Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2005/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Marian Wolanin, Protokolant Anna Nader, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2012 r. sprawy ze skargi M. i M. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 2005/11

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. Prezydent Miasta O. odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...] Miasta O., dotyczących przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami oznaczonymi jako działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] położone przy ul. [...] w O.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że sprawa została rozstrzygnięta bez zebrania pełnego materiału dowodowego, przez co doszło do naruszenia przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Organ II instancji stwierdził, że prowadząc na nowo sprawę należy uzupełnić materiał dowodowy o dokumenty, które wykażą zasadność twierdzeń organu, że przebieg granic został ustalony w oparciu o postanowienie sądu dotyczące rozgraniczenia. W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] sporządzona przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w O. analizę przebiegu spornej granicy należy uzupełnić o pomiar kontrolny w terenie, z uwzględnieniem usytuowania istniejących budynków na działce nr [...]. Ponadto organ podkreślił, że należy zażądać od odwołujących przedłożenia przez nich dokumentu urzędowego, który mógłby stanowić podstawę do zmiany wpisu w ewidencji gruntów i budynków w rozumieniu art. 23 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Prezydent Miasta O. odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków m. O.

Decyzją wydaną w dniu [...] października 2011 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia [...] lipca 2011 r.

Organ motywował, że Sprawy ewidencji gruntów i budynków reguluje ustawa z dnia 17.05.1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r.,Nr 193,poz.1287 ze zm.) oraz przepisy wykonawcze zawarte w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454).

Rozporządzenie z dnia 29.03.2001 r. nakłada na starostę obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Stosownie do § 46 ust. 1 rozporządzenia dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11 rozporządzenia. W § 46 ust. 2 powołanego rozporządzenia zostały określone dokumenty i materiały, na podstawie których organ może dokonać zmian w ewidencji. Zatem zmian w ewidencji dokonuje się na podstawie: prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, dokumentacji architektoniczno-budowlanęj gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.

Organ odwoławczy wywodził, iż z analizy dokumentów w sprawie wynika, że M. i M. C. stali się właścicielami działki nr [...] (stary nr [...]) na podstawie postanowienia spadkowego sygn. akt [...] z dnia [...].03.2000 r. Granica tej działki z działką nr [...] (stary nr [...]) została ustalona przez Sąd Rejonowy w O. postanowieniem Sygn. akt [...] z dnia [...].04.1988 r. w sprawie o rozgraniczeniu w ten sposób, że granica przebiegać będzie wzdłuż linii oznaczonej kolorem niebieskim biegnącej od punktu 1 przez punkt 8 do punktu 6, zgodnie z mapą wpisaną do ewidencji Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno - Kartograficznej za numerem [...].

Motywowano, że wymieniona granica została oznaczona na gruncie. W aktach sprawy znajduje się poświadczona za zgodność z oryginałem kopia protokółu czynności komornika w dniu [...].09. 1989 r. związanych z wykonaniem orzeczenia sądowego z dnia [...].04.1988 r. o rozgraniczeniu. Z protokółu obrazującego czynności egzekucyjne związane z wykonaniem orzeczenia sądu wynika, że dodatkowo zastabilizowano 2 punkty położone na linii prostej od pkt nr 1 do nr 8 oraz od pkt 8 do pkt 6. Punkty te oznaczono rurkami metalowymi.

W 1996 r. Państwowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno - Kartograficzne w W. dokonało modernizacji ewidencji gruntów miasta O. obrębu nr [...]. Sporządzony z modernizacji operat pomiarowy został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr ewid. [...]. Z powyższego operatu wynika, że podczas ustalania przebiegu granicy między działkami nr [...] i nr [...] było uwzględnione postanowienie sądu o rozgraniczeniu z dnia [...].04.1988 r. Zdaniem organu powyższe potwierdza znajdujący się w aktach sprawy zapis sporządzony przez wykonawcę na kopii istniejącej mapy zasadniczej w skali 1:500, sekcja nr [...] i nr [...].

M. i M. C. pismem z dnia 7.11.2007 r. wystąpili z prośbą do Prezydenta Miasta O. o zbadanie przebiegu granicy miedzy przedmiotowymi działkami twierdząc, że została ona zmieniona i nie jest zgodna z postanowieniem Sądu Rejonowego w O. z dnia [...].04.1988 r. orzekającym o rozgraniczeniu. Powyższe wystąpienie poprzedzone było wykonanym przez geodetę uprawnionego na zlecenie właściciela działki nr [...] (stary nr [...]) wznowienie granicy między ww. działkami.

Na wniosek małżonków C. Sąd Rejonowy w O. postanowieniem sygn. akt [...] z dnia [...].04.2008 r. dokonał wykładni postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia [...].04.1988 r. dokonującego rozgraniczenia między działkami nr [...] i nr [...] położonymi w O. przy ul. [...] orzekając, że granica pomiędzy działką nr [...] i nr [...] przebiega wzdłuż linii oznaczonej na mapie kolorem niebieskim od pkt 1 do pkt 6 przez pkt B.

