Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 573/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2000-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 31 ust. 1-2
journal: Dz.U. 1994 nr 127 poz. 627
law: Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych.
article: art. 32 ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Teza: Decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie działki wydana na podstawie art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych /Dz.U. nr 127 poz. 627 ze zm./, jest prawem do dysponowania nieruchomością na cel związany z realizacją tej inwestycji w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawa budowlanego /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./.

TEZY

Decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie działki wydana na podstawie art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych /Dz.U. nr 127 poz. 627 ze zm./, jest prawem do dysponowania nieruchomością na cel związany z realizacją tej inwestycji w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawa budowlanego /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Marty i Macieja P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4.03.1999 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na budowę Placu Poboru Opłat Balice I autostrada A-4 Katowice - Kraków - oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda K. decyzją z 11.12.1998 r. (...), na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 i art. 87 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r. i art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz art. 104 Kpa zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla inwestycji "Plac poboru Balice I km 400 + 380" zlokalizowanej m.in. na działce nr 443/2 o pow. 4.260 m2 wywłaszczonej od Marty i Macieja P. decyzją ostateczną z dnia 2.12.1997 r. i co do której decyzją ostateczną z dnia 19.03.1998 r. (...) udzielił Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad zezwolenia na niezwłoczne zajęcie na podstawie art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych. Pozwolenie na budowę zostało wydane dla koncesjonariusza autostrady A-4 Katowice - Kraków "S". SA w K. na podstawie koncesji z dnia 15.03.1997 r. i umowy koncesyjnej z dn. 19.09.1997 r. oraz umowy Przekazania Pasa Drogowego Autostrady A-4 na odcinku Katowice-Kraków zawartej w dnia 29.04.1998 r. między Agencją Budowy i Eksploatacji Autostrad a "S". SA w K.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania Marty i Macieja P., w którym powołali się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 1998 r. w sprawie IV SA 1578/98 uchylający decyzję obu organów w przedmiocie wywłaszczenia ich nieruchomości, decyzją z dnia 4.03.1999 r. (...) utrzymał w mocy wymienioną decyzję Wojewody K. z dnia 11.12.1998 r. (...) z uwagi na to, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzja z dnia 26.06.1998 r. (...) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji zezwalającą na niezwłoczne zajęcie ich nieruchomości a "S." SA w K. jest koncesjonariuszem autostrady na podstawie koncesji udzielonej przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej oraz umowy koncesyjnej na podstawie art. 31 i art. 62 ustawy o autostradach płatnych. Wykazał się więc prawem do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane wymienionymi w decyzji o pozwoleniu na budowę. Koncesjonariusz uzyskał wymagane uzgodnienia, a projekt budowlany spełnia wymagania określone w art. 33 ust. 2, art. 34 ust. 1, 2 i 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 35 ust. 4 tego prawa nie można było odmówić mu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4.03.1999 r. Marta i Maciej P. zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając jej i decyzji organu I instancji naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Według skarżących "S." SA nie miał prawa do dysponowania ich nieruchomością na cele budowlane, ponieważ wykonalność decyzji wywłaszczeniowej została wstrzymana z mocy prawa, co stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 3 grudnia 1998 r. w sprawie IV SA 1578/98, o czym został powiadomiony Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, a wyrokiem z dnia 22 lutego 1999 r. decyzje obu organów w przedmiocie wywłaszczenia zostały uchylone. Na działce nr 443/2 znajdują się tablice reklamowe, które stanowią podstawę działalności zarobkowej skarżących a pozwolenie na budowę winno być poprzedzone wydaniem decyzji o ich rozbiórce. W konkluzji skargi wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie odwołując się do argumentów zawartych w zaskarżonej decyzji. O prawie do dysponowania nieruchomością w chwili wydania decyzji o pozwoleniu na budowę decydowała decyzja z dnia 19.03.1998 r. zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości należącej do skarżących, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzję tę utrzymał w mocy Prezes Urzędu Mieszkalnictwa ostateczną decyzją z dnia 22.06.1998 r. Natomiast uchylenie decyzji w przedmiocie wywłaszczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny nie miało wpływu na dysponowanie terenem przez Agencję Budowy i Eksploatacji Autostrad.

Pismem z dnia 20.07.1998 r. skarżący Maciej P. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o "zignorowanie skarg i nadanie biegu załączonej (...) skardze" z dnia 17.07.1998 r. na decyzję Prezesa urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 16.06.1998 r. w przedmiocie wywłaszczenia ich nieruchomości. Z pisma tego wynika, że chodziło mu o skargę wysłaną dnia 17.07.1998 r. na decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 22.06.1998 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody K. z dnia 19.03.1998 r. w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie ich nieruchomości. W uzasadnieniu tej skargi podniósł jednak zarzuty dotyczące decyzji Wojewody K. z dnia 2.12.1997 r. w przedmiocie wywłaszczenia i wysokości przyznanego mu odszkodowania. Ta skarga wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 20.07.1998 r. i wpisano ja do repertorium pod sygnaturą IV SA 1531/98. Natomiast skarga załączona do pisma z dnia 20.07.1998 r. wpłynęła w dniu 22.07.1998 r. i sprawie nadano sygnaturę IV SA 1578/98. W piśmie z dnia 29.01.1999 r. do sprawy IV SA 1578/98 skarżący wyjaśnili, że omyłkowo wskazali datę decyzji organu I instancji - 19.03.1998 r. zamiast 2.12.1997 r. Z tych też powodów zarządzeniem z dnia 2.09.1998 r. połączono sprawę IV SA 1531/98 ze sprawą IV SA 1578/98 uznając, że obie skargi dotyczą tej samej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 16.06.1998 r. w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości.

