Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1054/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Wesołowska, Sędziowie sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.), sędzia WSA Mariola Kowalska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2020 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...], 2) zasądza od Ministra Rozwoju na rzecz T. S. kwotę 299 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Rozwoju decyzją z dnia [...] marca 2020 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania T. S., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość przejętą na własność Państwa, przeznaczoną na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie drogi wojewódzkiej.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że nieruchomość stanowiąca własność T. S., położona w gminie [...], oznaczona jako działki nr [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha, decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] przeznaczona została na realizację inwestycji celu publicznego polegającego na rozbudowie drogi wojewódzkiej nr [...].

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2019 r. orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] zł za prawo własności przejętej nieruchomości oraz o powiększeniu ustalonego odszkodowania o 5% wartości nieruchomości z tytułu wydania nieruchomości inwestorowi.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, T. S. wniósł odwołanie. W uzasadnieniu wskazał na brak możliwości wniesienia zarzutów do treści operatu szacunkowego i uwzględnienia żądania zobowiązującego autora operatu szacunkowego do sporządzenia jego korekty (uzupełnienia). Skarżący zakwestionował także prawidłowość operatu, wskazując, że operat szacunkowy stanowiący podstawę ustalenia odszkodowania w niniejszej sprawie został sporządzony w sposób nieprawidłowy, z uwagi na brak uzasadnienia podstaw i przyczyn wyboru podejścia porównawczego, jak również przyjęcia określonego materiału porównawczego. Zdaniem strony odwołującej się w toku wyceny dokonano nieprawidłowego wyboru nieruchomości podobnych do wycenianej, pominięto cechy różniące nieruchomości podobne oraz nie uzasadniono doboru nieruchomości przeznaczonych do celów porównawczych. W odwołaniu podniesiono ponadto, że w wycenie pominięto rekompensatę za kostkę znajdującą się na gruncie. Odwołanie uzupełnione zostało pismem z dnia [...] czerwca 2019 r., do którego załączono uzupełniającą dokumentację fotograficzną i wniesiono o powołanie niezależnego biegłego do oszacowania ogrodzenia i wjazdu.

Po rozpatrzeniu złożonego odwołania Minister stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ II instancji przywołał treść art. 12 ust. 4 pkt 2, art. 18 ust. 1 i art. 18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1474 ze zm.) czyli tzw. specustawy drogowej oraz art. 77 i art. 80 kpa, art. 134 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2020 r. Dz. U. poz. 65), a także § 4 ust. 1, § 36 ust. 1, § 55 ust. 2, § 56 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207 poz. 2109, ze zm.). Wyjaśnił, że w niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania stanowił operat szacunkowy z dnia [...] marca 2019 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego. W operacie tym biegła ustaliła, że według stanu na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wyceniana nieruchomość działka nr [...] stanowiła grunt rolniczy, natomiast działka nr [...] wykorzystywana była na cele mieszkaniowe. W sąsiedztwie nieruchomości znajdowała się zabudowa mieszkaniowa i tereny rolnicze. Działki położone były bezpośrednio przy drodze publicznej z natężeniem hałasu ulicznego. Teren działek był uporządkowany. Na działce nr [...] znajdowały się podlegające wycenie: składniki roślinne - tuje 25 szt., sumaki 2 szt., forsycja 1 szt. oraz składniki budowlane - dwa przęsła drewniane na słupkach z klinkieru na podmurówce klinkierowej. Na działce nr [...] nie stwierdzono składników budowlanych ani roślinnych. W sąsiedztwie znajdowała się zabudowa mieszkaniowa i tereny rolnicze. Teren, na którym położona jest nieruchomość, nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z ustaleniami Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego zatwierdzonego uchwałą z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] szacowana nieruchomość położona była na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Celem rozważenia możliwości zastosowania tzw. zasady korzyści biegła przeanalizowała rynek nieruchomości drogowych oraz rynek nieruchomości o przeznaczeniu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Na podstawie przeprowadzonej analizy ustalono, że przeznaczenie nieruchomości zgodne z celem wywłaszczenia nie powoduje zwiększenia wartości nieruchomości, wobec czego wartość rynkową gruntu działek nr [...] i nr [...] biegła oszacowała w oparciu o transakcje nieruchomościami o przeznaczeniu pod zabudowę mieszkaniową. Wyceniając grunt biegła zastosowała podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej.

