Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 417/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono wydanie  uchwały z naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 90 ust. 1, art. 94 ust. 1, art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 3 par. 2 pkt 5 i 6, art. 53 par. 2, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 4 ust 1, par. 2 pkt 10, par. 5 pkt 4
journal: Dz.U. 2006 nr 127 poz 886
law: Rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków  rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków
article: art. 6 ust. 1, art. 19 ust 1, ust. 2 pkt 2, 8 lit. c, pkt  20 i 21, art. 24 ust. 7, art. 26 ust. 1, art. 27 ust. 4
journal: Dz.U. 2006 nr 123 poz 858
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Europejskiej z siedzibą w H. – Oddział w Polsce z siedzibą w K. na uchwałę Rady Miasta P. z dnia [...] 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego odprowadzania ścieków opadowych i roztopowych I. stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa, II. zasądza od Miasta P. na rzecz skarżącej Spółki kwotę 557 zł (pięćset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia 8 listopada 2011 r., nr XX/267/VI/2011 Rada Miejska w Poznaniu działając na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków zatwierdziła taryfy Zarządu Dróg Miejskich w Poznaniu określone we wniosku o zatwierdzenie taryf dla zbiorowego odprowadzania ścieków opadowych i roztopowych na okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. stanowiącym załącznik do powyższej uchwały. W uchwale tej wskazano nadto, iż jej wykonanie powierza się Prezydentowi Miasta Poznania oraz, że wchodzi ona w życie z dniem podjęcia.

W stanowiącym załącznik do uchwały wniosku o zatwierdzenie taryf dla zbiorowego odprowadzania ścieków opadowych i roztopowych między innymi wyodrębniono dwie grupy taryfowe odbiorców usług (pkt 3 wniosku), ustalono wysokość cen i stawek opłat z uwzględnieniem podziału odbiorców usług na grupy (pkt 4 wniosku) oraz określono warunki rozliczeń za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych (pkt 5 wniosku).

W szczególności w pkt 4 wniosku ustalono cenę za odprowadzanie ścieków opadowych i roztopowych na okres od 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 stycznia 2012 r. na 3,68 zł za m3 ścieków dla odbiorców z grupy I i 3,50 zł za m3 ścieków dla odbiorców z grupy II oraz ustalono stawki opłat za przyłączenie odbiorcy usług do urządzeń kanalizacyjnych.

W pkt 5 stanowiącego załącznik do uchwały wniosku o zatwierdzenie taryfy wskazano natomiast, iż rozliczenia za zbiorowe odprowadzanie ścieków opadowych i roztopowych prowadzone są na podstawie cen określonych w taryfie oraz ilości odprowadzonych ścieków opadowych i roztopowych, przy czym ilości odprowadzanych ścieków określane będą w oparciu o sumę iloczynów: powierzchni spływu w m2, razy zmierzoną wysokość opadów atmosferycznych dla miasta Poznania z danym okresie obrachunkowym.

Do wniosku dołączono także szereg tabel oznaczonych literami od A do H obrazujących ekonomiczno-finansowe uwarunkowania zaproponowanych taryf.

Pismem z dnia 9 lutego 2011 r. (złożonym bezpośrednio w Urzędzie Miasta Poznania w dniu 14 lutego 2012 r.) pełnomocnik "A" z siedzibą w H. – Oddział w Polce siedziba w K. (dalej: ""A""), powołując się na art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1999 r. o samorządzie gminnym, wezwała Radę Miasta Poznania do usunięcia naruszenia interesu prawnego poprzez uchylenie uchwały Rady Miasta Poznania z dnia 8 listopada 2011 r., nr XX/267/VI/2011 w sprawie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego odprowadzania ścieków opadowych i roztopowych przez Zarząd Dróg Miejskich w Poznaniu w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r.

W uzasadnieniu wniosku wyjaśniono, iż "A" jest następcą prawnym spółki ""B" sp. z o. o. z siedzibą w K., która to spółka zawarła z Zarządem Dróg Miejskich w Poznaniu w dniu [...] 2009 r. umowę nr [...] na odprowadzanie ścieków opadowych i roztopowych.

Dalej podniesiono, iż rozwiązanie przyjęte w kwestionowanej uchwale narusza interes prawny "A". Na jej podstawie Zarząd Dróg Miejskich w Poznaniu wystawia faktury, które mają niewiele wspólnego z ilością wód opadowych i roztopowych odprowadzanych przez "A" do miejskiej sieci kanalizacyjnej, a tym samym niewiele wspólnego z należnością, jaką rzeczywiście "A" powinna uiszczać. Opłaty żądane od Spółki obliczane są bowiem na podstawie ilości opadów na terenie całego Miasta Poznania, a pozostają bez związku z faktyczną ilością odprowadzonych ścieków opadowych i roztopowych. Należności za odprowadzane wody opadowe i roztopowe obliczane są według powierzchni działki zajętej przez stację paliw "A". Co wynika z pkt 5 zatwierdzonego uchwałą wniosku Zarządu Dróg Miejskich w Poznaniu. Tymczasem wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2010 r., sygn. II OSK 893/10 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że taki sposób obliczania opłat za odprowadzanie ścieków opadowych i roztopowych jest niedopuszczalny.

