Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 969/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art.2  pkt 19 lit. c, art. 5  ust. 3, art. 7
journal: Dz.U. 2018 poz 2134
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.

SENTENCJA

|Sygn. akt III SA/Kr 969/19 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 listopada 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Renata Czeluśniak, Sędziowie: WSA Ewa Michna, WSA Maria Zawadzka (spr.), Protokolant: Specjalista Agata Zaręba-Piotrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2019 r., przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków-Podgórze Bożeny Wójcik, sprawy ze skargi D. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 15 lipca 2019 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania D. J. (dalej: "skarżący") od decyzji działającego z up. Prezydenta Miasta - Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] 2019 r., znak: [...] dotyczącej przyznania świadczenia wychowawczego na A. J. na okres od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r. oraz odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko – E. J., na okres od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r.

1) uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na E. J. i w tym zakresie orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że odmówiło przyznania świadczenia wychowawczego na E. J. na okres od 1.10.2018r. do 30.06.2019 i przyznało świadczenie wychowawcze na E. J. na okres od 1 lica 2019 r. do 30 września 2019 r.

2) w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie prawnym i faktycznym.

Organ l instancji przyznał skarżącemu świadczenie wychowawcze na syna A. oraz odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na córkę E. na okres od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że świadczenie wychowawcze nie przysługiwało skarżącemu na pierwsze dziecko bowiem dochód skarżącego na osobę w rodzinie wyniósł 834,49 zł i przekraczał kryterium dochodowe (800 zł).

W odwołaniu skarżący zarzucił, że organ w sposób błędny dokonał wyliczenia jego dochodu. Skarżący zakwestionował wliczenie do wynagrodzenia premii. W ocenie skarżącego za podstawę powinno zostać przyjęte jego wynagrodzenie z umowy o pracę, która opiewa na kwotę 2.205 zł brutto, co daje kwotę 1.602,45 zł netto.

Decyzją z 15 lipca 2019 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło jak na wstępie. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w niniejszej sprawie doszło do zmiany stanu prawnego (w następstwie zniesienia ustawowego kryterium dochodowego w sprawach dotyczących świadczeń wychowawczych). Powołano się na art. 6 ustawy z dnia 26.04.2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2019.924). Dlatego też rozstrzygnięcie w części oparte zostało o przepisy ustawy w brzmieniu do 30.06.2019 r. z uwzględnieniem obowiązującego do tego okresu kryterium dochodowego, w części zaś - w przedmiocie świadczenia wychowawczego na E. J. na okres od 1.07.2019 r. do 30.09.2019 r . - na przepisach ustawy zmieniającej, zgodnie z którymi po 1 lipca 2019 r. ustawowe kryterium dochodowe zostało zniesione.

Rozpoznając zatem kwestię świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko skarżącego – E. za okres od 1.10.2018 r. do 30.06.2019 r. organy zastosowały przepisy art. pkt 19 i 20, art. 5 ust. 3, art. 7 ust.1- 3a, art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U.2018.2134), w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2019 r.

Przyjęto, że z uwagi na fakt, że skarżący złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, wnioskowanego na syna A. oraz córkę E. na okres od 1.10.2018 r. do 30.09.2019 r., zatem dochodem na podstawie, którego należało ocenić prawo do wnioskowanego świadczenia jest dochód za 2017 r. W skład rodziny skarżącego wchodzą trzy osoby: skarżący oraz jego dzieci E. i A. Organ przyjął, że skarżący uzyskał w 2017 r. dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych w wysokości 6370,73 zł (netto) z tytułu nagrody z firmy A S.A oraz inny dochód nie podlegający opodatkowaniu w wysokości 185,88 z tytułu wykorzystania ulgi na dzieci. Skarżącemu uwzględniono dochód utracony za 2017r. z tytułu utraty zatrudnienia w kwocie 20.956,65 w związku z utratą zatrudnienia z dniem 30.04.2018 r.

Zatem łączny dochód rodziny skarżącego w 2017 r. obliczono na kwotę 6.556,51 zł (6370,73 zł +158,88 zł), co miesięcznie dało kwotę 546,38 zł (6.556,51 zł :12 m-cy). Uwzględniono, że skarżący uzyskał zatrudnienie w firmie F Sp. z o.o. począwszy od dnia 9.04.2018 r. do dnia 30.11.2019 r. Wynagrodzenie skarżącego za pierwszy pełny miesiąc po miesiącu, w którym uzyskał dochód tj. w miesiącu maju 2018 r. wyniosło 2.068,53 zł netto, jednakże organ przyjął kwotę 1957,10 zł (netto) uwzględniając koszty uzyskania przychodu w wysokości 111,25 zł.