Łącznie wartość nieruchomości została określona przez biegłą na kwotę [...] zł i w takiej wysokości Wojewoda ustalił odszkodowanie na rzecz dotychczasowego właściciela, powiększając je następnie o 5% wartości nieruchomości.

Oceniając operat szacunkowy z dnia [...] marca 2019 r. Minister stwierdził, że nie zawiera on nieprawidłowości, które uniemożliwiałyby dalsze jego wykorzystywanie dla celu ustalenia odszkodowania. Zawiera on wszystkie elementy wymagane przepisami prawa. Biegła wyczerpująco wyjaśniła przyjęty wybór metody szacowania nieruchomości oraz szczegółowo scharakteryzowała przyjęty rynek transakcyjny. Opinia spełnia wszystkie wymogi formalne określone w powołanym rozporządzeniu, opiera się na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości, właściwym doborze nieruchomości podobnych oraz właściwym skorygowaniu przyjętych cech rynkowych. W tej sytuacji sporządzone opracowanie może stanowić wiarygodny dowód dla wyceny przedmiotowej nieruchomości.

Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów organ II instancji wyjaśnił, że z dokumentacji fotograficznej stanowiącej załącznik do operatu szacunkowego oraz treści protokołu oględzin wynika, że na wycenianych działkach nie stwierdzono naniesień budowlanych w postaci kostki brukowej. Wspomniany protokół został podpisany przez skarżącego, co pozwala stwierdzić, że rzeczoznawca majątkowy prawidłowo nie ujęła w wycenie utwardzenia w postaci kostki. Minister podkreślił, że samo subiektywne przekonanie strony o błędnie określonej wartości nieruchomości nie może świadczyć o wadliwości sporządzonego operatu szacunkowego. Tym bardziej, że skarżący nie wskazał żadnych konkretnych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem prawidłowości sporządzonej wyceny, ani nie przedstawił miarodajnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Nie załączył do odwołania żadnego dowodu mogącego świadczyć o wadliwości wyceny sporządzonej na potrzeby ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Nie przedstawił również przeciwdowodu z opinii organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych (art. 157 ugn) lub operatu szacunkowego sporządzonego na jego zlecenie. Organ odwoławczy doszedł do przekonania, że skoro biegła wyjaśniła i zastosowała prawidłową metodę wyceny, operat szacunkowy jest spójny i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, to wartość nieruchomości została wyceniona w sposób prawidłowy. Sama polemika strony skarżącej z ustaleniami rzeczoznawcy niepoparta żadnym dowodem świadczącym o wadliwości merytorycznej operatu szacunkowego z dnia [...] marca 2019 r. jest niewystarczająca do podważenia wyceny sporządzonej w toku postępowania.

W ocenie Ministra nie sposób również podzielić stanowiska skarżącego dotyczącego braku możliwości odniesienia się do treści operatu szacunkowego. Organ wojewódzki zawiadomieniem z dnia [...] maja 2019 r. poinformował strony o zgromadzeniu materiału dowodowego (w tym operatu szacunkowego) oraz pouczył o możliwości zapoznania się z tym materiałem. W treści zawiadomienia wskazano, że strony mogą składać dodatkowe wyjaśnienia i wnioski w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, a po upływie tego terminu zostanie wydana decyzja. Zawiadomienie zostało odebrane osobiście przez skarżącego w dniu [...] maja 2019 r. Z kolei decyzja kończąca postępowanie przed organem I instancji została wydana w dniu [...] maja 2019 r. Wobec powyższego brak jest podstaw do uznania, że organ wojewódzki nie umożliwił stronie zapoznania się z operatem szacunkowym.

