Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SAB/Łd 12/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
659
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 140 par. 1 art. 141
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 10 czerwca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi M. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. w przedmiocie prowadzenia postępowania kontrolnego w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od czerwca 2018 r. do czerwca 2019 r. oraz podatku akcyzowego i opłaty paliwowej za okres od czerwca 2018 r. do czerwca 2019 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SAB/Łd 12/20

UZASADNIENIE

Pismem z dnia 31 marca 2020 r. M. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na przewlekłe prowadzenie postępowań kontrolnych w zakresie: przestrzegania przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów u usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od czerwca 2018 r. do czerwca 2019 r. oraz podatku akcyzowego i opłaty paliwowej za okres od czerwca 2018 r. do czerwca 2019 r.

W skardze skarżący wniósł o:

1) wskazanie, że organ rozpatrujący sprawę dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, że miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

2) zobowiązanie organu rozpatrującego sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin 14 dni do jej załatwienia,

3) zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcia środków zapobiegających przewlekłości w przyszłości,

4) orzeczenie na rzecz strony zwrotu kosztów związanych z niniejszym postępowaniem.

Autor skargi wskazał, że Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. prowadzi przedmiotową kontrolę celno-skarbową od wielu lat i brak jest podstaw, aby przypuszczać, że zmierza w jakimkolwiek określonym kierunku. Niewłaściwy sposób prowadzenia tej kontroli potwierdza postanowienie wydane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w dniu [...] marca 2020 r., wydłużające termin rozpatrzenia ponaglenia do dnia 31 maja 2020 r. W ocenie strony działania organu naruszają art. 140 § 1 i art. 141 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 poz. 900 – dalej O.p.).

Zdaniem skarżącego postępowanie jest wciąż w tym samym miejscu, pomimo uzyskania dostępu do całości dokumentacji księgowej prowadzonej przez stronę, a także szeregu innych dokumentów uzyskiwanych bądź bezpośrednio od strony, bądź od innych podmiotów. Za niewystarczające skarżący uznał powołanie się przez organ podatkowy na konieczność zapoznania się z dokumentacją zabezpieczoną przez Prokuraturę Regionalną w Ł. w sprawie prowadzonej pod sygn. akt PR I Ds. [...], ponieważ zawiera ona te same dokumenty, które posiada organ podatkowy.

Za przejaw "skrajnej biurokracji" strona poczytuje prowadzenie postępowania egzekucyjnego, przy jednoczesnym zatrzymaniu zwrotów podatku VAT, których weryfikacja zasadności odbywa się w drodze przedłużanej kontroli celno-skarbowej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie i przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. w dniu [...] lipca 2019 r. wszczął wobec M. K. kontrolę celno-skarbową w zakresie przestrzegania przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od czerwca 2018 r. do czerwca 2019 r. oraz podatku akcyzowego i opłaty paliwowej za okres od czerwca 2018 r. do czerwca 2019 r. Jako przewidywany termin zakończenia kontroli celno-skarbowej wskazano 3 miesiące od daty doręczenia upoważnienia.

Jednocześnie w dniu pismem z dnia 9 lipca 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. wezwał skarżącego do wydania akt, ksiąg, ewidencji i dokumentów związanych z przedmiotem kontroli za okres objęty zakresem prowadzonej kontroli celno-skarbowej.

Pismem z dnia 11 lipca 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. o wszczęciu kontroli celno-skarbowej oraz wystąpił o udostępnienie do wglądu akt podatkowych podatnika oraz wskazanie czy były przeprowadzane wobec podatnika kontrole, postępowania podatkowe, czynności sprawdzające i czego dotyczyły.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. pismem z dnia 16 lipca 2019 r. przekazał kontrolującym żądane dokumenty oraz informacje, w tym poinformował o wystąpieniu do niemieckiej administracji podatkowej z wnioskami, na podstawie art. 7 rozporządzenia RADY (UE) NR 904/2010 z dnia 7 października 2010 r. w sprawie współpracy administracyjnej oraz zwalczania oszustw w dziedzinie podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 268/1 z 12.10.2010r.), dotyczącymi niemieckich kontrahentów kontrolowanego podatnika, tj. firm A. GmbH oraz B. Service GmbH.

