Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1698/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2009 nr 140 poz 1145
law: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej
article: art. 149 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2016 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "k.p.a." po rozpatrzeniu odwołania, Pani B. D. prowadzącej przedsiębiorstwo podmiotu leczniczego o nazwie [...] w M., przy ul. [...][...] (dalej także jako: "świadczeniodawca", "odwołujący" lub "skarżący") od decyzji Nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2013 r., utrzymał w mocy decyzję oddalającą odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna, w zakresie lekarska ambulatoryjna opieka rehabilitacyjna, na obszarze powiatu: [...], o kodzie postępowania [...]

Decyzje wydano w następujących ustaleniach:

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] lutego 2013 r. ogłosił konkurs ofert o kodzie [...] o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od 1 lipca 2013 r. do 30 czerwca 2016 r. na obszarze powiatu: [...], w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna, w zakresie lekarska ambulatoryjna opieka rehabilitacyjna. Oferenci przystępujący do konkursu ofert winni byli spełniać wymagania określone przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia oraz wymagania wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego.

Ostateczny termin składania ofert przesunięto na 19 marca 2013 r., a otwarcie ofert nastąpiło w dniu 21 marca 2013 r.

W części jawnej postępowania, komisja konkursowa zgodnie z art. 142 ust. 2 pkt. 1 ustawy o świadczeniach stwierdziła prawidłowość ogłoszenia konkursu oraz liczbę złożonych ofert. Do przedmiotowego postępowania konkursowego złożono 3 oferty, komisja konkursowa wezwała do usunięcia braków 3 oferentów, przeprowadziła kontrolę u 1 oferenta, przyjęła do dalszego postępowania 2 oferty (3 miejsca udzielania świadczeń). W toku postępowania konkursowego przeprowadzono w siedzibie świadczeniodawcy, w dniu 7 maja 2013 r., kontrolę, która wykazała, iż w pomieszczeniu higieniczno-sanitarnym brak było prysznica, oraz winda nie miała zamontowanego dzwonka umożliwiającego wezwanie pracownika obsługującego windę.

Komisja konkursowa, po zapoznaniu się z wynikami kontroli, podjęła w dniu 9 maja 2013 r. decyzję o odrzuceniu oferty złożonej przez świadczeniodawcę z powodu nieprawdziwych informacji zawartych w ofercie oraz niespełnianiu warunków wymaganych przepisami prawa oraz warunków określonych przez Prezesa NFZ na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach.

W dniu 13 maja 2013 r. świadczeniodawca wniósł protest na czynności komisji konkursowej w związku z naruszeniem art. 149 ustawy o świadczeniach. Świadczeniodawca stwierdził, że w toku kontroli nie zostały przyjęte i odnotowane wszystkie fakty przekazane przez świadczeniodawcę, bowiem dzwonek windy mógł być przysłonięty przez osobę użytkującą w danym momencie windę.

Następnie ponownie przeprowadzono kontrolę w siedzibie świadczeniodawcy w dniu 22 maja 2013 r. W jej wyniku stwierdzono, że toaleta dla osób niepełnosprawnych nie znajduje się w odrębnym pomieszczeniu lecz umieszczona jest we wnęce łazienki nie zapewniając pacjentowi intymności, nadto w pomieszczeniu brak jest przestrzeni manewrowej dla wózka. Prysznic nie jest dostosowany dla osób niepełnosprawnych, gdyż zamontowany brodzik uniemożliwia wjazd pacjenta siedzącego na wózku. Ponadto winda umieszczona na zewnątrz budynku, jest zamykana na klucz i obsługiwana przez pracownika świadczeniodawcy, podjazd do windy nie spełnia wymaganych warunków (brak jest poręczy i krawężników).

Mając na uwadze ustalenia powtórnej kontroli komisja konkursowa podjęła decyzję o oddaleniu protestu świadczeniodawcy.

