Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 68/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2005-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.), Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Anna Paprocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego , na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b oraz art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 z późn. zm.), w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr z 2003 r. Nr 32, poz. 262) i art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071) w związku z ustaleniami zawartymi w protokole Nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. z kontroli pojazdu wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, obciążył Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością "L.", karą pieniężną w wysokości 720 zł (słownie siedemset dwadzieścia).

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z przepisem art. 64 ust. l ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, przejazd pojazdem nienormatywnym jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia, którego strona nie okazała. Karę ustalono za stwierdzony w dniu [...] czerwca 2003 r. o godz. 20:10 przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, co zostało wykazane w protokole Nr [...] z kontroli pojazdu wyjeżdżającego z terytorium RP, który stanowi integralną część decyzji.

W dniu 7 lipca 2003 r. (data stempla pocztowego) Spółka z o.o. L., działająca przez prokurenta, złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Strona wskazała, że nie zgadza się z decyzją, gdyż zgodnie z dokumentami przewozowymi towar na naczepie załadowany był prawidłowo i z zachowaniem niezbędnych parametrów oraz równomiernie rozłożony podczas załadunku. Ponadto strona skarżąca wskazała, że od dnia [...] czerwca 2002 r. zgodnie z art. 11 i 51 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów, ustawy o działach administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 154, poz. 1800) utraciło moc zarządzenie (nie określono) Nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r.

W odwołaniu podważono także wiarygodność pomiaru drugiej osi napędowej z powodu braku możliwości zweryfikowania szybkości pojazdu oraz możliwości dodania gazu przez kierowcę w momencie przejazdu drugiej, ciągnącej osi przez wagę, co miałoby niewątpliwy wpływ na prawidłowość wskazań wagi oraz brak weryfikacji pomiarów na wadze statycznej. Odwołująca się spółka podniosła także, że kierowca zgłaszając reklamacje dokonanych pomiarów nie miał możliwości ponownego (kontrolnego) dokonania pomiaru nacisków. Jednocześnie podniesiono zarzut, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego pozbawiona jest podstaw prawnych, gdyż opiera się na rozporządzeniach niezgodnych z delegacją zawartą w ustawie o drogach publicznych, przywołując wyrok Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt P 7/98 oraz wyrok NSA sygn. akt III RN 9/2000.

Pismem z dnia [...] stycznia 2004 r. Dyrektor Izby Celnej poinformował Spółkę z o.o. L. o przysługujący jej prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz przeglądania akt, sporządzania notatek i odpisów, w terminie 7 dni.

Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej , na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). art. 13 ust. 2 pkt 3, ust. 2a i ust. 2b, art. 40 b ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r.. Nr 71, poz. 838 z póżn.zm.) oraz § 4 ust l i § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że podczas kontroli środka przewozowego -ciągnika wraz z naczepą o nr rej. [...], należącego do firmy L. Sp. z o.o., przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2003 r. przez funkcjonariuszy Oddziału Celnego i dokonanego pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu i jego wymiarów oraz masy całkowitej - stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na drugą oś, a osoba wykonująca transport nie posiadała zezwolenia na przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego. W związku z tym organ celny decyzją nr [...] z [...] czerwca 2003 r. obciążył przewoźnika karą pieniężną w wysokości 720,00 zł. za przejazd jednorazowy pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Organ odwoławczy wskazał uzasadnienie prawne dla nałożenia kary pieniężnej w związku z przekroczeniem dopuszczalnego nacisku na oś o 4,98 kN. Organ odwoławczy szczegółowo opisał także przebieg czynności pomiarowych i działanie oraz świadectwa legalizacyjne urządzeń stosowanych do dokonywania pomiarów, podkreślając że urządzenia te posiadały ważne świadectwa legalizacyjne. Wskazano, że wynik ważenia dynamicznego pojazdu jest efektem przetworzenia danych komputerowych, a w celu uniknięcia ewentualnego obarczenia przewoźnika karą wynikłą z dopuszczalnego błędu pomiarowego urządzenia, otrzymany wynik ważenia pomniejszony jest o 200 kg masy oraz o dodatkowe 2% zmierzonego nacisku. Dla zapewnienia prawidłowego procesu ważenia specjalnie zamontowane urządzenia pomiarowo-kontrolne monitorują parametry (zakres prędkości 3-5 km/h) przejazdu przez pomost wagi, które w przypadku nieprawidłowego przejazdu przez punkt kontrolny sygnalizuje tę nieprawidłowość przerywając proces ważenia, a ukazujące się wyniki pomiaru musza być uznane za błędne. Brak sygnalizacji oznacza w ocenie organu, że nie ma podstaw do kwestionowania wyniku pomiaru i powtórzenie pomiaru nie jest potrzebne. W przedmiotowej sprawie na podstawie wydruku komputera uzyskanego z wagi ustalono, że w procesie ważenia nie miały miejsc żadne nieprawidłowości, co w ocenie organu oznaczało, że nie zachodziła konieczność ponownego dokonania pomiaru.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego szybkości z jaką pojazd przejeżdżał przez wagę wskazano, że strefa ważenia na przejściu granicznym jest oznaczona zgodnie z określonymi wymogami. Osoba dokonująca przewóz towaru jest poinformowana o wymogach dotyczących przejazdu przez wagę poprzez umieszczone przed stanowiskiem wagowym tablice informacyjne, m.in. o wadze dynamicznej i sposobie przejazdu. Organ odwoławczy wskazał także, że przed wjazdem na wagę znajdują się znaki ograniczające prędkość do 5 km/h co w jego ocenie oznacza, że instrukcja dla kierowcy winna zawierać się w przestrzeganiu znanych mu przepisów drogowych, gdyż innych wymogów co do takiego przejazdu nie ma.

