Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 600/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-11-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 3 par. 2, art. 119 pkt 3, art. 120, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 54 par. 1, par. 4, art. 110c par. 1, par. 2, par. 3, par. 4 i par. 5, art. 1a pkt 20, art. 29 par. 1, art. 27 par. 1 i 2,
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 02 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] kwietnia 2021 roku nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] maja 2021 r. firma A Sp. z o.o. w [...] wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] kwietnia 2021 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] lutego 2021 r., nr [...] oddalające skargę na czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem z [...] lipca 2020 r. nr [...], polegającej na zajęciu nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nr [...], prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z [...] czerwca 2018 r. o nr: [...], [...], [...], [...], wystawionych przez Wójta Gminy [...].

Powyższa skarga została wywiedziona na tle stanu faktycznego sprawy, w której Naczelnik prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec firmy A Sp. z o.o. z siedzibą w [...], na podstawie ww. tytułów wykonawczych, obejmujących zaległości w podatku od nieruchomości odpowiednio za 2012 r., 2013 r., 2014 r. i styczeń-wrzesień 2015 r, w łącznej kwocie należności głównej [...] zł. Odpisy ww. tytułów wykonawczych zostały doręczone spółce w dniu 24 lipca 2018 r.

W toku prowadzonego postepowania egzekucyjnego organ egzekucyjny, dokonał zajęć nieruchomości:

1. zawiadomieniem nr [...] (cz. nr [...]) nieruchomości położonej w gminie [...], w miejscowości D. , dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą o nr [...],

2. zawiadomieniem nr [...] (cz. nr [...]) nieruchomości położonej w gminie [...], w miejscowości D. , dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą o nr [...],

3. zawiadomieniem nr [...] nieruchomości położonej w gminie [...], w miejscowości D. , dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą o nr [...]

Ww. zawiadomienia o zajęciu nieruchomości doręczono skarżącej w dniu 10 sierpnia 2020 r.

Skarżąca pismem z [...] sierpnia 2020 r. zatytułowanym "Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego" podniosła szereg zarzutów i wniosła:

1. na podstawie art. 54 § 4 pkt 1 lit. a u.p.e.a. o uwzględnienie skargi na czynność egzekucyjną w całości i uchylenie zaskarżonej czynności o nr [...] (cz. nr [...]) z [...] lipca 2020 r.,

2. na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości,

3. na podstawie art. 56 § 1 u.p.e.a. o zawieszenie postępowania egzekucyjnego w całości, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w związku z niniejszą skargą,

4. na podstawie art. 54 § 7 u.p.e.a., o wstrzymanie realizacji zastosowanego przez organ egzekucyjny środka egzekucyjnego, do dnia w którym postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną, stanie się ostateczne.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej czynności.

Naczelnik US stwierdził, że pismo spółki z [...] sierpnia 2020 r. należy rozpoznać jako odrębne wnioski i wydać odrębne rozstrzygnięcia, t.j.:

1. w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego (art. 54 § 1 u.p.e.a.);

2. w przedmiocie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 u.p.e.a.),

3. w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego (art. 56 § 1 u.p.e.a.).

Naczelnik US po rozpatrzeniu skargi na czynność egzekucyjną postanowieniem z [...] lutego 2019 r., nr [...], oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że w postepowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 u.p.e.a., ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze organ stwierdził, że wezwanie z [...] lipca 2020 r. zostało podpisane przez upoważnionego pracownika organu egzekucyjnego i przesłane skarżącej. Odpisy tytułów wykonawczych objętych zajęciem nieruchomości z [...] lipca 2020 r. o nr [...], [...], [...] i [...] z [...] czerwca 2018 r. zostały doręczone skarżącej w dniu 24 lipca 2018 r. Organ wskazał również, że zawiadomienie o zajęciu nieruchomości zostało przesłane elektronicznie do Sądu Rejonowego w [...] [...] Wydział Ksiąg Wieczystych. Podał, że w wezwaniu z [...] lipca 2020 r. powołano księgę wieczystą nr [...], w której wpisana została zajęta nieruchomość. W dziale III zatytułowanym "Prawa, roszczenia i ograniczenia" zawarto wzmiankę o fakcie uznania za bezskuteczne czynności prawne w przedmiocie przeniesienia prawa własności nieruchomości – wyrok Sądu Okręgowego w [...] z [...] lipca 2017 r., sygn. akt I C [...].

