Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SAB/Sz 15/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
659
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 140 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant Łukasz Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r. sprawy ze skargi E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. w przedmiocie przewlekłości postępowania organu - Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

E Spółka z o.o. z siedzibą w S (zwana dalej "Spółką") w dniu 05.12.2011 r. złożyła do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie korektę deklaracji podatkowej VAT-7 za październik 2011 r. wraz z wnioskiem o zwrot na rachunek Spółki w terminie 25 dni wykazanej w tej korekcie nadwyżki podatku VAT naliczonego nad należnym w kwocie [...] zł.

W celu sprawdzenia zasadności ww. zwrotu, wskazany organ podatkowy, na podstawie upoważnienia nr [...]z dnia 20.12.2011 r., wszczął wobec Spółki kontrolę podatkową, w toku której, postanowieniem z dnia 28.12.2011 r. przedłużył Spółce termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za październik 2011 r., do czasu zakończenia weryfikacji tego zwrotu. Kontrola podatkowa została zakończona 29.02.2012 r., protokołem kontroli doręczonym Stronie w dniu 5.03.2012 r.

Następnie, postanowieniem z dnia 3.04.2012 r., Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie wszczął wobec Spółki postępowanie w sprawie prawidłowości rozliczania się z budżetem państwa z tytułu podatku od towarów i usług za października 2011 r. W prowadzonym postępowaniu organ podatkowy występował do różnych organów polskich i zagranicznych, celem pozyskania informacji niezbędnych do zakończenia prowadzonego działania, zawiadamiając Stronę postanowieniami - wydanymi na podstawie art. 140 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - o nowych terminach załatwienia sprawy.

Spółka, niezadowolona z czasu trwania postępowania, dwukrotnie (pismami z dnia 5.11.2012 r. oraz 22.05.2013 r.) występowała do Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z ponagleniami na nie załatwienie sprawy w terminie. Organ odwoławczy, w postanowieniach z dnia 03.12.2012 r. oraz 14.06.2013 r., uznał ponaglenia Strony za nieuzasadnione.

Spółka, pismem z dnia 15.07.2013 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na przewlekłość postępowania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług za października 2011 r., prowadzonego wobec Spółki przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie, podnosząc zarzut naruszenia art. 139 § 1 i art. 125 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – zwanej dalej "O.p.".

Uzasadniając podniesione zarzuty, Skarżąca wskazała w szczególności,

że: przedmiotowe postępowanie jest przedłużane z miesiąca na miesiąc bez istotnego uzasadnienia; czynności organu podatkowego nie koncentrują się na istocie sprawy, którym jest prawo do zwrotu podatku; organ podatkowy nadużywa władztwa administracyjnego, wykorzystując w sposób bezzasadny delegację wynikającą z art. 140 O.p.; w prowadzonym postępowaniu złamana została generalna zasada przekonywania wynikająca z art. 124 O.p.; organ podatkowy dokonuje zbędnych czynności nieprowadzących do wyjaśnienia sprawy.

W odpowiedzi na skargę Naczelnik Pierwszego urzędu Skarbowego, przedstawiając dotychczasowy przebieg prowadzonego postępowania, wniósł o oddalenie skargi jako nieznajdującej potwierdzenia w faktycznym i prawnym stanie sprawy.

W piśmie procesowym z dnia 30.10.2013 r. Skarżąca zanegowała stanowisko organu podatkowego zawarte w odpowiedzi na skargę, wskazując m.in. na to, że dążyła do sprawnego i szybkiego zakończenia postępowania. Podkreśliła, że J D – Prezes Spółki nie tylko, że aktywnie uczestniczyła w kontroli prowadzonej wobec E, lecz także - jako wspólniczka w S S.C. J D, P R - brała udział w dwóch kolejnych kontrolach, prowadzonych w szerokim zakresie przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Wskazała również na negatywne dla Skarżącej konsekwencje finansowe, jakie wynikną z niezakończenia postępowania i niedokonania zwrotu należnego podatku VAT w kwocie [...] zł – do końca 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

W ocenie Sądu, skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie jest nieuzasadniona.

Podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 125 § 1 O.p., organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Przy czym na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 122 i art. 187 § 1 O.p.).

Stosownie do brzmienia art. 139 § 1 O.p. organy podatkowe obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania dowodowego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy - nie później niż w ciągu 3 miesięcy (art. 139 § 3 O.p.).

Zgodnie zaś z art. 140 § 1 O.p., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie podatkowym również w przypadku, gdy niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu (art. 140 § 2 O.p.).

