Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 698/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 97-103
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 2 ust. 1 pkt 3, par. 31 ust. 1, par. 30 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Michał Sowiński, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2019 r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARIMR w Warszawie z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] lutego 2019 r. nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor ARiMR", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. (dalej: "Kierownik ARiMR", "organ I instancji") z [...] stycznia 2019 r. nr [...], którym po rozpoznaniu wniosku M. J. (dalej: "Strona", "Skarżąca"), odmówił podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie złożonych wniosków o wypłatę płatności rolnośrodowiskowej na 2015 r. i 2016 r.

W uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia podano, że Strona złożyła w dniu [...] czerwca 2015 r. oraz [...] maja 2016 r. w Biurze Powiatowym ARiMR wnioski o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej odpowiednio na rok 2015 i 2016 w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020.

W dniu [...] kwietnia 2018 r. Kierownik ARiMR postanowieniem nr [...], zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ww. wniosków Strony na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej: "K.p.a.". W uzasadnieniu wskazano, iż Prokuratura Rejonowa w B. wszczęła dochodzenia nr [...], w przedmiocie możliwego podrobienia podpisu pod wnioskiem oraz załącznikami składanymi w toku postępowania dotyczącego przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego przez osobę przekazującą zobowiązanie Stronie, którego wynik ma podstawowe znaczenie dla bytu prawnego wniosku Strony oraz rozstrzygnięcia sprawy.

W dniu [...] grudnia 2018 r. wpłynął wniosek Strony o podjęcie zawieszonego postępowania o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015 oraz 2016.

W odpowiedzi Kierownik ARiMR wydał w dniu [...] stycznia 2019 r. postanowienie o numerze wskazanym wyżej, o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2015 r. oraz 2016 r. stwierdzając, że w dacie składania wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, nadal trwało postępowanie prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w B.

Po rozpoznaniu zażalenia, Dyrektor ARiMR postanowieniem z [...] lutego 2019 r. o numerze wskazanym wyżej, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w niniejszej sprawie odmówił podjęcia zawieszonego z urzędu postępowania w sprawie wniosku Strony dotyczącego przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015 oraz 2016, gdyż brak jest rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, które to rozstrzygnięcie ma decydujący wpływ na ustalenie prawa do ww. płatności rolnośrodowiskowej Strony. Wskazano, że Strona przejęła w roku 2015 zobowiązania rolnośrodowiskowe m in. od J. A. oraz B. F. w odniesieniu, do których postępowania w zakresie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 nie zostały zakończone lecz zawieszone przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. ze względu na postępowanie prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w B. w zakresie tożsamości podpisów na wnioskach o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej ww. osób.

Dyrektor ARiMR ocenił, że w tych okolicznościach istnieje uzasadniona wątpliwość co do skuteczności podjętych zobowiązań przez J. A. oraz B. F., co ma bezpośredni i decydujący wpływ na ustalenie prawa do płatności rolnośrodowiskowej na 2015 r. i 2016 r. z wniosków Strony.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz zobowiązanie do podjęcia zawieszonego postępowania, nadto o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania.

Uzasadniając swoje stanowisko Strona wskazała, że postępowanie karne nie rozstrzyga żadnej kwestii o charakterze prejudycjalnym w rozumieniu przepisów K.p.a., nie uzależnia rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzednich ustaleń, ocen i wyników tego postępowania przygotowawczego. W ocenie Skarżącej zawieszenie postępowania i odmowa jego podjęcia jest nieuzasadniona.

Nadto jak podkreśliła Skarżąca, organ pominął fakt, że Strona przejęła zobowiązanie m.in. od D. K. w sprawie, której nie toczy się postępowanie przygotowawcze (wniosek dotyczy gruntów o powierzchni 38,50 ha). Tym samym w ocenie autorki skargi organ powinien wydać decyzję częściową, zgodnie z art. 104 § 2 K.p.a., przyznając płatności rolnośrodowiskowe do powierzchni 38,50 ha.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2019 r., poz. 2167), stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest działanie organów administracji w zakresie rozpoznania przez te organy wniosku Skarżącej o podjęcie zawieszonego, z powodu zagadnienia wstępnego, postępowania prowadzonego w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015 i 2016. Przyczyną zawieszenia postępowania była konieczność zbadania skuteczności przejęcia przez Skarżącą zobowiązania rolnośrodowiskowego od J. A. i B. F. wobec faktu prowadzenia postępowania przez Prokuraturę Rejonową w . w zakresie tożsamości przedłożonych podpisów na wnioskach o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej ww. osób. Organy odmówiły Skarżącej podjęcia zawieszonego postępowania, ze względu na fakt, że w dacie składania wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, nadal trwało postępowanie prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w B. W ocenie Skarżącej, odmowa podjęcia zawieszonego postępowania jest nieuzasadniona, gdyż postępowanie karne nie rozstrzyga żadnej kwestii o charakterze prejudycjalnym w rozumieniu przepisów K.p.a., nie uzależnia rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzednich ustaleń, ocen i wyników tego postępowania przygotowawczego.