Także zarzut barku weryfikacji pomiarów na wadze dynamicznej na wadze statycznej, jest zdaniem organu bezzasadny, gdyż tylko waga dynamiczna można dokonać nacisku osi pojazdu w ruchu, a zgodnie z cytowanymi przepisami organ jest uprawniony do kontroli pojazdów wykonujących międzynarodowy transport drogowy w zakresie masy, nacisków osi lub wymiarów określonych przepisami Prawa o ruchu drogowym.

W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wyjaśnił także, że stanowiska prezentowane w powołanym przez stronę wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 kwietnia 1999 r. sygn. akt P.7/98 oraz wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 września 2000 r., nie mogą mieć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż orzeczenia te dotyczyły stwierdzenia niezgodności z Konstytucją RP przepisów nieobowiązujących już rozporządzeń Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. oraz z dnia 17 marca 1998 r. w sprawie opłat drogowych. Natomiast zaskarżona decyzja Naczelnika Urzędu Celnego wydana została w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, które nie zostały zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny.

Organ zgodził się jednakże z prezentowanym w odwołaniu stanowiskiem strony, że na podstawie przepisów art. 11 oraz art. 51 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów, ustawy o działach administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 154, poz. 1800), z dniem 30 czerwca 2002 r. utraciło moc zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. (Dz. Urz. Miar i Probiernictwa Nr 6, poz. 40). Jednocześnie jednak wskazał, że na mocy przepisu art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. Nr 63, poz. 636 z późn. zm.), zatwierdzenie przyrządu pomiarowego jest decyzją administracyjną Prezesa GUM i dokąd decyzja taka nie utraciła ważności, pomiary mogą być dokonywane, gdyż waga posiada ważne do 31 października 2004 r. świadectwo legalizacji i w dalszym ciągu obowiązuje decyzja Nr [...], wydana przez ww. organ.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyła ,,L." Sp. z o.o., reprezentowana przez prezesa zarządu, wnosząc ojej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Decyzji organu odwoławczego zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 8 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. Prawo o miarach w związku z art. 11 oraz art. 51 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów, ustawy o działach administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 45, poz. 1800), skutkiem wydania decyzji w oparciu o wyniki ważenia pojazdu dokonanego na urządzeniu wagowym, którego stosowanie nie miało w świetle powyższych przepisów podstawy prawnej. Ponadto zgłoszono także zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj.:

* nieprawidłowy przebieg procesu ważenia, które odbywało się w trakcie ruchu pojazdu, co spowodowało, że wynik ważenia nie odzwierciedla rzeczywistego stanu rzeczy,

* art. 40 § 1 i 45 Kodeksu postępowania administracyjnego, skutkiem doręczenia decyzji organu pierwszej instancji w sposób sprzeczny z tymi przepisami, do rąk kierowcy samochodu, zamiast osoby upoważnionej do reprezentowania spółki.

