Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 28/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust 1 pkt 4 i 5, art. 6 ust. 1, art. 10 ust.1, art. 5 ust. 2, art. 11 pkt 1, art. 14 ust 1, art. 16 ust. 1 i 2, art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 4 pkt 10, art. 10 pkt 9
journal: Dz.U. 2007 nr 50 poz 331
law: Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów.
article: art. 107 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.3 par. 2 pkt 8, art. 52 par. 3, art. 149, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2013 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność A sp. z o.o. z siedzibą w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; I. zobowiązuje A sp. z o.o. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 08 listopada 2012 r. w terminie 14 (czternastu) dni od daty przesłania prawomocnego wyroku, II. stwierdza, że bezczynność A sp. z o.o. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od A sp. z o.o. na rzecz skarżącego kwotę 100,- (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 8 listopada 2012 r. A. K. zwrócił się do A w G. Spółka z o.o. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kontroli biletów w autobusach poprzez udostępnienie następujących informacji:

1) ile osób jest upoważnionych do kontroli biletów,

2) czy kontrolerzy zatrudnieni są bezpośrednio w przedsiębiorstwie, czy też kontrolę biletów realizuje podmiot zewnętrzny, o ile jest to podmiot zewnętrzny wniesiono o wskazanie:

a) nazwy i adresu podmiotu,

b) okresu na jaki zawarto umowę na usługę kontroli biletów,

c) ogólnej informacji, na jakich zasadach podmiot jest wynagradzany za wykonanie tej usługi (stawki za kontrolę, procent od wpływów, za wykonanie tej usługi itd.), zastrzeżono, że wnioskodawca nie wymaga podawania konkretnych kwot.

Nadto, w pkt 3 wnioskodawca wniósł o przesłanie wzoru (szaty graficznej) identyfikatora upoważniającego do prowadzenia kontroli biletów.

W piśmie z dnia 19 listopada 2012 r. A w G. Spółka z o.o. (dalej: A) reprezentowane przez Prezesa Zarządu K. G., poinformowało wnioskodawcę, iż znaczna część informacji, o których udostępnienie wniesiono stanowi tajemnicę gospodarczą. Dane dotyczące organizacji kontroli biletów, w tym wskazanie firmy tego dokonującej, ilości kontrolerów i sposobu ich wynagradzania podlegają, w ocenie A, ochronie na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o informacji publicznej.

A wyjaśniło nadto, iż wzór identyfikatora osoby upoważnionej do kontroli wywieszony jest w autobusach a także w pomieszczeniach Dworców Autobusowych, prowadzonych przez A. Ponadto wszelki interesujące wnioskodawcę informacje są dostępne na stronie internetowej A.

A. K. wniósł skargę na bezczynność A S.A. w G. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej.

W uzasadnieniu skarżący powołał się na swój wyżej przytoczony wniosek o udzielenie informacji publicznej wskazując, iż informacje te nie zostały (wbrew twierdzeniu strony przeciwnej) opublikowane na stronach internetowych A w tym w BIP.

Według skarżącego pomimo upływu terminu 14 dni, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, A nie udzieliło mu żądanych informacji, nie wydało decyzji zgodnie z art. 107 § 1 K.p.a. o odmowie udzieleni informacji publicznej, oraz nie podało informacji o powodach opóźnienia w udzieleniu informacji, z jednoczesnym wskazaniem terminu jej udostępnienia (art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Tym samy zasadny jest zarzut bezczynności A.

A. K. wskazał, iż A G. jest podmiotem wykonującym zadania publiczne w zakresie transportu zbiorowego oraz dysponującym majątkiem publicznym. Toteż w myśl art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej jest obowiązane do udzielenia informacji publicznej.

Odpowiadając na skargę A w G. Spółka z o.o. wniosło o jej odrzucenie, względnie oddalenie.

Zdaniem A przedmiotowa skarga jest przedwczesna z uwagi na niezachowanie wymogów formalnych. Ponadto jak wynika ze skargi A udzieliło stronie skarżącej odpowiedzi na jej wniosek z dnia 8 listopada 2012 r.

