Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 489/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana
Powołane przepisy: article: art. 148 par.1 , art. 145 par.1 pkt.5  oraz art. 145 par.1 pkt.4 i art. 107 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie WSA Krystyna Daniel WSA Waldemar Michaldo (spr.) Protokolant Anna Pałasz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi H.G. na decyzję Wojewody [....] z dnia 25 stycznia 2012 r., nr [....] w przedmiocie uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania oraz stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody [....] na rzecz skarżącego H.G. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 7 stycznia 2004 r.(data wpływu) M.G. zwrócił się o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 7.12.2001 r. znak: [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę inwestycji pn: budowa budynku biurowo-usługowego wraz z garażem (podziemnym i w przyziemiu) i wewnętrznymi instalacjami zlokalizowanym na działce nr [...] i przyłączami na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. , przeniesionej na nowego inwestora decyzją z dnia 29.09.2003 r. Nr [...] ,wskazując na dalsze pogorszenie drożności przewodów kominowych związane z realizacją inwestycji. Okoliczność ta została zakwalifikowana jako przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, tj. jako istotna dla sprawy nowa okoliczności faktyczna lub nowy dowód, istniejące w dacie wydania decyzji nie znane organowi który wydał decyzję.

Postanowieniem z 9.01.2004 r. Prezydent Miasta K. wznowił postępowanie w celu zbadania czy okoliczność wskazana we wniosku o wznowienie postępowania istniała w dacie wydania decyzji, jest istotna dla sprawy i nie była znana organowi, który wydał decyzję. Decyzją z dnia 23.03.2009 r. Prezydent Miasta odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta K. z dnia 7.12.2001 r. znak: [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę wskazanej wyżej inwestycji. W uzasadnieniu powyższej decyzji Prezydent wskazał na brak zaistnienia określonej w art.145§1 pkt.5 kpa przesłanki uzasadniającej uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Po rozpoznaniu odwołania M.G. od powyższej decyzji organ odwoławczy w osobie Wojewody [...] decyzją z dnia 28.08.2009r. znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji.

W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji Wojewoda podniósł m.in., iż organ I instancji winien był w pierwszej kolejności przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie zachowania przez wnioskodawcę jednomiesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania określonego w ar.148 §1kpa.

.

Po kolejnym rozpoznaniu sprawy Prezydent wydał w dniu 23 października 2009r.decyzję znak: [...] , na mocy której ponownie odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta K. z dnia 7.12.2001 r. znak: [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę wskazanej wyżej inwestycji.

W przedmiotowej decyzji Prezydent przyznał m.in., iż M.G. zachował termin do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania. Jednocześnie w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji wskazano m.in. ,iż subiektywne przypuszczenie wnioskującego o wznowienie postępowania, że zrealizowanie inwestycji przy ul. [...] pogorszy w przyszłości ciągi kominowe w oficynie [...] w K. niewątpliwie jest informacją nową dla organu , który wydał pozwolenie na budowę i nieznaną mu w dacie jego wydania. Okoliczność ta zdaniem organu nie istniała jednak w dniu wydania tej decyzji, bowiem w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę inwestycja przy ul . [...] nie została jeszcze zrealizowana, a co za tym idzie nie mogła pogorszyć ciągów kominowych i wentylacyjnych w nieruchomości przy ul. [...] w K. , ani też mieć wpływu na treść wydanej w sprawie decyzji.