Termin "przewlekłe prowadzenie postępowania" nie został zdefiniowany ustawowo. W orzecznictwie podkreśla się, że przez przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej należy rozumieć brak należytego zaangażowania organu w załatwieniu sprawy indywidualnej (vide np.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 42/13, LEX nr 1301067). W doktrynie przyjmuje się, że jest to postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz Wydanie 5, Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal J. Jagielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Termin "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Stwierdzenie, że w określonej dacie, a tą będzie data orzekania przez Sąd, można zakwalifikować postępowanie organu, jako dotknięte przewlekłością jego prowadzenia, wymagać będzie gruntownego zbadania sprawy pod wieloma względami, dokonania oceny czynności procesowych, analizy faktów i okoliczności zależnych od działania organu i jego pracowników oraz stanu zastoju procesowego sprawy wynikającego z zaniechania lub wadliwości działań podejmowanych przez strony lub innych uczestników postępowania (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz Wydanie 11, Warszawa 2011, str. 238).

W ocenie Sądu, prowadzone przez organ podatkowy postępowanie i podejmowane czynności nie wypełniają, tak rozumianego, pojęcia przewlekłego prowadzenia postępowania. Świadczy o tym bowiem następujący ciąg zdarzeń:

W sprawie niekwestionowane jest, że Spółka złożyła w dniu 5.12.2011 r. w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w Szczecinie korektę deklaracji VAT-7 za październik 2011 r., w której wykazała m.in. kwotę do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w terminie 25 dni w wysokości [...]zł. Wraz z korektą deklaracją złożyła stosowny wniosek o dokonanie zwrotu w tzw. przyspieszonym terminie.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie w celu sprawdzenia zasadności tego zwrotu przed jego dokonaniem na podstawie upoważnienia z dnia 20.12.2011 r. wszczął wobec Spółki kontrolę podatkową.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.), w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Wskazany zwrot podatku, zgodnie z wolą ustawodawcy, może podlegać weryfikacji. Stosownie bowiem do brzmienia art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.

Z uwagi na toczącą się kontrolę podatkową oraz regulację zawartą w wyżej przywołanym art. 87 ust. 2, postanowieniem z dnia 28.12.2011 r., doręczonym Stronie 28.12.2011 r., Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za październik 2011 r. w kwocie [...]zł do czasu zakończenia weryfikacji przedmiotowego zwrotu.

Przy tym w toku ww. kontroli ustalono, że Spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu obuwiem i odzieżą sportową w stałych punktach sprzedaży położonych w S oraz w G. Ponadto handluje kablami (USB, HDMI i innych) oraz akcesoriami elektronicznymi w punkcie mieszczącym się w S. W kontrolowanym okresie Spółka prowadziła również sprzedaż tych towarów za pośrednictwem sklepu internetowego i portalu aukcyjnego Allegro.

W wyniku przeprowadzonej kontroli co prawda stwierdzono, że Spółka w rejestrze sprzedaży i zakupów za październik 2011 r. wykazała dane zgodne ze złożoną korektą deklaracji VAT-7 za ten okres rozliczeniowy, jednakże wątpliwości organu wzbudziła dokonana w październiku 2011 r. przez Skarżącą wewnątrzwspólnotowa dostawa [...] par obuwia sportowego na rzecz spółki W F, - udokumentowana fakturą VAT nr [...] z dnia 26.10.2011 r. o wartości [...]zł. Do przedmiotowej faktury dołączono:

1) ofertę nr [...]z dnia 20.08.2011 r. na kwotę [...]euro sporządzoną w języku niemieckim, z której wynika, że E Sp. z o.o. oferuje do sprzedaży [...]par obuwia w cenie [...]euro za parę, na łączną kwotę [...]euro;

2) międzynarodowy samochodowy list przewozowy (CMR), z którego wynika, że:

– przedmiotem przewozu było obuwie sportowe w ilości [...]par o wadze brutto [...]kg,

– wystawcą CMR i nadawcą towaru jest E Sp. z o.o.,

– odbiorcą towaru wymienionym w polu 2 CMR jest firma W,

– do CMR dołączono fakturę nr [...],

– miejscem załadunku towaru był G,

– data załadunku - 26.10.2011 r.,

– w polu nr 16 CMR dotyczącym przewoźnika znajduje się pieczęć firmy X i numer pojazdu [...],

– w polu 23 CMR mającym zawierać podpis i stempel przewoźnika znajduje się pieczęć firmy X. i nieczytelny podpis,

– w polu 24 CMR dotyczącym daty, miejsca i potwierdzenia otrzymania przesyłki znajduje się pieczęć firmy R i nieczytelny podpis,

3) potwierdzenie odbioru towarów, z którego wynika, że zostało ono sporządzone w G w dniu 26.10.2011 r. oraz że w nagłówku posiada ono pieczęć "E sp. z o.o. ul. M, S, NIP [...], Regon [...]", a także następującą treść: "Firma R potwierdza odbiór towarów od firmy E sp. z o.o. dostarczonych w dniu 26.10.2011 r. do W tym dniu dostarczono [...]par obuwia sportowego samochodem ciężarowym o nr rejestracyjnym [...], który jest własnością firmy niemieckiej. Towar dostarczył kierowca zatrudniony w naszej firmie K F. Na powyższe towary wystawiono fakturę nr [...] z dnia 26.10.2011 r.". Pod powyższą treścią zamieszczono pieczęć o treści "R" i nieczytelny podpis.

