Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 130/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 65 par. 5
journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.
article: art. 223 par. 1-2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 27 w zw. z art. 88
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Teza: Wykładnia przepisów art. 223 u.p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że sąd pozbawiony jest możliwości nakazania, w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji, ściągnięcia brakującej opłaty od strony, która obowiązana była ją uiścić albo od innej strony, jeżeli wcześniej należna opłata sądowa tytułem wpisu stałego od skargi nie została prawidłowo określona. Wykładnia językowa art. 223 § 1 u.p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że przepis ten nie znajduje zastosowania w tych sprawach, w których należny wpis od skargi jest wpisem stałym. W takich sprawach obowiązek uiszczenia lub uzupełnienia opłaty nie jest bowiem związany z ustaleniem wyższej wartości przedmiotu zaskarżenia.

TEZY

Wykładnia przepisów art. 223 u.p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że sąd pozbawiony jest możliwości nakazania, w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji, ściągnięcia brakującej opłaty od strony, która obowiązana była ją uiścić albo od innej strony, jeżeli wcześniej należna opłata sądowa tytułem wpisu stałego od skargi nie została prawidłowo określona. Wykładnia językowa art. 223 § 1 u.p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że przepis ten nie znajduje zastosowania w tych sprawach, w których należny wpis od skargi jest wpisem stałym. W takich sprawach obowiązek uiszczenia lub uzupełnienia opłaty nie jest bowiem związany z ustaleniem wyższej wartości przedmiotu zaskarżenia.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, Sędzia WSA Artur Kot /sprawozdawca/, Protokolant Starszy Referent Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia wartości celnej pojazdu 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz skarżącego T. B. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1.1. Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2009 r., po rozpatrzeniu odwołania T. B. (dalej: "skarżący"), Dyrektor Izby Celnej w W. (dalej: "Dyrektor IC" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. (dalej: "Naczelnik UC") z [...] września 2009 r. Przedmiotem decyzji było określenie wartości celnej pojazdu. Jako podstawę materialnoprawną decyzji Dyrektor IC powołał między innymi przepisy art. 51 i art. 73 ust. 1 ustawy z 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), art. 31 ust. 1 i art. 220 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19 października 1992 r. ze zm.; dalej: "WKC") i art. 181a Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania WKC (Dz. Urz. WE L 253 z 11 października 1993 r. ze zm.; dalej: "rozporządzenie wykonawcze do WKC"). Powołał się także na art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: "Op").

1.2. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Dyrektor IC wyjaśnił, że zgłoszeniem celnym z [...] sierpnia 2004 r. skarżący reprezentowany przez agencję celną, zwrócił się o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu importowanego ze S. używanego samochodu osobowego marki [...], rok produkcji [...]. Skarżący załączył do zgłoszenia rachunek, z którego wynika, że pojazd kupił za cenę [...] CHF ([...] zł). Po dokonaniu kontroli wymienionego zgłoszenia, decyzją z [...] września 2009 r. Naczelnik UC określił wartość celną importowanego samochodu osobowego na kwotę [...] zł. W wyniku rozpatrzenia odwołania, w którym skarżący zakwestionował zastosowaną przez organ metodę "ostatniej szansy" oraz postawił zarzut naruszenia art.191 Op, Dyrektor IC utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Dyrektor IC stwierdził, że rachunek załączony do zgłoszenia nie mógł być wystarczającym dowodem, iż zadeklarowaną cenę faktycznie zapłacono. Skarżący nie przedstawił bowiem żadnych dokumentów potwierdzających zadeklarowaną wartość celną pojazdu, takich jak bankowy dowód zapłaty lub dokument ubezpieczenia. Oświadczenie skarżącego nie zostało zatem uwzględnione. Zdaniem Dyrektora IC, organ I instancji słusznie zastosował metodę "ostatniej szansy" oraz prawidłowo określił wartość rynkową pojazdu na kwotę [...] zł. Po jej pomniejszeniu o daniny publicznoprawne oraz marżę, prawidłowo ustalił wartość celną pojazdu na kwotę [...] zł ([...] CHF).

