Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 18/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 85 ust. 1,  art. 87 ust. 1,  art. 93 ust. 1,  art. 92 ust. 2,  art. 95 ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 207 poz 1761
law: Ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej - tekst jednolity
article: par. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 99 poz 897
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej, opłat dodatkowych oraz zasad zwrotu różnicy w opłatach czynszowych.
article: art. 6,  art. 151 par. 1,  art. 149 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 190 ust. 4,  art. 178 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c,  art. 153,  art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Dyrektora Służby Więziennej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu różnicy w opłatach czynszowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zakładu Karnego z [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Służby Więziennej na rzecz skarżącego A. A. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Zakładu Karnego w G. decyzją z dnia [...],

nr [...], na podstawie art. 95 ust. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r.

o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761 z późn. zm.) postanowił:

1. odmówić uchylenia decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w G. z dnia [...] dotyczącej wypłaty funkcjonariuszowi A. A. należności z tytułu zwrotu różnicy w opłatach czynszowych;

2. uznać, że funkcjonariuszowi Zakładu Karnego plut. A. A. przysługuje od dnia [...] do dnia [...] uprawnienie do otrzymywania należności z tytułu zwrotu różnicy w opłatach czynszowych w wysokości [...] zł miesięcznie.

Od powyższej decyzji A. A. odwołał się podnosząc, iż przepis zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny nie powinien być w ogóle zastosowany przy rozpatrywaniu jego sprawy, a także, iż organ I instancji rażąco naruszył przepis art.151 § 1 Kpa odmawiając uchylenia decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w G. z dnia [...], a w punkcie 2 zaskarżonej decyzji zmieniając decyzję, której uchylenia odmówił.

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w S., decyzją z dnia

[...], nr [...], wydaną na podstawie art. 104, 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 200 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), uchylił w całości zaskarżoną decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w G. z dnia [...] nr [...] i orzekł:

- po stwierdzeniu istnienia podstaw, stosownie do art. 145a i 151 § 1 pkt 2 ustawy

z dnia 14.06.1960 r. Kpa oraz art. 95 ust. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r.

o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761) oraz § 3 ust 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej, opłat dodatkowych oraz zasad zwrotu różnicy w opłatach czynszowych (Dz. U. Nr 99, poz. 897 z późn.zm.) uchylił decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w G.

z dnia [...];

- odmówił przyznania A. A. należności z tytułu zwrotu różnicy

w opłatach czynszowych za okres, o którym mowa we wniosku tj. od [...] do [...];

- przyznał to świadczenie za okres od dnia [...] do dnia [...] w wysokości [...] zł ([...]) miesięcznie.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej

w S. ustalił, iż A. A. , funkcjonariusz w służbie stałej Zakładu Karnego w G., złożył w dniu [...] wniosek o wypłacenie mu zwrotu różnicy w opłatach czynszowych. Dyrektor Zakładu Karnego w G. decyzją z dnia [...] odmówił przyznania funkcjonariuszowi tego świadczenia, gdyż zajmował lokal mieszkalny należący do G. Towarzystwa Budownictwa Społecznego, co było zgodne z przepisem § 3 ust.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej, opłat dodatkowych oraz zasad zwrotu różnicy w opłatach czynszowych (Dz.U. Nr 99, poz. 897).

Następnie, w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia

31 sierpnia 2006 r. sygn. akt P 6/06 (Dz.U. Nr 164, poz. 1165), uznającym przepis

