Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 212/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2010-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153, art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 48 ust. 3 i 4
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 139
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 2 ust. 3, par. 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, par. 19, par. 20
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Asystent sędziego Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 czerwca 2010r. sprawy ze skargi T.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata H.K. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym VAT w kwocie 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 16 lutego 2010r. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 kwietnia 2009r. znak: [...] nakazującą inwestorowi T. G. rozbiórkę samowolnie wybudowanej tymczasowej wiaty konstrukcji drewnianej na posesji położonej w S. przy ulicy P. 2 i w to miejsce nakazał inwestorowi T. G. rozbiórkę samowolnie wybudowanej tymczasowej wiaty konstrukcji drewnianej o wymiarach 3,45 x 4,20 m na posesji położonej w S. przy ulicy P. 2, z określeniem, iż rozbiórce podlegają: zadaszenie wraz z pokryciem blachą trapezową i orynnowaniem, drewniane słupki, łata przymocowana do ściany budynku gospodarczego, utwardzenie podłoża z płytek betonowych chodnikowych oraz z wylewki betonowej pod zadaszeniem.

Powyższe rozstrzygniecie zapadło w następującym stanie faktycznym: w dniu 20 sierpnia 2004r., na skutek interwencji R. Ś., organ I instancji przeprowadził kontrolę na nieruchomości położonej w S., przy ul. P. 2, w wyniku której ustalono, że na w/w nieruchomości, pomiędzy murowanym budynkiem gospodarczym a garażem znajduje się zadaszenie o wymiarach 3,45 x 4,20 m, wsparte od strony południowej na czterech słupkach drewnianych, natomiast od strony północnej na łacie przymocowanej do ściany budynku gospodarczego. Konstrukcja drewniana - słupki, ustawione są częściowo na płytkach chodnikowych, a częściowo na cegłach ułożonych bezpośrednio na gruncie. Podłoże pod zadaszeniem wykonane jest po części z płytek betonowych chodnikowych, a częściowo jest to wylewka betonowa.

Obecny podczas kontroli A. G. oświadczył, że właścicielem i inwestorem przedmiotowego zadaszenia jest jego matka T. G., zadaszenie zostało wykonane około 5 lat temu za zgodą ustną sąsiadki T. P., ale bez pozwolenia na budowę, o które T. G. nie występowała, jak również nie zgłaszała do właściwego organu zamiaru budowy przedmiotowego zadaszenia. Obecna podczas kontroli R. Ś. oświadczyła, że przedmiotowe zadaszenie wykonane zostało w grudniu 2000 r.

W dniu 4 października 2004r. T. G. złożyła w PINB oświadczenie, że przedmiotowa wiata została wykonana około 5 lat wcześniej. Przyznała również, że nie posiada pozwolenia na jej budowę, gdyż nie była świadoma konieczności jego uzyskania.

W dniu 29 listopada 2004r. organ I instancji wydał decyzję nakładając na inwestora T. G. obowiązek przedłożenia oceny technicznej przedmiotowej wiaty w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu II instancji z dnia 19 stycznia 2005r. Ponieważ zobowiązana wywiązała się z w/w obowiązku, w dniu 16 maja 2005 r. organ I instancji wydał na podstawie art. 51 ust 3 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane decyzję stwierdzającą wykonanie obowiązku przedłożenia oceny technicznej. Po rozpatrzeniu odwołania R. Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 6 lipca 2005r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji ze względu na przedwczesne jej wydanie i konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W toku ponownie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego T. G. przedłożyła uzupełnioną ocenę techniczną. W związku z jej treścią PINB decyzją z dnia 12 sierpnia 2005r. nałożył na nią obowiązek zaimpregnowania elementów drewnianych wiaty środkiem FOBOS M-2, w terminie do dnia 31 października 2005r., celem doprowadzenia wykonanych robót przy przedmiotowej wiacie do stanu zgodnego z prawem, która to decyzja została utrzymana w mocy decyzją organu II instancji z dnia 26 października 2005 r.