Zdaniem Spółki rozliczenie powinno dokonywać się na podstawie ilości odprowadzonych wód, które powinny być ustalane na podstawie wskazań urządzeń pomiarowych, a w przypadku ich braku ilość ścieków powinna być ustalona przez strony umowy o odprowadzenie ścieków jako równa ilości wody pobranej lub ilości ścieków określonej w umowie, co wynika z art. 27 ust. 4 i 5 ustawy o ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

Skarżąca Spółka podniosła, iż zatwierdzona zaskarżoną uchwałą taryfa określa taki sam sposób obliczania ilości odprowadzanych ścieków jak w taryfie zatwierdzonej uchwałą Rady Miasta Poznania z dnia 13 stycznia 2009, nr XLVIIl/629/V/2009, której nieważność stwierdził najpierw Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (wyrok z dnia 10 lutego 2010 r., sygn. II SA/Po 916/09), a następnie Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 19 sierpnia 2010 r., sygn. II OSK 893/10).

Według ""A"" uchwała Rady Miasta Poznania z dnia 8 listopada 2011 r. narusza również art. 25 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków przez to, że narzuca wszystkim podmiotom, mającym tytuł prawny do nieruchomości w Poznaniu, obowiązek zapłaty - podczas gdy art. 25 ustawy upoważnił do określenia cennika opłat za odprowadzanie ścieków i wód. W konsekwencji uchwała jest podstawą do obliczania przez ZDM opłat niezależnie od tego, czy "A" odprowadził jakiekolwiek wody tego rodzaju i niezależnie od ilości tych wód.

We wniosku podniesiono dalej, iż pkt 5 zatwierdzonej taryfy przewiduje, iż opłaty za odprowadzanie wód opadowych i ściekowych będą obliczane na podstawie pomiarów wysokości opadów atmosferycznych dla miasta Poznania dokonywanych przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Państwowy Instytut Badawczy, Oddział w Poznaniu. Tymczasem powierzchnia Poznania wynosi 261,85 km2, a ilość opadów atmosferycznych w poszczególnych częściach miasta zazwyczaj nie jest identyczna, ani nawet porównywalna. Wysokość opłaty za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych jest obliczona przy założeniu, że ilość opadów jest identyczna dosłownie w każdym punkcie Poznania na każdej działce. Zdaniem "A" odesłanie do pomiarów dokonywanych przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Państwowy Instytut Badawczy, Oddział w Poznaniu, jak i rezygnacja z pomiaru ilości wód odprowadzanych do sieci kanalizacyjnej nie znajduje oparcia w żadnym przepisie prawa.

Odpowiadając na wezwane pismem z dnia 21 marca 2012 r. Zastępca Prezydenta Miasta Poznania poinformował ""A"", iż uchwała ta opracowana została z pełnym uwzględnieniem zarówno wyroku z dnia 10 lutego 2010 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (sygn. II SA/Po 916/09), jak również wyroku z dnia 19 sierpnia 2010 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. II OSK 893/10). Według organu, stosując się do wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwalonej w dniu 8 listopada 2011 r. taryfie nie zastosowano obliczania ceny według miary powierzchni zanieczyszczonej, lecz według ilości odprowadzanych ścieków opadowych i roztopowych.

Ponieważ brak jest urządzeń pomiarowych w miejscach wprowadzania ścieków opadowych i roztopowych do miejskiej kanalizacji deszczowej w rozliczeniach z odbiorcami usługi zastosowano zasadę określoną w art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, iż w razie braku urządzeń pomiarowych ilość odprowadzanych ścieków ustala się na podstawie umowy, o której mowa w art. 6 ust. 1, jako równą ilości wody pobranej lub określonej w umowie.

Organ zaznaczył jednocześnie, że zgodnie z art. 15 ust. 3 przedmiotowej ustawy to odbiorca usługi jest stroną ponoszącą koszty nabycia, zainstalowania i utrzymania urządzenia pomiarowego mierzącego ilość odprowadzanych ścieków znajdującego się na przyłączu kanalizacyjnym.

Dalej organ wskazał, iż zakwestionowane przez Naczelny Sąd Administracyjny zasady określania cen i stawek opłaty nie zostały wykorzystane w opracowanym na 2012 r. wniosku taryfowym.

Poinformowano jednocześnie, iż trwają rozmowy z Instytutem Meteorologii i Gospodarki Wodnej dotyczące możliwości dokonywania pomiarów wysokości opadów w kilku punktach miasta. Tym niemniej otrzymywany dotychczas z Instytutu pomiar wysokości opadu jest reprezentatywny dla obszaru miasta i okolicy, co Instytut zaznacza w swoich dokumentach. Jednakże niezwłocznie po zainstalowaniu przez odbiorcę usługi urządzenia pomiarowego, ilość ścieków określana będzie wyłącznie na podstawie jego odczytów.

Według organu nieprawdziwe jest twierdzenie, że przedmiotowa uchwała Rady Miasta Poznania narzuca obowiązek zapłaty wszystkim podmiotom mającym tytuł prawny do nieruchomości na terenie Poznania. Władający nieruchomością nie ma w żadnym razie obowiązku korzystania z miejskiej kanalizacji deszczowej w zakresie zagospodarowania ścieków opadowych i roztopowych. Z uwagi na potrzeby zieleni miejskiej zalecane jest wręcz przesiąkanie wody opadowej do gruntu wszędzie tam, gdzie jest to możliwe (po podczyszczeniu).

Odpowiedź powyższa doręczona została pełnomocnikowi skarżącej Spółki w dniu 22 marca 2012 r.

"A" z siedzibą w H. – Oddział w Polsce siedziba w K. pismem z dnia 12 kwietnia 2012 r. (nadanym w Urzędzie pocztowym nr 45 w K. w dniu 17 kwietnia 2012 r.) wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 8 listopada 2011 r., nr XX/267/V1/2011 w sprawie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego odprowadzania ścieków opadowych i roztopowych przez Zarząd Dróg Miejskich w Poznaniu w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r.