* art. 9 Kpa. skutkiem nie poinformowania strony o okolicznościach faktycznych, które miały wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania.

Strona skarżąca podniosła także, że ważenie na wagach dynamicznych jest niezgodne z zapisami ustawy zasadniczej - Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż z uwagi na stosowanie na różnych przejściach wag albo dynamicznych albo statycznych, powoduje rozbieżność wyników pomiarów i nierówne traktowanie przewoźników, a co najmniej jest naruszeniem podstawowych praw firm transportowych. Zarzucono także bezprawność odmowy funkcjonariuszy celnych w sprawie powtórnego ważenia pojazdów wskazując, że Szef Służby Celnej wydał w dniu [...] lutego 2004 r. decyzję w sprawie postępowania funkcjonariuszy celnych podczas kontroli pojazdów przekraczających granicę państwową oraz pobierania kar pieniężnych za wydawanie zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych po drogach publicznych, która była utajniona gdyż dopiero w niej dano możliwość wnioskowania kierowcy o powtórne ważenie pojazdu.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ nie zgodził się ze stanowiskiem strony skarżącej dotyczącym naruszenia przepisu art. 9 Kpa wskazując, że strona brała udział w postępowaniu, gdyż w czasie zatrzymania i kontroli pojazdu stronę reprezentował kierowca, któremu doręczono następnie wyniki ważenia oraz protokół z kontroli, stanowiący integralną część decyzji doręczonej stronie. Pierwszą czynność w postępowaniu wszczętym przez organ celny pierwszej instancji z urzędu, stanowiło rozpoczęcie i przeprowadzenie procesu ważenia. Organ wskazał także, że organ dał stronie także możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów, z czego strona nie skorzystała.

Z kolei odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 11 oraz art. 51 ustawy o zmianie ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz utraty mocy zarządzenia Nr [...] Prezesa Urzędu Miar, organ podniósł, iż na mocy art. 16 ust. 3 ustawy Prawo o miarach zatwierdzenie przyrządu pomiarowego jest decyzją administracyjną Prezesa GUM i dokąd decyzja ta nie utraciła ważności można dokonywać pomiarów na wadze, która ma ważne do 31 października 2004 r. świadectwo legalizacji. Zdaniem organu w konsekwencji, po 30 czerwca 2002 r. nie można powoływać się na zarządzenie nr 39, gdyż straciło moc, ale obowiązuje decyzja nr [...] i świadectwo legalizacji, w którym wskazano parametry urządzenia.

Ponadto w piśmie z dnia [...] lipca 2004 r. pełnomocnik strony skarżącej, uzupełnił skargę oraz przedstawiał dodatkowe zarzuty naruszenia art. 107 § 1 kpa polegającego na braku podpisu osoby upoważnionej do wydawania decyzji w imieniu organu administracji oraz art. 81 Kpa polegającego na uznaniu za udowodnione okoliczności faktycznych pomimo tego, że strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.

W piśmie z dnia [...] listopada 2005 r. organ wskazał, że upoważnienia funkcjonariuszy ówczesnego Urzędu Celnego do wykonywania czynności służbowych wynikały z kart zakresu obowiązków i uprawnień wydanych na podstawie Decyzji Nr [...] Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] czerwca 2002 r., zatem starszy kontroler S.M. posiadał upoważnienie m.in. do wymierzania kar pieniężnych, ustalonych zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (pkt 11.6 Karta zakresu obowiązków i uprawnień).

Niezależnie od powyższego organ wskazał, że upoważnionym do podejmowania decyzji w ramach służby zmianowej (w tym podpisywanie decyzji administracyjnych) był kierownik zmiany (pkt IV Karty zakresu obowiązków i uprawnień). Ponieważ w dniu [...] czerwca 2003 r. kierownik zmiany był nieobecny w służbie, starszy kontroler celny S.M., w oparciu o pkt II.9 oraz III.6 Karty zakresu obowiązków i uprawnień pełnił obowiązki kierownika zmiany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z przepisem § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia J 3 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 187. poz. 1926) w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 187, poz. 1927) sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie województwa lubuskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i postępowanie nie zostało zakończone do dnia l lipca 2005 r.

zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Mając powyższe na uwadze, na mocy cytowanych przepisów, Sąd ten z dniem 1 lipca 2005 r. stał się właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. analizowana pod tym kątem decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2004 r. i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] czerwca 2003 r. nie naruszają, zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w art. 13 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, art. 8 ustawy o miarach z dnia 3 kwietnia 1993 r. oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, jak również przepisów regulujących tryb postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy wskazać, iż materialnoprawną podstawę decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] czerwca 2003 r. stanowiły przepisy art. 13 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania, zgodnie z którymi za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną, której wysokość określa załącznik do ustawy. W myśl przepisu art. 40b ust. 1 i 2 ww. ustawy do kontroli pojazdów wykonujących międzynarodowy transport drogowy w zakresie masy, nacisków osi lub wymiarów określonych przepisami Prawa o ruchu drogowym uprawnione są osoby upoważnione przez naczelnika urzędu celnego.

W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1953), w dacie orzekania przez organ odwoławczy podstawę prawną wymierzenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia stanowił przepis art. 13 g ustawy o drogach publicznych. Jednakże zgodnie z brzmieniem przepisu art. 10 ww. ustawy zmieniającej, do postępowań administracyjnych wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy (24.11.2003 r., 9.12.2003 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy prawidłowo wskazał zatem podstawę prawną orzekania. Na marginesie należy wskazać, iż norma prawna zawarta w przepisie art. 13g ust. l i 2 ustawy o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym od dnia 24 listopada 2003 r., jest tożsama, z ww. regulacją prawną.

Z kolei dopuszczalne masy, wymiary i naciski na osie pojazdów regulują przepisy działu II rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262), w tym dopuszczalne naciski na osie określono w § 4 i § 5.

Zgodnie z przepisem art. 61 ustawy z dnia 20 marca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu (ust. 1), zaś ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę (ust. 2 pkt 1). W świetle przepisu art. 64 ust. 1 cyt. ustawy ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego masa, naciski osi lub wymiary wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania stosownego zezwolenia.

Z akt sprawy zebranych w toku postępowania kontrolnego wynika jednoznacznie, iż w samochodzie należącym do skarżącej Spółki przekroczony był nacisk na oś nr 2 o 4,98 kN. a jednocześnie kierowca nie posiadał i nie przedłożył do kontroli właściwego zezwolenia.

Wbrew zarzutom skargi, ważenie zostało - zdaniem Sądu - przeprowadzone prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa oraz przy użyciu dopuszczonych do użytku urządzeń pomiarowych, posiadających stosowne atesty (świadectwo legalizacji wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu znak fabr. PD l, znak typu [...] z dnia [...] października 2002 r. nr dziennika zgłoszeń [...], przymiaru wstęgowego stalowego ZT [...], z dnia [...] lutego 2003 r. nr dziennika zgłoszeń [...] oraz decyzje o zatwierdzeniu do użytku urządzeń danego typu z dnia [...] kwietnia 1997 r. nr [...]). Dowody będące podstawą decyzji Naczelnika Urzędu Celnego oraz Dyrektora Izby Celnej nie budzą zastrzeżeń zarówno w zakresie ich wiarygodności, jak i poprawności formalnej.

W tak ustalonym stanie faktycznym organ zasadnie zastosował wobec strony skarżącej obligatoryjną sankcję ustawową za niezgodne z przepisami prawa wykonywanie transportu drogowego.

Sąd nie uznał argumentacji strony skarżącej jako zasadnej, albowiem organ administracji wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 Kpa). Ponadto organy wydając obydwie decyzje nie dopuściły się - w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 Kpa), gdyż oparły się na materiale prawidłowo zebranym przez funkcjonariuszy celnych podczas kontroli pojazdu wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (vide: Protokół kontroli z dnia [...] czerwca 2003 r.), dokonując jego wszechstronnej oceny.

