Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 411/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie Asesor WSA Marta Pająkiewicz -Kremis Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 lutego 2022 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 25 marca 2021 r. SKO 4316 /78/21 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało wnioskiem E. C. ( dalej strona, skarżąca ) z dnia 11 grudnia 2020 r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką – G. G. ( dalej: matka strony, skarżącej) .

Decyzją z dnia [...] nr [...],wydaną z powołaniem się na przepisy art. 17 ust.1, 1b, 5,,6, art.20 w zw. z art. 24 ust.1 , 3, , art.32 ust.1d ustawy z dnia 23 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz.U. 2020, poz. 111 ze zm.) dalej u.ś.r., działający z upoważnienia Burmistrza Gminy Ż., Dyrektor Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ż. ( dalej: organ I instancji ) odmówił przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką. W uzasadnieniu decyzji pierwszo-instancyjnej organ I instancji poczynił następujące ustalenia:

- matka strony legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w T. z dnia [...] o znacznym stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie zostało wydane na stałe, przy czym ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od urodzenia,

- matka strony pozostaje w związku małżeńskim z A. G. ( dalej: ojciec strony, skarżącej) , który nie legitymuje się orzeczeniem znacznym stopniu niepełnosprawności,

- strona w toku postępowania oświadczyła, że ze względu na nadużywanie alkoholu przez ojca, nie jest on osobą sprawującą opiekę nad matką,

- strona sprawuje codzienną bezpośrednią opiekę nad matką polegającą na m.in. na wykonywaniu czynności higienicznych, karmieniu, przygotowywaniu posiłków, umawianiu wizyt u lekarzy, zakupie lekarstw, podawaniu lekarstw. Strona nie podejmuje pracy zarobkowej ze względu na sprawowanie opieki nad matką.

Według organu I instancji w sprawie zachodzi negatywna przesłanka przyznania wnioskowanego świadczenia wynikając z art. 17 ust. 1 pkt 2a u.ś.r., to jest osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a mąż nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Strona odwołała się od decyzji pierwszo-instancyjnej , wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy przez przyznanie wnioskowanego świadczenia. Odwołująca się podniosła zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 2 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że osobie realnie sprawującej opiekę nad osobą niepełnosprawną nienależne jest świadczenie pielęgnacyjne, w sytuacji w której małżonek osoby niepełnosprawnej nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności. Na poparcie swojego stanowiska powołała się na wykładnię przepisu art. 17 ust. 1 i ust. 1 a u.ś.r. zaprezentowaną w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 9 października 2019 r. sygn. SA/Wr 242/19 , w którym stwierdzono ,że wykładnia celowościowa przepisów usłany o świadczeniach rodzinnych będzie tu miała pierwszeństwo przed wykładnią językową, mającą swe umocowanie w Konstytucji RP. Pogląd ten znajduje oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wielokrotnie i konsekwentnie wskazywał, że przywołane przepisy art. 17 ust. 1 i art. 17 ust, 1a u.ś.r. należy odczytywać przez pryzmat zasad i wartości wyrażonych w Konstytucji RP, z uwzględnieniem celu tych unormowań, którym jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które rzeczywiście sprawują opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi i wymagającymi takiego wsparcia . W tym kontekście umożliwienie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego innym osobom zobowiązanym do alimentacji wyłącznie w sytuacji, gdy rodzice nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności pozostaje w sprzeczności z art. 132 k.r.o. Narusza również konstytucyjną Zasadę równości, sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), a także gody w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną (art. 18 Konstytucji RP).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. ( dalej: Kolegium , organ II instancji) decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymało w mocy zaskarżona decyzję. W motywach decyzji ostatecznej organ II instancji przytoczył brzmienie art.17 u.ś.r. , określającego krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Przywołał też treść z art. 17 ust. 5 pkt 2a u,ś.r. , zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Kolegium wyjaśniło, ze przepis art. 17 ust. 5 pkt 2a u.ś.r. wskazuje na negatywną przesłankę ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Świadczenie to nie przysługuje (w każdym przypadku, gdy o to świadczenie występuje inny członek rodziny), jeśli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Taka sytuacja zaś istnieje w niniejszej sprawie. Matka strony pozostaje bowiem w związku z małżeńskim z A. G., który nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. W związku z tym Kolegium podzieliło pogląd organu I instancji w zakresie zaistnienia przesłanki odmowy przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na pozostawanie przez jej matkę w związku małżeńskim z osobą, która nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Z kolei odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że ustawodawca wyszedł z założenia, że w sytuacji zawarcia związku małżeńskiego tworzy się nowa rodzina, która nakłada na małżonków obowiązek wzajemnego wsparcia i pomocy, wyprzedzający obowiązek alimentacyjny krewnych. Zobowiązanie współmałżonka do sprawowania takiej opieki jest konsekwencją istnienia w sferze prawnej związku małżeńskiego, jako szczególnej więzi charakteryzującej się nie tylko elementami emocjonalnymi, ale także elementami natury prawnej. Z przepisu art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. z 2020 r. poz. 1359, ze zm. - dalej "k.r.o.") wynika bowiem, że małżonkowie mają w małżeństwie równe nie tylko prawa, ale także obowiązki, a ponadto, są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Z powyższego wynika, że nawet sprawowanie - w ramach obowiązku alimentacyjnego - opieki przez córkę nad matką, nie znosi obowiązków określonych w art. 23 k.r.o. ciążących na mężu. Inaczej przedstawia się sytuacja, gdy oboje małżonkowie są niepełnosprawni w stopniu znacznym, co wyklucza dopełnienie przez nich obowiązku wzajemnej opieki z uwagi na stan zdrowia i niedołężność, wówczas bowiem ustawodawca wprowadza wyjątek, kiedy świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane podmiotom, o których mowa w art. 17 ust. 1 i 1a u.ś.r.