Spółka w zażaleniu z [...] marca 2021 r. wniosła m.in. o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że skargę na czynność egzekucyjną wnosi się wyłącznie na działania organu o charakterze wykonawczym. W związku z tym w ramach takiej skargi można podnosić jedynie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tychże czynności. Organ II instancji wskazał, że w niniejszej sprawie organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny przewidziany w art. 1 pkt 12a u.p.e.a., tj. egzekucję z nieruchomości. Organ egzekucyjny wypełnił dyspozycję zawartą w art. 110c § 3 u.p.e.a., czyli wystąpił do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej o dokonanie w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji administracyjnej. Mając na względzie powyższe organ odwoławczy stwierdził, że organ egzekucyjny dokonał zaskarżonej czynności – zajęcia nieruchomości zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.

Uznając za bezzasadny zarzut naruszenia art. 29 § 1 u.p.e.a. wskazał, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku, którego dotyczy tytuł wykonawczy. Jednocześnie zaznaczył, że wystawiony przez wierzyciela tytuł wykonawczy spełnia wszystkie wymogi określone w art. 27 § 1 i § 2 u.p.e.a.

Za bezzasadny uznał zarzut braku doręczenia wraz z czynnością egzekucyjną z dnia [...] lipca 2020 r. dokumentów stanowiących podstawę prowadzenia egzekucji z nieruchomości o nr [...], gdyż w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru doręczenia m.in. odpisów tytułów wykonawczych w dniu 24 lipca 2018 r. Organ wyjaśnił również, że w zawiadomieniu z [...] lipca 2020 r. dokonał zajęcia nieruchomości powołując księgę wieczystą o nr [...] W dziale III Ksiąg Wieczystych zawarto wzmiankę o fakcie uznania za bezskuteczne czynności prawne w przedmiocie przeniesienia prawa własności nieruchomości należącej do firmy A Sp. z o.o. na rzecz firmy B sp. z o.o.

Organ podkreślił, że argumentacja strony odnośnie przesłanek do umorzenia postepowania egzekucyjnego, w kontekście niedopuszczalności egzekucji z nieruchomości nie stanowi podstaw do wydania oczekiwanego przez spółkę rozstrzygnięcia.

Organ odnosząc się do złożonego przez spółkę na podstawie art. 54 § 6 u.p.e.a. wniosku o wstrzymanie realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego stwierdził, że powołane przez spółkę okoliczności nie stanowią "uzasadnionego przypadku" powalającego na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.

W skardze z [...] maja 2020 r. spółka wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, względnie o zmianę zaskarżonego postanowienia, zgodnie ze stanowiskiem skarżącej. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:

1) art. 59 § 1 pkt 1, 2 i 7 u.p.e.a. wobec odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego pomimo wystąpienia przesłanek ku temu, t.j. pomimo braku istnienia podstaw prowadzonej przez organ egzekucji, z uwagi na brak tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę prowadzonego postępowania egzekucyjnego z majątku spółki B Sp. z o.o., a dotyczącego zobowiązań dłużnika osobistego firmy A Sp. z o.o.,

2) naruszenie przepisu art. 110c § 2 w zw. z art. 26 § 1 i § 5 pkt 1 u.p.e.a., wobec jego niezastosowania, przez wzgląd na brak doręczenia zobowiązanemu, wraz z zaskarżoną czynnością, kompletu tytułów wykonawczych obejmujących zarówno tytuły o nr [...], [...], [...], [...] jak również tytułu, który umożliwiałby organowi prowadzenie egzekucji z majątku spółki B Sp. z o.o. w związku z zobowiązaniami firmy A Sp. z o.o., która to okoliczność stanowi ponadto bezpośrednią przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego w trybie przepisu art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.;

