Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 999/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13ha ust. 1 i ust. 6, art. 13k ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego J. W. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. W oparciu o zapis ewidencyjny [...] nr [...] zarejestrowany przez urządzenie kontrolne (bramownicę) o numerze identyfikacyjnym [...]ustalono, iż w dniu[...]sierpnia 2011 r. o godzinie [...], pojazd ciężarowy marki [...]o numerze rejestracyjnym [...], o dopuszczalnej masie całkowitej równej 4220 kg, poruszał się odcinkiem drogi krajowej [...] bez uiszczenia wymaganej opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) – dalej "udp".

Organ wyjaśnił, że powyższy odcinek drogi krajowej jest wskazany w załączniku nr 2, pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz.U. z 2011r. Nr 80, poz. 433 ze zm.) – dalej "rozporządzenie".

W oparciu o dane zgromadzone w Centralnej Ewidencji Pojazdów organ prowadzący postępowanie i ustalił właściciela/posiadacza wyżej wymienionego pojazdu samochodowego. Na podstawie art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108. poz. 908. ze zm.) – dalej "p.r.d." wezwano właściciela/posiadacza pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] do wskazania osoby kierującej pojazdem dnia [...] sierpnia 2011 r. o godzinie [...]. Z treści oświadczenia nadesłanego w dniu [...] października 2011 r. wynika, iż w dacie stwierdzonego naruszenia prawa pojazdem samochodowym o numerze rejestracyjnym [...] kierował J. W. (dalej "Skarżący").

2. W związku z powyższym, pismem z dnia [...] listopada 2011 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił Skarżącego o wszczęciu wobec niego z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po odcinku drogi krajowej [...].

3. Dnia [...] listopada 2011 r. do Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego wpłynęło pismo Skarżącego z dnia [...] listopada 2011 r., zawierające dodatkowe wyjaśnienia w sprawie. Kierujący pojazdem wskazał, iż nie był świadomy "że na drogach szybkiego ruchu obowiązują nowe przepisy", w związku z czym nie wiedział o konieczności uiszczania opłat elektronicznych za przejazdy wykonywane po określonych odcinkach dróg krajowych. Skarżący wyjaśnił również, że "nigdy nie miał konfliktu z prawem cywilnym, administracyjnym i karnym" oraz złożył prośbę o "ulgowe potraktowanie jego sprawy" ze względu na sędziwy wiek (79 lat) i ciężką sytuację materialną.

4. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej również jako "GITD") decyzją z dnia [...] listopada 2012r., nr. [...] orzekł o nałożeniu na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że udp nie sankcjonuje naruszenia w postaci braku urządzenia pokładowego viaBox, jednakże art. 13 k ust. 1 pkt 1 ww. ustawy przewiduje wymierzenie kierującemu pojazdem kary administracyjnej za przejazd po płatnych odcinkach dróg krajowych bez uiszczenia opłaty elektronicznej, zaś naliczenie i pobranie takiej opłaty możliwe jest jedynie przy pomocy zainstalowanego w pojeździe urządzenia viaBox. Brak urządzenia pokładowego w pojeździe skutkuje więc obowiązkiem nałożenia na kierującego pojazdem sankcji z tytułu nieuiszczenia wymaganej opłaty za wykonywam po drodze krajowej przejazd. Stosownie zaś do treści § 3 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia podmiot zobowiązany do uiszczenia opłaty elektronicznej odbiera od podlegającego opłacie urządzenie viaBox i instaluje je w pojeździe przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłata elektroniczna. Niedopełnienie powyższego obowiązku, polegające na niewyposażeniu pojazdu w urządzenie pokładowe sklasyfikować należy jako przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Tak wykonywany przejazd rejestrowany jest natomiast przez każde urządzenie kontrolne (bramownice), jako incydent nieuiszczenia opłaty elektronicznej.