Na skutek skargi R. Ś. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach prawomocnym wyrokiem z dnia 21 września 2006r. uchylił decyzję z dnia 26 października 2005r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Ponadto uchylił decyzję tegoż organu z dnia 19 stycznia 2005r. znak: [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję PINB z dnia 29 listopada 2004r. Sąd uznał bowiem, że przedmiotowa wiata jest budowlą składającą się z konstrukcji drewnianej wspartej na słupach, czego nie zmienia fakt, że zadaszenie tej wiaty jest wsparte na słupach tylko z jednej strony. W świetle art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego i to zarówno w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przez organ I jak i II instancji, budowa wiaty o wymiarach 3,45 x 4,20 m nie może być uznana ani za obiekt małej architektury, ani też za tymczasowy obiekt budowlany. W związku z tym budowa takiej wiaty wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestorka nie posiadała, co skutkowało koniecznością zastosowania w sprawie art. 48 Prawa budowlanego zamiast art. 51 tej ustawy.

W związku z powyższym organ I instancji postanowieniem z dnia 23 stycznia 2007r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i jednocześnie nałożył na T. G. obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 15 czerwca 2007r. m. in. zaświadczenia Prezydenta Miasta S. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponieważ zobowiązana T. G. nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku, PINB w dniu 12 lipca 2007r. wydał decyzję nakazującą inwestorowi dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty konstrukcji drewnianej na posesji położonej w S., przy ul. P. 2, z określeniem, iż rozbiórce podlegają: zadaszenie wraz z pokryciem blachą trapezową i orynnowaniem, drewniane słupki, łata przymocowana do ściany budynku gospodarczego, utwardzenie podłoża pod zadaszeniem z płytek betonowych chodnikowych oraz z wylewki betonowej.

Na skutek odwołania wniesionego przez T. G., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu 4 października 2007r. decyzję uchylającą zaskarżoną decyzję w części rozstrzygnięcia dotyczącego obowiązku rozbiórki utwardzenia podłoża pod zadaszeniem i w tym zakresie orzekającą, że do wykonanego utwardzenia podłoża nie mają zastosowania przepisy art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, w pozostałym zaś zakresie utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję.

Na skutek skargi T. G. na w/w decyzję organu II instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach prawomocnym wyrokiem z dnia 12 marca 2008r., sygn. akt II SA/Ke 659/07 uchylił zaskarżoną decyzję, poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 stycznia 2007r. Sąd zaakceptował wprawdzie ustalenie organów, że przedmiotowa wiata została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę, co przesądza o prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie art. 48 Prawa budowlanego, ale wskazał, że wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007r., sygn. P 37/2006 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, co było jednym z powodów uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także uchylenia postanowienia organu I instancji z dnia 23 stycznia 2007r.

Ponadto Sąd uznał za niemożliwe zaaprobowanie ustaleń organu, iż skoro słupki podtrzymujące zadaszenie oparte są na płytkach chodnikowych i cegłach, a częściowo nawet bezpośrednio na gruncie, to świadczy to o wykonaniu przedmiotowego podłoża wcześniej niż samej wiaty. Sąd nie podzielił rownież argumentacji organu odwoławczego uchylającego decyzję organu I instancji w części rozstrzygnięcia dotyczącego obowiązku rozbiórki utwardzenia podłoża pod zadaszeniem i w tym zakresie orzekającego, iż do wykonanego utwardzenia podłoża nie mają zastosowania przepisy art. 48 ustawy. Według organu odwoławczego utwardzenie podłoża pod zadaszeniem należy traktować jako urządzenie terenu, a nie element składowy przedmiotowego obiektu. Potwierdzeniem takiego stanowiska było, zdaniem organu, uzasadnienie wyroku z dnia 21 września 2006 r., zgodnie z którym wiata to budowla składająca się z konstrukcji drewnianej wspartej na słupach. Zdaniem Sądu jednak, wnioski jakie wysnuł organ odwoławczy nie znajdują potwierdzenia w ustaleniach dokonanych w oparciu o zebrany materiał dowodowy, jak również - wbrew stanowisku organu - nie wynikają z uzasadnienia wyroku z dnia 21 września 2006r. Sąd wskazał, że takie stanowisko organu odwoławczego byłoby słuszne tylko wtedy, gdyby organ w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości ustalił, iż przedmiotowe podłoże zostało wykonane przed postawieniem przedmiotowej wiaty i nie stanowi jej elementu składowego. Takich jednak ustaleń nie można poczynić w oparciu o ten materiał dowodowy, który znajduje się w aktach sprawy. Jakkolwiek bowiem Sąd w uzasadnieniu wyroku ogólnie stwierdza, iż wiata to budowla składająca się z konstrukcji dachowej wspartej na słupach, to już w następnych zdaniach wymienia szczegółowo elementy tego obiektu - słupki, łatę przymocowującą, orynnowanie wiaty oraz podłoże pod zadaszeniem, utwardzone częściowo płytami betonowymi chodnikowymi, częściowo zaś wylewką.

Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 30 czerwca 2008r. wstrzymał T. G. prowadzenie robót budowlanych przy budowie przedmiotowej wiaty, wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę i jednocześnie nałożył na nią obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 31 grudnia 2008r. wymienionych szczegółowo dokumentów dotyczących samowolnie wykonanego obiektu, wskazanych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007r.

W dniu 18 marca 2009r. w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego przeprowadzona została rozprawa administracyjna, w sprawie utwardzenia podłoża pod wiatą. W czasie rozprawy T. G. oświadczyła, że utwardzenie podłoża pod wiatą wykonała w 1994r., a także że wówczas posiadała samochód osobowy, na dowód czego dołączyła pismo skierowane do Działu Komunikacji w Urzędzie Gminy w B., w którym zwracała się o zwrot należności za omyłkowo opłacony podatek drogowy. Pismo to jest bez daty i brak na nim jakiegokolwiek potwierdzenia, że zostało ono złożone we wskazanym organie. Natomiast R. Ś. oświadczyła, że utwardzenie podłoża pod wiatą nie było wykonane w 1994r., gdyż wówczas w tym miejscu rósł orzech. Oświadczyła, że płytki pod wiatą zostały ułożone podczas budowy wiaty, natomiast utwardzenie podłoża betonem zostało wykonane w późniejszym okresie. Jako dowód prawdziwości tego oświadczenia R. Ś. dostarczyła do organu I instancji w dniu 31 marca 2009r. kopię fotografii wykonanej wg jej oświadczenia zimą 1998r., na której w pobliżu usytuowania wiaty widoczne jest drzewo orzech. Poinformowała także pisemnie, że orzech został wycięty przez inwestorkę tuż przed wykonaniem wiaty.

W dniu 25 marca 2009r. do organu I instancji wpłynęło pismo z Wydziału Komunikacji i Dróg Starostwa Powiatowego w S. informujące, że pierwsza rejestracja pojazdu na Panią T. G. miała miejsce w kwietniu 1995r., z czego wynika, że w 1994r. T. G. nie była posiadaczem samochodu.

W dniu 20 kwietnia 2009r. PINB wydał decyzję nakazującą T. G. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanej, tymczasowej wiaty konstrukcji drewnianej na posesji położonej w S., przy ul. P. 2. Decyzja powyższa została utrzymana w mocy decyzją WINB z dnia 10 lipca 2009r. Organ II instancji ustalił, że wybudowana w 1999 roku wiata stanowi samowolę budowlaną, do której zastosowanie ma przepis art. 48 Prawa budowlanego z 1994 roku. Przedmiotowa wiata to budowla, składająca się z konstrukcji dachowej wspartej na słupach, a jej elementami składowymi są słupki, łata przymocowująca, orynnowanie wiaty oraz podłoże pod zadaszeniem, utwardzone częściowo płytami betonowymi chodnikowymi, częściowo zaś wylewką. Nie można bowiem jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości stwierdzić, że przedmiotowe podłoże zostało wykonane przed postawieniem wiaty. Nie można dać wiary twierdzeniom T. G. co do utwardzenie podłoża pod wiatą już w 1994r. z uwagi na posiadanie samochodu osobowego, albowiem na podstawie informacji uzyskanej przez organ I instancji z Wydziału Komunikacji i Dróg Starostwa Powiatowego w S. pierwsza rejestracja pojazdu na T. G. miała miejsce w kwietniu 1995r., z czego wynika, że w 1994r. T. G. nie była jeszcze posiadaczem samochodu. Dlatego stwierdzenie T. G. dotyczące utwardzenia w 1994r. podłoża z przeznaczeniem na miejsce postoju jej samochodu nie jest wiarygodne. Ponadto organ zauważył, że jeżeli dopiero w kwietniu 1995r. zarejestrowała ona swój samochód, to nie mogła płacić podatku drogowego już w lutym 1995r., jak to napisała w piśmie do Działu Komunikacji w Urzędzie Gminy w B. Dodatkowo ze zdjęcia dostarczonego przez R. Ś. w dniu 4 marca 2005 r. wynika, że ułożenie przedmiotowego podłoża z płytek chodnikowych nie wskazuje, aby mogło być wykonane wcześniej niż wiata. Argumenty uczestniczki dotyczące orzecha organ uznał natomiast za nieprzekonujące.

