Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2707/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 78d ust. 1- 13, art. 78e ust. 2 - 6, art. 78f ust. 1, art. 78h ust. 12
journal: Dz.U. 2015 poz 615
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jedn.
article: art. 107 par. 3, art. 7, art. 77 par. 1, art. 140
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A. W. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach [...] marca 2016 r. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego oddala skargę


UZASADNIENIE

Komisja Egzaminacyjna II Stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego (w skrócie: Komisja Odwoławcza) uchwałą z dnia [...] października 2016 r. wydaną na podstawie art. 78h ust. 1, 9 i 12 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2015 r. poz. 615, ze zm. – dalej poa) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm. - dalej kpa), po rozpatrzeniu odwołania A. W. (dalej skarżący, egzaminowany) od uchwały nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego z siedzibą w W. (dalej Komisja Egzaminacyjna) w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego, utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę.

Do wydania powyższej uchwały doszło w oparciu o następujące ustalenia:

Skarżący przystąpił do egzaminu adwokackiego przed Komisją Egzaminacyjną, która uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. stwierdziła, że egzaminowany uzyskał wynik negatywny z egzaminu adwokackiego. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący uzyskał następujące oceny z poszczególnych części egzaminu: z zadania z zakresu prawa karnego otrzymał ocenę dobrą, z zadania z zakresu prawa cywilnego ocenę niedostateczną, z zadania z zakresu prawa gospodarczego ocenę dostateczną, z zadania z zakresu prawa administracyjnego ocenę dobrą, zaś z zadania z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki ocenę dostateczną. Powołując się na treść przepisu art. 78f ust. 1 poa, Komisja Egzaminacyjna stwierdziła, że egzaminowany uzyskał wynik negatywny z egzaminu adwokackiego.

W odwołaniu skarżący wniósł o zmianę ocen cząstkowych z zadania z zakresu prawa cywilnego na oceny pozytywne – pozwalające na wydanie uchwały o pozytywnym wyniku egzaminu adwokackiego, a w konsekwencji, uchylenie zaskarżonej uchwały i podjęcie uchwały stwierdzającej pozytywny wynik z tego egzaminu, ewentualnie o zastosowanie trybu samokontroli z art. 132 § 1 kpa i uchylenie zaskarżonej uchwały przez Komisję Egzaminacyjną oraz podjęcie przez nią uchwały stwierdzającej pozytywny wynik egzaminu adwokackiego.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. art. 78e ust. 2 w zw. z art. 78d ust. 1 i 6 poa, poprzez ustalenie negatywnego wyniku z egzaminu adwokackiego w oparciu o wadliwie dokonaną ocenę sporządzonego przez skarżącego rozwiązania zadania egzaminacyjnego, naruszającą obowiązujące przepisy prawa regulujące zasady i normy ustalania wyników egzaminu adwokackiego i przyjęcie własnych, nie znanych ustawie zasad oceniania prac, do czego Komisja Egzaminacyjna nie była legitymowana;

2. niewłaściwe zastosowanie art. 78d ust. 10 w zw. z art. 78e ust. 2 poa poprzez pominięcie wskazanej w ustawie gradacji ocen.

Komisja Odwoławcza po rozpatrzeniu odwołania powołaną powyżej uchwałą z dnia [...] października 2016 r. utrzymała w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej. W uzasadnieniu Komisja Odwoławcza wskazała, że jej zdaniem zakresem kontroli należy objąć całość pracy pisemnej zawierającej rozwiązanie z egzaminu, która została zaskarżona odwołaniem, niezależnie od zarzutów postawionych przez egzaminowanego, tj. również poza zarzutami odwołania. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 78d ust. 1 poa, egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata i podniósł, że za trafne należy uznać stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż opis istotnych zagadnień, ujęty w akcie wykonawczym nie może stanowić żadnego kryterium ocen.