Sąd wskazuje, że zagadnienia zawieszenia i podjęcia postępowania administracyjnego regulują przepisy art. 97 - art. 103 K.p.a. Stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

W rozpoznawanej sprawie Kierownik ARiMR prowadzący postępowanie z wniosków Skarżącej o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2015 r. i 2016 r. zawiesił to postępowanie, w związku z koniecznością rozstrzygnięcia, kwestii możliwości podrobienia podpisu pod wnioskiem oraz załącznikami składanymi przez osobę przekazującą zobowiązanie Skarżącej.

Zawieszenie postępowania w wyniku wystąpienia zagadnienia wstępnego nakłada na organ lub stronę obowiązek wystąpienia do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego na podstawie (art. 100 § 1 K.p.a.). Taki tryb działania podjął Kierownik ARiMR zwracając się do Prokuratury Rejonowej w B. z zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia przestępstwa i podjęcie niezbędnych czynności w celu ustalenia, czy składając wniosek o przyznanie płatności na 2014 r. i 2015 r. usiłowano dokonać wyłudzenia dopłat unijnych. Podjęte w ten sposób czynności orzecznicze stanowić będą podstawę dalszych ustaleń w niniejszej sprawie.

Rozpoznając sprawę w tym zakresie stwierdzić należy, że stosownie do art. 97 § 2 K.p.a., gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony. W rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało zawieszone, ponieważ jego prawidłowe przeprowadzenie i rozstrzygnięcie zależało od wyniku innego postępowania, w trakcie którego rozstrzyga się kwestia tożsamości złożonych podpisów i tym samym ocena skuteczności przejęcia przez Skarżącą zobowiązań rolnośrodowiskowych.

Zauważyć należy, że w rozpatrywanej sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.), dalej: "rozporządzenie rolnośrodowiskowe", wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm.), obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej. Zgodnie zaś z § 31 ust 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w przypadku rozwiązania albo przekształcenia rolnika lub wystąpienia innego zdarzenia prawnego, w wyniku których zaistniało następstwo prawne, z wyłączeniem przypadku, o którym mowa w § 30 ust. 1, które nastąpiło po doręczeniu decyzji w sprawie przyznania pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, jego następcy prawnemu mogą być przyznane kolejne płatności rolnośrodowiskowe, jeżeli objął w posiadanie grunty lub stado objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika i są spełnione warunki określone w art. 25 ust. 2 ustawy.

Zatem kluczowym zagadnieniem w przedmiotowej sprawie jest ustalenie, czy Skarżąca składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015 i 2016 skutecznie przejęła zobowiązania rolnośrodowiskowe od J. A. oraz B. F. Prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w B. postępowanie i jego wynik będzie miało zatem decydujący wpływ na ustalenie prawa do płatności rolnośrodowiskowej z wniosku Skarżącej. Jednocześnie Skarżąca wskazała, że część zobowiązań przejęła od D. K., co do której nie toczy się postępowanie przygotowawcze, co jej zdaniem obliguje organ do wydania decyzji częściowej, przyznając płatności rolnośrodowiskowe do powierzchni 38,50 ha.

Odnosząc się do tak postawionego zarzutu, wskazać należy, że jest on nieuzasadniony, gdyż zgodnie z § 34 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w przypadku gdy rolnik, który złożył za dany rok kalendarzowy wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, złożył również za ten rok kalendarzowy wniosek, o którym mowa w § 27 ust. 2, § 28 ust. 2, § 29 ust. 2, § 30 ust. 2 albo 8, § 31 ust. 2 albo 6 lub § 32 ust. 2 albo 6, to wnioski te są rozpatrywane łącznie. Zobowiązanie rolnośrodowiskowe podjęte przez tą samą osobę (Skarżącą) stanowi nierozłączną całość, zatem jego dzielenie na części, w tym części dotyczącej przejęcia zobowiązań od D. K. jest niedopuszczalne, a rozstrzygnięcie w sprawie następuje na podstawie jednego aktu.

Zatem wobec faktu, że postępowanie przed organami ścigania nie zostało zakończone, a więc zagadnienie wstępne nie zostało ostatecznie rozstrzygnięte stwierdzić należy, że organy administracji nie naruszyły prawa uznając, że w rozpoznawanej sprawie nie ustała przyczyna zawieszenia z urzędu postępowania w sprawie wniosku Skarżącej o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej.

Ponieważ przyczyna uzasadniająca zawieszenie postępowania nie ustąpiła, organy administracji publicznej nie były uprawnione do podjęcia tego postępowania na podstawie art. 97 § 2 K.p.a.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), należało oddalić skargę jako niezasadną.