W konsekwencji organ II instancji uznał za zasadne wstrzymanie inwestorowi, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, prowadzenie robót budowlanych przy budowie przedmiotowej, wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę z jednoczesnym nałożeniem na zobowiązaną obowiązku przedłożenia w określonym terminie dokumentów wymienionych w rozstrzygnięciu. Skoro zaś inwestor nie wykonał obowiązku wynikającego z postanowienia organu I instancji z dnia 30 czerwca 2008r. - zasadnie organ I instancji korzystając z przepisu art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego z 1994 roku nakazał T. G. rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty. W myśl bowiem przepisu art. 48 ust. 4 ustawy w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Na skutek skargi T. G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 5 listopada 2009r. sygn. II SA/Ke 520/09 uchylił decyzję WINB z dnia 10 lipca 2009r. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z jednolicie reprezentowanym o w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem sentencja każdego nakazu rozbiórki musi zawierać szczegółowy opis przedmiotu rozbiórki, co warunkuje możliwość wykonania takiego nakazu w drodze egzekucji administracyjnej i nie jest w tym zakresie dopuszczalne odwoływanie się do opisów zawartych w uzasadnieniu decyzji. Pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji, a jej uzasadnieniem nie może być nie dających się usunąć sprzeczności, gdyż mimo pierwszeństwa, jakie ma wówczas treść rozstrzygnięcia decyzji, taka sytuacja uniemożliwia ocenę racjonalności przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydawaniu decyzji oraz świadczy o naruszeniu przez organ ogólnej zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa wyrażonej w art. 8 k.p.a.

Sąd wskazał, że organ I instancji w rozstrzygnięciu swojej decyzji z dnia 20 kwietnia 2009r. nakazał T. G. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanej, tymczasowej wiaty konstrukcji drewnianej na posesji położonej w S., przy ul. P. 2 nie precyzując, jakie konkretnie elementy wiaty podlegają rozbiórce. Organ I instancji nie wyjaśnił w szczególności, czy przedmiotem rozbiórki ma być również utwardzenie podłoża pod zadaszeniem z płytek betonowych chodnikowych oraz z wylewki betonowej, choć określenie rodzaju materiału, z którego wykonana jest konstrukcja podlegającej rozbiórce wiaty może sugerować, że niedrewniane, tylko betonowe podłoże pod tą wiatą – nie podlega rozbiórce. Natomiast z uzasadnienia tej decyzji można wysnuć wniosek, że utwardzenie to również ma być objęte rozbiórką.

