Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 364/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 877
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek – Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 5 stycznia 2022 r. nr SKO.4112.25.2021 w przedmiocie umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu (dalej: "Kolegium", "SKO", "organ odwoławczy", "organ II instancji") z dnia 5 stycznia 2022 r., nr SKO.4112.25.2021 utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] (dalej: "organ I instancji", "Wójt") z dnia 2 listopada 2021 r. nr CUS.534.46.FA.11.2021 wydana w przedmiocie umorzenia M.S. (dalej: "skarżący") zaległości z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego.

W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a.").

Jak wynika z akt sprawy, Wójt Gminy [...] decyzją z dnia 30 listopada 2020 r., nr GOPS.534.28.FA.11.2020 odmówił skarżącemu umorzenia zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł skarżący.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu decyzją z dnia 21 maja 2021 r., nr SKO.4112.16.2020 uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Ponownie rozpatrując sprawę, organ I instancji ustalił, że skarżący jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz uprawnionych dzieci: A. i J.S. Zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. sygn. akt [...] oraz wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2021 r. sygn. akt [...] zostały zabezpieczone potrzeby małoletnich w postaci rat alimentacyjnych po 600 zł miesięcznie, obniżonych od 21 kwietnia 2021 r. na rzecz córki do kwoty 500 zł miesięcznie od ojca M.S.

W trakcie postępowania administracyjnego ustalono ponadto, że skarżący jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, jego miesięczne wynagrodzenie wynosi 2.172,94 zł netto. Skarżący jest osobą posiadającą orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Skarżący podczas postępowania administracyjnego podał, że jest osobą bezdomną, niekorzystającą ze świadczeń z pomocy społecznej. Skarżący posiada zobowiązania finansowe w wysokości 1200 zł miesięcznie, ponosi koszty związane z zakupem leków w wysokości 400 zł miesięcznie. Od 20 lat ciąży na nim obowiązek alimentacyjny względem dzieci, potrącanych z wynagrodzenia.

Decyzją z dnia 2 listopada 2021 r. nr CUS.534.46.FA.11.2021, Wójt Gminy [...] umorzył 50% należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami, stanowiących na dzień wydania decyzji kwotę 68.176,07 zł (w tym 67.650,57 zł należności głównej oraz 525,50 zł odsetek), wskazując, iż łączna kwota należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami, na dzień wydania decyzji stanowi kwotę 136.352,13 zł (w tym: 135 301,13 zł - należność główna ogółem oraz 1051 zł - odsetki).

Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że niezależnie od trudnej sytuacji materialnej skarżącego, jego sytuacja nie jest na tyle wyjątkowa, aby uzasadniała umorzenie zadłużenia w całości. Organ wskazał, że wnioskodawca pomimo posiadania umiarkowanego stopnia niepełnosprawności od 2014 r. pozostaje w stałym zatrudnieniu, nie ma poza obowiązkiem alimentacyjnym innych zobowiązań, ani innych osób na utrzymaniu, w związku z powyższym istnieje możliwość spłaty zadłużenia chociażby w formie ratalnej. Wójt podał, że umorzenie 50% należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami, stanowiących na dzień wydania decyzji kwotę 68.176,07 zł (w tym 67. 650,57 zł należności głównej oraz 525,50 zł odsetek) da skarżącemu możliwość wnioskowania o rozłożenie pozostałej części - 67 176,06 zł na 180 rat, tj. 179 rat miesięcznych w wysokości 378,76 zł, natomiast 180 rata w wysokości - 378,02 zł, co pomoże mu na bieżąco regulować swoje zobowiązania alimentacyjne oraz spłacić zaległe należności z funduszu alimentacyjnego.

W odwołaniu skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji, poprzez umorzenie mu w całości należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami, nie zaskarżając jednak decyzji w części dotyczącej umorzenia mu 50% należności. Skarżący podniósł, że nie jest w stanie uregulować zadłużenia bez spowodowania ciężkich i drastycznych dla siebie skutków. Opłacenie należności w sposób przedstawiony przez organ I instancji pozbawi go możliwości zaspokajania podstawowych i niezbędnych potrzeb życiowych, do których należy zakup jedzenia, czy też koszty leczenia.

Po rozpoznaniu odwołania M.S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu opisaną na wstępie decyzją z dnia 5 stycznia 2022 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Kolegium podzieliło w całości ustalenia dokonane przez Wójta Gminy [...] Zdaniem SKO postępowanie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami.