Następnie świadczeniodawca złożył odwołanie od rozstrzygnięcia powyższego postępowania.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia oddalił w całości odwołanie świadczeniodawcy. Organ wskazał obowiązujące przepisy i odniósł się do zarzutów świadczeniodawcy, w szczególności dotyczących przepisów prawa, na podstawie których u świadczeniodawcy zostały przeprowadzone kontrole w trakcie postępowania konkursowego. Wskazał jednocześnie, że przedmiotowe postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego jak i zarządzeniami Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

Od decyzji wydanej w I instancji świadczeniodawca złożył odwołanie do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, w którym zarzucił rażące naruszenie przepisów:

1) art. 64 ust. 7 ustawy o świadczeniach poprzez zaniechanie sporządzenia wystąpienia pokontrolnego i zaleceń pokontrolnych, które umożliwiłoby świadczeniodawcy usunięcie rzekomo dostrzeżonych nieprawidłowości,

2) art. 134 ustawy o świadczeniach poprzez naruszenie zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców,

3) art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach poprzez uznanie, że świadczeniodawca podał w swojej ofercie nieprawdziwe informacje i na tej podstawie odrzucił ofertę oraz poprzez zaniechanie wskazania w zawiadomieniu o odrzuceniu oferty jakie nieprawdziwe informacje świadczeniodawca zawarł w ofercie,

4) Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą poprzez uznanie, że oferent nie zapewnił odrębnego pomieszczenia do masażu,

5) Zarządzenia nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2013 r. poprzez uznanie, iż zamontowana przez oferenta winda nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, podczas gdy te warunki zostały spełnione.

Prowadząc postępowanie w II instancji, Prezes Funduszu przywołał przepisy obowiązujące w sprawie niniejszej, w szczególności art. 154 ust. 1 i art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowym postępowaniu nie stwierdzono naruszenia ogólnie obowiązujących przepisów prawa. Komisja konkursowa przeprowadziła postępowanie zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym w szczególności zgodnie z ustawą o świadczeniach, a także wytycznymi Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia oraz regulaminem komisji konkursowej. Organ I instancji nie naruszył w toku postępowania konkursowego jego zasad, określonych w ustawie o świadczeniach, aktach wykonawczych wydanych na jej podstawie i zarządzeniach wydanych przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

Organ odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczącego naruszenia przepisu art. 64 ust. 7 ustawy o świadczeniach wskazał, że zarówno upoważnienie do przeprowadzenia jak i wyniki kontroli przeprowadzonych w dniu 7 maja 2013 r. oraz 22 maja 2013 r. zostały podpisane przez Panią B. D. prowadzącą przedsiębiorstwo podmiotu leczniczego o nazwie [...], co dowodzi obecności skarżącego podczas przeprowadzania obu kontroli. Nadto skarżący nie wniósł do podpisanych obustronnie protokołów żadnych uwag ani zastrzeżeń co do trybu i sposobu przebiegu kontroli. Zdaniem organu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że postępowanie zostało przeprowadzenie zgodnie z przepisami prawa oraz przestrzeganiem zasad w nich zawartych jednakowo w stosunku do wszystkich oferentów biorących udział w postępowaniu konkursowym.

Zdaniem organu odwoławczego, nie miało miejsca naruszenie art. 134 ustawy o świadczeniach, bowiem organ I instancji zachował zasady równego traktowania oferentów zarówno w zakresie ogłoszenia jak również przeprowadzenia postępowania w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne.

Organ odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego warunków posiadanych przez innych świadczeniodawców stwierdził, że nie dotyczą oferentów uczestniczących w przedmiotowym postępowaniu konkursowym.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach organ odwoławczy stwierdził, że wyniki przeprowadzonej kontroli w siedzibie skarżącego oraz weryfikacja odpowiedzi oferty potwierdziły podanie nieprawdziwej odpowiedzi na pytanie ofertowe nr 14.2.3.

W zakresie zarzutu dotyczącego uznania przez komisję konkursową braku oddzielnego pomieszczenia do masażu w miejscu udzielania świadczeń podkreślił, że żadna część formularza ofertowego nie zawierała pytania ani warunku dotyczącego posiadania oddzielnego pomieszczenia do masażu. W związku z powyższym Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nie odniósł się do wyżej wymienionej przez odwołującego kwestii, zaś sam zarzut uznał za kuriozalny.