W celu potwierdzenia wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów udokumentowanej ww. fakturą VAT Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie zwrócił się z następującymi wnioskami:

1) z dnia 29.12.2011 r. do niemieckiej administracji podatkowej o sprawdzenie prawidłowości i rzetelności przebiegu transakcji udokumentowanej fakturą VAT nr [...]wystawioną w dniu 26.10.2011 r. przez Spółkę, dotyczące wskazanych powyżej trzech niemieckich podmiotów, tj.: W, X; przy czym do dnia zakończenia kontroli podatkowej, nie wpłynęła żadna informacja od administracji niemieckiej dotycząca przebiegu ww. transakcji;

2) z dnia 30.12.2011 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego o przesłuchanie w charakterze świadka pracownika Spółki K F, tj. kierowcy samochodu, którym nastąpiła dostawa towarów udokumentowana fakturą VAT nr [...]; odpowiedź od tego organu z dnia 9.02.2012 r. wraz z protokołem przesłuchania w dniu 9.02.2012 r. ww. świadka wpłynęła do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie w dniu 13.02.2012 r.;

3) z dnia 13.02.2012 r. do Dyrektora Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w sprawie udzielenia informacji, czy samochód o numerze rejestracyjnym [...], którego właścicielem jest spółka niemiecka R, w dniu 26.10.2011 r. został poddany kontroli przez inspektorów transportu drogowego; w dniu 23.02.2012 r. wezwany organ udzielił informacji, że w dniu 26.10.2011 r. nie przeprowadzono kontroli samochodu o numerze rejestracyjnym [...];

4) z dnia 13.02.2012 r. do Dyrektora Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w S w sprawie udzielenia informacji, czy elektroniczny system poboru opłat za przejazdy autostradami i drogami krajowymi zarejestrował w dniu 26.10.2011 r. przejazd samochodu o numerze rejestracyjnym [...], którego właścicielem jest spółka niemiecka R; do dnia zakończenia kontroli podatkowej nie uzyskano odpowiedzi na to pismo.

Z przedłożonych do kontroli dokumentów źródłowych wynikało również, że Spółka ujęła w ewidencjach sprzedaży i zakupów VAT za październik 2011 r. i rozliczyła w deklaracji VAT-7 za ten miesiąc podatek naliczony i należny z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów:

1) [...] par obuwia sportowego o łącznej wartości [...]euro od cypryjskiej spółki M, P, posługującej się numerem identyfikacji podatkowej [...], przy czym nabycie udokumentowano rachunkiem nr [...] oraz fakturą wewnętrzną nr [...] z 3.10.2011 r. o wartości netto [...]zł i kwocie VAT [...]zł, zaś w wyciągach bankowych kontrolowanej Spółki brak było informacji o uiszczeniu zobowiązania wynikającego z ww. rachunku nr [...];

2) [...]szt. akcesoriów elektrycznych na łączną kwotę [...]euro od niemieckiej firmy X, posługującą się numerem identyfikacji podatkowej [...], które udokumentowano rachunkiem nr [...] z dnia 1.10.2011 r. oraz fakturą wewnętrzną nr [...]z dnia 1.10.2011 r. o wartości netto [...]zł i kwocie VAT [...]zł, przy czym należność wynikająca z tego rachunku została uregulowana przez nabywcę przelewem.

Poza ww. rachunkami wystawionymi przez sprzedawców, dokumentami wewnętrznymi, sporządzonymi przez nabywcę, a także wyciągiem bankowym, nie okazano kontrolującym, pomimo wielokrotnych wezwań, żadnych innych dokumentów potwierdzających dokonanie transakcji nabycia towarów handlowych od ww. podmiotów. Wobec tego, w celu potwierdzenia powyższych transakcji wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie zwrócił się z wnioskiem z dnia 29.12.2011 r. do cypryjskiej oraz niemieckiej administracji podatkowej o sprawdzenie prawidłowości ich przebiegu. Do dnia zakończenia kontroli podatkowej nie wpłynęły informacje dotyczące ww. transakcji.

Nadto w toku kontroli ustalono, że w 2011 r. nastąpiła zmiana udziałowca kontrolowanej Spółki - w miejsce J R udziałowcem E Sp. z o.o. została spółka prawa cypryjskiego "M".