Brak precyzyjnego i jednoznacznego rozstrzygnięcia uniemożliwił również Sądowi bezpośrednie ustosunkowanie się do spornych kwestii i dotyczących ich zarzutów skargi. Ubocznie więc tylko Sąd przypomniał, że w związku z treścią art. 153 p.p.s.a. zarówno sąd, jak i organy rozstrzygające sprawę związane są oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w zapadłych w niniejszej sprawie wyrokach WSA w Kielcach z dnia 21 września 2006r. i 12 marca 2008r. Z wyroków tych wynika natomiast, że przedmiotowa wiata jako budowla stanowiąca konstrukcję dachową wspartą na słupach, składająca się również z podłoża pod zadaszeniem, utwardzonego częściowo płytami betonowymi chodnikowymi, a częściowo wylewką betonową, wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Natomiast możliwość uznania tego podłoża za urządzenie terenu, a nie element składowy przedmiotowego obiektu zachodziłaby tylko wtedy, gdyby organ w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości ustalił, że podłoże to zostało wykonane przed postawieniem wiaty i nie stanowi jej elementu składowego. Aczkolwiek organy administracji przekonująco ustaliły, dlaczego nie można dać wiary skarżącej co do podawanej przez nią daty wykonania utwardzenia, to nawet przy przyjęciu jej wersji i tak nie musiałoby to spowodować uznania tego utwardzenia za urządzenie terenu nie wymagające pozwolenia na budowę i przez to nie podlegającego rozbiórce. Należy bowiem pamiętać o drugim wskazanym przez Sąd warunku uznania utwardzenia za urządzenie terenu, tj. o konieczności ustalenia, czy nie stanowiło ono elementu składowego wiaty. Przy pozytywnym ustaleniu tej okoliczności (za czym przemawia na przykład powoływane przez inwestorkę w toku całego postępowania przeznaczenie tego utwardzenia pod postojowanie samochodu oraz treść oceny technicznej sporządzonej na zlecenie T. G., z której to oceny wynika, że podłoże pod zadaszeniem wiaty utwardzone płytami chodnikowymi i wylewką z betonu wchodzi w skład przedmiotowej wiaty) należałoby przyjąć, że utwardzenie jest elementem składowym wiaty bez względu na datę jego wykonania.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji winien był w myśl wskazań Sądu co do dalszego postępowania pamiętać, że w związku z nieprecyzyjnym sformułowaniem orzeczonego przez organ I instancji nakazu rozbiórki, które nie pozwala na jednoznaczną ocenę, że sporne utwardzenie pod wiatą nie zostało objęte tym nakazem, zastosowaniu w sprawie art. 138 § 1 pkt 2 lub art. 138 § 2 kpa, w razie spełnienia wskazanych w nim przesłanek, nie stoi na przeszkodzie zakaz, o jakim mowa w art. 139 kpa.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania administracyjnego WINB decyzją z dnia 16 lutego 2010r. uchylił decyzję PINB z dnia 20 kwietnia 2009r. i nakazał T. G. rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty precyzując jakie konkretnie elementy wiaty podlegają rozbiórce. Orzeczony nakaz rozbiórki objął również utwardzenie podłoża z płytek betonowych chodnikowych oraz z wylewki betonowej pod zadaszeniem.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu 2.02.2010r. T. G. złożyła pismo, w którym podtrzymała swoje stanowisko co do uprzedniego powstania podłoża w stosunku do wiaty. Jej zdaniem przemawia za tym zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności zeznania świadków i dokumenty urzędowe. Pismo skierowane do Urzędu Gminy w B. z dnia 1.12.1998r., a w szczególności decyzja z dnia 15 września 1998r. określająca wysokość podatku od środków transportu za okres od marca do grudnia 1998r. dowodzi zdaniem T. G., że była właścicielem pojazdu samochodowego jeszcze przed jego pierwsza rejestracją. W jej ocenie dokumenty potwierdzają prawdziwość jej zeznań o posiadaniu pojazdu już w 1994 roku, a tym samym powstania w tamtym czasie utwardzonego podłoża.

Organ wskazał, że niewątpliwie wybudowana w 1999 roku przez T. G. wiata stanowi samowolę budowlaną, do której zastosowanie ma przepis art. 48 Prawa budowlanego z 1994 roku. Organ stanął na stanowisku, że bez względu na datę wykonania podłoże z płytek chodnikowych i wylewki betonowej jest elementem składowym przedmiotowej wiaty. Potwierdzeniem tego faktu jest powoływane przez T. G. w toku całego postępowania przeznaczenie tego podłoża pod postojowanie samochodu oraz treść oceny technicznej W. Ł., uprawnionego w zakresie projektowania architektonicznego. Z oceny tej wynika, że podłoże pod zadaszeniem wiaty wchodzi w skład tej wiaty. Stanowisko takie wynika również z wyroków WSA w Kielcach z dnia 21 września 2006r. i 12 marca 2008r. Skoro zatem inwestorka nie wykonała obowiązku nałożonego postanowieniem PINB z dnia 30 czerwca 2008r., tj. nie przedłożyła w określonym terminie dokumentów wymienionych w tym rozstrzygnięciu, organ I instancji zasadnie, w oparciu o art. 48 ust. 1 i 4 Prawa Budowlanego, nakazał rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty.