3) naruszenie przepisu art. 29 § 1 u.p.e.a., w zw. z art. 537 K.c., wobec braku zastosowania przez organ egzekucyjny powyższego przepisu, pomimo niedopuszczalności prowadzonej egzekucji, przez wzgląd na wadę formalną czynności organu egzekucyjnego, z uwagi na brak uwzględnienia przez organ egzekucyjny okoliczności, iż tytuły wykonawcze o nr [...], [...], [...], [...], powołane jako podstawa czynności egzekucyjnej organu egzekucyjnego z dnia [...] lipca 2020 r., nr wezwania: [...], skierowanej przeciwko spółce A nie może stanowić samoistnej podstawy prowadzenia egzekucji z nieruchomości o nr [...] stanowiącej majątek firmy B Sp. z o.o.;

4) art. 59 § 1 u.p.e.a., wobec braku umorzenia postępowania egzekucyjnego, pomimo zaistnienia przesłanki umorzenia egzekucji, przez wzgląd na osobę zobowiązanego, wobec okoliczności, iż stroną postępowania powinna być spółka będąca właścicielem nieruchomości, z której egzekucja jest prowadzona, tj. firma B Sp. z o.o., bowiem to ta spółka musi znosić ciężar prowadzonej egzekucji;

5) naruszenie przepisu art. 29 § 1 u.p.e.a., wobec braku zastosowania, przez wzgląd na brak zbadania przez organ egzekucyjny dopuszczalności prowadzonej egzekucji, skutkujące prowadzeniem egzekucji administracyjnej, z naruszeniem przepisów postepowania, t.j. art. 110c § 2 w zw. z art. 26 u.p.e.a.; z uwagi na wadę formalną czynności organu egzekucyjnego, wobec braku doręczenia zobowiązanemu firmie A Sp. z o.o. wraz z zaskarżoną czynnością egzekucyjną z dnia [...] lipca 2020 r., dokumentu stanowiącego podstawę egzekucji prowadzonej z nieruchomości o nr [...], stanowiącej własność firmy B Sp. z o.o., jak również brak powołania w treści zaskarżonej czynności egzekucyjnej dokumentów stanowiących podstawę prowadzenia egzekucji z tej nieruchomości, stanowiącej własność firmy B Sp. z o.o. skutkującej wadliwością czynności egzekucyjnej.

Ponadto skarżąca podniosła, że postępowania podatkowe za okres 2010-2015, t.j. za okres uwzględniony w wyroku Sądu Okręgowego w [...] I Wydział Cywilny z [...] lipca 2017 r., sygn. I C [...], stanowią przedmiot wszczętego i niezakończonego postępowania o wznowienie, w trybie przepisu art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej. Podstawą powyższego wniosku dłużnika jest okoliczność, że na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24.02.2021 r. wydanego w sprawie o sygn. akt SK 39/19, przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych(t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1170 z późn. zm.); na podstawie którego zostały wydane powyższe decyzje podatkowe, został uznany za niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powyższym wierzytelność Wójta Gminy [...] z tytułu podatków od nieruchomości za lata 2010-2015, może zostać wyeliminowany z porządku prawnego. Tym samym, niewykluczone, iż w związku z powyższym postępowaniem, odpadną tytuły wykonawcze stanowiące przedmiot prowadzonej przez organ egzekucyjny egzekucji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.").

Zgodnie z art. 1 kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając przedmiotową skargę wskazać należy na przepis art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070 ze zm.), że do postepowań wszczętych na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, t.j. 30 lipca 2020 r., stosuje się przepisy ustawy dotychczasowe.

Postanowienie poddane sądowej kontroli wydane zostało w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną, a zatem kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie jest ocena zasadności stanowiska organu egzekucyjnego w kwestii uznania za bezzasadną skargę na czynność egzekucyjną – zajęcie nieruchomości położonej w gminie [...], w miejscowości D. , dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą o nr [...]

W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że procedura ustanowiona w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co do zasady nie służy ustaleniu bądź określeniu obowiązków zobowiązanego, a przymusowemu wykonaniu tych obowiązków w drodze egzekucji. Postępowanie egzekucyjne jest szczególnym typem postępowania administracyjnego, mającego własne instytucje procesowe i środki zaskarżenia. Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu tym, przy pewnej ochronie praw zobowiązanego, dominuje jednak interes wierzyciela.

Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (§ 4).