Na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] marca 2020 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył T. S. W uzasadnieniu skargi zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów:

I - postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, czyli:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 84 § 1 kpa, poprzez naruszenie przez organ obowiązku zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności wyjaśnienia wszystkich wątpliwości co do prawidłowości operatu szacunkowego sporządzonego na potrzeby postępowania w przedmiotowej sprawie i naruszenie obowiązku załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, jak również poprzez niedokonanie przez organ oceny wiarygodności oraz przydatności dowodu z operatu szacunkowego rzeczoznawcy i oparcia rozstrzygnięcia na okolicznościach nieudowodnionych,

- art. 77 § 1 kpa poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i pominięcie dowodu z dokumentacji fotograficznej dołączonej do pisma z dnia [...] czerwca 2019 r., które to pismo wraz z ze zdjęciami znalazło się w materiale dowodowym, co skutkowało błędnym ustaleniem, że skarżący "nie załączył do odwołania żadnego dowodu mogącego świadczyć o wadliwości sporządzonej wyceny na potrzeby ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość".

- art. 7 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez niezweryfikowanie twierdzeń skarżącego o pominięciu w operacie szacunkowym kostki brukowej, oraz niezweryfikowaniu twierdzeń co do ilości przęseł, podczas gdy organ mógł skorzystać chociażby z portalu internetowego "[...]" lub Google Maps i zweryfikować twierdzenia skarżącego,

- art. 107 § 3 kpa poprzez nieodniesienie się przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do materiału dowodowego przedłożonego przez skarżącego, a mianowicie dokumentacji fotograficznej dołączonej do pisma z dnia [...] czerwca 2019 r., co uniemożliwiało skarżącemu zapoznanie się z przesłankami, którymi kierował się organ przy wydaniu zaskarżonej decyzji,

- art. 9 kpa poprzez niewłaściwe informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, poprzez poinformowanie, że sporządzony przez rzeczoznawcę protokół oględzin jest jedynie wstępnym protokołem i nie będzie on stanowił podstawy do ustalenia ostatecznej wysokości odszkodowania,

II - prawa materialnego, czyli art. 135 ust 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie w ustalaniu wysokości odszkodowania kosztu odtworzenia ogrodzenia i podjazdu wykonanego z kostki brukowej, co skutkowało ustaleniem odszkodowania w zaniżonej wysokości.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumenty na poparcie zasadności postawionych zarzutów i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.

Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 ppsa skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego celem wyjaśnienia istotnych okoliczności, tj. istnienia kostki brukowej, ilości przęseł w płocie podlegających usunięciu, informacji przekazanych przez rzeczoznawcę podczas oględzin i wprowadzenia skarżącego w błąd, jak również przeprowadzenie dowodu z dokumentu - wyceny sporządzonej przez lokalnego producenta ogrodzeń.

W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 12 ust. 4a, ust. 4f, ust. 5, art. 18 ust. 1 i ust. 1e pkt 1 i art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Zgodnie z ich treścią decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w ust. 4 powołanej ustawy, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Odszkodowanie za nieruchomości o których mowa przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania o którym mowa stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18 powołanej ustawy. Wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. W myśl przepisów art. 18 wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego w przypadku, w którym dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji, o której mowa w art. 17. W sprawach nieuregulowanych niniejszych przepisach stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Jak wynika z analizy akt sprawy, wywłaszczona w tym trybie m.in. nieruchomość (działki nr [...] i nr [...]) stanowiąca własność skarżącego przeznaczona została pod realizację celu publicznego rozbudowę drogi wojewódzkiej.

Wojewoda decyzją z dnia [...] maja 2019 r. orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] zł za prawo własności przejętej nieruchomości oraz o powiększeniu ustalonego odszkodowania o 5% wartości nieruchomości z tytułu wydania nieruchomości inwestorowi. Wartość odszkodowania organ I instancji ustalił w oparciu o wykonany przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy z dnia [...] marca 2019 r., prawidłowość sporządzenia którego uznały organy obu instancji orzekające w niniejszej sprawie.