Odnośnie zarzutu naruszenia zarządzenia Nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2013 r. zmieniającego zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju rehabilitacja lecznicza, poprzez uznanie, że zamontowana przez świadczeniodawcę winda nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa organ odwoławczy stwierdził, że jest on nieprawdziwy. Zarówno protokoły zawierające wyniki kontroli, jak i przedmiotowa decyzja I instancji zawiera wskazania dotyczące utrudnień dla osób chcących skorzystać z windy.

Następnie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie decyzji I i II instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 73, 74 i 10 kpa poprzez nieumożliwienie zapoznania się z pełną dokumentacją ofertową podmiotów konkursowych złożoną do postępowania konkursowego przez wszystkich oferentów, co doprowadziło do braku możliwości sformułowania wszystkich zarzutów w odwołaniu od wyników postepowania konkursowego a tym samym naruszyło zasadę jawności postępowania oraz pośrednio zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3381/13 uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja naruszała przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd podkreślił, że kwestia udostępniania akt innych oferentów stronie odwołującej się od rozstrzygnięcia konkursu ofert na udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej była bardzo istotna w przeprowadzonym postępowaniu.

Sąd podał, że odwołanie wszczynające kontrolne postępowanie administracyjne służy weryfikacji całości zaskarżonego rozstrzygnięcia o wyborze świadczeniodawcy z uwagi na treść art. 154 ust. 2 zd. 2 oraz ust. 7 ustawy o świadczeniach i nie ogranicza się jedynie do rozpatrzenia i oceny oferty składającego odwołanie z punktu widzenia zgodności z zasadami postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej. Z chwilą wniesienia odwołania od rozstrzygnięcia komisji konkursowej stosuje się przepisy k.p.a. określające granice rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracyjny, którego dotyczą obowiązki sformułowane w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W postępowaniu tym organ realizując zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, wyrażoną w art. 10 k.p.a. i zasadę względnej jawności akt postępowania, wynikającą z art. 73 k.p.a. powinien udostępnić stronie na jej żądanie oferty innych świadczeniodawców biorących udział w konkursie po usunięciu danych stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa i danych osobowych po to, aby mogła sformułować swoje stanowisko w sprawie i podjąć polemikę z rozstrzygnięciami, podjętymi przez organy Funduszu.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał sformułowany w skardze zarzut naruszenia przez organy Funduszu art. 10 i 73 k.p.a. za zasadny. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że akta postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej powinny być przez organ włączone do akt postępowania administracyjnego, wszczętego na skutek odwołania strony stosownie do potrzeb tego postępowania. Skoro strona w skardze zarzuciła naruszenie przez organ wynikającej z art. 134 ustawy o świadczeniach zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej to organ musi nie tylko porównać oceny ofert poszczególnych podmiotów biorących udział w konkursie, ale również skonfrontować te oceny z samymi ofertami. Odwołująca się strona ma prawo zapoznać się z aktami sprawy zgodnie z art. 73 k.p.a. Potrzebę ochrony informacji obejmujących np. tajemnicę przedsiębiorstwa lub ochrony danych osobowych można zaspokoić korzystając z innych odpowiednich regulacji prawnych np. odpowiednio art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U., z 2010 r. Nr 200, poz. 1447 ze zm.). Sąd wskazał także, że kolejne uchybienie organu to naruszenie art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., albowiem organ orzekający w sprawie nie rozpatrzył jej w całokształcie i nie dokonał porównania oferty skarżącej z ofertami innych uczestników postępowania.

Ponownie rozpoznając sprawę po wyroku WSA Prezes Narodowego Funduszu wydał w dniu [...] stycznia 2015 r., decyzję Nr [...], którą uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 roku i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ podjęta w związku ze złożeniem przez Skarżącego odwołania od rozstrzygnięcia postępowania nr [...] powinna wyjaśnić dokładnie stan faktyczny sprawy. Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego powinien umożliwić Skarżącemu zapoznanie się z aktami sprawy, dokonać porównania nie tylko oceny ofert poszczególnych świadczeniodawców, ale również skonfrontować je z samymi ofertami i zarówno oceny ofert jak i oferty włączyć do akt kontrolnego postępowania administracyjnego.