GITD wskazał, że na gruncie rozpatrywanego stanu faktycznego istotne znaczenie ma również treść art. 13i ust. 4b cytowanej ustawy, który ustanawia obowiązek niezwłocznego zjechania z drogi objętej opłatą, w przypadku stwierdzenia przez kierującego pojazdem niesprawności urządzenia pokładowego (viaBox). Wykładnia językowa przytoczonego przepisu konstytuuje zakaz poruszania się po płatnych odcinkach dróg pojazdów z niesprawnym, niespełniającym swojej funkcji urządzeniem pokładowym. Z wykładni systemowej i funkcjonalnej powyższej normy prawnej wynika natomiast zakaz poruszania się określonymi w rozporządzeniu z dnia 22 marca 2011 r. odcinkami dróg krajowych bez zainstalowanego w pojeździe urządzenia viaBox, gdyż taka sytuacja całkowicie uniemożliwia dopełnienie obowiązków, wynikających z art. 13 ust 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych.

W piśmie z dnia [...] listopada 2011 r. strona wniosła o "ulgowe potraktowanie jej sprawy" ze względu na jej ciężką sytuację materialną i zdrowotną. Organ wyjaśnił, iż decyzje w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków związanych z uiszczaniem opłat elektronicznych mają charakter decyzji związanych. Organ rozstrzygając sprawę nie ma zatem możliwości wydania decyzji o innej treści niż ta, którą przewidują przepisy prawa, o ile zaistniał określony w tych przepisach stan faktyczny. Ponadto istotnym jest, że wysokość nakładanych kar pieniężnych za konkretne naruszenia jest wyraźnie oznaczona w art. 13k ust. 1 i 2 udp, a organy orzekające nie mają możliwości dowolnego kształtowania ich wysokości ze względu na okoliczności sprawy, czy sytuację materialną strony. Taryfikator w sposób ścisły wskazuje wysokość kary administracyjnej za dane naruszenie, zatem organ rozpoznający sprawę nie ma prawnej możliwości ustalania innej, niż określona w ustawie wysokości kary (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 lutego 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1944/07).

GITD odnosząc się do argumentu strony, iż nie posiadała wiedzy o obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po odcinku drogi krajowej [...], stwierdzić należy, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. I stawa o drogach publicznych przewiduje bowiem, że korzy stający z dróg publicznych zobligowani są do ponoszenia opłat za przejazd po drogach krajowych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t. Z informacji uzyskanych z Centralnej Ewidencji Pojazdów wynika natomiast, ze dopuszczalna masa całkowita pojazdu, którym wykonywany był kontrolowany w trybie stacjonarnym przejazd wynosiła 4220 kg. Powyższe jednoznacznie wskazuje, iż kierujący pojazdem o DMC 4220 kg obowiązany był do uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po sieci dróg płatnych. Ponadto nadmienić należy, iż ustawa o drogach publicznych nakłada na kierującego pojazdem określone obowiązki w zakresie systemu elektronicznego poboru opłat oraz przewiduje sankcje za niewykonanie tych obowiązków, zaś rozporządzenie enumeratywnie określa sieć płatnych dróg krajowych. Organ rozpoznający sprawę pragnie w tym miejscu wyjaśnić, iż kierujący pojazdami samochodowymi mają obowiązek znać podstawowy zakres przepisów dotyczących dróg publicznych, co bezpośrednio wynika z treści art. 83 Konstytucji RP stanowiącego, iż “każdy ma obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej". Brak wiedzy, czy świadomości w zakresie kategorii pojazdów objętych obowiązkiem, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, nie może stanowić usprawiedliwienia dla naruszenia przepisów prawa.

