Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 163/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6251 Warunki techniczne nadawania programów radiowych i telewizyjnych (częstotliwość)
Hasła tematyczne: Telekomunikacja
Skarżony organ: Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 114 ust. 3 pkt 1, art. 116 ust. 1, ust. 7
journal: Dz.U. 2004 nr 171 poz 1800
law: Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne
article: art. 28, art. 105 § 1, art. 127 § 3, art. 129 § 2, art. 138 § 1 pkt 3, art. 156 § 1, art. 157 § 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 134 § 1, art. 190, art. 197 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędzia NSA Jan Bała (spr.) Sędzia NSA Kazimierz Brzeziński Protokolant Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych P. S.A. w W. oraz P. T. C. Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 6 października 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1704/07 w sprawie ze skargi P.S.A. w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie zmiany rezerwacji częstotliwości 1) oddala skargi kasacyjne; 2) zasądza na rzecz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej od P. S.A. w W. oraz P. T. C. Spółki z o.o. w W. po 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego od każdego z nich.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 6 października 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1704/07 oddalił skargę P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej: Prezes UKE) z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie zmiany rezerwacji częstotliwości.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] grudnia 1991 r. w sprawie przydziału i sposobu wykorzystania częstotliwości dla realizacji sieci radiokomunikacji ruchomej lądowej typu komórkowego w zakresie częstotliwości 450 MHz Minister Łączności RP przydzielił P. T. K. C. Sp. z o.o., (dalej: PTK Sp. z o.o.) do użytkowania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej 180 następujących po sobie kanałów dupleksowych, tj. trzysta sześćdziesiąt częstotliwości, z odstępem międzykanałowym równym: 25 kHz, usytuowanych w przedziałach częstotliwości, określonych następującymi częstotliwościami kanałów skrajnych:

-przedział dolny:

- kanał nr 1: 452.525 MHz,

- kanał nr 180: 457.000 MHz,

- przedział górny:

- kanał nr 1: 462.525 MHz,

- kanał nr 180: 467.000 MHz.

Nadto ustalił, że przydzielone częstotliwości PTK Sp. z o.o. może wykorzystywać na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, do realizacji łączności (świadczenia usług) wyłącznie pomiędzy urządzeniem abonenckim: ruchomym bądź stacjonarnym, a stacją bazową, pracującymi wyłącznie w sieci radiokomunikacji ruchomej lądowej typu komórkowego określanej dalej nazwą: sieć NMT 450 działającej w analogowym systemie NMT 450 w paśmie częstotliwości 450 MHz, zgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu na działalność telekomunikacyjną." (pkt 3). W pkt 7 wskazano, że decyzja jest ważna do dnia [...] grudnia 2016 r.

Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty (dalej: Prezes URTiP) zmienił rezerwację częstotliwości dokonaną na rzecz PTK C. Sp. z o.o. przez Ministra Łączności decyzją z dnia [...] grudnia 1991 r. nadając pkt 3 tej decyzji następujące brzmienie:

"Zarezerwowane częstotliwości strona może wykorzystywać na całym obszarze RP do świadczenia usług telekomunikacyjnych w:

a) służbie stałej, z wykorzystaniem technologii CDMA oraz NMT450i,

b) służbie ruchomej z wykorzystaniem technologii NMT450i".

W pozostałym zakresie decyzja pozostała bez zmian.

W dniu [...] lipca 2006 r. Prezes UKE wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa URTiP z dnia [...] listopada 2005 r.

Na mocy decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] Prezes UKE umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa URTiP z dnia [...] listopada 2005 r.