Jednocześnie Sąd uznał, iż argumenty użyte przez stronę skarżącą zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i przedstawione w skardze do sądu administracyjnego, nie mogą być uwzględnione.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy, po pierwsze zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej spółki, że w dacie dokonywania pomiaru tj. [...] czerwca 2003 r. nie obowiązywało już zarządzenie Nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] grudnia 2000 r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu (Dz. Urz. Miar i Probiernictwa Nr 6, poz. 40), wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w przepisie art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. Prawo o miarach (Dz. U. Nr 56, poz. 248 z późn. zm.). które co prawda nie należało do źródeł prawa powszechnie obowiązującego, jednakże miało charakter aktu wewnętrznego obowiązującego jednostki podległe organowi je wydającemu. Na skutek nowelizacji uprzednio obowiązującej ustawy o miarach z 1993 r., upoważnienie do wydania odpowiednich przepisów wykonawczych w drodze rozporządzenia zostało przyznane Radzie Ministrów, a następnie ministrowi właściwemu do spraw gospodarki. Jakkolwiek w ustawie z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów, ustawy o działach administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 154, poz. 1800) zawarty został przepis przejściowy, zgodnie z którym do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie upoważnień zmienionych tą ustawą, zachowały moc przepisy dotychczasowe, o ile nie były sprzeczne z tą ustawą, jednakże nie dłużej niż do 30 czerwca 2002 r. Oznacza to, że na skutek zawartej w tym przepisie derogacji pośredniej, zarządzenie Nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] grudnia 2000 r. utraciło moc najpóźniej z dniem [...] czerwca 2002 r.

Jednakże stwierdzając, iż przepisy ww. aktu wewnętrznego nie stanowiły powszechnie obowiązującego prawa oraz nie stanowiły podstawy orzekania przez organy w przedmiotowej sprawie należało uznać, że okoliczność ta nie wpłynęła na legalność zaskarżonej decyzji administracyjnej. Zagadnienia z zakresu prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych od dnia l stycznia 2003 r. regulowane są w ustawie Prawo o miarach z dnia 11 maja 2001 r., które pozwalały na stosowanie legalizowanych, na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów urządzeń pomiarowych, do czasu ustanowienia przez upoważnione organy nowych aktów wykonawczych dotyczących przepisów metrologicznych (art. 9 i art. 27). Szczegółowe przepisy metrologiczne w zakresie wymagań, jakim powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, co Sądowi wiadome z urzędu, zostały wprowadzone rozporządzeniem Ministra Gospodarki. Pracy, Płacy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r., które weszło w życie z dniem 13 marca 2004 r. Przepisy te nie mogło zatem stanowić podstawy orzekania przez organy administracji w przedmiotowej sprawie. Nie oznacza to jednakże, iż w okresie kiedy na skutek opóźnienia właściwego ministra w wydaniu odpowiednich aktów wykonawczych do nowej ustawy Prawo o miarach, nie obowiązywały szczegółowe normy prawnej kontroli metrologicznej, uprawnione organy nie mogły dokonywać kontroli i ważenia pojazdów przy pomocy legalizowanych urządzeń pomiarowych posiadających ważne świadectwa legalizacji oraz dopuszczonych uprzednio do dokonywania tych pomiarów.

Zasadne jest także stanowisko organu, zgodnie z którym na mocy art. 16 ust. 3 ustawy Prawo o miarach zatwierdzenie przyrządu pomiarowego jest decyzją administracyjną i dopóki nie utraci ona ważności, można dokonywać na niej pomiarów stanowiących następnie podstawę wymierzenia kar lub opłat. Wobec tego nie nastąpiło zarzucane zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, naruszenie przepisu art. 8 ustawy Prawo o miarach z dnia 3 kwietnia 1985 r. w związku z art. 11 i art. 51 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie (...), gdyż w dacie orzekania przepisy tej ustawy nie obowiązywały.

Tym samym należy stwierdzić, iż wszelkie urządzenia metrologiczne posiadające świadectwo legalizacji w dniu wejścia w życie wskazanej ustawy z dnia 11 maja 2001 r.. mogą być używane do dokonywania właściwych pomiarów.