Po otrzymaniu decyzji Prezesa NFZ, Dyrektor [...]OW NFZ pismem z dnia 21 stycznia 2015 r. zawiadomił Świadczeniodawcę o przedłużeniu terminu do wydania decyzji do dnia [...] marca 2015 r. i jednocześnie poinformował, że na podstawie art. 10 §1 k.p.a. strony posiadają prawo do czynnego udziału na każdym etapie postępowania, a przed wydaniem decyzji istnieje możliwość wypowiedzenia się, co do zebranych w POW dowodów oraz zgłoszonych żądań. Świadczeniodawca nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia do zapoznania się ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją.

Po dokonaniu ponownej szczegółowej analizy przebiegu postępowania oraz zarzutów podniesionych przez Skarżącą w odwołaniu z dnia 3 czerwca 2013 r. od rozstrzygnięcia postępowania nr [...] oraz wytycznych zawartych w przedmiotowym wyroku WSA w Warszawie wydanym w niniejszej sprawie oraz decyzji Prezesa NFZ Nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., Dyrektor [...]OW NFZ postanowił oddalić odwołanie Świadczeniodawcy i wydał decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r.

W dniu 13 marca 2015 r. Skarżąca wniosła odwołanie do Prezesa NFZ od decyzji Dyrektora [...]OW NFZ Nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r.

Skarżąca przedstawiła zarzuty rażącego naruszenia:

• przepisu art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach poprzez uznanie, że świadczeniodawca podał w swojej ofercie nieprawdziwe informacje i na tej podstawie odrzucił ofertę,

• przepisu art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach poprzez zaniechanie wskazania w zawiadomieniu o odrzuceniu oferty, jakie nieprawdziwe informacje świadczeniodawca zawarł w ofercie oraz jakich wymaganych warunków nie spełnił, co uniemożliwia weryfikację podjętej przez komisję konkursową decyzji o odrzuceniu oferty pod kątem jej zasadności,

• przepisu art. 107 §3 k.p.a. poprzez niedostateczne uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji uniemożliwiające jej kontrolę.

Pismem z dnia 25 marca 2015 r. Prezes NFZ zawiadomił stronę o prawie do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań dotyczących zaskarżonej decyzji Dyrektora [...]O W NFZ z dnia [...] lutego 2015 r.

Świadczeniodawca skorzystał w dniu 8 kwietnia 2015 r. w siedzibie Centrali NFZ z przysługującego mu uprawnienia do zapoznania się ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją.

Po rozpoznaniu odwołania - Prezes NFZ decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] działając na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) zwanej dalej "ustawą o świadczeniach", w związku z art. 5 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1290), zwanej dalej "ustawą o zmianie" oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), zwanej dalej "k.p.a." - utrzymał w mocy ww. decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r., oddalającą odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna, w zakresie lekarska ambulatoryjna opieka rehabilitacyjna, na obszarze powiatu: [...], o kodzie postępowania [...].

W uzasadnieniu decyzji, organ odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach poprzez uznanie, że Świadczeniodawca podał w swojej ofercie nieprawdziwe informacje stwierdzono jego bezzasadność.

Prezes NFZ podał, iż przeprowadzona kontrola oraz kolejna weryfikacja udzielonych w ofercie odpowiedzi w odniesieniu do stanu faktycznego potwierdziły podanie nieprawdziwej odpowiedzi na pytanie ankietowe: 1.6.3.3 – "Czy oferent zapewnia, co najmniej jedno pomieszczenie higieniczno-sanitarne dla pacjentów dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych ruchowo?"

Organ podkreślił, iż wskazana przez Świadczeniodawcę toaleta dla osób niepełnosprawnych nie stanowi odrębnego pomieszczenia, lecz umieszczona jest we wnęce pomieszczenia, w którym znajdują się dwie odrębne kabiny z toaletami nieprzystosowanymi dla osób niepełnosprawnych oraz umywalka. Miska sedesowa umieszczona w niezamykanej i nieoddzielonej w żaden sposób od reszty pomieszczenia wnęce nie zapewnia pacjentowi intymności. To, że opisane powyżej pomieszczenie jest zamykane, jak podkreśla Skarżąca, nie zmienia faktu braku jego przystosowania dla osób niepełnosprawnych i nieoddzielenia wnęki, w której znajduje się miska sedesowa wskazana przez Świadczeniodawcę, jako toaleta dla osób niepełnosprawnych, od dwóch odrębnych kabin z toaletami nieprzystosowanymi dla osób niepełnosprawnych oraz wspólnej umywalki.