W dniu 28 maja 2007 r. P. S.A. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa UKE z dnia [...] grudnia 2006 r., wnosząc o jej uchylenie i stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa URTiP z dnia [...] listopada 2005 r. Spółka zarzuciła, iż decyzja Prezesa URTiP obarczona była rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 114 ust. 4 oraz 116 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.), dalej: Pt, poprzez dokonanie rezerwacji częstotliwości bez zachowania trybu przetargowego. Na skutek zmiany sposobu wykorzystania częstotliwości PTK C. Sp. z o.o. nabyła szczególne uprawnienia w zakresie dysponowania określoną częstotliwością, co w konsekwencji powodowało zmianę warunków wykonywania działalności telekomunikacyjnej przez innych uczestników rynku - m.in. P. S.A. Podmiot ten był zainteresowany uzyskaniem przedmiotowej częstotliwości i z tego to faktu wywiódł swój interes prawny w niniejszej sprawie. Wszyscy uczestnicy rynku zainteresowani uzyskaniem rezerwacji częstotliwości w postaci, o jaką wnioskuje podmiot dotychczas uprawniony, powinni mieć możliwość uzyskania "zmienionej rezerwacji częstotliwości" w drodze przetargu. Brak powyższych rozważań w decyzji Prezesa UKE prowadził zdaniem P. S.A. do konkluzji, iż nie została zbadana istota sprawy, co stanowiło naruszenie art. 7, 77 i 104 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. Prezes UKE umorzył postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uznając, iż Spółce nie przysługiwał w sprawie przymiot strony, była zatem podmiotem nieuprawnionym do wniesienia środka odwoławczego. Organ podkreślił, iż decyzja z dnia [...] listopada 2005 r. dotyczyła wyłącznie zmiany sposobu wykorzystywania częstotliwości przyznanych uprzednio PTK C. Sp. z o.o. na mocy decyzji z 1991 r., a nie przyznania temu podmiotowi nowych zakresów częstotliwości.

Na powyższą decyzję Prezesa UKE P. S.A. wniosła skargę wnosząc o uchylenie decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż odmowa przyznania praw strony skarżącej nastąpiła w sposób arbitralny, bez wyjaśnienia przyczyn takiego stanowiska organu i bez odniesienia się do przepisów prawa materialnego regulujących problematykę zmiany rezerwacji częstotliwości. Spółka podniosła, iż skutki stwierdzenia nieważności decyzji URTiP z dnia [...] listopada 2005 r. mogłyby dotyczyć interesu prawnego P. S.A., gdyż w takim wypadku przedmiotem rozpoznania byłby wniosek o dokonanie na rzecz tego podmiotu rezerwacji przedmiotowej częstotliwości - co wiązałoby się z obowiązkiem po stronie Prezesa UKE przeprowadzenia przetargu wśród operatorów.

W odpowiedzi na skargę Prezes UKE wniósł o jej oddalenie. Zdaniem organu, brak było normy prawa materialnego dającej skarżącej legitymację jako stronie postępowania do kwestionowania decyzji Prezesa UKE z dnia [...] grudnia 2006 r. Normami takimi nie mogły być w szczególności normy art. 114 i 116 Pt, gdyż nie miały one zastosowania w sytuacji, gdy częstotliwości będące przedmiotem wniosku były niedostępne w wyniku rezerwacji na rzecz innego podmiotu. W ocenie organu także sam fakt zainteresowania P. S.A. uzyskaniem rezerwacji częstotliwości przysługujących PTK C. Sp. z o.o - w sytuacji, gdy nie doszło do przyznania na rzecz tego podmiotu nowych zakresów częstotliwości, a jedynie do zmiany sposobu ich wykorzystania przez uprawnioną - nie świadczył o istnieniu interesu prawnego po stronie skarżącej.

Oddalając skargę P. S.A. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że podstawowym zagadnieniem prawnym wymagającym rozstrzygnięcia w sprawie była kwestia interesu prawnego skarżącej, pozwalającego na jej uczestnictwo w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa URTiP z dnia [...] listopada 2005 r. Zgodnie z przepisem art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na wniosek strony lub z urzędu. Sąd pierwszej instancji przyjął, że stroną postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego, lecz także każdy podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązków dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji.

Sąd przyznał rację Prezesowi UKE, iż art. 114 ust. 2, ust. 3 pkt 1, ust. 4, art. 116 ust. 1, ust. 3, ust. 4, ust. 7 Pt (w wersji obowiązującej w dacie wydawania zaskarżonej decyzji) nie konstytuowały interesu prawnego P. S.A. w sprawie. Określały jedynie sposób postępowania Prezesa UKE w przypadku braku dostatecznych zasobów częstotliwości. Z art. 114 ust. 3 pkt 1 Pt Sąd wywiódł, że dostępność częstotliwości jest warunkiem dokonania ich rezerwacji, natomiast w braku dostatecznych zasobów częstotliwości podmiot, dla którego zostanie dokonana rezerwacja, jest wyłaniany w drodze przetargu, o czym stanowi art. 116 ust. 1 Pt. Sąd za prawidłowe uznał zatem stanowisko Prezesa UKE, zgodnie którym nie wchodziła w grę zmiana sytuacji prawnej skarżącej spółki na skutek stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa URTiP z dnia [...] listopada 2005 r., gdyż nawet w takim przypadku nie doszłoby do "uwolnienia" spornych częstotliwości. Zmiany decyzji dotyczące sposobu wykorzystania częstotliwości, wynikające z postępu technicznego, nie wymagają trybu przetargowego, gdyż zostały zastrzeżone na rzecz uprawnionej na mocy powołanej decyzji (pkt 7).