W piśmie procesowym z dnia 29 marca 2013 r. skarżący podniósł, iż A nie sprecyzowało z jakich przyczyn jego skarga jest przedwczesna. Wskazał jednocześnie, iż zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa wniesienie skargi na bezczynności organu w przedmiocie udzielania informacji publicznej nie wymaga wcześniejszego zastosowania innego środka zaskarżenia.

Obecny na rozprawie w dniu 7 maja 2013 r. pełnomocnik A w G. Spółka z o.o. wniósł o oddalenie skargi podnosząc, iż udzielona skarżącemu odpowiedź z dnia 19 listopada 2012 r. pomimo formy pisma stanowi decyzję, bowiem zawiera wszystkie konstytutywne elementy decyzji. Co za tym idzie skarżący mógł ewentualnie skarżyć tę decyzję, a nie bezczynność A w G. Spółka z o.o..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność. W takich przypadkach, kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ administracji (względnie inny podmiot zobowiązany do określonego działania) miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ponieważ zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publiczne (Dz. U. z 2001 r. nr 112, poz. 1198 ze zm.) przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, a zatem Kodeks nie ma zastosowania do pozostałych czynności podejmowanych w trybie ustawy, które mają charakter czynności materialno-technicznych z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wprawdzie art. 52 § 3 p.p.s.a. stanowi, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jednak bezczynność nie wchodzi w zakres pojęcia "akty lub czynności", a skoro ustawa nie przewiduje żadnych dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym przez organy w ramach udzielania informacji publicznej (poza odwołaniem od decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej oraz decyzji o umorzeniu postępowania), należy uznać, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. I OSK 601/05, LEX nr 236545 – dostępny w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Uznając, że niniejsza skarga jest dopuszczalna stwierdzić należy, iż jej przedmiotem jest bezczynność A w G. Spółka z o.o. w zakresie udostępnienia stronie skarżącej informacji określonych w jej wniosku z dnia 8 listopada 2012 r.

Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy niezbędne jest ustalenie, czy żądana informacja jest informacją publiczną oraz czy A w G. Spółka z o.o. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.

Pojęcie informacji publicznej określone jest w art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 tej ustawy. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne należy przy ich wykładni kierować się treścią art. 61 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, przewidującego prawo obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej i podmiotów wykonujących zadania publiczne. Prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu (art. 2 ust. 1 ustawy o odstępie do informacji publicznej). Nie wymaga się zatem od osoby wykonującej to prawo wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Zgodnie jednak z art. 5 ust. 2 powołanej ustawy, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Rozważając podmiotowy aspekt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, iż zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego.

Jak wynika z odpisu pełnego KRS (nr [...]) A w G. Spółki z o.o. jest jednoosobową Spółką Skarbu Państwa – jej jedynym właścicielem jest Skarb Państwa.

Pojęcie państwowej osoby prawnej oznacza inne niż Skarb Państwa jednostki organizacyjne posiadające osobowość prawną, których mienie jest w całości mieniem państwowym. W grupie tej mieszczą się między innymi przedsiębiorstwa państwowe, jednoosobowe spółki Skarbu Państwa, państwowe uczelnie wyższe, Narodowy Bank Polski, Agencja Nieruchomości Rolnych SP, Agencja Mienia Wojskowego. Jakkolwiek w ustawie o dostępie do informacji publicznej, jak i innych przepisach prawa administracyjnego brak jest powszechnie obowiązującej definicji pojęcia "państwowej osoby prawnej", to zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie podzielić należy pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż słowo "państwowej" należy rozumieć jako należący do państwa w zakresie regulowanym przez prawo cywilne, czyli przede wszystkim w sferze majątkowej, co oznacza, że państwowa osoba prawna to taka osoba, której mienie jest mieniem państwowym stosownie do normy art. 44 i art. 441 Kodeksu cywilnego (por. wyrok z dnia 20 września 1996 r., sygn. III SA 688/95 – dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Wskazać w tym miejscu należy, iż pogląd, że jednoosobowa spółka Skarbu Państwa jest państwową osobą prawną wyrażany był także w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w tym w szczególności w uchwale z dnia 19 maja 1992 r., sygn. III CZP 49/92 (dostępna w Lex nr 3790), gdzie wskazano, iż jednoosobowa spółka Skarbu Państwa, powstała w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 51, poz. 298 ze zm.), jest państwową osobą prawną w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) oraz w uchwale z dnia 10 stycznia 1992 r., sygn. III CZP 140/91 (dostępna w Lex nr 3740) w uzasadnieniu, której wskazano, iż spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mogą być państwowymi osobami prawnymi w rozumieniu przytoczonej wyżej ustawy z dnia 21 czerwca 1990 r. tylko wtedy, gdy wszystkie udziały stanowią mienie państwowe.

