Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 433/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2013-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6202 Zakłady opieki zdrowotnej
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Inne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 91 ust. 1, art. 93 ust. 1,
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.
article: art. 76 ust. 1,
journal: Dz.U. 2006 nr 97 poz 674
law: Ustawa  z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - tekst jednolity
article: art. 38 ust. 1, art. 36a ust. 2,
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: par. 1 ust. 1 i 2.
journal: Dz.U. 2010 nr 60 poz 373
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły  lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik - spr Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Gminy Skarbimierz na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Opolskiego z dnia 8 sierpnia 2013 r., nr NK.III.4131.1.59.2013.KK w przedmiocie ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora gminnego zespołu szkół oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiot postępowania sądowego stanowi skarga Gminy Skarbimierz na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Opolskiego z dnia 8 sierpnia 2012 r., nr [...], którym stwierdzono nieważność zarządzenia Wójta Gminy Skarbimierz z dnia 26 czerwca 2013 r., nr [...], w przedmiocie ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora Gminnego Zespołu Szkół im. [...].

Wójt Gminy Skarbimierz w dniu 26 czerwca 2013 r., działając na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594) oraz art. 36a i art. 5c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz § 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub palcówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. nr 60, poz. 373 ze zm.) wydał zarządzenie nr [...] w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora Gminnego Zespołu Szkół im. [...]. W paragrafie 1 ogłosił konkurs na stanowisko dyrektora Gminnego Zespołu Szkół im. [...] – [...]. W § 2 zarządził, że ogłoszenie o konkursie na stanowisko wymienione w § 1, którego stanowi treść załącznika do niniejszego zarządzenia zamieszcza się na stronie internetowej Urzędu Gminy Skarbimierz, Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy Skarbimierz oraz na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Skarbimierz. Paragraf 3 stanowił, że zarządzenie wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega ogłoszeniu. W załączniku do przedmiotowego zarządzenia określone zostały warunki przystąpienia do konkursu określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji narodowej z dnia 27 października 2009 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze, w poszczególnych typach szkół i rodzajach publicznych placówek. W ust. II pkt 15 i 16 określono, że oferty osób przystępujących do konkursu winny zawierać: oświadczenie, że kandydat nie został odwołany ze stanowiska kierowniczego w związku z przekroczeniem uprawnień, niedopełnieniem obowiązków służbowych lub w związku z odmową wykonywania czynności (pkt 15), a także oświadczenie, że kandydat nie złożył rezygnacji z powierzonego stanowiska kierowniczego, której przyczyną była odmowa wykonania czynności służbowych. Pismem z dnia 11 lipca 2013 r. Wojewoda Opolski zwrócił się do organu o nadesłanie ww. zarządzenia z dnia 26 czerwca 2013 r. w celu zbadania jego zgodności z prawem.

Zarządzenie Wójta Gminy Skarbimierz z dnia 26 czerwca 2013 r. doręczone zostało organowi nadzoru w dniu 16 lipca 2013 r.

Pismem z dnia 19 lipca 2013 r. organ zawiadomił Wójta Gminy Skarbimierz o wszczęciu z urzędu postępowania nadzorczego w stosunku do zarządzenia Wójta Gminy Skarbimierz z dnia 26 czerwca 2013 r., nr [...] w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora Gminnego Zespołu Szkół im. [...].

Wójt Gminy Skarbimierz, odpowiadając na pisma Wojewody Opolskiego, oświadczył w pismach z dnia 29 lipca 2013 r. i 1 sierpnia 2013 r., że stwierdził fakt wygaśnięcia z mocy prawa stosunku pracy G. P. na stanowisku dyrektora Gminnego Zespołu Szkół im. [...] postanowieniem z dnia 3 lipca 2013 r., nr [...]. Czynność ta nie jest rozstrzygnięciem, a jedynie etapem postępowania administracyjnego. Podał jednocześnie, że G. P. nie pełni funkcji dyrektora ww. szkoły.

Zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 8 sierpnia 2013 r. Wojewoda Opolski stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy Skarbimierz z dnia 26 czerwca 2013 r., nr [...] w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora Gminnego Zespołu Szkół im. [...] z powodu istotnego naruszenia prawa. W uzasadnieniu wskazał, że dokonując oceny legalności zarządzenia wziął pod uwagę znane mu z urzędu okoliczności sprawy poprzedzające wydanie przedmiotowego zarządzenia, a mianowicie to, że zarządzenia z dnia 21 marca 2012 r. organ prowadzący szkołę odwołał z funkcji dyrektora Gminnego Zespołu Szkół w [...] G. P.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2012 r. zapadłym w sprawie ze skargi Wojewody Opolskiego o sygn. akt II SA/Op 322/12 stwierdził nieważność tego zarządzenia, a Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2013 r., oddalił skargę kasacyjną Gminy Skarbimierz. Wskazując na powyższe stwierdził, że akt dotyczący odwołania G. P. z funkcji dyrektora szkoły został wyeliminowany z obrotu prawnego, co oznacza, że należy go traktować jak tak jakby nigdy nie został wydany. Podniósł także, iż Wójt Gminy Skarbimierz wydał wprawdzie w dniu 10 kwietnia 2013 r. zarządzenie nr [...], którym stwierdził wygaśnięcie z mocy prawa stosunku pracy G. P. na stanowisku dyrektora Gminnego Zespołu Szkół w [...]. Jednakże w wyniku przeprowadzonego z urzędu postępowania nadzorczego wojewoda Opolski wydał w dniu 2 lipca 2013 r. rozstrzygnięcie nadzorcze nr [...], które zostało doręczone organowi w dniu 2 lipca 2013 r. Wójt Gminy Skarbimierz, nie zważając na argumentację organu nadzoru ponownie stwierdził wygaśnięcie z mocy prawa stosunku pracy G. P. na stanowisku dyrektora Gminnego Zespołu Szkół w [...]. Argumentował organ nadzoru, że działania Wójta Gminy należy uznać za mające na celu obejście przepisów art. 38 ust. 1 ustawy o systemie oświaty. W ocenie Wojewody Opolskiego, podjęte przez Wójta Gminy Skarbimierz działania zmierzające do wygaśnięcia stosunku pracy dyrektora szkoły pozbawione są podstaw prawnych i dlatego też wobec uprawomocnienia się wyroku WSA w Opolu uznać należało, że G. P. nadal pełni funkcję dyrektora szkoły, a skoro tak to brak jest podstaw do skutecznego ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora szkoły. Ogłoszenie zatem konkursu na stanowisko dyrektora szkoły w czasie trwania kadencji dotychczasowego dyrektora uzasadnia stwierdzenie nieważności kwestionowanego zarządzenia. Zauważył nadto Wojewoda, że w ust. II pkt 15 i 16 załącznika do przedmiotowego zarządzenia Wójt zobowiązał osoby przystępujące do konkursu do złożenia oświadczeń, że nie został odwołany ze stanowiska kierowniczego w związku z przekroczeniem uprawnień, niedopełnieniem obowiązków służbowych lub w związku z odmową wykonania czynności oraz, że kandydat nie złożył rezygnacji z powierzonego stanowiska kierowniczego, której przyczyną była odmowa wykonania czynności służbowych. Argumentował w tym zakresie, że wskazane przez Wójta wymagania nie znajdują uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa i tym samym wprowadzone zostały bez podstawy prawnej. Paragraf 1 rozporządzenia Ministra Edukacji narodowej z dnia 27 października 2009 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze, w poszczególnych typach szkół i rodzajach publicznych placówek enumeratywnie wymienia elementy ogłoszenia o konkursie, wymagane od kandydatów dokumenty i oświadczenia (§ 1 ust. 2 pkt 4) wśród których brak jest oświadczeń o ww. treści.

Skargę na powyższe zarządzenie nadzorcze Wojewody Opolskiego z dnia 8 sierpnia 2013 r., nr [...], wniosła Gmina Skarbimierz. Zarzuciła organowi nadzoru naruszenie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego do aktu zarządzającego ogłoszenie konkursu na stanowisko dyrektora Gminnego Zespołu Szkół w [...], choć zarządzenie nie naruszało Konstytucji i ustaw. Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego w całości i umorzenie postępowania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że orzeczenie o stwierdzeniu nieważności zarządzenia wójta może być wydane tylko wtedy, gdy zarządzenie takie pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym i gdy wynika to wprost z tego przepisu. Sprzeczność ta musi być oczywista i bezpośrednia. W przedmiotowej sprawie Wojewoda Opolski zaś nie odniósł się do przepisu na podstawie, którego Wójt wydal zarządzenie, a jedynie wskazał, że jego zdaniem G. P. jest nadal dyrektorem szkoły. Zdaniem skarżącego stosunek pracy ww. wygasł z mocy prawa, gdyż przeciwko niej toczy się postępowanie karne. Wygaśnięcie stosunku pracy następuje z mocy prawa z chwilą wystąpienia określonego przez przepis prawa zdarzenia, niebędącego czynnością prawną, niezależnie od woli stron i takie zdarzenie nastąpiło w stosunku do dyrektorki szkoły. Zatem rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Opolskiego nie odnosi się wprost do zarządzenia Wójta, ale też narusza art. 171 ust. 1 Konstytucji RP. Akcentował, że roszczenia ze stosunku pracy nauczycieli, niezależnie od formy nawiązania tego stosunku podlegają, stosownie do art. 91c ust. 2 Karty Nauczyciela, rozpatrzeniu przez sąd pracy. Sprawa w tym zakresie zawisłą przez Sądem Rejonowym Sądem Pracy w [...]. Nie godził się także skarżąca, że ujęcie w załączniku do zarządzenia w ust. II pkt 15 i 16 konieczności złożenia oświadczeń dotyczących kar dyscyplinarnych w postaci zwolnienia z tytułu odmowy wykonywania czynności służbowych nie jest sprzeczna ani też zakazana przepisami rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursowego na stanowisko dyrektora publicznej szkoły. Wymóg złożenia 3 oświadczeń o karach dyscyplinarnych zamiast jednego podyktowany był dbałością o to, aby przepis § 1 ust. 2 pkt 4m rozporządzenia nie był interpretowany niezgodnie z jego treścią.

Wojewoda Opolski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego wskazano, że organ nadzoru uwzględnił znane mu z urzędu czynności zmierzające do odwołania G. P. z funkcji dyrektora, a także iż odwołanie dyrektora szkoły ze stanowiska może nastąpić wyłącznie z przyczyn określonych w art. 38 ustawy o systemie oświaty. Niedopuszczalne jest zatem odwołanie ze stanowiska z innych przyczyn niż wskazane w art. 38 ust. 1 ww. ustawy, jak również i w innym trybie. W związku z uprawomocnieniem się wyroku WSA w Opolu należało przyjąć, że G. P. nadal pełni funkcję dyrektora szkoły i tym samym brak było podstaw do ogłoszenia konkursu na to stanowisko. Stąd też zarządzenie Wójta Gminy Skarbimierz, jako pozbawione podstaw prawnych, zostało wyeliminowane z obrotu poprzez stwierdzenie nieważności przez organ nadzoru. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego wadliwego przyjęcia przez organ nadzoru, że ust. II pkt 15 i 16 załącznika jest sprzeczny z rozporządzeniem, stwierdził, że z porównania przepisu § 1 ust. 2 pkt 4 lit. m rozporządzenia oraz ww. zapisów załącznika do zarządzenia Wójta w sposób oczywisty wynika, że treść oświadczeń wymaganych przez Wójta nie jest tożsama z treścią oświadczeń, o jakich mowa w § 1 ust. 2 pkt 4 lit. m rozporządzenia. Odwołanie bowiem ze stanowiska dyrektora nie jest zawsze równoznaczne z dyscyplinarnym zwolnieniem z pracy, zaś rezygnacja ze stanowiska jest czynnością jednostronną i nie może być kwalifikowana, jako dyscyplinarne zwolnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 P.p.s.a skarga podlega oddaleniu.

Przedmiotem oceny, w rozpoznawanej sprawie jest rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Opolskiego z dnia 8 sierpnia 2012 r., nr [...], którym stwierdzono nieważność zarządzenia Wójta Gminy Skarbimierz z dnia 26 czerwca 2013 r., nr [...], w przedmiocie ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora Gminnego Zespołu Szkół im. [...].

Dokonana ocena legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego w aspekcie prawidłowości zastosowania przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego pozwala na stwierdzenie, że odpowiada ono prawu.

Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013r., poz. 594), dalej zwanej u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem jest nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30-dni od dnia jej doręczenia organowi nadzoru. Zarządzenie Wójta Gminy Skarbimierz z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora Gminnego Zespołu Szkół im. [...] doręczone zostało organowi nadzoru w dniu 16 lipca 2013 r. (k-30 akt). Stosownie do art. 93 ust. 1 u.s.g. wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego po terminie, o którym mowa w art. 91 ust. 1 u.s.g. przez organ nadzoru w zakresie stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy nie jest dopuszczalne. Organem nadzoru w przedmiotowej sprawie jest Wojewoda Opolski i on też zakwestionował zgodność z prawem zarządzenia Wójta Gminy Skarbimierz z dnia 26 czerwca 2013 r. stwierdzając jego nieważność rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 8 sierpnia 2013 r., które doręczone zostało Gminie Skarbimierz w dniu 9 sierpnia 2013 r. Organ nadzoru nie naruszył zatem terminu, o którym stanowi art. 91 ust. 1 u.s.g., ani też przepisów postępowania, gdyż zawiadomił gminę o wszczęciu postępowania nadzorczego pismem z dnia 19 lipca 2013 r.

Dokonując oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego w kontekście zarzutu skargi, wskazać należy, że ingerencja nadzorcza wojewody może dotyczyć nie tylko zarządzeń "w znaczeniu materialnym", czyli wyliczonych enumeratywnie przez ustawodawcę. Z przepisu art. 91 ust. 1 u.s.g. wynika bowiem, że każde zarządzenie organu gminy bez względu na charakter prawny podlega nadzorowi wojewody. Co więcej przepis ten nie wprowadza podziału na zarządzenia o charakterze materialnym oraz na zarządzenia organu jednostki samorządu, które takiego charakteru nie mają. Zakres zarządzeń organu wykonawczego gminy, podlegających nadzorowi wojewody nie został zatem ograniczony wyłącznie do zarządzeń wymienionych w ustawie o samorządzie gminnym. Powyższa problematyka była już podejmowana w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2002 r., sygn. akt SA/Rz 1969/0; wyrok NSA z dnia 16 września 2003 r., sygn. akt II SA/Wr 854/03; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 22 stycznia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wr 417/07; uchwała Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1996 r. - OPS 6/96; wyrok NSA z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1362/10 – www. http: nsa.orzeczenia.gov.pl). W kwestii kategorii zarządzeń burmistrza podlegających nadzorowi wojewody wypowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 czerwca 2005 r., sygn. akt I OSK 69/05 (por. powołana strona internetowa), w którym stwierdził, że nadzór wojewody obejmuje zarówno akty o charakterze powszechnie obowiązującym i wewnętrznym, jak i akty nienormatywne. W wyroku tym wskazano, że nie istnieje żaden powód, aby rozróżniać zarządzenia w znaczeniu materialnym oraz takie, które takiego charakteru prawnego nie posiadają. Okoliczność, że zarządzenie to ma charakter aktu wewnętrznego, nie odbiera organom nadzoru prawa do orzekania o nieważności takiego aktu. Tym samym nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko skarżącej gminy, że wydane w niniejszej sprawie zarządzenie o ogłoszeniu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły nie podlega kontroli organu nadzoru i nie może być przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego wojewody. Akt taki ma treść administracyjnoprawną, gdyż dotyczy procedury powierzenia stanowiska dyrektora szkoły. Powierzenie zaś stanowiska dyrektora szkoły, w wyniku przeprowadzenia konkursu należy traktować jako władczą wypowiedź organu administracji w sprawie należącej do zakresu jego zadań publicznych.

Przechodząc do dalszej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia podzielić należy pogląd organu nadzoru, że ogłoszenie konkursu na stanowisko dyrektora Gminnego Zespołu Szkół im. [...] naruszało w istotny sposób prawo, a to art. 38 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz § 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub palcówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. nr 60, poz. 373 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem.

Zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy o systemie oświaty organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce:

1) odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie:

a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem,

b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia,

c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 34 ust. 2a;

2) w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.

Z przepisu powyższego wynika zatem, że przewiduje on możliwość odwołania nauczyciela z funkcji kierowniczej tylko w wyjątkowych przypadkach, a odwołanie to nie może mieć charakteru dowolnego, ani też arbitralnego. Stąd też zasadnie organ nadzoru przeanalizował podejmowane przez Wójta Gminy Skarbimierz czynności zmierzające do odwołania dotychczasowego dyrektora szkoły oraz trafnie zwrócił uwagę na okoliczności wynikające z prawomocnego wyroku WSA w Opolu z dnia 9 sierpnia 2012 r. i NSA z dnia 9 kwietnia 2013 r. (wyrok oddalający skargę kasacyjną). Wyeliminowanie z obrotu prawnego zarządzenia Wójta Gminy Skarbimierz o odwołaniu dyrektora szkoły wywołało taki skutek, jakby zarządzenie nie zostało nigdy wydane. Z tego też względu zgodzić należy się z Wojewodą, że na stanowisku dyrektora szkoły nie było wakatu, gdyż w świetle wyroków sądów administracyjnych obu instancji nie doszło do skutecznego odwołania dotychczasowego dyrektora.

Uchwała lub zarządzenie sprzeczne z prawem nie wywierają żadnych skutków prawnych od momentu ich wejścia w życie. NSA w wyroku z dnia 12 października 1990 r., sygn. akt SA/Lu 663/90, (por. ONSA 1990, nr 4, poz. 6), stwierdził że orzeczenie wojewody o stwierdzeniu nieważności uchwały organu gminy [art. 91 ust. 1 u.s.g.] ma charakter deklaratoryjny i działa ex tunc. Również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2003 r., sygn. akt P 9/02, OTK-A 2003, nr 9, poz. 100, w wyraził pogląd, że stwierdzenie nieważności uchwały jest aktem deklaratoryjnym, a zatem rodzi skutki ex tunc - z mocą wsteczną od daty podjęcia uchwały. Tym samym uchwała jest nieważna od chwili jej podjęcia, a zatem prawnie bezskuteczna. Innymi słowy niezgodność aktu prawa miejscowego z prawem powszechnie obowiązującym powoduje nieważność tego aktu już od daty jego uchwalenia, zatem od samego początku taki akt nie wywołuje żadnych skutków prawnych z niego wynikających. Rezultatem wydania rozstrzygnięcia nadzorczego jest uchylenie wszelkich prawnych skutków, które powstały w okresie od wejścia uchwały w życie do chwili stwierdzenia jej nieważności.

Również zarządzenie Wójta Gminy Skarbimierz z dnia 10 kwietnia 2013 r., nr [...], stwierdzające wygaśnięcie z mocy prawa stosunku pracy G. P. na stanowisku dyrektora Gminnego Zespołu Szkół w [...], w związku z rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody Opolskiego z dnia 28 czerwca 2013 r., którym stwierdzono jego nieważność, nie spowodowało wakatu na stanowisku dyrektora szkoły. Gmina Skarbimierz nie zaskarżyła bowiem tego aktu do sądu. Ten stan faktyczny oraz prawny powodował, że Wójt Gminy Skarbimierz nie był uprawniony do ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora Gminnego Zespołu Szkół w [...]. Słusznie podniósł zatem Wojewoda Opolski, że żaden z przepisów ustawy o systemie oświaty nie daje organowi prowadzącemu szkołę podstawy prawnej do ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora w trakcie trwania kadencji i formalnego jej pełnienia przez dotychczasowego dyrektora. Wydane zatem przez Wójta Gminy Skarbimierz zarządzenia o ogłoszeniu konkursu na stanowisko dyrektora Gminnego Zespołu Szkół w [...], w tym stanie faktycznym, nie znajduje uzasadnienia w prawie i sprowadza się do wadliwego zastosowania obowiązujących przepisów do występującego stanu faktycznego. Nadmienić należy nadto, że stosownie do art. 36a. ust. 2 ustawy o systemie oświaty kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. Kandydatowi nie można odmówić powierzenia stanowiska dyrektora, stąd też aby możliwym było powierzenie tego stanowiska winno ono pozostawać nieobsadzone.

Sąd w niniejszym składzie podziela nadto argumentację Wojewody związaną z wprowadzeniem w ust. II pkt 15 i 16 załącznika do zarządzenia z dnia 26 czerwca 2013 r. wymogu złożenia oświadczeń, których nie przewiduje przepis § 1 ust. 2 pkt 4 lit. m rozporządzenia, a dotyczących tego, że kandydat nie został odwołany ze stanowiska kierowniczego w związku z przekroczeniem uprawnień, niedopełnieniem obowiązków służbowych lub w związku z odmową wykonywania czynności (pkt 15), a także oświadczenia, że kandydat nie złożył rezygnacji z powierzonego stanowiska kierowniczego, której przyczyną była odmowa wykonania czynności służbowych (pkt 16), których wymóg złożenia został nałożony bez podstawy prawnej. Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia konkurs na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki, zwany dalej "konkursem", ogłasza organ prowadzący przedszkole, szkołę lub placówkę. Stosownie do ogłoszenie konkursu zawiera m.in. oświadczenia, że kandydat nie był karany karą dyscyplinarną, o której mowa w art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674, z późn. zm) lub w art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365, z późn. zm.) - w przypadku nauczyciela i nauczyciela akademickiego. Dokonując porównania wymogów zawartych w rozporządzeniu z tymi, które zamieszczone zostały w spornym zarządzeniu nie sposób uznać, że są one ze sobą zbieżne i tożsame. Treści, które mają zawrzeć kandydaci na stanowisko dyrektora szkoły w [...] w składanych oświadczeniach są odmienne od tych, które enumeratywnie wymienia przepis § 1 ust. 2 pkt 4 lit. m rozporządzenia. Oświadczenie w tym przedmiocie dotyczyć ma okoliczności, o których stanowi art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. nr 97, poz. 674 ze zm.), który określa rodzaje kar dyscyplinarnych dla nauczycieli. Stąd też zamieszczenie przez Wójta Gminy Skarbimierz obowiązku złożenia oświadczeń w zakresie, który nie przewiduje § 1 ust. 2 pkt 4 lit m rozporządzenia oznacza wprowadzenie dodatkowych warunków udziału w konkursie bez podstawy prawnej.

W tej sytuacji zasadnie uznał Wojewoda Opolski, że wydając przedmiotowe zarządzenie Wójt Gminy Skarbimierz w sposób niewłaściwy zastosował podstawy prawne, naruszając przytoczone przepisy ustawy o systemie oświaty i wykonawczego do niej rozporządzenia. Zdaniem Sądu wójt naruszył także konstytucyjne zasady praworządności i legalności działania organów administracji publicznej. Te naruszenia stanowiły przesłankę do stwierdzenia nieważności spornego zarządzenia. Wydanie bowiem zarządzenia bez podstawy do podjęcia zarządzenia określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia zarządzenia, naruszenie procedury wydania zarządzenia stanowią istotne naruszeniem prawa. Za takowe uznać należy również takie uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawa, a to m.in. wykonania prawomocnych orzeczeń sądowych..

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.