Skarżąca wywodziła swój interes prawny z faktu ubiegania się o rezerwację częstotliwości rozdysponowanych uprzednio na rzecz innego podmiotu, na mocy ostatecznej decyzji administracyjnej, stąd Sąd uznał za prawidłowy pogląd organu, zgodnie z którym nie miała ona interesu prawnego w ubieganiu się o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w trybie art. 155 k.p.a. w stosunku do decyzji z 1991 r. Na poparcie swojej oceny Sąd pierwszej instancji przywołał orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Powyższy wyrok został zaskarżony w całości skargą kasacyjną przez Spółkę P. która zarzuciła mu na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego tj.:

a) art. 116 ust. 7 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800, ze zm.), dalej: Pt, poprzez błędną wykładnię, a w wyniku powyższego - niewłaściwe zastosowanie art. 116 ust. 1-6 powyższej ustawy - w zw. z art. 28 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., których naruszenie - poprzez błędną wykładnię i błędne zastosowanie równocześnie zarzucono - skutkujące uznaniem, iż P. S.A. nie miała statusu strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] wydanej bez przeprowadzenia przetargu, pomimo istnienia takiego ustawowego wymogu, a w wyniku powyższego - umorzeniem postępowania odwoławczego wszczętego na wniosek P. S.A. wobec decyzji Prezesa UKE z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...], umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Prezesa URTiP,

b) naruszeniu art. 114 ust. 3 pkt 1 Pt. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w odniesieniu do stanu faktycznego wymagającego zastosowania - w jego miejsce - art. 116 ust. 1-6 w zw. z art. 116 ust. 7 przedmiotowej ustawy,

2) przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.

a) art. 1 i art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 113 § 1 p.p.s.a oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) poprzez błędne zastosowanie tegoż ostatniego przepisu - poprzez nierozstrzygnięcie sprawy co do istoty z uwagi na nieuzasadnione i niewyjaśnione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. i pominięcie okoliczności wskazujących na istnienie po stronie P. S.A. interesu prawnego w udziale w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...]

b) art. 190 zd. 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. poprzez orzeczenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w oparciu o wykładnię przepisów sprzeczną z wykładnią zawartą w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, jakie zapadło w niniejszej sprawie w dniu 12 czerwca 2008 r.,

c) art. 134 § 1 p.p.s.a. - poprzez orzeczenie poza granicami sprawy wyznaczonej zaskarżoną przez P. S.A. decyzją Prezesa UKE z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...], tj. rozstrzyganie, jakie byłyby ewentualne skutki stwierdzenia nieważności powyższej decyzji (pomimo, iż organ nie rozstrzygał powyższej kwestii), zamiast o tym, czy P. S.A. przysługuje interes prawny w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności owej decyzji Prezesa URTiP,

d) art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a) - c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2, art. 156 ust. 1 pkt 2 i art. 28 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie pomimo istnienia przesłanek do uznania P. S.A. za stronę postępowania oraz do uchylenia decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] lipca 2007 r.

e) naruszeniu art. 151 p.p.s.a. - poprzez jego zastosowanie pomimo istnienia przesłanek do uwzględnienia skargi złożonej przez P. S.A.

Mając powyższe na uwadze skarżącą wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 188 p.p.s.a. - o uchylenie wyroku w całości oraz uchylenie decyzji Prezesa UKE z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] orzeczenie o kosztach postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według właściwych przepisów prawa.

