Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1071/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, 145 par. 1 pkt 1 lit. "a", "b", 152, 200, 205 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 92 ust. 2, 93 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2011r. sprawy ze skargi W. B., U. B. i A. B. – W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...], nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżących W. B., U. B. i A. B. – W. solidarnie kwotę 2817,00 (dwa tysiące osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] roku, Nr [...], po rozpoznaniu odwołania U. B., W. B. i A. B. – W., uchylił w całości decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] roku, Nr [...] i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 11.000 zł z tytułu wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, do którego podłączone zostały niedozwolone urządzenia dodatkowe oraz wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu.

Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, organ I instancji decyzją z dnia [...] roku nałożył na U. B., W. B. i A. B. – W. karę pieniężną w łącznej wysokości 12.000 zł z tytułu wykonywania przewozu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty za przejazd po drogach krajowych w kwocie 1.000 zł, z tytułu wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu w kwocie 1.000 zł oraz z tytułu wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, do którego podłączone zostały niedozwolone urządzenia dodatkowe w kwocie 10.000 zł, na mocy art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 roku Nr 125, poz. 874 ze zm.). Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przewozu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty za przejazd po drogach krajowych, wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, do którego podłączone zostały niedozwolone urządzenia dodatkowe oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu. Jak wskazał organ, w dniu 21 lutego 2011 roku w miejscowości N. na drodze krajowej Nr 19 zatrzymano do kontroli pojazd marki SCANIA o Nr rejestracyjnym [...]. wraz z naczepą marki MEGA o Nr rejestracyjnym [...]. Pojazdem kierował M. Ś., który w dniu kontroli wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy na trasie W. K. – T. w imieniu przedsiębiorcy "A" W. B., U. B. na podstawie okazanej licencji Nr [...]. Kontrola została udokumentowana protokołem. W toku postępowania wyjaśniającego organ ustalił, iż usługa transportowa realizowana w dniu kontroli realizowana była na rzecz spółki cywilnej "A", której wspólnikami są U. B., W. B. i A. B. – W. W tak ustalonym stanie faktycznym organ I instancji nałożył na wspólników spółki cywilnej karę pieniężną w łącznej kwocie 12.000 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji U. B., W. B. i A. B. – W. wskazali, iż w rzeczywistości nie zostały wypełnione przesłanki uzasadniające stwierdzone naruszenia, a kontrolowany pojazd został zakupiony z ważnym badaniem okresowym tachografu, wobec tego nie było żadnych formalnych i rzeczywistych podstaw do poddania go wcześniejszym badaniom, gdyż tachograf funkcjonował i działał bez zastrzeżeń. W zakresie zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe niedozwolonego urządzenia odwołujący się podnieśli, iż skoro faktyczne użycie tego urządzenia nie zostało stwierdzone, tym samym nie może być mowy o nakładaniu kary.

W piśmie stanowiącym uzupełnienie odwołania strona podniosła, iż kontestowana decyzja I instancji została wydana z naruszeniem przepisów 6 – 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzja posiada zatem wadę prawną po wodującą jej nieważność z mocy prawa. W wyniku jednej kontroli drogowej i na podstawie tego samego protokołu kontroli drogowej zostały wydane także dwie inne decyzje niezależne od siebie o łącznej sumie kary pieniężnej opiewającej na kwotę 20.000 zł, co w świetle art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym stanowi naruszenie prawa.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpoznaniu odwołania, uchylił w całości decyzję I instancji i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 11.000 zł z tytułu wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, do którego podłączone zostały niedozwolone urządzenia dodatkowe oraz wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu.

