Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 1079/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 15, art.133, art. 132,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 30
journal: Dz.U. 2016 poz 1518
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja,, Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 marca 2017 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania świadczenia za nienależnie pobrane uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania D. K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję Burmistrza J. z dnia [...] lipca 2016 r., [...] w przedmiocie:

1/ uznania świadczenia wypłaconego za okres od 2015-01-01 do 2015-08-31 w postaci zasiłku dla opiekuna, w kwocie [...]zł (słownie: [...] złotych zero groszy) za nienależnie pobrane świadczenie,

2/ zwrotu nienależnie pobranego świadczenia - zasiłek dla opiekuna - nienależnie pobranego za okres od 2015-01-01 do 2015-08-31 w kwocie [...]zł,

3/ należność w kwocie [...]zł winna być zwrócona w formie spłaty w terminie 7 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczną na rachunek bankowy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. w PBS Z. [...] nr [...] [...]

4/ kwota nienależnie pobranych świadczeń, o której mowa w pkt 2 podlega zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń do dnia spłaty.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił następujący stan sprawy.

W piśmie z dnia [...] maja 2014 r. D. K. złożyła na formularzu wniosek o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad niepełnosprawną matką, J. L.. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia [...] kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych dotyczące świadczeń pielęgnacyjnych. W myśl art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. Analogicznie, zasiłek dla opiekuna nie przysługuje, jeżeli wnioskodawca ma ustalone prawo do emerytury. W treści powyższego formularza pouczono wnioskodawcę o powyższych okolicznościach powodujących ustanie prawa do zasiłku dla opiekuna oraz uzyskano własnoręcznie podpisane przez D. K. oświadczenie o zapoznaniu się z treścią powyższego pouczenia.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...], wydaną z upoważnienia Burmistrza J. przyznano D. K. wnioskowane świadczenie pielęgnacyjne. Jednocześnie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazując, że zgodnie z art. 6 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych /Dz. U. z 2013 r., poz. 1442 z późn. zm./ za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna wójt, burmistrz lub prezydent miasta opłaca składkę na ubezpieczenie emerytalne i rentowe od podstawy odpowiadającej wysokości odpowiednio zasiłku dla opiekuna przysługującego na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów przez okres niezbędny do uzyskania 25-letniego okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego), z zastrzeżeniem art. 87 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

W dalszej części uzasadnienia organ administracji wskazał, że zgodnie z informacją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...], okresem niezbędnym do uzyskania ww. okresu ubezpieczenia przez D. K. był okres opłacania składek wynoszący 27 miesięcy, wg stanu na dzień [...] maja 2013 r. W tej sytuacji organ I instancji przekazał wnioskodawczyni informację z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak: [...], w której zadeklarował, iż będzie opłacał jej składkę na ubezpieczenie emerytalne i rentowe do dnia [...] sierpnia 2015 r. D. K. odebrała powyższą informację w dniu [...] sierpnia 2015 r., o czym świadczy jej własnoręczny podpis na ww. dokumencie.

Jednocześnie w piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r., organ administracji zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o udzielenie informacji o przebiegu ubezpieczenia wnioskodawczyni. Ponadto, organ zwrócił się do ZUS-u z prośbą o potwierdzenie, iż niezbędny okres opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe w przypadku D. K. upływa w sierpniu 2015 r.

W dniu [...] września 2015 r. do organu I instancji wpłynęła odpowiedź Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2015 r. dotycząca przebiegu ubezpieczenia, z której wynikało, że D. K. ma ustalone prawo do emerytury od dnia [...] września 2014 r. W dniu [...] września 2015 r. do organu I instancji wpłynęła decyzja o przyznaniu prawa do emerytury z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...] oraz decyzja z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...] o wstrzymaniu wypłaty emerytury od dnia [...] lutego 2015 r. ZUS poinformował także, że uprawniona dokonała zwrotu emerytury za okres od [...] września 2014 r. do [...] stycznia 2015 r.

W następstwie powyższego, decyzją z dnia [...] września 2015 r. znak: [...] organ I instancji uchylił decyzję o przyznaniu D. K. prawa do zasiłku dla opiekuna z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...] Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2015 roku, znak: SKO. [...].

W piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. organ I instancji zawiadomił D. K. o wszczęciu postępowania w sprawie uznania pobranego zasiłku dla opiekuna za świadczenie nienależnie pobrane oraz o jego zwrocie. W następstwie przeprowadzonego postępowania administracyjnego, po dwukrotnym uchyleniu przez organ odwoławczy uprzednio wydanych rozstrzygnięć w tym przedmiocie, organ administracji wydał w dniu [...] lipca 2016 r. decyzję, znak: [...] o uznaniu zasiłku dla opiekuna wypłaconego za okres od dnia [...] stycznia 2015 r. do dnia [...] sierpnia 2015 r. w kwocie [...]zł za nienależnie pobrane świadczenie. W treści powyższego rozstrzygnięcia orzekł również zwrot powyższego świadczenia wraz z odsetkami za opóźnienie w terminie 7 dni od dnia, w którym ww. decyzja stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przywołał treść art. 30 ust. 2 pkt 1) ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.

Organ administracji uznał, iż D. K. była pouczona o ustaniu prawa do zasiłku dla opiekuna w przypadku, gdy zostałoby jej ustalone prawo do emerytury. Ponadto, organ I instancji w sposób prawidłowy poinformował stronę o obowiązku niezwłocznego zgłaszania zmian w jej sytuacji osobistej, w tym o uzyskaniu prawa do emerytury. O powyższym świadczy podpis strony pod wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna z dnia [...] maja 2014 r. potwierdzający zapoznanie się z powyższymi okolicznościami i obowiązkami strony. Zdaniem organu pomimo powyższego, D. K. nie poinformowała organu I instancji o wydaniu przez ZUS decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. o przyznaniu jej prawa do emerytury. Organ dowiedział się o tym po zasięgnięciu informacji w ZUS, z pisma datowanego na dzień [...] września 2015 r.

Od decyzji organu I instancji odwołanie złożyła D. K.. Podkreśliła w nim, że decyzja organu I instancji została wydana w sposób nieprawidłowy, gdyż organ winien był rozstrzygnąć sprawę dwiema odrębnymi decyzjami, tj. orzec o uznaniu zasiłku dla opiekuna za nienależnie pobrane świadczenia, a następnie drugą decyzją orzec o zwrocie świadczenia. Odwołująca się poniosła również, że w sprawie organ orzekający nie wykazał, że pobierała ona zasiłek dla opiekuna będąc w złej wierze czyli, że uzyskiwała ona wnioskowany zasiłek wiedząc, iż on jej się nie należy. Ponadto zarzuciła, że organ administracji, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazał przyczyny, dla której wystąpił do ZUS z wnioskiem, z dnia [...] sierpnia 2015 r. o udzielenie informacji dotyczących przebiegu jej ubezpieczenia. Wskazała również, że Burmistrz wydając decyzję z dnia [...] września 2015 r. w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu jej zasiłku dla opiekuna dopuścił się naruszenia prawa, gdyż ww. rozstrzygnięcie zostało wydane niezgodnie z dyspozycją art. 30 ust. 2 pkt 4) ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Rozpatrując powyższe odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z dyspozycją art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114 z późn. zm.) osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Art. 30 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi natomiast, że decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych nie jest wydawana, jeżeli od terminu ich pobrania upłynęło więcej niż 10 lat. Powyższy przepis został wprowadzony do ustawy o świadczeniach rodzinnych w drodze ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1302 z późn. zm.).

Organ odwoławczy wyjaśnił, że z literalnego brzmienia przywołanego przepisu wynika, że organ wydaje rozstrzygnięcie o uznaniu świadczenia za nienależnie pobrane oraz o jego zwrocie w drodze jednej decyzji administracyjnej i uznał ten zarzut skarżącej za niezasadny.

Za niezasadne również uznał organ administracji twierdzenie odwołującej jakoby wydając decyzję z dnia [...] września 2015 r. znak: [...], uchylającą D. K. ostateczną decyzję o przyznaniu prawa do zasiłku dla opiekuna z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...], organ I instancji dopuścił się naruszenia prawa. Podstawą wydania ww. rozstrzygnięcia był art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z treścią powyższego przepisu organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń.

