Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 1260/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 194 par.3
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 marca 2017 r. sprawy ze skarg A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego - z dnia 20 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r., - z dnia 20 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r., - z dnia 20 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r., - z dnia 20 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r., - z dnia 20 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. oddala skargi.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzjami z dnia

[...] r.:

1. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Ł. z dnia

[...] r., nr [...], określającą [...] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. (dalej: "spółka", "strona", "podatnik", "skarżąca") wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 r. w kwocie [...]zł;

2. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Ł. z dnia

[...] r., nr [...], określającą spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r. w kwocie [...] zł;

3. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Ł. z dnia

[...] r., nr [...], określającą spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2013 r. w kwocie [...] zł;

4. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Ł. z dnia [...] r., nr [...], określającą spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie [...] zł;

5. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Ł. z dnia

[...] r., nr [...], określającą spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 r. w kwocie [...]zł;

Powyższe decyzje zostały wydane w oparciu o następujące ustalenia organu podatkowego.

Spółka była właścicielem nieruchomości położonych na terenie gminy Ł., w tym nieruchomości podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, stanowiących, zgodnie z danymi z ewidencji gruntów i budynków, w latach 2011 – 2015 działki:

- działka nr [...] obręb K. w części sklasyfikowana jako "Bi" (inne tereny zabudowane) – [...] m2, cześć działki sklasyfikowana jako "N" nieużytki

o powierzchni [...] m2;

- działka nr [...] obręb K. w całości sklasyfikowana jako "Bi" (inne tereny zabudowane) o powierzchni [...] m2, zabudowana sześcioma budynkami, których funkcje w kartotece budynków opisano jako pozostałe budynki niemieszkalne;

- działka nr [...] obręb K. sklasyfikowana jako "Bz" - tereny rekreacyjno-wypoczynkowe o powierzchni [...] m2 - działka (park) wpisany do rejestru zabytków pod nr [...];

- działka nr [...] obręb K. sklasyfikowana jako "Bz" - tereny rekreacyjno-wypoczynkowe o powierzchni [...] m2 zabudowana trzema budynkami o funkcji innej niemieszkalnej i budynkiem mieszkalnym w ruinie - budynki i park wpisany do rejestru zabytków pod nr [...];

* działka nr [...] obręb K. część działki sklasyfikowana jako "dr" - drogi o powierzchni [...] m2, część działki sklasyfikowana jako "N" nieużytki o powierzchni [...] m2;

* działka nr [...] obręb K. część działki sklasyfikowana jako "dr" - drogi o powierzchni [...] m2;

* działka nr [...] obręb K. część działki sklasyfikowana jako "N" - nieużytki o powierzchni [...] m2;

* działka nr [...] obręb K. część działki sklasyfikowana jako "N" - nieużytki o powierzchni [...] m2;

* działka nr [...] obręb K. część działki sklasyfikowana jako "N" - nieużytki o powierzchni [...] m2;

* działka [...] obręb K. część działki sklasyfikowana jako "N" nieużytki o powierzchni [...] m2.

W złożonych deklaracjach na podatek od nieruchomości za lata 2011 - 2015 podatnik zadeklarował kwoty podatku odpowiednio [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...]zł, a jako podstawę opodatkowania wskazał grunty pozostałe o powierzchni [...] m 2 (działki położone w obrębie K.: nr [...] o powierzchni

[...] m2, sklasyfikowana jako "Bi" oraz działka nr [...] o powierzchni [...]m2

sklasyfikowana jako "Bi" - łącznie [...] m2), zaś nie deklarował budynków, gruntów sklasyfikowanych jako "Bz", "dr" i "N".

Organ podatkowy ustalił także, że podatnik jest przedsiębiorcą, ujętym w rejestrze przedsiębiorców KRS, którego przedmiotem działalności jest – obok działalności rolniczej - prowadzenie różnych innych rodzajów działalności gospodarczej (m.in. wynajem maszyn i urządzeń rolniczych, działalność usługowa związana z uprawami rolnymi, z chowem i hodowlą zwierząt z wyłączeniem działalności weterynaryjnej, towarowy transport drogowy, magazynowanie i przechowywanie towarów w pozostałych składowiskach wydobywanie kamienia, sprzedaż hurtowa żywności, napojów i tytoniu).