§ 3 ust. 1 cytowanego rozporządzenia za niezgodny z art. 95 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, A. A. w dniu [...] złożył wniosek o wypłatę należności z tytułu zwrotu różnicy w opłatach czynszowych. Po rozpatrzeniu wniosku, Dyrektor Zakładu Karnego w G. decyzją nr [...] z dnia [...] stwierdził, że panu A. A. nie przysługuje uprawnienie do otrzymywania zwrotu różnicy w opłatach czynszowych. Rozpatrując następnie odwołanie od tej decyzji, Dyrektor Zakładu Karnego w G., kolejną decyzją nr [...] z dnia [...] uchylił swą wcześniejszą decyzję nr [...] z dnia [...] oraz przyznał A. A. to świadczenie od dnia [...] w kwocie [...] zł miesięcznie. Stwierdził bowiem, że w związku ze zmianą od dnia [...] przepisu określającego osoby uprawnione do otrzymywania zwrotu różnicy w opłatach czynszowych (po wyroku Trybunału Konstytucyjnego) wnioskodawcy przysługuje uprawnienie do tego świadczenia. A. A. odwołał się od tej decyzji w części dotyczącej nie przyznania mu wyrównania tego świadczenia za wcześniejszy okres. Równocześnie wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w G. z dnia [...] oraz wypłacenie mu wyrównania z tego tytułu od dnia [...].

W toku postępowania odwoławczego Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej

w S., decyzją z dnia [...] Nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję oraz stwierdził, że funkcjonariusz spełnia warunki do otrzymania należności

z tytułu zwrotu różnic czynszowych w okresie od [...] do [...].

Na powyższą decyzję A. A. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., który po rozpoznaniu sprawy wyrokiem z dnia [...] (sygn. akt II SA/Sz 425/07) uchylił decyzje organów pierwszej

i drugiej instancji zarzucając, iż organ pierwszej instancji nie wezwał strony do usunięcia braków w podaniu, z treści którego nie można było jednoznacznie określić woli strony.

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...], Dyrektor Zakładu Karnego w G., na mocy art. 149 § 1 i 2 Kpa, wznowił postępowanie w sprawie zwrotu różnicy w opłatach czynszowych A. A. W wyniku przeanalizowania zebranej dokumentacji Dyrektor Zakładu Karnego w G. uznał, że przedmiotowe świadczenie przysługuje funkcjonariuszowi od dnia [...] do [...]. Wysokość zwrotu różnicy w opłatach czynszowych została obliczona na kwotę [...] zł miesięcznie.

Od powyższej decyzji A. A. złożył odwołanie do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w S. Dyrektor Okręgowy decyzją nr [...] z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, podstawową przesłanką do takiego rozstrzygnięcia było pozostawienie w obrocie prawnym decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w G. z dnia [...].

Dyrektor Zakładu Karnego w G., ponownie rozstrzygając sprawę, popełnił błąd w ocenie zgromadzonego materiału dowodowego. Mianowicie uznał, że od dnia wydania decyzji z dnia [...] do daty złożenia przez funkcjonariusza wniosku o wznowienie postępowania upłynęło więcej niż pięć lat. Stanowisko takie nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonej dokumentacji, ponieważ przedmiotowy wniosek został złożony w dniu [...]. W dniu [...] Dyrektor Zakładu Karnego w G. wezwał stronę do usunięcia braków we wniosku z dnia [...]uznając tym samym, że jest to wniosek złożony w terminie i przez uprawnioną stronę. Ponadto w dniu [...] Dyrektor Zakładu Karnego G. wydał postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie zwrotu różnicy w opłatach czynszowych funkcjonariuszowi A. A. Warunkiem niezbędnym do wznowienia postępowania było uznanie przez organ I instancji, że wniosek skarżącego o wznowienie postępowania spełnia przesłanki do wznowienia postępowania określone w art. 145a Kpa, czyli, że został złożony w terminie 1 miesiąca od daty wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego został opublikowany w dniu

[...], natomiast wniosek, strona złożyła w dniu [...] zachowując tym samym miesięczny termin określony w Kpa.

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w S. stwierdził, iż jak słusznie podnosi pełnomocnik strony odwołującej się, od daty doręczenia decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w G. z dnia [...] (będącej przedmiotem wznowienia) nie minęło 5 lat, wobec czego w niniejszej sprawie brak było podstaw do powołania się na art.146 § 1 Kpa (w treści uzasadnienia) i odmowę uchylenia decyzji z dnia [...].