W realiach rozpoznawanej sprawy szczególnego podkreślenia wymaga, że skarga na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a., stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 3048/15, wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13, wszystkie orzeczenia dostępne są na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak już wyżej wskazano w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegać mogły wyłącznie kwestie formalnoprawne dotyczące prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego w związku z dokonywaniem czynności egzekucyjnych.

Wątpliwości Sądu nie budzi sposób, w jaki organ dokonał zajęcia nieruchomości. Zgodnie z art. 110c § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny przystępuje do egzekucji z nieruchomości przez zajęcie nieruchomości. Zajęcie następuje przez wezwanie zobowiązanego, aby zapłacił egzekwowaną należność pieniężną wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Zobowiązanemu wraz z wezwaniem doręcza się odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony (art. 110c § 2 u.p.e.a.). Stosownie do art. 110c § 3 u.p.e.a., równocześnie z przesłaniem zobowiązanemu wezwania, o którym mowa w § 2, organ egzekucyjny składa do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej wniosek o wpis o wszczęciu egzekucji lub o złożenie tego wniosku do zbioru dokumentów. Zgodnie z art. 110c § 4 u.p.e.a., zajęcie jest dokonane z chwilą doręczenia zobowiązanemu wezwania, o którym mowa w § 2, z tym, że dla zobowiązanego, któremu nie doręczono wezwania, jak też w stosunku do osób trzecich, nieruchomość jest zajęta z chwilą dokonania wpisu w księdze wieczystej lub złożenia wniosku organu egzekucyjnego do zbioru dokumentów, z zastrzeżeniem § 5.

W tym kontekście wskazać należy, że zawiadomieniem z [...] lipca 2020 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] dokonał zajęcia nieruchomości położonej w gminie [...], miejscowości D. , dla której Sąd Rejonowy w [...], [...] Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgę wieczystą o nr [...] Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczono skarżącej 10 sierpnia 2020 r. Z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny wypełnił dyspozycje zawarte w treści art. 110c § 3 u.p.e.a. Wystąpił do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej o dokonanie w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji administracyjnej.

W ocenie Sądu, czynność zajęcia nieruchomości wraz z zawiadomieniem skarżącej o tej okoliczności pismem z dnia [...] lipca 2020 r. została dokonana przez organ egzekucyjny zgodnie z art. 110c u.p.e.a.

W złożonej skardze skarżąca zakwestionowała dopuszczalność dokonanego zajęcia nieruchomości z uwagi na fakt, że nie jest właścicielem zajętej nieruchomości. Wobec tego skarżąca uważa, że nie może być stroną dokonanego zajęcia.

Odnośnie ww. kwestii wskazać należy, że z akt sprawy wynika, że wierzyciel zwrócił się do organu z wnioskiem o prowadzenie egzekucji z nieruchomości na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] czerwca 2018 r. nr: [...], [...], [...], [...] wystawionych wobec firmy A, ponieważ zgodnie z prawomocnym Wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] I Wydział Cywilny z [...] lipca 2017 r., sygn. akt I C [...], przeniesienie własności nieruchomości przez skarżącą na rzecz firmy B Sp. z o.o. oraz firmy C Sp. z o.o. uznano czynność prawną za bezskuteczną względem Gminy [...] (skarga pauliańska).

W myśl art. 1a pkt 20 u.p.e.a. zobowiązanym jest m.in. osoba prawna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym – również osoba lub jednostka, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają.

Zdaniem Sądu, spółka B Sp. z o.o. nie może zostać uznana za zobowiązanego, w rozumieniu art. 1a pkt 20 u.p.e.a., albowiem to nie ona nie wykonała obowiązku o charakterze pieniężnym, który jest egzekwowany w postępowaniu egzekucyjnym (podatek od nieruchomości). W tym znaczeniu zobowiązanym jest ten podmiot – ta osoba, która jest adresatem określonego, wymaganego zachowania (obowiązana do świadczenia pieniężnego). Osoba trzecia, która uzyskała przysporzenie – na podstawie umowy przeniesienia prawa własności nieruchomości – a następnie to przysporzenie, a dokładniej – czynność prawna do niego prowadząca została uznana za bezskuteczną w stosunku do wierzyciela, nie jest zobowiązanym w rozumieniu u.p.e.a. W tym miejscu należy zaznaczyć, że istotą skargi pauliańskiej jest uzyskanie stanu, w którym dokonana z pokrzywdzeniem wierzyciela czynność prawna, jest uznana za bezskuteczną wobec tego wierzyciela.