2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jej autor wystąpił o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Postawił zaskarżonej decyzji zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 191 Op poprzez dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego i wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika UC na podstawie wadliwie zgromadzonego materiału dowodowego, a także art. 121, art. 122 i art. 180 § 1 Op poprzez ustalenie wartości celnej pojazdu na podstawie metody "ostatniej szansy", wobec:

a) braku należytej weryfikacji prawidłowości danych zadeklarowanych przez stronę co do wartości celnej towaru, w szczególności przez pominięcie ustalenia kontrahenta strony i w tym zakresie możliwych do uzyskania informacji o podstawie ustalenia ceny sprzedaży pojazdu na kwotę [...] CHF, a nadto rzeczywistego stanu sprzedawanego pojazdu w momencie zawarcia transakcji i wzajemnego rozliczenia między stronami umowy sprzedaży;

b) zakwestionowania ceny transakcyjnej na podstawie nieprzedłużenia

przez skarżącego dowodu zapłaty, gdy nie był on zobowiązany do stosowania bezgotówkowego systemu rozliczeń;

c) uznania, że sam fakt pozytywnego przejścia przez pojazd badań technicznych ma wpływ na ustalenie wartości rynkowej pojazdu i stanowi przeciwwagę dla opinii rzeczoznawcy;

d) bezpodstawnego pominięcia opinii rzeczoznawcy samochodowego

na podstawie arbitralnego, niczym nie potwierdzonego poglądu, iż defekty pojazdu powstały po jego sprowadzeniu na teren Polski oraz są wynikiem jego użytkowania w późniejszym okresie.

Kolejny zarzuty dotyczył naruszenia przepisów art. 2 i art. 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej w zw. z art. 254 ust. 2 TWE, mające wpływ na wynik sprawy, poprzez zastosowanie wspólnotowych przepisów prawa materialnego, mimo braku prawidłowej publikacji tych przepisów w języku polskim.

2.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IC wniósł o jej oddalenie powtarzając zasadnicze elementy dotychczasowej argumentacji. Dodał, że brak jest podstaw prawnych do wniosku, iż obowiązywanie na terytorium RP przepisów prawa unijnego uzależnione jest od ich opublikowania w języku polskim (zob. s. 10 - 12 odpowiedzi na skargę).

3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 kwietnia 2010 r. (VIII SA/Wa 49/10) oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a."). W wyniku kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie dopatrzył się naruszenia przez Dyrektora IC przepisów postępowania

w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Za niezasadne uznał także zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego.

3.2. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od tego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 20 grudnia 2011 r. (I GSK 757/10) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania. Zasądził także na rzecz skarżącego kwotę [...] zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Za zasadny uznał zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 2 i art. 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz.U.UE.L.03.236.33; dalej: "Akt o warunkach przystąpienia") w związku z art. 254 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). NSA uznał za zasadne także zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 27 w związku z art. 88 Konstytucji RP, a także naruszenia art. 4 ustawy z 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm.; dalej: "ustawa o języku polskim"). Powołując się na poglądy prezentowane już w orzecznictwie NSA (I GSK 965/07, I GSK 562/10 oraz I GSK 757/10), a także wyrok ETS z 11 grudnia 2007 r. (C – 161/06) wywiódł, że akt prawa wspólnotowego (europejskiego), który nie został ogłoszony w polskim wydaniu Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej, nie może być stosowany jako podstawa prawna obowiązków obywateli polskich czy polskich jednostek organizacyjnych. NSA zobowiązał WSA w Warszawie do ustalenia przy ponownym rozpoznaniu sprawy, jakie przepisy prawne powinny znaleźć w niej zastosowanie, mając na względzie okoliczności, iż w dacie zgłoszenia celnego Rozporządzenie

nr 254/93 (rozporządzenie wykonawcze do WKC) nie było opublikowane w języku polskim w Dzienniku Urzędowym UE, oraz że dług celny powstaje z datą przyjęcia zgłoszenia celnego i to ta data decyduje o stosowaniu do tego zgłoszenia stosownych przepisów prawa zgodnie z zasadą tempus regit actum.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga zasługuje na uwzględnienie.

3.1. W wyniku uchylenia wyrokiem z 20 grudnia 2011 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego (I GSK 757/10) wyroku Sądu I instancji z 28 kwietnia 2010 r. (VIII SA/Wa 49/10), ponownej kontroli tutejszego Sądu poddana została decyzja Dyrektora IC z [...] listopada 2009 r. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że zgodnie z art. 153 w związku z art. 193 u.p.p.s.a, orzekający w niniejszej sprawie Sąd I instancji związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w powołanym wyżej wyroku NSA (I GSK 757/10).