Skarżąca wniosła w szczególności o stwierdzenie nieważności punktu 5 taryf dla zbiorowego odprowadzania ścieków opadowych i roztopowych, stanowiących załącznik do zaskarżonej uchwały.

Uzasadniając legitymację skargową "A" pełnomocnik powołał się na fakt zawarcia przez "B" Sp. z o. o. z siedzibą w K. z Zarządem Dróg Miejskich w Poznaniu w dniu [...] 2009 r. umowy nr [...] na odprowadzanie ścieków opadowych i roztopowych. Skarżąca wskazała, iż jest następcą prawnym "B" sp. z o. o. z siedzibą w K.

Dalej strona skarżąca zauważyła, iż z pkt 4 zatwierdzonej taryfy wynika, że jednostką obliczenia ilości ścieków opadowych i roztopowych jest metr sześcienny. Jednakże z kolejnego pkt 5 taryf wynika, iż ilości odprowadzanych ścieków określone będą w oparciu o sumę iloczynów: powierzchni spływu w m2, razy zmierzoną wysokość opadów atmosferycznych dla miasta Poznania w danym okresie obrachunkowym.

W ocenie skarżącej powyższe przesłanki uzasadniają wniosek, że wysokość opłaty za usługę odprowadzania wód opadowych i roztopowych została w taryfach bezpośrednio powiązana z wielkością powierzchni działki odbiorcy usługi. Cena jednostkowa została jedynie nazwana ceną za metr sześcienny wód, ale precyzyjnie odczytując tekst taryf jest ona ceną za metr kwadratowy działki.

Takie uregulowanie w taryfach (stanowiących załącznik do zaskarżonej uchwały) jest niedopuszczalne na gruncie obowiązującej ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. W ustawie tej brak jest przepisów pozwalających powiązać wysokość opłaty za odprowadzane ścieki opadowe z wielkością powierzchni zanieczyszczonej, o czym wypowiadały się sądy administracyjne.

Zdaniem strony skarżącej niedopuszczalne jest również uzależnianie wysokości opłaty od wysokości opadów atmosferycznych dla miasta Poznania w danym okresie obrachunkowym.

Artykuł 27 ust. 5 powołanej ustawy wprost ustala, że w razie braku urządzeń pomiarowych ilość odprowadzonych ścieków ustala się na podstawie umowy jako równą ilości wody pobranej lub określonej w umowie. Dlatego zaskarżona uchwała (taryfa) nie mogła pozbawić odbiorcy usługi możliwości umownego ustalenia sposobu obliczenia wysokości opłat za odprowadzane wody opadowe i roztopowe, ani tym bardziej narzucić powierzchnię działki odbiorcy usługi oraz wysokość opadów atmosferycznych średnio dla całego miasta Poznania jako jedynie dopuszczalne mierniki obliczenia wysokości opłat.

Zdaniem "A" Rada nie była upoważniona do wkraczania w zagadnienia, które zostały przez ustawę przekazane do regulacji umownej oraz kontroli sądu powszechnego. Gdyby uregulowanie zawarte w punkcie 5 taryf zostały uznane za prawidłowe, powodowałoby to nadanie tym ustaleniom charakteru administracyjnoprawnego, objętego wyłącznie kontrolą legalności sprawowaną przez sąd administracyjny. Tymczasem art. 27 ust. 5 ustawy wymienia umowę, co implikuje kognicję sądu powszechnego.

Odpowiadając na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż zaskarżoną uchwałą, w świetle treści art. 24 ust 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, zatwierdzone zostały jedynie taryfy rozumiane jako zestawienie ogłoszonych publicznie cen i stawek opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków oraz warunki ich stosowania (art. 2 pkt 12 tej ustawy). Bezpodstawne jest utożsamianie przez skarżącego złożonego zgodnie z wymogami ustawowymi wniosku o zatwierdzenie taryf stanowiącego załącznik do uchwały z taryfami w rozumieniu ustawowym. Oznacza to także, iż skarżący bezpodstawnie twierdzi, że w drodze zaskarżonej uchwały "zatwierdzeniu" uległa także pozostała - poza taryfami w rozumieniu ustawowym - treść wniosku o zatwierdzenie taryf, w szczególności treść pkt 5 części wniosku zatytułowanej jako "Informacje ogólne". Zgodnie z treścią wniosku nastąpiło zatwierdzenie tej jego części ,która obejmuje "zestawienie cen i opłat" i "warunki ich stosowania" , a zatem odpowiadająca tym terminom ustawowym treść pkt 4 i pkt 6 "Informacji ogólnych" wniosku o zatwierdzenie taryf.

Oczywistym winno być - i żadne inne postanowienie zatwierdzonych taryf temu nie przeczy - że w taryfie nie zastosowano obliczania ceny według miary powierzchni zanieczyszczonej, lecz według ilości odprowadzanych ścieków opadowych i roztopowych.

Zdaniem organu kwestionowane przez skarżącego elementy treści wniosku o zatwierdzenie taryf (jak zresztą przeważająca część tego wniosku) nie stanowią treści taryfy w rozumieniu ustawowym, lecz stanowią jedynie treść wniosku. Kwestionowane zapisy wyjaśniają jedynie na użytek wniosku sytuację możliwego poboru opłat, gdy brak jest urządzeń pomiarowych w miejscach wprowadzania ścieków opadowych i roztopowych do miejskiej kanalizacji deszczowej. Wniosek o zatwierdzenie taryf wyjaśnia zatem jedynie zasady rzetelnego ustalania ilości ścieków opadowych i roztopowych z uwzględnieniem równego traktowania wszystkich odbiorców usług. Jeśli zatem w omawianym przypadku dojdzie do zawarcia umowy z odbiorcą usług może to być powierzchnia zanieczyszczona o trwałej nawierzchni, ale według danych wyjściowych podanych przez odbiorcę usług oraz przez niezależną jednostkę badawczą, to jest Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Oddział w Poznaniu. Ponadto zaskarżona uchwała w żadnej mierze nie nakłada (i nie może nakładać) na odbiorców usług żadnych obowiązków co do zawarcia samej umowy, a tym bardziej nie narzuca treści zawieranych umów.