Ustalono także, że przedmiotowe nieruchomości grunty i budynki, podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości wraz z innymi działkami, podlegającymi opodatkowaniu podatkiem rolnym, spółka wydzierżawiła [...] Spółce z o.o. (umowa dzierżawy z [...] r. i z [...] r.).

Organ podatkowy bezskutecznie wezwał podatnika do złożenia korekt deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości za lata 2011- 2015. Następnie, wszczął postępowania w sprawie określenia spółce wysokości zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2011 – 2015.

W piśmie z dnia 28 lipca 2015 r. spółka wyjaśniła, że nie złoży korekty deklaracji za lata 2011-2015 ponieważ, na podstawie przepisów, jest zwolniona od podatku od nieruchomości w zakresie objętym postępowaniem. Podatnik wyjaśnił, że w K.nie jest prowadzona inna działalność gospodarcza poza gospodarstwem rolnym i grunty nie służą działalności pozarolniczej.

Ponadto, podatnik oświadczył, że w okresie objętym postępowaniem nie dokonywano zmian w umowie spółki.

W toku postępowania podatkowego organ podatkowy ustalił także (na podstawie inwentaryzacji powierzchni przedłożonej przez podatnika), że powierzchnia użytkowa budynków położonych na działce nr [...] wynosi [...] m 2 w tym: budynek o powierzchni [...]m2, budynek o powierzchni [...] m2, budynek o powierzchni [...] m2, budynek o powierzchni [...] m2.

Spółka wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z protokołu badania użytków i klasy gruntów z dnia 14 czerwca 2015 r., mapy klasyfikacyjnej uzupełniającej dotyczącej działki nr [...], mapy klasyfikacyjnej uzupełniającej dotyczącej działki nr [...], wypisów z kartoteki budynków z dnia 3 kwietnia 2015 r.

Zawiadomieniem z dnia 9 lutego 2016 r. Starosta Powiatu poinformował organ podatkowy o ustaleniu nowej gleboznawczej klasyfikacji gruntów w działkach nr [...]i zmianie funkcji budynków (data wprowadzenia zmiany 9 lutego 2016 r.), które to zdarzenie organ ocenił jako niemające wpływu na wysokość opodatkowania w latach 2011 – 2015.

W konsekwencji organ podatkowy I instancji wydał w dniu 4 maja 2016 r. decyzje określające spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 r. w kwocie [...] zł; za 2012 r. w kwocie [...] zł; za 2013 r. w kwocie

[...] zł; za 2014 r. w kwocie [...] zł; za 2015 r. w kwocie [...] zł.

Wymiaru dokonano na podstawie danych z ewidencji gruntów oraz uchwał Rady Miejskiej w Ł. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na lata 2011 – 2015. Jako podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości w latach 2011 – 2015 organ przyjął zatem: grunty związane z działalnością gospodarczą sklasyfikowane jako "Bi" (działka nr [...] K., oraz część działki nr [...] K.), o powierzchni [...] m2, budynki związane z działalnością gospodarczą - budynki położone na działce nr [...] K., o powierzchni użytkowej [...] m2.

W uzasadnieniach decyzji organ podatkowy powołał, m.in. treść art. 1a ust. 1

pkt 3, art. 2 ust. 2, art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849 ze zm.), dalej zwanej: "u.o.p.o.l.", a także art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.) i stwierdził, że w ustalonym stanie faktycznym sprawy nie miał podstaw do odstąpienia od dokonania wymiaru podatku na podstawie zapisów w ewidencji gruntów i budynków. Wskazał, że to spółka powinna w odrębnym postępowaniu doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem prawnym władanych przez nią nieruchomości. W ocenie organu podatkowego, podatnik nie wykazał, że o stosowną zmianę w ewidencji występował wcześniej, a właściwy organ nie dokonał takiej zmiany wbrew przesłankom do jej dokonania.