Tym samym organ dokonał przeliczenia dochodu w rodzinie skarżącego z uwzględnieniem dochodu uzyskanego w kwocie 1957,10 zł z tytułu uzyskania zatrudnienia w firmie F, co spowodowało , że dochód miesięczny skarżącego po przeliczeniu i uwzględnieniu dochodu uzyskanego wyniósł 2.503,48 zł (546,38 dochód miesięczny za 2017 r. + 1957,10 zł dochód z tytułu umowy o pracę = 2.503,48 : 3 = 834,49) co dało kwotę dochodu na osobę 834,49 zł i przekraczało kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia wychowawczego (800 zł).

W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji dokonał prawidłowego wyliczenia dochodu skarżącego. Organ nie wziął pod uwagę dochodu utraconego u poprzedniego pracodawcy tj. firmy B – M. G. natomiast uwzględnił dochód uzyskany w postaci nagrody za sprzedaż, otrzymanej w 2017 r. od firmy A S.A bowiem był to dochód nie związany z umową o pracę i mimo, że miał charakter jednorazowy to przymiotu dochodu nie utracił. Jak wynika z pisma z dnia 20.02.2019 r. z firmy A skarżący nie figurował w bazie pracowników firmy, ani nie wykonywał umowy zlecenia na jej rzecz. Przyjęcie zatem dochodu z tytułu jednorazowego bonusu wypłaconego w prowadzonym przez firmę programie motywacyjnym za dochód utracony nie znajduje podstaw w obowiązujących przepisach prawa tj. ustawie o pomocy państwa w wychowaniu dzieci.

Biorąc pod uwagę, że począwszy od 1.07.2019 r. w przepisach prawa regulujących kwestię świadczeń wychowawczych nie istnieje ustawowe kryterium dochodowe, od którego uzależnione jest przyznanie świadczenia na 1 dziecko, orzeczono o przyznaniu skarżącemu świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko: E. na okres od 1.07.2019 r., do 30.09.2019 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu l instancji, zarzucając jej, że:

pracował u franczyzobiorcy A oraz dla A i regularnie, prawie co

miesiąc otrzymywał premię za prawidło wykonane zadanie - nie była to jednak

jednorazowa nagroda, jak błędnie przyjęły organy,

nagrodę tę błędnie wliczono mu do dochodu, co spowodowało przekroczenie progu

dochodowego,

zakwestionował także wysokość swojego wynagrodzenia w firmie F.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej "P.p.s.a.".

Orzekanie - w myśl art. 135 P.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 §1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a., sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Kontrola sądowa przeprowadzona w niniejszej sprawie skutkowała uznaniem, że skarga jest uzasadniona dlatego zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego.

W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że w ramach czasowych, w jakich mieści się stan faktyczny niniejszej sprawy, doszło do zmiany stanu prawnego i zniesienia ustawowego kryterium dochodowego w sprawach dotyczących świadczeń wychowawczych. I tak zgodnie z treścią art. 6 ustawy z dnia 26.04.2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2019.924) w sprawach o świadczenia wychowawcze za okres do dnia 30.06.2019 r. stosuje się przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci w dotychczasowym brzmieniu, z wyłączeniem art. 20 ust. 3 i 4 tej ustawy, który stosuje się w brzmieniu nadanym niniejsza ustawą. Zgodnie z treścią art. 6. ust. 2 ww. ustawy zmieniającej, w sprawach o świadczenia wychowawcze w okresie od dnia 30.06.2019 r. stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejsza ustawą. W sprawach z wniosków o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego złożonych i nierozpatrzonych do dnia 30.06.2019 r. prawo do świadczenia wychowawczego ustala się na okres do dnia 30.09.2019 r. (art. 7 ust. 1).

W konsekwencji rozstrzygnięcie niniejszej sprawy w części należało oprzeć o przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci w brzmieniu obowiązującym do 30.06.2019 r. (z uwzględnieniem obowiązującego do tego okresu kryterium dochodowego), w części zaś - w przedmiocie świadczenia wychowawczego na E. J. na okres od 1.07.2019 r. do 30.09.2019 r. - na przepisach ustawy zmieniającej, zgodnie z którymi po 1.07.2019 r. ustawowe kryterium dochodowe zostało zniesione.

Rozpoznając zatem sporną kwestię świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko skarżącego E. za okres od 1.10.2018 r. do 30.06.2019 r. Sąd stwierdza co następuje.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U.2018.2134), świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko przysługuje osobom o których mowa w art. 4 ust. 2 (matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł.