Powyższy wyrok został także w całości zaskarżony przez P. T. C. Sp. z o.o. z siedzibą w W., która zarzuciła mu naruszenie:

I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1) art. 190 zd. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie, wbrew obowiązkowi, wykładni prawa zaprezentowanej w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy dopuszczenia PTC do udziału w postępowaniu toczącym się w niniejszej sprawie przed WSA w W. w charakterze uczestnika (postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II GZ 52/08);

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. i art. 206 ust. 1 Pt. oraz w związku z art. 116 ust. 1 Pt i art. 116 ust 7 Pt poprzez przyjęcie, że PTC i P. S.A. nie służy interes prawny i tym samym przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa URTiP z dnia [...] listopada 2005 r., dotyczącej zmiany rezerwacji częstotliwości dokonanej uprzednio na rzecz PTK C. i bezzasadne oddalenie skargi;

II przepisów prawa materialnego, a to:

3) art. 28 k.p.a., w zw. z art. 206 ust. 1 Pt. oraz art. 116 ust. 1 Pt. i art. 116 ust. 7 Pt. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie prowadzące do przyjęcia, że PTC i P. S.A. nie służy interes prawny i tym samym przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa URTiP z dnia [...] listopada 2005 r., dotyczącej zmiany rezerwacji częstotliwości dokonanej uprzednio na rzecz PTK C.;

4) art. 116 ust. 1 Pt w zw. z art. 116 ust. 7 Pt oraz art. 1 ust. 2 pkt 1 Pt poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie prowadzące do uznania, że Prezes URTiP nie miał obowiązku przeprowadzenia przetargu w związku z wnioskiem PTK C. o zmianę przyznanej rezerwacji częstotliwości, czym naruszono również cel ustawy polegający na wspieraniu równoprawnej i skutecznej konkurencji w zakresie świadczenia usług telekomunikacyjnych.

Mając powyższe na uwadze P. T. C. wniosła o:

- uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. (art. 185 § 1 p.p.s.a.) ewentualnie, na wypadek uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że zachodzą przesłanki określone w art. 188 p.p.s.a.,

- o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa UKE z dnia [...] lipca 2007 roku, nr [...],

- w każdym przypadku zaś o: zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.

W odpowiedziach na obie skargi kasacyjne Prezes UKE wniósł o ich oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontroli instancyjnej, sprawowanej w granicach zakreślonych podstawami skarg kasacyjnych, poddany został wyrok Sądu I instancji oddalający skargę na decyzję wydaną w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. Przepis art. 138 § 1 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy wydaje m.in. decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. W myśl natomiast art. 105 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe.

Istota problemu w tej sprawie odnosząca się do podstaw prawnych decyzji sprowadza się do ustalenia, czy istniały podstawy do umorzenia postępowania z wniosku P. S.A. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa UKE z dnia [...] grudnia 2006 r. w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej. Umorzenie postępowania zaskarżoną decyzją wydaną w oparciu o wskazany w jej treści art. 127 § 3 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a., oznacza, że prowadzenie postępowania w przedmiocie nieważności decyzji jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych. Skuteczne wszczęcie postępowania odwoławczego wymaga zatem wniesienia odwołania przez uprawniony podmiot. Niedopuszczalność prowadzenia postępowania z przyczyn podmiotowych zachodzi wówczas, gdy występuje brak legitymacji po stronie wnioskodawcy. W wyroku z dnia 25 kwietnia 2006 r., o sygn. akt I OSK 725/05 (publ. Lex 209119) Naczelny Sąd Administracyjny zaprezentował pogląd, że gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia czynności ustalenia, czynności te mogą być podjęte wyłącznie w toku postępowania, a w razie wyniku negatywnego są podstawą zakończenia postępowania decyzją umarzającą postępowanie w sprawie. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie w pełni podziela zapatrywanie prawne wyrażone w przywołanym wyroku.

W mającym zastosowanie w sprawie przepisie art. 157 § 2 k.p.a. dotyczącym żądania stwierdzenia nieważności decyzji, ustawodawca posłużył się pojęciem strony. Pojęcie to zostało zdefiniowane w art. 28 k.p.a. stanowiącym, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Na gruncie tego przepisu ukształtował się trafny pogląd, że o istnieniu interesu prawnego decyduje to, czy istnieje przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności sprzecznych z potrzebami danego podmiotu. Zgodzić należy się też z tym, że postępowanie dotyczy interesu prawnego nie tylko wtedy, gdy w wyniku postępowania wydaje się decyzję rozstrzygającą o prawach lub obowiązkach danego podmiotu, ale także wówczas, gdy rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach jednego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki innego podmiotu.