Pismem z dnia 2 sierpnia 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. zwrócił się do Prokuratury Regionalnej w Ł. z prośbą o wyrażenie zgody na udostępnienie na potrzeby prowadzonych kontroli akt postępowania przygotowawczego prowadzonego pod sygnaturą RP I Ds. [...]. Wniosek w szczególności dotyczył: dokumentów podatkowych dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez M. K. i podmioty z nim powiązane, protokołów przesłuchań podejrzanych i świadków oraz dowodów zabezpieczonych w toku czynności przeszukań.

Postanowieniem z dnia 19 września 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. zawiadomił kontrolowanego, że kontrola celno-skarbowa nie zostanie zakończona w terminie określonym w upoważnieniu z dnia 9 lipca 2019 r., tj. do dnia 9 października 2019 r., ze względu na konieczność zgromadzenia materiału dowodowego m. in. z Prokuratury Regionalnej w Ł. oraz odpowiedzi z niemieckiej administracji podatkowej dotyczącej kontrahentów podatnika. Organ wskazał, że powyższe czynności są niezbędne do weryfikacji złożonych deklaracji VAT-7 za kontrolowany okres. Jako przewidywany termin zakończenia kontroli celno-skarbowej podano datę 10 stycznia 2020 r.

W dniu 3 października 2019 r. do [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. wpłynęło zarządzenie Prokuratury Regionalnej w Ł. z dnia [...] września 2019 r. o wyrażeniu zgody na: udostępnienie akt głównych postępowania o sygn. RP I Ds. [...] w całości, wykorzystanie udostępnionych materiałów w ramach prowadzonych kontroli celno- skarbowych.

W dniu 14 października 2019 r. kontrolujący otrzymali wiadomość, że niemiecka administracja podatkowa, z uwagi na prowadzone ustalenia wobec kontrahenta kontrolowanego - firmy A. GmbH, przewiduje przekazać informacje w terminie do 31 grudnia 2019 r.

W dniu 7 listopada 2019 r. kontrolujący pozyskali materiały będące w posiadaniu Działu Dochodzeniowo-Śledczego[...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł., dotyczące kontroli prowadzonej w C. M. K..

W dniu 19 listopada 2019 r. kontrolujący wystąpili do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. o przesłanie informacji dotyczących firmy D., będącej kontrahentem kontrolowanego, a pozyskanych od węgierskiej administracji podatkowej.

Pismem z dnia 27 listopada 2019 r. kontrolujący zwrócili się do Działu Dochodzeniowo-Śledczego [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z prośbą o przekazanie informacji na temat transakcji handlowych z kontrahentem M. K. firmą B. Service GmbH, w celu weryfikacji transakcji przez niemiecką administrację podatkową.

W dniu 17 grudnia 2019 r., pismem z dnia 13 grudnia 2019 r., kontrolujący otrzymali z Działu Dochodzeniowo-Śledczego [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. odpowiedź na pismo z dnia 27 listopada 2019 r.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. zawiadomił M. K., że przedmiotowa kontrola celno-skarbowa nie zostanie zakończona w terminie do 10 stycznia 2020 r., ze względu na konieczność zgromadzenia materiału dowodowego m. in. z Prokuratury Regionalnej w Ł. oraz odpowiedzi z niemieckiej administracji podatkowej dotyczącej kontrahentów podatnika. Wskazano także, że powyższe czynności są niezbędne do weryfikacji złożonych deklaracji VAT-7 za kontrolowany okres, wystąpienia ewentualnych zobowiązań w pozostałych tytułach objętych kontrolą. Jako przewidywany termin zakończenia kontroli ceIno - skarbowej podano datę: 14 kwietnia 2020 r.

W dniu 20 grudnia 2019 r. kontrolujący pozyskali materiały zabezpieczone w dniu 9 lipca 2019 r. w firmie C. M. K. wydane za zgodą Prokuratury ze śledztwa o sygn. RP I Ds. [...].

Przy piśmie z dnia 19 grudnia 2019 r. kontrolujący otrzymali informacje dotyczące kontrahenta kontrolowanego - firmy D., przekazane Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w P. przez węgierską administrację podatkową.