Ustawodawca, mając na uwadze cel i charakter egzaminu zawodowego, przy ocenie prac z poszczególnych części egzaminu dopuszcza możliwość różnego, acz prawidłowego rozwiązania tych samych zadań. Dlatego też w art. 78 ust. 2 poa, jedynie wyszczególnił najważniejsze kryteria oceny prac pisemnych z tych części egzaminu, tj. 1) zachowanie wymogów formalnych, 2) właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, 3) poprawność rozstrzygnięcia problemu egzaminacyjnego, 4) należyte zabezpieczenie interesu reprezentowanej strony (w przypadku zadań z części od pierwszej do czwartej) lub interesu publicznego (w przypadku zadania z części piątej). Przesłanki te mają charakter pojęć niedookreślonych (szacunkowych), których indywidualizacja dokonywana jest przez egzaminatorów i komisje podejmujące uchwały w odniesieniu do konkretnego przypadku (por. Małgorzata Jaśkowska, Uznanie administracyjnej a inne formy władzy dyskrecjonalnej administracji publicznej, System Prawa administracyjnego, Tom 1, Warszawa 2010, s. 256). Określone w ww. przepisie art. 78e ust. 2 poa kryteria muszą być spełnione łącznie, bo tylko wtedy uprawniona jest ocena, że zdający jest przygotowany do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata (vide: wyrok NA z 11 lipca 2012 r., II GSK 921/11).

Ustosunkowując się do odwołania skarżącego, Komisja Odwoławcza wskazała, iż egzaminatorzy jednolicie ocenili opracowane przez zdającego rozwiązanie z zakresu prawa cywilnego, w kontekście przesłanek przewidzianych w art. 78e ust. 2 poa, na ocenę niedostateczną. Następnie Komisja Odwoławcza zgodziła się z argumentem skarżącego dotyczącym poprawności wybranego rozwiązania, uznając, iż w przedstawionym w zadaniu egzaminacyjnym stanie faktycznym należało sporządzić apelację, a nie opinię prawną. Organ nie zgodził się natomiast z twierdzeniem zdającego, iż egzaminatorzy powinni oceniać sporządzoną przez zdających egzamin adwokacki apelację biorąc pod uwagę jedynie ww. kryterium i ewentualnie jej poprawność formalną. Oczekiwania, które stawia się profesjonalnemu pełnomocnikowi wnoszącemu apelację nie ograniczają się bowiem do jej poprawności formalnej, tym bardzie, iż ustawowe wymogi stawiane apelacji nie są duże. Sam właściwy wybór środka prawnego, nawet przy zachowaniu wymogów formalnych nie jest wystarczający, aby uzyskać ocenę pozytywną z egzaminu adwokackiego. Przedmiotem oceny jest również sposób sformułowania zarzutów, wniosków, właściwość zastosowanych przepisów prawa, sposób uzasadnienia, logiczny wywód prawny, a nadto czy należycie uwzględniono interes reprezentowanej strony. Apelacja sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika powinna określać precyzyjnie, uzasadnione merytorycznie: zakres zaskarżenia, zarzuty i wnioski. Profesjonalny pełnomocnik powinien je tak sformułować, aby trafić w istotę problemu i sporządzić uzasadnienie zawierające logiczny wywód przystający do nich treścią. Zauważyć bowiem należy, iż zgodnie z art. 78d ust. 1 poa egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania. Celem egzaminu jest kompleksowe zweryfikowanie przygotowania egzaminowanego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu, a wiedza z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania jest jednym z elementów, jakie ustawodawca nakazuje zbadać.

Następnie Komisja Odwoławcza wskazała, iż zdający nieprawidłowo określił wartość przedmiotu zaskarżenia i błędnie sformułował wniosek apelacji, nie zdiagnozował dostatecznie prawidłowo uchybień sądu i nie skonstruował na ich podstawie zarzutów apelacyjnych, o czym świadczą:

- zarzut naruszenia prawa procesowego prowadzący do zakwestionowania ustaleń faktycznych w zakresie pochodzenia środków pieniężnych przeznaczonych przez wnioskodawcę na zakup mieszkania bez odniesienia do pełnego materiału dowodowego, ograniczony jedynie do zeznań wnioskodawcy;

- nieczytelny i nie odnoszący się do istoty problemu zarzut naruszenia art. 45 § 1 kro;

- brak podniesienia zarzutu naruszenia art. 212 § 3 kc, co powoduje, że słuszny interes reprezentowanej strony nie został należycie zabezpieczony;