W konsekwencji organ uznał za zasadne opodatkowanie będących własnością spółki budynków i gruntu, jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej z uwagi na status podatnika jako przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą, klasyfikacje gruntów, a także z uwagi na fakt, że nieruchomości zostały wydzierżawione innej spółce. Skoro bowiem podatnik jest przedsiębiorcą i osiąga dochód z dzierżawy budynków i gruntu, który sklasyfikowany jest jako "Bi" i podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, to grunt taki i budynki związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Odnośnie zwolnienia budynków posadowionych na działce nr [...] organ podatkowy wskazał, że budynki nie podlegają zwolnieniu z art. 7 ust. 1 pkt 4 u.o.p.o.l., ponieważ nie są położone na gruntach gospodarstwa rolnego lecz na gruntach sklasyfikowanych jako inne tereny zabudowane ("Bi").

W odwołaniach od powyższych decyzji, strona wniosła o ich uchylenie zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego (tj. art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 4, art. 5, art. 6 ust. 9 pkt 1 i 3 u.o.p.o.l.) oraz przepisów proceduralnych (tj. art. 122, art. 125, art. 180, art. 187 § 1, art. 191 w zw. z art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej zwana: "O.p."). Kwestionując opodatkowanie gruntów podatkiem od nieruchomości strona wskazała, że posiadane grunty w rzeczywistości nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, gdyż wykorzystuje są na działalność rolniczą. Odnośnie opodatkowania budynków, strona wskazała z kolei, że podlegają one wyłączeniu od prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, gdyż ich stan techniczny powoduje, że nie są one i trwale nie mogą być wykorzystywane do działalności gospodarczej. Spółka wniosła o dopuszczenie dowodów w postaci decyzji Starosty Ł. z dnia [...] r. o ustaleniu gleboznawczej klasyfikacji gruntów działek nr [...] na okoliczność rzeczywistego charakteru i klas gruntów, na którym znajduje się jej gospodarstwo rolne oraz 12 kart zawierających fotografie opodatkowanych budynków na okoliczność występowania względów technicznych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., wskazanymi na wstępie decyzjami z dnia [...]r., utrzymało w mocy decyzje organu podatkowego I instancji.

Odnośnie zarzutów podatnika wobec zapisów w ewidencji gruntów i budynków, Kolegium wskazało, że podatnik, pomimo wystosowanego w toku postępowania odwoławczego wezwania, nie złożył żadnych wyjaśnień ani dokumentów, wystąpił jedynie o przesłuchanie świadków i dokonanie oględzin na okoliczność wykorzystania nieruchomości do celów rolniczych oraz rzeczywistej klasyfikacji gruntów, co w ocenie organu odwoławczego nie przyczyniłoby się do wyjaśnienia sprawy i nie miało znaczenia w sprawie. Okoliczności ustalone tymi dowodami nie mogły bowiem wpłynąć na zmianę wiążących organ podatkowy zapisów w ewidencji gruntów i budynków.

Organ odwoławczy wskazał też, że oznaczenie symbolem "Bi" w ewidencji gruntów i budynków gruntów położonych na działce nr [...] w części o pow. [...] m² i działki nr [...] o pow. [...] m² oraz oznaczenie symbolem "dr" działek nr [...] i części działki nr [...] o pow. [...] m² świadczy o tym, że działki te nie należały do symboli użytków rolnych, a zatem zasadne było ich opodatkowanie podatkiem od nieruchomości. Kolegium za prawidłowe uznało tym samym zastosowane przez organ podatkowy stawek podatku dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą.

Odnośnie opodatkowania budynków i względów technicznych tych nieruchomości, Kolegium wskazało, że kwestie te nie były podnoszone przez spółkę w toku postępowania przed organem I instancji. W ocenie organu odwoławczego, przedstawiony organowi podatkowemu wynik przeprowadzonej przez podatnika inwentaryzacji powierzchni użytkowej budynków na działce nr oświadczenia strony

w zakresie znajdujących się na ww. działce zabudowań rolniczych (place, magazyny na nawozy, zabudowania na maszyny rolnicze) oraz treść umów dzierżawy, przeczą obecnie podnoszonej okoliczności ich złego stanu technicznego, wyłączającego możliwość wykorzystania budynków na prowadzenie działalności gospodarczej.