Rozpoznając odwołanie M.G. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 23.10.2009r. Wojewoda [...] decyzją z dnia 01.03.2010r. uchylił w/w decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż ustalenia dokonane przez organ I instancji w zakresie uprawnienia wnioskodawcy do złożenia wniosku o wznowienie postępowania jak i dochowania przez niego terminu do jego złożenia są właściwe. Jak bowiem wynika z akt sprawy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w dniu 7.01.2004 r. tj. w trakcie realizacji inwestycji, którą rozpoczęto w dniu 4.09.2003 r. (zakończenie nastąpiło w dniu 4.10.2004 r.). W uzasadnieniu tej decyzji Wojewoda podniósł, iż w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy przez organ I instancji jak i organ II instancji zarówno w niniejszej sprawie jak i w sprawie dotyczącej prowadzonego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę (zakończonego decyzją Wojewody .....z 20.03.2006 r. znak: [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z 7.12.2001 r. znak: [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę inwestycji pn: budowa budynku biurowo-usługowego wraz z garażem( podziemnym i w przyziemiu) i wewnętrznymi instalacjami na zlokalizowanego na działce nr [...] i przyłączami na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. ), uznano jednak, że zaskarżona decyzja jest wadliwa. Wojewoda [...] wskazał bowiem, że istnieją nowe, istotne dla sprawy dowody, istniejące już w dacie wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Wyjaśniono, że w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę [...] pod sygnaturą akt [...] prowadzone było postępowanie, w ramach którego sporządzona została przez mgr inż. J.S. biegłego sądowego, posiadającego uprawnienia budowlane nr [...] , opinia techniczna mająca odpowiedzieć na pytanie czy przysłonięcie budynku wyższymi budowlami może mieć niekorzystny wpływ na funkcjonowanie instalacji kominowej budynku niższego, czy może to skutkować zagrożeniem dla mienia, zdrowia, a nawet życia ludzi w szerokim zakresie tego zjawiska. W opinii tej stwierdzono, że: "zmieniające się przepisy w zakresie eksploatacji instalacji kominowych i niszczące działanie czasu spowodowały, że aktualny stan techniczny inst. kominowej, w zmienionym układzie przestrzennym nad dachami oficyn — zachodniej, wschodniej i północnej budynku przy ul. [...] może stanowić poważne zagrożenie dla bezpiecznego eksploatowania instalacji kominowej oficyn.". Również z opinii kominiarskiej nr [...] z 6.04.2005 r. i nr [...] wynikło, że nadbudowa budynku przy ul. [...] przylegającego do budynku oficyny przy ul. [...] stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców. Organ odwoławczy stwierdził również, że w ramach postępowania "pierwotnego" poprzedzającego wydanie decyzji z dnia 7.12.2001 r., nie było analizowane oddziaływanie inwestycji przy ul. [...] na nieruchomości sąsiednie pod kątem wpływu na funkcjonowanie kominów w sąsiednich budynkach.

Wskazano również, że organ I instancji winien był zbadać czy ze względu na upływ czasu od dnia doręczenia decyzji, dopuszczalna jest korekta decyzji o pozwoleniu na budowę i czy w sprawie ma zastosowanie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § l kpa.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania organ I instancji w dniu 6.09.2011 r., kolejny raz odmówił uchylenia decyzji Prezydenta Miasta K. z 7.12.2001 r., uznając, że w sprawie nie została zrealizowana przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Brak jest bowiem w sprawie łącznego spełnienia okoliczności wskazanych w tym przepisie tj. aby okoliczność lub dowód były nowe, istniały w dacie wydania decyzji, były istotne dla rozstrzygnięcia i nie były znane organowi, który wydawał decyzję.

W uzasadnieniu wyjaśniono, że decyzja z dnia 10.10.2003 nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nakazująca usunięcie nieprawidłowego stanu technicznego kominów w budynku oficyny, która była wydana w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przed rozpoczęciem robót budowlanych tj. przed 4.09.2003 r., jednoznacznie wskazuje, że w dacie udzielenia pozwolenia na budowę jak i na użytkowanie budynku przy ul. [...] , przewody kominowe budynku oficyny były już niesprawne. Organ I instancji stwierdził ponadto, że okoliczność wskazywana we wniosku o wznowienie postępowania (pogorszenie ciągu kominowego) nie mogła istnieć w dacie wydania decyzji, bowiem wskazuje na działanie przyszłe, a inwestycja jeszcze nie została zrealizowana. W przedmiotowej decyzji wyjaśniono również, że gdyby w wyniku inwestycji zrealizowanej zgodnie z przepisami, doszło do pogorszenia ciągów kominowych nieruchomości sąsiedniej, bez względu czy byłaby to jedyna czy jedna z przyczyn takiego stanu, to na właścicielu lub zarządcy ciąży obowiązek doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Organ I instancji stwierdził ponadto, że brak jest możliwości, ustalenia dochowania przez wnioskodawcę terminu do złożenia wniosku o wznowienie, ze względu na to, że zgłaszana okoliczność jest zdarzeniem przyszłym.

Po rozpoznaniu odwołania od powyższego rozstrzygnięcia Wojewoda [...] decyzją z dnia 25 stycznia 2012 r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 7 grudnia 2001 r., znak: [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę inwestycji pn: budowa budynku biurowo-usługowego wraz z garażem (podziemnym i w przyziemiu) i wewnętrznymi instalacjami zlokalizowanym na działce nr [...] i przyłączami na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. , przeniesionej na nowego inwestora decyzją z dnia 29.09.2003 r. [...] została wydana z naruszeniem prawa i jednocześnie odmówił jej uchylenia bowiem od dnia jej doręczenia upłynęło 5 lat.

