Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 77/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 2, art. 4
journal: Dz.U. 1948 nr 20 poz 138
law: Dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r.
article: art. 112, art. 136 ust. 3, art, 137, art. 216, art. 229
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 7, art. 10, art, 77 par. 1, art, 105 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 lit a i c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Bela po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2008 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Wojewody W. z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia (...) Nr (...) II. zasądza od Wojewody W. na rzecz skarżącego kwotę 200,- zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E. Podrazik /-/ J. Szaniecka /-/ B. Drzazga


UZASADNIENIE

Z. C. wnioskiem z dnia (...) zwrócił się do Prezydenta Miasta K., w imieniu własnym oraz pozostałych spadkobierców M. C., o zwrot nieruchomości położonej w K. przy ul. (...), o pow. (...) ha, wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa bądź wypłatę rekompensaty za nieruchomość. Wnioskodawca przedłożył postanowienie o stwierdzeniu nabyciu spadku, wydane przez Sąd Rejonowy w K. w dniu (...), sygn. akt (...), z którego wynikało, że spadkobiercami M. C. oraz nieżyjących jej spadkobierców J. S., S. C. i H. S. są: J. M. K., J. J. S., W. S. C., A.K.C., Z. K. C., M. C. i N. W. C. – S. Wnioskodawca nie załączył do wniosku stosownych pełnomocnictw od wymienionych wyżej osób.

Decyzją z dnia (...) Prezydent Miasta K. odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oraz odmówił wypłaty odszkodowania za dokonane wywłaszczenie.

Uzasadniając swoją decyzję organ wskazał, że nieruchomość, co do której wnioskował Z. C. została wywłaszczona na mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. nr (...) z dnia (...) wydanego w trybie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 - 1945 r. (Dz.U. z 1948 r. Nr 20, poz. 138 ze zm.). Wywłaszczenie polegało na odjęciu prawa własności z dniem 9 maja 1945 r. przez Skarb Państwa, związki samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstwa publiczne jeżeli wywłaszczone nieruchomości znajdowały się w dniu wejścia w życie dekretu w ich władaniu i dotyczyło tylko nieruchomości z przeznaczeniem na cele użyteczności publicznej określone w art. 2 pkt 1 dekretu, o ile, zgodnie z pkt 2 powyższego artykułu, w momencie wywłaszczenia były nadal użytkowane na cele wymienione w pkt 1 lub w planach zagospodarowania przestrzennego bądź w wytycznych do tych planów były przewidziane na cele wymienione w pkt 1 i zostały częściowo lub całkowicie zagospodarowane z funduszów publicznych bądź też zagospodarowanie ich było przewidziane do realizacji w pierwszej kolejności planu. Według ustaleń Prezydenta Miasta K. w czasie trwania wojny nieruchomość została zajęta przez okupanta niemieckiego, po wojnie przeszła pod Zarząd Miejski w K. z przeznaczeniem na cele użyteczności publicznej. Obecnie wywłaszczona działka wchodzi w skład osiedla mieszkaniowego które stanowi współwłasność Miasta K. i osób fizycznych. W opinii organu I instancji zwrot powyższej nieruchomości mógłby zostać dokonany jedynie w przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.), a więc jeżeli wywłaszczona nieruchomość lub jej część, stosownie do treści przepisu art. 137 ustawy, stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie z art. 137 nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany. Zdaniem Prezydenta w przedmiotowej sprawie nie zachodziły przesłanki określone w obu artykułach, bowiem przepisy dekretu wywłaszczeniowego nie przejmowały gruntów pod realizację celów publicznych a sankcjonowały prawo do gruntów już na te cele wykorzystane. W dniu wywłaszczenia nieruchomości, cel, dla którego ją wywłaszczono, był już osiągnięty, stąd niemożliwy jest jego zwrot. Ponadto, zdaniem organu, kwestia odszkodowania została uregulowana w art. 4 pkt. 6 omawianego dekretu, przewidującego, że ustalenie odszkodowania może nastąpić wyłącznie na wniosek byłego właściciela, zaś sprawy nie zakończone do 1952 r. były prowadzone w trybie art. 39 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. z 1949 r.. Nr 27, poz. 197 ze zm.). W przypadku gdy nie nastąpiło zawieszenie postępowania wstrzymujące bieg terminów roszczenie ulegało przedawnieniu.