Natomiast zgodnie z treścią przepisu art. 2 cyt. ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o:

1) dochodzie - oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych;

2) dochodzie członka rodziny - oznacza to przeciętny miesięczny dochód

członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki

ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3;

3) dochodzie dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego -

oznacza to przeciętny miesięczny dochód uzyskany w roku kalendarzowym

poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego,

z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3;

4) dochodzie rodziny - oznacza to sumę dochodów członków rodziny.

Z kolei w art. 2 pkt 19 i pkt 20 uregulowano pojęcie utraty dochodu i uzyskania dochodu, gdzie enumeratywnie wymieniono sytuacje, które należy to tych pojęć zakwalifikować. Zgodnie z treścią art. 2 pkt 10 lit. c za utratę dochodu należy rozumieć utratę dochodu spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Jednocześnie zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 – 3a cyt. ustawy

w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego (ust. 1). W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego (ust. 2). W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego (ust. 3). Przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu nie stosuje się do dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i dochodu z tytułu wyrejestrowania lub rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli członek rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego utracili dochód z tych tytułów i w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu, uzyskali dochód u tego samego pracodawcy lub zleceniodawcy lub zamawiającego dzieło lub ponownie rozpoczęli pozarolniczą działalność gospodarczą (ust. 3a).

W realiach kontrolowanej sprawy ponieważ skarżący złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, na okres od 01.10.2018 r. do 30.09.2019 r., prawo do wnioskowanego świadczenia ustalano na podstawie dochodu za 2017 r. Skarżącemu uwzględniono dochód utracony za 2017 r. z tytułu utraty zatrudnienia z dniem 30.04.2018 r. u poprzedniego pracodawcy – B - M. G. w kwocie 20.956,65 natomiast uwzględniono dochód uzyskany w postaci nagrody za sprzedaż, otrzymanej w 2017 r. od firmy A S.A w wysokości 6370,73 zł przyjmując, że był to dochód nie związany z umowa o pracę.

Tymczasem w ocenie Sądu kwestia dochodu skarżącego w wysokości 6370,73 zł określonego przez organy jako jednorazowa nagroda nie związana z umową o pracę nie została przez organ dostatecznie zbadana i wyjaśniona w kontekście możliwości zakwalifikowania go jako dochodu utraconego z art. 2 pkt. 19 lit. c ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Zdaniem Sądu organ przedwcześnie uznał, że "przyjęcie dochodu z tytułu jednorazowego bonusu wypłaconego w prowadzonym przez firmę programie motywacyjnym za dochód utracony nie znajduje podstaw w obowiązujących przepisach prawa tj. ustawie o pomocy państwa w wychowaniu dzieci."

Z akt przedmiotowej sprawy jednoznacznie wynika, że omawiana "nagroda" nie została przez skarżącego otrzymana jednorazowo lecz świadczenia z firmy A były przekazywane z reguły w miesięcznych odstępach czasu jako premia od sprzedaży. Potwierdza to wydruk z konta bankowego skarżącego (k. 18 akt admin.), które skarżący przedstawił organom na etapie postepowania administracyjnego. W ocenie Sądu uzyskane przez organ pismo z 20 lutego 2019 r. (k. 31 akt admin.) potwierdzające, że skarżący nie uzyskał omawianej nagrody w związku umową o pracę lub zleceniem z A S.A., nie świadczy jeszcze, że względem tego dochodu nie zostały spełnione przesłanki z art. 2 pkt 19 lit. c cyt. ustawy. Zdaniem Sądu istnieje potrzeba wyjaśnienia jaki charakter miał ten dochód, na jakiej podstawie był skarżącemu wypłacany, w szczególności czy jego uzyskanie było związane ze świadczeniem pracy na rzecz firmy B – M. G. w 2017 r. Jednocześnie zbadania wymaga kwestia, czy dochód ten można ewentualnie zakwalifikować jako pochodzący z innej pracy zarobkowej. W decyzjach organów obu instancji brak jest rozważań w tym zakresie. Tymczasem zakwalifikowanie kwoty omawianej nagrody jako dochodu utraconego, sprawiłoby, że skarżący spełniałby kryterium dochodowe wymagane dla przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.

Reasumując w ocenie Sądu organy przy wydaniu rozstrzygnięć w kontrolowanej postępowaniu dopuściły się naruszenia art. 7,77 i 80 K.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy będą zobowiązane zastosować się do wyrażonego wyżej stanowiska.