W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zasadne jest wznowienie postępowania w niniejszej sprawie, bowiem, wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez M.G. będącego stroną postępowania z dochowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 §1 kpa. Okoliczność wskazywana jako powód wznowienia postępowania (pogarszającą się w okresie budowy drożność przewodów kominowych) mogła zostać stwierdzona przez wnioskodawcę w trakcie realizacji inwestycji, a więc złożenie wniosku w dniu 7.01.2004 r. tj. jeszcze przed zakończeniem budowy, która nastąpiła w dniu 4.10.2004 r., należy uznać jako zachowanie terminu określonego w ww. przepisie.

W ocenie organu odwoławczego, potwierdzona jest również okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, bowiem jak wynika z całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego tj. z opinii wykonanych zarówno w trakcie realizacji inwestycji jak i po jej zakończeniu, nadbudowa budynku przy ul. [...] , która jest dobudowana do budynku oficyny przy ul. [...] stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców. W ramach postępowania zakończonego decyzją z dnia 7.12.2001 r. Nr [...] o udzieleniu pozwolenia na budowę inwestycji przy ul. [...] , nie przeprowadzono analizy pod kątem wpływu nowoprojektowanego obiektu na chronione prawem uzasadnione interesy osób trzecich, o których mowa w art. 5 Prawa budowlanego tj. nie zbadano czy inwestycja nie pozbawi lub ograniczy posiadanych przez strony postępowania uprawnień w zakresie korzystania z kominów w budynku sąsiednim, a jak wynika z opinii zgromadzonych w sprawie, zmieniony układ przestrzenny na dachami oficyn może stanowić zagrożenie dla ich bezpiecznego użytkowania. Dokonanie takiej analizy przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę mogłoby doprowadzić do zmiany projektu budowlanego lub wykonania robót w obiekcie sąsiednim, które usunęłyby ten stan zagrożenia.

W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 7.12.2001 r. Nr [...] została wydana z naruszeniem prawa.

Ustalono ponadto, że decyzja Prezydenta Miasta K. 7.12.2001 r., której dotyczy wznowienie postępowania stała się ostateczna w dniu 3.01.2002 r., co oznacza, że w tym dniu upłynął termin 14 dniowy dla wszystkich stron postępowania od doręczenia tej decyzji, uprawniający do złożenia odwołania. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych okres 5-letni, od doręczenia lub ogłoszenia biegnie od dnia ostatniego doręczenia decyzji stronie postępowania. Jest to okres w którym dopuszczalne jest uchylenie decyzji. W niniejszej sprawie upływ 5-cio letniego okresu, o którym mowa w art. 146§ 1 kpa upłynął w dniu 3.01.2007 r. Zgodnie z art. 151 § 2 kpa: w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Jak natomiast wynika z art. 146 § l kpa: " Uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § l pkt l i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § l pkt 3-8 oraz w art. 145a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Ponieważ, po wznowieniu postępowania nie została przed tą datą wydana decyzja w sprawie to nawet w przypadku istnienia wad postępowania o których mowa w art. 145 § l pkt 3-8 kpa, organ administracji nie posiada już uprawnień do uchylenia takiej decyzji.

Podstawę prawną korekty orzeczenia był art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Zgodnie z tym przepisem: Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której (...) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję -umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, (...)". Jak wynika z ww. przepisu organ odwoławczy posiada kompetencje do uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia co do istoty, zarówno w przypadku korygowania podstawy prawnej jak i innej oceny materiału dowodowego. Wyjaśnić bowiem należy, że w przedmiotowej sprawie brak jest obecnie konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu uzupełnienia materiału dowodowego.

Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] wniósł H.G. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw .z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z orzeczeniem, że okoliczności mające być podstawą wznowienia postępowania nie musza istnieć w chwili wydania decyzji, której okoliczności dotyczą, naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 35 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane wobec stwierdzenia, że: (a)w ramach postępowania zakończonego Decyzją PnB nie przeprowadzone analizy pod kątem wpływu nowoprojektowanego budynku na chronione prawem uzasadnione interesy osób trzecich, podczas gdy brak jest przepisów które nakazywałyby sporządzenie takiej analizy, ewentualna przesłanka "pogorszenia funkcjonowania kominów w oficynie pi ul [...] , na skutek zmienionego układu przestrzennego nad dachami oficyn" mogła mieć wpływ na wydanie decyzji w sprawie pozwolenia na budowę, podczas gdy organ architektoniczno - budowlany nie posiada kompetencji do zatwierdzania projektu budowlanego, pod warunkiem, że w sąsiednim budynku zostaną wykonane określone roboty budowlane; naruszenie art. 107 § l kodeksu postępowania administracyjnego poprzez (a) niezamieszczenie w Decyzji Wojewody III faktów, które organ administracją uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej] a w szczególności wobec braku wyjaśnienia na jakiej podstawie organ uznał, że podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione w terminie określonym w art. 148 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego,w sytuacji braku ustalenia terminu początkowego do wniesienia podania; (b) a także brak wyjaśnienia podstawy prawnej Decyzji Wojewody III, podczas gdy zgodnie z art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego decyzja powinna zawierać wyżej wymienione elementy; naruszenie art. 156 § l pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego, z uwagi na doręczenie Decyzji Wojewody III podmiotowi nie będącego stronę postępowania tj. spółce pod firmą [...] sp. z o.o. sp. k. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł o uchylenie w całości Decyzji Wojewody III oraz o zasądzenie kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podano, że zgodnie z art. 145 § l pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego przesłankę wznowienia postępowania określoną w tym przepisie realizuje wyjście na jaw istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję. Przepis ten określa przesłanki, których jedynie łączne wystąpienie pozwala stwierdzić, iż została zrealizowana jego dyspozycja tj. (1) okoliczności lub dowody muszą być nowe, (2) muszą istnieć w dniu wydania decyzji, (3) muszą mieć istotne znaczenie dla zapadłego rozstrzygnięcia oraz (4) muszą być nieznane organowi wydającemu decyzje. Brak wystąpienia którejkolwiek ze wskazanych wyżej przesłanek, wyklucza stwierdzenie zaistnienia przyczyny wznowienia określonej w komentowanym przepisie Jak słusznie wskazał Prezydent we wszystkich trzech decyzjach wydanych w sprawie pogorszenie ciągów kominowych w oficynie przy ul. [...] mogło być co najwyżej efektem faktycznego zrealizowania inwestycji na podstawie ostatecznej Decyzji PnB, nie istniało jednak w dacie jej wydania, lecz nastąpiło ewentualnie po jej wydaniu i po zrealizowaniu inwestycji. Dla oceny realizacji przesłanki wznowienia z art. 145 § l pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego, konieczne jest ujawnienie nowych faktów, dowodów, które istniały w dniu wydania Decyzji PnB. Zważywszy, że wniosek o wznowienie oparty był na ekspektatywie stanu faktycznego, który mógł nastąpić, w związku z domniemanymi konsekwencjami zrealizowania Decyzji PnB, nie wystąpił żaden nowy dowód (nowa okoliczność) istniejący w dacie wydania Decyzji PnB. Zatem twierdzenie organu odwoławczego, że potwierdzona została przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § l pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego jest oparte na niedopuszczalnej, rozszerzającej wykładni powyższego przepisu.

W zaskarżonej Decyzji Wojewody III organ odwoławczy zarzucił Prezydentowi, że w ramach postępowania poprzedzającego wydanie Decyzji PnB nie przeprowadzono analizy pod kątem wpływu nowoprojektowanego budynku na chronione prawem uzasadnione interesy osób trzecich, która mogłaby doprowadzić do zmiany projektu budowlanego lub wykonania robót w obiekcie sąsiednim, które usunęłyby stan zagrożenia. Przepisy Prawa Budowlanego nie przewidują tymczasem obowiązku przeprowadzenia analiz dotyczących ewentualnego wpływu inwestycji na nieruchomości sąsiednie. Brak sporządzenia takiej analizy w toku postępowania poprzedzającego wydanie Decyzji PnB nie może być zatem traktowany w kategorii wady Decyzji PnB. Otóż - jak wskazano w wszystkich trzech decyzjach Prezydenta - organ architektoniczne - budowlany nie posiada kompetencji do zatwierdzania projektu budowlanego, pod warunkiem, że w sąsiednim budynku zostaną wykonane określone roboty budowlane. Brak jest także przepisu Prawa Budowlanego, nakazującego zawarcie w projekcie budowlanym nowoprojektowanego obiektu, rozwiązań technicznych dotyczących przewodów kominowych sąsiedniego budynku, w sytuacji gdy wniosek o pozwolenie na budowę nie obejmował sąsiedniej nieruchomości (inwestor nie dysponuje prawem do dysponowania nieruchomością sąsiednią na cele budowlane1). Niesprawność przewodów kominowych winna być usunięta przez współwłaścicieli nieruchomości, której niesprawność przewodów kominowych dotyczy, nie może natomiast wpływać na dopuszczalność wydania Decyzji PnB, uzależniając ją od usunięcia w nieokreślonej przyszłości wskazanych wyżej usterek na innej nieruchomości.