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w S. rozpatrując odwołanie A. A. z dnia [...] uznał, że biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy, tzn. zachowanie przez funkcjonariusza zgodnie z art. 145a § 2 terminu do złożenia wniosku, po opublikowaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 sierpnia 2006 r. sygn. akt P6/06 oraz respektując wolę strony wyrażoną

w piśmie z dnia [...], zasadnym było wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie. Dyrektor Zakładu Karnego w G. uczynił to w dniu [...].

Według organu II instancji zasadniczą kwestią do rozstrzygnięcia pozostaje uznanie bądź nie, czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego opublikowany w dniu

14 września 2006 r. wywiera skutki prawne z mocą wsteczną. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają charakter konstytutywny, co potwierdza art. 190 ust. 3 Konstytucji, który uprawnia Trybunał Konstytucyjny do określenia innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Zasadą jest, że akt normatywny traci moc obowiązującą z dniem ogłoszenia ostatecznego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o jego niekonstytucyjności, a wyjątkiem od tej zasady jest zgodnie

z art. 71 ust. 2 ustawy, określenie utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego po dniu ogłoszenia, w innym terminie wskazanym przez Trybunał Konstytucyjny.

W związku z tym organ uznał, że przepis określony w § 3 ust 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej i opłat dodatkowych oraz zwrotu różnicy w opłatach czynszowych, uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z ustawą, utracił moc z chwilą ogłoszenia wyroku Trybunału w Dzienniku Ustaw.

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w S. postanowił uchylić decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w G. z dnia [...], gdyż uchylenie tej decyzji jest warunkiem do wydania nowej decyzji rozstrzygającej

w sprawie. Uznając, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wywiera skutki prawne po jego opublikowaniu stwierdził, iż brak jest podstaw do uznania roszczenia funkcjonariusza określonego we wniosku tzn. wypłaty świadczenia za okres od

[...] do [...].

Zdaniem organu funkcjonariuszowi przysługuje natomiast prawo do otrzymania przedmiotowego świadczenia od dnia [...] do dnia

[...]. Przysługująca miesięczna kwota z tytułu różnicy w opłatach czynszowych obliczona została w oparciu o przedstawione dokumenty w następujący sposób:

- powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu - [...] m2,

- przysługująca powierzchnia lokalu wg norm - [...]m2,

- stawka opłacanego czynszu - [...] zł,

- stawka bazowa czynszu za lokal będący w administracji SW [...] zł miesięcznie.

Organ podkreślił, że w powołanym wyroku, Trybunał nie określił daty wejścia

w życie orzeczenia wstecz, ani na przyszłość, dlatego przyjął, że skutki tego orzeczenia powstają od dnia ogłoszenia, tj. od dnia [...]. Z tym więc dniem funkcjonariusz wynajmujący lokal mieszkalny w TBS najwcześniej mógł nabyć prawo do zwrotu różnicy w opłatach czynszowych.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez A. A. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Skarżący wskazał, iż podstawą wydania zaskarżonej decyzji nie może być przepis § 3 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej, opłat dodatkowych oraz zasad zwrotu różnicy w opłatach czynszowych, bowiem przepis ten został uchylony z dniem 1 stycznia 2007 r. Ponadto, zdaniem skarżącego, naruszony został art.153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego toku postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą sąd oraz ten organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W uzasadnieniu wyroku z dnia 8 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 425/07, odnosząc się do skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał jednoznacznie, iż ratio legis przepis art.145a Kpa polega na umożliwieniu stronie dochodzenia wyeliminowania negatywnych dla niej skutków wynikających z decyzji ostatecznej opartej na niekonstytucyjnym, czy niezgodnym z ustawą lub umową międzynarodową przepisie prawa. Przepis art.145a Kpa otwiera zatem drogę do rozpatrzenia sprawy po wznowieniu postępowania z pominięciem przepisu zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny.

W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, organ miał obowiązek przy rozpatrywaniu sprawy pominąć uchylony przepis § 3 ww. rozporządzenia. Skarżący podniósł także, iż przy rozpatrywaniu sprawy organy rażąco naruszyły art.8 i 12 Kpa, ponieważ pomimo wskazówek co do dalszego trybu postępowania, przez ponad rok wydawały decyzje obarczone wadami prawnymi, uniemożliwiając mu uzyskanie należnego świadczenia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).

Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga A. A. zasługuje na uwzględnienie. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 31 sierpnia 2006 r., sygn. akt P 6/06 (Dz.U. Nr 164, poz.1165) wskazał, iż § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej, opłat dodatkowych oraz zasad zwrotu różnicy w opłatach czynszowych, jest niezgodny z art. 95 ust. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r.

o Służbie Więziennej. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny nie określił terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego.

Skład orzekający Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S.

w całości podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone

w wyroku z dnia 10 października 2008 r. sygn. akt I OSK 1474/07 (orzeczenia.nsa.gov.pl ), w którym NSA stwierdził, iż w sprawie istota problemu nie polega na kwestii skuteczności powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego ex tunc (z mocą wsteczną, czyli od początku obowiązywania zakwestionowanego przepisu), czy też ex nunc (od momentu obowiązywania wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w którym zakwestionowany został przepis), lecz na interpretacji treści art. 95 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, w którym to artykule zawarta jest między innymi zasada zwrotu różnicy w opłatach czynszowych.

Stwierdzić należy, że wykładnia wskazanego wyżej przepisu wyprowadzona jest nie tylko z jego brzmienia, ale także z systemowej wykładni przepisów tej ustawy, a w szczególności art. 85 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 93 ust. 1, art. 92 ust. 2 ustawy

o Służbie Więziennej. Wykładnia systemowa i funkcjonalna art. 95 ust. 2 ustawy

o Służbie Więziennej prowadzi bowiem do przyjęcia, iż podmiotami uprawnionymi do zwrotu różnicy w opłatach czynszowych są funkcjonariusze, którzy wynajmują lokale mieszkalne nienależące do Służby Więziennej i uiszczają z tego tytułu czynsz wyższy od czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej.

Po wejściu w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, zwrot różnicy

w opłatach czynszowych jest niezależny od kryterium statusu prawnego lokalu mieszkalnego zajmowanego przez osobę uprawnioną. Skoro bowiem zasadą jest to, że funkcjonariusze Służby Więziennej mają uprawnienia do przydziału lokalu mieszkaniowego z zasobów Służby Więziennej za uprzywilejowanym czynszem, to przepis art. 95 ust. 2 powołanej ustawy zawiera delegację do określenia między innymi zasad zwrotu różnicy w opłatach czynszowych, sposobu obliczania tej różnicy oraz przypadków, w których zwrot ten nie przysługuje. Powyższa zasada jest niewątpliwe oparta na założeniu, że funkcjonariuszowi wynajmującemu inny lokal mieszkalny, za który opłaca czynsz przewyższający wysokość czynszu należnego za najem lokalu mieszkalnego Służby Więziennej, należy się zwrot tej różnicy. Zatem uprawnienie do zwrotu różnicy w opłatach czynszowych wynika wprost z ustawy. Wskazać w tym miejscu należy, iż okoliczność, że Minister Sprawiedliwości nie wydał rozporządzenia zgodnego z upoważnieniem ustawowym, wobec czego brak jest przepisów wykonawczych, nie może być przeszkodą do przyznawania uprawnienia do otrzymania zwrotu różnicy w opłatach czynszowych w sytuacji, gdy takie uprawnienie wynika bezpośrednio z ustawy o Służbie Więziennej.

