Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 655/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2018-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48  ust. 1,  art. 49b  ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: art. 105  par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

, Sygn. akt II SA/Ol 655/18 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 października 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Chybicki Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant referent Małgorzata Gaida po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2018 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnej budowy budynku gospodarczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 31 sierpnia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynęła skarga J. K. (dalej zwanego skarżącym) na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej zwanego WINB) z dnia "[...]", w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnej budowy budynku gospodarczego. Skarga ta została przekazana Sądowi przez WINB wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.

Jak wynika zaś z przekazanych Sądowi akt sprawy, zaskarżoną decyzją WINB, powołując art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.); dalej jako "k.p.a." oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. (dalej zwanego organem I instancji) z dnia "[...]" o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnej budowy budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej, o wymiarach 3,50 m x 4,20 m, położonego na działce nr "[...]", w miejscowości K., gm. M.

Opisana decyzja była drugim z kolei rozstrzygnięciem WINB wydanym w tej sprawie, gdyż poprzednią decyzją z dnia "[...]" WINB uchylił decyzję organu I instancji z dnia "[...]" o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnej budowy ww. budynku gospodarczego i przekazał tą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Jak wynika z uzasadnienia decyzji z dnia "[...]", przyczyną wydania decyzji kasatoryjnej przez WINB była konieczność ustalenia daty wybudowania budynku gospodarczego, tak aby możliwe było zastosowanie właściwej ustawy Prawo budowlane.

Natomiast w uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" WINB ocenił, że organ I instancji, rozpatrując przedmiotową sprawę, zebrał i rozpatrzył niezbędny materiał dowodowy, a na okoliczność udowodnienia niejasności wynikłych w toku postępowania przesłuchał w charakterze świadków: M. i I. K., R. K.(właściciela spornego budynku) oraz S. G. – który sprzedał przedmiotowy budynek gospodarczy. Uznał, że zeznania tych świadków są spójne i zbieżne ze sobą i pozwalają na przyjęcie, że przedmiotowy budynek w latach 70-tych XX wieku został przeniesiony ze stacji PKP na obecne miejsce. WINB stwierdził jednocześnie, że nie jest możliwe jednoznaczne i bezsprzeczne ustalenie stanu faktycznego tej sprawy. Podał, że uśredniając datę wybudowania spornego budynku na lata 70-te XX wieku, wskazać należy, że od tego czasu upłynęło ponad 45 lat. Wyjaśnił, że nie zachowały się żadne dokumenty z tego okresu, a co więcej, nie było konieczności przechowywania takich dokumentów jak pozwolenie na budowę, czy zgłoszenie zarówno przez inwestora, jak i organy państwowe. Ocenił przy tym, że brak takich dokumentów nie oznacza, że mamy do czynienia z samowolą budowlaną. Wywiódł, że sporny budynek został przeniesiony na aktualne miejsce ponad 45 lat temu i dotychczas legalność istnienia tego budynku nie była kwestionowana. Skonstatował, że w tych okolicznościach wszelkie niejasności świadczące bezsprzecznie o winie inwestora, należy rozstrzygać na jego korzyść. Ponadto WINB odniósł się do kwestii posadowienia spornego budynku na granicy działek nr "[...]" uznając, że nie mają tu zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w zakresie odległości budynku od granicy z działką, gdyż działka nr "[...]" jest nieużytkiem, niezabudowanym, co wynika z mapy sytuacyjnej (k. 6). Wyjaśnił, że rozgraniczenie działek nastąpiło w 2003 r., a zbliżenie nieruchomości nastąpiło w trakcie wznowienia granicy działki, która nastąpiła już po wybudowaniu spornego budynku. Dodał, że skoro lokalizacja budynku nie powoduje narażenia na utratę życia lub zdrowia oraz mienia znacznej wartości, to niezasadne jest żądanie skarżącego dotyczące nakazania rozbiórki przedmiotowego budynku. Stwierdził przy tym, że stan techniczny budynku jest dobry i nie budzi wątpliwości nadzoru budowlanego.

W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do tutejszego Sądu, skarżący zarzucił WINB naruszenie: art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 105 § 1 k.p.a., a także art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W oparciu o te zarzuty wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zobowiązanie organu do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę spornego budynku gospodarczego oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący zakwestionował ustalenia organów, jakoby sporny budynek powstał przed 2003 r., a nawet w latach 70-tych XX wieku. Wyjaśnił, że grunt, na którym posadowiono sporny budynek gospodarczy, do 2003 r. znajdował się w granicach działki o numerze "[...]" (stanowiącej od 1997 r. jego własność) a nie działki o numerze "[...]". Podał, że w sytuacji, gdyby w dniu 12 września 1996 r. budynek ten istniał, co miałoby wynikać ze zdjęć lotniczych znajdujących się w aktach sprawy, to przedmiotem nabycia przez niego na początku 1997 r. nie byłaby nieruchomość rolna niezabudowana, lecz zabudowana. Dodał, że granice działki o numerze "[...]" i działki o numerze "[...]" zostały zmienione dopiero w kwietniu 2003 r. Podniósł także, że przesłuchani w toku postępowania świadkowie (poza S. G.) mają interes prawny w załatwieniu sprawy na korzyść właściciela budynku, gdyż są mieszkańcami działki nr "[...]". Zauważył także, że z zeznań S. G. wynika, że przeniesiony budynek miał mieć wymiary 2,50 m x 2,50 m i był wykonany z podkładów kolejowych, a zatem był to budynek o innych wymiarach niż ten objęty niniejszym postępowaniem. W tych okolicznościach uznał, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do nakazania rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302); dalej jako p.p.s.a., sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Naruszenia prawa, stanowiące podstawę do uwzględnienia skargi na decyzję, zostały zaś wymienione w art. 145 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu, opisanych w tym przepisie naruszeń prawa nie można jednak przypisać organom prowadzącym postępowanie w sprawie zakończonej zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją WINB z dnia "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego samowolnej budowy budynku gospodarczego.