Zgodnie z art. 35 ust. l pkt l lit. c Prawa Budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania Decyzji PnB, organ miał obowiązek badać zgodność projektu architektoniczne - budowlanego z przepisami, w tym techniczno -budowlanymi ale nie Polskimi Normami. Także art. 35 ust. 2 Prawa Budowlanego nie nakładał obowiązku, a jedynie wskazywał na możliwość badania przez właściwy organ zgodności projektu architektoniczne - budowlanego z przepisami, w tym techniczno -budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami.2 Wobec tego nawet przy założeniu, iż projekt architektoniczne - budowlany nie przewidywał rozwiązania kwestii prawidłowego funkcjonowania przewodów kominowych w sąsiedniej nieruchomości (Polska Norma 89/B-10425), to nie była to okoliczność, którą musiał (czy nawet powinien) rozpatrywać organ orzekając o wydaniu pozwolenia na budowę. Konkluzja jest oczywista i nie wymaga właściwie dalszego uzasadnienia. Otóż nie można w żadnych wypadku przyjąć, że wskazywane przez M.G. okoliczności są istotne dla sprawy, skoro organ nie miał obowiązku brać ich pod uwagę w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Powyższe wystarcza do stwierdzenia, iż nie została spełniona przesłanka z art. 145 § l pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego. Kolejny z podniesionych zarzutów wynika z naruszenia przez organ przepisu art. 107 § l i 3 kpa, zgodnie z którym organ w uzasadnieniu powinien podać fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; natomiast uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Nawet zgoda sąsiada, o nie stanowi żadnego z tytułów prawnych wymienionych w art. 3 pkt 11 Prawa Budowlanego, a więc nawet potencjalnie nie daje inwestorowi prawa do dysponowania nieruchomością sąsiednią na jakiekolwiek cele budowlane. Zgoda taka nie jest bowiem prawem rzeczowym (w tym ograniczonym prawem rzeczowym) albo prawem wynikającym ze stosunku zobowiązaniowego przewidującym uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Odnosząc przedstawione powyżej wymogi do treści uzasadnienia Decyzji Wojewody bez trudu można dostrzec, iż organ II instancji nie sprostał tym wymogom, albowiem z treści uzasadnienia nie można wnioskować o tym jakie fakty organ udowodnione, a jakim odmówił przymiotu wiarygodności i na jakiej podstawie. Organ nie wyjaśnił na jakiej podstawie uznał, iż wnioskujący M.G. dotrzymał terminu z art. 148 § 1 kpa. Wyjaśnienia organu, iż "okoliczność wskazana jako przesłanka wznowienia postępowania (pogarszająca się w okresie budowy drożność przewodów kominowych) mogła zostać stwierdzona przez wnioskodawcę w trakcie inwestycji, a wiec złożenie wniosku w dniu 7 stycznia 2004 roku tj. przed żako budowy, która nastąpiła w dniu 4 października 2004 roku, należy uznać jako zachowanie terminu określonego w ww. przepisie" nie są w żadnym wypadku wystarczając. Zdaniem skarżącego z powyższego nie wynika, że wnioskujący złożył podanie o wznowienie w określonym art. 148 § l kodeksu postępowania administracyjnego terminie.. Nie wiadomo bowiem, kiedy wnioskujący dowiedział się o okoliczności stanowiącej przesłankę wznowienia, a zatem nie wiadomo od jakiej daty biegnie miesięczny termin do złożenia podania. Zupełnie niezrozumiałe jest stanowisko organu, iż złożenie podania przed zakończeniem budowy świadczy o zachowaniu terminu z art. 148 § l postępowania administracyjnego, wszak w okresie budowy nie mogła być zrealizowana przesłanka stanowiące podstawę wznowienia. Zdaniem skarżącego wnioskujący mógł jedynie powziąć wątpliwości, że przesłanka taka w przyszłości wystąpi. Nadto, nie wykazano jakie dla sprawy mają znaczenie opinie mgr inż. S. (w aktach postępowanie prowadzonego przez Prokuraturę Rejonowej dla [...] sygn. akt 2 ds. ..) ora kominiarska nr [...] z dnia 6 kwietnia 2005 roku. Otóż opinie te jak podnosi skarżący wskazują ,że przysłonięcie budynku przy [...] wyższymi obiektami może mieć wpływ na ciągi kominowe przy ul. [...] . Powyższe wątpliwości mają źródło w niesprawnych przewodach kominowych i wentylacyjnych budynku przy ul. [...] , co stanowiło okoliczność obojętną dla wydanej Decyzji Pnb. Zatem zdaniem skarżącego przywołane opinie nie mogą - wbrew twierdzeniom organu odwoławczego - potwierdzać spełnienia przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § l pkt 5 kpa.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W wypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd oddala ją, co wynika z treści art. 151 p.p.s.a.