Podkreślenia także wymaga, że uwzględnienie skargi pauliańskiej nie unicestwia czynności, której ona dotyczy, lecz powoduje, że dokonana z pokrzywdzeniem wierzyciela czynność prawna jest wobec tego wierzyciela bezskuteczna, a w konsekwencji wierzyciel może się zaspokoić ze składnika majątkowego stanowiącego przedmiot czynności uznanej za bezskuteczną. Oznacza to, że wobec tego składnika wierzyciel może skutecznie prowadzić egzekucję, tak jakby czynność prawna nie miała miejsca. Zaskarżona czynność zachowuje zatem ważność, ale – jedynie w stosunku do wierzyciela, który skutecznie wystąpił ze skargą pauliańską – jest ona bezskuteczna. Natomiast w relacjach z innymi osobami, w szczególności między dłużnikiem a osobą trzecią, która uzyskała korzyść majątkową, oraz w stosunku do innych podmiotów czynność pozostaje skuteczna (bezskuteczność względna).

Skoro zatem wierzyciel (Gmina [...] dysponuje prawomocnym, wykonalnym orzeczeniem (wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] I Wydział Cywilny z [...] lipca 2017 r. sygn. akt I C [...]) uznającym czynność prawną skarżącej polegającą na przeniesieniu własności nieruchomości na rzecz m.in. spółki B za bezskuteczną wobec niego, jest zatem uprawniony do prowadzenia egzekucji z tej nieruchomości. Formalnymi podstawami wszczęcia tej egzekucji i skierowania jej do przedmiotów majątkowych osoby trzeciej są tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko dłużnikowi (zobowiązanemu) i wyrok przeciwko osobie trzeciej, uznający czynność prawną dłużnika za bezskuteczną względem wierzyciela (podobnie post. Sądu Najwyższego z 07 kwietnia 2011 r., IV CSK 375/10). Skarga na czynność egzekucyjną zmierzająca do zakwestionowania możliwości prowadzenia przez wierzyciela egzekucji z nieruchomości, co do której uwzględniona została skarga pauliańska, nie może zatem służyć za instrument zwalczania tego skutku.

Argumentacja skarżącej zmierzająca do wykazania, że podmiotem zainteresowanym w złożeniu skargi na czynność egzekucyjną może być wyłącznie osoba trzecia (w niniejszej sprawie spółka B, która, mimo że nie jest dłużnikiem, lecz nabyła prawo majątkowe od zobowiązanego i zachodzi ryzyko prowadzenia egzekucji z nabytego prawa, pomija, po pierwsze – że w sprawie nie mamy do czynienia z nabyciem przedmiotu, do którego nietrafnie skierowano egzekucję, lecz z operacją w drugą stronę, to jest uznaniem dokonanej przez dłużnika czynności prawnej za bezskuteczną, po drugie zaś – że ochronie praw nabywcy przedmiotu, do którego niesłusznie skierowano egzekucję, służy żądanie wyłączenia przedmiotu spod egzekucji (por. wyrok WSA w Gdańsku z 5 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 962/18).

W konsekwencji powyższych rozważań stwierdzić zatem należy, że w niniejszej sprawie zobowiązanym, w rozumieniu art. 1a pkt 20 u.p.e.a., jest wyłącznie skarżąca spółka, a nie firma B Sp. z o.o. W związku z powyższym, wbrew twierdzeniom skarżącej, organ egzekucyjny ma prawo prowadzić egzekucję z ww. nieruchomości, a jako dłużnika w tytule egzekucyjnym, prawidłowo wskazano skarżącą.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 29 § 1 u.p.e.a., wobec braku stwierdzenia niedopuszczalności prowadzonej egzekucji, wskazać należy, że organ egzekucyjny wszczynając egzekucję bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ egzekucyjny nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku, którego tytuł wykonawczy dotyczy. Badanie dopuszczalności egzekucji, jak i ocena, czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i § 2 u.p.e.a. przez organ egzekucyjny następuje w pierwszym stadium postępowania egzekucyjnego – stadium poprzedzającym wszczęcie egzekucji administracyjnej. W przypadku stwierdzenia przez organ egzekucyjny, że obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwraca tytuł wykonawczy wierzycielowi. W sytuacji gdy organ stwierdził, że egzekucja jest dopuszczalna i tytuł wykonawczy spełnia wszystkie wymogi, nadaje mu klauzulę i doręcza jego odpis zobowiązanemu.