Kontrolę podatkową przeprowadzono w dniach 22.12.2011 r. - 29.02.2012 r., zaś protokół tej kontroli doręczono Stronie w dniu 5.03.2012 r. W protokole wprost zaś stwierdzono, że z opisanych ustaleń wynika, że nie zostały spełnione warunki uprawniające podatnika do ubiegania się o zwrot na rachunek bankowy wykazanej w korekcie deklaracji VAT-7 za październik 2011 r. kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości [...] zł w terminie 25 dni od dnia złożenia ww. korekty deklaracji.

Następnie postanowieniem z dnia 3.04.2012 r., doręczonym Skarżącej w dniu 19.04.2012 r., Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie wszczął wobec Spółki postępowanie podatkowe w sprawie podatku od towarów i usług za październik 2011 r.

Z akt sprawy wynika również, że w toku prowadzonego postępowania Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie:

1) otrzymał pismo z dnia 24.04.2012 r. od Dyrektora Departamentu Partnerstwa Publiczno - Prywatnego GDDKiA, którym odmówiono mu udzielenia odpowiedzi na zapytanie zawarte we wniosku z 13.02.2012 r., z uwagi na regulacje zawarte w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. Wobec tego, pismem z 21.05.2012 r., organ podatkowy ponownie wystąpił do Dyrektora Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z wnioskiem o udzielenie informacji dotyczącej zarejestrowania przez elektroniczny system poboru opłat za przejazdy autostradami bądź drogami krajowymi samochodu należącego do kontrahenta Spółki - firmy R, wskazując na bezzasadność pierwotnej odmowy.

2) 9.05.2012 r. otrzymał odpowiedź na wniosek [...], numer referencyjny: [...], w sprawie sprawdzenia transakcji zawartych pomiędzy E Sp. z o.o. a M, z której m.in. wynika, że: towary wymienione na rachunku [...]z 03.10.2011 r., nigdy nie znalazły się na terytorium C, dyrektorem M jest Marcin R, a udziałowcami: M R oraz J R (pełniący także funkcję sekretarza spółki), siedziba spółki to P. Jednakże ustalono, że lokal ten jest wykorzystywany jedynie jako mieszkanie podczas pobytów na C M R.

3) 16.05.2012 r. otrzymał odpowiedź na wniosek [...], numer referencyjny: [...], w sprawie sprawdzenia transakcji zawartych pomiędzy Spółką a W, z której wynika, że firma W nabyła towary wymienione na fakturze nr [...] i odsprzedała je firmie R.

4) Pismem z 11.06.2012 r. wystąpił z prośbą do niemieckiej administracji podatkowej o uzupełnienie przesłanych odpowiedzi SCAC dotyczących firm R oraz X.

5) Postanowieniem z 12.06.2012 r., z uwagi na konieczność wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie, wyznaczył termin załatwienia niniejszej sprawy do dnia 19.08.2012 r.

6) Postanowieniem z 20.06.2012 r. włączył do akt postępowania podatkowego materiał dowodowy.

7) 26.07.2012 r. otrzymał odpowiedź na wniosek [...], numer referencyjny: [...], w sprawie sprawdzenia transakcji zawartych pomiędzy Spółką a X, do której dołączono faktury wystawione w 2011 r. na rzecz E, a także dokument CMR oraz dowody płatności

8) 26.07.2012 r. otrzymał od Naczelnika Urzędu Skarbowego protokoły doraźnych kontroli podatkowych dotyczących firm: S S.C. oraz P P R.

9) Postanowieniem z 14.08.2012 r., z uwagi na konieczność wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie, wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 19.10.2012 r.

10) Pismem z 19.09.2012 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego z prośbą o przeprowadzenie pełnej kontroli podatkowej kontrahenta Strony - firmy S S.C. J. D, P. R w G za październik 2011 r.

11) Postanowieniem z 15.10.2012 r., z uwagi na konieczność wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie, wyznaczył termin załatwienia niniejszej sprawy do dnia 19.12.2012 r.

12) 26.10.2012 r., w związku z przesłaniem przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wniosku o przeprowadzenie kontroli firmy S S.C. do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowi w Z, zwrócił się z prośbą o udzielnie informacji, czy i w jakim terminie zostanie przeprowadzona kontrola firmy S S.C.

13) 29.10.2012 r. zwrócił się z prośbą o udzielnie informacji, w jakim terminie planowane jest zakończenie postępowania kontrolnego nr [...] prowadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Szczecinie oraz jakie materiały dowodowe zostały zgromadzone w trakcie prowadzonego postępowania.

14) 21.11.2012 r. zwrócił się z prośbą do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G o udzielnie informacji, w jakim terminie zostanie przeprowadzona kontrola firmy S S.C.