Końcowo organ II instancji stwierdził , że wykładnia językowa art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. wskazuje na to , że ustawodawca uznał za konieczne, aby ocena czy osoba uprawniona w pierwszej kolejności nie jest w stanie wypełnić we właściwy sposób obowiązku alimentacyjnego z uwagi na stan zdrowia, rozstrzygana była orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Organy administracyjne nie mają bowiem wiadomości specjalnych, które pozwoliłyby w pełni wyważyć, czy stan zdrowia danej osoby zobowiązanej do alimentacji rzeczywiście uniemożliwia sprawowanie opieki. Rygoryzm spornego przepisu, którego brzmienie jest jednoznaczne w swej treści, odpowiada celom ustawy (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2021 r, I OSK 2391/20; wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2020 r., I OSK 599/20). Natomiast podnoszona w toku postępowania okoliczność braku woli sprawowania przez męża opieki nad żoną , nie może przesądzać o wyłączeniu w niniejszej sprawie negatywnej przesłanki przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia.

Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której skarżąca domagała się:

1/ uchylenie w całości zaskarżonej decyzji ;

2/ rozważenie przez Sąd uchylenia decyzji organu I instancji;

3/ zwrotu kosztów postępowania wedle norm przepisanych od organu na rzecz skarżącej, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego;

4/ rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym;

5/ dopuszczenie dowodu ze skierowania z dnia 1 kwietnia 2021 r. ojca skarżącej na oddział Onkologii Klinicznej w związku z zachorowaniem na nowotwór złośliwy oskrzeli i płuca na okoliczność niemożności sprawowania przez niego opieki nad żoną z uwagi na ciężką chorobę.

Skarga oparta została na zarzutach naruszenia :

1/ prawa procesowego , a to :

- art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego i brak zebrania całego materiału dowodowego, co z kolei skutkuje wadliwym - tj. do niedostatecznie wyjaśnionego stanu faktycznego;, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

- art. 7 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia w zaskarżonej decyzji słusznego interesu strony;

2/ prawa materialnego , a to

- art. 17 ust. 5 pkt. 2 u.ś.r. poprzez jego literalną wykładnię polegającą na przyjęciu, że osobie realnie sprawującej opiekę nad osobą niepełnosprawną nienależne jest świadczenie pielęgnacyjne, w sytuacji w której małżonek osoby niepełnosprawnej nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności, pomimo, iż nie sprawuje opieki nad niepełnosprawnym małżonkiem.

W uzasadnieniu skargi ponowiono argumentację podniesioną w odwołaniu.

Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wraz z uzasadniająca je argumentacją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się do zbadania legalności, tj. zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego. Powyższa zasada wynika z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2021, poz. 137). Jedynie w przypadku istnienia istotnych wad postępowania lub naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2022, poz. 329, dalej: p.p.s.a.) następuje uchylenie decyzji administracyjnej lub stwierdzenie jej nieważności .przez sąd. Jednocześnie rozstrzygając daną sprawę, wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zawartymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a.

W badanej sprawie spór między stroną a organami dotyczy spełnienia przez skarżąca przesłanek do otrzymania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wynikających z art. 17 u.ś.r. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest bowiem odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką . Zdaniem organów obu instancji skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tego powodu, że osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim z osobą nielegitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Jedynie dla porządku - z uwagi na powołanie tej podstawy prawnej w decyzji pierwszo- instancyjnej podkreślić należy, że w kwestii niekonstytucyjności przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium.