W dniu 9 stycznia 2020 r. kontrolujący otrzymali wiadomość, że niemiecka administracja podatkowa, z uwagi na prowadzone ustalenia wobec kontrahenta kontrolowanego - firmy A. GmbH, przewiduje przekazać informacje w terminie do końca marca 2020 r.

Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2020 r. Naczelnik [...]Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. włączył do akt kontroli dokumenty zawierające informacje dotyczące firmy D., pozyskane od węgierskiej administracji podatkowej.

W dniu 13 stycznia 2020 r. do [...] Urzędu Cel no-Skarbowego w Ł. wpłynęło zarządzenie Prokuratury Regionalnej w Ł. z dnia 20 grudnia 2019 r. o wyrażeniu zgody na: udzielenie informacji o przedmiocie postępowania o sygn. RP I Ds. [...], udostępnienie informacji i materiałów w postaci kopii akt oraz dowodów zabezpieczonych w toku czynności procesowych dotyczących transakcji handlowych z B. Service GmbH, wykorzystanie udostępnionych materiałów w ramach prowadzonej kontroli celno- skarbowej.

Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2020 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. włączył do akt kontroli dokumenty otrzymane z Działu Dochodzeniowo - Śledczego [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł[...] przy piśmie z dnia 13 grudnia 2019 r.

W dniu 20 stycznia 2020 r. kontrolujący skierowali do niemieckiej administracji podatkowej wniosek z prośbą o weryfikację transakcji między M. K. a firmą B. Service GmbH za okres od czerwca 2018 r. do czerwca 2019 r.

Postanowieniem z dnia 3 marca 2020 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. włączył do akt sprawy kopie dokumentów zabezpieczonych w firmie C. M. K. w toku czynności procesowych postępowania przygotowawczego Prokuratury Regionalnej w Ł. RP I Ds. [...].

Adnotacją z dnia 5 marca 2020 r. kontrolujący potwierdzili systematyczne sporządzanie tabelarycznych zestawień i analizy w zakresie rzetelności dokumentacji podatkowej kontrolowanego oraz pobranych na żądanie od podatnika plików JPK.

Postanowieniem z dnia 6 marca 2020 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. włączył do akt sprawy pozyskane pliki JPK VAT za VI 2018-VI 2019 r.

W dniu 6 lutego 2020 r. do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. wpłynęło ponaglenie strony skarżącej.

Pismem z dnia 14 lutego 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wezwał pełnomocnika skarżącego do złożenia pełnomocnictwa.

W dniu 4 marca 2020 r. do Izby Administracji Skarbowej w Ł. wpłynęło pełnomocnictwo szczególne na druku PPS-1.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r. zawiadomił stronę skarżącą, że rozpatrzenie pisma z dnia 31 stycznia 2020 r. (uzupełnionego w dniu 4 marca 2020 r.) nie nastąpi w terminie określonym w art. 139 § 1 O.p. Jako przyczynę przedłużenia terminu organ wskazał wieloaspektowy charakter postępowania i związaną z tym potrzebę wszechstronnej, uwzględniającej poglądy prezentowane w orzecznictwie sądowym analizy materiału dowodowego oraz przepisów prawa mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie.

W dniu 3 kwietnia 2020 r. do Izby Administracji Skarbowej w Ł. wpłynęło pismo z dnia 31 marca 2020 r. strony skarżącej zatytułowane "skarga na przewlekłe prowadzenie postępowań kontrolnych".

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. uznał za bezzasadne ponaglenie z dnia 31 stycznia 2020 r. (uzupełnione w dniu 4 marca 2020 r.) na kontrolę celno-skarbową prowadzoną przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. w zakresie przestrzegania przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od czerwca 2018 r. do czerwca 2019 r. oraz podatku akcyzowego i opłaty paliwowej za okres od czerwca 2018 r. do czerwca 2019 r.