W ocenie Sądu, organ egzekucyjny jednoznacznie stwierdził, że tytuły wykonawcze z [...] czerwca 2018 r. nr [...], [...], [...] i [...], wystawione przez wierzyciela Wójta Gminy [...] spełniają wszystkie wymogi określone w art. 27 § 1 i § 2 u.p.e.a. oraz, że egzekucja jest dopuszczalna. Ponadto należy wskazać, że zgodnie z wnioskiem wierzyciela, który jest uprawniony do żądania wykonania obowiązku wszczęto egzekucję administracyjną na podstawie wystawionych ww. tytułów wykonawczych w celu zaspokojenia roszczenia zaległości w podatku od nieruchomości za rok 2012,2013,2014 i styczeń – wrzesień 2015 r. Wysokość zobowiązania podatkowego została określona przez organ podatkowy w decyzjach z dnia [...] października 2016 r. oraz dnia 7 listopada 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] dokonując czynności zajęcia nieruchomości wykonywał swoje ustawowe obowiązki prowadzenia egzekucji. W tym miejscu zaznaczenia wymaga, że egzekucja administracyjna powinna być prowadzona wszystkimi dostępnymi środkami egzekucyjnymi, a podstawową przesłanką przy wyborze środka egzekucyjnego winien być cel egzekucji, t.j. dążenie do wykonania w trybie przymusowym obowiązku ciążącego na zobowiązanym.

Odnosząc się do zarzutu braku doręczenia wraz z czynnością egzekucyjną z [...] lipca 2020 r. dokumentów stanowiących podstawę prowadzenia egzekucji z nieruchomości o nr [...], stanowiącej własność firmy B Sp. z o.o. wskazać należy, że w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru zawiadomienia z [...] lipca 2018 r. nr [...] potwierdzającego jego odbiór w dniu 24 lipca 2018 r. wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych, podpisane przez A. Z. (pełnomocnictwo nr [...]). W zawiadomieniu z [...] lipca 2020 r. nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia nieruchomości powołując księgę wieczystą o nr [...] W dziale III Ksiąg Wieczystych zawarto wzmiankę o fakcie uznania za bezskuteczne czynności prawne w przedmiocie przeniesienia prawa własności nieruchomości należącej do firmy A Sp. z o.o. na rzecz firmy B Sp. z o.o.

Ponadto zauważyć należy, że W. D. – Prezesowi firmy A Sp. z o.o., znany był fakt wydania przez Sąd Okręgowy w [...] Wydział I Cywilny wyroku [...] lipca 2017 r., sygn. akt I C [...], o uznaniu czynności prawnej za bezskuteczną W. D. pełnił bowiem i nadal pełni funkcję prezesa zarządu zarówno w firmie A Sp. z o.o., jak i w firmie B Sp. z o.o., w stosunku do której było powództwo Gminy [...].

W ocenie Sądu organ egzekucyjny prawidłowo stwierdził, że żądania strony zawarte w zażaleniu z [...] marca 2021 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 u.p.e.a. oraz zawieszenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 56 u.p.e.a., nie mogły być przedmiotem rozstrzygania w toku postępowania odwoławczego prowadzonego w trybie art. 54 u.p.e.a.

Powtórzyć bowiem należy, że w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postepowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia.

W podsumowaniu sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że tryb dokonanego zajęcia był prawidłowy, a zarzuty podnoszone przez spółkę nie zasługują na uwzględnienie.

Odnosząc się do podniesionej przez skarżącą w skardze okoliczności, że z uwagi na wyrok TK z dnia 24 lutego 2021 r. w sprawie o sygn. akt SK 39/19 wystąpiła w trybie art. 240 § 1 pkt 8 O.p. o wznowienie postępowania podatkowego za okres od 2010-2015 zaznaczyć należy, że ww. postępowanie wznowieniowe nie ma wpływu na kontrolowane przez tut. Sąd postanowienie o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.