W piśmie procesowym z dnia 21 sierpnia 2012 r. Skarżąca Spółka wskazała, iż niezasadne są twierdzenia zawarte w odpowiedzi na skargę, że ustawowemu terminowi "taryfa" odpowiadają jedynie pkt 4 i 6 wniosku będącego załącznikiem do zaskarżonej uchwały, natomiast pkt 5 tego załącznika taką taryfa już nie jest. W ocenie skarżącej pkt 5 załącznika do uchwały jest integralną częścią taryfy uchwalonej przez Radę Miasta Poznania, bowiem dokonano w nim dookreślenia stosowania cen i stawek opłat oraz warunki rozliczeń, co odpowiada definicji "taryfy" z § 4 pkt 5 i 6 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków.

Nadto skarżąca podniosła, iż niezasadne są twierdzenia zawarte w odpowiedzi na skargę jakoby zaskarżona uchwała nie nakładała na odbiorców usług żadnych obowiązków związanych z umowami o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków, bowiem wskazując w swym załączniku powierzchnię działki odbiorcy usługi oraz średnia wysokość opadów atmosferycznych dla całego miasta Poznania jako jedynie dopuszczalne mierniki do obliczania wysokości opłaty, uchwała narzuciła odbiorcom usługi sposób obliczania wysokości opłat za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych. Skarżąca wskazała także, iż potwierdzeniem prawidłowego odczytania litery zaskarżonej uchwały i jej celów są faktury doręczone skarżącej przez poznański Zarząd Dróg Miejskich, z których wynika, iż dla Zarządu Dróg Miejskich należnością skarżącej za odprowadzone ścieki opadowe i wody roztopowe nadal jest iloczyn średniej dla całego Poznania wielkości opadów, powierzchni działki skarżącej, z której odprowadzane są wody opadowe i ścieki oraz określonej uchwałą ceny jednostkowej za odprowadzenie 1 m3 wód i ścieków.

W kolejnym piśmie procesowym z dnia 13 grudnia 2012 r. pełnomocnik skarżącej zarzucił zaskarżonej uchwale, iż nie daje ani jej adresatowi, ani Sądowi możliwości jej skontrolowania w zakresie prawidłowości ustalenia stawki opłaty za odprowadzanie ścieków, albowiem opublikowany, powszechnie dostępny tekst zaskarżonej uchwały nie zawiera informacji, które pozwoliły by zweryfikować przyjętą stawkę 3,79 zł, w tym w szczególności tabeli F mającej zgodnie z uzasadnieniem wniosku o zatwierdzenie taryf zawierać kalkulację cen i stawek opłat za wodę i odprowadzanie ścieków metodą alokacji prostej. Skoro zaś w opublikowanym tekście uchwały i dostępnym jej uzasadnieniu (będącym uzasadnieniem wniosku przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego) brak szczegółowej kalkulacji cen i stawek, to uzasadniony jest zarzut nieważności zaskarżonej uchwały z powodu jej niezgodności z art. 24 ust. 3-5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego, jak również inne niż określone w pkt 5 akty organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie ta ostatnia sytuacja ma właśnie miejsce.

Przed przystąpieniem do dalszych rozważań wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

W ocenie Sądu określone w cytowanym przepisie przesłanki dopuszczalności zaskarżenia uchwały rady gminy zostały w niniejszej sprawie spełnione. Przedmiotowa uchwała, choć nie stanowi aktu prawa miejscowego, jest niewątpliwie aktem z zakresu administracji publicznej, zaś skarżąca Spółka, jako odbiorca usług rozliczanych zgodnie z taryfą zatwierdzoną kwestionowaną uchwałą, legitymuje się wymaganym interesem prawnym w jej zaskarżeniu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2007 r., sygn. IV SA/Wa 1117/06, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponadto przed wniesieniem skargi Spółka, pismem z dnia 14 lutego 2012 r., wezwała Radę do usunięcia naruszenia prawa. Odpowiedź na powyższe wezwanie podpisaną przez Zastępcę Prezydenta Miasta Poznania skarżąca Spółka uzyskała w dniu 22 marca 2012 r., zaś skargę wywiodła 17 kwietnia 2012. r.

Skargę uznać należy za złożoną w terminie określonym w art. 53 § 2 p.p.s.a., albowiem organ wykonawczy gminy uznać należy za podmiot uprawniony do udzielenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skierowane do rady gminy.

Zauważyć bowiem trzeba, iż z ustawy o samorządzie gminnym wynika, że organem który reprezentuje gminę na zewnątrz, w sferze publiczno i cywilnoprawnej, jest wójt (burmistrz, prezydent miasta) a jego kompetencje w tym zakresie nie są zawężone ani ograniczone. Skoro zaś jak trafnie wskazano w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. I OPS 3/12 (dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) wójt (burmistrz, prezydent miasta) jest reprezentantem gminy w sferze publicznoprawnej, jak i cywilnoprawnej, jest zobowiązany do przedstawiania aktów organów gminy, przyjmowania i składania oświadczeń woli i pism w stosunkach zewnętrznych, a tym samym do podpisywania każdego pisma procesowego w postępowaniach sądowych, to w ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę organ ten uprawniony będzie także do reprezentowania gminy w specyficznym postępowaniu warunkującym dopuszczalność postępowania sądowego, jakim jest postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku o usuniecie naruszenia prawa spowodowanego uchwałą organu stanowiącego gminy.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi wskazać należy, iż uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Kryterium oceny legalności uchwały rady gminy stanowi jej zgodność z prawem. Przez sprzeczność z prawem należy rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującego, a więc z Konstytucją, ustawami, aktami wykonawczymi oraz z powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 2003 r., P 9/02, OTK-A 2003/9/100). Pamiętać przy tym należy, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta obejmuje orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej.