A w G. Spółka z o.o. jest zatem państwową osobą prawną inną niż Skarb Państwa, której mienie jest w całości mieniem państwowym i która zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy zobowiązana jest do rozpoznania wniosku skarżącego. Niewątpliwie majątek A ma charakter publiczny, a sposób jego wykorzystania nie może być wyłączony spod społecznej kontroli. Majątek, którym dysponuje A oraz sposób gospodarowania nim, powinien podlegać, jeśli idzie o informację publiczną zasadom transparentności i społecznego nadzoru.

Niezależnie od powyższego w stosunku do A w G. Spółka z o.o. znajdzie także zastosowanie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Przepis ten stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Jak wskazano powyżej A Sp. z o.o. z siedzibą w G. jest spółką prawa handlowego, w której Skarb Państwa ma 100 % udziałów, a więc wielkość przekraczającą wartość graniczną przesądzającą o posiadaniu pozycji dominującej wynoszącą - zgodnie z art. 4 pkt 10 ustawy z dnia z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów - 40%.

Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej sformułowany jest w sposób uniemożliwiający ograniczenie się w jego interpretacji wyłącznie do metod wykładni językowej. Art. 4 pkt 10 ustawy z dnia z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi bowiem, że ilekroć w ustawie jest mowa o pozycji dominującej - rozumie się przez to pozycję przedsiębiorcy, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym (przez który rozumie się rynek opisany w art. 10 pkt 9 ww. ustawy) przez stworzenie mu możliwości działania w znacznym zakresie niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa się, że przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku właściwym przekracza 40 %. Stąd też wobec brzmienia art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej zgodnie z którym chodzi w nim o osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów uznać należy, iż przepis ten ustanawia normę zgodnie z którą obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają ponad 40% udziałów lub akcji.

Inaczej rzecz ujmując, skoro art. 4 ust. 1 pkt 5 wskazuje na osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, to nie sposób regulacji tej odnosić do udziału w rynku właściwym, lecz uznać należy, iż odsyła ona tylko i wyłącznie do określonej w tych przepisach procentowej wielkości pozwalającej na uznanie pozycji za dominującą wynoszącej 40 %, Inne rozumienie przepisu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie jest przy tym możliwe, albowiem skoro dotyczy on osób prawnych w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą to nie sposób wprost stosować w tym zakresie definicji pozycji dominującej zawartej w art. 4 pkt 10 ustawy z dnia z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, odnoszącej się nie do struktury właścicielskiej osoby prawnej, a do pozycji takiej osoby na rynku właściwym.

Z treści art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. I OSK 851/10 (publ. LEX nr 737513), że termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 powołanej ustawy zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie.

Z załączonego do akt sprawy odpisu z Krajowego Rejestru Handlowego A wynika, że przedmiot jego działalności obejmuje m.in. transport lądowy pasażerski, a więc przedsiębiorstwo niewątpliwie realizuje zadania publiczne.

Z treści art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań (pkt 1 lit. c), o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 w tym o statusie prawnym lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, strukturze własnościowej, majątku, którym dysponują, o zasadach funkcjonowania tych podmiotów, w tym trybie działania państwowych osób prawnych w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej, o majątku, którym dysponują podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 (pkt 2 lit. a, b, c, d, f), o majątku publicznym, w tym o majątku państwowych osób prawnych (pkt 5 lit. a).