- niepodniesienie zarzutu naruszenia art. 212 § 2 kc;

- brak wystarczającej wiedzy w zakresie rozliczania nakładów poniesionych z majątku osobistego małżonka na majątek wspólny, co skutkowało przyjęciem wadliwej wartości majątku wspólnego i wadliwych jego rozliczeń w zakresie pobranych przez małżonków środków pieniężnych ze wspólnego rachunku bankowego;

- formułowanie zarzutów co do "dokonania" rozliczeń poniesionych nakładów wydatków na podstawie norm kompetencyjnych, a nadto poza stanem sprawy, bowiem sąd zgłoszone roszczenia rozpoznał, a jedynie rozstrzygnięcie wydane na podstawie wadliwie ustalonego stanu faktycznego jest kwestionowane, co wymagało postanowienia zarzutu naruszenia prawa procesowego dla zakwestionowania dokonanej oceny dowodów w konsekwencji wadliwego ustalenia stanu faktycznego, a następnie należało podnieść zarzut naruszenia prawa materialnego;

- nieuzasadniony zarzut co do dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, nieuzasadnione stanem sprawy, sprzeczne ze stanowiskiem wnioskodawcy podnoszenie zarzutu co do nie dokonania podziału nieruchomości.

Następnie Komisja Odwoławcza podniosła, iż egzaminowany nie wykazał się należytym poziomem profesjonalizmu o czym świadczą wskazane uchybienia, ich waga i ilość, które zdecydowanie przeważają nad pozytywnymi aspektami pracy do których należą odnotowane przez egzaminatorów zachowane wymogi formalne apelacji. Popełnione przez skarżącego błędy, świadczące o niedostatecznej znajomości przepisów prawa procesowego i materialnego oraz orzecznictwa sądów, a także braku należytej umiejętności wykładni i stosowania przepisów prawa, nie pozwalają na przyjęcie, że egzaminowany aktualnie przygotowany jest do samodzielnego wykonywania zawodu adwokata.

Zdaniem Komisji Odwoławczej zdający nie potrafi również w stopniu dostatecznym diagnozować uchybień sądu i konstruować na ich podstawie zarzutów apelacyjnych.

Mając powyższe na uwadze oraz uznając zarzuty skarżącego w najistotniejszym zakresie za chybione, Komisja odwoławcza uznała, iż brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania.

Na wskazane wyżej rozstrzygnięcie pismem z dnia [...] listopada 2016 r. egzaminowany złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały.

Zaskarżonej uchwale zarzucił mające wpływ na wynik postępowania naruszenie przepisów postępowania:

1. art. 7 i 77 § 1 kpa w zw. z art. 78h ust. 12 poa, poprzez nierozpoznanie w sposób należyty i wszechstronny dostępnego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, w zakresie w którym przyjęto, że w ocenianej pracy egzaminacyjnej:

a. nie są spełnione wymogi formalne, podczas gdy bezsprzecznie wszystkie wymogi stawiane pismu procesowemu jakim jest apelacja zostały w apelacji tej ujęte, co znajduje potwierdzenie nie tylko w obowiązujących przepisach prawa, lecz również w ocenie egzaminatorów Komisji Egzaminacyjnej;

b. skarżący nieprawidłowo zaskarżył egzaminacyjne postanowienie w całości, podczas gdy w obliczu stanu faktycznego sprawy a także przyjętej przez skarżącego koncepcji rozwiązania problemu, taki zakres zaskarżenia był dopuszczalny w szczególności w kontekście zasady integralności orzeczeń działowych;

c. skarżący nie zakwestionował stanowiska Sądu Rejonowego, co do wspólności środków pieniężnych, za które został nabyty lokal mieszkalny podczas gdy trzeci zarzut omawianej pracy wprost dotyczy tej kwestii i znajduje poparcie w uzasadnieniu tego zarzutu;