Podstawą faktyczną wydania decyzji z dnia [...] września 2015 r. było powzięcie przez organ I instancji informacji o nienależnie pobieranym przez stronę świadczeniu w postaci zasiłku dla opiekuna. Organ administracji również zaznaczył, że ww. decyzja stała się ostateczna na skutek wydania przez tutejsze SKO decyzji z dnia 23 października 2015 r., znak: SKO. 1367/15, nie podlega ona weryfikacji w drodze odwołania od decyzji wydanej w niniejszej sprawie.

Organ odwoławczy wskazał, że wystąpienie przez organ I instancji do ZUS z wnioskiem było spowodowane koniecznością uzyskania dodatkowych informacji z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, do przekazanych pismem z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...], zgodnie z którym okresem ubezpieczenia niezbędnym do uzyskania emerytury przez odwołującą się był okres opłacania składek wynoszący 27 miesięcy, według stanu na dzień [...] maja 2013 r. W związku z upływem tego okresu z dniem [...] sierpnia 2015 r. organ I instancji zwrócił się w piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. o udzielenie informacji o przebiegu ubezpieczenia D. K.. Konsekwencją tego było uzyskanie przez organ orzekający potwierdzenia, że odwołująca ma ustalone prawo do emerytury co najmniej od września 2014 r.

Organ II instancji wskazał, że ustalenie prawa do emerytury stanowi przesłankę powodującą ustanie prawa do zasiłku dla opiekuna. W myśl art. 30 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.

Organ odwoławczy wskazał, że treść przywołanego art. 30 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazuje, że mowa w nim nie o świadczeniu nienależnym, ale świadczeniu nienależnie pobranym, a więc ustawodawca odwołuje się do świadomości świadczeniobiorcy. Dla prawidłowego ustalenia istnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia decydujące znaczenie ma zatem świadomość osoby pobierającej świadczenie i tylko w sytuacji, gdy świadczenie zostało wypłacone na skutek okoliczności leżących po stronie świadczeniobiorcy, wówczas takie świadczenie traktuje się jako nienależnie pobrane (np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1710/09, a także w wyroku z dnia 4 października 2011 r., sygn. akt I OSK 762/11, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/GO 645/07 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 kwietnia 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 961/10). Uznanie świadczenia za nienależnie pobrane wymaga od organu administracji wykazania negatywnego zachowania strony, ukierunkowanego na niezgodne z prawem administracyjnym korzystanie ze środków publicznych.

Organ administracji wyjaśnił, że w piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r., organ I instancji przekazał skarżącej informację o zamiarze opłacania jej składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe do dnia [...] sierpnia 2015 r. Odwołująca odebrała powyższe pismo w dniu [...] sierpnia 2015 r., o czym świadczy jej własnoręczny podpis na ww. dokumencie. Organ administracji nie informowałby zapewne skarżącej o zamiarze opłacania jej składek na ubezpieczenie emerytalne, gdyby wiedział, iż ma ona ustalone prawo do emerytury. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych organ samorządu terytorialnego opłaca składkę na ubezpieczenie emerytalne za osobę pobierającą świadczenia rodzinne przez okres niezbędny do nabycia przez ww. osobę prawa do emerytury.

Mimo posiadania przez odwołującą się wiedzy o opłacaniu przez organ I instancji za nią składek na ubezpieczenie społeczne począwszy od dnia [...] maja 2013 r. do dnia [...] sierpnia 2015 r. mimo, iż zwróciła się do ZUS wnioskiem z dnia [...] września 2014 r. o ustalenie prawa do emerytury, o uzyskaniu prawa do emerytury od dnia [...] września 2014 r. na podstawie decyzji ZUS z dnia [...] stycznia 2015 r., o wydaniu decyzji ZUS z dnia [...] stycznia 2015 r. wstrzymującej wypłatę emerytury, D. K. nie poinformowała organu I instancji o tych okolicznościach. Posiadając powyższe informacje, organ nie występowałby zapewne, w tym zakresie do ZUS pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r.