Reasumując nie ulega zatem wątpliwości, że A w G. Spółka z o.o. jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu.

Dalej zauważyć należy, iż wniosek skarżącego z dnia 8 listopada 2012 r. dotyczył udostępnienia informacji dotyczących zatrudnienia kontrolerów w autobusach A oraz zasad wynagradzania za kontrolę. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż zapytanie skarżącego obejmuje zagadnienie z zakresu organizacji podmiotu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy i wydatkowania przez niego majątku (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b, c i f ). Tym samym informacje, których udostępnienia domaga się strona skarżąca uznać należy za informację publiczną.

Skoro wnioskodawca nie mógł zapoznać się z żądaną informacją publiczną w sposób publicznie lub powszechnie dostępny, A było zobowiązane w terminie określonym powołaną wyżej ustawą do udzielenia tej informacji.

Nie można uznać, iż pismo A z dnia 19 listopada 2012 r. załatwiło wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej. Spółka odmówiła udzielenia "znacznej części informacji" z uwagi na ochronę tajemnicy gospodarczej. Tymczasem odmowa udzielenia informacji mającej charakter informacji publicznej, zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej co do zasady następuje w trybie wydania decyzji administracyjnej, do której stosuje się przepisy k.p.a., z uwzględnieniem szczególnych wymogów określonych w art. 16 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W myśl art. 17 ust. 1 powoływanej ustawy, do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji niebędących organami władzy publicznej o odmowie udostępnienia informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio.

Zauważyć w tym miejscu należy, iż instytucja odesłania do odpowiedniego stosowania pewnej kategorii przepisów do innych stanów faktycznych nie jest zdefiniowana prawnie. W nauce prawa i orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmuję się, iż odpowiednie stosowanie przepisów do których ustawodawca odsyła może oznaczać, zarówno stosowanie ich wprost, jak i stosowanie z pewnymi modyfikacjami, a także rezygnację ze stosowania danych przepisów do określonych stanów faktycznych i prawnych.

Synonimy przysłówka "odpowiednio" to adekwatnie, właściwie, stosownie, należycie, poprawnie, słusznie, trafnie, jak należy, co wyraźnie wskazuje na to, iż stosowanie odpowiednie, to nie stosowanie wprost, lecz takie, które najpełniej umożliwi realizację celów danej regulacji i uzyskanie poprawnych (trafnych) rozwiązań.

Odpowiednie stosowanie określonych przepisów oznacza zatem konieczność respektowania specyfiki postępowań, w jakich znaleźć one mają zastosowanie i to w taki sposób, by nie wypaczać istoty tych postępowań.

Pamiętać przy tym należy, iż zasadniczą przesłanką dla dokonywania wykładni przepisów prawa, jest zasada racjonalności ustawodawcy, z której wynika założenie, iż nie stosuje on w treści aktów prawnych zbędnych słów i wyrażeń, a jednocześnie instytucjom prawnym odmiennie nazwanym przypisuje odmienne znaczenie.

Skoro zatem ustawodawca w art. 17 powoływanej ustawy nakazuje do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej niebędących organami władzy publicznej odpowiednie stosowanie przepisu art. 16 tej ustawy, to oznacza to, iż w ten sposób stwarza w zakresie procedur udostępniania informacji publicznej w trybie wnioskowym nową kategorię specyficznego rozstrzygnięcia zbliżonego do decyzji administracyjnej, lecz różniącego się od niej przede wszystkim podmiotem wydającym rozstrzygnięcie.

Biorąc pod uwagę cel ustawy o dostępie do informacji publicznej jakim jest zagwarantowanie obywatelom realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej oczywistym jawi się, iż przepisy tej ustawy winny być tak wykładane, by zapewnić obywatelom możliwie szeroki dostęp do informacji publicznej, a w przypadku niezbędnego przecież niekiedy ograniczenia tego dostępu ze względu na potrzebę zabezpieczania innych podlegających ochronie prawnej interesów, zapewnić obywatelom możliwość poznania i zrozumienia przesłanek odmowy udostępnienia im informacji publicznej oraz możliwość poddania tej odmowy kontroli sądowej.