d. nieprawidłowy był zarzut skarżącego dotyczący naruszenia prawa procesowego (art. 233 § 1 kpc) prowadzący do zakwestionowania ustaleń faktycznych w zakresie pochodzenia środków pieniężnych przeznaczonych przez wnioskodawcę na zakup mieszkania, gdyż nie odnosił się on do pełnego materiału dowodowego, a skupiał się jedynie na błędnej ocenie zeznań wnioskodawcy, podczas gdy to właśnie zeznania wnioskodawcy posiadały najszerszą treść i moc dowodową, dotyczyły kluczowych dla rozwiązania sprawy kwestii a zatem zarzucenie ich błędnej oceny było wystarczające do wykazania błędu w ustaleniach faktycznych mającego kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;

e. skarżący postawił nieczytelny i nie odnoszący się do istoty problemu zarzut naruszenia art. 45 § 1 kro, podczas gdy piąty zarzut postawiony pracy egzaminacyjnej jasno i wyraźnie stwierdza naruszenie tego przepisu poprzez oddalenie żądania wnioskodawcy o dokonanie rozliczenia nakładów i wydatków z jego majątku osobistego, a który to zarzut stanowi główną oś sporu jak i przyjętej przez skarżącego koncepcji apelacji;

f. skarżący nie postawił zarzutu odnoszącego się do rozłożenia zasądzonej spłaty na raty, podczas gdy postawienie takiego zarzutu było zbędne wobec wniosku apelacji o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;

g. można się zgodzić ze skarżącym, że stwierdzenie braku ustalenia masy podziału przez sąd I instancji mogłoby stanowić podstawę uchylenia orzeczenia, ale jedynie w razie nierozpoznania istoty sprawy albo gdy wydanie orzeczenia wymaga przeprowadzenia dowodowego w całości, podczas gdy nieprawidłowe ustalenie masy podziału majątku zdaniem skarżącego w istocie uzasadniało uchylenie orzeczenia;

h. zbędnym jest zarzut naruszenia art. 232 kpc w zw. z art. 278 § 1 kpa w zw. z art. 13 § 2 kpc poprzez niedopuszczenie z urzędu dowodu z opinii biegłego a jednocześnie niewskazanie jaki wpływ na rozstrzygnięcie miałoby nieprzeprowadzenie tego dowodu, podczas gdy zarzut ten wyraźnie wskazuje, iż przeprowadzenie przez sąd takiego dowodu stanowi jedyny sposób przeciwdziałania niebezpieczeństwu oczywiście nieprawidłowego rozstrzygnięcia sprawy;

i. skarżący nie chroni należycie interesu teoretycznego klienta, podczas gdy przyjęty przez niego model apelacji dąży nie tylko do zabezpieczenia tego interesu jak również do jego maksymalizacji w wymiarze finansowym;

j. skarżący nie zdiagnozował dostatecznie prawidłowo uchybień sądu i nie skonstruował na ich podstawie zarzutów apelacyjnych podczas gdy wypunktował kluczowe dla sprawy uchybienia oraz sporządził odpowiadające im zarzuty.

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 78e ust. 2 poa oraz art. 78e ust. 2 w zw. z art. 78d ust. 1, 6 i 10 poa przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na:

a. przyjęciu, że praca skarżącego z zakresu prawa cywilnego nie spełnia warunków określonych w art. 78e ust. 2 poa, podczas gdy apelacja egzaminacyjna skarżącego była formalnie i merytorycznie poprawna oraz została sporządzona z uwzględnieniem interesu reprezentowanej strony, nie posiadała takich błędów, które nie pozwalały ocenić jej pozytywnie;

b. przyjęciu takiej wykładni wskazanych wyżej przepisów, która prowadzi do wniosku, że jako poprawna może być oceniona jedynie taka praca egzaminacyjna, która wyczerpująco spełnia wszystkie kryteria w powołanych przepisach podczas gdy przewidują one stopniowalność ocen pozytywnych, na co wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1694/12;

c. przyjęciu, że skarżący nie wykazał się umiejętnościami pozwalającymi na samodzielne i należyte wykonywanie zawodu adwokata, podczas gdy prawidłowo dokonana ocena prowadziłaby do wniosku, że skarżący posiada niezbędne umiejętności do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata;

d. poprzez pominięcie ustanowionej w poa gradacji ocen.

W odpowiedzi na skargę Komisja Odwoławcza wniosła o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu wydanej uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Wymaga podkreślenia, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2016 roku, poz. 718, ze zm.; zwaną dalej "ppsa").

Rozpoznając w świetle powołanych wyżej kryteriów skargę na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] października 2016 r. nr [...], utrzymującą w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego z siedzibą w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] stwierdzającą, że skarżący uzyskał negatywny wynik z egzaminu adwokackiego - należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Szczegółowy tryb składania egzaminu adwokackiego regulują przepisy art. 78d ust. 1-13 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze. I tak egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Egzamin adwokacki w roku 2016 składał się z pięciu części pisemnych. Pierwsza część egzaminu adwokackiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu prawa karnego, polegającego na przygotowaniu aktu oskarżenia albo apelacji, a w przypadku uznania, że jest brak podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu. Druga część egzaminu adwokackiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu prawa cywilnego lub rodzinnego, polegającego na przygotowaniu pozwu lub wniosku albo apelacji, a w przypadku uznania, że jest brak podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu. Trzecia część egzaminu adwokackiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu prawa gospodarczego, polegającego na przygotowaniu umowy albo sporządzeniu pozwu, wniosku lub apelacji, a w przypadku uznania, że jest brak podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu. Czwarta część egzaminu adwokackiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu prawa administracyjnego, polegającego na przygotowaniu skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego lub skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w przypadku uznania, że jest brak podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu. Piąta część egzaminu obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki polegającego na przygotowaniu opinii prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu.

Egzaminatorzy dokonują oceny każdej z części egzaminu adwokackiego z zastosowaniem następującej skali ocen:

1) oceny pozytywne:

a) celująca (6),

b) bardzo dobra (5),

c) dobra (4),

d) dostateczna (3);

2) ocena negatywna – niedostateczna (2).

Stosownie do treści art. 78e ust. 2-6 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze, oceny rozwiązania każdego z zadań z części od pierwszej do piątej egzaminu adwokackiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje.

W zależności od stopnia przygotowania do wykonywania zawodu adwokata przez osobę przystępującą do egzaminu, wynik ten powinien być jeden: pozytywny albo negatywny, przy czym tylko spełnienie wszystkich ustawowych kryteriów zaproponowanego rozwiązania uprawnia oceniających do przejścia do skali ocen pozytywnych (od celującej do dostatecznej). Z kolei art. 78f ust. 1 poa stanowi, że pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu otrzymał ocenę pozytywną, a więc - a contrario - negatywna ocena z którejkolwiek części skutkuje negatywnym wynikiem całego egzaminu adwokackiego. Podkreślić należy, że nie wszystkie błędy pracy egzaminacyjnej z poszczególnych części egzaminu adwokackiego popełnione przez osobę zdającą mogą dopuszczać wartościowanie tej pracy w ramach skali określonej w art. 78d poa, bowiem stwierdzenie błędu, którego ciężar gatunkowy dyskwalifikuje pracę, skutkować będzie wyłącznie oceną negatywną.

Taki przypadek, w ocenie Sądu, miał miejsce w odniesieniu do pracy egzaminacyjnej skarżącego z zakresu prawa cywilnego, bowiem zaproponowane przez niego rozwiązanie eliminowało możliwość wystawienia mu oceny pozytywnej.

Zaznaczyć należy, że Sąd nie dokonuje ponownej oceny pracy skarżącego, lecz wyłącznie ma ją na uwadze jako stan faktyczny sprawy oceniony przez Komisje egzaminacyjne obu instancji.

Podkreślenia wymaga, że celem ustawodawcy przy przeprowadzeniu egzaminu zawodowego, jakim jest egzamin adwokacki, było sprawdzenie przygotowania prawniczego osoby przystępującej do tego egzaminu pod względem zdolności do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Jak słusznie zauważył WSA w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 kwietnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 225/11 w postępowaniu dotyczącym ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego obowiązkiem organów administracyjnych jest ochrona interesu publicznego, który w tym wypadku należy rozumieć jako zapewnienie możliwości wykonywania zawodu zaufania publicznego przez osoby do tego należycie przygotowane. Zasadnie zatem Komisja Odwoławcza wskazała, że praca egzaminacyjna, aby mogła zostać oceniona pozytywnie, musi spełniać przynajmniej w dostatecznym stopniu wszystkie kryteria wymienione w art. 78e ust. 2 poa do których należą: wymogi formalne, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem egzaminacyjnym reprezentuje.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż ocena pracy skarżącego została przez Komisje egzaminacyjne dokonana w oparciu o ww. przesłanki.