Ustawodawca różnicuje nadto istotne i nieistotne naruszenia prawa przez organ gminy.

Za istotne naruszenie prawa należy uznać uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Ustawa o samorządzie gminnym nie określa rodzaju naruszeń prawa, które należy zakwalifikować do istotnego naruszenia prawa. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się zatem, że są to takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 1998 r., sygn. II SA/Wr 1459/97, OwSS 1998/3/79).

Do istotnego naruszeniem prawa doszło przy podjęciu uchwały z dnia 8 listopada 2011 r., nr XX/267/VI/2011 o zatwierdzeniu taryf dla zbiorowego odprowadzania ścieków opadowych i roztopowych na okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r., albowiem organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego zatwierdził taryfę zawierającą ustalenie obowiązującego sposobu wyliczenia ceny za m3 ścieków opadowych i roztopowych oraz modyfikującą ustawową definicję ścieków opadowych i roztopowych.

Zauważyć w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 24 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t. j. Dz. U. z 2006 r., Nr 126, poz. 858 ze zm., dalej u.z.z.w.z.o.ś.) taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków podlegają zatwierdzeniu w drodze uchwały rady gminy (ust. 1), przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, w terminie 70 dni przed planowanym dniem wejścia taryf w życie, przedstawia wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) wniosek o ich zatwierdzenie (ust.2), zaś rada gminy podejmuje uchwałę o zatwierdzeniu taryf albo o odmowie zatwierdzenia taryf, jeżeli zostały one sporządzone niezgodnie z przepisami (ust. 5).

Powyższe oznacza, iż rada gminy wypełnia funkcje regulacyjne, wyrażające się w kompetencji do zatwierdzenia taryfy bądź też odmowy jej zatwierdzenia, przy czym odmowa taka winna nastąpić wówczas, gdy taryfa została sporządzona niezgodnie z przepisami. Z powyższego wynika, że rada gminy kontroluje taryfę z punktu widzenia zgodności jej sporządzenia z przepisami prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 stycznia 2009 r., sygn. II OSK 1470/09, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Nie może budzić przy tym wątpliwości, iż chodzi w tym przypadku o wszystkie przepisy regulujące omawianą materię, w szczególności nie tylko o przepisy zawarte w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, lecz także w rozporządzeniu w sprawie określania taryf oraz w uchwalonym przez radę gminy, na podstawie art. 19 u.z.z.w.z.o.ś. regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków – skoro jest on, bez wątpienia, aktem prawa miejscowego (zob. art. 19 ust. 1 zdanie drugie u.z.z.w.z.o.ś.), a więc źródłem prawa obowiązującego na terenie danej gminy (zob. art. 94 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej).

Aktualnie na obszarze Poznania obowiązuje "Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków" wprowadzony uchwałą Radę Miasta Poznania z dnia 13 stycznia 2009 r., Nr XLVIII/629/V/2009 (Dz. Urz. Wojew. Wielkopolskiego z dnia 17 lutego 2009 r., Nr 24, poz. 388 ze zm.).

Zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 2 pkt 2 u.z.z.w.z.o.ś. taryfa jest to zestawienie ogłoszonych publicznie cen i stawek opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków oraz warunki ich stosowania.

Przez zbiorowe zaopatrzenie w wodę oraz zbiorowe odprowadzanie ścieków należy zaś rozumieć prowadzoną przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne działalność polegającą na, odpowiednio, ujmowaniu, uzdatnianiu i dostarczaniu wody oraz odprowadzaniu i oczyszczaniu ścieków (art. 2 pkt 20 i 21 u.z.z.w.z.o.ś.). W myśl art. 2 pkt 8 lit. c u.z.z.w.z.o.ś. ściekami są wprowadzane do wód lub do ziemi m.in. wody opadowe lub roztopowe, ujęte w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne, pochodzące z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni, w szczególności z miast, portów, lotnisk, terenów przemysłowych, handlowych, usługowych i składowych, baz transportowych oraz dróg i parkingów.

Na tle ustawowej definicji ścieków zasadnym jest wyodrębnienie dwóch kategorii wód opadowych i roztopowych:

1. będących ściekami w rozumieniu art. 2 pkt 8 lit. c u.z.z.w.,

2. nie posiadających takiego statusu, z uwagi na niespełnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 2 pkt 8 lit. c u.z.z.w.z.o.ś.

W świetle przywołanych wyżej regulacji nie powinno budzić wątpliwości, że taryfa może ustalać tylko ceny i stawki opłat za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych będących ściekami, a więc odprowadzanych z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni w rozumieniu art. 2 pkt 8 lit. c u.z.z.w.z.o.ś.

Taryfa winna być przy tym sporządzona w sposób uwzględniający wszystkie regulacje zawarte w ustawie oraz innych aktach będących źródłem prawa i nie może być z nimi sprzeczna.

Zgodnie zaś z art. 26 ust. 1 u.z.z.w.z.o.ś. rozliczenia za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków są prowadzone przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne z odbiorcami usług na podstawie określonych w taryfach cen i stawek opłat oraz ilości dostarczonej wody i odprowadzonych ścieków.