Zdaniem organu II instancji sporządzony przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w O. operat przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr ewid [...], którego przedmiotem było ustalenie przebiegu granicy między działkami [...] i [...] w nawiązaniu do wykładni Sądu Rejonowego w O. poprawiającej błąd powstały w postanowieniu o rozgraniczeniu w 1988 r. stanowił podstawę aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków.

Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji nie rozstrzygał czy linia przecinająca punkty graniczne jest linią prostą czy też przebiega ona w inny sposób, ponieważ przebieg granicy między przedmiotowymi działkami jest przedstawiony na załączniku graficznym wykonanym przez biegłego sądowego, który stanowi integralną część postanowienia o rozgraniczeniu z 1988 r.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zauważył, że sporządzone na zlecenie Prezydenta Miasta O. opracowania geodezyjne zarejestrowane w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w O. za nr ewid. [...] i za nr ewid. [...], dotyczące przebiegu granicy między działkami [...] i [...] ustalonej w drodze rozgraniczenia postanowieniem Sądu Rejonowego w O. [...] są zbieżne. Wskazują one, że różnice odległości budynków uwidocznione na szkicu granicznym ustalonej granicy postanowieniem rozgraniczeniowym różnią się od obecnie wyliczonych. Z opracowania geodezyjnego nr [...] wykonanego przez geodetę uprawnionego T. L. wynika, że brak dokładnego i poprawnego pomiaru w nawiązaniu do istniejącej osnowy w opracowaniu sporządzonym przez biegłego sądowego jest powodem powstałych niedokładności. Przyjęcie współrzędnych punktów granicznych nr [...] (pkt B w operacie rozgraniczeniowym) i odtworzenie na ich podstawie linii pomiarowej nie może zapewnić miar bieżących i domiarów prostokątnych wykazanych na szkicu granicznym do istniejących budowli i fundamentów.

Organ podkreślił, że także z wyjaśnienia Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w O. zawartego w piśmie nr [...] z dnia [...].01.2009 r. skierowanego do Urzędu Miasta O. wynika, że rozbieżności między przyjętą w postanowieniu granicą od pkt 1 do pkt B (odcinek linii prostej) a położeniem budynku w odległości 0,55 m od tej granicy jest prawdopodobnie błąd popełniony przez biegłego i pomiar budynku został wykonany nie w odniesieniu do odcinka granicy 1-B tylko innej trudnej do ustalenia linii, co nie podważa poprawności przebiegu granicy na odcinku 1-B, gdyż przyjęta była z wcześniej wykonanych pomiarów.

Organ odwoławczy argumentował, że z prowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika, że istotą odwołania jest kwestionowanie przez małżonków C. granicy ustalonej postanowieniem sądu o rozgraniczenoiu. W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podniesione w odwołaniu zarzuty nie mogą być brane pod uwagę przez organy geodezyjne, gdyż dokonują one zmian w ewidencji gruntów i budynków na podstawie przedłożonych dokumentów, a nie rozstrzygają na nowo spory graniczne i dokonują własnych ustaleń w tym zakresie. Ustalenie przez sąd powszechny przebiegu spornej granicy wyłącza możliwość jej odmiennego ustalenia przez organ administracji.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli M. i M. C. zarzucając narusznie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy to jest art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wątpliwości odnoszących siedo przyczyn powstania różnicy w usytuowaniu budynku na granicy nieruchomości oznaczonych nr [...] i [...], innej w przypadku sądowego rozgraniczenia nieruchomości a innej w postępowaniu aktualizacyjnym ewidencji gruntów i budynków.

Zdaniem skarżacych naruszenie powyższych przepisów nastąpiło także poprzez zaniechanie wszechstronnego rozpoania sprawy, w szczególności przez niewyjaśnienie prawnej przyczyny zmiany powierzchni działki w stopsunku do przyjętej w wyniku rozgraniczenia, a także błędne przyjęcie, iz granica ustalona w trakcie postępowania aktualizacyjnego jest tożsama z granica ustalona w postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości oraz że w świetle dokonanego rozgraniczenia granica nie może się w żadnym miejscu załamywać.

Skarżacy zarzucili także naruszenie art. 31 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne poprzez uznanie pierszeństwa w ustaleniu przebiegu granicy w oparciu o dane osnowy geodezyjnej, a nie inne dane, które mają pierszeństwo, na których w swojej pracy opierała się biegły sądowy.

Zarzucona także naruszenie § 36 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. W sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez nieuwzględninie wszystkich danych z operatu technicznego sporządzonego przez biegłego sądowego W. P. na potrzeby rozgraniczenia i przyjetego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżoenej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę rozstrzygnięcia w niniejsze sprawie stanowi § 46 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), który stanowi w ustępie 1, iż "dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11". Ustęp 2 powyższego paragrafu nakazuje zaś wprowadzenie z urzędu zmian wynikających między innymi z prawomocnych orzeczeń sądowych.