Skarżąca nie poinformowała organu administracji o tym również po odebraniu ww. informacji w dniu [...] sierpnia 2015 r. Jednocześnie odwołująca się była świadoma tego, że ustalenie prawa do emerytury pozbawi ją prawa do zasiłku dla opiekuna, o czym świadczy jej podpis pod pouczeniem, znajdującym się w treści wniosku o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna z dnia [...] maja 2014 r.

Brak jest również w aktach sprawy informacji, która wskazywałaby na to, że odwołująca poinformowała organ I instancji o nabyciu prawa do emerytury w toku wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego przez pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. w dniu [...] maja 2015 r.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, D. K., zarzucając:

- błąd w ustaleniach faktycznych, mający istotny wpływ na treść decyzji, polegający na przyjęciu, iż wypłacone świadczenie za okres od [...] stycznia 2015 r. do [...] sierpnia 2015 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym, podczas gdy było to świadczenie nienależne, gdyż zostało wypłacone pomimo posiadanej co najmniej od stycznia 2015 r. przez urzędników MOPS w J. wiedzy o tym, że skarżąca ustalone prawo do emerytury,

- naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść decyzji, polegające na uznaniu, iż organ I instancji orzekał prawidłowo o uznaniu świadczenia za nienależnie pobrane i o jego zwrocie w jednej decyzji, w sytuacji gdy utrwalone orzecznictwo sądowoadministracyjne nakazuje rozstrzyganie tych dwóch kwestii w odrębnych decyzjach,

- naruszenie prawa procesowego przez organ II instancji poprzez orzekanie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji w składzie E. J., E. G. i A. Ł., z którego E. J. i E. G., orzekały już w tej sprawie przy wydawaniu decyzji z [...] maja 2016 r., [...] marca 2016 r., a nawet przy wydawaniu decyzji dnia [...] października 2015 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza J. z dnia [...] września 2015 r. o uchyleniu prawa do zasiłku dla opiekuna,

- pominięcie faktu, że przed [...] września 2014 r. skarżąca poinformowała pracownika MOPS T. J. o tym, że chce złożyć wniosek o emeryturę i potrzebne jest zaświadczenie od kiedy skarżąca pobiera świadczenie pielęgnacyjne. Wskazała, że skierowano ją do księgowości, gdzie złożyła stosowne podanie i zaświadczenie takie otrzymała, a następnie w styczniu 2015 r. po otrzymaniu decyzji z ZUS, przyniosła ją do MOPS i T. J. zrobił jej kserokopię do akt.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. A nadto o dopuszczenie dowodu z całości akt sprawy MOPS w J. dot. wypłaty zasiłku dla opiekuna ponieważ nawet SKO w decyzji z dnia [...] maja 2016 r. (str. 4) zauważyło, że organ I instancji przesłał tylko wybrane kserokopie dokumentów, a w szczególności zażądanie wniosku skarżącej z września 2014 r. złożonego w księgowości o wydanie zaświadczenia, oraz kserokopii decyzji ZUS o ustaleniu emerytury, którą w styczniu 2015 r. wykonał T. J..

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 718). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga jest zasadna częściowo.

Przeprowadzona we wskazanych aspektach kontrola legalności zaskarżonej decyzji dała zdaniem Sądu podstawę do uwzględnienia skargi wskutek uznania, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia doszło do takiego naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza J. z dnia [...] lipca 2016 r. W postępowaniu odwoławczym zawsze będzie miała zastosowanie zasada praworządności przewidziana w art. 7 kpa oraz potrzeba dokonania oceny w sprawie na podstawie całokształtu materiału dowodowego w myśl art. 80 kpa.

Od początku prowadzonego postępowania skarżąca wskazywała, że po otrzymaniu decyzji ZUS z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...] o ustaleniu jej prawa do emerytury przekazała odpis decyzji do MOPS w J.. Na tę okoliczność zwróciło również uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia [...] marca 2016 r. uchylając decyzję Burmistrza J. z dnia [...] stycznia 2016 r. i wskazało wówczas w uzasadnieniu "(...) zasiłek dla opiekuna wypłacony w okresie od [...] stycznia 2015 r. do [...] sierpnia 2015 r. można by było uznać za świadczenie nienależnie pobrane, jeżeli bezspornie zostanie wykazane, że faktycznie skarżąca informację o ustaleniu prawa do emerytury zgłosiła organowi I instancji dopiero w dniu [...] września 2015 r.". Skarżąca powoływała się również na konieczność wyjaśnienie tych wątpliwości w odwołaniu od decyzji Burmistrza J. z dnia [...] stycznia 2016 r., jednakże organ odwoławczy pominął te kwestię w swoich rozważaniach, odstępując tym samym od poglądu wyrażonego we wcześniejszej decyzji. Tym samym nie odniósł się do zarzutów wskazanych w odwołaniu od decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r., pomijając okoliczności podnoszone przez skarżącą.