W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (np. wyrok II SA 2164/92, ONSA 1995, nr 1, poz. 32). Nie ma przy tym jednoznacznych i uniwersalnych zasad w zakresie posiadania przymiotu strony i interesu prawnego na tle art. 28 k.p.a., które by można zastosować automatycznie w każdej sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Kwestie te należy rozważyć zatem indywidualnie przy przyjęciu kryterium ewentualnych skutków stwierdzenia nieważności decyzji dla praw i obowiązków podmiotu domagającego się stwierdzenia nieważności decyzji. Niekiedy ustalenie istnienia interesu prawnego w wyeliminowaniu decyzji z obrotu prawnego w oparciu o art. 156 § 1 k.p.a. wymaga dokonania ustaleń, czy objęta postępowaniem nadzwyczajnym decyzja posiada zarzucaną jej kwalifikowaną wadę prawną. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taka sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie, w której dopiero odpowiedź na pytanie, czy zmiana rezerwacji częstotliwości polegająca na zmianie wykorzystywania zarezerwowanych częstotliwości wymagała uruchomienia procedur, o których stanowi art. 116 ust. 1 w związku z ust. 7 Prawa telekomunikacyjnego pozwoli na ustalenie czy skarżąca spółka legitymowała się interesem prawnym żądając uruchomienia trybu nadzwyczajnego.

Odnosząc się do kwestii obowiązku przeprowadzenia przez organ przetargu przed wydaniem decyzji zmieniającej, Naczelny Sąd Administracyjny podzielił pogląd, jaki w tej materii wyraził Sąd pierwszej instancji, który wskazał, iż art. 114 ust. 3 pkt 1 i art. 116 ust. 1 Pt wskazują na podstawowy warunek rezerwacji częstotliwości – ich dostępność. Dopiero w przypadku braku dostatecznych zasobów częstotliwości, przeprowadzany jest przetarg w celu wyłonienia podmiotu, na którego rzecz zostanie dokonana rezerwacja. Fakt, iż sporny zakres częstotliwości został przydzielony Spółce PTK decyzją z dnia [...] grudnia 1991 r., następnie zaś Spółka ta ze względu na zmianę technologii wystąpiła o zmianę warunków wykorzystywania przydzielonych częstotliwości, nie powodował w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego możliwości dopuszczenia innych podmiotów do udziału w ubieganiu się o rezerwację wskazanych częstotliwości we wnioskowanym sposobie wykorzystywania na swoją rzecz, gdyż nie było do tego podstaw prawnych. Podstawy takiej nie stanowił przywołany w skargach kasacyjnych art. 116 ust. 7 Pt zgodnie z którym przepisy art. 116 Pt dotyczące przetargu na rezerwację częstotliwości stosuje się odpowiednio do zmian rezerwacji częstotliwości. Zaproponowana w skargach kasacyjnych wykładnia art. 116 ust. 7 Pt, zmierzająca do rozszerzenia zastosowania przepisów dotyczących przeprowadzania przetargu dla zmian rezerwacji częstotliwości, rozumianych także jako zmiany warunków wykorzystywania częstotliwości zarezerwowanych, powodowałaby sytuację, w której każdy operator, na którego rzecz zarezerwowany jest określony zasób częstotliwości, chcąc wystąpić o zmianę jego wykorzystywania (np. ze względu na postęp technologiczny), ryzykowałby w istocie utratę zarezerwowanego zasobu, gdyż jego wniosek o zmianę sposobu wykorzystywania częstotliwości otwierałby drogę innym operatorom do wystąpienia ze swoimi wnioskami w tym zakresie, a co więcej, niejako po wtóre występowałby o rezerwację częstotliwości, które na jego rzecz zostały już zarezerwowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, wskazał, iż rozpatrywał prawidłowość decyzji Prezesa UKE pod względem zgodności z treścią art. 116 ust. 7 Pt. Z treści uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji wynika, że Sąd ten przyjął, iż nieuzasadnione było przeprowadzenie przetargu przy zmianie rezerwacji częstotliwości rozumianej jako zmiana wykorzystywania częstotliwości zarezerwowanej. NSA pogląd ten podziela. Należy podkreślić, że zmiana warunków wykorzystywania przydzielonych częstotliwości nie miała wpływu na sytuację prawną P. S.A., a ewentualny wpływ na sytuację faktyczną, tej Spółki nie miał znaczenia dla istnienia jej interesu prawnego w sprawie.