15) Pismem z dnia 28.11.2012 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Z poinformował, że do dnia, w którym pismo wydano, nie otrzymano potwierdzenia odbioru, wysłanego za pośrednictwem poczty, postanowienia o wszczęciu postępowania kontrolnego nr [...], przez co nie może określić terminu zakończenia tego postępowania. Jednocześnie nadmienił, że po otrzymaniu potwierdzenia odbioru ww. postanowienia, wystosuje pismo do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Warszawie o przeprowadzenie doraźnej kontroli, której celem ma być potwierdzenie prawidłowości i rzetelności transakcji gospodarczych zawartych pomiędzy spółką cywilną S J D, P R a A P sp. z o.o. z siedzibą w W.

16) 11.12.2012 r. wystąpił do Dyrektora Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z wnioskiem o rozszerzenie i uzupełnienie udzielonej odpowiedzi o informację, gdzie dokładnie zarejestrowano przejazd samochodu należącego do kontrahenta Spółki - firmy R.

17) Postanowieniem z 17.12.2012 r., z uwagi na konieczność wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 19.02.2013 r.

18) 28.12.2012 r. otrzymał odpowiedź na wniosek [...] numer referencyjny: [...]w sprawie sprawdzenia transakcji zawartych pomiędzy E Sp. z o.o. a X, której udzielono w oparciu o zeznania M R.

19) 2.01.2013 r. zwrócił się z prośbą do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Szczecinie o przesłanie dowodów zgromadzonych w trakcie postępowania kontrolnego prowadzonego wobec Spółki.

20) Postanowieniem z 5.02.2013 r. wyłączył z akt postępowania podatkowego materiał dowodowy dołączony do odpowiedzi SCAC udzielonej przez niemiecką administrację podatkową.

21) Postanowieniem z 18.02.2013 r., z uwagi na konieczność wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 19.04.2013 r.

22) 26.02.2013 r. otrzymał odpowiedź na wniosek [...], numer referencyjny: [...], w sprawie sprawdzenia transakcji zawartych pomiędzy Spółką a R, do której dołączono dokumenty źródłowe, tj.: faktury, rachunki oraz formularze CMR.

23) Postanowieniem z 1.03.2013 r. wyłączył z akt postępowania podatkowego materiał dowodowy dołączony do odpowiedzi SCAC udzielonej przez niemiecką administrację podatkową;

24) 8.04.2013 r., w związku z brakiem odpowiedzi, ponownie wystąpił do Dyrektora Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z wnioskiem o rozszerzenie i uzupełnienie udzielonej odpowiedzi o informację, gdzie dokładnie zarejestrowano przejazd samochodu należącego do kontrahenta Spółki - firmy R.

25) 12.04.2013 r. otrzymał odpowiedź od Dyrektora Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, z której wynika, że przejazd pojazdu należącego do R zarejestrowano 20.11.2011 r. (podano równocześnie trasę przejazdu samochodu).

26) Postanowieniem z 16.04.2013 r., z uwagi na konieczność wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, wyznaczono termin załatwienia sprawy do 19.06.2013 r.

27) 16.05.2013 r. zwrócił się z prośbą do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Z o przesłanie dowodów zgromadzonych w trakcie postępowania kontrolnego prowadzonego wobec S S.C.

28) Pismem z 05.06.2013 r. wystąpił do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Szczecinie z prośbą o przesłanie Protokołu badania ksiąg wraz z zastrzeżeniami Strony do zawartych w nim ustaleń oraz przedłożonymi przez Stronę dowodami, uzasadniającymi złożone zastrzeżenia dotyczące postępowania kontrolnego prowadzonego wobec Spółki przez ten organ.

29) Postanowieniem z 17.06.2013 r., z uwagi na konieczność wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, wyznaczył termin załatwienia sprawy do 19.08.2013 r.

30) 17.06.2013 r. otrzymał od Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Szczecinie uwierzytelnioną kserokopie: protokołu badania ksiąg podatkowych Spółki z 20.05.2013 r. oraz wniesionych przez nią wyjaśnień i zastrzeżeń do protokołu badania ksiąg podatkowych z 23.05.2013 r.

31) 24.06.2013 r. otrzymał od Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Z uwierzytelnione kserokopie: wyniku kontroli, przesłuchań świadków, wezwań oraz zawiadomień, a także pisma Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Warszawie oraz protokołu z 28.01.2013 r. z przeprowadzonych czynności sprawdzających wraz z załącznikami.

32) Postanowieniem z 2.07.2013 r. wyłączył z akt sprawy dostępnych Stronie dokumenty stanowiące tajemnicę skarbową.

33) Postanowieniem z 2.07.2013 r. zaliczył w poczet dowodów i materiałów dostępnych Stronie w prowadzonym postępowaniu podatkowym dokumenty, z których usunięto informacje objęte tajemnicą skarbową.

34) Pismem z 11.07.2013 r. udzielił Naczelnikowi Zachodniopomorskiego Urzędu Skarbowego w Szczecinie informacji o działaniach podjętych przez organ podatkowy po wydaniu postanowienia o przedłużeniu Spółce terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za październik 2011 r.