Decyzją z dnia (...) Wojewoda W. uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. i skierował ją do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Uzasadniając swoją decyzję Wojewoda wskazał, że postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości jest zasadne jedynie gdy wywłaszczenie nieruchomości nastąpiło na podstawie decyzji wywłaszczeniowej wydanej na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. z 1949 r. Nr 4, poz. 31 ze zm.), ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1958 r. Nr 17, poz. 70 ze zm.), ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (tekst jednolity Dz.U. 1991 r. Nr 30 poz. 127 ze zm.) oraz w trybie przewidzianym przez obecnie obowiązującą ustawę o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 216 powyższej ustawy przepisy dotyczące zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów wyraźnie wymienionych w tymże przepisie. W opinii organu II instancji wyliczenie to ma charakter enumeratywny i zastosowanie instytucji zwrotu nieruchomości nie może mieć miejsca w przypadku wywłaszczenia nieruchomości na podstawie innych tytułów prawnych. Dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 - 1945 r. nie został wymieniony w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem organu odwoławczego wymieniony dekret nie może być traktowany jako "ustawa wywłaszczeniowa", w odniesieniu do której możliwe byłoby zastosowanie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem Wojewody organ I instancji rozpatrując sprawę nie zbadał czy wnioskodawcy przysługuje prawo do żądania zwrotu nieruchomości.

Wojewoda podniósł również, że nieprawidłowe było rozpoznanie w jednym postępowaniu sprawy o odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości jak i o jej zwrot, bowiem sprawa dotycząca odszkodowania nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w zakresie zwrotu nieruchomości i powinna być, w przypadku złożenia wniosku przez stronę postępowania, przedmiotem rozpoznania w odrębnym postępowaniu administracyjnym.

Postanowieniem z dnia (...) Wojewoda W., na podstawie art. 26 § 2 i § 3 kpa, wyznaczył jako organ właściwy do załatwienia sprawy zwrotu przedmiotowej nieruchomości - będącej własnością Miasta K. – Starostę K.. Wojewoda wskazał na uchwałę NSA z dnia 19 maja 2005 r., sygn. akt. OPS 1/03, gdzie orzeczono, że w sprawach o zwrot nieruchomości, które stanowią własność miasta na prawach powiatu Prezydent jako pracownik urzędu miasta sprawujący jednocześnie funkcję starosty podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa.

Pismem z dnia (...) Z. C. sprecyzował wniosek z dnia (...), podając, iż w imieniu własnym i pozostałych spadkobierców domaga się zwrotu nieruchomości, wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia (...). Oświadczył także, iż żądanie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość dochodzić będzie odrębnym wnioskiem.

Decyzją z dnia (...) Starosta K. postanowił umorzyć postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Organ I instancji wskazał, że nieruchomość została wywłaszczona na podstawie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 - 1945 r. Dekret ten nie został wymieniony w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co oznacza, że do danej nieruchomości nie można zastosować instytucji zwrotu. Stąd też na podstawie art. 105 kpa postępowanie należało uznać za bezprzedmiotowe i je umorzyć.

Od decyzji tej odwołał się Z. C.. Podniósł on, że o własność powyższej nieruchomości walczyli już jego rodzice w latach 40 i 50-tych oraz on sam na początku lat 90-tych. Zarzucił również Staroście, że "unika wydania decyzji korzystnej dla poszkodowanych powołując się na przepis o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej", gdy tymczasem zdaniem skarżącego na terenie nieruchomości nie powstały takie instytucje, a Miasto K. bezprawnie korzysta z przejętych gruntów oraz bezprawnie sprzedało mieszkanie z wywłaszczonym gruntem.

