Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 306/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2016-08-04 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2,  art. 258 par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Spółki z o. o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 5 maja 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za luty 2010 r., postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A Spółki z o. o. w [...] (dalej jako strona skarżąca, Spółka) jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 5 maja 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za luty 2010 r. Wartość przedmiotu sporu opiewa na kwotę 34.000 zł. W związku z tym strona skarżąca na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązana jest - zgodnie z postanowieniami § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1.020 zł. Na dalsze koszty jakie mogą zaistnieć w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej również w kwocie 510 zł (§ 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Wnioskiem sporządzonym na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz.718) – zwanej dalej p.p.s.a, strona skarżąca zwróciła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości.

Uzasadniając wniosek strona skarżąca powołała się na brak środków finansowych i zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej.

Natomiast w części wniosku dotyczącego oświadczenia o majątku i dochodach Spółka wykazała brak środków trwałych, stan kont bankowych 0 zł, stratę za poprzedni rok obrotowy w wysokości 2.536.953,36 zł, wielkość kapitału zakładowego opiewającego na kwotę 40.000 zł.

Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje:

Stosownie do art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków.

Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 p.p.s.a.).

Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna ( art. 212 § 1 p.p.s.a. ).

Zatem wniosek skarżącej Spółki dotyczący częściowego prawa pomocy należy rozpatrywać w kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 2, pkt 2 p.p.s.a.

Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Powyższe oznacza, że przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy winno się uwzględniać, z jednej strony wysokość obciążeń finansowych jakie wnioskodawca jest zobowiązany ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe.

Zatem instytucja prawa pomocy może być zastosowana jedynie w sytuacjach szczególnych. Tak ukształtowany charakter prawa pomocy wynika z tego, iż generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się więc z wydatkami na ten cel i gromadzić środki finansowe na pokrycie koniecznych kosztów. Szczególnie uwaga ta dotyczy podmiotów prowadzących profesjonalną działalność gospodarczą. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepublik.), opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z kolei w innym postanowieniu NSA (postanowienie z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8) stwierdził, iż ,, udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ".

Jednocześnie należy zaznaczyć, iż orzeczenie w sprawie prawa pomocy jest wydawane na podstawie oświadczenia strony mając na uwadze okoliczności podane w tym oświadczeniu i w przedstawionych przez stronę dokumentach. Oznacza to, iż ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 p.p.s.a., spoczywa na składającym wniosek o jego przyznanie. Rozstrzygniecie w tej kwestii będzie zatem zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej reguły ponoszenia kosztów procesu. Dlatego też jeżeli pojawią się wątpliwości co do przedstawionych w formularzu danych, bądź jeżeli okażą się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, jest ona obowiązana, na mocy art. 255 p.p.s.a., złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego lub dochodów.

Referendarz sądowy analizując informacje przedstawione we wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPPr) uznał, iż były niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej Spółki. W związku z czym pismem z 13 lipca 2016 r. strona skarżąca została wezwana do przekazania, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, kserokopii deklaracji podatkowych dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych (CIT) za ostatni rok podatkowy oraz opodatkowania podatkiem od towarów i usług (VAT-7) za miesiące styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2016 r., zestawień obrotów i sald kont wynikowych i bilansowych za ostatnie 3 miesiące, odpisów aktualnych bilansów, szczegółowej informacji na temat aktualnie prowadzonej egzekucji oraz wyjaśnienia źródeł finansowych pozwalających na aktualne funkcjonowanie Spółki.

W odpowiedzi na wezwanie przedłożono zestawienie sald i obrotów, rachunków i strat za okres od 1 stycznia do 31 maja 2016 r., zestawienia przychodów i kosztów uzyskania przychodów za grudzień 2015 r., wydruk z rozrachunków, a także kserokopie: postanowienia o zajęciu wierzytelności, deklaracji podatkowej CIT-8 za 2015 r., deklaracji VAT-7 za miesiące styczeń, luty, marzec, kwiecień i maj 2016 r.

W ocenie referendarza, mającego na względzie zarówno informacje zawarte w treści wniosku o przyznanie prawa pomocy jak dane wynikające z przedłożonych dodatkowo dokumentów, wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie należało uznać za nieuzasadniony.

W oparciu o przekazane dokumenty ustalono bowiem, iż Spółka w ostatnim okresie posiadała znaczny potencjał do gromadzenia środków finansowych umożliwiających zabezpieczenie środków finansowych wielokrotnie przekraczających skalę wymaganych niniejszej sprawie kosztów sądowych.

O potencjale do gromadzenia środków finansowych osób prowadzących działalność gospodarczą, a tym samym o dostępności środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów sądowych, decydują przede wszystkim uzyskiwane przychody z tytułu świadczonych usług bądź sprzedawanych towarów.

Otóż z kserokopii zeznania podatkowego (CIT-8) wynika, iż przychody z prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej w 2015 r. wyniosły 66.951.159,29 zł, z czego tylko w grudniu 2015 r. stanowiły kwotę 2.665.930,51 zł (co wynika ze sporządzonego zestawienia przychodów i kosztów). Z kolei na podstawie przekazanych deklaracji podatkowych VAT-7 sporządzanych dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług za okres od stycznia do maja 2016 r. ustalono, że środki uzyskane ze sprzedaży towarów i usług za ten okres opiewają na kwotę 1.605.195 zł, zaś wymagany i uiszczony podatek z tego tytułu wyniósł 12.938 zł.

Również uzyskiwane dochody umożliwiały skarżącej Spółce zgromadzenie zasobów finansowych na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Według przekazanych danych Spółka w 2015 r. osiągnęła dochody w wysokości 3.024.319,25 zł, z czego tylko w grudniu 2015 r. dochody w wysokości 689.729,28 zł.

Zatem dysponując tak znacznymi środkami pieniężnymi i mając świadomość wymagalności kosztów sądowych skarżąca Spółka winna uwzględnić konieczność ich zapłaty, a dopiero w dalszej kolejności regulować zobowiązania cywilno prawne.

Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a., orzeczono o odmowie przyznania prawa pomocy.