35) 11.07.2013 r. zwrócił się z prośbą o udzielnie informacji, w jakim terminie planowane jest zakończenie postępowania kontrolnego nr [...], prowadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Szczecinie.

36) Pismem z 22.07.2013 r. wezwał M R - byłego prezesa Spółki, celem przesłuchania w charakterze świadka.

37) 22.07.2013 r. zawiadomiono Stronę o terminie przesłuchania świadka.

38) 22.07.2013 r. otrzymał pismo Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Szczecinie, zawierające informację o terminie zakończenia postępowania kontrolnego w wyniku wydania decyzji.

39) 26.07.2013 r. zwrócił się z prośbą o przesłanie kserokopii decyzji kończącej postępowanie kontrolne nr [...] prowadzone przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Szczecinie w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania podatku od towarów i usług za okres od 01.01.2010 r. do 30.09.2011 r.

40) 1.08.2013 r. otrzymał od Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Szczecinie uwierzytelnioną kserokopię decyzji z dnia 26.07.2013 r., znak: [...], będącej uzupełnieniem decyzji z dnia 19.07.2013 r. nr [...]. Decyzją z 19.07.2013 r., organ kontroli skarbowej określił Spółce w podatku od towarów i usług nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za kontrolowany okres, tj. za poszczególne miesiące od stycznia 2010 r. do września 2011 r., zaś decyzją z 26.07.2013 r. uzupełniono wydaną decyzję z 19.07.2013 r. o określenie Spółce nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, w tym: do zwrotu na rachunek bankowy i do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za: wrzesień 2010 r. oraz luty, maj, czerwiec, sierpień i wrzesień 2011 r. Wskazana decyzja z dnia 26.07.2013 r. miała zatem istotny wpływ na rozliczenie podatku od towarów i usług za październik 2011 r. z uwagi na fakt rozliczenia w deklaracji VAT-7 za październik 2011 r. kwoty nadwyżki podatku naliczonego z poprzedniego miesiąca w kwocie [...]zł.

Jak wynika z powyższego, organ podatkowy nieprzerwanie prowadzi postępowanie podatkowe, mające na celu zebranie wszystkich materiałów dowodowych, co wymaga współpracy z innymi organami, zarówno polskimi, jak i zagranicznymi. Działania te niewątpliwie wpływają na długość prowadzonego postępowania, jednak ich podjęcie było niezbędne dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Wbrew bowiem stanowisku Skarżącej, sama poprawność formalna dokumentów nie może bezwzględnie przesądzać o prawie podatnika do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Jak już wskazano powyżej, zwrot ten może podlegać weryfikacji. Przy czym, jakkolwiek przepis art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług nie zawiera konkretnych przesłanek nakazujących weryfikację zasadności zwrotu, to jednak - zdaniem Sądu - wystarczy chociażby powzięta przez organ wątpliwość co do jej zasadności. W rozpoznawanej sprawie sytuacja tak miała miejsce, albowiem zaistniała uzasadniona wątpliwość co do tego, czy wykazane w ww. fakturach transakcje rzeczywiście miały miejsce, która to okoliczność ma fundamentalne znaczenie dla możliwości zwrotu różnicy podatku.

Zaakcentować także należy, że ze zgromadzonego dotychczas materiału wynika, iż w sprawie występują powiązania osobowe i kapitałowe pomiędzy współpracującymi ze sobą spółkami. Ustalono mianowicie, że jedynym udziałowcem E Sp. z o.o. została spółka prawa [...] M, której jedynymi udziałowcami są M R i J R. Poza tym M R (ówczesny prezes zarządu) jest dyrektorem spółki X. Nadto kontrahentem Skarżącej jest S S.C., której wspólnikami są J D i P R. J D jest obecnie prezesem E Sp. z o.o., zaś w okresie - za który jest prowadzone postępowanie przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie - była jej udziałowcem. Natomiast P R prowadzący firmę P wynajmuje dla E powierzchnię magazynową.

Analiza tego typu powiązań bezsprzecznie wpływa na stopień skomplikowania sprawy, jak również wydłuża czas niezbędny do jej rozpatrzenia, a za koniecznością jej przeprowadzenia przemawia fakt, że skarżąca Spółka w przedmiotowym okresie nabywała towary handlowe wyłącznie od powyższych podmiotów.

Ponadto nie bez znaczenia pozostaje okoliczność braku należytego współdziałania Skarżącej z organem podatkowym już na etapie kontroli podatkowej, a także utrudniona współpraca organów podatkowych z kontrahentami Skarżącej.