Skarżący kwestionuje jednak prawidłowość wykonanego przez biegłą operatu. Zarówno w złożonym odwołaniu, piśmie uzupełniającym odwołanie z dnia [...] czerwca 2019 r. oraz w złożonej do Sądu skardze skarżący podnosi liczne naruszenia prawa, jakich w jego opinii dopuściła się biegła i organy przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy. W ocenie skarżącego wskazane przez niego wady sporządzonego operatu szacunkowego doprowadziły do zaniżenia wysokości orzeczonego na jego rzecz odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Ze stanowiskiem skarżącego nie zgadzają się organy orzekające. Istotą sporu jest zatem ocena, czy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy powstał w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa i czy mógł stanowić dla organów wiarygodną podstawę do określenia wysokości przyznanego odszkodowania.

Rozstrzygając ten spór, Sąd orzekający wziął pod uwagę, że w toku postępowania administracyjnego organ administracji publicznej, jako podmiot kierujący postępowaniem, stosownie do treści art. 7 kpa obowiązany jest podejmować wszelkie kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a następnie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego w oparciu o treść art. 77 § 1 kpa oraz dokonania oceny, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa), jak również uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia i wyjaśnienia zastosowanej w nim podstawy prawnej decyzji (art. 107 § 3 kpa). Przede wszystkim postępowanie dowodowe nie może zostać zakończone, dopóki organ nie ustali, czy stan faktyczny przewidziany w danej normie prawnej wystąpił, czy też nie. W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowego orzeczenia w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie. Umożliwia to zarówno kontrolę legalności decyzji przez organ drugiej instancji, a także przez Sąd oraz pozwala na ochronę interesu prawnego strony skarżącej.

W ocenie Sądu organy orzekające nie sprostały w rozpatrywanej sprawie temu obowiązkowi. Wydana przez organ I instancji decyzja ustalająca wysokość odszkodowania wydana została przed prawidłowym ustaleniem wszystkich istotnych w sprawie elementów stanu faktycznego, które to uchybienie mogło mieć wpływ na sposób rozpatrzenia sprawy (wysokości przyznanego odszkodowania). Błędu tego nie zweryfikował kontrolujący decyzję pierwszoinstancyjną organ odwoławczy, bowiem utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Wojewody. Analiza akt sprawy prowadzi zatem do wniosku, że w trakcie rozpatrywania przedmiotowej sprawy organy administracji publicznej naruszyły obowiązujące przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa). Art. 77 § 1 kpa stanowi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowolne należy więc traktować ustalenia faktyczne mogące znaleźć wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści.

W rozpatrywanej sprawie skarżący konsekwentnie kwestionował m.in. prawidłowość ustalenia przez rzeczoznawcę majątkowego wszystkich istotnych elementów stanu faktycznego sprawy. W ocenie skarżącego biegła przy ustalaniu wartości wywłaszczanej nieruchomości błędnie pominęła w wycenie wartość składników budowlanych: wartość kostki brukowej, która znajduje się na wywłaszczanym gruncie oraz 2 przęseł znajdujących się w ogrodzeniu podlegających usunięciu. W ocenie skarżącego biegła powinna była policzyć wartość 4, a nie 2 przęseł. W aktach sprawy znajduje się pismo skarżącego z dnia [...] czerwca 2019 r. Do tego pisma dołączone zostało co najmniej 1 zdjęcie znajdujące się w kopercie, w którym pismo to się znajdowało. Zdjęcie to ilustruje przebieg ogrodzenia skarżącego i opatrzone jest datą [...].06.2019 r. Ze zdjęcia tego jednoznacznie wynika, że ogrodzenie nieruchomości skarżącego składa się z 4 przęseł a podjazd do furtki znajdującej się w ogrodzeniu wyłożony jest kostką brukową.