Przypomnieć należy, że wyrażona w art. 15 kpa istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zadaniem organu II instancji w postępowaniu administracyjnym jest rozważenie, jak należy daną - indywidualnie rozpatrywaną - sprawę rozstrzygnąć zgodnie z zasadą praworządności i zasadą prawdy obiektywnej, a nie tylko, rozważyć czy utrzymać lub zmienić rozstrzygnięcie organu I instancji. Obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy, niezależnie od rozstrzygnięcia organu I instancji.

W tym miejscu - również w odniesieniu do zarzutów skarżącej - wskazać należy, że zgodnie z art. 133 kpa organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w myśl art. 132 kpa.

Pojęcie "akt sprawy" obejmuje całość materiałów postępowania zgromadzonych (w szerokim znaczeniu) przez organ I instancji w sprawie administracyjnej. W literaturze podkreśla się, że nie jest dopuszczalna jakakolwiek klasyfikacja materiałów przez organ I instancji na istotne i nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy i przekazanie tylko pierwszych z nich. Tymczasem oceniając materiał zgromadzony w sprawie Sąd nie może dokonać takiej weryfikacji ponieważ akta przesłane przez organ I instancji nie są oryginalne, lecz przesłane zostały kserokopie poświadczone za zgodność z oryginałem.

Natomiast nie zasługują na uwzględnienie pozostałe na zarzuty, a dotyczące:

- konieczności rozstrzygnięcia o uznaniu świadczenia za nienależnie pobrane i o jego zwrocie w odrębnych decyzjach ponieważ treść art. 30 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych - "decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych nie jest wydawana jeżeli od terminu ich pobrania upłynęło więcej niż 10 lat" - wyraźnie wskazuje, że w obecnym stanie prawnym rozstrzygnięcie o uznaniu świadczenia za nienależnie pobrane, jaki i obowiązku jego zwrotu wydawane jest w jednej decyzji;

- wydania decyzji przez organ odwoławczy w składzie, który winien podlegać wyłączeniu ze względu na wydawanie decyzji w innych sprawach dotyczących D. K. ponieważ art. 24 § 1 kpa enumeratywnie wskazuje w jakich sytuacjach następuje wyłączenie pracownika. Wynikający z art. 24 § 1 pkt 5 kpa obowiązek wyłączenia pracownika dotyczy tylko sytuacji, gdy decyzja, przy wydaniu której uprzednio dany pracownik uczestniczył, poddawana jest następnie kontroli - czy to w postępowaniu zwykłym (w toku instancji albo na podstawie art. 127 § 3 kpa), czy nadzwyczajnym (w trybie wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji). Nie odnosi się natomiast do sytuacji, gdy w wyniku zastosowania przez organ odwoławczy kompetencji kasacyjnych, o których mowa w art. 138 § 2 kpa, sprawa zostaje przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Uchylenie decyzji nie może powodować - gdy sprawa ponownie wróci do organu decyzyjnego - zakazu wykonywania czynności w toczącym się postępowaniu przez tych pracowników, co poprzednio, skoro w takiej sytuacji nie kontrolują oni prawidłowości własnej decyzji.

Ponownie rozpatrując odwołanie D. K. od decyzji Burmistrza J. z dnia [...] lipca 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględni wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku. Realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i 77 § 1 kpa organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jednakże strona nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych. Skarżąca winna przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić, potwierdzające okoliczności wskazane w odwołaniu (np. potwierdzenie złożenia decyzji ZUS z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...] o ustaleniu jej prawa do emerytury przekazała odpis decyzji do MOPS w J.).

Z uwagi na powyższe Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c).