Organ odwoławczy podał, że wszystkie dowody wskazują, iż sytuacja skarżącego jest trudna, jednak nie przesądza o braku możliwości spłaty zadłużenia. W niniejszej sprawie nie wystąpiły żadne nagłe, niespodziewane lub losowe okoliczności, na które nie miałby wpływu, a które uzasadniałyby umorzenie zadłużenia w całości. Ponadto organ II instancji zwrócił uwagę na kwestię bezdomności skarżącego i uchylanie się przez niego od wskazania aktualnego adresu przebywania.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł M.S., wnosząc o jej zmianę, poprzez umorzenie pozostałych 50% należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami.

W skardze M.S. przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania, a także sformułował zarzuty względem decyzji organów obu instancji.

Skarżący nie zgodził się z wyliczeniami i kalkulacją dokonaną przez organ I instancji i stwierdzeniem, iż takie rozłożenie zaległości na raty spowoduje spłatę zaległej należności oraz bieżącą spłatę alimentów. Zdaniem skarżącego, organ I instancji dopuścił się kardynalnego błędu logicznego i matematycznego. Skarżący wyjaśnił, że komornik co miesiąc pobiera od niego 1200 zł na bieżące alimenty, zatem zostaje mu do dyspozycji 800 zł na zakup żywności oraz na zakup leków. Skarżący wyjaśnił, że nie jest w stanie opłacać alimentów.

Skarżący wyjaśnił, że zdaje sobie sprawę, iż umorzenie należności jest instytucją o charakterze wyjątkowym, która jest stosowana w wyjątkowych przypadkach zagrażających egzystencji dłużnika, jednakże jego sytuacja rodzinna, społeczna i materialna powoduje, że nie jest w stanie regulować swoich zobowiązań, co doprowadzi do ich pogłębiania.

Odnosząc się do decyzji organu odwoławczego, skarżący zarzucił, że SKO błędnie uznało, że komornik zajmuje mu ok. 800 zł, podczas gdy komornik zajmuje 1200 zł miesięcznie, a kwota 800 zł pozostaje mu na przeżycie. Skarżący zarzucił, iż nie do przyjęcia jest stanowisko organu II instancji dotyczące uznania, iż sytuacja skarżącego jest wynikiem jego nierozważnych i zawinionych działań.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: "p.p.s.a."). Na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).

W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] umarzającą w 50 % należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w wysokości 68.176,07 zł.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( Dz.U. z 2022 r, poz. 1205; dalej: "u.p.o.u.a.") w tym art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. , zgodnie z którym: organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

Decyzja ta ma charakter uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ podejmuje rozstrzygnięcie w ramach pewnego luzu decyzyjnego. Może, ale nie musi wydać pozytywnego rozstrzygnięcia. Nie oznacza to, że organ ma całkowitą swobodę w działaniu. Zadaniem organu, tak jak w każdym przypadku jest zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego koniecznego do wydania rozstrzygnięcia.

W ramach rozstrzygnięcia wniosku o zastosowanie ulgi w postaci umorzenia należności, konieczne jest ustalenie sytuacji dochodowej, rodzinnej i zdrowotnej dłużnika alimentacyjnego. Organ ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia, przy czym powinno ono zapaść po wnikliwym wyjaśnieniu i rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz zostać szczegółowo uzasadnione, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Decyzje odmowne dla wnioskodawcy powinny być uzasadniane w sposób jasny i przekonujący, a także winny zawierać precyzyjne wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy. Przy ocenie przesłanek umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego istotna jest nie tylko okoliczność, czy dłużnik aktualnie może wywiązać się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, ale i to, czy w przyszłości dłużnik będzie mógł spłacać dług alimentacyjny.

Zatem jeżeli organ w sposób wyczerpujący, wszechstronny zbierze materiał dowodowy jego decyzja korzystać będzie z przymiotu legalności, a co za tym idzie nie będzie podstaw do jej uchylenia.

Sprawa była już dwukrotnie rozpoznawana przez tutejszy Sąd. W każdym przypadku Sąd uchylił decyzję odmawiające umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego.