Odnosząc się do zarzutu Skarżącej, o treści: (...) Wskazanie, że nieprawdziwa informacja polega na podaniu, że oferent posiada pomieszczenie higieniczno-sanitarne dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych ruchomo, podczas gdy toaleta dla niepełnosprawnych jest umieszczona we wnęce, jest absurdalne.

Dyrektor [...]O W NFZ nie wskazuje przy tym żadnego przepisu prawa, z którego wynikałoby, że toaleta dla niepełnosprawnych nie może się mieścić we wnęce łazienki (...) stwierdzono, iż wskazana przez Skarżącą wnęka, jako pomieszczenie higieniczno-sanitarne dla pacjentów dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych ruchowo nie spełnia warunków określonych obowiązującymi przepisami prawa, tj. rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 późn. zm.), dalej: rozporządzenie Ministra Infrastruktury, w zakresie określonym w § 86 ust. 1 pkt. 1-4:

1. W budynku, na kondygnacjach dostępnych dla osób niepełnosprawnych, co najmniej jedno z ogólnodostępnych pomieszczeń higienicznosanitarnych powinno być przystosowane dla tych osób przez:

1) zapewnienie przestrzeni manewrowej o wymiarach, co najmniej 1,5 x 1,5 m,

2) stosowanie w tych pomieszczeniach i na trasie dojazdu do nich drzwi bez progów,

3) zainstalowanie odpowiednio przystosowanej, co najmniej jednej miski ustępowej i umywalki, a także jednego natrysku, jeżeli ze względu na przeznaczenie przewiduje się w budynku takie urządzenia,

4) zainstalowanie uchwytów ułatwiających korzystanie z urządzeń higienicznosanitarnych.

Zdaniem organu zarzut Skarżącego, iż (...) Brak jest podstaw do narzucenia oferentowi wymogów, które nie wynikają z przepisów prawa i zarządzeń Prezesa NFZ (...) jest bezpodstawny.

Załączona do akt sprawy dokumentacja fotograficzna dodatkowo potwierdza, że pomieszczenie higieniczno-sanitarne, wskazane, jako dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych ruchowo, nie jest odrębnym pomieszczeniem, zaś zamontowanie toalety we wnęce bez drzwi nie spełnia ww. przepisów. Nadto w ww. pomieszczeniu brak jest przestrzeni manewrowej dla wózka inwalidzkiego i możliwości podjazdu do toalety, z co najmniej z jednej z jej stron dla osoby poruszającej się na wózku inwalidzkim oraz nie zapewnia intymności pacjentowi. Oba uchwyty są nieruchome, tzn. zamontowane są na sztywno do ścian, w miejscu nie mającym wpływu na ułatwienie korzystania z urządzeń higieniczno-sanitarnych.

Nadto wskazany przez Świadczeniodawcę prysznic nie jest dostosowany dla osób niepełnosprawnych, w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury, gdyż zamontowany brodzik uniemożliwia wjazd do pomieszczenia z prysznicem pacjenta siedzącego na wózku, co dokumentuje również zdjęcie załączone dokumentacji.

Odnosząc się do kwestii windy stwierdzono jednoznacznie utrudnioną możliwość skorzystania z niej przez osoby, które nie mogą skorzystać z wewnętrznych schodów. Zasadniczym problemem w dostępności do miejsca udzielania świadczeń, jest to, iż winda zamknięta jest na klucz. Skorzystanie z windy uzależnione jest od obsługi osoby pracującej w rejestracji i możliwości jej wyjścia na zewnątrz budynku. Dodatkowo powierzchnia spocznika przy pochylni umożliwiającej korzystanie z windy przez osoby niepełnosprawne poruszające się na wózkach inwalidzkich powinna mieć wymiary, co najmniej 1,5 x 1,5 m poza polem otwierania skrzydła drzwi wejściowych do budynku (j.w. rozporządzenie Ministra Infrastruktury). Brak spełniania ww. warunku dokumentują również zdjęcia będące załącznikami nr 4 i 5 do zawartego w aktach sprawy pisma Dyrektora [...]O W NFZ z dnia [...] marca 2015 r.