Stąd też uznać należy, iż odpowiednie stosowanie do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, niebędących organami władzy publicznej przepisu art. 16 tej ustawy, oznacza, iż rozstrzygnięcia tych podmiotów niezależnie od tego czy zostaną formalnie nazwane decyzjami, orzeczeniami, czy po prostu rozstrzygnięciami, względnie nie zostaną opatrzone jakakolwiek nazwą, winny odpowiadać wymogom określonym w art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zakresie w jakim wymogi te są adekwatne dla sprawy udostępnienia informacji publicznej.

Podejmując próbę takiego odpowiedniego zastosowania przywołanych powyżej przepisów do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, niebędących organami władzy publicznej uznać należy, iż rozstrzygnięcia takowe winny zawierać oznaczenie podmiotu, datę wydania, oznaczenie wnioskodawcy, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska osoby upoważnionej do wydania rozstrzygnięcia, a rozstrzygnięcie, w stosunku do którego może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, powinno zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi. Uzasadnienie stanowiska podmiotu o jakim mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej winno zaś zawierać imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji oraz wskazanie jakich informacji dotyczyło żądanie, czy informacje te stanowiły informacje publiczną i podanie przyczyn, z powodu których odmówiono udostępnienia żądanej informacji, z wyjaśnieniem podstawy prawnej rozstrzygnięcia i z przytoczeniem przepisów prawa.

W świetle powyższych rozważań uznać należy, iż w badanej sprawie wymagane przepisami prawa rozstrzygnięcie nie zostało przez A w G. Spółka z o.o. wydane, bowiem wbrew twierdzeniom pełnomocnika A, nie można uznać za nie pisma z dnia 19 listopada 2012 r.

W orzecznictwie sądu administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że treść, a nie forma, przesądza o tym, czy dany akt jest decyzją administracyjną, jeżeli więc sprawa administracyjna podlega załatwieniu w drodze decyzji, to za decyzję należy uznać pismo organu rozstrzygającego, zawierające co najmniej oznaczenie tego organu, oznaczenie adresata aktu, rozstrzygnięcie w sprawie oraz podpis upoważnionego pracownika organu, gdyż spełnia to minimum podstawowych warunków wymienionych w art. 107 § 1 k.p.a. (por. orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 września 1981 r., sygn. SA 791/81, publ: ONSA 1981 Nr 2 poz. 91, z 8 lutego 1983 r., sygn. SA/Wr 559/82, publ: ONSA 1983 Nr 1 poz. 3, z 21 marca 2002 r., sygn. II SA 2213/01, dostępne LEX nr 157973; z 15 marca 2001 r., sygn. V SA 2938/99, dostępne LEX nr 51259, oraz z dnia 21 lipca 2011 r. o sygn. akt II OSK 1225/10 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Rozważania te znajdą odpowiednie zastosowanie również w stosunku do rozstrzygnięć podmiotów o jakich mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Jakkolwiek można uznać, iż pismo A z dnia 19 listopada 2012 r. zawiera oznaczenie podmiotu, od którego pochodzi, oznaczenie adresata i podpis osoby upoważnionej do reprezentowania A, to jednak w ocenie Sądu, pismo to nie zawiera wskazania zakresu żądania strony oraz jednoznacznego rozstrzygnięcia o odmowie udzielenia żądanej informacji publicznej, co powoduje, iż nie można uznać go za wymagane prawem rozstrzygnięcie. W piśmie tym A nie wskazało także wprost, czy żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną.

Szczególnie podkreślić należy, iż pismo z dnia 19 listopada 2012 r. nie zawiera określenia podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, rozstrzygnięto o odmowie udostępnienia informacji, to jest czy chodzi o tajemnicę samego A w G. Spółka z o.o., czy też jego kontrahentów, a jeśli tak to jakich, a więc nie spełnia jednoznacznego wymogu określonego w art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Brak w nim również wyjaśnienia jakiego rodzaju tajemnice przedsiębiorcy mogłyby zostać naruszone poprzez udostępnienie skarżącemu wnioskowanych informacji i wyjaśnienia podstawy prawnej zajętego stanowiska.