W uzasadnieniu do wyroku z dnia 19 września 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 608/18 Sąd stwierdził, że z akt sprawy wynika, że skarżący jest osobą starszą (62 lata), bezdomną, schorowaną. Posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności na stałe, ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 2000 r., jest osobą niedowidzącą (posiada legitymację Polskiego Związku Niewidomych). Cierpi na liczne schorzenia i choroby: [...]. Jest zdolny do pracy wyłącznie w warunkach chronionych, co wynika z orzeczenia o niepełnosprawności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] kwietnia 2006 r. Wymaga korzystania z usług terapeutycznych i rehabilitacyjnych. Z zaświadczenia MOPS z dnia 8 czerwca 2015 r. wynikało, że w okresie od 19 września 2004 r. do 31 marca 2011 r. pobierał on zasiłek stały, z którego 60% było przelewane Komornikowi. Odnośnie sytuacji majątkowej skarżącego Sąd stwierdził, że bezspornie nie posiada on majątku i jako nie na miejscu ocenił uwagi SKO zawarte w kontrolowanej decyzji co do przyczyn tego stanu. W ocenie Sądu sytuacja skarżącego nosiła cechy wyjątkowej.

W kolejnym wyroku Sądu z dnia 5 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 789/19 ponownie uchylającym decyzję organu odmawiającą umorzenia zadłużenia z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego Sąd zarzucił organowi II instancji nie odniesienie się do zarzutów skarżącego i nakazał jednocześnie precyzyjne ustalenie sytuacji życiowej skarżącego, w tym: gdzie mieszka, w jaki sposób radzi sobie z bezdomnością, jaki dokładnie jest jego stan zdrowia, na jakie cierpi schorzenia, jakie mają one skutki w codziennym funkcjonowaniu i jak przekładają się na możliwość zarobkowania, jakie wydatki ponosi skarżący, w tym koszty leczenia, z czego dokładnie skarżący się utrzymuje, czy ktoś mu pomaga, etc.

Dokonując oceny sprawy pod kątem legalności, Sąd miał na uwadze przepisy, jak również wskazówki poprzednio orzekających Sądów. W sprawie z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wystąpił M.S.

Nie ulega wątpliwości, że wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. sygn. akt [...] został na niego nałożony obowiązek alimentacyjny względem dwójki jego dzieci: A.S.l i J.S., w wysokości po 600 zł, obniżonych wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z [...] kwietnia 2021 r. sygn. akt [...] do kwot po 500 zł.

Organ również ustalił, że dzieci skarżącego nie są w stanie się samodzielnie utrzymać, oboje uczą się.

Nie ulega wątpliwości, że dochód skarżącego nie wystarczał na zaspokojenie należności. Bezsporne jest również to, że na czas orzekania przez organy zaległość z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych wyniosła 136.192,25 zł.

Po uchyleniu przez Sąd, ostatnio wymienionym wyrokiem, decyzji organu odwoławczego i w konsekwencji uchyleniu przez ten organ decyzji organu I instancji organ I instancji ustalił: na podstawie aktu notarialnego – umowy darowizny z 6 marca 1998 r., że skarżący otrzymał lokal mieszkalny o powierzchni 25,7 m2, którego wartość określono na 30.840,00 zł. W 2003 r. skarżący sprzedał mieszkanie, a następnie kupił dom o wartości 7.000 zł, który w 2010 r. został sprzedany przez partnerkę skarżącego, matkę dzieci za kwotę 10.000 zł, z czego skarżący miał otrzymać kwotę 6.000 zł.

Organ ustalił również, że skarżący przebywa pod adresem ul. [...], pod którym odbiera kierowaną do niego korespondencję, natomiast do wiadomości instytucji [...] takich jak: Sąd Okręgowy w [...], MOPR w [...], M. sp. z o.o. podaje adres zamieszkania /korespondencji: ul. [...].

Ustalono również, że skarżący zatrudniony jest w M. sp. z o.o. na stanowisku Pracownik Ochrony Mienia w wymiarze 1/1 etatu i otrzymuje wynagrodzenie brutto w wysokości 2.730,27 zł, z czego zajęcie alimentacyjne wynosi 1.187,67 zł, podatek dochodowy 131,67 zł, składki na fundusz społeczny: 374,32 zł oraz składkę na NFZ 212,03 zł. Z wyjaśnień skarżącego złożonych w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w [...] wynika, że jest osobą bezdomną, posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydane na stałe ze wskazaniami: pracy w warunkach pracy chronionej, pomocy w codziennej egzystencji osób trzecich, posiada legitymację Polskiego Związku Niewidomych, cierpi na [...]. Podał, że jest pod opieką lekarzy specjalistów, a jego miesięczny koszt wydatków związanych z leczeniem wynosi 300 zł.