W kontekście podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U z 2018 r., poz. 1202 ze zm.), wymaga wyjaśnienia, że przepisy te przewidują wydanie decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Taki sam reżim prawny przewidziano w art. 37 ust. 1 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.), której przepisy stosuje się ponadto do likwidacji samowoli budowlanych powstałych przed 1 stycznia 1995 r. (zob. art. 103 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane).

W świetle przytoczonych regulacji prawnych należy stwierdzić, że bez względu na reżim prawny, warunkiem wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego jest uprzednie stwierdzenie przez organy nadzoru budowlanego, że obiekt ten został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W celu ustalenia tej okoliczności organy, zgodnie z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., powinny przeprowadzić niezbędne czynności dowodowe, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona.

Takie też działania, zdaniem Sądu, podjęte zostały przez organy nadzoru budowlanego w kontrolowanej sprawie, choć w ich wyniku nie udało się jednoznacznie i bezsprzecznie ustalić stanu faktycznego tej sprawy. W sprawie tej wystąpiły bowiem obiektywne przeszkody w dowodzeniu istotnych dla sprawy okoliczności związane z brakiem możliwości, z uwagi na znaczny upływ czasu, pozyskania ewentualnej dokumentacji budowlanej dotyczącej spornego budynku. Zauważyć bowiem należy, że pomimo podjęcia przez organ I instancji czynności zmierzających do pozyskania tej dokumentacji z Archiwum Państwowego, a także od aktualnego właściciela spornego budynku, czynności te nie przyniosły pożądanego rezultatu. Jednak jak zauważył WINB, po tylu latach, nie było konieczności przechowywania takich dokumentów jak pozwolenie na budowę, czy zgłoszenie zarówno przez inwestora, jak i organy państwowe.

Wobec braku możliwości pozyskania dowodów z dokumentów urzędowych, jako prawidłowe ocenić należy działania organu I instancji, zmierzające do pozyskania innych dowodów, a w tym zeznań świadków i dokumentacji zdjęciowej, zmierzających do ustalenia daty i okoliczności wybudowania spornego budynku gospodarczego. Należy przy tym zauważyć, że działania te uwzględniały wytyczne WINB zawarte w decyzji kasatoryjnej tego organu z dnia "[...]" i znajdują odzwierciedlenie w aktach sprawy przekazanych tutejszemu Sądowi wraz ze skargą. W aktach tych znajduje się bowiem adnotacja urzędowa z dnia 3 marca 2018 r. (k. 128), z której wynika, że "na podstawie zdjęcia fotogrametrycznego, przekazanego drogą elektroniczną przez Głównego Geodetę Kraju, ustalono, że budynek, będący przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego, istniał już w dniu wykonania tego zdjęcia (12.09.1996 r.)". W adnotacji tej podano także, że "na podstawie udostępnionych materiałów nie udało się jednak ustalić dokładnej daty jego budowy. W związku z powyższym należy przeprowadzić rozprawę administracyjną". W aktach sprawy znajdują się także protokoły z przesłuchań świadków oraz stron (k. 136-138), tj. M. i I. K., R. K. (właściciela spornego budynku) oraz S. G., na okoliczność ustalenia daty wybudowania spornego budynku gospodarczego. Nie budzi przy tym zastrzeżeń Sądu, ocena WINB, zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zeznania tych świadków są spójne i zbieżne ze sobą i pozwalają na przyjęcie (także z uwzględnieniem pozyskanego przez organ I instancji zdjęcia), że przedmiotowy budynek w latach 70-tych został przeniesiony ze stacji PKP na obecne miejsce. Zdaniem Sądu, prawidłowości tej oceny nie niweczą argumenty skarżącego sformułowane w uzasadnieniu skargi, skoro (zgodnie z art. 80 k.p.a.) ocena WINB sformułowana została na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a nie na podstawie poszczególnych dowodów kwestionowanych przez skarżącego. Skoro zaś w sprawie niemożliwe okazało się przeprowadzenie innych dowodów ponad te, z których skorzystały organy nadzoru budowlanego, to nieuprawnione jest stawianie w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia przez te organy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Chybiony jest także zarzut naruszenia przez te organy art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Skoro, pomimo podjęcia wszelkich możliwych czynności, zmierzających do zbadania legalności posadowienia spornego budynku gospodarczego, nie udało się dowieźć, że budynek ten został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, to brak było podstaw do objęcia go nakazem rozbiórki. Ponadto, na co zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, lokalizacja tego budynku nie powoduje narażenia na utratę życia lub zdrowia oraz mienia znacznej wartości, a stan techniczny budynku jest dobry.

Wobec braku podstaw do wydania nakazu rozbiórki spornego budynku gospodarczego, prawidłowe było umorzenie postępowania administracyjnego prowadzonego w tej sprawie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.