Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 672/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Furmanek, , p.o. Sędziego WSA Monika Krzyżaniak /spr./, Protokolant: referendarz sądowy Ewa Alberciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2004 r. przy udziale - - - - - sprawy ze skargi A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy objęcia restrukturyzacją należności celnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

3 I SA/Łd 672/03

UZASADNIENIE

Decyzją o warunkach restrukturyzacji z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł., działając na podstawie art. 207 i 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b, pkt 3, art. 9 pkt 1, art. 12 ust. 1, 2, 5, art. 17, art. 18 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287), ustalił dla A. Sp. z o.o. ogólną kwotę należności celnych objętych restrukturyzacją w wysokości 16.629,60 złotych wraz z odsetkami za zwłokę, z tytułu należności celnych wynikających z decyzji o nr [...] z dnia [...] oraz określił opłatę restrukturyzacyjną w wysokości 2.494,50 złotych i umorzył postępowanie restrukturyzacyjne w stosunku do należności celnych wynikających z decyzji z dnia [...] o nr[...] . W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w dniu 18 listopada 2002r. Spółka "A" złożyła wniosek o restrukturyzację należności celnych wynikających z decyzji Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] o nr [....] oraz z decyzji Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] o numerach [...] W złożonym wniosku strona przedstawiła swoją obecną sytuację gospodarczą i podjęte oraz przewidywane działania naprawcze mające na celu przywrócenie płynności finansowej oraz zwiększenie rentowności przedsiębiorstwa. Do wniosku załączony został wykaz wierzytelności, wykaz wymagalnych długów, kopia ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, informacja o bieżącej sytuacji finansowej przedsiębiorstwa oraz wykaz innych organów restrukturyzacyjnych, do których Spółka złożyła wnioski o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego. Organ wskazał, iż w oparciu o ewidencje i rejestry prowadzone przez Urząd Celny ustalono, iż podane przez stronę należności wynikające z decyzji o nr [...] z dnia [...] w wysokości 16.629,60 złotych znane były tut, Urzędowi na dzień 30 czerwca 2002r., a zatem spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 2 pkt 3 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców umożliwiająca objęcie wskazanej kwoty postępowaniem restrukturyzacyjnym. Jednocześnie ustalono, że należności wynikające z decyzji Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] o numerach [...] nie spełniają kryteriów określonych w przepisach art. 6 ust. 1 pkt 1 lit b i art. 2 pkt 3 w/w ustawy, gdyż nie były znane organowi restrukturyzacyjnemu na dzień 30 czerwca 2002r., nie wynikały, bowiem z ewidencji i rejestrów prowadzonych przez ten organ lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ dodał, iż z oczywistych powodów nie są to również należności sporne w rozumieniu art. 2 pkt. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik ,,A’’ Sp. z o.o. wniósł o uchylenie tej decyzji w części dotyczącej umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego w stosunku do należności celnych wynikających z decyzji Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] o numerach [....] i wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego również co do tych należności. Podniósł, iż postępowanie w przedmiotowych sprawach wszczęte zostało w dniu 26 czerwca 2002r., a z natury postępowań celnych w tego typu sprawach wynika, iż wszczynane są wtedy, gdy organ zna wysokość i podstawę zaległości. Świadczy o tym, również fakt, iż od rozpoczęcia postępowania dowodowego do jego zakończenia upłynęło zaledwie 14 dni. Dlatego też, zdaniem strony skarżącej, brak było podstaw do umorzenia postępowania w tym zakresie.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), art. 2 pkt 3, art. 6 ust. 1 pkt 1b, art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287), art. 4.1 ustawy o przekształceniach w administracji celnej i o zmianie niektórych ustaw a dnia 20 marca 2002r. (Dz. U. Nr 42, poz. 365), uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego i orzekł o odmowie objęcia restrukturyzacją należności celnych wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] o nr [...] oraz w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podał, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1b ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, restrukturyzacji podlegają znane na dzień 30 czerwca 2002r. zaległości, z zastrzeżeniem ust. 4 i art. 16, z tytułu należności celnych. Wskazano, iż definicja legalna należności znanych została zawarta w art. 2 pkt 3 w/w ustawy i w świetle tego przepisu są to należności, w tym należności sporne, wynikające z ewidencji lub rejestrów prowadzonych przez organ restrukturyzacyjny lub z innych danych znajdujących się w posiadaniu tego organu, w szczególności z zeznań deklaracji, decyzji i postanowień. Zdaniem organu, z uzasadnienia decyzji z dnia [...] o nr [...] wynika, iż przedmiotowe należności nie były znane organowi celnemu na dzień 30 czerwca 2002r., gdyż decyzje określające ich wysokość wydane zostały dopiero z dniem 29 lipca 2002r. Odnosząc się do stanowiska strony skarżącej, iż organ celny już w momencie wszczynania postępowania celnego powinien znać wysokość i podstawę zaległości, organ wskazał, iż postępowanie celne jest prowadzone w tym celu, aby określić kwotę należnego długu, a skonkretyzowanie obowiązku celnego jest dokonywane dopiero w decyzji administracyjnej. Wobec powyższego nie można, zdaniem organu, przesądzać o wynikach postępowania już w momencie jego wszczynania, gdyż na wysokość należności celnych mają wpływ m.in. stan towaru i jego wartość celna, a to jest ustalane w toku postępowania wyjaśniającego. Organ podał, iż ustalony w sprawie stan faktyczny i prawny wskazuje na bezpodstawność zarzutów strony, jednak fakt nie uznania należności celnych wynikających z decyzji z dnia [...] za należności znane nie uzasadniał umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego, lecz stanowił podstawę do orzeczenia o odmowie objęcia restrukturyzacją w/w należności. Brak, bowiem ustawowej przesłanki do uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku wszczynającym postępowanie nie czyni tego postępowania bezprzedmiotowym, lecz oznacza jedynie bezzasadność żądania strony.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik ,,A" wniósł o uchylenie powyższej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w części dotyczącej odmowy objęcia restrukturyzacją należności celnych wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] o nr [...] i objęcie restrukturyzacją wskazanych należności. Zaskarżonej decyzji zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia oraz naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287), poprzez uznanie, że należności celne wynikające z decyzji z dnia [...] nie były należnościami znanymi organowi celnemu na dzień 30 czerwca 2002r. Zdaniem wnoszącego skargę, z natury postępowań celnych w tego typu sprawach wynika, iż są one wszczynane w sytuacji, gdy organ zna wysokość i podstawę zaległości, o czym świadczy fakt, że od wszczęcia postępowania do jego zakończenia minęło jedynie 14 dni. Wobec czego, w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisów, poprzez nie objęcie postępowaniem restrukturyzacyjnym zaległości celnych znanych organowi celnemu na dzień 30 czerwca 2002r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wyjaśnić, iż stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W związku z tym, że skarga ,,A" Spółka z o.o. w Ł. wniesiona została w dniu 7 maja 2003r. i do dnia 1 stycznia 2004r. postępowanie sądowe nie zostało zakończone, właściwym do rozpoznania tej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Oznacza to, iż sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron, oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszały przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do ich uchylenia.

Przedmiot sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy należności celne skarżącej Spółki, określone w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] o nr[...] , mogą zostać zaliczone, zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287 z późn. zm.) do należności znanych, a wobec tego, czy w oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1b tej ustawy mogą zostać objęte postępowaniem restrukturyzacyjnym, prowadzonym przez organ celny.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 1b powołanej wyżej ustawy restrukturyzacji podlegają zaległości z tytułu należności celnych, znane na dzień 30 czerwca 2002r., z zastrzeżeniem ust. 4 i art. 16 ustawy. Definicja należności znanych zawarta została w art. 2 pkt 3 tej ustawy i w myśl tego przepisu ilekroć w ustawie jest mowa o należnościach znanych rozumie się przez to należności, w tym należności sporne, wynikające z ewidencji lub rejestrów prowadzonych przez organ restrukturyzacyjny lub z innych danych znajdujących się w posiadaniu tego organu, w szczególności z zeznań, deklaracji, decyzji i postanowień.

Strona skarżąca, przedstawiła stanowisko, zgodnie z którym, wobec tego, że postępowanie dotyczące przedmiotowych należności celnych wszczęte zostało przez organy celne w dniu 26 czerwca 2002r., a z natury postępowań celnych w tego typu sprawach wynika, iż są one podejmowane w sytuacji, gdy organ zna wysokość i podstawę zaległości, należy uznać, że w dniu 30 czerwca 2002r. organ celny posiadał wiedzę w przedmiocie wysokości i podstawy zaległości celnych, określonych następnie w decyzji z dnia [...] O powyższej tezie miał świadczyć również fakt, iż od momentu wszczęcia do zakończenia postępowania wyjaśniającego upłynęło zaledwie 14 dni.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, powyższy pogląd nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym, zgromadzonym w toku postępowania przed organami celnymi, jak również nie znajduje oparcia w cytowanych wyżej przepisach prawnych. Twierdzenia strony skarżącej, iż organy celne znały wysokość należności celnej przed wydaniem decyzji w sprawie, oparte zostały jedynie na domysłach i przypuszczeniach, bez wskazania konkretnych dowodów, mogących świadczyć o zasadności takiego poglądu. Postępowanie celne ma przede wszystkim na celu określenie kwoty należnego długu celnego, wobec czego jest mało prawdopodobne, by organ celny znał kwotę zaległości już w chwili wszczęcia postępowania. Trudno jest przesądzać o wynikach prowadzonego postępowania już w momencie jego wszczęcia. Określenie wysokości kwoty należności celnych ustalane jest dopiero w decyzji administracyjnej. Przyjęcie poglądu prezentowanego przez stronę skarżącą, iż w chwili wszczęcia postępowania celnego organ zna wysokość i podstawę zaległości, prowadziło by do wniosku, że wszelkie podejmowane przez organy celne w toku postępowania czynności, mające na celu ustalenie prawidłowej kwoty długu celnego, są zbyteczne i bezcelowe. Skoro brak jest w aktach sprawy dowodów na to, że kwota przedmiotowych należności celnych przed dniem 1 lipca 2002r. ujawniona została w rejestrze, ewidencji lub wynikała z innych danych znajdujących się w posiadaniu organu celnego prowadzącego postępowanie restrukturyzacyjne, należy przyjąć, iż dniem, w którym organ prowadzący postępowanie restrukturyzacyjne powziął wiadomość o kwocie tej należności jest dzień wystawienia decyzji określających kwotę tych należności tj. 29 lipca 2002r

Dodatkowo należy stwierdzić, iż konstrukcja art. 2 pkt 3 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, uzasadnia twierdzenie, iż szczególną kategorię należności znanych stanowią należności sporne, których definicja zamieszczona została w pkt 4 tego przepisu. Wyjątkowy charakter należności spornych polega na tym, iż wysokość tych należności nie jest ostatecznie określona, lecz jest przedmiotem sporu pomiędzy organem a stroną postępowania celnego. Ustawodawca przyznał jednak możliwość objęcia takich należności postępowaniem restrukturyzacyjnym, pod warunkiem jednak, iż decyzja dotycząca spornej należności wydana została przed dniem 1 lipca 2002r. Dokonanie interpretacji powołanych wyżej przepisów w ten sposób, iż należność sporna musi wynikać z decyzji wydanej przed dniem 1 lipca 2002r., natomiast należność znana może wynikać także z decyzji wystawionej po tej dacie jest, zdaniem Sądu, sprzeczne z zasadami racjonalnego prawodawstwa.

Uchybienie procesowe organu pierwszej instancji, polegające na wydaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego, w sytuacji, gdy z uzasadnienia decyzji wynika, iż powodem umorzenia jest fakt nieuwzględnienia wniosku strony o objęcie postępowaniem restrukturyzacyjnym określonych należności celnych, Sąd uznał za nie mające istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż orzeczenie organu drugiej instancji zawiera już prawidłową treść rozstrzygnięcia, a ponadto konsekwencją zarówno umorzenia postępowania jak i odmowy objęcia postępowaniem restrukturyzacyjnym oznaczonych należności celnych jest nie włączenie tych należności do postępowania restrukturyzacyjnego, prowadzonego przez organy celne.

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, iż organ celny nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, odmawiając objęciem restrukturyzacją należności celnych wynikających z decyzji z dnia [...], w sytuacji, gdy brak było podstaw do uznania, iż na dzień 30 czerwca 2002r. kwota tej zaległości wynikała z ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w posiadaniu tego organu i dlatego skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.