Przechodząc do spornej w badanej sprawie kwestii, zauważyć należy ,że punktem wyjścia dla zbadania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji była prawidłowość zastosowania przez organy administracji przepisów prawa materialnego w kontekście wystąpienia negatywnej przesłanki, o której mowa w art. 17 ust.5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Stwierdzenie jej zaistnienia uniemożliwiała przyznanie stronie świadczenia pielęgnacyjnego.

W tym zakresie wypada przytoczyć treść art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r. Zgodnie z ust. 1 art. 17 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie do art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Przesłanki wyłączające przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, na które powołały się organy obu instancji, określone zostały w ustępie 5 pkt 2 cytowanego przepisu, w myśl którego świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki:

a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu.

Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje zatem, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wymaga w tym miejscu przypomnienia , co trafnie zaakcentował organ II instancji , że w momencie zawarcia związku małżeńskiego tworzy się nowa rodzina, która nakłada na małżonków obowiązek wzajemnego wsparcia i pomocy, wyprzedzający obowiązek alimentacyjny krewnych. Dopóki zatem istnieje związek małżeński, osoby w nim pozostające poddane są rygorom prawnym ze względu na istnienie między nimi więzi małżeństwa. Rygory te nie są wynikiem jedynie woli małżonków, lecz ich źródłem jest wola ustawodawcy, która stanowi dla obojga małżonków podstawę zgłaszania roszczeń w sferze opiekuńczej.

W aktach admnistarcyjnych analizowanej sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów na to, że ojciec skarżącej nie jest w stanie opiekować się swoją żoną. Podnoszone przez stronę w toku postępowania administracyjnego powody , dla których jej ojciec , nie zajmuje się swoją żoną, ( oświadczenie strony z dnia 7 listopada 2020r.) , nie znoszą jego ustawowych obowiązków wobec żony i tym samym pozbawione są doniosłości prawnej . Fakt nadużywania alkoholu i brak woli męża w sprawowaniu opieki nad żona nie zwalnia męża z jego ustawowego obowiązku opieki nad niepełnosprawną żoną. W kontrolowanej sprawie pozostaje poza sporem fakt , że wymagająca opieki matka skarżącej ( l. 64) jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym od 44 roku życia (sierpień 2001 r.). W tym czasie jej mąż był w wieku 48 lat. Przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca złożył w grudniu 2020 r. Nie ma w materiale aktowym jakichkolwiek dowodów i zaświadczeń lekarskich wskazujących na stan zdrowia ojca skarżącej za okres od momentu stwierdzenia u matki skarżącej znacznego stopnia niepełnosprawności . W związku ze stanem swojego zdrowia ojciec skarżącej nie wystąpił z wnioskiem o orzeczenie stopnia jego niepełnosprawności. . A zatem w żaden sposób nie wskazano i nie wykazano z jakich obiektywnych przyczyn mąż nie może sprawować opieki nad chora żona. Dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca zaoferowała dowód w postaci kserokopii skierowania ojca skarżącej do szpitala z dnia 1 kwietnia 2021 r. na Oddział Onkologii Klinicznej w związku z rozpoznaniem nowotworu złośliwego oskrzeli i płuca . Wbrew twierdzeniom skargo z treści wspomnianego skierowania nie wynika niemożności sprawowania przez ojca skarżącej opieki nad żoną.

Jak wynika z ujawnionych okoliczności sprawy , wraz z osobą wymagającą opieki zamieszkuje wspólnie również jej mąż . Zatem - w ocenie Sądu- nic nie stało na przeszkodzie , aby w ramach stworzonej przez nich rodziny i prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego , podzielić opiekę nad matką / żoną bez konieczności rezygnacji czy też niepodejmowania pracy przez skarżącą .

W tym miejscu przypomnieć jedynie należy, że celem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest pomoc państwa w sprawowaniu opieki nad osobą niepełnosprawną w przypadku konieczności rezygnacji ze źródła utrzymania, tj. kiedy praca zarobkowa uniemożliwia sprawowanie tej opieki, bardzo często całodobowo. Wymaga też podkreślenia, że celem ustawodawcy nie było przyznanie tego świadczenia dowolnemu członkowi rodziny, któremu w danym czasie (nie pracuje, ma czas i możliwości) odpowiada opiekowanie się osobą niepełnosprawną. Wskazanie szeregu obligatoryjnych przesłanek ma zatem za zadanie wyeliminować sytuacje, w których rodzina się umawia kiedy i komu opieka nad osobą wymagającą opieki opłaca się najbardziej.