Wobec podnoszonych przez skarżącego zarzutów, w celu ich wyjaśnienia i prawidłowego ustalenia istotnego w sprawie stanu faktycznego, przed podjęciem rozstrzygnięcia organ odwoławczy powinien co najmniej, na podstawie art. 136 kpa, przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. W ramach tego postępowania organ mógł na przykład wystąpić do rzeczoznawcy majątkowego o wyjaśnienie podniesionych przez skarżącego zarzutów. Mógł także, jeśli widział taką konieczność, wystąpić do skarżącego o nadesłanie dokumentów potwierdzających prawidłowość postawionych zarzutów. Organ miał również możliwość zlecić Wojewodzie przeprowadzenie np. rozprawy lub wizji na gruncie albo przynajmniej oględzin wywłaszczanej nieruchomości w celu potwierdzenia lub wykluczenia zasadności zarzutów skarżącego. Takie same możliwości miał także organ I instancji prowadzący postępowanie dowodowe i wyjaśniające. Jednak ani organ I, ani II instancji nie podjął żadnych działań w celu określenia zarzutów skarżącego. Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę, że jak wynika z załączonego do skargi kosztorysu, wartość rynkowa odtworzenia 1 przęsła ogrodzenia wynosi około 1800 złotych, to uznać należy, że prawidłowe ustalenie ilości przęseł znajdujących się na wywłaszczanej nieruchomości jest okolicznością istotną, ponieważ wywiera bezpośredni wpływ na wysokość przyznanego odszkodowania. Także kwestia kosztu zakupu i ułożenia kostki brukowej wywiera wpływ na wartość odszkodowania, które winno być przyznane skarżącemu.

Niewątpliwie operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego jest opracowaniem wymagającym wiedzy specjalistycznej i w tym zakresie ani organy, ani Sąd nie są uprawnione do jego oceny ze względu na fakt, że takiej wiedzy nie posiadają. W tym zakresie jedynym uprawnionym organem, co zasadnie podniósł Minister w uzasadnieniu wydanej decyzji, jest zgodnie z treścią art. 157 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2020 r. Dz. U. poz. 65 ze zm.) organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych. Jednakże, zdaniem Sądu sprawdzenie, czy na wywłaszczanym gruncie znajduje się kostka brukowa oraz ile przęseł ogrodzenia znajduje się na wywłaszczanej nieruchomości nie wymaga wiedzy specjalistycznej. Informacje te są jedynie istotnym elementem stanu faktycznego sprawy, który ma wpływ na wysokość przyznanego odszkodowania. Wstępnego sprawdzenia prawidłowości postawionych zarzutów organy mogły dokonać nawet za pomocą powołanych przez skarżącego w złożonej skardze portali internetowych.

Wobec stwierdzenia, że kontrolowane postępowanie nie wyjaśniło powstałych wątpliwości, Sąd uznał, że organy dwukrotnie rozpatrując sprawę, nie wyjaśniły jej dokładnie, nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego.

Na tym etapie postępowania ustosunkowywanie się do pozostałych zarzutów zawartych w skardze Sąd uznał za co najmniej przedwczesne. W rozpatrywanej sprawie organ I instancji winien bowiem będzie przeprowadzić postępowanie odszkodowawcze od początku. Ponownie zaś rozpatrując sprawę, organ weźmie pod uwagę stanowisko Sądu przedstawione w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia, ponownie przeprowadzi postępowanie wyjaśniające i dowodowe. Czyniąc to organ weźmie pod uwagę, że sporządzony przez biegłą operat szacunkowy z dnia [...] marca 2019 r. stanowiący podstawę ustalenia wysokości odszkodowania w niniejszej sprawie, który nie posiada klauzuli aktualizacyjnej, na podstawie art. 156 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, od dnia [...] marca 2020 r. nie może być już wykorzystany do celu, dla którego został sporządzony. Niezbędne będzie zatem wykonanie nowego operatu szacunkowego i przeprowadzenie całego postępowania odszkodowawczego od początku.

Na zakończenie wyjaśnić należy, że Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego zawartego w złożonej skardze o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego celem wyjaśnienia istotnych okoliczności, tj. istnienia kostki brukowej, ilości przęseł w płocie podlegających usunięciu, informacji przekazanych przez rzeczoznawcę podczas oględzin i wprowadzenia skarżącego w błąd, ponieważ zgodnie z treścią art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające tylko z dokumentów (a zatem nie z przesłuchania) i to jedynie, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd uwzględnił natomiast wniosek skarżącego o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, czyli wyceny sporządzonej przez lokalnego producenta ogrodzeń na okoliczność określenia przybliżonej wartości odbudowy jednego przęsła ogrodzenia.

Ponadto na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2020 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, o czym zawiadomiono strony, umożliwiając im przedstawienie dodatkowych argumentów. Poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola w tym trybie nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw na rozprawie.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji.