Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 923/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39, art. 41
journal: Dz.U. 2021 poz 2268
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Dnia 18 maja 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jan Szuma Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 maja 2022 roku sprawy ze skargi G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego i zasiłku celowego specjalnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta P. (dalej Prezydent lub organ I instancji), decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 2 ust.1, art. 3, art. 7 pkt 5 i 6, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1 i 2, art. 41 pkt 1 i 2 , art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz.U. z 2020r., poz. 1876 i zm. dalej u.p.s. ) art. 15o ust. 1 ustawy z dnia 02 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 374 ze zm.) w związku z § 1 uchwały Nr [...] Rady Miasta P. z dnia [...] stycznia 2014 r. w sprawie zasad zwrotu wydatków za posiłki oraz zasiłki okresowe i zasiłki celowe, przyznane pod warunkiem zwrotu będące w zakresie zadań własnych gminy (tj. Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2015r., poz.5254) § 1 pkt 1 lit. a Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018r w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2018r., poz. 1358) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej k.p.a.) odmówił G. M. (dalej jako strona lub skarżąca) przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego specjalnego i celowego pod warunkiem zwrotu części lub całości wnioskowanego na: leki w łącznej wys. [...] zł, leczenie stomatologiczne w wys. [...] zł, materac do spania w wys. [...] zł, kuchenkę do gotowania w wys. [...] zł, drobny remont w wys. [...] zł, zadośćuczynienie w wys. 50 mln zł, rehabilitację w wys. [...] zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem z dnia [...] czerwca 2021 r. skarżąca zwróciła się o przyznanie pomocy na miesiąc lipiec 2021 r. Zawnioskowała o pomoc finansową na cele opisane w decyzji.

Zgodnie z art. 15o ust. 1 ustawy COVID przeprowadzono aktualizację wywiadu środowiskowego na podstawie rozmowy telefonicznej w dniu [...] lipca 2021 r. Skarżąca zadeklarowała, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, przebywa na emeryturze. Ponadto jest osobą długotrwale chorującą. Wyrokiem sądu sygn. akt VI U [...] z dnia [...].10.2013r. została zaliczona do osób z lekkim stopniem niepełnosprawności na stałe.

Prezydent ustalił, że dochód skarżącej w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku tj. w maju 2021 r. stanowiło świadczenie ZUS w wys. [...] zł. W związku z tym skarżąca nie kwalifikowała się do pomocy w formie zasiłków celowych w myśl art 39 ust. 1 i 2 u.p.s. uzależniającym jego przyznanie od spełnienia kryterium dochodowego. Wobec tego organ rozpoznał wniosek skarżącej z uwzględnieniem art. 41 pkt 1 i 2 u.p.s. który umożliwia przyznanie pomocy w sytuacji przekroczenia kryterium dochodowego jeśli zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek do udzielenia pomocy.

Organ zwrócił uwagę, że skarżąca zawnioskowała o środki finansowe na zakup leków w łącznej wys. [...] zł (522,73 zł + [...] zł = [...] zł). Skarżąca dostarczyła do ośrodka wycenę leków recepturowych z Apteki [...] Wskazała, iż leki wypisane długopisem to leki bez recepty. Ponadto oznajmiła, iż jest to minimum w zakresie alergii, które powinna zażywać, wszystkie leki przepisane są przez specjalistów, są to leki ratujące życie, zapobiegające rozwojowi chorób, a także uzupełniające braki witamin w organizmie. Analizując dokumentację zgromadzoną w sprawie leków organ wskazał, że część leków z załączonej wyceny to leki na receptę, jednak obejmuje również leki bez recepty oraz suplementy, leki wspomagające tj. [...]. Ponadto konieczność zakupu leków nie została potwierdzona, bowiem strona nie przedstawiła recept, zaświadczeń lekarskich potwierdzających konieczność ich zakupu. W ocenie organu skarżąca posiada swój dochód w postaci emerytury w kwocie [...]zł, z którego może zakupić najpotrzebniejsze leki. Ponadto celem ustawy o pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości W ocenie organu skarżąca nie wykorzystuje własnych możliwości do przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej.

Następnie organ wskazał, że strona zawnioskowała o pomoc finansową na pokrycie kosztów leczenia stomatologicznego w wys. [...] zł. Podczas rozmowy telefonicznej poinformowała, iż wymaga leczenia stomatologicznego z uwagi na pogarszający się stan zdrowia uzębienia oraz fakt, iż jest uczulona na protezę, którą nosi. Organ nie znalazł podstaw jednak podstaw przemawiających za koniecznością udzielenia świadczenia pieniężnego na leczenie stomatologiczne. Niewątpliwie leczenie stomatologiczne stanowi jedną z najniezbędniejszych potrzeb bytowych, jednak organ pomocy społecznej nie ma obowiązku pokrycia jego kosztów, szczególnie, że ma strona ma prawo do korzystania z bezpłatnych podstawowych świadczeń stomatologicznych (refundowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia). Świadczenia, które nie są objęte refundacją to świadczenia ponadstandardowe, które są udzielane na koszt ubezpieczonego i są indywidualnym wyborem każdego pacjenta uzależnionym od własnej sytuacji materialnej. Oczekując pomocy finansowej na leczenie stomatologiczne skarżąca nie udokumentowała w żaden sposób konieczności przeprowadzenia odpłatnego leczenia stomatologicznego, dlatego brak jest podstaw do udzielenia pomocy na w/w cel. Strona powinna w pierwszej kolejności wykorzystać własne możliwości i uprawnienia, czyli skorzystać z bezpłatnych świadczeń stomatologicznych.

Prezydent następnie stwierdził, że wniosek skarżącej obejmował też zakup materaca do spania dla osoby z uszkodzonym kręgosłupem. W trakcie rozmowy telefonicznej skarżąca podała, iż materac firmy S. , którym jest zainteresowana mieści się w przedziale cenowym od [...] zł do [...] zł. Odnosząc się do tego wniosku organ zaznaczył, iż potrzeba zakupu materaca nie została potwierdzona, bowiem strona nie przedstawiła zaświadczeń lekarskich potwierdzających konieczność zakupu materaca z uwagi na stan zdrowia. Potrzeba ta zdaniem organu nie jest niezbędna, a środki pomocy społecznej przeznaczane są na potrzeby, które zabezpieczają byt, a nie które podnoszą jakość funkcjonowania.

Odnosząc się do wniosku o pomoc finansową na zakup nowej kuchenki do gotowania organ wskazał, że podczas rozmowy telefonicznej strona poinformowała, iż według zebranych przez nią informacji kuchenka firmy A. na prąd jest dostępna w cenie [...] zł, natomiast na gaz w cenie [...] zł. Oznajmiła, iż kuchenka, którą obecnie posiada przestała funkcjonować. Nie przedłożyła jednak żadnej ekspertyzy czy opinii technicznej potwierdzającą konieczność wymiany kuchenki. Trudno jest jednoznacznie określić czy dalsze użytkowanie posiadanej przez stronę kuchenki jest niemożliwe. Ponadto w trakcie rozmowy poinformowała, iż nie oczekuje pomocy ze strony Ośrodka na zakup kuchenki dwupalnikowej, gdyż taką już miała i jej zdaniem jest ona niepraktyczna. Organ zwrócił uwagę, iż z uzyskanych informacji wynika, że kuchenki elektryczne dostępne są już od [...] zł, zatem gospodarując racjonalnie posiadanym dochodem strona jest w stanie zaspokoić własnymi możliwościami w/w potrzebę.

Organ wskazał, że skarżąca zawnioskowała o pomoc finansową na drobny remont swojego domu w wys. [...] zł: na zakup farb, które umożliwią odświeżenie, zdezynfekowanie ścian domu oraz zabezpieczenie ich przed bakteriami, opłacenie malarza, który wymaluje te pomieszczenia. Zdaniem organu wymalowanie ścian nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej.

Odnosząc się do żądania 50 milionów złotych za krzywdy doznane ze strony MOPR Prezydent stwierdził, że kwota ta nie mieści się w katalogu niezbędnych potrzeb życiowych, a kwestia wyrządzonych szkód przez MOPR jest subiektywną opinią skarżącej. Powyższa kwestia może być ewentualnie przedmiotem rozważań sądu powszechnego.

Skarżąca zawnioskowała o środki finansowe na rehabilitację w wys. [...] zł. Poinformowała, iż rehabilitacja, która jej pomaga nie jest ogólnodostępna, a z uwagi na brak rehabilitacji jej stan zdrowia pogarsza się. Poinformowała iż posiada skierowanie na zabiegi fizjoterapeutyczne od specjalistów, jednakże nie dostarczy go organu, ponieważ nie widzi zasadności. Ponadto wskazała iż [...] sierpnia 2021 ma umówioną konsultację w sprawie ustalenia zabiegów rehabilitacyjnych. Organ stwierdził, że leczenie z zakresu rehabilitacji znajduje się w wykazie świadczeń gwarantowanych z zakresu nieodpłatnej i refundowanej rehabilitacji leczniczej. Zatem w istnieje możliwość skorzystania z zabiegów rehabilitacyjnych w ramach NFZ. Nie ma zatem przeszkód, by posiadając ważne skierowanie na rehabilitację skorzystała z zabiegów w ramach NFZ, stąd też brak zasadności opłacenia prywatnej rehabilitacji. Ponadto organ pomocy społecznej nie ma obowiązku zaspokajania każdej potrzeby, która jest zgłaszana przez świadczeniobiorcę, nawet jeśli z punktu widzenia klienta ta pomoc jest mu niezbędna. W związku z powyższym organ stwierdził, że nie jest zobligowany do opłacania swoim klientom prywatnych zabiegów rehabilitacji medycznej.

W ocenie Organu G. M. posiada swoje zasoby w postaci emerytury oraz majątku, jakim jest dom z nieruchomością gruntową, jednak nie wykorzystuje ich w celu poprawy swojej sytuacji materialnej. Brak jest przeszkód ku temu, by część domu została wynajęta i przynosiła dochód, ewentualnie by całą nieruchomość sprzedać i uzyskać środki na kupno adekwatnego do potrzeb i możliwości finansowych mieszkania oraz zabezpieczenia środków na zaspokojenie codziennych potrzeb. Od kilku lat skarżąca regularnie korzysta z pomocy finansowej MOPR, jednak nie podejmuje działań aby poprawić swoją sytuację mieszkaniową i finansową. Organ nie może przejąć na siebie obowiązku wykonywania napraw i remontów, wymiany sprzętów gospodarstwa domowego. Wnioskujący o świadczenie z pomocy społecznej ma bowiem obowiązek współdziałania w celu rozwiązywania trudnej sytuacji życiowej, a nie wyłącznie stawiania warunków co do tego, w jakiej formie i w jakiej wysokości wnioskowane świadczenie ma być zrealizowane. Ośrodek nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób pozostających w trudnej sytuacji materialnej. MOPR zabezpiecza wyłącznie potrzeby podstawowe, w tym również potrzeby zgłaszane przez skarżącą (zakup żywności).

G. M. odwołała się od ww. decyzji wskazując, że nie zgadza się z odmownym rozpatrzeniem jej wniosku, wniosła o uchylenie decyzji I instancji i przyznanie jej pomocy. Podtrzymała wniosek o wypłatę 50 mln zł zadośćuczynienia za krzywdę wyrządzoną przez MOPR.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO lub Kolegium) decyzją z dnia [...] września 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U.2018.570 t.j.), art. 127 § 2 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 39 i art. 41 u.p.s. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że prawidłowo organ I instancji rozważał sytuację skarżącej pod kątem tego, czy może zostać zakwalifikowana jako szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 41 u.p.s.

Pani G. M. zawnioskowała o pomoc finansową na zakup leków w wysokości [...] zł na lipiec 2021 r. Na powyższą kwotę składają się leki objęte specyfikacją Apteki [...] z dnia [...] maja 2021 r. na kwotę [...]zł oraz leki wypisane odręcznie na kwotę [...]zł, które, jak utrzymuje Pani G. M., powinna zażywać w związku z alergią. Wyceną objęto leki dostępne na receptę, leki dostępne bez recepty, suplementy diety oraz leki wspomagające. Analizując wniosek w kwestii przyznania pomocy finansowej na zakup leków Kolegium zaznaczyło, że w przypadku zgłoszenia potrzeby dofinansowania zakupu środków leczniczych samo złożenie wniosku nie jest wystarczające dla ustalenia zakresu i niezbędności tej potrzeby. Przyznanie świadczenia na ten cel jest uzasadnione w sytuacji, kiedy wnioskodawca udokumentuje, że stosowanie tych środków jest konieczne i niezbędne z medycznego punktu widzenia. Pani G. M. nie udokumentowała, że stosowanie wszystkich specyfików jest konieczne i niezbędne z medycznego punktu widzenia. Nie przedstawiła recept ani zaświadczeń lekarskich potwierdzających konieczność ich zakupu, tym samym nie wykazała, jakie leki i jaka ich ilość jest zalecana w okresie miesięcznym. SKO podzieliło stwierdzenie organu I instancji, że z posiadanego stałego dochodu jakim jest emerytura, skarżąca jest w stanie zabezpieczyć potrzebę zakupu niezbędnych leków.

Pani G. M. zgłosiła też potrzebę przyznania środków pieniężnych w wysokości [...] zł na leczenie stomatologiczne. Kolegium zwróciło uwagę, że zaspokojenie potrzeb w zakresie usług stomatologicznych nie zostało wymienione w art. 39 ust. 2 u.p.s., ale można je zaliczyć do szeroko rozumianego leczenia. Organ przyznający świadczenia w formie zasiłku celowego każdorazowo ocenia, czy wnioskowana pomoc mieści się w zakresie niezbędnej potrzeby bytowej. SKO podkreśliło, że źródłem utrzymania skarżącej jest świadczenie emerytalne, od którego opłacana jest składka na ubezpieczenie zdrowotne. Skarżąca jest objęta ubezpieczeniem zdrowotnym, co oznacza, że może korzystać z bezpłatnych usług medycznych, w tym stomatologicznych w podstawowym zakresie. Bezpłatne świadczenia stomatologiczne określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego (t.j. Dz.U.2019.1199). W orzecznictwie przyjmuje się. że pokrycie kosztów ponadstandardowego leczenia stomatologicznego nie należy do kategorii niezbędnych potrzeb bytowych. Jeżeli istnieje możliwość leczenia stomatologicznego w ramach NFZ. to istnieją podstawy do uznania, że żądana pomoc wykracza poza zakres niezbędnych potrzeb bytowych. Przy tym G. M. nie udokumentowała, że występuje konieczność przeprowadzenia odpłatnego leczenia stomatologicznego. W związku z powyższym organ odwoławczy nie znalazł podstaw do przyznania wnioskowanego zasiłku celowego z przeznaczeniem na finansowanie leczenia stomatologicznego.

Odnosząc się do wniosku Pani G. M. w części dotyczącej zakupu materaca dla osoby z uszkodzonym kręgosłupem Kolegium wskazało, że także ta potrzeba nie została potwierdzona zaświadczeniem lekarskim, wskazującym na konieczność zakupu materaca z uwagi na stan zdrowia. Tym samym zgłoszona potrzeba nie mieści się w pojęciu niezbędnej potrzeby bytowej w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej.

W kwestii przyznania środków pieniężnych na zakup kuchenki SKO wskazało, że zgodnie z ustaleniami organu I instancji kuchenki elektryczne dwupalnikowe są dostępne już w cenie ok. [...] zł. Ponadto istnieje możliwość zakupu sprzętu AGD, w tym kuchenki czteropalnikowej bez piekarnika lub z piekarnikiem w systemie ratalnym. Posiadając stały dochód, strona jest w stanie zaspokoić zgłoszoną potrzebę z własnych środków.

Odnosząc się do wniosku o przyznanie środków na drobny remont w wysokości [...]. zł Organ odwoławczy podzielił argumentację organu I instancji, stanowiącą podstawę odmowy wnioskowanej przez Panią G. M. na powyższy cel. Malowanie mieszkania w celu polepszenia standardu życia nie mieści się w pojęciu niezbędnej potrzeby bytowej w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. Organ pomocy społecznej nie może przejąć na siebie obowiązku finansowania prac, które nie mieszczą się w pojęciu niezbędnej potrzeby bytowej.

Dalej Kolegium wywiodło, że skarżąca wystąpiła o przyznanie środków w wysokości 50 mln złotych na pokrycie doznanych strat ze strony organu oraz w ramach zadośćuczynienia za wyrządzone krzywdy i upokorzenia ze strony MOPR. Kolegium stwierdziło, że żądana kwota nie mieści się w pojęciu niezbędnej potrzeby bytowej w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że kwestia sugerowanych krzywd i szkód doznanych przez skarżącą ze strony Ośrodka jest subiektywną opinią Pani G. M..

Odnosząc się do potrzeby przyznania pomocy finansowej w wysokości [...] zł na zabiegi rehabilitacyjne SKO wskazało, że świadczenia zabiegów rehabilitacji leczniczej znajdują się w wykazie świadczeń gwarantowanych z zakresu nieodpłatnej i refundowanej rehabilitacji leczniczej. Z zabiegów można skorzystać bezpłatnie w wielu poradniach rehabilitacyjnych na terenie miasta P. w ramach NFZ. Skarżąca nie wykazała, że występuje konieczność korzystania z odpłatnych zabiegów rehabilitacyjnych. Nie ma przeszkód, by w przypadku posiadania ważnego skierowania na rehabilitację skorzystała z zabiegów w ramach NFZ. W związku z powyższym organ odwoławczy nie znalazł podstaw do przyznania świadczenia z przeznaczeniem na finansowanie zabiegów rehabilitacyjnych świadczonych odpłatnie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu G. M. wniosła o uchylenie rozstrzygnięć obu instancji. Opisała swoją sytuację życiową i zdrowotną. Podkreśliła, że znajduje się w trudnej sytuacji i powinna otrzymać pomoc z MOPR na zaspokojenie podstawowych potrzeb.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga podlegała oddaleniu.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2021 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...], o odmowie przyznania G. M. zasiłku celowego, specjalnego zasiłku celowego i zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu części lub całości zasiłku na zakup leków łącznej wys. [...] zł, leczenie stomatologiczne w wys. [...] zł, materac do spania w wys. [...] zł, kuchenkę do gotowania w wys. [...] zł, drobny remont w wys. [...] zł, zadośćuczynienie w wys. 50 mln zł, rehabilitację w wys. [...] zł.

Materialnoprawną podstawę zapadłego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (w tekście jako "u.p.s.") i zdaniem Sądu odpowiadają one prawu.

Z akt sprawy wynika, że G. M. jest osobą o lekkim stopniu niepełnosprawności na stałe, co wynika z wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] października 2013 r., VI U [...] (k. 3). Skarżąca posiada niewielki, ale stały dochód w postaci świadczenia emerytalnego, które to świadczenie w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wynosiło [...] zł i przekraczało kryterium dochodowe ubiegania się o zasiłek celowy ([...] zł). Tym samym skarżąca nie kwalifikowała się do uzyskania pomocy w oparciu o przepis art. 39 u.p.s. W tym miejscu wskazać należy, że w przypadku przekroczenia kryterium dochodowego przyznanie świadczenia celowego na ogólnych zasadach jest w świetle przepisów prawa niemożliwe i kwestia ta nie podlega uznaniu organów. Wynika to wprost z powołanego art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.

Jak zasadnie stwierdziły organy obu instancji, mimo ustalenia dotyczącego kryterium dochodowego konieczne było rozważenie możliwości przyznania skarżącej wnioskowanych świadczeń z uwzględnieniem okoliczności, w jakich się znalazła. Na podstawie art. 41 pkt 1 i 2 u.p.s. "w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe" może być przyznane świadczenie w postaci specjalnego zasiłku celowego lub zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu. Jak wskazano, art. 41 u.p.s. posługuje się pojęciem ogólnym, niedookreślonym i nieposiadającym definicji ustawowej "szczególnie uzasadnionego przypadku". W doktrynie przyjmuje się, iż przesłanka ta występuje wówczas, gdy sytuacja życiowa osoby lub rodziny, ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że jest nadzwyczajna, dotkliwa w skutkach i głęboko ingerująca w plany życiowe, a wynika ze zdarzeń nienależących do zdarzeń codziennych. Są to zdarzenia występujące okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów okoliczności, czy wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości (por. W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej, Komentarz, Warszawa 2008 r., s. 202). Tożsamą wykładnię przepisu art. 41 pkt 1 u.p.s. przyjęto również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. m.in. wyroki z 28 sierpnia 2008 r., I OSK 1416/07 oraz z 12 maja 2011 r., I OSK 164/11, z dnia 16 maja 2018 r. o sygn. akt I OSK 179/18, czy z dnia 16 listopada 2018 r. o sygn. akt I OSK 3072/18 – opublikowany na: orzeczenia.nsa.gov.pl). Specjalny zasiłek celowy powinien być zatem traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a nie jest możliwe uzyskanie potrzebnych środków w ramach własnych działań strony i zwyczajnych świadczeń z pomocy społecznej. Przyznanie tego rodzaju zasiłku powinno uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy (w tym indywidualną sytuację strony i ogólną sytuację pozostałych potrzebujących) oraz cele i zadania pomocy społecznej (art. 2 pkt 1, art. 3 pkt 1 u.p.s.). Odstępstwo od konieczności spełnienia kryterium dochodowego powoduje, że przyznanie pomocy takim osobom, w sytuacji ograniczonych środków finansowych i dużej liczby uprawnionych oraz osób oczekujących na wsparcie, wymaga wyjątkowych okoliczności.

Zdaniem Sądu organy obu instancji obszernie pod tym kątem przeanalizowały sytuację skarżącej dochodząc do przekonania, że nie zaistniały nadzwyczajne okoliczności pozwalające udzielić G. M. pomocy. W ocenie Sądu decyzja odmawiająca przyznania skarżącej pomocy finansowej na zakup leków, leczenia stomatologicznego, materaca, kuchenki do gotowania, remontu, pokrycia kosztów rehabilitacji i zadośćuczynienia nie została podjęta z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Organom jest znana sytuacja skarżącej, którą rozważono biorąc pod uwagę nie tylko stan zdrowia, ale i stałe źródło dochodu (emerytura) oraz przyznawane skarżącej inne świadczenia z pomocy społecznej (np. środki na zakup żywności). Zgłaszane przez G. M. potrzeby mogą być zrealizowane w inny sposób np. rehabilitacja i leczenie stomatologiczne w ramach świadczeń gwarantowanych NFZ. Remont domu, czy kupno materaca nie należą zaś do kategorii potrzeb niezbędnych. Zakup leków, w tym suplementów diety skarżąca może zabezpieczyć z własnych środków. Przede wszystkim jednak skarżąca nie udokumentowała, że pozostaje w leczeniu i jakie leki są niezbędne i wynikają z zaleceń lekarza. Nie jest bowiem tym dokumentem paragon z Apteki [...]. Słusznie zwrócono uwagę na to, że część leków wskazanych przez skarżącą to suplementy diety, a więc nie leki niezbędne w procesie leczenia. Nie negując korzystnego wpływu suplementów diety na organizm skarżącej, trudno przyjąć, że organ przekroczył uznanie administracyjne przyjmując, że nie jest to na tyle niezbędna potrzeba, że wymaga wsparcia z ograniczonych środków, jakimi dysponują organy pomocy społecznej. W ocenie Sądu skarżąca z własnych oszczędności może wygospodarować środki na zakup kuchenki. Kwestia zadośćuczynienia za krzywdy pozostaje do oceny w ramach postępowania przed sądem powszechnym. Uznać więc należało, że organ pochylił się nad każdą z potrzeb zgłaszanych przez skarżącą, lecz nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia, co szczegółowo uargumentowano w zaskarżonych rozstrzygnięciach. Zwrócić należy uwagę, że sytuacja skarżącej jest stabilna. G. M. ma stały dochód, jest właścicielką nieruchomości (domu), który może wynająć lub sprzedać. Słusznie stwierdzono, że w okolicznościach sprawy skarżąca nie znajduje się w takiej sytuacji, która może zostać zakwalifikowana jako "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 41 pkt 1 u.p.s. Sytuacja skarżącej jest stabilna i "niezaskakująca".

Wobec więc powyższego, w ocenie Sądu, organy w sposób należyty wykazały brak podstaw do uwzględnienia wniosku zgłoszonego przez G. M..

W tym stanie rzeczy Sąd – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) oddalił skargę uznając, że organy prawidłowo przyjęły, iż nie zachodziły przesłanki przyznania skarżącej żądanej pomocy.