W ocenie organu II instancji, przeprowadzenie obecnie dodatkowych dowodów

(np. oględzin) odnośnie stanu budynków nie stanowiłoby miarodajnego dowodu na okoliczność ich stanu w latach podatkowych 2011- 2015. Kolegium wskazało też,

że załączone do odwołania zdjęcia nie zostały opisane, wobec tego brak jest przesłanek do uznania, że odzwierciedlają one stan opodatkowanych budynków na dany rok podatkowy.

W skargach wywiedzionych na ww. decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. reprezentujący stronę pełnomocnik wniósł o ich uchylenie w całości oraz poprzedzających je decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając rozstrzygnięciom:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,

tj. naruszenie art. 122 O.p. w zw. z art. 187 §1 O.p. poprzez:

a) nieustalenie okoliczności faktycznych zgodnych ze stanem rzeczywistym i niepodjęcie działań, które są niezbędne do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, w konsekwencji czego błędnie organ podatkowy II instancji uznał,

że działka nr [...] oraz część działki nr [...] w K. nie stanowiły w roku podatkowym 2011, 2012, 2013, 2014, 2015 użytku rolnego, co skutkowało wymierzeniem podatku od nieruchomości;

b) niepodjęcie działań, które są niezbędne do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, tj. niezbadanie stanu technicznego opodatkowanych budynków, co skutkowało wymierzeniem podatku, mimo, że budynki ze względów technicznych winny podlegać wyłączeniu z opodatkowania;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,

tj. art. 191 O.p. poprzez naruszenie swobodnej oceny dowodów i wyprowadzenie wniosków niezgodnych z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, co polegało na uznaniu, iż w latach 2011 – 2015 działka nr [...] oraz część działki nr [...] w K. nie stanowiły użytku rolnego, w sytuacji gdy z okoliczności wskazywanych przez stronę wynika, iż przedmiotowe grunty miały taki charakter oraz brak dokumentów wskazujących na to, że nastąpiła zmiana przeznaczenia gruntów, co powinno prowadzić do wniosku, że sporne grunty cały czas miały taki charakter, a jedynie w ewidencji gruntów i budynków widniał błąd, co do ich rzeczywistej klasyfikacji, co potwierdziła decyzja o ustaleniu klasyfikacji gruntów

z dnia 2 listopada 2015 r.;

3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,

tj. art. 180 §1 i 188 O.p. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony, których przedmiotem były okoliczności mające znaczenie dla sprawy, a obowiązkiem organu było podjęcie działań, które są niezbędne do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy;

4. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,

tj. art. 233 §1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 122 O.p. i 187 § 1 O.p. poprzez utrzymanie

w mocy decyzji organu I instancji mimo, że istniały podstawy do jej uchylenia, polegające na naruszeniu przez organ I instancji art. 122 O.p. w zw. z art. 187 §1 O.p. i nie podjęciu działań niezbędnych do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy;

5. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,

tj. art. 21 §1 pkt 1, art. 21 §3, art. 47 §3, art. 122, art. 125 §1, art. 180 §1, art. 187 §1, art. 191 w zw. z art. 207 O.p., art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 4, art. 5 oraz art. 6 ust. 9 pkt 1 i 3 u.o.p.o.l. oraz uchwał Rady Miejskiej w Łobzie z dnia 28 października 2009 r., 19 października 2010 r., 26 października 2011 r., 31 października 2012 r., 30 października 2013 r., w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na lata 2011 - 2015 poprzez uznanie, że gospodarstwo rolne skarżącej znajduje się na gruncie sklasyfikowanym jako "Bi", a organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów w danym roku podatkowym, w sytuacji gdy domniemanie zgodności z prawdą dowodu, jaki stanowi wypis z ewidencji gruntów i budynków, jest domniemaniem wzruszalnym, przeciwdowód może być przeprowadzony także w postępowaniu podatkowym

i również w tym postępowaniu można wykazać, że dane z ewidencji gruntów

i budynków nie są zgodne ze stanem rzeczywistym (co skarżąca uczyniła),

a ewentualne niezgodności w zakresie danych ewidencyjnych nie mogą powodować, iż podatnik zapłaci ostatecznie podatek w nienależnej wysokości, ponieważ rozwiązanie takie prowadziłoby do niedopuszczalnego złamania naczelnej zasady postępowania podatkowego, zawartej w art. 122 Ordynacji

i nakazującej dążenie do ustalenia prawdy obiektywnej (materialnej);

6. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,

tj. art. 6 ust. 3 u.o.p.o.l., poprzez utrzymanie w mocy decyzji I instancji, która opiera się o założenie, że opodatkowane grunty nie są gruntami rolnymi i została wydana po dokonaniu zmian w ewidencji gruntów i budynków, z której wynikało,

że opodatkowane grunty są gruntami rolnymi, a która to ewidencja miała, według uzasadnienia decyzji organów obu instancji, zasadnicze znaczenie dla wymiaru podatku od nieruchomości, co determinowało konieczność przyjęcia, że sporne działki są gruntami rolnymi, nie podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości;

7. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,

tj. art. 21 §1 pkt 1, art. 21 § 3, art. 47 § 3, art. 122, art. 125 § 1, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 w zw. z art. 207 O.p., art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 4, art. 5 oraz art. 6 ust. 9 pkt 1 i 3 u.o.p.o.l. oraz ww. uchwał Rady Miejskiej w Łobzie w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na lata 2011 – 2015 poprzez uznanie, że opodatkowane grunty i budynki związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej, ponieważ znajdują się w posiadaniu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w sytuacji gdy w rzeczywistości opodatkowane nieruchomości nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, ponieważ znajdują się

w posiadaniu przedsiębiorcy, który wykorzystuje je na działalność rolną;

8. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,

tj. art. 120, art. 121 §1, art. 122, art. 187 §1 oraz art. 191 O.p. w zw. z art. 1a ust. 2a pkt 3 u.o.p.o.l., w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej mocą art. 37 pkt 1 ustawy z dnia 9 października 2015 r. (Dz. U. z 2015r., Nr 1777) zmieniającym przedmiotową ustawę z dniem 1 stycznia 2016 r., przez błędne przyjęcie,

że przedmiot opodatkowania - budynki znajdujące się na spornych nieruchomościach nie podlegają wyłączeniu z wykorzystywania do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, w sytuacji gdy ich stan techniczny powoduje, że nie są one i trwale nie mogą być wykorzystywane w działalności gospodarczej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedziach na powyższe skargi wniosło o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonych decyzjach.

Na rozprawie w dniu 22 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718, ze zm., dalej zwanej: "p.p.s.a") postanowił połączyć sprawy o sygnaturach I SA/Sz 1260/16,

I SA/Sz 1261/16, I SA/Sz 1262/16, I SA/Sz 1263/16, I SA/Sz 1264/16 do łącznego rozpoznania i wspólnego rozstrzygnięcia i sprawę dalej prowadzić pod sygnaturą

I SA/Sz 1260/16.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrolując legalność zaskarżonych decyzji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego tych decyzji.

Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma odpowiedź na pytanie, w jakim zakresie organ podatkowy, w ramach postępowania dotyczącego podatku od nieruchomości, związany jest informacjami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, a także zajęcia stanowiska, czy organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów w danym roku podatkowym, w sytuacji dokonania następnie zmian w tej ewidencji, z której wynikało, że opodatkowane grunty są gruntami rolnymi. W ocenie organów podatkowych, powyższe nie ma znaczenia jeżeli chodzi o naliczenie podatku za okres przez dokonaniem zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem skarżącej natomiast, dokonana zmiana w ewidencji gruntów i budynków, a także decyzja Starosty Ł. z dnia [...]r. o ustaleniu gleboznawczej klasyfikacji gruntów działek nr [...] dawała podstawę do zweryfikowania decyzji podatkowych za wcześniejsze lata podatkowe, ponieważ wskazywało to na wadliwość wpisów w ewidencji.

Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika,

że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym.

W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmowany jest pogląd, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt

II FPS 1/09, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1243/08, z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 1410/07,

z 14 września 2010 r., sygn. akt II FSK 690/09 - dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie, jak pozostałe orzeczenia przywołane w sprawie) Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Jednakże, na co również zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13, wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych - wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji.

Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie, bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (np. możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku. Sytuacja taka w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca.

Wyjątkowo obszernie kwestię tę omówiono w wyroku z dnia 26 września 2014 r., sygn. akt II FSK 3099/12, gdzie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał,

że "uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej).

Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego).

W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem (por. ww. uchwała z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt

II FPS 2/13), czy też np. dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1647/12). Ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego),

co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W tym zakresie, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej (dotyczące własności i użytkowania wieczystego). Rękojmia ta jest natomiast wyłączona w odniesieniu do danych zawartych w dziale pierwszym księgi, dotyczącym opisu nieruchomości. Tym samym, w sytuacji, gdy podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym – w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej - że wbrew wskazanym w ewidencji gruntów danym dotyczącym właściciela (użytkownika wieczystego), rzeczywisty stan własności (prawa użytkowania wieczystego) odmiennie reguluje dział drugi właściwej księgi wieczystej, organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć rozstrzygnięcie odnoszące się do rzeczywistego, tj. ujawnionego w księdze wieczystej, właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości, będącego, w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podatnikiem. Taką możliwość podważenia wpisów ewidencyjnych na podstawie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej należy traktować jako sytuację wyjątkową, zdeterminowaną koniecznością respektowania innych bezwzględnie obowiązujących regulacji prawnych."

Mając na uwadze powyższe podkreślić zatem należy, że od reguły przewidzianej

w art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a więc organy ustalające wysokość zobowiązań nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 września 2010 r., sygn. akt II FSK 1014/10). Zatem, z mocy powyższego przepisu organ podatkowy, ustalając wymiar podatku, jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie. To właśnie przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych, niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany wyżej przepis. Pogląd taki znajduje odzwierciedlenie w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych (oprócz przytoczonych powyżej także: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 684/09, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Po363/09, Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt

II FSK 1243/08) i Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni go podziela.

Zauważyć także należy, że przepis art. 1a ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych także odsyła do ewidencji gruntów i budynków.

Słusznie zatem stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., że dokument w postaci wypisu z rejestru gruntów jest dla organów podatkowych wiążący co sposobu ich klasyfikacji. A zatem, podkreślić raz jeszcze należy, że organ podatkowy nie może do celów podatkowych przyjąć innych danych niż wynikające z urzędowych dokumentów istniejących w tym okresie, którego dotyczy zobowiązanie podatkowe.

Bezsporne w sprawie jest, że spółka była właścicielem nieruchomości podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, stanowiących, zgodnie z danymi z ewidencji gruntów i budynków, w latach 2011 – 2015 działki sklasyfikowane jako "Bi" (inne tereny zabudowane), "N" (nieużytki), "Bz" (tereny rekreacyjno-wypoczynkowe), "dr" (drogi).

Grunt ten, wbrew zarzutom skargi, nie mógł zatem podlegać opodatkowaniu podatkiem rolnym, gdyż nie był wówczas użytkiem rolnym.

Z powyższych przepisów wynika, że o opodatkowaniu gruntu podatkiem od nieruchomości bądź podatkiem rolnym decyduje sposób jego sklasyfikowania w ewidencji gruntów i budynków, przy czym zasadnicze znaczenie ma uznanie gruntu za użytek rolny. Oznaczenie gruntu jako "Bi" (inne tereny zabudowane), "N" (nieużytki), "Bz" (tereny rekreacyjno-wypoczynkowe) czy "dr" (drogi) powoduje zatem, że grunt ten podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Nie można zgodzić się zatem z zarzutem skargi, że uzyskany przez skarżącą protokół badania użytków i klasy gruntów z dnia 14 czerwca 2015 r. uprawniał organ do zweryfikowania prawidłowości opodatkowania spornych działek podatkiem od nieruchomości, a organ podatkowy weryfikując decyzje wymiarowe za 2011 – 2015 r. powinien pominąć dane z ewidencji gruntów i budynków, przyjąć, że sporny grunt jest gruntem rolnym i opodatkować go podatkiem rolnym.