Skarga H.G. zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo w stopniu powodujący konieczność ich uchylenia.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 k.p.a. Podstawą takiego postępowania jest zawsze zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie takie otwiera postępowanie, w którym właściwy organ rozpatruje ponownie sprawę zakończoną decyzją ostateczną, badając, czy przyczyny wznowienia określone w art. 145 § 1 k.p.a. i art. 145a kpa nie wpłynęły na treść decyzji. W sytuacji, gdy wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu, określonego w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. następuje wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania - art. 149 § 3 k.p.a.

Istotne w rozpoznawanej sprawie jest podkreślenie, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. (art. 148 § 1 k.p.a). Jak z tego wynika, jednym z warunków procedowania w przedmiocie wznowienia postępowania jest uprzednie ustalenie, że spełniony został wskazany wyżej warunek formalny. Obowiązująca regulacja ustawowa przewiduje ograniczenie uprawnienia do domagania się wznowienia postępowania, wprowadzając termin, po przekroczeniu którego nie jest już możliwe złożenie podania o wznowienie postępowania. Podkreślenia wymaga, że wymóg o którym mowa, pomimo że ma charakter formalny stanowi istotny element konstrukcji nadzwyczajnego trybu postępowania, jakim jest wznowienie postępowania. Mieć bowiem trzeba na uwadze, że instytucja uregulowana w rozdziale 12 k.p.a. przewiduje wyjątek od zasady stałości rozstrzygnięć administracyjnych (art. 16 k.p.a..). Wznowienie zakończonego ostatecznym rozstrzygnięciem postępowanie administracyjnego zawsze wiąże się z zagrożeniem dla trwałości ustalonych już stosunków prawnych. Powyższe uwarunkowania przekonują o konieczności ścisłej i restrykcyjnej interpretacji przepisów wspomnianego rozdziału 12 k.p.a., co dotyczy nie tylko podstaw wznowienia (art. 145 i 145 a) lecz także wymogów formalnych inicjującego postępowanie wznowieniowe podania.

Żądanie wznowienia postępowania złożone przez stronę powinno odpowiadać wymogom z art. 63 § 2 k.p.a.. Niezależnie od tego strona musi również wskazać dowody potwierdzające datę dowiedzenia się przez nią o przyczynie wznowienia . Niepodanie tego terminu stanowi brak formalny podania. Ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art.148 § 1 kpa spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Teza ta znajduje swoje odzwierciedlenie w utrwalonym i zgodnym w tym zakresie orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie jak i wojewódzkich sądów administracyjnych. (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2008 r., II OSK 510/07, LEX nr 505314). Tym samym strona występująca z wnioskiem o wznowienie postępowania powinna zadbać o dowody potwierdzające datę dowiedzenia się przez nią o istnieniu przesłanki do wznowienia. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2010 r. VII SA/Wa 1690/10, LEX nr 760039, wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2012 r., VII SA/Wa 1954/11 LEX nr 1139818, wyrok NSA z dnia 16 października 1998 r., III SA 2802/97, LEX nr 34954). W tym zakresie bowiem zachowanie przez stronę terminu musi być udowodnione a nie jedynie uprawdopodobnione.

Mimo, że z regulacji zawartej w przepisie art. 148 k.p.a. wynika, że to strona musi wykazać, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, organ administracji publicznej nie jest zwolniony od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności. W doktrynie postępowania administracyjnego oraz orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że obowiązek badania, czy wniosek o wznowienie postępowania wpłynął w terminie, spoczywa na organach obu instancji. (por. E. Iserzon, J. Starościak, Komentarz, 1964, s. 200; podobnie wyrok NSA z dnia 16 października 1998 r., III SA 2802/97, LEX nr 34954 oraz wyrok NSA z dnia 19 maja 2000 r., I SA/Wr 1038/97, LEX nr 43046, por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2012 r., I OSK 463/11, LEX nr 1145113 ) Poprzez badanie należy rozumieć swobodną ocenę przedstawionych przez stronę dowodów na okoliczność dochowania przez nią terminu, o którym mowa w art.148§1kpa.