Niesłusznie wywodzi także strona skarżąca, iż proces ważenia samochodu przebiegał nieprawidłowo, gdyż odbywał się w trakcie ruchu pojazdu, co spowodowało, że wyniki ważenia nie odzwierciedlały rzeczywistego stanu rzeczy. Zgodnie z powyższymi okolicznościami należy wskazać, że zarówno w poprzednim stanie prawnym, jak i obecnie jako urządzenia pomiarowe dopuszczone do ważenia pojazdów w zakresie masy całkowitej i nacisków na osie występowały wagi statyczne (służące do ważenia pojazdów nieruchomych) oraz wagi dynamiczne (przeznaczone do wyznaczania obciążenia, jakie wywierają osie pojazdu na pomost wagi podczas jego ruchu z ustalona prędkością). W zależności od typu wagi posiadają one różne parametry i dostosowane są do dokonywania pomiarów w innych okolicznościach, jednocześnie uzyskanie świadectw legalizacji oznaczało, że mogą one być stosowane do dokonywania pomiarów w warunkach, do jakich zostały przeznaczone. Nieuzasadnione i niepoparte żadnym dowodem jest zatem twierdzenie, że zastosowanie w przedmiotowej sprawie wagi dynamicznej do wrażenia pojazdów w ruchu wpłynęło na uzyskanie wyników pomiarów niekorzystnych dla strony, które nie odpowiadają rzeczywistemu naciskowi jaki wywierały poszczególne osie pojazdu na pomost wagi,

Nie można także zgodzić, się ze stanowiskiem, iż fakt zainstalowania w niektórych punktach kontrolnych wag dynamicznych, a w innych statycznych prowadzi do nierównego traktowania przewoźników na terenie kraju, gdyż jak wskazano wyżej, odmienne metody pomiaru, zakresy dopuszczalnych dla danego typu urządzeń błędów, wymagania dotyczące ustawienia, funkcjonowania itp. urządzeń zaprojektowanych i dopuszczonych przez właściwe organy do wykonywania pomiarów pojazdów nie uprawniają do podważania zasadniczo każdorazowych wyników ważenia przeprowadzonego za pomocą wagi dynamicznej (brak dowodów w tym zakresie).

Na podstawie analizy akt sprawy ustalono, że w wyniku ważenia na wadze dynamicznej stwierdzono masę pojazdu - 34 640 kg, oraz nacisk na drugą oś 11 120 kg. Przed wjazdem na wagę kierowca zapoznał się z zasadami przejazdu przez pomost wagi. Wyników ważenia na wadze dynamicznej kierowca nie kwestionował, co wynika z podpisania bez uwag przedłożonego wyniku ważenia wraz z wyjaśnieniem (k.7). Z kolei na wadze stacjonarnej uzyskano wynik ważenia masy całkowitej pojazdu - 34230 kg (k. 8). W tabeli umieszczonej na protokole nr 3671/2003, stanowiącym załącznik do decyzji Naczelnika Urzędu Celnego , uwzględnione zostały tylko wyniki ważenia dynamicznego, które pozwalało na określenie rzeczywistych nacisków na poszczególne osie pojazdu. Otrzymane wyniki ważenia zostały podane po uwzględnieniu tolerancji 200 kg -f- 2% dla każdej osi, aby zniwelować ewentualne nieprawidłowości związane z dopuszczalnym błędem elektronicznego urządzenia pomiarowego (dla drugiej osi 104,98 kN).

Nastąpiło zatem przekroczenie dopuszczalnego nacisku na drugą oś pojazdu, za co zgodnie z regulacją załącznika do ustawy o drogach publicznych, organ wymierzył karę w wysokości 720 zł (wysokość kary za stwierdzone naruszenie jest w sprawie bezsporna).

Odnosząc się do treści zarzutu, iż kierowcy pojazdu skarżącej spółki w trakcie dokonywania kontroli w dniu [...] czerwca 2003 r. nie umożliwiono weryfikacji uzyskanych wyników ważenia poprzez dokonanie ponownego pomiaru nacisku na osie pojazdu, należy wskazać, iż okoliczność ta nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Wprawdzie w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego wskazano, że "kierowca zgłaszając reklamację dokonanych pomiarów nie miał możliwości ponownego dokonania pomiaru nacisków", jednakże w aktach administracyjnych brak jest wniosku kierowcy w tym zakresie. Osoba wykonująca w imieniu przedsiębiorcy transport, nie zgłosiła go ani zapoznając się z wynikami ważenia na wadze dynamicznej (k.7), ani też zapoznając się z protokołem z kontroli nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r., zastrzegając jedynie, że nie zgadza się z wykonanymi pomiarami.