Za niezasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Komisja Odwoławcza w sposób staranny i wnikliwy zbadała wszystkie istotne okoliczności sprawy. Należy w tym miejscu przywołać orzeczenie NSA z 2 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 2333/11, zgodnie z którym nie narusza normy art. 107 § 3 kpa nie odniesienie się do wszystkich argumentów odwołania, jeżeli wskazane i objaśnione przez organ w uzasadnieniu decyzji okoliczności przesądzają o trafności decyzji.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie Komisja Odwoławcza uczyniła zadość obowiązkowi przedstawienia wyczerpującego i przekonującego uzasadnienia uchwały, realizując tym samym dyspozycję art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa w związku z art. 140 kpa w związku z art. 78h ust. 12 poa.

Wbrew stanowisku skarżącego, z uzasadnienia zaskarżonej do Sądu uchwały w pełni wynika, dlaczego z zadania z prawa cywilnego skarżący otrzymał ocenę niedostateczną. Zaskarżona uchwała zawiera dokładne wskazania mankamentów pracy z prawa cywilnego - m.in. błędnie określoną wartość przedmiotu zaskarżenia, błędnie sformułowany wniosek apelacyjny, brak prawidłowej diagnozy co do uchybień sądu I instancji oraz brak postawienia adekwatnych zarzutów apelacyjnych. Powyższe uchybienia pracy egzaminowanego dostrzeżone przez obie Komisje egzaminacyjne uniemożliwiły wystawienie oceny pozytywnej. Jak zasadnie organ wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, sam właściwy wybór środka prawnego, nawet przy zachowaniu wymogów formalnych, nie jest wystarczający do uzyskania pozytywnej oceny pracy egzaminacyjnej. Przedmiotem oceny jest również: sposób formułowania zarzutów, wniosków, właściwość zastosowanych przepisów prawa, sposób uzasadnienia, a także ustalenie czy praca należycie zabezpiecza interesy reprezentowanej strony. Sąd podzielił ocenę Komisji Odwoławczej, iż praca egzaminowanego powyższym kryteriom nie sprostała.

Porównanie obu podjętych w sprawie uchwał wskazuje, że wydając uchwałę na skutek odwołania, organ dokonał ponownej całościowej analizy zakwestionowanej przez skarżącego oceny jego pracy z egzaminu z prawa cywilnego. W szczególności przedstawiona argumentacja prawna jest jej integralną częścią i stanowi szczegółowe odniesienie do przedstawionych przez egzaminowanego zarzutów. Uzasadnienie prawne – zgodnie z art. 107 § 3 kpa, wskazuje wprost na zastosowane przepisy prawa, które zostały przyjęte za podstawę prawną rozstrzygnięcia i zawiera wyjaśnienie dlaczego te przepisy mają zastosowanie. Powyższe świadczy o tym, że w przedmiotowym postępowaniu zachowana została również zasada dwuinstancyjności postepowania administracyjnego.

Zdaniem Sądu, należy podzielić argumentację Komisji Odwoławczej, co do istotnych stwierdzeń dokonanej oceny pracy egzaminacyjnej. Wnioski Komisji II Stopnia (pokrywające się w istocie z wnioskami obydwu egzaminatorów Komisji Egzaminacyjnej) zostały bowiem wyciągnięte po przeprowadzeniu postępowania w oparciu o istniejący materiał dowodowy w sprawie i właściwie uzasadnione.

Innymi słowy, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie postepowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę do wydania uchwały ustalającej negatywny wynik z egzaminu adwokackiego. W uzasadnieniu uchwały organ podał przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja odnosi się do wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznoprawnych.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu – na mocy art. 151 ppsa skargę należało oddalić.