Organ podkreślił, że na gruncie prawa administracyjnego zasadą jest, że odpowiedzialność ogranicza się do ustalenia, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, skutkującego nałożeniem kary administracyjno - prawnej, nie dokonuje się natomiast oceny i nie czyni przedmiotem rozważań kwestii zawinionego działania strony lub braku winy, stopnia szkodliwości czynu, braku zachowania należytej staranności, podjęcia wystarczających środków ostrożności mających wyłączyć ponoszenie przez stronę odpowiedzialności administracyjnej czy też dopuszczenia się rażącego niedbalstwa. Do odpowiedzialności administracyjnej wystarczy jedynie, że organ stwierdzi naruszenie przepisu prawa materialnego obligującego go do wydania decyzji, w której określi karę administracyjną. Odpowiedzialność administracyjna skonstruowana na zasadzie ryzyka oznacza, że nieważne jest. czy podmiot, który ma być ukarany, zawinił, czy też po prostu nastąpiło określone zdarzenie. Istotą kary administracyjnej jest bowiem przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Jak wskazuje Trybunał Konstytucyjny: "proces wymierzania kar pieniężnych należy zatem postrzegać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej.

5. Pismem z dnia [...] listopada 2012r. Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchylenie zaskarżonej decyzji GITD.

Skarżący wskazał, że GITD decyzją z dnia [...] czerwca 2012r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] został już ukarany karą pieniężna w wysokości 3000 zł za przejazd drogą [...] w dniu [...] sierpnia 2011 roku.

Zdaniem Skarżącego, skoro ustawodawca sankcjonuje przejazd daną drogą bez uiszczenia opłaty nie można uznać, że organowi przysługuje możliwość nakładania kary za każdorazowe uchwycenie pojazdu w punkcie poboru. Skarżący przyznał, że przepisy w tej materii są mało precyzyjne jednak Konstytucyjna zasada proporcjonalności przemawia za wykładnią, iż za przejazd w danym dniu można karać wyłącznie jeden raz. W innym przypadku przy założeniu hipotetycznej sytuacji, kierujący który poruszał by się wielokrotnie pomiędzy "zawrotkami" z równoczesnym przejazdem przez bramy poboru mógłby w ciągu jednego dnia zostać ukarany na kwotę łączną nawet kilkuset tysięcy.

6. GITD decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Powtórzył poczynione ustalenia faktyczne i wskazał, że w dniu[...]sierpnia 2011 r. o godzinie [...]na drodze krajowej [...], samochód ciężarowy [...]o nr rej. [...], o dopuszczalnej masie całkowitej równej 4220 kg poruszał się bez uiszczenia wymaganej opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. Pojazdem samochodowym kierował Skarżący. Powyższe naruszenie zostało ustalone w oparciu o zapis ewidencyjny [...] (komunikat: brak kontraktu), zarejestrowany przez bramownicę kontrolną nr [...]zainstalowaną w pasie drogowym wyżej wymienionego płatnego odcinka drogi krajowej.

Organ zauważył, że elektroniczny system poboru opłat z dniem 1 lipca 2011 r. zastąpił system "winietowy". Obowiązek ponoszenia powyższej opłaty spoczywa na korzystającym z dróg krajowych lub ich odcinków, natomiast sankcja za naruszenie tego obowiązku nakładana jest na kierującego pojazdem, na co wskazuje wykładnia normy prawnej - art. 13k udp. W myśl art. 5 ust. 1 udp do dróg krajowych zalicza się:

1) autostrady i drogi ekspresowe oraz drogi leżące w ich ciągach do czasu wybudowania autostrad i dróg ekspresowych;

2) drogi międzynarodowe;

3) drogi stanowiące inne połączenia zapewniające spójność sieci dróg krajowych;

4) drogi dojazdowe do ogólnodostępnych przejść granicznych obsługujących ruch osobowy i towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów) lub wyłącznie ruch towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów);

5) drogi alternatywne dla autostrad płatnych;

6) drogi stanowiące ciągi obwodnicowe dużych aglomeracji miejskich;

7) drogi o znaczeniu obronnym.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.

Stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 udp za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną: bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł.

GITD wskazał, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy, w sposób pełny odzwierciedla ustalony stan faktyczny. Wynika z tego materiału, że pojazd samochodowy, którego kierowcą był Skarżący poruszał się po drodze wymienionej w rozporządzeniu i za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp.