Jednocześnie art. 27 ust. 4 tej samej ustawy stanowi, że ilość odprowadzonych ścieków ustala się na podstawie wskazań urządzeń pomiarowych, zaś ust. 5, iż w razie braku urządzeń pomiarowych ilość odprowadzonych ścieków ustala się na podstawie umowy, o której mowa w art. 6 ust. 1 u.z.z.w.z.o.ś., jako równą ilości wody pobranej lub określonej w umowie.

Podkreślić przy tym należy, iż ustawodawca w akcie prawnym rangi ustawowej nie zawarł jakiejkolwiek regulacji szczególnej dotyczącej rozliczeń za zbiorowe odprowadzanie ścieków opadowych i roztopowych.

Powyższe regulacje rangi ustawowej jednoznacznie wskazują, iż ilość odprowadzanych ścieków opadowych i roztopowych co do zasady winna być ustalana na podstawie wskazań urządzeń pomiarowych, a w ich braku na podstawie pisemnej umowy o odprowadzanie ścieków zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług.

Skoro bowiem ustawodawca zastrzegł do regulacji umownych ustalenie ilości odprowadzanych ścieków (co potwierdził też w art. 6 wskazując, że sposób i termin wzajemnych rozliczeń stanowią obligatoryjny element umowy) to ustalenie w taryfie - w sposób jednostronny - sposobu określenia ilości odprowadzanych ścieków, czyni ją w tym względzie sprzeczną z ustawą (por. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 czerwca 2012 r., sygn. II SA/Wr 929/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W zatwierdzonej przez Radę Miasta Poznania taryfie znalazły się zaś w pkt 5 postanowienia wkraczające w materię w sposób jednoznaczny zastrzeżoną przez ustawodawcę do uregulowania w drodze umowy cywilnoprawnej zawieranej pomiędzy przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a dostawcą ścieków. W powyższym fragmencie zatwierdzonej taryfy określono bowiem w sposób wiążący metodę obliczania ilości odprowadzanych ścieków opadowych i roztopowych, eliminując możliwość ustalania tej wielkości w oparciu o wskazania urządzeń pomiarowych i wprowadzając obowiązujący algorytm szacunkowego obliczania ilości odprowadzanych ścieków.

Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż wprawdzie w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U Nr 127, poz. 886 z 2006 r.) odnotowano, że w taryfach umieszcza się warunki rozliczeń z uwzględnieniem wyposażenia nieruchomości w przyrządy pomiarowe, niemniej jednak z przepisu aktu wykonawczego do ustawy nie można wyprowadzić uprawnienia do określania w taryfie tego co ustawodawca odesłał postanowień umownych. Przepisy rozporządzeń nie mogą bowiem modyfikować postanowień ustawy, i co za tym idzie dekodowanie normy prawnej zawartej w przepisach rozporządzenia musi być dokonywane w kontekście brzmienia regulacji ustawowych.

Co prawda w § 2 pkt 10 oraz w § 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. oraz w § 14 i § 16 ust. 1 i § 17 "Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków" wprowadzonego uchwałą Rady Miasta Poznania z dnia 13 stycznia 2009 r., Nr XLVIII/629/V/2009 pojawiają się zapisy, które wprost wskazują, że cena za odprowadzanie ścieków opadowych i roztopowych uzależniona jest od powierzchni zanieczyszczonej o trwałej nawierzchni oraz, że taryfa winna zawierać ową cenę za jednostkę miary powierzchni zanieczyszczonej o trwałej nawierzchni, z której odprowadzane są ścieki opadowe i roztopowe kanalizacją deszczową, uwzględniającą rodzaj i sposób zagospodarowania powierzchni, to jednak uznać należy, iż regulacje te są sprzeczne z przepisami rangi ustawowej co uzasadnia odmowę ich stosowania przez Sąd w niniejszej sprawie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 893/10 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 lutego 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 916/09 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Reasumując postanowienia zawarte w pkt 5 zatwierdzonej taryfy należy zatem uznać za sprzeczne z art. 26, art. 27 i art. 6 ust. 1 u.z.z.w.z.o.ś oraz prawidłowo odczytanego jako obejmującego zakresem swojego stosowania także ścieki opadowe i roztopowe § 16 "Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków" przyjętego uchwałą Rady Miasta Poznania z dnia 13 stycznia 2009 r., Nr XLVIII/629/V/2009.