3.2. Powtórzyć zatem należy za NSA, że istota sporu koncentruje się wokół ustalenia statusu prawnego aktu prawa wspólnotowego (rozporządzenia), który został wydany przed dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, a którego publikacja w wersji polskiej w Dzienniku Unii Europejskiej nastąpiła dopiero po 1 października 2004 r., a także dopuszczalności stosowania postanowień takiego aktu do towaru objętego zgłoszeniem celnym 30 sierpnia 2004 r., tj. po przystąpieniu Polski do UE , lecz opublikowanego w okresie późniejszym (nie bezpośrednio po 1 maja 2004 r.).

Zgodnie z art. 254 ust. 2 TWE, Rozporządzenia Rady i Komisji, jak również dyrektywy tych instytucji, które kierowane są do wszystkich Państw Członkowskich, są publikowane w Dzienniku Urzędowym UE. Wchodzą w życie z dniem w nich określonym lub w jego braku dwudziestego dnia po ich publikacji. Obecnie materię tę reguluje art. 297 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).

Przepis art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia stanowi, że "od dnia przystąpienia nowe Państwa Członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia; postanowienia te są stosowane w nowych Państwach Członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych Traktatach

i niniejszym Akcie". Zgodnie z art. 58 Aktu, teksty aktów instytucji i Europejskiego Banku Centralnego przyjętych przed przystąpieniem i sporządzone przez Europejski Bank Centralny m. in. w języku polskim, są od dnia przystąpienia tekstami autentycznymi na tych samych warunkach, co teksty sporządzone w obecnych jedenastu językach. Zostaną one opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE, jeśli teksty w obecnych językach były w ten sposób opublikowane. Czyli Rozporządzenie powinno zostać opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE w języku polskim. Wówczas posiada walor autentyczności. Wchodzi ono w życie w stosunku do Polski z dniem przystąpienia, tj. 1 maja 2004 r.

Wątpliwości co do mocy prawnej i możliwości stosowania aktów prawa wspólnotowego (unijnego), które w dniu przystąpienia do UE nowego państwa członkowskiego nie zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE, rozstrzygnął ETS w orzeczeniu z 11 grudnia 2007 r. w sprawie C-161/06. Wyrok Trybunału wiąże każdy sąd krajowy, który później zajmuje się takim samym zagadnieniem prawnym. To zaś oznacza, iż sąd musi przyjąć wykładnię Trybunału albo ponownie przedstawić dane zagadnienie. ETS odpowiadając na pytanie prawne wniesione w trybie art. 234 TWE przez Krajsky soud v Ostrave (Republika Czeska) wypowiedział się w wyroku

w sprawie C – 161/06 w kwestii możliwości powoływania się przez państwo członkowskie na przepisy Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r., które w chwili stosowania nie było prawidłowo opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE w języku zainteresowanego państwa członkowskiego.

W pkt 32 uzasadnienia tego wyroku Trybunał stwierdził, że z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia wynika, że nowe państwa członkowskie są związane aktami przyjętymi przez instytucje przed dniem przystąpienia i że akty te są stosowane w państwach członkowskich od dnia przystąpienia. Jednakże możliwość powołania się wobec jednostek na akt wspólnotowy (np. rozporządzenie) jest uzależniona od jego prawidłowej publikacji w Dzienniku Urzędowym UE (pkt 37 uzasadnienia). Przy czym Trybunał podkreślił, że pewność prawa wymaga, aby dane przepisy wspólnotowe umożliwiały zainteresowanym osobom dokładne zapoznanie się z zakresem obowiązków, które na nie nakładają, co jest zagwarantowane wyłącznie poprzez prawidłową publikację rzeczonych przepisów w języku urzędowym adresata (pkt 38 uzasadniania). Egzekwowanie od jednostek powinności wynikających z aktów niepublikowanych w odpowiednim języku w imię efektywności prawa wspólnotowego prowadziłoby do obciążenia ich negatywnymi skutkami niewykonania obowiązku, który spoczywał na administracji wspólnotowej, jakim było udostępnienie w dniu przystąpienia całego dorobku wspólnotowego we wszystkich językach urzędowych (pkt 42 uzasadniania). W uzasadnieniu wyroku Trybunał jednoznacznie wypowiedział się, że udostępnienie tego ustawodawstwa w Internecie nie jest równoznaczne z prawidłową publikacją w Dzienniku Urzędowym UE.