W tym miejscu podkreślić należy, że kwestionowanie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków - co do których nie zgadza się podatnik - należy do podatnika. Stanowisko takie zgodne jest z linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, z której jednoznacznie wynika, że to podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem dotyczącym posiadanych przez siebie nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą. Taki obowiązek nie spoczywa zatem na organach podatkowych, które są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2002 r., sygn. akt III SA 2466/01).

Słusznie zatem stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S.

w niniejszej sprawie, że dokument w postaci wypisu z rejestru gruntów i budynków jest dla organów podatkowych wiążący. Dodać przy tym należy, że ma on moc dokumentu urzędowego i zgodnie z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

Dodać w tym miejscu należy, że w myśl art. 20 w związku z 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 44 rozporządzenia o ewidencji starosta (prezydent miasta) jest organem administracji publicznej, który prowadzi ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów. Obowiązkiem starosty (prezydenta miasta) jest prowadzenie oraz utrzymywanie operatu ewidencyjnego

w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Może być wywołana wnioskiem lub działaniem organu z urzędu. Dodatkowo § 46 ust. 2 ww. rozporządzenia stanowi, że z urzędu wprowadza się zmiany wynikające m.in. z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych. Z kolei, właściciele i osoby władające obowiązane są zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 2 tej ustawy). Obowiązek zgłoszenia właściwemu staroście wszelkich zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków w terminie 30 dni od dnia powstania tych zmian zapewnia, z jednej strony - aktualność tych danych, które powinny odzwierciedlać stan rzeczywisty, z drugiej zaś - ustanawiając, obowiązek po stronie właściciela zawiadamiania o tych zmianach w krótkim terminie, eliminuje możliwość dokonywania tych zmian z datą wsteczną, tj. obejmującą okres wcześniejszy, przed datą złożenia wniosku.

Zgodnie z § 49 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia, o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe

- w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia.

Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 986/11, że z przytoczonej regulacji wynika, że datą zmiany treści ewidencji jest data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty. Powinna być ona również odnotowana

w dzienniku zmian. Dopiero z tą datą - dokonania zmiany w ewidencji - określone grunty zmieniają swój charakter dla celów podatkowych. Wyłącznie zatem starostowie upoważnieni są do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Zatem, jeżeli zmiany w ewidencji gruntów obejmujące zmiany rodzaju użytków gruntowych zostają wprowadzone w drodze decyzji administracyjnej, to wywołują skutek ex nunc,

tj. na przyszłość, a nie skutek ex tunc, tj. z mocą wsteczną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 2631/11, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt

I SA/Sz 1035/15, I SA/Sz 1036/15, I SA/Sz 1037/15).

W rozpoznawanej sprawie, zawiadomienie o zmianach w ewidencji gruntów i budynków, dotyczących działek [...] oraz [...] i zmianie funkcji budynków miało miejsce 9 lutego 2016 r., a zatem dopiero od tej daty organ zobowiązany był uwzględniać zmienione dane dotyczące klasyfikacji gruntów i budynków.

Rację ma też organ podatkowy, że w postępowaniu dotyczącym wymiaru podatku nie jest dopuszczalne kwestionowanie zgodności danych wynikających

z ewidencji gruntów ze stanem faktycznym, albowiem organy podatkowe nie prowadzą - bo nie mają do tego prawa - postępowania dowodowego dotyczącego zmiany treści zapisów w ewidencji gruntów i budynków. W postępowaniu podatkowym nie zapadają żadne rozstrzygnięcia w sprawie prowadzenia ewidencji gruntów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 stycznia 2013 r.,

sygn. akt I SA/Kr 1433/12). Jeżeli zatem, w ocenie skarżącej, wspomniana ewidencja zawierała jakiekolwiek błędy, strona powinna była doprowadzić do wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego przed organem prowadzącym tę ewidencję. Zasadą jest bowiem, że to podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, którym obecnie jest starosta, a dopiero w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych.

Z akt sprawy wynika, że taka procedura została wszczęta wnioskiem dzierżawcy nieruchomości – [...] Sp. o.o. w dniu 1 czerwca 2015 r. Decyzją z dnia

[...] r. dokonano zmian klasyfikacji użytków m.in. działek nr [...] oraz [...].