W odniesieniu do zarzutu Skarżącej dotyczącego rażącego naruszenia art. 149 ust. 1 pkt. 2 ustawy o świadczeniach poprzez zaniechanie wskazania w zawiadomieniu o odrzuceniu oferty, jakie nieprawdziwe informacje świadczeniodawca zawarł w ofercie oraz jakich wymaganych warunków nie spełnił, co uniemożliwia weryfikację podjętej przez komisję konkursową decyzji o odrzuceniu oferty pod kątem jej zasadności, podano, że zawiadomienie oferenta o odrzuceniu oferty zostało przygotowane przez komisję konkursową na podstawie wyników kontroli oferenta przeprowadzonej w dniu 7 maja 2013 r. i zawierało powody odrzucenia oferty ustalone na podstawie ww. kontroli przeprowadzonej w planowanym miejscu udzielania świadczeń, tj.: niespełnienie wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa NFZ na podst. art. 146 ust. 1 pkt. 3 ustawy oświadczeniach. W dniu 22 maja 2013 r. komisja konkursowa przeprowadziła ponowną kontrolę w miejscu planowanego udzielania świadczeń. Wyniki ww. kontroli potwierdziły uwagi i spostrzeżenia zawarte w protokole z kontroli przeprowadzonej w dniu 7 maja 2013 r.

Warunki wymagane od świadczeniodawców w przedmiotowym konkursie ofert zostały określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 30 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz. U. z 2009 r. Nr 140 poz. 1145 ze zm.) oraz zarządzeniu nr [...] Prezesa NFZ dnia [...] września 2010 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju rehabilitacja lecznicza. Warunki te były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania, zaś Skarżąca w oświadczeniu załączonym do oferty oświadczyła, iż zapoznała się z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów.

Odnosząc się do wytycznych WSA dotyczących wskazania liczby punktów przyznanych ofercie Skarżącej, porównania oceny tej oferty i innych ofert biorących udział w postępowaniu oraz szczegółowego omówienia każdej z ofert i skonfrontowania ich z ofertą Skarżącej, organ odwoławczy stwierdził, iż nie było możliwe wykonanie ww. zaleceń przez komisję konkursową, a także przez Dyrektora [...]OW NFZ, gdyż oferta Skarżącej została odrzucona na etapie części jawnej postępowania ze względu na fakt, iż nie spełniała warunków wymaganych w tym postępowaniu konkursowym. Wskazana wyżej oferta Skarżącej nie podlegała ocenie punktowej ze względu na jej nie dopuszczenie do części niejawnej postępowania, więc nie było możliwości porównania jej z pozostałymi ofertami. Należy nadmienić, iż Skarżąca miała możliwość zapoznania się z dokumentacją ofertową pozostałych świadczeniodawców, którzy złożyli oferty w przedmiotowym postępowaniu konkursowym.

W świetle przedstawionych okoliczności Prezes NFZ stwierdził, że [...] Oddział Wojewódzki NFZ nie naruszył w toku postępowania konkursowego jego zasad, określonych w ustawie o świadczeniach, aktach wykonawczych wydanych na jej podstawie i zarządzeniach wydanych przez Prezesa NFZ. Wobec nienaruszenia zasad prowadzenia postępowania konkursowego, nie stwierdzono naruszenia interesu prawnego Skarżącej, a zatem złożone odwołanie nie mogło zostać uwzględnione. W tych okolicznościach Prezes NFZ uznał, że należało utrzymać w mocy decyzję [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] lutego 2015 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] kwietnia 2015 r., B. D. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zarzuciła powyższej decyzji naruszenie przepisów prawa:

1. art. 16 K.p.a poprzez uporczywe podważanie ostatecznej decyzji administracyjnej - opinii właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej stanowiącej podstawę wpisu podmiotu leczniczego do rejestru podmiotów leczniczych prowadzonych przez Wojewodę [...] pod numerem księgi rejestrowej [...];

2. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego i rzetelnego materiału dowodowego, polegające na subiektywnej, dowolnej i nie popartej wiedzą specjalną oceną warunków technicznych pomieszczeń skarżącej, co skutkowało przyjęciem, że podała ona nieprawdę w ofercie;