Decyzją z dnia (...) Wojewoda W. uchylił zaskarżoną decyzję oraz przekazał ją do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, bowiem w toku postępowania przed organem I instancji zmarła jedna ze stron postępowania, a jej spadkobiercy nie mieli możliwości włączenia się do toczącego postępowania w charakterze strony oraz skorzystania z przysługujących im uprawnień procesowych, co stanowiło naruszenie art. 10 kpa.

Starosta K. decyzją z dnia (...), na podstawie art. 105 § 1 kpa, umorzył postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w K. przy ul. (...).

W uzasadnieniu przywołał argumenty wskazane w decyzji własnej z dnia (...). Ponadto organ zwrócił uwagę, że wniosek o zwrot nieruchomości został zgłoszony przez Z. C., który jest tylko jednym ze spadkobierców właścicielki nieruchomości, co zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2001 r., sygn. akt IV SA 2217/98. - stwierdzającym, że jeżeli nieruchomość wywłaszczona należała poprzednio do kilku współwłaścicieli, względnie gdy po poprzednim właścicielu pozostało kilku spadkobierców to zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości musi pochodzić od nich wszystkich - należy uznać za niedopuszczalne. Organ I instancji podkreślił, że wniosek o zwrot nieruchomości został wniesiony jedynie przez Z. C., pozostali spadkobiercy nie złożyli odpowiednich wniosków, a w aktach sprawy brakuje ich pełnomocnictw.

Od powyższej decyzji odwołanie pismem z dnia (...) złożył Z. C. Podniósł on, że wywłaszczona nieruchomość nie została wykorzystana na cele publiczne, stąd domaganie się zwrotu nieruchomości jest w pełni uzasadnione. W swoim odwołaniu Z. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o ustanowienie rzeczoznawcy do wyceny nieruchomości i wypłacenia rekompensat. W odwołaniu wskazał, iż wnosi je w imieniu własnym oraz W. C. , J. K., J. S., A. C., M. C.. Odnosząc się do zarzutu braku pełnomocnictw, zobowiązał się on je dostarczyć do końca (...).

Wojewoda W, po rozpoznaniu odwołania Z. C., decyzją z dnia (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty K.

Uzasadniając swoją decyzję Wojewoda W. podtrzymał argumentację organu I instancji, stwierdzającą. że zgodnie z art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami zwrot nieruchomości nie może mieć miejsca, o ile wywłaszczenie nieruchomości nie zostało dokonane na podstawie enumeratywnie wymienionych w powyższym artykule ustaw. Tym samym dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 - 1945 r. nie może zostać zaliczony do ustaw określanych mianem "wywłaszczeniowych". Organ II instancji podkreślił, że wywłaszczenie dokonane na podstawie powyższego dekretu wyklucza zastosowanie art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem nieruchomość, co do której podjęto decyzję o jej nabyciu przez Skarb Państwa, była już zajęta na określone cele. Ponadto Wojewoda wskazał, że nawet gdyby uznać, że nieruchomość może zostać zwrócona na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, to jednakże w przedmiotowej sprawie zachodzi okoliczność określona w art. 229 powyższej ustawy wyłączająca możliwość zwrotu nieruchomości - część działek wchodzących w skład wywłaszczonej nieruchomości stanowi obecnie własność lub przedmiot użytkowania wieczystego osób fizycznych a ich sprzedaż lub ustanowienie użytkowania wieczystego przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami wyłącza roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Od decyzji Wojewody W. Z. C. odwołał się Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się uchylenia decyzji oraz uznania prawa do odzyskania nieruchomości lub wypłaty rekompensaty. W skardze podniósł on, że fakt utrzymania w mocy decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości uznać należy za bezprawny. Ponadto podkreślił, że wywłaszczona nieruchomości nigdy nie była wykorzystywana na cele publiczne, a władze samorządowe czerpały z niej korzyści majątkowe. Do skargi dołączone zostało pięć pełnomocnictw stron postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda W. podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Podkreślił również, że w wyniku wniosku wniesionego przez Skarżącego w dniu (...) przed Prezydentem Miasta K. toczy się postępowanie w sprawie wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę uznać należy za zasadną.