W aktach sprawy brak też jest dokumentów wskazujących na zastosowanie przez organy podatkowe klasyfikacji niezgodnej z przyjętą w ewidencji w 2011, 2012, 2013, 2014 i 2015 r.

Mając na uwadze powyższe Sąd, orzekający w niniejszej sprawie uznał, wbrew zarzutom skargi, że nie istnieją jakiekolwiek przesłanki do prowadzenia, na gruncie niniejszej sprawy, postępowania dowodowego w zakresie prawidłowości klasyfikacji spornych działek w latach poprzednich.

Jednocześnie jeszcze, podkreślić należy, że aktualizacja ewidencji gruntów i budynków nie może powodować skutków prawnych z mocą wsteczną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2015 r., sygn. akt I OSK 2078/13, wyrok z dnia 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FSK 1660/11).

Tym samym, za bezzasadne należy uznać wszystkie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego w tym zakresie.

Podsumowując poczynione wyżej uwagi wskazać jeszcze należy, że użyty

w art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego zwrot "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, iż przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, w podatku rolnym i podatku leśnym, winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów

i budynków, przy czym informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów.

Jako niezasadne ocenić należy także zarzuty skargi, dotyczące wadliwego opodatkowania budynków z uwagi na to, ze względu na zły stan techniczny nie nadawały się one do wykorzystywania w ramach prowadzonej działalności.

Po pierwsze, jak trafnie wskazała Kolegium, kwestia złego stanu technicznego budynków nie była w ogóle podnoszona przez stronę na etapie postępowania przed organem I instancji. Z kolei przedstawiony Kolegium wynik przeprowadzonej przez podatnika inwentaryzacji powierzchni użytkowej budynków na działce nr [...], a także oświadczenia strony w zakresie znajdujących się na ww. działce zabudowań rolniczych (place, magazyny na nawozy, zabudowania na maszyny rolnicze) oraz treść umów dzierżawy, przeczą podnoszonej okoliczności ich złego stanu technicznego, wyłączającego możliwość wykorzystania budynków na prowadzenie działalności gospodarczej. Zgodzić także należy się z Samorządowym Kolegium Odwoławczym, że prowadzenie dowodów (np. oględzin) odnośnie stanu budynków nie stanowiłoby miarodajnego dowodu na okoliczność ich stanu w latach podatkowych 2011- 2015. Oceniając z kolei załączone do odwołania zdjęcia wskazać należy, że nie zostały one w żaden sposób opisane, a zatem nie sposób przyjąć, że odzwierciedlają one stan opodatkowanych budynków na dany rok podatkowy, tym bardziej, że w posiadaniu spółki, na działce [...], znajdują się również zrujnowane budynki mieszkalne i niemieszkalne wpisane do rejestru zabytków, które to obiekty nie podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Na działce nr [...], zgodnie z inwentaryzacją przedłożoną 19 października

2015 r. przez spółkę, znajdują się natomiast: biuro, magazyn warsztatowy, magazyn zbożowy, magazyn maszyn rolniczych, obora oraz budynek wagi. Mając na uwadze, że, jak już wskazano powyżej, w latach 2011-2015 r. budynki te nie znajdowały się na gruntach gospodarstwa rolnego lecz na terenie gruntów sklasyfikowanych jako inne tereny zabudowane ("Bi") nie podlegały one zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 plt. 4 u.p.o.l. Także więc w tym zakresie Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów proceduralnych lub materialnych przywołanych w skardze.

W ocenie Sądu, ocena dowodów jakiej dokonały w tej sprawie organy podatkowe, nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów. To, że spółka odmiennie ocenia materiał dowodowy nie znaczy, że ocena dowodów została dokonana przez organy podatkowe z przekroczeniem granic zasady swobodnej ich oceny.

Nie dopatrując się zatem w zaskarżonej decyzji naruszeń prawa materialnego lub procesowego w stopniu, jaki w myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 618) obligowałby Sąd do jej uchylenia, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ww. ustawy.