Odnosząc się do zarzutów skargi, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. uznał, że podniesione zarzuty - pokrywające się z zarzutami w złożonym uprzednio ponagleniu - są nieuzasadnione, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zadaniem organu prowadzącego kontrolę jest bowiem wyjaśnienie wszelkich okoliczności, w których doszło do zawarcia transakcji, ustalenie ich ewentualnego wpływu na prawidłowość udokumentowania zdarzeń gospodarczych i dokonania rozliczeń podatkowych

W ocenie Dyrektora, organ I instancji podejmował czynności bez zbędnej zwłoki, a polegały one na:

– wezwaniu kontrolowanego do przedłożenia dokumentacji - pismem z dnia 9 lipca 2019 r.,

– pozyskaniu części dokumentacji księgowej w miejscu prowadzenia działalności przez kontrolowanego oraz Biura Rachunkowego w dniu wszczęcia kontroli, tj. 9 lipca 2019 r.,

– pozyskaniu informacji o dokonanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. ustaleniach (pismem z dnia 16 lipca 2019 r.),

– zwróceniu się do Prokuratury Regionalnej w Ł. z wnioskiem o udostępnienie akt postępowania przygotowawczego sygn. RP I Ds. [...] prowadzonego w zakresie nieprawidłowości w obrocie paliwem oraz zabezpieczonych dowodów,

– analizie dostępnych informacji zawartych w systemach Organów KAS, w tym plików JPK, co potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy adnotacje z przeprowadzonych czynności,

– weryfikacji transakcji handlowych Kontrolowanego z kontrahentami za kontrolowany okres pochodzącymi z Niemiec, tj- firmy B. Service GmbH i firmy A. GmbH.

Konieczność podejmowania działań i analizowanie dokumentów wykraczających poza fakty i dowody znane urzędowi, w tym pozyskanie materiałów z postępowania przygotowawczego Prokuratury Regionalnej oraz konieczność weryfikacji transakcji za pośrednictwem administracji Niemiec, jak również obszerność materiału, konieczność wnikliwej analizy, celem rzetelnego ustalenia stanu faktycznego, w ocenie organum z całą pewnością wpłynęły na dotychczasowy przebieg kontroli oraz będą miały wpływ na dalsze postępowanie

Zdaniem organu II instancji jednym ze zdarzeń niezależnych od organów podatkowych jest zabezpieczenie dokumentacji dotyczącej działalności gospodarczej M. K. przez Prokuraturę Regionalną w Ł.. W konsekwencji Naczelnik [...]Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. zmuszony został do uzyskania zgody na wgląd i wykorzystanie dokumentów.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. podkreślił, że niewątpliwie na czas trwania kontroli wpłynął fakt aresztowania M. K. oraz brak ustanowionego pełnomocnika dla potrzeb kontroli celno-skarbowych. Organ zwrócił uwagę na fakt, że strona pozostając w areszcie nie może skorzystać z prawa do zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie, a tym samym ocenić wagi i zasadności podejmowanych przez kontrolujących działań.

Organ wskazał dalej, że konieczność uzupełnienia braków formalnych pełnomocnictwa uniemożliwiła rozpatrzenie ponaglenia i wydanie postanowienia w terminie miesiąca od daty wpływu, tj. do dnia 6 marca 2020 r.

W ocenie organu nie należy również stracić z oczu rozwiązań prawnych związanych z pandemią koronawirusa i rozwiązań związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, wprowadzonych ustawą z dnia 2 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), a także wprowadzenia stanu zagrożenia epidemicznego rozporządzeniem z dnia 13 marca 2020 r. (Dz. U. poz. 433) oraz stanu epidemii - rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. (Dz. U. poz. 491 i 522).

Mając na uwadze powyższe, organ II instancji wydał oraz doręczył za pośrednictwem skrytki ePUAP postanowienie z dnia 13 marca 2020 r. o wydłużeniu terminu rozpatrzenia ponaglenia.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. za niezasadny uznał także zarzut posiadania przez organ I instancji całości dokumentacji księgowej prowadzonej przez kontrolowanego.

Podobnie za bezzasadny organ II instancji uznał również zarzut narażenia M. K. na utratę płynności finansowej i podkreślił, że na płynność finansową może wpływać fakt aresztowania oraz zabezpieczenie majątku przez Prokuraturę.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. uznał za niezbędne i w pełni uzasadnione działania Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł., polegające na weryfikacji transakcji zawieranych przez kontrolowanego z kontrahentami krajowymi jak i międzynarodowymi.