Ma zatem rację Kolegium , kiedy wywodzi, że brak było podstaw prawnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego córce na niepełnosprawna matkę, gdy ta pozostawała w związku małżeńskim, a jej mąż nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Inaczej przedstawiałaby się sytuacja, gdyby oboje małżonkowie byli niepełnosprawni w stopniu znacznym, co wykluczałoby dopełnienie przez nich obowiązku wzajemnej opieki z uwagi na stan zdrowia i niedołężność. Na takie sytuacje ustawodawca wprowadził wyjątek, kiedy świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane na podmioty, o których mowa w art. 17 ust. 1 i 1a u.ś.r.

Jednakże w stanie faktycznym badanej sprawy nie budzi wątpliwości, że pozostawanie matki skarżącej w związku małżeńskim, gdy małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wyklucza - co do zasady - z kręgu uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego krewnych zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego w dalszej kolejności po małżonku. Ustawodawca w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. wyraźnie wskazał bowiem, że zobowiązanym do opieki nad małżonkiem w pierwszej kolejności jest jego współmałżonek, chyba że sam jest niepełnosprawny w stopniu znacznym (vide wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2020r., sygn. akt. I OSK 599/20).

Odnosząc się do przywołanego przez pełnomocnika skarżącego orzeczenia na poparcie zarzutu zastosowania przez organ błędnej wykładni, Sąd aprobuje pogląd wyrażany w orzecznictwie, wedle którego możliwe jest niekiedy przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego opiekunowi będącemu członkiem rodziny, nawet jeżeli niepełnosprawny pozostaje w związku małżeńskim, jeżeli zachodzą wyjątkowe okoliczności, że małżonek niepełnosprawnego (najczęściej z uwagi na bardzo zły stan zdrowia) nie może tej opieki faktycznie nad niepełnosprawnym świadczyć. W takich okolicznościach za przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego innemu niż małżonek członkowi rodziny przemawia to, że w zupełnym braku możliwości wsparcia niepełnosprawnego przez małżonka, bieżący obowiązek alimentacyjny opieki przechodzi w świetle ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1359) na najbliższą rodzinę. Sąd podziela również pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Po 764/21, zgodnie z którym istnieją racje, które nakazują rozważyć, czy najbliżsi członkowie rodziny nie są prawnie przymuszeni do rezygnacji z zatrudnienia z uwagi na pilną konieczność opieki nad niepełnosprawnym, a w konsekwencji, czy nie powinni być wobec tego wsparci przez Państwo w formie świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na wartości wynikające z samej Konstytucji (art. 69).

Zdaniem Sądu z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w ujawnionych okolicznościach analizowanej sprawy . Sąd nie dopatrzył się w rodzinie skarżącej takich szczególnych i wyjątkowych okoliczności rodzinnych i osobistych, zwłaszcza w kontekście zaistnienia ustawowej przesłanki rezygnacji przez skarżącą z zatrudnienia celem opieki nad matką. Skarżąca nie wykazała bowiem ,że była zmuszona do bezwzględnej rezygnacji z pracy. Choroba matki nie powinna również wpłynąć na jego możliwość poszukiwania zatrudnienia. Osoba wymagająca opieki ma małżonka, który nie legitymuje się stopniem niepełnosprawności. Sąd zdaje sobie sprawę, że ojcie skarżącej zapewne nie jest w stanie wykonywać wszystkich czynności opieki nad żona , lecz - z powodu braku stosownych dowodów - jego stanu zdrowia nie można traktować jako tożsamego ze znaczącą niepełnoprawnością. W okolicznościach badanej sprawy, potrzeba wsparcia ojca skarżącej przy kompleksowej opiece nad żoina, nie powinna być utożsamiana z sytuacją, w której skarżąca nie może podjąć pracy zarobkowej.

Konkludując , w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu organy obu instancji prawidłowo uznały, że w kontrolowanej sprawie wystąpiła negatywna przesłanka uniemożliwiająca uzyskanie przez skarżącą prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawna matka , wymieniona w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Zdaniem Sądu , wskazywanie na zły stan zdrowia i jednoczesne nielegitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie może być w żadnym razie uznawane za przesłankę niemożności świadczenia opieki przez męża nad niepełnosprawną żoną. Zważywszy , że sprawowanie opieki nie musi ograniczać się tylko do osobistych starań, lecz może polegać również na finansowaniu usługi opieki, bądź dzieleniu jej ze skarżącą.

Z tych względów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.