Nadto w przyjętym w zatwierdzonej taryfie algorytmie autor taryfy posłużył się nieznanym ustawie pojęciem "powierzchni spływu", w sytuacji gdy należności z tytułu odprowadzania ścieków opadowych i roztopowych obejmować może wyłącznie odprowadzanie wód opadowych i roztopowych nie z bliżej nie określonych "powierzchni spływu" lecz tylko i wyłącznie z "powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni" określonych w ustawie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. IV SA/Po 346/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Zauważyć zaś należy, iż pojęcie "powierzchni spływu" ma niewątpliwie szerszy zakres znaczeniowy niż pojęcie "powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni", co potencjalnie prowadzić może do wymierzenia podmiotom odprowadzającym ścieki opadowe i roztopowe należności z tego tytułu w zawyżonym wymiarze obejmującym nie tylko ścieki, lecz również wody opadowe i roztopowe nie będące ściekami. Na niebezpieczeństwo zaistnienia takiego sprzecznego z ustawą sposobu określania należności z tytułu zbiorowego odprowadzania ścieków wskazuje także tytuł pkt 5 zatwierdzonej taryfy, gdzie wskazano, iż obejmuje on warunki rozliczeń za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych, a nie warunki rozliczeń za odprowadzanie ścieków opadowych i roztopowych.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż sposób sformułowania przedmiotowego pkt 5, a w szczególności zdefiniowania zawartego w nim algorytmu obliczeń czyni go niezrozumiałym, co w praktyce utrudnia jego zastosowanie. W taryfie umieszczony bowiem został zapis, iż cyt. "ilości odprowadzanych ścieków określane będą w oparciu o sumę iloczynów: powierzchni spływu w m2, razy zmierzoną wysokość opadów atmosferycznych dla miasta Poznania z danym okresie obrachunkowym". Iloczyn jest to wynik mnożenia, w niniejszej taryfie oznaczający wynik działania arytmetycznego polegającego na pomnożeniu "powierzchni spływu" i zmierzonej wysokości opadów atmosferycznych dla miasta Poznania, co już odpowiada teoretycznej ilości wód opadowych i roztopowych odprowadzanej z danej powierzchni, a jednocześnie czyni zupełnie niezrozumiałym o jaką sumę iloczynów chodzi w przedmiotowym zapisie zatwierdzonej taryfy. Niejako na marginesie zauważyć należy, iż zawartego w zatwierdzonej taryfie zapisu nie wynika jednocześnie przez kogo (przedsiębiorstwo kanalizacyjne, odbiorcę usług czy inny podmiot) i gdzie dokonywane mają być stanowiące podstawę obliczeń pomiary opadów atmosferycznych dla miasta Poznania.

Odnosząc się do stanowiska zawartego w odpowiedzi na skargę jakoby zgodnie z treścią wniosku o zatwierdzenie taryf nastąpiło zatwierdzenie tej jego części, która obejmuje "zestawienie cen i opłat" i "warunki ich stosowania" , a zatem odpowiadającej tym terminom ustawowym treści pkt 4 i pkt 6 "Informacji ogólnych" wniosku o zatwierdzenie taryfy, a kwestionowane przez skarżącą elementy treści wniosku o zatwierdzenie taryf (jak zresztą przeważająca część tego wniosku) nie stanowią treści taryfy w rozumieniu ustawowym, lecz stanowią jedynie treść wniosku i wyjaśniają jedynie na użytek wniosku sytuację możliwego poboru opłat, gdy brak jest urządzeń pomiarowych w miejscach wprowadzania ścieków opadowych i roztopowych do miejskiej kanalizacji deszczowej wskazać należy, iż stanowisko to nie zasługuje na uwzględnienie.

Zauważyć bowiem trzeba, iż w przedłożonym przez Zarząd Dróg Miejskich Poznaniu Radzie Miasta Poznania dokumencie zatytułowanym "Wniosek o zatwierdzenie taryf dla zbiorowego odprowadzania ścieków opadowych i roztopowych" wyodrębniono następujące jednostki redakcyjne:

- Informacje ogólne,

- Uzasadnienie wniosku o zatwierdzenie taryf,

- Informacje o ilości i cenie za zakup wody oraz o ilości i cenie za wprowadzanie ścieków,

- Załącznik. Informacje ekonomiczno-finansowe.

W jednostce redakcyjnej "Informacje ogólne" wyodrębniono natomiast punkty:

1. Rodzaje prowadzonej działalności,

2. Rodzaj i struktura taryfy,

3. Taryfowe grupy odbiorców usług,

4. Rodzaje i wysokość cen i stawek opłat,

5. Warunku rozliczeń za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych,

6. Warunki stosowania cen i stawek opłat.

Taka struktura przedmiotowego dokumentu, w połączeniu ze sposobem jego sformułowania jednoznacznie wskazuje, iż zatwierdzona przez Radę Miasta Poznania taryfa obejmowała wskazane powyżej punkty 1 do 6 umieszczone w jednostce redakcyjnej "informacje ogólne", w tym określone w pkt 5 warunki rozliczeń za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych.

Zauważyć należy, iż wniosek o zatwierdzenie taryf zawierał wyodrębnione uzasadnienie wniosku oraz również wyodrębnione informacje ekonomiczno-finansowe. Co za tym idzie nie sposób przyjąć by mimo istnienia odrębnego uzasadnienia wniosku, również pkt 5 stanowił wyłącznie element tegoż uzasadnienia wniosku o zatwierdzenie taryfy, a nie samej podlegającej zatwierdzeniu taryfy, tym bardziej, iż znajdował się pomiędzy jednostki redakcyjnymi niewątpliwie wchodzącymi w skład zatwierdzonej taryfy, co przyznano nawet w odpowiedzi na skargę,.

Również sposób sformułowania przedmiotowego pkt 5 pozwala na stwierdzenie, iż zawiera on rozstrzygnięcia wiążące adresata, a nie jedynie informacje co do potencjalnych możliwych i fakultatywnych sposobów dokonywania obliczeń ilości odprowadzanych ścieków w przypadku braku urządzeń pomiarowych. W treści tegoż fragmentu brak jest bowiem jakiegokolwiek sformułowania wskazującego na to, iż znajdzie on zastosowanie tylko w przypadku braku urządzeń pomiarowych oraz iż ma charakter wyłącznie przykładowy, a jednocześnie zawiera on władcze wskazania w jaki sposób obliczać należy ilości odprowadzanych ścieków.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów strony skarżącej wskazać należy, iż nie sposób zgodzić się z twierdzeniem jakoby cena jednostkowa za odprowadzanie ścieków opadowych i roztopowych została jedynie nazwana ceną za metr sześcienny wód, ale precyzyjnie odczytując tekst taryf jest ona ceną za metr kwadratowy działki. Z pkt 4 zatwierdzonej taryfy wprost wynika bowiem, iż w taryfie zgodnie z prawem ustalono cenę za odprowadzanie ścieków opadowych i roztopowych w powiązaniu z ilością tych ścieków, to jest za jednostkę objętości (m3) odprowadzanych ścieków, a wadliwość taryfy polegała tylko i wyłącznie na wprowadzeniu do niej w pkt 5 postanowień dotyczących zagadnień przewidzianych przez ustawodawcę do uregulowania w drodze umowy zawieranej pomiędzy odbiorcą usług, a przedsiębiorstwem kanalizacyjnym oraz zastąpienia ustawowego pojęcia powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni pojęciem powierzchni spływu.