Na obecnym etapie prawa wspólnotowego jedyną autentyczną wersją rozporządzenia wspólnotowego jest wersja opublikowana w Dzienniku Urzędowym UE, co oznacza, że nie można powoływać się wobec jednostek na wersję elektroniczną wcześniejszą od tej publikacji, nawet jeśli następnie okaże się ona zgodna z wersją opublikowaną (pkt 48 i 50 uzasadnienia). Z uzasadnienia tego wyroku wynika również, że akt prawa wspólnotowego niepublikowany w języku państwa członkowskiego nie jest z tego powodu nieważny. Okoliczność, że nie można powołać się na ten akt wobec jednostek w państwie członkowskim, w języku którego nie zostało opublikowane, nie wpływa w żaden sposób na fakt, że stanowiąc część dorobku wspólnotowego, przepisy tego aktu (rozporządzenia) wiążą zainteresowane państwo członkowskie od dnia przystąpienia (pkt 58 i 59 uzasadnienia). Orzekając w tej sprawie ETS rozstrzygnął również o skutkach czasowych swojego wyroku. W pkt 72 uzasadnienia przyjął, że państwa członkowskie nie mają, na podstawie prawa wspólnotowego (unijnego), obowiązku zakwestionowania decyzji administracyjnych lub orzeczeń sądowych wydanych

na podstawie takich przepisów, jeżeli stały się one ostateczne na mocy obowiązujących przepisów krajowych.

Z przedstawionych powyżej względów ETS orzekł, że art. 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia sprzeciwia się temu, aby obowiązki zawarte

w przepisach wspólnotowych, które nie zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE w języku nowego państwa członkowskiego, mimo że język ten jest językiem UE, mogły zostać nałożone na jednostki w tym państwie, nawet jeśli miały one możliwość zapoznania się z tymi uregulowaniami przy użyciu innych środków.

Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I GSK 965/07 wyraził pogląd, że przesłanką możliwości powołania się wobec jednostek na prawo wspólnotowe jest jego prawidłowa publikacja w języku polskim w Dzienniku Urzędowym UE, zaś elektroniczne wersje tłumaczeń nie gwarantują w dostatecznym stopniu pewności prawa i równości obywateli Unii. Nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której obywatele jednych krajów Unii są zobowiązani do przestrzegania prawa, z którym mogą zapoznać się w swoim języku ojczystym w powszechnie dostępnych przewidzianych prawem organach publikacji, a obywatele innych (nowych) krajów są zawiązani przepisami, z którymi w taki sposób nie mogą się zapoznać. W ocenie Sądu, wobec treści powołanych przepisów prawa wspólnotowego (unijnego) nie jest uprawniony pogląd, że obywatele polscy, aby zapoznać się z obowiązującym ich prawem UE, muszą korzystać z nieoficjalnych tłumaczeń dostępnych w Internecie, oraz że jako profesjonaliści powinni to czynić. Obowiązków nie domniemywa się, obowiązki muszą wynikać z przepisów prawa opublikowanego we właściwy sposób.

W wyroku o sygn. akt I GSK 562/10 NSA uznał, że akty normatywne, które wyrażają normy prawne adresowane do obywateli polskich i polskich jednostek organizacyjnych, mogą być stosowane przez organy władzy publicznej RP tylko wówczas, gdy zostały sformułowane w języku polskim i ogłoszone w odpowiednim dzienniku urzędowym. Odnosi się to nie tylko do źródeł prawa wydanych przez krajowe organy władzy ustawodawczej, lecz do wszystkich aktów normatywnych obowiązujących na terytorium RP – w tym do aktów tzw. pochodnego prawa wspólnotowego (unijnego). Akty te podlegają publikacji w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej wydawanym przez Urząd Oficjalnych Publikacji Komisji Europejskiej, o którym mowa w art. 29a ustawy z 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 449 ze zm.). Inna forma publikacji aktu nie może rodzić obowiązku po stronie jednostek. Konsekwencją przedstawionych argumentów – uwzględniających zarówno standard europejski, jak i konstytucyjny – jest konieczność przyjęcia, iż akt prawa wspólnotowego (europejskiego), który nie został ogłoszony w polskim wydaniu Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej, nie może być stosowany jako podstawa prawna obowiązków obywateli polskich czy polskich jednostek organizacyjnych. Zasługuje na aprobatę stanowisko wyrażone w uzasadnieniu cytowanego wyroku NSA, że wspólnotowa geneza stosowanego w sprawie aktu prawnego nie wyklucza możliwości powołania się w rozstrzygnięciu sprawy na przepisy Konstytucji RP.

Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji sąd administracyjny zobligowany jest więc do przyjęcia wzorca kontroli legalności in concreto, poprzez określenie przepisów prawa materialnego, które mają w danej sprawie zastosowanie, dokonanie ich wykładni, a następnie dokonania oceny, czy ustalone w toku postępowania administracyjnego istotne elementy stanu faktycznego pozwalają na jego subsumcję.

4.1. Zdaniem tut. Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy zastosowanie znajdują przepisy ustawy z 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.). Przepisy prawa unijnego, które stanowiły podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji Dyrektora IC (w tym WKC i rozporządzenia wykonawczego do WKC), nie obowiązywały bowiem wobec obywateli polskich

w dniu dokonania zgłoszenia celnego. Zastosowania w niniejszej sprawie z tej przyczyny nie znajdują także przepisy ustawy z 19 marca 2004 r. – Prawo celne.

Normę wyrażoną w art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623 ze zm.; dalej: "u.p.w.u.p.c.") należy na potrzeby niniejszej sprawy odczytywać przy wykorzystaniu wykładni celowościowej i funkcjonalnej, przyjmując założenie, iż nie do przyjęcia jest pogląd, że przez kilka miesięcy po przystąpieniu Polski do UE w sferze prawa celnego panowała "próżnia prawna", a terytorium RP stanowiło swoisty "obszar wolnocłowy". Do oceny długów celnych powstałych przed dniem, w którym przepisy wspólnotowego (unijnego) prawa celnego mogły znaleźć zastosowanie wobec obywateli polskich – a więc przed dniem ich należytej publikacji w języku polskim

w Dzienniku Urzędowym UE (1 października 2004 r.), stosować należy przepisy uprzednio obowiązujące wobec obywateli polskich. Czyli przepisy Kodeksu celnego (zob. wyroki NSA z: 4 października 2011 r., I GSK 562/10; 28 listopada 2011 r., I GSK 951/10; zob. także przywołane w tych wyrokach orzecznictwo).

4.2. W świetle powyższych rozważań, skoro postępowanie celne prowadzone było przez organy w trybie przepisów prawa materialnego, które nie znajdowały zastosowania w niniejszej sprawie, to za zbędne należy uznać wiążące odnoszenie się przez Sąd do wszystkich postawionych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania. Trafny okazał się bowiem zarzut naruszenia prawa materialnego.

4.3. Reasumując, w sprawie niniejszej dotyczącej zgłoszenia celnego z [...] sierpnia 2004 r. zastosowania nie znajdują przepisy WKC i przepisy rozporządzenia wykonawczego do WKC. Do długu celnego powstałego przed 1 października 2004 r. zastosowanie znajdowały zatem przepisy Kodeksu celnego, w brzmieniu z 2004 r. Rozstrzygając niniejszą sprawę w pierwszej kolejności ustalić należy, czy nie upłynął termin przewidziany w art. 65 § 5 Kodeksu celnego do wydania decyzji, o której mowa w § 4. Termin ten wynosił 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Jednak zgodnie z art. 65 § 5a Kodeksu celnego, przepisy art. 230 § 5 i 6 stosuje się odpowiednio. Z treści ostatnio powołanych przepisów wynika (art. 230 § 5), że bieg terminów, o których mowa w § 4 i 4a, ulega zawieszeniu z dniem:

1) wszczęcia postępowania karnego, postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe lub wniesienia skargi do sądu administracyjnego,

2) zawieszenia postępowania w sprawie celnej,

3) wniesienia odwołania od decyzji w sprawie długu celnego.

Zgodnie z art. 230 § 6 Kodeksu celnego, terminy, o których mowa w § 4 i 4a, biegną dalej z dniem:

1) prawomocnego zakończenia postępowania karnego, postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe albo doręczenia organowi celnemu orzeczenia sądu administracyjnego wraz z jego uzasadnieniem,

2) podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie celnej,

3) doręczenia rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu odwoławczym.