Organ stwierdził również, iż podniesione przez Skarżącego okoliczności nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ustawodawca nie przewidział bowiem okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 udp w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Skoro ustawodawca nakłada sankcję w postaci kary pieniężnej za przejazd nie można rozstrzygać co i w jakich okolicznościach miał na myśli i co było jego intencją. Organ nie może posługiwać sic interpretacja przepisów prawa powszechnie obowiązującego dokonanej przez stronę postępowania administracyjnego działającej w swoim interesie. Z tych względów przy czyny z powodu których opłata nie została uiszczona nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania sprawy administracyjnej. Kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń. Co więcej, należy podkreślić, iż wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. W niniejszym stanie faktycznym przesłanką odpowiedzialności jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków.

Wyjaśnił, że obowiązek posiadania poprawnie zainstalowanego w pojeździe urządzenia służącego do poboru opłaty elektronicznej jest obowiązkiem o charakterze bezwzględnym. W przepadku braku ww. urządzenia w pojeździe, kierujący nie powinien poruszać się po drogach krajowych, za które pobierana jest opłata elektroniczna, w przeciwnym razie świadomie naraża się na konsekwencje wymierzenia kary pieniężnej.

GITD podkreślił ponadto, że kierujący pojazdami samochodowymi mają obowiązek znać podstawowy zakres przepisów dotyczących dróg publicznych. Brak wiedzy, czy świadomość» w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych czy też ponoszenia opłat elektronicznych nie może niewątpliwie być usprawiedliwieniem dla naruszenia przepisów. Podkreślenia wymaga, że obowiązek w zakresie ponoszenia opłat elektronicznych został ustalony w ustawie z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. Nr 218. poz. 1391). Stosownie zaś do art. 9 tejże ustawy przepisy ustanawiające ten obowiązek weszły w życie z dniem 1 lipca 2011 r. Ustawodawca przewidział zatem prawie trzyletni okres vacatio legis. Strona miała zatem wystarczającą ilość czasu na zaznajomienie się z nowymi rozwiązaniami prawnymi. Tak wiec argument strony, że przepisy weszły w życie miesiąc przed dokonaniem przejazdu, w ocenie GITD, nie zasługuje również na uwzględnienie.

Wyjaśnił, że obowiązujący system pozwala na naliczanie i pobieranie opłaty elektronicznej wyłącznie za pośrednictwem zainstalowanego w pojeździe urządzenia, tzw. viaBOX. Brak zainstalowania w pojeździe ww. urządzenia, w toku wykonywania przejazdu po drogach wskazanych w ww załączniku nr 1 i 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r.. skutkuje tym iż opłata elektroniczna nie zostaje uiszczona, zaś organ administracji publicznej obowiązany jest do wymierzenia kierującemu pojazdem samochodowym kary administracyjnej, zgodnie z dyspozycją wyrażoną w art. 13k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Mając na uwadze powyższe kierujący pojazdem, niezaopatrzony w urządzenie viaBOX nie powinien poruszać się po odcinkach dróg krajowych, o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.

7. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] lutego 2013 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, zarzucając naruszenie:

- art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony i nieprzeprowadzenie analizy sprawy,

- art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego polegającego na nieuwzględnieniu stanowiska strony,

- art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. Z art. 13k ust. 1 pkt 1 udp poprzez dokonanie błędnej wykładni polegającej na przyjęciu, że organ ma możliwość nałożenia kary za każdorazowe uchwycenie pojazdu w punkcie elektronicznego poboru,

- art. 4 pkt 2 udp poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że drogą jest pas ruchu, podczas gdy stanowi on jedynie jej część składową.

Ponownie podkreślił, że decyzją z dnia [...] czerwca 2012r. został już ukarany za poruszanie się w dniu [...] sierpnia 2011 r. po drodze krajowej nr [...] w kierunku [...].

8. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. Rozpoznając skargę według powyższych kryteriów należy uznać, że jest ona zasadna.

4. Jako podstawę materialnoprawną nałożenia kary w wysokości 3.000 zł GITD powołał art. 13k ust. 1 pkt 1 udp, mówiący, iż za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł.

5. Bezsporne jest, że Skarżący, będący jednocześnie kierowcą i właścicielem pojazdu, marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], o dopuszczalnej masie całkowitej równej 4220 kg, w dniu [...]sierpnia 2011 r. o godzinie [...]poruszał się odcinkiem drogi krajowej [...]na odcinku gr. miasta [...], bez uiszczenia wymaganej opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. Informacje te organ I instancji ustalił w oparciu o zapis ewidencyjny [...] (komunikat: brak kontraktu) zarejestrowany przez urządzenie kontrolne (bramownicę) o numerze identyfikacyjnym [...]. Powyższy odcinek drogi krajowej jest wskazany w załączniku nr 2, pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. W oparciu o dane zgromadzone w Centralnej Ewidencji Pojazdów organ prowadzący postępowanie i ustalił właściciela/posiadacza wyżej wymienionego pojazdu samochodowego. Z treści oświadczenia nadesłanego w dniu [...] października 2011 r. przez właściciela pojazdu (wezwanego do wyjaśnienia zdarzenia przez organ) wynika, iż w dacie stwierdzonego naruszenia prawa pojazdem samochodowym o numerze rejestracyjnym [...] kierował on sam – J. W. (Skarżący).

6. Z akt sprawy wynika, że Skarżący wskazywał, iż GITD decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...]utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] został już wcześniej ukarany karą pieniężna w wysokości 3.000 zł za przejazd drogą [...] w dniu[...]sierpnia 2011 roku.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji, nie polemizując z faktem dwukrotnego wydania decyzji w I instancji nakładających dwukrotnie kary pieniężne za przejazd bez opłaty drogą [...]w dniu [...] sierpnia 2011 r., uznał, że zarzut kumulowania kar administracyjnych nie znajduje żadnego uzasadnienia. W ocenie organu procedowanie Głównego Inspektora Transportu Drogowego w zakresie przeprowadzania czynności wyjaśniających oraz wydawania decyzji administracyjnych z tytułu naruszenia obowiązku, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp uwzględnia interpretację i stanowisko Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (ówczesnego Ministerstwa Infrastruktury), wyrażone w piśmie oznaczonym sygnaturą [...], podtrzymane następnie w piśmie o sygnaturze [...]. Przyjęta przez Resort interpretacja w sposób wyraźny wskazywała, iż "wszystkie zarejestrowane przez bramownice kontrolne, bramownice przygraniczne, urządzenia przenośne praz pojazdy wykorzystywane przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego obrazy naruszeń obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej winny stanowić podstawę do wszczęcia postępowań administracyjnych", a na kierującego pojazdem "może zostać nałożona więcej niż jedna kara za przejazd danym odcinkiem określonym w rozporządzeniu sieciowym", przy czym zgodnie z przedłożonym organowi stanowiskiem "przepisy ustawy o drogach publicznych nie wykluczają takiego rozwiązania".

7. Na wezwanie WSA w Warszawie GITD nadesłał pismem z [...] czerwca 2013 r. akta administracyjne zakończone decyzją GITD z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...]o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3000 zł za przejazd drogą [...] w dniu [...] sierpnia 2011 roku. Poinformował też, że w dniu [...] sierpnia 2011 r. odnotowano dwa incydenty nie uiszczenia opłaty elektronicznej przez Skarżącego.

W ocenie Sądu, nieuzasadnione jest nałożenie kary pieniężnej za przejazd na tym samym odcinku drogi za każdą bramownicę. Nieuprawniony jest przyjęty przez organ sposób rozumienia ww. przepisów pozwalające na kumulację kar pieniężnych za jeden czyn polegający na przejeździe danym odcinkiem drogi krajowej bez wniesienia opłaty elektronicznej, w zależności od liczby tzw. bramownic znajdujących się na tym odcinku, które zarejestrowały brak wniesienia opłaty.

Wobec powyższego w ocenie Sądu zasadne było nałożenie kary wyłącznie za pierwszy incydent z udziałem Skarżącego za który został on ukarany karą pieniężną w wysokości 3.000 zł nałożonej decyzją GITD z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3000 zł. Z akt sprawy nadesłanych do Sądu wynika, że incydent w wyniku którego Skarżący został po raz pierwszy ukarany karą w wysokości 3.000 zł miał miejsce w dniu [...] sierpnia 2011 r. o godzinie [...] poruszał się on odcinkiem drogi krajowej [...] na odcinku gr. miasta [...], bez uiszczenia wymaganej opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. Informacje te organ ustalił w oparciu o zapis ewidencyjny [...] (komunikat: brak kontraktu) zarejestrowany przez urządzenie kontrolne (bramownicę) o numerze identyfikacyjnym [...]Skarżący prowadził wówczas pojazd marki [...]o numerze rejestracyjnym [...], o dopuszczalnej masie całkowitej równej 4220 kg,

W ocenie Sądu biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy oraz wydane w sprawie decyzje administracyjne oraz dodatkowe informacje znajdujące się w aktach sprawy nadesłane na żądanie Sądu, kara wymierzona decyzją, której stan faktyczny ustalono na podstawie kolejnego incydentu z udziałem Skarżącego za przejazd tą samą drogą krajową była nieuzasadniona. Sąd uznał, że kara nałożona decyzją GITD z dnia [...] listopada 2012 r., nr. [...] (w II instancji utrzymana GITD decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r.) jest kolejną karą za to samo naruszenie to jest przejazd drogą [...] w dniu [...] sierpnia 2011 roku bez wymaganej opłaty tj. na odcinku gr. miasta [...].

8. Analiza licznych spraw z zakresu opłaty elektronicznej pozwala zauważyć, że organy nakładając na kierującego pojazdem samochodowym karę pieniężną za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty naliczają powyższą karę za przejazd pod każdą bramownicą stosują posiłkowo § 4 rozporządzenia, gdyż teoretycznie na każdym skrzyżowaniu można wjechać na drogę bądź z niej zjechać, a więc w ocenie organu każdy taki odcinek zawarty miedzy dwoma bramownicami stanowi odrębny przejazd po drodze krajowej lub jej odcinku, ponieważ zgodnie z treścią § 4 wskazanego powyżej rozporządzenia początkiem albo końcem drogi krajowej lub jej odcinka, na którym pobiera się opłatę elektroniczną, jest:

a) punkt przecięcia osi dróg w węźle lub skrzyżowaniu albo

b) punkt przecięcia osi drogi z granicą miasta na prawach powiatu lub granicą państwową.

Wysokość stawek opłat elektronicznych zawiera zał. nr 3 .

Powyższy przepis w ocenie Sądu jest przepisem czysto technicznym wskazującym jedynie sposób naliczania opłaty elektronicznej i mającym na celu ułatwienie obliczenia wysokości opłaty elektronicznej za część odcinka po jakim porusza się kierujący. Inna interpretacja powyższego zapisu prowadziłaby do wniosku, że § 4 rozporządzenia wprowadza nowe pododcinki niezależne od treści zał. nr 1 i 2 do powyższego rozporządzenia, a także przepisów ustawy o drogach publicznych.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych, korzystający z dróg krajowych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 22 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U z 2012, poz. 1137), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.

Na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 udp, za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. W przypadku uiszczenia opłaty w niepełnej wysokości wymierzana jest natomiast kara w wysokości 1.500 zł (art. 13k ust. 1 pkt 2 ustawy).

Z powyższego wynika wprost, że kara jest bezpośrednio powiązana z przejazdem po danej drodze krajowej lub jej odcinku. Ustawa o drogach publicznych nie zawiera definicji "przejazdu", jednak przyjęta przez organy definicja przejazdu w oparciu o definicję początku i końca drogi krajowej zawarta w § 4 rozporządzenia wydaje się błędna lub co najmniej niepełna, gdyż nie każdy przejazd zawarty jest między dwoma najbliższymi punktami przecięcia osi dróg w węźle lub skrzyżowaniu, albo przecięcia osi drogi z granicą miasta na prawach powiatu lub granica państwa. W ocenie Sądu, kara pieniężna winna być nakładana za przejazd bez uiszczenia opłaty po drodze krajowej lub jej odcinku (bez względu na długość przejazdu a nie za przejazd pomiędzy dwoma najbliższymi bramownicami), o których mowa w załączniku nr 1 i 2 do rozporządzenia. Za taki przejazd jedną drogą krajową bez uiszczenia opłaty nakłada się karę w wysokości 3.000 zł. Zgodnie z łacińska premią "Clara non sunt interpretanda" w procesie wykładni prawa w pierwszej kolejności należy opierać się wyłącznie na wykładni literalnej we wszystkich tych przypadkach, w których treść normy jest klarowna i jasna.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokość stawek opłaty elektronicznej zostało wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 13 ha ust. 6 udp. Zgodnie z powyższą delegacją Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia była upoważniona do:

a) określenia dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną,

b) ustalenia dla nich wysokość stawek opłaty elektronicznej za przejazd kilometra, dla danej kategorii pojazdu, w wysokości nie większej niż określona w ust. 4 art. 13ha udp.

Powyższa delegacja ustawowa upoważnia więc Radę Ministrów jedynie do wskazania dróg publicznych na których obowiązuje opłata elektroniczna, a także ustalenia wysokości stawek opłaty elektronicznej, w żądanym wypadku nie upoważnia do definiowania jakichkolwiek pojęć zawartych w ustawie. Wobec powyższego należy uznać, że w § 4 ustawodawca wskazał jedynie na najkrótszy odcinek drogi krajowej lub jej odcinka za jaki pobiera się opłatę elektroniczną, a odcinka powyższego w żadnym razie nie należy utożsamiać z przejazdem, gdyż za przejazd w rozumieniu ustawy o drogach publicznych i przepisów rozporządzenia uznany winien być odcinek drogi krajowej lub jej odcinka od chwili wjazdu na drogę do chwili zjazdu z tej drogi niezależnie od ilości mijanych po drodze skrzyżowań czy węzłów. Przy czym należy przyjąć, że jeżeli na jednym ze skrzyżowań, czy węzłów drogowych nastąpi zjazd na inną płatną drogę publiczną to mamy do czynienia z tym samym przejazdem.

8. Wykładnia językowa przepisu art. 13ha ust. 1 udp prowadzi do wniosku, że karze podlega "przejazd po drodze krajowej". Przepis ten nie przewiduje możliwości wielokrotnego wymierzenia kary za jeden przejazd danym odcinkiem drogi. Zastosowanie tego rodzaju kary musiałoby mieć swoje wyraźne umocowanie w prawie. Z uwagi zaś na sankcyjny charakter przepisu art. 13k ust. 1 udp nie jest, zdaniem Sądu "dopuszczalne stosowanie dowolnej wykładni orzekającej".

9. W ocenie Sądu w rozstrzyganej sprawie Główny Inspektor Transportu Drogowego dopuścił się naruszenia prawa materialnego tj. art. 13k ust. 1 udp nakładając na Skarżącego po raz drugi karę pieniężną za przejazd po tej samej drodze krajowej. Sąd podkreśla, że za przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej bez uiszczenia opłaty można nałożyć tylko jedną karę w wysokości 3.000 zł, karze podlega każdy przejazd.

10. W ocenie Sądu należy podzielić stanowisko organu, że argumentacja Skarżącego dotycząca kwestii braku zawinienia po jego stronie, nie ma w niniejszej sprawie jakiegokolwiek istotnego znaczenia, albowiem unormowania udp, powołane w decyzjach organu, nie uzależniają nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązujących w przewozach drogowych regulacji (w tym dotyczących opłat elektronicznych) od ustalenia winy podmiotu wykonującego dany przewóz.

11. Mając powyższe na uwadze, uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Podstawę orzeczenia zawartego w pkt 2 sentencji wyroku stanowi art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono zgodnie z treścią art. 200 p.p.s.a.