Podstawowym problemem w niniejszej sprawie jest prawidłowe określenie charakteru dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 - 1945 r. (Dz.U. z 1948 r. Nr 20, poz. 138 ze zm.), w szczególności zbadanie, czy może on być zakwalifikowany do ustaw określanych mianem "wywłaszczeniowych".

Zgodnie z art. 112 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.) poprzez wywłaszczenie nieruchomości rozumieć należy pozbawienie albo ograniczenie, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. Jak słusznie zauważył organ pierwszej instancji ewentualny zwrot wywłaszczonej nieruchomości może nastąpić jedynie na podstawie przepisu art. 136 powyższej ustawy, przewidującego w ust. 3, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Jak podkreśla się przy tym w doktrynie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami używa określenia "zwrot wywłaszczonej nieruchomości", co nie ogranicza możliwości użycia instytucji zwrotu nieruchomości jedynie do nieruchomości wywłaszczonych w trybie przewidzianym przez ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Pogląd taki prezentuje m.in. Gerard Bieniek w "Komentarzu do Ustawy o Gospodarce Nieruchomościami", Zielona Góra 2000. Zdaniem powyższego autora zwrotowi mogą podlegać nieruchomości wywłaszczone, niezależnie od tego, kiedy nastąpiło wywłaszczenie, o ile nastąpiło ono na podstawie obowiązującej wówczas ustawy wywłaszczeniowej (G.Bieniek, Komentarz do Ustawy o Gospodarce Nieruchomościami Tom II, Zielona Góra 2000, str. 181 - 182). Tym samym katalog aktów prawnych, stanowiących podstawę wywłaszczenia nieruchomości, które umożliwiają złożenie wniosku o jej zwrot ma charakter otwarty. Dlatego też kluczowym zagadnieniem dla oceny możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest dokonanie właściwej oceny przedmiotowego dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. oraz orzeczenia o wywłaszczeniu wydanego na jej podstawie.

Zdaniem sądu analiza wymienionego dekretu o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 - 1945 r. wskazuje, że akt ten należy zaliczyć do kategorii ustaw "wywłaszczeniowych". Podkreślić należy, iż w przedmiotowym dekrecie używa się wyłącznie pojęcia "wywłaszczenia", a nie "nabycia" lub "przejęcia" nieruchomości. W myśl art. 1 ust. 3 dekretu wywłaszczenie polegało na odjęciu prawa własności. Zgodnie z art. 4 powyższego dekretu do wywłaszczenia nieruchomości należało stosować odpowiednio przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 24 września 1934 r. - Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowym wraz ze zmianami określonymi w samym dekrecie. Powyższe rozporządzenia przewidywały przeprowadzenie odrębnego postępowania poprzedzającego wydanie orzeczenia o odjęciu prawa własności. Również samo orzeczenie musiało odpowiadać określonym wymogom formalnym. Dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r. został uchylony poprzez ustawę z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. W ocenie Sądu odjęcie prawa własności nieruchomości przewidziane przedmiotowym dekretem odpowiada definicji wywłaszczenia z art. 112 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Dekret z dnia 07 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 - 1945 r. uznać należy za ustawę wywłaszczeniową, co w konsekwencji zobowiązuje organy rozpatrujące żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości do stosowania bezpośrednio przepisu art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Za nieprawidłowe należy uznać wskazanie przez Starostę K. oraz Wojewodę W., że ewentualny zwrot nieruchomości jest niedopuszczalny z tej przyczyny, iż dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r. nie jest wymieniony w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jak wskazano powyżej do wymienionego dekretu - jako ustawy wywłaszczeniowej - należy stosować wprost przepis art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Natomiast przepis art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami przewiduje, że przepisy ustawy dotyczące zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie aktów prawnych w nim wymienionych. Przepis ten dotyczy regulacji prawnych innych niż "wywłaszczenie" i "ustawy wywłaszczeniowe", choć również skutkujących przejściem na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości. Nie wymienienie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. pośród aktów prawnych, co do których ustawa nakazuje stosować odpowiednio przepisy dotyczące zwrotu wywłaszczonej nieruchomości znajdujące się w ustawie o gospodarce nieruchomościami nie kształtuje zamkniętego katalogu ustaw "wywłaszczeniowych". Podkreślić należy, że art. 216 nakazuje stosować przepisy dotyczące zwrotu wywłaszczonej nieruchomości odpowiednio do wymienionych w treści przepisu ustaw, co nie jest jednoznaczne z określeniem, że zwrot nieruchomości jest dopuszczalny jednie w przypadku, gdy miał miejsce na podstawie jednej z ustaw wymienionych w artykule. Samo pojęcie odpowiedniego stosowania oznacza, że w niektórych wypadkach określone normy prawne należy stosować bezpośrednio, niekiedy w wyłącznie w określony sposób, w innych zaś przypadkach nie znajdą one w ogóle zastosowania w danej sytuacji faktycznej lub prawnej. Dlatego też treść art. 216 powyższej ustawy musi być rozpatrywana łącznie z art. 136 tejże ustawy.