Stan niekonstytucyjności przepisu, czy też, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, stan niezgodności przepisu niższej rangi z ustawą, istnieje od samego początku obowiązywania zakwestionowanego przepisu i właśnie ze względów konstytucyjnych nie powinien ujemnie oddziaływać na rozstrzygnięcia

w indywidualnych sprawach. W celu wyeliminowania takich sytuacji, ustawodawca przewidział w art. 190 ust. 4 Konstytucji odpowiednie środki prawne umożliwiające usunięcie skutków takiego niezgodnego z Konstytucją, lub ustawą albo umową międzynarodową, stanu wywołanego prawomocnym orzeczeniem sądowym, ostateczną decyzją administracyjną lub rozstrzygnięciem w innych sprawach wydanym na podstawie wadliwego aktu normatywnego.

Z zasady legalizmu, określonej w art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej przy rozstrzyganiu indywidualnych spraw kierują się przepisami prawa, co oznacza, że organy te nie są uprawnione do samodzielnej oceny zgodności z Konstytucją, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową podustawowych przepisów prawa, a tym bardziej do odmowy ich stosowania w odniesieniu do roszczeń dotyczących należności za okres poprzedzający datę utraty mocy obowiązującej przez ten przepis.

Jednakże wniesienie skargi do sądu administracyjnego umożliwia usunięcie przez sąd wadliwej decyzji, jako opartej na przepisie aktu wykonawczego, który wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego uznany został za niezgodny z ustawą. Sąd może bowiem w oparciu o art. 190 ust. 4 w związku z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, odmówić stosowania przepisu aktu rangi podustawowej, jeśli przepis ten jest niezgodny z ustawą lub Konstytucją. W takiej zaś sytuacji ocena prawna i wskazówki co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, o czym stanowi art. 153 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, bowiem, jak orzekł Trybunał Konstytucyjny, przepis § 3 ust 1 aktu wykonawczego jest niezgodny z art. 95 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, a zatem, choć przepis ten przestał obowiązywać dopiero po ogłoszeniu orzeczenia Trybunału, to stan niezgodności z ustawą konkretnej normy aktu wykonawczego istnieje od wejścia niezgodnego przepisu w życie i od tej daty nie było podstaw do różnicowania prawa funkcjonariuszy Służby Więziennej do zwrotu różnicy w opłatach czynszowych ze względu na to, do jakiego podmiotu należą wynajmowane przez nich lokale mieszkalne.

Ponadto należy dodać, iż zgodnie z art.151 § 1 Kpa organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

W niniejszej sprawie organ I instancji odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej i równocześnie przyznał zwrot różnicy w opłatach czynszowych od [...] do [...]. Organ odwoławczy, usiłując naprawić błąd organu I instancji, uchylił decyzję dotychczasową, odmówił przyznania zwrotu różnicy

w opłatach czynszowych za okres od [...] do [...]

i przyznał zwrot różnicy w opłatach czynszowych za okres od [...] do [...]. Jak z powyższego wynika również decyzja organu II instancji została wydana z naruszeniem art.151 Kpa, bowiem wydano dwa rozstrzygnięcia wzajemnie się wykluczające (odmowa przyznania i przyznanie ) dotyczące tego samego okresu czasu (od [...] do [...]).

Ponownie rozpatrując sprawę w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej uwzględnią, iż przepis § 3 ust 1 aktu wykonawczego jest niezgodny z art. 95 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej,

a zatem, choć przepis ten przestał obowiązywać dopiero po ogłoszeniu orzeczenia Trybunału, to stan niezgodności z ustawą konkretnej normy aktu wykonawczego istnieje od wejścia niezgodnego przepisu w życie i od tej daty nie ma podstaw do różnicowania prawa funkcjonariuszy Służby Więziennej do zwrotu różnicy w opłatach czynszowych ze względu na to, do jakiego podmiotu należą wynajmowane przez nich lokale mieszkalne (rozpoznanie sprawy następuje w oparciu o art. 95 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej).

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a i c oraz art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270

z późn.zm.) orzekł, jak w sentencji.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.