W kontekście powyższych rozważań trudno odmówić zasadności podniesionego w skardze zarzutu naruszenia w decyzji Wojewody [...] z dnia 25 stycznia 2012 r., znak: [...] art.107 § 1 i 3 kpa. Zgodnie z treścią art.107§3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W zaskarżonej decyzji Wojewoda nie wskazał, na jakiej podstawie, w oparciu o jakie dowody ustalił, iż wnioskujący M.G. dochował terminu miesięcznego, o którym mowa w art.148 § 1 kpa. W przedmiotowym uzasadnieniu Wojewoda ograniczył się do stwierdzenia, iż "Okoliczność wskazywana jako powód wznowienia postępowania (pogarszająca się w okresie budowy drożność przewodów kominowych) mogła zostać stwierdzona przez wnioskodawcę w trakcie realizacji inwestycji, a więc złożenie wniosku w dniu 7.01.2004 r. tj. jeszcze przed zakończeniem budowy, która nastąpiła w dniu 4.10.2004 r., należy uznać jako zachowanie terminu określonego w ww. przepisie." Tego rodzaju konstatacja w żaden jednak sposób nie wyjaśnia kiedy wnioskodawca dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, więc od kiedy rozpoczął bieg miesięczny termin do złożenia podania. Wskazana wypowiedź organu jest niejasna i nieprecyzyjna. Można z niej jedynie domniemywać, iż organ odwoławczy uznał, iż skoro żądanie wznowienia postępowania zostało złożone przed zakończeniem budowy to termin przewidziany w art.148§1 kpa został dochowany, albowiem ten nie rozpoczął jeszcze swojego biegu (nie otwarł się).

Tego typu rozumowanie jest całkowicie błędne. W niniejszej sprawie w świetle przesłanki wznowieniowej jaką w rozumieniu art. 145§ 1 pkt 5 kpa jest istotna nowa okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji, nie znana organowi, który wydał decyzję o pozwoleniu na budowę, rozpoznaje się okoliczność faktyczną w postaci dalszego pogorszenie drożności przewodów kominowych i wentylacyjnych na nieruchomości położnej w K. przy ul. [...] , wywołaną realizacją inwestycji na nieruchomości przy ul. [...] w K . Tym samym obowiązkiem obu organów w ramach prowadzonego przez nich w tym zakresie postępowania wyjaśniającego było ustalenie kiedy żądający wznowienia postępowania administracyjnego M.G. dowiedział się o przedmiotowej okoliczności faktycznej. W sytuacji gdy podanie M.G. o wznowienie postępowania nie zawierało żadnych dowodów na okoliczność daty dowiedzenia się przez niego o przyczynie wznowienia przedmiotowe uchybienie powinno być zakwalifikowane jako brak formalny pisma podlegający uzupełnieniu w trybie art. 64 § 2 k.p.a. pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2008 r., II OSK 510/07, LEX nr 505314,wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 stycznia 2010r. II SAB/Łd 95/11, LEX nr 1109899). Następnie po ustaleniu daty, w której M.G. dowiedział się o przedmiotowej okolicznościach stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, organ winien przedstawić swoje stanowisko co do kwestii zachowania terminu, które to stanowisko powinien poprzeć stosowną argumentacją. Powyższe stanowisko winno być oceną przedstawionych przez stronę dowodów na okoliczność dochowania przez nią terminu z art.148§ 1 kpa. Ocena taka powinna być przeprowadzona przede wszystkim w kontekście całokształtu materiałów akt sprawy, które pozwolą organowi zweryfikować wiarygodność twierdzeń wnioskodawcy oraz przytoczonych przez niego na tą okoliczność dowodów. W tym miejscu należy zauważyć, iż w przypadku stwierdzenia, że nastąpiło po stronie żądającego wznowienia uchybienie terminu, obowiązkiem organu I instancji jest wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania. W sytuacji jednak, w której doszło już do wznowienia postępowania, ustalenie braku zachowania miesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania musi skutkować umorzeniem wznowionego postępowania jako bezprzedmiotowego.(por. wyrok. WSA w Gdańsku z dnia 28 maja 2008 r., LEX nr 400689, oraz wyrok WSA w Gdańsku z 28 kwietnia 2011r. II SA/Gd 18/08, LEX nr 1128609).