Kontrolując decyzję wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. k.p.a. sąd administracyjny zobligowany jest do oceny zgodności tej decyzji z przepisami prawa. Ta oczywista konstatacja oznacza, że działając w granicach sprawy, o których mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a sąd jest uprawniony do oceny, czy istniała przesłanka umorzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. W tej sprawie organ uznał, że zachodzi ona z przyczyn podmiotowych, a to oznacza, że kontrola legalności decyzji dotyczyła ustalenia istnienia po stronie wnoszącego wniosek legitymacji do jego skutecznego wniesienia (z uwzględnieniem uwag dotychczasowych). Granice postępowania zarówno administracyjnego, jak i postępowania sądowoadministracyjnego zdeterminowane zostały badaniem istnienia interesu prawnego spółki wnoszącej o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej.

Pozostawało poza sporem, że sama P. S.A. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa UKE z dnia [...] grudnia 2006 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, wskazując przesłanki przesądzające w jej ocenie istnienie interesu prawnego w złożeniu wskazanego wniosku oraz żądaniu wyeliminowania z obiegu prawnego decyzji zmieniającej, podała m.in., że wydanie decyzji zmieniającej z pominięciem trybu przetargowego, który był obligatoryjny zgodnie z art. 116 ust. 7 w zw. z ust. 1 Pt spowodowało, iż P. S.A. nie miała możliwości ubiegania się w tym trybie o dobro w postaci uprawnienia do korzystania ze spornego zakresu częstotliwości.

Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku uznając za niezasadne twierdzenie skarżącej o obligatoryjnym trybie przetargowym w omawianym stanie sprawy administracyjnej przesądził, że decyzja zmieniająca nie posiadała kwalifikowanej wady prawnej wskazanej we wniosku, bo "zmiany decyzji dotyczące sposobu wykorzystania częstotliwości, wynikające z postępu technicznego nie wymagają trybu przetargowego (...)". W ocenie Spółki taki osąd Sądu pierwszej instancji naruszał art. 134 § 1 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut naruszenia tego przepisu nie jest usprawiedliwiony, gdyż dla kontroli podmiotowych warunków skuteczności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w tak złożonym stanie sprawy, decydujące znaczenie miała także analiza ewentualnej sytuacji prawnej P. S.A. w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej. Należy zwrócić uwagę, że sama Spółka P. w zakresie wykazywania swojego interesu prawnego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podkreśliła swoje stanowisko zgodnie z którym przeprowadzenie przetargu na zmianę dotychczasowych uprawnień przysługujących PTK C. Sp. z o.o., było obligatoryjne. Odmienne stanowisko Sądu pierwszej instancji w tym zakresie tym bardziej zatem nie mogło zostać uznane za orzekanie poza granicami sprawy.

W myśl art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z treści tego przepisu w powiązaniu z art. 197 § 2 p.p.s.a, który stanowi, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, autorzy obydwu skarg kasacyjnych wywodzą, iż wykładnia dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II GZ 52/08 wiązała Sąd I instancji przy rozpoznaniu sprawy sądowoadministracyjnej. Wskazać przy tym należy, że w toku postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego na skutek skargi P. S.A., Sąd I instancji postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. odmówił dopuszczenia P. T. C. Spółki z o.o. do udziału w sprawie. Na skutek zażalenia P. T. C. Spółki z o.o. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 czerwca 2008 r. uchylił zaskarżone postanowienie i dopuścił P. T. C. Spółkę z o.o. do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Opierając się na fragmentach uzasadnienia tego postanowienia kasatorzy budują tezę, iż Naczelny Sąd Administracyjny przesądził o istnieniu ich interesu prawnego w domaganiu się stwierdzenia nieważności decyzji, a wyrażony pogląd wiązał Sąd I instancji i w tym upatrują naruszenie art.190 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Zarzuty te są nieusprawiedliwione i to z wielu powodów. Po pierwsze, postępowanie zażaleniowe dotyczy kwestii incydentalnych, nie może zatem w jego toku dojść do rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej. Po wtóre, ewentualne związanie Sądu I instancji poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu wydanym na skutek zażalenia, dotyczy danej kwestii incydentalnej. Po trzecie, przepis art. 190 p.p.s.a. obejmuje sytuacje, w których "sprawa została przekazana" a zatem nie te, gdy Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął daną kwestię merytorycznie, tak jak w tym przypadku – orzekł o dopuszczeniu P. T. C. Spółki z o.o. do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. i art. 204 pkt 1 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349), orzekł jak w sentencji.