Po uchyleniu przez organ II instancji decyzji organu I instancji ( decyzja z dnia 21 maja 2021 r., nr SKO.4112.16.2020), jako nadal niewyczerpującej wszystkich ustaleń, organ I instancji zwrócił się:

- do I Liceum Ogólnokształcącego [...] o udzielenie informacji czy: A.S. nadal jest uczennicą w/w placówki na rok szkolny 2020/2021,

- do Zespołu Szkół [...] czy J.S. jest uczniem w/w placówki na rok szkolny 2020/2021,

- do M. sp. z o.o. o udzielenie informacji o wysokości miesięcznego wynagrodzenia za okres ostatnich trzech miesięcy do nadal z uwzględnieniem wysokości kwoty potrąceń komorniczych z tytułu zaległości alimentacyjnych,

- do Urzędu Skarbowego w [...] o udzielenie informacji o dochodach za 2020 r. M.S. podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym,

- do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] o przeprowadzenie przesłuchania strony w zakresie sytuacji dochodowej, rodzinnej i zdrowotnej uwzgledniającej koszty leczenia,

- do Medycyny Pracy [...] sp. z o.o. Przychodnia [...] oraz Poradni Lekarza Podstawowej Opieki Zdrowotnej K.O. o udzielenie informacji dotyczącej sytuacji zdrowotnej ( rozpoznanie, stałe leczenie) niezbędnej do prawidłowej oceny sytuacji rodzinnej.

W odpowiedzi uzyskał informację, że J.S. jest uczniem Zespołu Szkół [...], oraz Komisji Rekrutacyjnej Państwowej Wyższej Szkoły [...] w [...] o wpisaniu J.S. na pierwszy rok studiów na kierunek [...] -studia stacjonarne na rok akademicki 2021/2022, zaświadczenie o zarobkach, z którego wynikało, że miesięczne wynagrodzenie brutto skarżącego za marzec 2021 r. wyniosło 2.970, 24 zł, za kwiecień 2.906,56 zł, za maj 2.997.99 zł, informację z Medycyny Pracy [...], że skarżący leczy się przewlekle w ośrodku, wymaga stałego, systematycznego przyjmowania leków, informację Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] o wysokości przychodów za 2020 r. w wysokości 29.730,01 zł, informacje Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...], z którego wynika, że wizyty pracownika pod wskazanym adresem [...] nie dały rezultatu z uwagi na nieobecność skarżącego, skarżący podczas rozmowy telefonicznej podał, że jest osobą bezdomną i nie wyraża zgody na podanie aktualnego adresu zamieszkania, podczas gdy organ ustalił, że nie korzysta z usług ośrodka i że nie jest znany w środowisku osób bezdomnych.

Z protokołu przesłuchania skarżącego wynika, że główne problemy z którymi się boryka bezdomność oraz zły stan zdrowia.

W ocenie Sądu ten obszernie opisany materiał dowodowy wyczerpuje wyjaśnienie okoliczności istotnych z punktu widzenia niniejszej sprawy i pozwala na jej rozstrzygnięcie. Wnioski organu znalazły wyraz w uzasadnieniu i nie mogą zostać uznane za dowolne.

Wynika z niego w sposób jednoznaczny, że skarżący nigdy nie przyczyniał się do wychowania swoich dzieci. Ciężar ten w całości spoczywał na matce dzieci.

Uzyskiwane przez niego dochody nie pozwalały na zaspokojenie roszczeń alimentacyjnych, które za skarżącego realizował fundusz alimentacyjny. Dług jaki z tego tytułu powstał przekracza kwotę 136.000 zł.

Skarżący jest osobą o stwierdzonym umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, który to stopień nie stoi na przeszkodzie podjęcia pracy w warunkach pracy chronionej. Uzyskiwany przez niego dochód oscyluje wokół kwoty 3000 zł. brutto.

Skarżący nie ma żadnego majątku. Podaje, że jest bezdomny. Posługuje się dwoma adresami: ul. [...] oraz ul. [...] . Próba przeprowadzenia wywiadu środowiskowego pod adresem [...] nie przyniosła rezultatu, gdyż skarżącego nie zastano pod tym adresem, jednak z informacji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] wynika, że nie jest znany w środowisku bezdomnych i nie jest również "klientem" tego ośrodka.