W uzasadnieniu organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie nieprawidłowego wypełnienia karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. Kierowca posiadał i okazał kontrolującym dowód uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych w postaci miesięcznej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, jednak na okazanym miesięcznym odcinku kontrolnym karty nie znajdował się wpisany numer rejestracyjny kontrolowanego pojazdu. Zgodnie z obowiązującym w chwili kontroli drogowej i w dacie orzekania przez organ I instancji przepisem art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmioty wykonujące na terytorium RP przewóz drogowy zobowiązane były do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie mogła być wyższa niż równowartość 1.800 euro rocznie, z określonymi wyłączeniami. Po nowelizacji przepisów, w stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania przez organ odwoławczy, nie ma podstaw do sankcjonowania karą pieniężną naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty za przejazd po drogach krajowych. W chwili orzekania przez organ istnieje obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej, co wynika z art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 roku Nr 19, poz. 115 ze zm.), obowiązek ponoszenia niniejszej opłaty spoczywa na korzystającym z dróg publicznych, natomiast sankcja za naruszenie tego obowiązku nakładana jest na kierującego pojazdem.

W dalszej kolejności, w odniesieniu do zarzutu wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, do którego podłączone zostały niedozwolone urządzenia dodatkowe organ wskazał, iż podczas oględzin tachografu firmy Mannesmann VDO AG typ [...] o Nr [...] zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe stwierdzono podłączenie niedozwolonego urządzenia. Pod deską rozdzielczą znajdowało się nieoryginalne gniazdo podłączone za pomocą przewodów elektrycznych do tachografu. W związku ze stwierdzonym stanem rzeczywistym przeprowadzono kontrolę urządzenia i łańcucha kinematycznego, łączącego tachograf z przetwornikiem drogi. Kontrola wykazała, iż do gniazda B znajdującego się w tachografie (żółta kostka) zostało podłączone niedozwolone urządzenie – cztery przewody elektryczne zakończone gniazdem z czterema pinami, które miały na celu zmianę wskazań tachografu w zakresie wskaźnika rysika prędkości, przebytej drogi oraz grup czasowych. Okoliczność istnienia urządzenia niedozwolonego, zdaniem organu, jest bezsporna i wynika z kontroli udokumentowanej protokołem, dokumentacji fotograficznej sporządzonej podczas kontroli oraz protokołu oględzin pojazdu. Ponadto przesłuchany w charakterze świadka kierowca potwierdził istnienie niedozwolonego urządzenia dodatkowego podłączonego do urządzenia rejestrującego. Organ odwoławczy zważył, iż organ I instancji w sposób prawidłowy dokonał oceny materiału dowodowego, a karę pieniężną w wysokości 10.000 zł z tytułu wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, do którego podłączone zostały niedozwolone urządzenia dodatkowe nałożył zgodnie z prawem.

Przechodząc do dalszych rozważań organ przywołał przepis § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym – tachografów samochodowych, który stanowi, iż sprawdzanie urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe wykonuje się nie rzadziej niż co 24 miesiące, licząc od daty naniesionej na tabliczkę pomiarową, o ile wcześniej nie nastąpi uszkodzenie urządzenia rejestrującego, przekroczenie dopuszczalnych wartości błędów, uszkodzenie bądź utrata cechy nałożonej w czasie sprawdzania lub tabliczki pomiarowej. Podczas kontroli drogowej dokonano oględzin tachografu i stwierdzono, że do gniazda "B" tachografu zostało podłączone urządzenie niedozwolone, którego celem była zmiana wskazań tachografu w zakresie wskazań rysika prędkości, przebytej drogi oraz grup czasowych. Okoliczność ta poskutkowała tym, iż tachograf utracił cechy legalizacyjne.

Strona w odwołaniu od decyzji wskazała, iż tachograf posiadał wymagane badanie okresowe, co potwierdza właściwa nalepka z hologramem. Stosownie do ust. 3 pkt "a" rozdziału VI załącznika I do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 okresowe badania przyrządów zamontowanych w pojazdach obejmują m.in. sprawdzenie, czy urządzenie działa prawidłowo oraz czy plomby na urządzeniu i na innych częściach instalacji są w stanie nienaruszonym. W przypadku stwierdzenia, że nastąpiła ingerencja w tachograf polegająca na podłączeniu niedozwolonego urządzenia, należy ponownie przeprowadzić badanie okresowe, bez względu na to, czy od ostatniego badania okresowego upłynął okres 2 lat. Podłączenie urządzenia niedozwolonego do gniazda tachografu powoduje nieważność badania okresowego urządzenia rejestrującego, natomiast fakt przeprowadzenia badania kontrolnego tachografu po dniu kontroli drogowej nie wyłącza odpowiedzialności strony za stwierdzone naruszenie.

W tym zakresie organ odwoławczy uznał, iż organ I instancji właściwie ocenił stan faktyczny w zakresie opisanego naruszenia i słusznie nałożył na odwołujących się karę pieniężną w wysokości 1.000 zł.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, iż fakt istnienia niedozwolonego urządzenia ustalony został przez organ w sposób bezsporny. Opisane naruszenie sankcjonowane jest karą pieniężną niezależnie od istnienia świadomości podłączenia tego urządzenia przez podmiot wykonujący przewóz tym pojazdem. Sankcjonowane jest już samo istnienie niedozwolonego urządzenia w pojeździe pomimo niestwierdzenia użycia takiego urządzenia.

Odnosząc się do argumentów strony zawartych w odwołaniu w zakresie naruszenia art. 6 – 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy wyjaśnił, iż w sprawie organ I instancji podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zgodnie z treścią art. 10 ust. 3 Rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 roku w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 i (WE) Nr 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85, przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim. Tym samym przedsiębiorca nie może również przenieść odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie na kierowcę.

Organ II instancji wskazał, iż odwołujący się w toku postępowania administracyjnego nie przedstawili żadnych dowodów potwierdzających, iż nie mieli oni wpływu i nie mogli przewidzieć zaistniałych naruszeń. Ocena stanu faktycznego dokonana przez organ I instancji była wszechstronna, gdyż organ ten działał w granicach i zgodnie z przepisami prawa, a także pouczył stronę o przysługujących jej prawach oraz obowiązkach.

Również na uwzględnienie przez organ odwoławczy nie zasługiwał zarzut naruszenia przepisu art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2008 roku, II GPS 5/08, w obrocie cywilnoprawnym spółka cywilna funkcjonuje w ten sposób, że za jej zobowiązania są odpowiedzialni solidarnie jej wspólnicy (art. 864 kodeksu cywilnego). Jeżeli więc wspólnicy w ramach wspólnie prowadzonego przedsięwzięcia gospodarczego polegającego na wykonywaniu transportu rzeczy zaciągają zobowiązania, w szczególności w ramach umowy przewozu, to tego rodzaju działanie jest w istocie przejawem prowadzenia działalności gospodarczej przez wspólników. Dlatego też nie zasługuje na uwzględnienie teza, iż przewóz rzeczy w wykonaniu zawartej przez wspólników umowy z osobą trzecią nie jest formą prowadzenia wspólnego przedsięwzięcia przez wspólników. Wobec tego, że ustawa o transporcie drogowym nie przewiduje łącznej odpowiedzialności wspólników spółek cywilnych, to również ograniczenie przewidziane w art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, zdaniem organu, nie może być odnoszone do spółki cywilnej jako całości, lecz do każdego z przedsiębiorców ją tworzących, będących wykonawcami przewozów odpowiedzialnymi za stwierdzone naruszenia. Ograniczenie, zgodnie z którym suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 15.000 zł powinno być kierowane do każdego z przedsiębiorców osobno, ale nigdy łącznie tylko dlatego, że działają oni np. w spółce cywilnej.

W konkluzji uzasadnienia organ wskazał, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy w pełni potwierdza fakt naruszenia przepisów prawa przez stronę. Kary w transporcie drogowym określono w sposób sztywny w ramach poszczególnych przewinień, a decyzja wydawana na podstawie tych przepisów ma związany, a nie uznaniowy charakter. Gdy strona znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kary w orzeczonej wysokości może wystąpić ze stosownym wnioskiem do organu I instancji.

W skardze do sądu administracyjnego U. B., W. B. i A. B. – W. wnieśli o uchylenie decyzji II, jak i I instancji wskazując na naruszenie art. 92 ust. 2 pkt 1 oraz art. 92a ust. 4 i 5 w zw. z art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, jak i art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1 oraz art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W motywach skargi strona wyjaśniła, iż kontrolowany pojazd został zakupiony jako pojazd używany z ważnymi badaniami okresowymi tachografu. Skarżący nie mieli wiedzy o fakcie zamontowania na nim niedozwolonych urządzeń i nie mieli na ten fakt wpływu. Ponieważ pojazd miał ważne badania okresowe, nie było potrzeby przeprowadzania dodatkowych badań.

W wyniku przeprowadzonego na miejscu testu ustalono, że fakt zamontowania urządzenia nie miał wpływu na pracę i wyniki z tachografu. W tej sytuacji, spełnione zostały przesłanki do zastosowania przez organy obu instancji art. 92a ust. 4 w zw. z art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, poprzez niewszczynanie postępowania administracyjnego. Jednocześnie nie zostały spełnione negatywne przesłanki określone w art. 92a ust. 5 i w tym zakresie postępowanie powinno być umorzone jako bezprzedmiotowe. Zdaniem strony, w sprawie doszło także do naruszenia art. 92 ust. 2 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, gdyż suma kar nałożonych na wszystkich wspólników wynosi 27.000 zł, a postępowanie administracyjne związane z nieprawidłowościami ujawnionymi w toku jednej kontroli, zostało sztucznie podzielone. W sprawie tymczasem powinno być prowadzone jedno postępowanie, gdyż jego źródłem były nieprawidłowości stwierdzone w toku jednej kontroli. W odniesieniu do naruszenia art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego skarżący podnieśli, iż organ odwoławczy uchylając decyzję I instancji w odniesieniu do nałożenia kary pieniężnej z tytułu wykonywania przewozu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty za przejazd po drogach krajowych, powinien w tym zakresie umorzyć postępowanie. Organ, przed wydaniem decyzji, nie powiadomił strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i możliwości wypowiedzenia się w tym przedmiocie, co narusza art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie argumenty podniesione w jej uzasadnieniu Sąd podzielił.

Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Stosownie do regulacji art. 145 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Tytułem wstępu należy przypomnieć, iż w niniejszej sprawie działalność gospodarcza jest prowadzona przez trzech wspólników – U. B., W. B. i A. B. – W. w formie spółki cywilnej pod firmą "A". Decyzja kwestionowana w niniejszej sprawie została skierowana do wszystkich wspólników.

Bezsporne w sprawie jest także to, iż w dniu 21 lutego 2011 roku w miejscowości N. na drodze krajowej Nr 19 funkcjonariusze Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymali do kontroli pojazd marki SCANIA o Nr rejestracyjnym [...]. wraz z naczepą marki MEGA o Nr rejestracyjnym [...]. Pojazdem kierował M. Ś., który w dniu kontroli wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy na trasie W. K. – T. w imieniu przedsiębiorcy "A" W. B., U. B. na podstawie okazanej licencji Nr [...]. Ustalenia kontroli znalazły swoje odzwierciedlenie w materiale dowodowym załączonym do akt administracyjnych. Podczas rzeczonej kontroli organ stwierdził naruszenie kilku przepisów ustawy o transporcie drogowym i z tego tytułu nałożył na wspólników spółki cywilnej kary pieniężne w trzech postępowaniach zakończonych wydaniem ostatecznych decyzji administracyjnych. I tak w niniejszej sprawie organ nałożył na wszystkich trzech wspólników karę pieniężną w łącznej kwocie 11.000 zł, gdyż stwierdził wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, do którego podłączone zostały niedozwolone urządzenia dodatkowe oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu. W kolejnej sprawie organ nałożył na A. B. – W. karę pieniężną w wysokości 8.000 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego bez licencji. Decyzja organu II instancji oznaczona jest sygnaturą III SA/Łd 1070/11. W ostatniej, trzeciej sprawie organ na dwóch wspólników – U. B. i W. B. nałożył karę pieniężną w kwocie 8.000 zł z racji wykonywania krajowego transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji. Sprawa, w której wspólnicy kwestionują trzecią decyzję administracyjną oznaczona jest sygnaturą III SA/Łd 1072/11. Suma kar pieniężnych nałożonych na wspólników w drodze trzech decyzji administracyjnych, z racji naruszeń przepisów o transporcie drogowym stwierdzonych podczas jednej kontroli, łącznie wynosi 27.000 zł.

Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności skargi Sąd stwierdził, iż stroną postępowania administracyjnego we wszystkich trzech sprawach powinni być wszyscy wspólnicy spółki cywilnej, a nie pojedyncze osoby. Co podkreślano wcześniej wszyscy trzej wspólnicy prowadzą wspólnie działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej. W tym miejscu przywołać należy tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lipca 2007 roku, sygn. akt: I OSK 1137/06 (publikowany w bazie orzeczeń Lex Nr 382687), z którą skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni się zgadza. W treści tegoż wyroku Naczelny Sąd wskazał, iż postępowanie administracyjne, którego przedmiotem jest nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 roku Nr 204, poz. 2088) na jednego ze wspólników wieloosobowej spółki cywilnej, a więc kary ściśle związanej z prowadzoną wspólnie przez przedsiębiorców działalnością gospodarczą, powinno się toczyć z udziałem wszystkich przedsiębiorców – wspólników. Stronami postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym są w myśl art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego wszyscy wspólnicy, którzy w dacie naruszenia przepisów byli stronami umowy spółki zawartej na podstawie art. 860 i nast. Kodeksu cywilnego. Dalej Sąd argumentował, iż nałożenie kary pieniężnej wymaga wykazania przez organ administracji publicznej przesłanki wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji, przy czym przesłanka ta musi być zindywidualizowana, co oznacza w przypadku działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki cywilnej, która nie ma podmiotowości prawnej, obowiązek wskazania przez organ konkretnego przedsiębiorcy – wspólnika, któremu można przypisać naruszenie obowiązków lub warunków określonych przepisami ustawy o transporcie drogowym oraz innymi przepisami, wymienionymi w art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Z uwagi na to, że spółka cywilna nie ma statusu przedsiębiorcy, nie można przypisać jej naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Zarzut taki może być podniesiony wyłącznie do tego przedsiębiorcy – wspólnika, który w dniu kontroli wykonuje transport drogowy z naruszeniem przepisów o transporcie drogowym.

Konkludując organ w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy potraktował jako stronę postępowania wszystkich wspólników spółki cywilnej. Tym niemniej w pozostałych sprawach, organ w sposób nieuzasadniony wykluczył z postępowania część wspólników.

Sąd badając legalność kwestionowanych rozstrzygnięć organów administracji stwierdził naruszenie art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym. W tym miejscu zacytować wypada powołany przepis, który stanowi, iż suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 15.000 złotych – w odniesieniu do kontroli drogowej (pkt 1) i 30.000 złotych – w odniesieniu do kontroli w przedsiębiorstwie (pkt 2).

Bezsporne w sprawie jest to, iż wszystkie naruszenia, które stanowiły podstawę do nałożenia kar pieniężnych na wspólników spółki cywilnej w tej i pozostałych dwóch sprawach stwierdzone zostały podczas jednej kontroli drogowej. W wyniku wydania wszystkich trzech decyzji, jak powoływano na wstępie, suma nałożonych na wszystkich trzech wspólników kar wynosi 27.000 zł. Tymczasem, cytowany przepis art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym stwierdza, iż suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może, w przypadku kontroli drogowej, przekroczyć kwoty 15.000 zł. Dokonując zestawienia treści powołanego przepisu i wysokości kar nałożonych na wspólników spółki we wszystkich trzech sprawach Sąd uznał, iż doszło do naruszenia przepisu art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Co warto podkreślić, rzeczony przepis stanowi o karach nałożonych podczas jednej kontroli, a nie jak argumentował organ – karach skierowanych do każdego ze wspólników z osobna. Wobec jednoznacznej i nie nasuwającej różnorakich wątpliwości interpretacyjnych treści art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, zacytowany pogląd organu II instancji zaprezentowany w kwestionowanej decyzji, nie zasługuje na uwzględnienie.

Przepis art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym statuuje limit łącznej wysokości kar pieniężnych nakładanych w drodze decyzji administracyjnej w wyniku naruszeń stwierdzonych podczas jednej kontroli w rozróżnieniu na kontrole drogowe i kontrole prowadzone w siedzibie przedsiębiorcy. Należy jednakże wyraźnie podkreślić, że mimo powyższej konstrukcji omawianego przepisu z jego treści należy wywieść tezę, iż ustawodawca określoną tym przepisem górną granicę kwotową (15.000 zł dla kontroli drogowej i 30.000 zł dla kontroli w siedzibie przedsiębiorcy) odnosi nie do decyzji administracyjnej o nałożeniu kary pieniężnej, lecz do kontroli. Nie powinno również ulegać wątpliwości, że przepisy art. 92 ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym stanowią podstawę do sumowania kar za poszczególne naruszenia (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 28 października 2009 roku, II GSK 145/09, Lex Nr 573527).

W tym miejscu wyjaśnić należy, iż stwierdzenie w wyniku kontroli dwu lub więcej przypadków naruszenia obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym lub innych przepisów wymienionych w art. 92 ust. 1 pkt 1-8 ustawy o transporcie drogowym powoduje konieczność nałożenia dwu lub więcej kar pieniężnych. Istota problemu w tym zakresie sprowadza się do tego, czy w wypadku wykonywania przewozu drogowego z naruszeniem, więcej niż jednego z warunków, określonych w ustawie o transporcie drogowym lub przepisach wymienionych w art. 92 ust. 1 tej ustawy, organ nakładający karę pieniężną za stwierdzone naruszenia załatwia w drodze decyzji jedną sprawę administracyjną czy wiele takich spraw. Główny Inspektor Transportu Drogowego w tym zakresie stanął na stanowisku, że w wypadku stwierdzenia, w toku jednej kontroli, kilku naruszeń istnieje wiele spraw administracyjnych tożsamych podmiotowo, lecz różniących się przedmiotowo, a każda z nich załatwiana jest odrębnie. Analizując treść art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym skład orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że wypełnienie dyspozycji tego przepisu następuje w wypadku wykonywania przewozu drogowego lub innych czynności związanych z przewozem z naruszeniem określonych obowiązków lub warunków, wynikających z wymienionych w nim ustaw. Zdaniem Sądu, chodzi tu o jeden czyn (podjęte działanie) podmiotu wykonującego przewóz drogowy, sprzeczny z prawem, którego konsekwencją jest nałożenie kary pieniężnej. Niezależnie od stwierdzonej liczby naruszonych przepisów będzie to jedna sprawa administracyjna załatwiana jedną decyzją administracyjną określającą karę pieniężną, na którą będą się składać kary za poszczególne naruszenia. Za przyjęciem takiej wykładni omawianego przepisu przemawia także art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, który ogranicza sumę kar pieniężnych nakładanych podczas jednej kontroli. Zważywszy, że ustawodawca nie przewidział żadnego trybu ustalania "łącznej kary pieniężnej", to przy założeniu wielości spraw administracyjnych załatwianych odrębnymi decyzjami przestrzeganie zakazu przekroczenia określonej w art. 92 ust. 2 sumy kar pieniężnych byłoby w praktyce niemożliwe. Zdaniem Sądu z unormowania powoływanego już wielokrotnie art. 92 ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym wynika, że przedmiotem sprawy administracyjnej jest nałożenie kary pieniężnej za wszystkie naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli. Zauważyć przy tym należy, że w Kodeksie postępowania administracyjnego nie przewidziano możliwości prowadzenia jednego postępowania w kilku sprawach dotyczących tego samego podmiotu. Skoro ustawodawca nie dopuścił takiej możliwości w przepisie szczególnym – ustawie o transporcie drogowym, jak również nie stworzył instrumentu pozwalającego na ograniczanie, stosownie do art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, sumy kar pieniężnych nałożonych decyzjami podjętymi w odrębnych sprawach, to należy przyjąć, że jego wolą było takie ukształtowanie postępowania, by nałożenie kary pieniężnej za stwierdzone podczas jednej kontroli naruszenia stanowiło przedmiot jednej sprawy administracyjnej. Warto podkreślić, że powyższa konstatacja znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2008 roku, sygn. akt: II GSK 29/08, Lex Nr 469446).

Ustosunkowując się do zarzutów skargi należy wyjaśnić, iż kary pieniężne nałożone na skarżących były nałożone zasadnie, gdyż doszło do dokonania czynów wskazanych w decyzji organu I instancji i stwierdzone czyny naruszały przepisy prawa powołane w tej decyzji. W stanie faktycznym sprawy czyny te polegały na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, do którego podłączone zostały niedozwolone urządzenia dodatkowe oraz wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu. Nie ulega bowiem wątpliwości i nie jest kwestionowane przez stronę skarżącą, iż w momencie kontroli drogowej, czyli w dniu 21 lutego 2011 roku w pojeździe zamontowane zostało dodatkowe urządzenie mające na celu zniekształcenie danych z tachografu.

Stosownie do treści art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 roku w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. UE. L. 1985 Nr 370 str. 8), pracodawca oraz kierowcy zapewnią poprawne działanie i odpowiednie stosowanie, z jednej strony, urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca obowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem IB. Jednocześnie w treści art. 15 ust. 8 w/w rozporządzenia wprost wskazano, iż zabrania się fałszowania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach, przechowywanych przez urządzenie rejestrujące lub kartę kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z urządzenia rejestrującego jak określono w załączniku IB. To samo stosuje się do jakiegokolwiek manipulowania urządzeniem rejestrującym, wykresówką lub kartą kierowcy, które mogłoby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych oraz informacji wydrukowanych, z zaznaczeniem, iż w pojeździe nie może znajdować się żaden sprzęt, który mógłby zostać użyty w powyższych celach. Jednocześnie podkreślić wypada, że badania okresowe, co do zasady są przeprowadzane raz na dwa lata i obejmują one m. in. sprawdzenie, czy urządzenie działa prawidłowo i czy plomby na nim i na innych jego częściach są w stanie nienaruszonym (pkt 3 lit. "a" rozdziału VI załącznika I do w/w rozporządzenia). Tym samym stwierdzenie, że urządzenie zostało naruszone, obliguje właściciela pojazdu do przeprowadzenia w tym zakresie stosownego badania okresowego.

W stanie faktycznym sprawy kontrolowany pojazd owego badania nie posiadał, co uprawniało organ do nałożenia kary pieniężnej również z tego tytułu. Bez wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej pozostaje także argumentacja, że zamontowane urządzenie nie zniekształcało działania tachografu.

Reasumując Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" w zw. z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił w punkcie trzecim wyroku w oparciu o przepis art. 200 i 205 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

A. B.