W niniejszej sprawie organy obu instancji nie dokonały analizy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. nr (...) z dnia (...) i treści samego dekretu z dnia 7 kwietnia1948 r., co uniemożliwiło im pełną ocenę charakteru tego aktu i przepisów, które były podstawą do jego wydania, miało to istotne znaczenie dla określenia właściwej podstawy wywłaszczenia. Brak merytorycznej oceny dekretu oraz samego orzeczenia o wywłaszczeniu, co w konsekwencji doprowadziło do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego należy uznać za niedopuszczalne, samo zaś postępowanie nie spełniło tym samym wymogów określonych w art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W toku postępowania w pierwszej jak i w drugiej instancji organy dopuściły się uchybienia w postaci braku wezwania Z. C. do uzupełnienia braków formalnych jego pism (w tym odwołania) - w których konsekwentnie wskazuje, iż działa także w imieniu pozostałych spadkobierców M. C. - poprzez przedstawienie pełnomocnictw wszystkich następców prawnych dawnej właścicielki wywłaszczonej nieruchomości. Mając na względzie ugruntowane stanowisko doktryny i orzecznictwa, przewidujące, że o zwrot nieruchomości mogą wystąpić wyłącznie wszyscy jej właściciele lub spadkobiercy, brak powyższego wezwania oraz dalsze prowadzenie postępowania bez udziału wszystkich stron postępowania należy uznać za naruszenie art. 10 kpa oraz art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty K. wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, tj. art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, art. 7, art. 10, art. 77 § 1, art. 105 § 1 kpa, co miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wady te skutkować musiały uchyleniem obu decyzji.

Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji powinien w pierwszej kolejności zbadać, czy w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki umożliwiające zwrot wywłaszczonej nieruchomości wymienione w art. 137 w zw. z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W szczególności konieczne jest dokonanie wnikliwej analizy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. nr (...) z dnia (.) oraz wniosku Zarządu Miejskiego m. K. z dnia (...) i określenie celu na jaki wywłaszczono nieruchomość. Należy też dokonać ustaleń czy cel wywłaszczenia został zrealizowany. Konieczne jest również określenie, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami wyłączające możliwość zwrotu nieruchomości lub jej części.

Odnosząc się do zawartego w skardze roszczenia Skarżącego o uznanie jego prawa do wypłaty rekompensaty za wywłaszczoną nieruchomość, Sąd wskazuje, że postępowanie w tym przedmiocie toczy się przed Prezydentem Miasta K. i że roszczenie to nie było przedmiotem zaskarżonej decyzji, a tym samym nie mogło być przedmiotem rozpoznania przez Sąd.

Mając powyższe uwagi na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił decyzję Wojewody W. z dnia (...) oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia (...).

O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 powyższej ustawy.

O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

/-/ B.Drzazga /-/ J.Szaniecka /-/ E.Podrazik

MK