Oczywiście niezasadnymi okazały się także zarzuty podnoszone w piśmie procesowym strony skarżącej z dnia 13 grudnia 2012 r. Zarzuty te dotyczą bowiem wyłącznie sposobu publikacji zatwierdzonej taryfy oraz wynikającej z braku opublikowania kompletu załączników do wniosku o zatwierdzenie taryfy braku możliwości zweryfikowania przez odbiorców usług (w tym skarżącą) ekonomicznej zasadności przyjętej i zatwierdzonej taryfy.

Przypomnieć zaś należy, iż przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w niniejszej sprawie nie jest sama taryfa oraz działalność przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, lecz tylko i wyłącznie zgodność z prawem uchwały Rady Miasta Poznania o zatwierdzeniu tejże taryfy.

Z załączonych do akt sprawy dokumentów wynika, iż Rada Miasta Poznania dokonując zatwierdzenia taryfy dysponowała wnioskiem o jej zatwierdzenie wraz z kompletem załączników, które to kompletne dokumenty zostały także przekazane orzekającemu w sprawie sądowi. Jednocześnie zauważyć należy, iż zgodnie z art. 24 ust. 7 u.z.z.w.z.o.ś to przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ogłasza zatwierdzone taryfy w miejscowej prasie lub w sposób zwyczajowo przyjęty w terminie do 7 dni od dnia podjęcia uchwały, o której mowa w ust. 1.

Okoliczność prawidłowego ogłoszenia taryf przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne bądź braku takowego ogłoszenia nie ma przy tym jakiegokolwiek znaczenia dla oceny zgodności z prawem uchwały w przedmiocie zatwierdzenia taryf zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzenia ścieków, która jako nie będąca aktem prawa miejscowego nie wymaga publikacji.

Okoliczność, iż uchwała w przedmiocie zatwierdzenia taryf nie jest aktem prawa miejscowego, albowiem dokonywane nią zatwierdzenie taryfy nie jest kierowane do mieszkańców gminy i nie rozstrzyga bezpośrednio o ich prawach i obowiązkach, lecz dotyczy wyłącznie stosunków między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a właściwym organem gminy – i w konsekwencji nie podlega publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2007 r., II OSK 256/07, dostępny w Centralnej bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) przesądza nadto o treści rozstrzygnięcia Sadu zawartego w pkt I wyroku. Na to, iż uchwała w przedmiocie zatwierdzenia taryf nie jest aktem prawa miejscowego wskazuje nadto wykładnia systemowa przepisów ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. W art. art. 19 ust. 1 zdanie drugie tej ustawy ustawodawca wprost wskazał bowiem, iż regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków jest aktem prawa miejscowego, a jednocześnie zapisu o analogicznej treści brak w przepisach dotyczących zatwierdzania przez radę gminy taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, co biorąc pod uwagę zasadę racjonalności prawodawcy pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, iż nie nadał on uchwale w przedmiocie zatwierdzenia taryf rangi aktu prawa miejscowego.

Zgodnie zaś z art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Kontrolowaną uchwałę organ stanowiący gminy podjął na sesji w dniu 8 listopada 2011 r. Bezsprzecznie do dnia wyrokowania w niniejszej sprawie upłynął już ponad rok, co skutkowało niemożnością stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały pomimo, iż do jej podjęcia doszło z istotnym naruszeniem prawa i koniecznością stwierdzenia jedynie, że uchwała została wydana z naruszeniem prawa.

Zauważyć w tym miejscu należy, iż choć strona skarżąca zakwestionowała jedynie pkt 5 zatwierdzonej taryfy i faktycznie jedynie w tym zakresie Sąd orzekający w niniejszej sprawie dopatrzył się naruszenia prawa, to jednak pamiętać należy, iż jak wskazano powyżej przedmiotem kontroli sądowej jest nie sama taryfa, a uchwała o jej zatwierdzeniu. Skoro zaś organ stanowiący gminy może bądź to zatwierdzić taryfę, bądź też w określonych przypadkach odmówić jej zatwierdzenia, nie mogąc jej modyfikować, zatwierdzić w części etc, to zakres uprawnień rady gminy wyznacza także zakres kognicji sądu administracyjnego, który nie ma kompetencji do merytorycznej ingerencji w treść taryfy i stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały (wydania jej z naruszeniem prawa) jedynie w części obejmującej te postanowienia zatwierdzonej taryfy, które naruszają prawo w sposób istotny.

Inaczej rzecz ujmując charakter poddanej kontroli sądu uchwały oznacza, że każde istotne naruszenie prawa przez organ stanowiący gminy przy zatwierdzaniu taryf – powoduje konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego uchwały zatwierdzającej taryfy w całości (bądź też stwierdzenia, że została wydana z naruszeniem prawa).

Orzeczenie zawarte w punktach II i III znajduje umocowanie w treści odpowiednio art. 152 oraz art. 200 p.p.s.a.