5. W świetle powyższych rozważań uznać należy, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, czyli art. 120, art. 121 § 1 oraz art. 210 § 4 Op, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchybienia procesowe są zaś konsekwencją naruszenia przez organy celne art. 2 oraz art. 58 Aktu o warunkach przystąpienia w związku z art. 254 TWE oraz art. 27

w związku z przepisami art. 88 Konstytucji RP, a także art. 4 ustawy o języku polskim (zob. pkt 3.2. uzasadnienia niniejszego wyroku) w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Wystąpiły zatem przesłanki przewidziane w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c) u.p.p.s.a., do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienia zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji, nie zawierają bowiem koniecznych rozważań na tle przepisów art. 65 § 5 oraz § 5a

w związku z art. 230 § 5 i § 6 Kodeksu celnego. Decyzja Naczelnika UC została zaś wydana po upływie trzyletniego terminu, o którym mowa w art. 65 § 5 Kodeksu celnego. W aktach sprawy brak jest przy tym dowodów, których ocena pozwoliłaby Sądowi na rozstrzygnięcie kwestii dotyczącej możliwości wydania przez Naczelnika UC decyzji po upływie trzyletniego terminu liczonego od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Dlatego Sąd postanowił uchylić tylko zaskarżoną decyzję. Za zbędne (przedwczesne) należało w konsekwencji uznać odnoszenie się przez Sąd w sposób wiążący do pozostałych zarzutów skargi.

6. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy obowiązany będzie zatem ustalić, czy wystąpiły przesłanki zawieszające bieg terminu do wydania przez Naczelnika UC decyzji z [...] września 2009 r. dotyczącej zgłoszenia celnego przyjętego [...] sierpnia 2004 r. Jeżeli upłynął termin do wydania przez organ I instancji decyzji, o której mowa w art. 65 § 4 Kodeksu celnego, to Dyrektor IC obowiązany będzie wydać decyzję na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Op. Jeżeli Naczelnik UC wydał decyzję w terminie, o którym mowa w art. 65 § 5 w związku

z art. 230 § 5 i 6 Kodeksu celnego, to obowiązkiem Dyrektora IC będzie rozważenie, czy istnieje możliwość kontynuowania postępowania odwoławczego w ramach stosowania art. 229 Op oraz pozostałych przepisów Kodeksu celnego. Wówczas obowiązkiem organu będzie także odniesienie się do zarzutów natury procesowej postawionych przez autora skargi, związanych z ustaleniem wartości rynkowej przedmiotowego pojazdu.

7. W trakcie rozprawy poprzedzającej wydanie niniejszego wyroku, skarżący uiścił w kasie Sądu kwotę [...] zł tytułem brakującej części należnego wpisu stałego od skargi ([...] zł), zgodnie z zarządzeniem z [...] czerwca 2012 r. doręczonym pełnomocnikowi skarżącego. Dzięki temu Sąd mógł rozstrzygnąć sprawę, w której uprzednio został wadliwie określony wpis stosunkowy od skargi w kwocie [...] zł. Wykładnia przepisów art. 223 u.p.p.s.a. prowadzi bowiem do wniosku, że sąd pozbawiony jest możliwości nakazania, w orzeczeniu kończącym postępowanie

w danej instancji, ściągnięcia brakującej opłaty od strony, która obowiązana była ją uiścić albo od innej strony, jeżeli wcześniej należna opłata sądowa tytułem wpisu stałego od skargi nie została prawidłowo określona. Wykładnia językowa art. 223 § 1 u.p.p.s.a. prowadzi zdaniem Sądu do wniosku, że przepis ten nie znajduje zastosowania w tych sprawach, w których należny wpis od skargi jest wpisem stałym. W takich sprawach obowiązek uiszczenia lub uzupełnienia opłaty nie jest bowiem związany z ustaleniem wyższej wartości przedmiotu zaskarżenia.

8. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c) u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Zakres, w jakim uchylony akt nie może być wykonany, Sąd określił zgodnie z art. 152 u.p.p.s.a. (pkt 2). O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł zaś mocą art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 u.p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), gdyż strona skarżąca reprezentowana była przed Sądem przez adwokata. Do zwróconych kosztów postępowania Sąd zaliczył [...] zł tytułem uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu stałego od skargi, [...] zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego, [...] zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz [...] zł tytułem zwrotu uiszczonej opłaty kancelaryjnej (punkt trzeci sentencji wyroku).