Należy wskazać, iż z uwagi na specyfikę miejsca kontroli oraz konieczność zapewnienia płynnej odprawy pojazdów na przejściu granicznym, nie sposób przyjąć, że niezależnie od braku sygnalizacji błędu pomiaru w każdym przypadku gdy dokonany pomiar wykaże przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu, czy też gdy kierowca wyrazi niezadowolenie z wyników pomiarów, funkcjonariusze celni zobowiązani są do "automatycznego" ponowienia pomiaru. Gdyby jednakże kierowca, w formie pisemnej lub ustnie do protokołu, zgłosił wniosek dowodowy o przeprowadzenie ponownego pomiaru uzasadniając go okolicznościami sprawy, organ zgodnie z przepisami regulującymi tryb postępowania dowodowego zobowiązany byłby ustosunkować się do tego wniosku ni albo odmówić przeprowadzenia tego dowodu — uzasadniając swoje stanowisko, albo go dopuścić.

Odnosząc się do podnoszonego faktu naruszenia w toku postępowania administracyjnego art. 7, art. 10 i art. 61 § 3 Kpa należy podkreślić, że nie można uznać aby strona postępowania administracyjnego - Sp. z o.o. L. była pozbawiona czynnego w nim udziału na jakimkolwiek jego etapie, także w zakresie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów czy materiałów. Słuszne jest w tym zakresie stanowisko organu, iż postępowania zostało wszczęte w momencie przystąpienia przez funkcjonariuszy celnych do kontroli i został o tym powiadomiony uczestniczący w czynnościach kontrolnych kierowca -osoba upoważniona przez przewoźnika do wykonywania przewozu i w tym zakresie także reprezentowania go w trakcie kontroli drogowej czy też celnej.

Jednocześnie, w ocenie Sądu, doręczenie decyzji organu pierwszej instancji kierowcy kontrolowanego pojazdu, nie miało wpływu na dalszy przebieg postępowania, skoro następnie decyzja została doręczona prawidłowo stronie skarżącej, która w ustawowym terminie wniosła odwołanie do organu drugiej instancji oraz miała możliwość składania wszelkich wyjaśnień, czy też wniosków dowodowych.

Należy zgodzić się ze stwierdzeniem, że wydanie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej niemal bezpośrednio po przeprowadzeniu kontroli, utrudnia stronie postępowania (przewoźnikowi) pełen udział we wszystkich czynnościach dokonywanych w postępowaniu. Jednakże ustawodawca upoważnił organy celne, w ramach kontroli celnej, także do kontroli pojazdów wykonujących międzynarodowy transport drogowy w zakresie przestrzegania norm regulujących dopuszczalne masy całkowite, naciski osi oraz wymiarów pojazdów Uwzględniając zatem specyfikę miejsca dokonywania kontroli, konieczność zapewnienia sprawnego postępowania oraz fakt, że podstawowym dowodem w sprawie jest wynik ważenia parametrów pojazdu poruszającego się po drodze publicznej, dokonywanego przez urządzenie elektroniczne sygnalizujące nieprawidłowości w procesie ważenia, należy wskazać, że strona niniejszego postępowania nie została pozbawiona faktycznej możliwości wzięcia czynnego udziału w postępowaniu.

Ponadto należy podzielić stanowisko przedstawione przez organ orzekający odnośnie możliwości upoważnienia przez Naczelnika Urzędu Celnego podległych funkcjonariuszy celnych do dokonywania czynności kontrolnych oraz wydawania decyzji (w tym decyzji administracyjnych) poprzez określenie ich Kart zakresów i obowiązków.

Zgodnie z przepisem art. 268a Kpa organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń.

W myśl przepisu art. 40 b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji organu pierwszej instancji, osoby upoważnione przez naczelnika urzędu celnego są uprawnione do kontroli pojazdów wykonujących międzynarodowy transport drogowy w zakresie masy, nacisków osi lub wymiarów określonych przepisami Prawa o ruchu drogowym, a w razie przekroczenia dopuszczalnych ww. parametrów, urzędy celne pobierają opłaty i kary pieniężne ustalone zgodnie z art. 13 ust. 4 oraz 13 ust. 2b.