3. art. 107 § 3 w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez nie wskazanie konkretnych przepisów prawa, które uzasadniałyby stanowisko przyjęte przez organ w zakresie oceny warunków technicznych budynku oraz zaniechanie uzasadnienia w zakresie wskazania, w oparciu o jakie przepisy prawa organ dokonuje oceny pomiarów pomieszczeń na podstawie zdjęć;

4. art. 134 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez nierówne traktowanie oferentów poprzez zakwestionowanie wybranemu świadczeniodawcy ustaleń objętych ostateczną decyzją administracyjną;

5. art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez przyjęcie, że oferent podał nieprawdziwe informacje, pomimo, że sytuacja taka nie miała miejsca, co w efekcie prowadziło do wyeliminowania oferenta a zarazem przedsiębiorcy z rynku usług rehabilitacyjnych.

6. § 86 ust. 1 pkt 1-4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

7. Zarządzenia Prezesa NFZ [...] w zakresie, w jakim wskazuje ono wymogi lokalowe

Podnosząc powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o: stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie jej uchylenie oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych,

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze.

Należy także dodać, że zgodnie z art. 153 ppsa organ był zobowiązany uwzględnić ocenę prawną zaprezentowaną w zapadłym w niniejszej sprawie wyroku WSA w Warszawie.

Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów należy uznać, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa zaś organ zastosował się do zaleceń Sądu zaprezentowanych w uzasadnieniu zapadłego w sprawie wyroku WSA.

Sąd stwierdza, że postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa. Zebrany materiał dowodowy został oceniony w sposób prawidłowy, wyciągnięto z niego logiczne wnioski, które znalazły się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Sąd stwierdza, że kontrola przeprowadzona w miejscu gdzie miałyby być świadczone usługi medyczne wykazała szereg braków dyskwalifikujących ofertę Skarżącej.

Wskazana przez Świadczeniodawcę toaleta dla osób niepełnosprawnych nie stanowi odrębnego pomieszczenia, lecz umieszczona jest we wnęce pomieszczenia, w którym znajdują się dwie odrębne kabiny z toaletami nieprzystosowanymi dla osób niepełnosprawnych oraz umywalka. Miska sedesowa umieszczona w niezamykanej i nieoddzielonej w żaden sposób od reszty pomieszczenia wnęce nie zapewnia pacjentowi intymności co zdaniem Sądu jest niedopuszczalene w cywilizowanym świecie. To, że opisane powyżej pomieszczenie jest zamykane, jak podkreśla Skarżąca, nie zmienia faktu braku jego przystosowania dla osób niepełnosprawnych i nieoddzielenia wnęki, w której znajduje się miska sedesowa wskazana przez Świadczeniodawcę, jako toaleta dla osób niepełnosprawnych, od dwóch odrębnych kabin z toaletami nieprzystosowanymi dla osób niepełnosprawnych oraz wspólnej umywalki.

Zdaniem Sądu działające w sprawie organy NFZ zasadnie uznały, że oferent nie zapewnił pomieszczenia higieniczno-sanitarnego dostosowanego do potrzeb osób niepełnosprawnych ruchowo. Za spełnienie tego wymogu nie można było uznać zlokalizowania toalety dla osób niepełnosprawnych we wnęce w toalecie ogólnej.

Takie działanie zdaniem Sądu przeczy poszanowaniu godności ludzkiej osób niepełnosprawnych.

Sąd zauważa, że dołączona do akt sprawy dokumentacja fotograficzna potwierdza, że pomieszczenie higieniczno-sanitarne, wskazane, jako dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych ruchowo, nie jest odrębnym pomieszczeniem. Dodatkowo w ww. wnęce brak jest przestrzeni manewrowej dla wózka inwalidzkiego i możliwości podjazdu do toalety, z co najmniej z jednej z jej stron dla osoby poruszającej się na wózku inwalidzkim oraz nie zapewnia intymności pacjentowi. Uchwyty mające ułatwiać korzystanie z toalety są nieruchome, tzn. zamontowane są na sztywno do ścian, w takim miejscu, że mogą wręcz utrudniać korzystania z urządzeń higieniczno-sanitarnych osobom niepełnosprawnym.