Sąd Rejonowy w O. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 1988 r. dokonał rozgraniczenia pomiędzy działkami [...] i [...], w ten sposób, iż ustalił, że granica przebiegać będzie wzdłuż linii oznaczonej kolorem niebieskim biegnącym od punktu 1-go przez punkt 8 do punktu 6 zaznaczone na mapie sporządzonej przez W. M. wpisanej do ewidencji Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno - Kartograficznej.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. Sąd Rejonowy w O. dokonał wykładni postanowienia z dnia [...] kwietnia 1988 r. o rozgraniczeniu, iż należy jej rozumieć w następujący sposób:

- granica pomiędzy działkami [...] i [...] przebiega wzdłuż linii oznaczonej kolorem niebieskim, zaznaczonej na mapie sporządzonej przez W. P. wpisanej do ewidencji Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno - Kartograficznej,

- linia niebieska zaznaczona na mapie przebiega od punktu 1 do pkt 6 przez pkt B. Orzeczenie Sądu Rejonowego w O. dotyczące wykładni postanowienia rozgraniczeniowego stanowiło podstawę wpisu do ewidencji gruntów i budynków zgodnie z dyspozycją zawartą w § 46 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Czynność ta została poprzedzona sporządzeniem przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w O. dokumentacji geodezyjnej dotyczącej przebiegu granicy między przedmiotowymi działkami w nawiązaniu do wykładni dokonanej przez Sąd Rejonowy orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. Przebieg granicy został wówczas zmieniony zgodnie z dokonaną przez Sąd Rejonowy wykładnią, co pociągnęło za sobą także zmianę w powierzchni działek.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 365 § 1 kpc "orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby."

Organy administracji są więc związane treścią orzeczeń odnoszących się do przebiegu granicy pomiędzy przedmiotowymi działkami, a wydanych przez Sąd Rejonowy w O. Wbrew oczekiwaniom skarżących organy były uprawnione jedynie do ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków jedynie przebiegu granicy zgodnie z wykładnią dokonaną postanowieniem Sądu Rejonowego w O. wydanym w dniu [...] kwietnia 2008 r.

Organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające i sporządził dodatkowe opracowanie geodezyjne dotyczące przebiegu granicy pomiędzy działkami oznaczonymi obecnie nr [...] i [...], które potwierdziło, iż przebieg granicy jest taki jak wynika to z opracowania wykonanego przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w O. sporządzonym w celu uaktualnienia operatu ewidencji gruntów i budynków.

Zwrócić należy uwagę, iż biegły W. P. wyjaśnił, że granica pomiędzy nieruchomościami ustalona w postępowaniu rozgraniczeniowym była linią prostą.

Stanowisko zaś strony skarżącej, iż granica ta winna biec w odległości 0,55 m od budynku spowodowałoby załamanie przebiegu granicy.

Powyższe okoliczności wskazują, że organ administracji zastosował w sprawie § 47 ust. 3 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, i przeprowadził niezbędne w sprawie postępowanie wyjaśniające, co czyni nieusprawiedliwionym zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7 i 77 k.pa.

Pamiętać należy, że ewidencja gruntów jest jedynie zbiorem informacji będącej odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości i pełni jedynie funkcje informacyjno - techniczne. Nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów ani nie nadaje tych praw. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Decyzja w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji nie może rozstrzygać żadnej kwestii spornej związanej z ustaleniem tytułu własności, a więc w tym przypadku z rozgraniczeniem.

Organ administracji jest związany orzeczeniem Sądu Rejonowego i wpis do ewidencji musi być oparty o treść postanowienia o rozgraniczeniu. Kwestionowanie przebiegu granicy przez stronny winno mieć miejsce przed sądem powszechnym w postępowaniu o rozgraniczenie, czy też w postępowaniu dotyczącym wykładni tego orzeczenia, a nie przed organem administracji dokonującym wpisu do ewidencji gruntów i budynków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia przez organ administracji art. 31 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne w przedmiotowym bowiem postępowaniu nie dokonywano ustalenia przebiegu granicy, gdyż przebieg ten został ustalony przez Sąd Rejonowy w O. w postępowaniu rozgraniczeniowym.

Wykazanie przebiegu granicy nastąpiło w oparciu o dokumentację geodezyjną przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzoną w postępowaniu rozgraniczeniowym. Celem prawidłowego odczytania powyższej dokumentacji odebrano od biegłego W. P. stosowne oświadczenie. Okoliczności te czynią zarzut skargi dotyczący naruszenia § 36 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków pozbawionym uzasadnionych podstaw.

Mając na względzie powyższe w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).