Jednocześnie należy podkreślić, iż pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Wszelkie dowody w postaci opinii sporządzonych dla potrzeb postępowania przygotowawczego jak i administracyjnego zostały wydane po dacie wydania decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 7.12.2001r. znak: [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, nie istniały więc w chwili jej wydania .

Równocześnie tut. Sąd Administracyjny w toku postępowania sądowo-administracyjnego ustalił, iż w dniu 25.02.2011r.(k.142) zmarła uczestniczka postępowania administracyjnego I R. . Tym samym w/w uczestniczka postępowania zmarła jeszcze przed wydaniem przez Prezydenta Miasta K. pierwszoinstancyjnej decyzji z dnia 6.09.2011 r. znak [...] . Analiza akt sprawy wskazuje , iż organy administracyjne obu instancji nie odnotowały faktu śmierci uczestnika postępowania. Co więcej konsekwentnie w toku całego postepowania kierowały wszelką korespondencję pod adres uczestniczki przy ul. [...] w Krakowie, w sytuacji, gdy z relacji poczty na awizowanej przesyłce zawierającej odpis decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 23.10.2009r. wynikało, iż I.R. z podanego powyżej adresu została wymeldowana i przebywa w Domu Spokojnej Starości na ul. [...] . Tym samym Sąd ustalając niezawiniony przez stronę brak udziału w postępowaniu administracyjnym stwierdził jednocześnie na zasadzie art. 145§1pk1 b p.p.s.a. w zw. z art.145§1 pkt 4 kpa naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z uwagi na powyższe zgodnie z dyspozycją art. 145§1pkt 1b p.p.s.a. koniecznym było uchylenie decyzji organów administracji obu instancji w celu przeprowadzenia ponownego postępowania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien ustalić i zawiadomić następców prawych zmarłej uczestniczki postępowania i kontynuować postępowanie z ich udziałem. ,

Niezależnie od tego przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ winien także zweryfikować ponownie krąg uczestników niniejszego postępowania. Przypomnieć należy, iż organ administracji publicznej obowiązany jest każdorazowo z urzędu ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek. Nawet w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, organ administracji nie może tylko jej gwarantować udziału w postępowaniu, lecz obowiązany jest ustalić, czy w danej sprawie mają prawnie chronione interesy również inne jednostki. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19.01.2011r. IV SA/Po 929/10 LEX nr 953974).

W niniejszej sprawie organy administracyjne nie wyjaśniły przyczyny dla której krąg uczestników postępowania wznowieniowego nie pokrzywa się z kręgiem uczestników postępowania pierwotnego tj. zakończonego decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 7.12.2001 r. znak: [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę opisanej wcześniej inwestycji. Należy bowiem zauważyć, iż w trakcie postępowania wznowieniowego jako jego uczestnicy zostały pominięte ( o ile na jego początku status ten jeszcze posiadali) następujące osoby: A.T. , A.S. , K.S. , E.P. , J.S. , B.S. oraz L.D.

Powyższe rozważania odnoszą się także do kwestii zbadania następstwa prawnego [...] sp. z o.o. spółka komandytowa po stronie postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę [...] [...] sp. z o.o.. Jak wynika z treści akt sprawy organy administracyjne zakładają w niej przedmiotowe następstwo tymczasem analiza materiałów niniejszej sprawy następstwa tego na chwilę obecną nie dowodzi.

Biorąc pod uwagę powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja narusza prawo, sąd orzekł jak w punkcie l sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określając jednocześnie - na zasadzie art. 152 p.p.s.a. - że zaskarżona decyzja nie może być wykonywane (pkt II sentencji wyroku). Podstawą uchylenia decyzji organu pierwszej instancji był art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skoro także i to orzeczenie zostało wydane z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego, jego uchylenie stało się konieczne.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a . Na kwotę kosztów postępowania w niniejszej sprawie złożyła się kwota 200 zł tytułem zwrotu wpisu uiszczonego od skargi (§ 2 ust. 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2003 r., Nr 221, Póz. 2193 z późn. zm.), kwota 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego strony przed sądem administracyjnym (§ 14 ust. 2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, Dz. U. z 2002 r., Nr 163, Poz. 1349 z późn. zm.) oraz kwota 17 zł uiszczona z tytułu opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.