Wbrew stanowisku skargi, Spółka nie dążyła do sprawnego i szybkiego zakończenia postępowania kontrolnego. Nieprzedstawienie organowi podatkowemu wymaganych dokumentów oraz nieudzielanie niezbędnych do wyjaśnienia sprawy informacji, niewątpliwie miało istotny wpływ na długość postępowania podatkowego. Z akt sprawy wynika m.in., że ze względu na konieczność wyjaśnienia okoliczności związanych z transportem dotyczącym wewnątrzwspólnotowej dostawy obuwia udokumentowanej fakturą VAT [...] i niezłożeniem przez Spółkę w tym zakresie żądanych przez organ podatkowy wyjaśnień (Spółka mimo wystosowanych do niej w toku kontroli wezwań nie wypowiedziała się co do rozbieżności między datą dostawy, tj. 26.10.2011 r., a faktyczną, odnotowaną datą przejazdu tego samochodu, nie przedłożyła też żądanej tarczy tachografu), wystąpiono do odpowiednich organów i instytucji o przekazanie dowodów, na podstawie których można byłoby rozwiązać zaistniałe wątpliwości.

W rozpoznawanej sprawie zachodziła także konieczność skorzystania ze współpracy w ramach wymiany informacji dotyczących podatku VAT z organami administracji [...], zaś część materiału dowodowego dotyczącego tej kwestii otrzymano w dniu 26.02.2013 r. (wraz z odpowiedzią na wniosek [...], numer referencyjny: [...] odnoszącą się do transakcji przeprowadzonych ze spółką R).

Nadto z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w G z dnia 26.07.2012 r. wynika, że w kwietniu 2012 r. podjęto próbę przeprowadzenia kont w S S.C. i P P R. Z uwagi na formę komunikacji przyjętą przez P R oraz na przekładanie terminów prowadzenia czynności, kontrolę zakończono dopiero w lipcu 2012 r. P R odmówił ponadto udostępnienia, dla celów dokonania oględzin, pomieszczenia magazynowego wynajmowanego spółce E przez firmę P.

Zdaniem Sądu, opisane powyżej czynności organu podatkowego nie były czynnościami pozornymi, zbędnymi czy nieefektywnymi. Celem działań podjętych przez organ było natomiast jednoznaczne wyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do końcowego rozstrzygnięcia sprawy, co odpowiadało zasadom postępowania podatkowego wyrażonym w art. 122 i art. 187 § 1 O.p. W szczególności za nietrafną uznać należy argumentację Skarżącej, która jako przykład zbędnych czynności, nieprowadzących do wyjaśnienia sprawy, wskazała wezwanie do dostarczenia organowi tarczy tachografu pojazdu przewożącego obuwie. W toku prowadzonego postępowania podatkowego Strona nie była bowiem wzywana do przedstawienia takiego dowodu. Wezwanie takie wystosowano do Spółki w toku kontroli, a Strona uchyliła się od udzielenia odpowiedzi na to wezwanie.

Nie można także stwierdzić, że czynności podejmowane przez organ podatkowy były celowo rozciągnięte w czasie, co w konsekwencji prowadziłoby do naruszenia przez ten organ art. 139 § 1 i art. 125 O.p. Brak także podstaw do przyjęcia, że swoim postępowaniem organ nadużywał władztwa administracyjnego, wykorzystując w sposób bezzasadny delegację wynikającą

z art. 140 O.p.

Zgodnie z brzmieniem art. 125 O.p., organy podatkowe prowadząc postępowanie podatkowe, muszą działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Nie oznacza jednak, że okoliczności faktyczne mają być badane w sposób pobieżny. Szybkość postępowania nie może być realizowana kosztem wnikliwości, w związku z czym obowiązek wnikliwego działania został wymieniony przez ustawodawcę na pierwszym miejscu. Taka postawa organu podatkowego - ukierunkowana wyłącznie na szybkie załatwienie sprawy - stałaby także w sprzeczności z pozostałymi zasadami wynikającymi z ustawy – Ordynacja podatkowa.

Wskazany powyżej brak należytej współpracy ze strony Spółki w trakcie prowadzonych postępowań: kontrolnego i podatkowego przez organ podatkowy w zakresie prawidłowości rozliczania się z budżetem państwa z tytułu podatku od towarów i usług za październik 2011 r., niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i w związku z tym potrzeba zbadania materiałów źródłowych, a także prowadzenie postępowań podatkowych zarówno wobec Skarżącej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Szczecinie, jak i wobec kontrahenta Strony - spółki S przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Z, powodowały konieczność przeprowadzenia dodatkowych czynności.

Skutkiem powyższego było niezałatwienie sprawy w terminie przewidzianym w art. 139 § 1 O.p. (tj. w terminie 2 miesięcy). Za każdym razem jednak (siedmiokrotnie do czasu wniesienia skargi przez Spółkę), zgodnie

z art. 140 O.p., organ podatkowy zawiadamiał Stronę o fakcie niezałatwienia sprawy we właściwym terminie oraz o wyznaczeniu nowego terminu jej załatwienia, wskazując, że przedmiotowe postępowanie nie mogło być zakończone w terminie określonym w art. 139 § 1 O.p., z uwagi na konieczność dokonania wnikliwej analizy zebranego materiału dowodowego oraz wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Każde z postanowień wydanych przez organ podatkowy zawierało zatem niezbędne elementy konstrukcyjne zawiadomienia, o którym mowa w art. 140 O.p.

Podkreślić w tym miejscu należy, że z treści ww. art. 139 oraz art. 140 O.p. nie wynika zakaz wielokrotnego przedłużania terminu załatwienia sprawy, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy. Brak tym samym podstaw do uznania, że wydanie siedmiu postanowień (postanowienia z: 12.06.2012 r., 14.08.2012 r., 15.10.2012 r., 17.12.2012 r., 18.02.2013 r., 16.04.2013 r., 17.06.2013 r.) samo w sobie stanowi o przewlekłości prowadzonego postępowania. Tym bardziej, że - jak wynika z akt podatkowych - wydawanym postanowieniom towarzyszyły konkretne czynności organu, zmierzające do usunięcia zasadniczych wątpliwości istniejących w stanie faktycznym (vide przedstawione powyżej zestawienie zdarzeń i czynności mających miejsce w toku prowadzonego postępowania).

W realiach rozpoznawanej sprawy na uwzględnienie nie zasługuje również podnoszony przez Skarżąca zarzut naruszenia wynikającej z art. 124 O.p. zasady przekonywania, w ten sposób, że na żadnym etapie nie zostało przedstawione i wyjaśnione Stronie, jakie jeszcze okoliczności faktyczne winny być wyjaśnione, czym uniemożliwiono Stronie wykazanie inicjatywy dowodowej.

Odnosząc się do powyższego, wskazać należy, że istotą zasady przekonywania, wyrażonej w art. 124 O.p., jest ciążąca na organach podatkowych powinność wyjaśnia stronom postępowania zasadności przesłanek, którymi kierują się one przy załatwianiu sprawy tak, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowa środków przymusu. Zasada ta powinna mieć zastosowanie we wszystkich fazach postępowania podatkowego, a jej realizacja następować może w sposób bezpośredni przez czynne działanie pracownika organu polegające na przekonywaniu podatnika w bezpośrednim z nim kontakcie, jak i przez inne instytucje, takie jak zasada informowania strony (art. 121 § 2 O.p.) oraz uzasadnienie decyzji (art. 210 § 4 i § 5 O.p.).

Z akt sprawy wynika, że M R, jako prezes spółki, dwukrotnie (11.07.2012 r. oraz 16.10.2012 r.) skorzystał z, wynikającego z przepisu art. 123 § 1 O.p., prawa do zapoznania się z dowodami i materiałami zebranymi w toku postępowania podatkowego, na okoliczność czego sporządzono stosowne protokoły. Oprócz sporządzania fotokopii dokumentów (łącznie w ilości 54 szt.) stanowiących dowody w postępowaniu podatkowym zamieszczone w aktach postępowania podatkowego, ww. nie wykazywał żadnej aktywności. Podobnie, pełnomocnik Spółki, po zapoznaniu się w dniu 03.07.2013 r. z aktami sprawy, swoje działania ograniczył do sporządzenia fotokopii dokumentów stanowiących dowody w sprawie (w ilości 153 szt.). Ponadto Skarżąca była na bieżąco informowana, postanowieniami w trybie art. 180 O.p., o tym, jakie dokumenty włączano w poczet dowodów w sprawie (postanowienia z dnia 20.06.2012 r., 14.08.2012 r., 02.07.2013 r.).

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy trudno zatem przyjąć, że organ podatkowy uchylił się od obowiązku ciążącego na nim z mocy art. 124 O.p. oraz że Skarżąca została pozbawiona możliwości aktywnego uczestnictwa w prowadzonym postępowaniu, a w tym - formułowania stosownych wniosków dowodowych.

Nadmienić także należy, że bez wpływu na stanowisko Sądu w sprawie pozostaje podnoszona przez Skarżącą okoliczność, że niezakończenie postępowania podatkowego do końca 2013 r. i tym samym niedokonanie zwrotu należnego podatku VAT w kwocie [...] zł może wywołać negatywne dla Skarżącej konsekwencje finansowe. Abstrahując od tego, że kwota zwrotu stanowi ok. 4,8% zobowiązania Skarżącej wobec A P Sp. z o.o., wskazać należy, że zobowiązania finansowe podatnika wobec jego kontrahentów nie mogą determinować ani uznania zasadności zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, ani wpływać na sposób prowadzenia postępowania podatkowego. Tym samym nie mogą być brane pod uwagę przy ocenie, czy w sprawie zaistniała przewlekłość postępowania.

W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uznania, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie prowadził postępowanie podatkowe w sposób przewlekły oraz że doszło do naruszenia art. 124, art. 125 oraz art. 139 § 1 i art. 140 O.p., na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.