocie 46,00 zł dla nieruchomości położonej w miejscowości Ż. działka nr [...]o powierzchni 0,58 ha. Ustalił, na podstawie ewidencji gruntów i w oparciu o przeprowadzone oględziny, że przedmiotowa nieruchomość sklasyfikowana w ewidencji gruntów jako grunty orne, stanowi własność Gminy i jest użytkowana przez J. W. (w części 0,33ha) i R. W. ( w części 0,25ha, obecnie na podstawie zawartej z Gminą umowy dzierżawy). Organ ustalił, że J.W. użytkuje przedmiotową działkę od czasu śmierci matki – N. W., która władała tym gruntem.

Wobec powyższego, na podstawie art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym ( Dz. U. z 2006 r. nr 136, poz. 969 ze zm.- dalej: "pr") ustalił współposiadaczom zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym i orzekł o ich solidarnej odpowiedzialności z tego tytułu.

W odwołaniu skarżący zarzucił, że Skarb Państwa nie był właścicielem działki nr [...], co wynika to z aktu własności ziemi z 1978. Uzasadniał, że działka ta pierwotnie o nr [...], a obecnie [...]posiada grunty oznaczone symbolem R-IVa i była własnością jego matki. W ocenie skarżącego, sporna działka ma inną powierzchnię niż wykazana w decyzji, ponieważ z ok. 20 arów sprzedany został piach i w tym miejscu znajduje się tzw. niecka o głębokości od 0,5 - 1,5 m. Z tego tytułu podatek, za lata 2005-2011 został zawyżony. Uzasadniał, że wielokrotnie zgłaszał tę kwestię, ale Urząd Gminy nie chce wyjaśnić sprawy. Zarzucił, że organ nie zastosował ulgi inwestycyjnej wymierzając podatek za przedmiotową działkę. Zdaniem skarżącego organ podatkowy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że różnica pomiędzy kwotą wpłaconą na poczet zobowiązania podatkowego za rok 2006 (2005), a kwotą ustaloną zaskarżoną decyzją stanowić będzie nadpłatę, ale z decyzji nie wynika, ile ta nadpłata wynosi. Zdaniem skarżącego podatek powinien odpowiadać faktycznej klasie ziemi jaka istnieje, a nie zapisanej w rejestrach. Wniósł także o wyłączenie podatku za działkę nr [...], bo nie ma możliwości użytkowania tej działki, z uwagi na fakt, iż jest ona w większości zadrzewiona.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu sprawy, nie podzieliło zarzutów i wniosków odwołania. Wyjaśniło, że sprawa wymiaru podatku rolnego za działkę nr [...] była już rozpatrywana przez Kolegium, które uchyliło pierwotną decyzję organu I instancji w tym przedmiocie, uznając, że organ nie wyjaśnił w sposób dostateczny sprawy dotyczącej statusu działki, a przy tym strony podmiotowej i przedmiotowej wymierzonego podatku.

Uzasadniało, że o tym czy dany grunt jest użytkiem rolnym (art. 1 pr) i podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym decydują zapisy w ewidencji gruntów (art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm. – dalej: "pgik"). Wywodziło, że ewidencja gruntów jest urzędowym rejestrem, w którym uwidacznia się stosowne informacje dotyczące poszczególnych nieruchomości, a wypis z takiego rejestru posiada szczególną moc dowodową, co oznacza, że organ podatkowy w zakresie informacji zawartych w tej ewidencji jest nimi związany. W analizowanej sprawie zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów, działka gruntu nr [...]o pow. 0,58 ha składa się z użytków rolnych oznaczonych symbolem R-IVa, co oznacza, że taki grunt podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym. Właścicielem działki jest Gmina.

Kolegium wyjaśniło, że decyzją z dnia 7 grudnia 2009 r. Wojewoda stwierdził, iż gmina z dniem 1 lipca 2000 r. nabyła z mocy prawa własność w/w nieruchomości rolnej Skarbu Państwa. Ustalił, że w dniu 10.08.1976r. został wydany akt własności ziemi na nazwisko W.W. między innymi na działkę nr [...] o pow. 1,21 ha. Powyższy akt zaskarżony został przez matkę skarżącego N. W. i po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w tym przedmiocie w dniu 30.05.1978 r. został wydany na rzecz N.W. akt własności ziemi na działkę nr [...] o powierzchni 0,63 ha, który został następnie sprostowany postanowieniem Urzędu Rejonowego w K. z dnia 20.11.1997 r., co do numeru działki, w ten sposób, że w miejsce działki nr [...]wpisano działkę nr [...]. Pozostałą część działki oznaczono zaś numerem [...] o powierzchni 0,58 ha, której właścicielem był Skarb Państwa, a obecnie Gmina.

Kolegium wyjaśniło, że przeprowadzone w dniu 16.06.2011 r. oględziny nieruchomości z udziałem skarżącego, potwierdziły, że działka gruntu nr [...] jest użytkowana przez J. W. (część porośnięta trawą) i R. W.(część zasiana jęczmieniem). Wyjaśniło, że z R.W. zawarta została w dniu 16.11. 2010 r. umowa dzierżawy.

W ocenie organu odwoławczego, ustalony w sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Grunt ten, zgodnie z ewidencją gruntów, oznaczony jest symbolem RIVa i podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym według stawek stanowiących równowartość pieniężną 2,5 q żyta, czyli według stawek dla gruntów gospodarstw rolnych, bowiem zarówno jeden jak i drugi podmiot posiadają jeszcze inne grunty podlegające podatkowi rolnemu, czyli posiadają gospodarstwo rolne.

Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, zarzuty skarżącego, dotyczące właściciela działki, jej powierzchni, oznaczenia niższą klasą bonitacyjną są nieuzasadnione i pozbawione podstaw prawnych, a zarzuty dotyczące działki nr [...] i [...] nie są przedmiotem wymiaru objętego zaskarżoną decyzją.

Organ odwoławczy, w kwestii zastosowania ulgi inwestycyjnej, stwierdził, że odliczona została od podatku rolnego ustalonego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Uzasadniał, że nie ma podstaw prawnych do naliczenia podatku od działki nr [...] w podanej przez organ wysokości, gdyż część działki jest użytkowana przez sąsiada na podstawie umowy dzierżawy. Uzasadniał, że nie uzyskał zgody gminy na użytkowanie pozostałej części działki, jednakże ze względu na bezpieczeństwo pożarowe skarżący kosi tę cześć działki raz na dwa lata albo częściej .

Argumentował, że działka była w części własnością jego matki, na podstawie aktu własności ziemi Komisji do Spraw Wywłaszczeń oraz, że niejednokrotnie mylono się w numeracji działki, a w istocie działka nr [...],[...] i [...]to ta sama działka.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia 29 lutego 2012 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od kosztów sądowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego o istotnym wpływie na wynik sprawy.

Przedmiotem opodatkowania podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza (art. 1 pr).

Zgodnie z ewidencją gruntów, grunty działki nr [...] oznaczone zostały symbolem RIVa, co oznacza, że podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym według przelicznika powierzchni i stawek, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 i art. 6 ust. 1 pkt 1 i przy zastosowaniu uregulowań uchwały Rady Gminy z dnia 18.11.2008 r. w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta przyjmowanej do obliczenia podatku rolnego za 2009 r. W tym też zakresie, dane z ewidencji gruntów i budynków wiążą organ podatkowy.

Samo jednak ewidencyjne wydzielenie – wyodrębnienie nieruchomości gruntowej – nie zawsze oznacza, że użytkowanie gruntów działki ewidencyjnie wydzielonej przez kilka osób jest " współposiadaniem" w rozumieniu art. 3 ust. 5 pr.

Przepis ten stanowi, że obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich posiadaczach gruntu będącego użytkiem rolnym w sytuacji, gdy grunt znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów. Wówczas grunt ten stanowi odrębny przedmiot opodatkowania.

Dla zastosowania tego przepisu istotne jest więc ustalenie, czy dany grunt znajduje się w równoczesnym posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, czyli w ich wspólnym posiadaniu.

Jak wynika z poczynionych przez organ ustaleń, właścicielem działki nr [...] o pow. 0,58 ha jest Gmina. Grunt tej działki jest użytkowany przez dwie osoby fizyczne, z których każda posiada na wyłączność "swoją" część tej nieruchomości. Skarżący użytkuje grunty o pow 0,33 ha (w trakcie oględzin część porośnięta trawą), a R.W., grunty o pow. 0,25 ha (w trakcie oględzin część zasiana jęczmieniem). Jak ustalił również organ podatkowy, taki stan podziału nieruchomości do użytkowania trwa od lat, gdyż do 18.01.2002 r. grunt działki [...], o pow. 0,33 ha użytkował skarżący, na podstawie umowy dzierżawy, a wcześniej jego matka, zaś R.W. użytkował pozostały grunt działki [...] o pow. 0,25 ha stale od 18 stycznia 1999 r.

W tym stanie faktycznym, nie można zatem przyjąć, że stanowiące przedmiot opodatkowania grunty działki nr [...] są we współposiadaniu skarżącego i R. W.

Współposiadanie będące szczególną postacią władztwa nad rzeczą, zachodzi bowiem wtedy, gdy posiadanie tej samej rzeczy jest wykonywane przez kilka osób, przy czym istota władztwa każdej z tych osób jest taka sama - identyczna lub analogiczna. Tym samym współposiadanie, które może wypływać z określonego stosunku prawnego ( na podstawie stosownej umowy, czy też bez tytułu prawnego, w dobrej, czy też złej wierze) występuje wówczas, gdy rzecz znajduje się we wspólnym władztwie kilku osób, którym przysługuje wspólnie to samo prawo podmiotowe.

Nie ma przy tym znaczenia, czy współposiadanie tego samego gruntu wynika dla każdego posiadacza z tego samego, czy z innego tytułu prawnego, czy stanowi postać faktycznego współposiadania bez tytułu prawnego .

Jednakże stan faktyczny, w którym dwie różne części tej samej nieruchomości pozostają w posiadaniu (samoistnym lub zależnym) dwóch różnych podmiotów, z których każdy posiada na wyłączność "swoją" część nieruchomości nie mieści się w pojęciu "współposiadania", a zatem również w zakresie objętym art. 3 ust. 5 pr.

Przenosząc powyższe uwagi na kanwę przedmiotowej sprawy, uznać należy, że aby grunty działki [...] mogły zostać opodatkowane jako odrębny przedmiot opodatkowania i przy zastosowaniu solidarnej odpowiedzialności, musiałyby być w całości we wspólnym władztwie skarżącego i R. W., co jak ustaliły organy, w sprawie nie występuje i okoliczność ta jest bezsporna.

Tym samym, podział rzeczy (gruntu) guo ad usum, ustalony w przedmiotowej sprawie, wykluczył przyjęcie współposiadania gruntów działki [...] przez J. W. i R. W., co wykluczyło zastosowanie w sprawie art. 3 ust. 5 pr i przyjęcie gruntów działki [...] za odrębny przedmiot opodatkowania.

Wobec powyższego, na podstawie art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U z 2012 r. poz. 270 ), orzeczono jak w sentencji.