Mając na uwadze złożoną strukturę organizacyjną urzędu celnego kierowanego przez naczelnika, szeroki zakres uprawnień tego organu regulowanych różnorodnymi aktami prawnymi oraz fakt wykonywania czynności kontrolnych przez wielu funkcjonariuszy celnych, a w przypadkach wskazanych w ustawie także konieczność obligatoryjnego nakładania opłat czy wymierzania kar w drodze decyzji administracyjnych należy uznać, że naczelnik urzędu celnego, jako organ administracji pierwszej instancji, może upoważnienie do wydawania w jego imieniu decyzji administracyjnych przekazać także w formie pisemnego określenia zakresu uprawnień i obowiązków podległych pracowników. Wprawdzie przedstawione zakresy obowiązków nie wymieniają wśród uprawnień funkcjonariusza celnego, który z upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego podpisał decyzję tego organu z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...], wprost upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w zakresie spraw uregulowanych ww. przepisami, jednakże jednoznacznie wskazują, że wolą organu było w przypadku nieobecności kierownika zmiany zastępowanie go we wszystkich powierzonych mu czynnościach (pkt II 9), dla zapewnienia sprawnego wykonywania obowiązków grupy zmianowej. W dniu kontroli

pojazdu wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w niniejszej sprawie starszy kontroler celny, w związku z nieobecnością Kierownika zmiany zastępował go.

Skoro zgodnie z decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] czerwca 2002 r., wydaną na podstawie art. 283 Kodeksu Celnego w sprawie upoważnienia Zastępcy Naczelnika oraz Kierowników Oddziałów do wykonywania zadań i podejmowania decyzji w imieniu Naczelnika Urzędu oraz do przekazywania nadanych uprawnień kierownikom komórek organizacyjnych, a także kartą zakresu obowiązków i uprawnień z dnia 15 lipca 2002 r. był on uprawniony do wykonywania czynności zleconych administracji celnej odrębnymi przepisami (pkt. II.6) oraz zastępowania kierownika zmiany podczas jego nieobecności, należy uznać, iż Naczelnik Urzędu Celnego w tej formie upoważnił starszego kontrolera celnego do wydawania w jego imieniu decyzji administracyjnych w czasie, gdy pełni on obowiązki Kierownika Zmiany.

Jednocześnie Sąd zważył, że forma udzielenia przez Naczelnika Urzędu Celnego podległym funkcjonariuszom upoważnień do wykonywania czynności w jego imieniu, w tym wydawania decyzji administracyjnych, nie stanowi w niniejszej sprawie uchybienia procedurze administracyjnej, skutkującego uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji, choć niewątpliwie winny one być bardziej precyzyjne, aby nie powodowały konieczności ich wykładni z uwzględnieniem różnorodnych i zmieniających się ustawowych kompetencji organu administracji celnej.

Podkreślenia wymaga fakt, że każdy podmiot zajmujący się przewozem ładunku po drogach publicznych powinien z należytą starannością, bardzo dokładnie, sprawdzać nie tylko sam proces załadunku towaru na pojazd, ale również wybierać drogę swego przejazdu w taki sposób, aby nie naruszyć jakichkolwiek norm prawa drogowego oraz przepisów dotyczących warunków technicznych pojazdu. Właściciel samochodu ciężarowego, który powierza dokonanie przewozu ładunku, zgodnie z obowiązującym prawem w pełni ponosi odpowiedzialność za działanie zatrudnianego przez siebie kierowcy oraz za stan techniczny środka transportu. Zdaniem Sądu, w celu zapobiegania dalszemu nadmiernemu niszczeniu dróg publicznych, a pośrednio także zapewnienia większego bezpieczeństwa wszystkich użytkowników tych dróg, nakazy stosownego postępowania muszą być bezwzględnie przestrzegane zwłaszcza przez poruszających się drogami publicznymi pojazdami nienormatywnymi.

W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest uchybień, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, skarga podlega oddaleniu, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.). Zgodnie z przepisem art. 200 i 201 ww. ustawy, zwrot kosztów postępowania sądowego przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt jedynie w razie uwzględnienia skargi bądź umorzenia postępowania (art. 54 § 3 ), wobec czego brak było podstaw do zasądzenia na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania w niniejszej sprawie.