Skarżący podlega stałemu leczeniu, jednak jak wyżej wskazano, nie stanowi to przeszkody w podjęciu pracy w określnych warunkach.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, jak też decyzji organu I instancji, w świetle przedstawionych powyżej zasad wyznaczonych przepisami prawa, Sąd uznał, że organy przeprowadziły analizę sytuacji majątkowej oraz rodzinnej skarżącego oraz dokonały właściwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Rozważanie możliwości zastosowania ulgi wymaga uwzględnienia realnych możliwości dobrowolnego spłacenia przez dłużnika alimentacyjnego ciążącego na nim zobowiązania lub ściągnięcia tych należności w trybie egzekucji administracyjnej. Działania organu i podjęte decyzje muszą być bowiem racjonalne. Odmowa zastosowania wnioskowanej ulgi musi być podyktowana oceną organu, że istnieją realne możliwości uzyskania należności od dłużnika alimentacyjnego.

W ocenie Sądu w aktualnie przeprowadzonym postępowaniu wykazano realną możliwości wyegzekwowania należności. Sytuacja skarżącego choć trudna wskazuje na to, że radzi sobie społecznie, nie korzysta ze środków pomocy społecznej, podejmuje zatrudnienie, z którego uzyskuje dochód pozwalający na potrącenie należności komorniczych. W takiej sytuacji organ zachowuje prawo do egzekwowania powstałej należności. Jednocześnie zwolnienie skarżącego z powstałej już zaległości sięgającej kwoty 70.000. zł. zmniejszy stan zadłużenia urealniając możliwość zaspokojenia długu.

Wskazać przy tym należy, że nieprawidłowe są wyliczenia skarżącego odnośnie jego sytuacji majątkowej po realizacji wydanych decyzji. Skarżący nieprawidłowo wskazuje swoje dotychczasowe zadłużenie, wielkość zajęcia komorniczego i do tego przykłada ustalone przez organ ewentualne raty. W sytuacji natomiast postulowanej przez organ ratalnej spłaty zadłużenia, kwota długu uległaby uaktualnieniu w związku z przyznaną ulgą a następnie zostałyby ustalone raty. Nie jest zatem tak, że w przypadku spłaty ratalnej skarżącemu obciążono by wynagrodzenia w dotychczasowej wysokości a dodatkowo ustalono jeszcze raty. Skarżący spłacałby jedynie ustalone raty.

Należy pamiętać, że zwrot należności jest zasadą, a instytucja umorzenia, rozłożenia na raty albo odroczenia terminu płatności jest odstępstwem, czy wyjątkiem od ogólnej zasady obowiązku zwrotu należności i może mieć miejsce w sytuacjach szczególnych, nadzwyczajnych. Dłużnik alimentacyjny to osoba zobowiązana do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna. Oznacza to, co do zasady, że dłużnik alimentacyjny, wobec którego egzekucja okazała się bezskuteczna, nie uzyskuje dochodów wystarczających na pokrycie zasądzonych przez sąd alimentów. Samo zatem uzyskiwanie niskich dochodów, bądź też nieuzyskiwanie dochodów nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną na tle sytuacji innych dłużników alimentacyjnych. ( wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 czerwca 2021 r. III SA/Gd 109/21 ).

Należy również podkreślić, że orzeczona odmowa umorzenia należności w całości nie zamyka prawnej możliwości ubiegania się w przyszłości o zastosowanie jednej z ulg, o których mowa w art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. Dłużnik może więc, wystąpić o odroczenie spłaty występującego zadłużenia, o rozłożenie na raty, a w ostateczności o umorzenie występującego zadłużenia.

Trzeba mieć również na uwadze, że fakt wypłaty przez państwo świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby małoletniej z tytułu zasądzonych alimentów, nie zwalnia zobowiązanego z obowiązku alimentacji wobec własnego dziecka. Każde natomiast umorzenie zadłużenia alimentacyjnego powoduje przerzucenie na wszystkich członków społeczeństwa kosztów utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych. Umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., powinno zatem mieć miejsce w wyjątkowych okolicznościach. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 kwietnia 2021 r. II SA/Rz 56/21

Mając to wszystko na uwadze Sąd stwierdził, że przyznanie skarżącemu wnioskowanej ulgi w wysokości 50 % zwolnienia jest usprawiedliwione okolicznościami sprawy, a skarga tym samym jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.