Również wskazany przez świadczeniodawcę prysznic nie był dostosowany dla osób niepełnosprawnych, gdyż zamontowany brodzik uniemożliwia wjazd do pomieszczenia z prysznicem pacjenta siedzącego na wózku, co dokumentuje również zdjęcie załączone do akt.

Odnosząc się do kwestii windy Sąd stwierdza jednoznacznie utrudnioną możliwość skorzystania z niej przez osoby, które nie mogą skorzystać ze schodów. Zasadniczym problemem w dostępności do miejsca udzielania świadczeń, jest to, iż winda zamykana jest na klucz. Skorzystanie z windy uzależnione jest od obsługi osoby pracującej w rejestracji i możliwości jej wyjścia na zewnątrz budynku. Dodatkowo jak zasadnie wykazał organ powierzchnia spocznika przy pochylni umożliwiającej korzystanie z windy przez osoby niepełnosprawne poruszające się na wózkach inwalidzkich powinna mieć wymiary, co najmniej 1,5 x 1,5 m poza polem otwierania skrzydła drzwi wejściowych do budynku (j.w. rozporządzenie Ministra Infrastruktury). Brak spełniania ww. warunku dokumentują również zdjęcia będące załącznikami nr 4 i 5 do znajdującego się w aktach sprawy pisma Dyrektora [...]O W NFZ z dnia [...] marca 2015 r.

W odniesieniu do zarzutu Skarżącej dotyczącego naruszenia art. 149 ust. 1 pkt. 2 ustawy o świadczeniach poprzez zaniechanie wskazania w zawiadomieniu o odrzuceniu oferty, jakie nieprawdziwe informacje świadczeniodawca zawarł w ofercie oraz jakich wymaganych warunków nie spełnił należy stwierdzić, że organ wyjaśnił tę kwestię.

W dniu 22 maja 2013 r. komisja konkursowa przeprowadziła ponowną kontrolę w miejscu planowanego udzielania świadczeń. Wyniki ww. kontroli potwierdziły uwagi i spostrzeżenia zawarte w protokole z kontroli przeprowadzonej w dniu 7 maja 2013 r.

Warunki wymagane od świadczeniodawców w przedmiotowym konkursie ofert zostały określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 30 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz. U. z 2009 r. Nr 140 poz. 1145 ze zm.) oraz zarządzeniu nr 53/20lO/DSOZ Prezesa NFZ dnia 2 września 2010 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju rehabilitacja lecznicza. Warunki te były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania, zaś Skarżąca w oświadczeniu załączonym do oferty oświadczyła, iż zapoznała się z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów.

Odnośnie wskazania liczby punktów przyznanych ofercie Skarżącej, porównania oceny tej oferty i innych ofert biorących udział w postępowaniu oraz szczegółowego omówienia każdej z ofert i skonfrontowania ich z ofertą Skarżącej, organ odwoławczy zasadnie stwierdził, iż nie było możliwe dokonanie takiego porównania, gdyż oferta Skarżącej została odrzucona na etapie części jawnej postępowania ze względu na fakt, iż nie spełniała warunków wymaganych w tym postępowaniu konkursowym. Wskazana wyżej oferta Skarżącej nie podlegała ocenie punktowej ze względu na jej niedopuszczenie do części niejawnej postępowania, więc nie było możliwości porównania jej z pozostałymi ofertami. Sąd zauważa, że Skarżąca miała możliwość zapoznania się z dokumentacją ofertową pozostałych świadczeniodawców, którzy złożyli oferty w przedmiotowym postępowaniu konkursowym.

W świetle przedstawionych okoliczności Sąd stwierdza, że organy NFZ nie naruszyły w toku postępowania konkursowego jego zasad, określonych w ustawie o świadczeniach, aktach wykonawczych wydanych na jej podstawie i zarządzeniach wydanych przez Prezesa NFZ.

W ocenie Sądu brak jest podstaw faktycznych i prawnych do zakwestionowania ustaleń Prezesa NFZ.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia innych przepisów prawa procesowego oraz przepisów prawa materialnego wskazanych w skardze. Decyzje organów obu instancji nie naruszają unormowań kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.