W czasie rozprawy sądowej w dnia 17.11.1999 r. w sprawie IV SA 573/99 okazało się, że wniosek skarżących z dnia 20.07.1998 r. będący w swej istocie cofnięciem skargi w sprawie IV SA 1531/98 w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, nie został rozpoznany. Ponieważ u podstaw decyzji udzielającej pozwolenia na budowę legło przekonanie, że Marta i Maciej P. nie zaskarżyli tej decyzji, postanowieniem z dnia 17.11.1999 r. Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w sprawie IV SA 573/99 na podstawie art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa uznając, że rozpatrzenie sprawy zależy od rozstrzygnięcia w sprawie ze skargi na decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 22.06.1998 r. Skargę tę wyłączono ze sprawy IV SA 1578/98 i nadano jej bieg w sprawie IV SA 2079/99.

Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2000 r. w sprawie IV SA 2079/99 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę Marty P. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 22.06.1998 r. w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości nr 443/2 w Balicach. Ponieważ dopiero na rozprawie w tej sprawie Maciej P. wyjaśnił wątpliwości związane z oświadczeniem woli zawartym w piśmie z dnia 20.07.1998 r. stwierdzając, że cofnął skargę jedynie we własnym imieniu, postępowanie w tej części zostało umorzone.

Rozstrzygnięcie w sprawie IV SA 2079/99 dało podstawę do podjęcia zawieszonego postępowania w niniejszej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ zakres sądowej kontroli decyzji administracyjnych ograniczony jest do badania ich zgodności z prawem. Skarga podlega rozpoznaniu jedynie w zakresie, w jakim bezpośrednio dotyczy decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę.

Zarzuty związane z zasadnością wywłaszczenia i przyznanego odszkodowania zostały rozpoznane w sprawie IV SA 1578/98 zakończonej wyrokiem z dnia 22 lutego 1999 r. Ocena prawna wyrażona w tym orzeczeniu jest wiążąca w postępowaniu, które było przedmiotem zaskarżenia /art. 30 wymienionej ustawy/. Fakt uchylenia decyzji w przedmiocie wywłaszczenia nie przesądza o zasadności skargi w niniejszym postępowaniu.

Wbrew twierdzeniu skarżących, decyzja ostateczna Wojewody K. z dnia 19.03.1998 r. (...) zezwalająca na niezwłoczne zajęcie ich działki pod budowę Placu Poboru Opłat - PPO "Balice I" wydana na podstawie art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych, jest prawem do dysponowania nieruchomością na cel związany z realizacją tej inwestycji w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r. O tym, że takie prawo może wynikać z administracyjnoprawnego tytułu stwierdza m.in. wyrok NSA z dnia 15 lutego 1996 r. w sprawie IV SA 1341/94 /Wspólnota 1996 nr 47 str. 26/ dotyczącej zagadnienia pozwolenia na zajęcie nieruchomości wydanego w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /tak samo: L. Bar i E. Radziszewski, Kodeks budowlany - Komentarz, WP W-wa 1999 str. 93 teza 17/. Prawo do dysponowania terenem działki nr 443/2 uzyskała Agencja Budowy i Eksploatacji Autostrad, która umową z dnia 29.04.1998 r. teren ten przekazała koncesjonariuszowi autostrady A-4 Katowice-Kraków, którym jest "S." SA w K. Przekazanie nastąpiło na cel określony w decyzji ustalającej lokalizację autostrady A-4 z dnia 10.06.1996 r., czyli pod budowę Placu Poboru Opłat -PPO "Balice I". Legalność uzyskania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie wymienionej nieruchomości małżonków P. przesądził Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem w sprawie IV SA 2079/99.Tryb przekazania terenu koncesjonariuszowi jest zgodny z postanowieniami ustawy z dnia 27.10.1994 r. o autostradach płatnych. Składając wniosek o wydanie pozwolenia na budowę Placu Poboru Opłat - PPO "Balice I" "S." SA w K. wykazał więc prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Natomiast wstrzymanie wykonalności z mocy prawa decyzji wywłaszczeniowej nie stanowiło przeszkody do uzyskania pozwolenia na budowę.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Projekt budowlany spełnia wymagania określone w art. 33 ust. 2 pkt 2, art. 34 ust. 1, 2 i 3 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r.

Nie było więc podstaw prawnych do odmowy wydania pozwolenia na budowę. Przeszkodą do uzyskania tego pozwolenia nie jest również kwestionowanie przez skarżących wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Po uchyleniu decyzji wywłaszczeniowych wyrokiem z dnia 22 lutego 1999 r. w sprawie IV SA 1578/98 postępowanie wywłaszczeniowe toczy się w dalszym ciągu i skarżący mają środki prawne przewidziane w kodeksie postępowania administracyjnego, które powinny zobligować Wojewodę K. do jego niezwłocznego zakończenia zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku.

Z tych też powodów, na podstawie art. 27 ust. 1 powołanej ustawy o NSA, należało orzec jak w sentencji wyroku.