Wskazać wreszcie trzeba, że w piśmie tym brak pouczenia o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 17 ust 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Zamieszczenie takiego pouczenia wskazywałoby, ze A traktuje swoje pismo z dnia 19 listopada 2012 r. jako rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 16 ust. 1 powoływanej ustawy.

Reasumując pismo to nie umożliwia skarżącemu poznania motywów rozstrzygnięcia podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji, oceny zgodności z prawem stanowiska podmiotu oraz poddania go kontroli sądowej i z tych też przyczyn nie może być uznane za rozstrzygnięcie o jakim mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Jako załatwienia wniosku skarżącego w zakresie udostępnienia mu wzoru identyfikatora osoby upoważnionej do kontroli biletów nie można uznać informacji, iż wzory takich identyfikatorów są dostępne w autobusach i na dworcach autobusowych prowadzonych przez A.

Stosownie bowiem do treści art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek.

Z kolei z art. 14 ust. 1 powoływanej ustawy wynika, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (ust 2.)

W swoim wniosku z dnia 8 listopada 2012 r. A. K. wniósł o przesłanie pocztą tradycyjną na wskazany adres, wzoru (szaty graficznej) identyfikatora osoby upoważnionej do kontroli biletów. Tymczasem A nie tylko nie przesłało wnioskodawcy informacji w żądanej formie ale też nie poinformowało strony o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem. Powyższe wskazuje, iż także w tym zakresie A pozostaje w bezczynności w udzieleniu informacji publicznej, której udostępnienia domagał się A. K.

Podkreślić należy, iż jako prawidłowe załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie może być ocenione skierowanie do skarżącego informacji, iż wzór identyfikatora osoby upoważnionej do kontroli wywieszony jest w autobusach a także w pomieszczeniach dworców autobusowych prowadzonych przez A oraz, że wszelkie interesujące wnioskodawcę informacje są dostępne na stronie internetowej A.

Z treści art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowiącego, że informacja publiczna, która nie została udostępniona, jest udostępniana na wniosek, wynika bowiem w sposób jednoznaczny, iż jedynie udostępnienie informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium zwalnia podmiot zobowiązany od obowiązku udostępnienia jej na wniosek i w sposób wskazany we wniosku. Skutku takiego nie ma natomiast przewidziane w art. 11 pkt 1 tej samej ustawy udostępnienie informacji w drodze wyłożenia lub wywieszenia miejscach ogólnie dostępnych, a tak należy ocenić umieszczenie informacji w pomieszczeniach dworców i na stronach internetowych niż strony Biuletynu Informacji Publicznej. Z treści przepisów nie wynika bowiem, by tryb przewidziany w art. 11 stanowił alternatywę dla udostępnienia informacji w Biuletynie Informacji Publicznej (lub centralnym repozytorium), a co za tym idzie by zwalniał on z obowiązku realizowania prawa dostępu do informacji publicznej w trybie określonym w art. 10 tej ustawy.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 149 p.p.s.a. w punkcie 1 sentencji wyroku zobowiązał A w G. Spółka z o.o. do rozpoznania żądań skarżącego zawartych w jego wniosku z dnia 8 listopada 2012 r. w sposób prawem przewidziany, to jest poprzez udostępnienie żądanej informacji publicznej w całości bądź w części, względnie poprzez wydanie odpowiadającego wymogom opisanym powyżej rozstrzygnięcia o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Sąd stwierdził, że bezczynność tego podmiotu nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Zauważyć bowiem należy, iż A nie pozostawiło wniosku skarżącego bez odpowiedzi, a niezgodny z prawem sposób rozpoznania wniosku wynikał nie z lekceważenia przepisów prawa, lecz z błędnej ich interpretacji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądzając od A w G. sp. z o.o. na rzecz skarżącego A. K. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.