Zdaniem organu odwoławczego ustalenia Prokuratury w zakresie nieprawidłowości w obrocie paliwem dotyczą tożsamego okresu, co prowadzona kontrola celno-skarbowa i będą miały wpływ na rozliczenia podatkowe kontrolowanego. Brak weryfikacji wiarygodności i rzetelności transakcji przy prowadzonej kontroli podatkowej, której celem jest prawidłowość rozliczenia podatku od towarów i usług w związku z wystąpieniem o zwrot podatku VAT oraz przestrzeganie przepisów podatku akcyzowego i opłaty paliwowej, stanowiłoby naruszenie zasady prawdy obiektywnej

Natomiast zarzuty dotyczące prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie zostały rozpatrzone przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., ponieważ nie mieściły się w zakresie rozpatrywanego środka procesowego jakim jest ponaglenie

Mając na względzie powyższe, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. podtrzymując stanowisko zaprezentowane w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2020 r., uznał zarzuty strony za nie zasługujące na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl natomiast art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.) oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.).

O przewlekłości mówimy, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. A contrario, nie sposób przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmuje on wszelkie możliwe, a konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednakże z przyczyn niezależnych od organu nie przynoszą oczekiwanego skutku w postaci zakończenia postępowania administracyjnego.

Przewlekle jest prowadzone postępowanie, gdy czynności podejmowane są przez organ w dużym odstępie czasu, bądź wykonywane są czynności pozorne, powodujące, że formalnie organ nie jest bezczynny.

Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy, które nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy.

O przewlekłości postępowania nie świadczy natomiast wielokrotne przedłużenie terminu załatwienia sprawy, jeżeli jest to usprawiedliwione okolicznościami sprawy. Za każdym razem jednak nowy termin musi zostać konkretnie określony poprzez wskazanie okresu, do którego nastąpi załatwienie sprawy. Tak właśnie było w omawianej sprawie, co zresztą nie jest kwestionowane przez skarżącego.

Przedmiot niniejszej sprawy obejmuje okresy rozliczeniowe od czerwca 2018 r. do czerwca 2019 r. Już z tego powodu zarzut skargi, że "sprawa dotyczy postępowań kontrolnych, które trwają nieprzerwane od blisko trzech lat, a więc prawie tysiąc dni" – rozmija się z prawdą. W omawianej sprawie bowiem postępowanie zostało wszczęte w dniu 9 lipca 2019 r., od której to daty na dzień sporządzenia ponaglenia (pismo z dnia 31 stycznia 2020 r.) upłynęło ok. pół roku.

Na dzień złożenia skargi adresowanej do WSA w Łodzi (3 kwietnia 2020 r.) organ dwukrotnie przedłużał termin zakończenia kontroli celno-skarbowej postanowieniami: z dnia [...] września 2019 r. (przedłużenie do 10 stycznia 2020 r.) i z dnia [...] grudnia 2019 r. (przedłużenie do 14 kwietnia 2020 r.). W uzasadnieniach tych postanowień organ wskazał na konieczność zgromadzenia materiału dowodowego m. in. z Prokuratury Regionalnej w Ł. oraz uzyskania odpowiedzi z niemieckiej administracji podatkowej dotyczącej kontrahentów podatnika.

Zdaniem Sądu wymienione dowody mogą mieć wpływ na wymiar podatków za przedmiotowe okresy, stąd też argumentacja organu zawarta w postanowieniach przedłużających termin załatwienia sprawy, co do zasady nie powinna budzić zastrzeżeń. Zauważyć należy przy tym, że w postępowaniu w sprawie o przewlekłość, sąd administracyjny nie ocenia merytorycznie sprawy, a strona niezadowolona z aktu załatwiającego sprawę co do istoty ma możliwość jego zakwestionowania w trybie odwoławczym.

Jak wynika z akt sprawy i odpowiedzi na skargę, czynności zmierzające do wydania decyzji wymiarowej, były podejmowane już od daty wszczęcia postępowania, tj. od 9 lipca 2019 r. Wtedy bowiem organ pobrał dokumentację podatkową skarżącego. Natomiast pismem z dnia 11 lipca 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z.o udostępnienie do wglądu akt podatkowych strony oraz wskazanie czy wobec niej były przeprowadzane kontrole, postępowania podatkowe, czynności sprawdzające i czego dotyczyły. W odpowiedzi pismem z dnia 16 lipca 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. przekazał kontrolującym żądane informacje i dokumenty, powiadomił również o wystąpieniu do niemieckiej administracji podatkowej dotyczącym niemieckich kontrahentów podatnika, tj. firm A.GmbH oraz B.Service GmbH.

Z kolei pismem z dnia 2 sierpnia 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. zwrócił się do Prokuratury Regionalnej w Ł. z prośbą o wyrażenie zgody na udostępnienie akt postępowania przygotowawczego sygn. RP I Ds. [...]. W dniu 3 października 2019 r. do [...]Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. wpłynęło zarządzenie Prokuratury Regionalnej w Ł. z dnia [...] września 2019 r. o wyrażeniu zgody na udostępnienie akt głównych postępowania o sygn. RP I Ds. [...] w całości.

Natomiast 14 października 2019 r. kontrolujący otrzymali wiadomość, że niemiecka administracja podatkowa, z uwagi na ustalenia prowadzone wobec kontrahenta kontrolowanego - firmy A. GmbH, przewiduje przekazać informacje w terminie do 31 grudnia 2019 r.

Organ zwracał się również do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. o udostępnienie informacji dotyczących firmy D., będącej kontrahentem kontrolowanego, a pozyskanych od węgierskiej administracji podatkowej (pismo z 19 listopada 2019 r.).

Mimo wcześniejszej korespondencji, kontrolujący pozyskali materiały ze śledztwa o sygn. RPI Ds. [...] dopiero w dniu 20 grudnia 2019 r. Zdaniem Sądu o tym czy wskazane dokumenty są takie same jak te, które organ zgromadził w toku własnego postępowania, można przekonać się dopiero wtedy gdy ma się do nich dostęp. Zatem argument podniesiony w skardze, że akta prokuratorskie zawierały te same dokumenty, które posiadał organ podatkowy – nie może odnieść zamierzonego skutku.

Natomiast w dniu 9 stycznia 2020 r. kontrolujący otrzymali wiadomość, że niemiecka administracja podatkowa, z uwagi na prowadzone ustalenia wobec kontrahenta kontrolowanego - firmy A. GmbH, przewiduje przekazać informacje w terminie do końca marca 2020 r.

Zdaniem Sądu powyższe czynności jednoznacznie wskazują na to, że sprawa była sukcesywnie prowadzona i bez zbędnej zwłoki. W dniach wydania dwu przedmiotowych postanowień (z 19 września 2019 r. i z 18 grudnia 2019 r.) organ nie dysponował jeszcze dowodami istotnymi dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. materiałem z Prokuratury Regionalnej w Ł. oraz odpowiedziami zagranicznej administracji podatkowej na temat transakcji z kontrahentami podatnika. Zauważyć należy przy tym, że na termin udostępnienia dokumentów przez te podmioty (obcą administrację podatkową, czy Prokuraturę) organ nie miał większego wpływu.

Odnośnie przedłużenia terminu rozpatrzenia ponaglenia (do dnia 31 maja 2020 r.) postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] marca 2020 r. - należy zauważyć, że akt ten nie miał żadnego wpływu na wynik sprawy, zwłaszcza, że skarżący nie czekał na jego wydanie, lecz już w dniu 31 marca 2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania.

W tych okolicznościach Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 140 § 1 i art. 141 O.p.

Zgodnie z pierwszym z tych przepisów o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Taka właśnie sytuacja zaistniała w omawianej sprawie, o czym już wcześniej była mowa.

Natomiast drugi przepis dotyczy możliwości wniesienia ponaglenia w przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie.

W omawianym przypadku skarżący skorzystał z takiej możliwości.

W myśl art. 141 § 2 O.p. organ podatkowy wymieniony w § 1, uznając ponaglenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podejmuje środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Ponieważ organ odwoławczy nie stwierdził zaistnienia takiej okoliczności, co podzielił WSA w Łodzi – zarzuty skargi należy uznać za bezzasadne.

Z powyższych względów na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.

AKE.