Ponieważ jednak organ I instancji pomimo faktu, że w uzasadnieniu decyzji wyszczególnił elementy przedmiotowej wiaty, w tym również utwardzone podłoże, lecz nie wyszczególnił ich w samym rozstrzygnięciu, wskutek czego rozstrzygniecie nie było precyzyjne, organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję organu i instancji w całości i w to miejsce orzekł nakaz rozbiórki szczegółowo wymieniając podlegające rozbiórce elementy przedmiotowej wiaty. Organ wyjaśnił, że na wydanie decyzji reformatoryjnej pozwalał zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i nie było wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy. Rozstrzygniecie takie nie narusza również art. 139 k.p.a., gdyż nadal przedmiotem rozbiórki jest samowolnie wykonana wiata konstrukcji drewnianej, a zreformowane rozstrzygniecie zawiera wyszczególnienie jej części składowych. Decyzja organu odwoławczego pomimo rozszerzonej treści nie została więc wydana na niekorzyść strony.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożyła T. G., wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. w szczególności art. 77 § 2 i art. 80 k.p.a., jak również naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego z 1994 roku.

W uzasadnieniu skargi T. G. podtrzymała swoje stanowisko, iż podłoże przedmiotowej wiaty powstało wcześniej niż sama konstrukcja wiaty. Służyło ono do parkowania zakupionego samochodu, wiata zaś powstała również aby zapobiec gniciu drewna opałowego oraz aby umożliwić suszenie bielizny. Traktowanie zatem podłoża jako części składowej wiaty jest nieprawidłowe. Według skarżącej momencie powstania podłoża konstrukcja przedmiotowej wiaty nie była z uwagi na sytuacje finansową nawet w sferze jej planów. Powstanie wiaty było wynikiem całkowicie odrębnego procesu budowlanego. Ślady dużego zużycia podłoża świadczą zaś niewątpliwie o jego intensywnym wykorzystywaniu co najmniej kilka lat przed powstaniem wiaty.

Skarżąca zarzuciła ponadto organowi drugiej instancji dowolną ocenę dowodów poprzez przyjęcie wygodnej tezy, że podłoże powstało wraz z całą wiatą oraz oparcie się wyłącznie na rozbieżnych oświadczeniach stron bez uwzględnienia innych środków dowodowych, a mianowicie o piśmie skierowanym do urzędu Gminy w B. z dnia 1.12.1998r., które potwierdzało zapłatę podatku drogowego w dniu 15.02.1995r.

W odpowiedzi na Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Na wstępie podkreślić należy, że sprawa niniejsza była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach. Prawomocnym wyrokiem z dnia 5 listopada 2009r. sygn. II SA/Ke 520/09 Sąd uchylił zaskarżoną decyzję WINB z dnia 10 lipca 2009r. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przepis art. 153 ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i na sądzie może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98).

W świetle powyższego rozpatrujący ponownie niniejszą sprawę organ drugiej instancji był związany oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku Sądu z dnia 5 listopada 2009r. oraz wskazaniami co do dalszego postępowania. Z wyroku tego wynika, że przedmiotowa wiata jako budowla stanowiąca konstrukcję dachową wspartą na słupach, składająca się również z podłoża pod zadaszeniem, utwardzonego częściowo płytami betonowymi chodnikowymi, a częściowo wylewką betonową, wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Kwestia samowolności budowy przedmiotowej wiaty stanowiącej budowlę została bowiem przesądzona już w wyroku WSA w Kielcach z dnia 21 września 2006r. Możliwość uznania podłoża za urządzenie terenu, a nie element składowy przedmiotowego obiektu zachodziłaby tylko wtedy, gdyby organ w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości ustalił, że podłoże to zostało wykonane przed postawieniem wiaty i nie stanowi jej elementu składowego. Decydujące znaczenie Sąd przyznał tutaj jednak kwestii ustalenia, czy utwardzone podłoże jest elementem składowym przedmiotowej wiaty. W razie bowiem udzielenia pozytywnej odpowiedzi na to pytanie data wykonania utwardzenia nie miałaby znaczenia dla oceny prawidłowości orzeczenia nakazu rozbiórki obejmującego również przedmiotowe utwardzenie.

W ocenie Sądu organ drugiej instancji prawidłowo ustalił, że podłoże z płytek chodnikowych i wylewki betonowej znajdujące się pod zadaszeniem jest elementem składowym wiaty składającej się ponadto z konstrukcji dachowej wspartej na słupach, łaty przymocowującej i orynnowania. Ze sporządzonej na zlecenie skarżącej oceny technicznej przedmiotowej wiaty, dokonanej przez posiadającego uprawnienia w zakresie projektowania architektonicznego technika budowlanego W. Ł., wynika bowiem jednoznacznie, że podłoże pod zadaszeniem wiaty utwardzone płytami chodnikowymi i wylewką z betonu wchodzi w skład przedmiotowej wiaty. Przemawia za tym również fakt, że w toku całego postępowania skarżąca potwierdzała, iż przedmiotowe utwardzenie przeznaczone jest pod parkowanie samochodu. Tym samym, ponieważ przeznaczeniem samej wiaty jest również parkowanie samochodu, nie było podstaw do uznania, że utwardzenie podłoża jest jedynie urządzeniem terenu, nie zaś elementem składowym wiaty.

Nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja skarżącej, że utwardzone podłoże służyło do parkowania pojazdu, zaś sama wiata, jako że miała przeznaczenie szersze (przechowywanie drewna i suszenie bielizny) jest konstrukcją odrębną od podłoża. T. G. parkując swój samochód pod wiatą czyniła tak dlatego, że chciała całą tę budowlę (tj. konstrukcję zadaszenia wraz z utwardzonym podłożem), a nie jedynie jej utwardzone podłoże wykorzystać jako miejsce postojowe. Fakt, że przedmiotowa wiata służyła również do celów innych niż parkowanie samochodu nie oznacza, że utwardzenie podłoża nie jest jej elementem składowym.

W świetle powyższego uznać należy, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły, iż utwardzone podłoże jest elementem składowym przedmiotowej wiaty. Przeprowadzone zaś w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe, w tym rozprawa administracyjna, która odbyła się w dniu 18 marca 2009r., nie wykazało aby utwardzone podłoże nie powstało równocześnie z powstaniem innych elementów składowych wiaty.

W tym stanie rzeczy, skoro skarżąca nie wykonała obowiązku wynikającego z postanowienia PINB z dnia 30 czerwca 2008r., tj. po wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę nie przedłożyła w określonym terminie dokumentów wymienionych w tym postanowieniu, organy prawidłowo orzekły nakaz rozbiórki przedmiotowej wiaty. W myśl bowiem art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 (dokumentów wymienionych w postanowieniu o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych) stosuje się przepis ust. 1, który stanowi, iż właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zatem organ II instancji, uwzględniając wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 listopada 2009r., prawidłowo nakazał T. G. rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty konstrukcji drewnianej na posesji położonej w S. przy ul. P. 2, określając szczegółowo elementy podlegające rozbiórce, którą objęto również utwardzenie podłoża pod zadaszeniem.

Rozstrzygniecie organu II instancji nie narusza wyrażonego w art. 139 k.p.a. zakazu reformationis in peius. Reformatoryjna decyzja będąca przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie nie została wydana na niekorzyść strony, albowiem nie zmniejszono w niej zakresu praw strony ani nie zwiększono zakresu jej obowiązków. Nadal przedmiotem rozbiórki jest samowolnie wykonana wiata konstrukcji drewnianej, zaś zreformowane rozstrzygnięcie zawiera wyszczególnienie jej elementów składowych. Również z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że nakaz rozbiórki dotyczy także utwardzonego podłoża pod zadaszeniem wiaty. Nie ma zatem wątpliwości, że decyzja organu II instancji nie została wydana na niekorzyść strony.

Zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej Sąd przyznał na rzecz adwokata reprezentującego skarżącą z urzędu w oparciu o art. 250 p.p.s.a. oraz w zw. z § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 c oraz § 19 i 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.