Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1434/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. e), 112 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2016 poz 1726
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
article: par. 12 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2014 poz 670
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Protokolant Paulina Okrój, ref. stażysta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2019 r. sprawy ze skargi C.S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2018 r. [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz skarżącego C.S. kwotę 497 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej rozkazem personalnym nr [...] z [...] grudnia 2017 r., na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 4,

art. 115 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1726 ze zm.; dalej ustawa

o służbie wojskowej, ustawa pragmatyczna) oraz § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz.U. z 2014 r. poz. 670 ze zm.; dalej rozporządzenie), zwolnił [...] C. S. z dniem [...] stycznia 2018 r.

z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy. W uzasadnieniu wskazał,

że powyższe nastąpiło wskutek otrzymania przez wymienionego dostatecznej ogólnej oceny z opinii służbowej.

Minister Obrony Narodowej (dalej Minister) decyzją nr [...] z [...] maja 2018 r., na podstawie art. 127 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 2 i art. 268a ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r.

poz. 1257 ze zm.; dalej "Kpa.") w związku z pkt [...] ppkt [...] upoważnienia Ministra

nr [...] z [...] marca 2018 r., po rozpatrzeniu odwołania [...] C. S.

z [...] stycznia 2018 r., uzupełnionego pismami z [...] stycznia 2018 r., [...] stycznia

2018 r., [...] lutego 2018 r. oraz z [...] kwietnia 2018 r., od rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr nr [...] z [...] grudnia 2017 r., w punkcie [...] uchylił rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy "z dniem [...] stycznia 2018 r." i ustalił nową datę zwolnienia i przeniesienia do rezerwy "z dniem [...] czerwca 2018 r.", w punkcie [...] utrzymał w mocy wymieniony rozkaz personalny w pozostałej części.

W uzasadnieniu decyzji Minister uznał, że organ I instancji prawidłowo ustalił

i przeanalizował obecną sytuację kadrową oficera ([...] C. S.)

w aspekcie w jakim sytuacja ta ma wpływ na jego status w strukturach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym, w ocenie Ministra, organ ten nie przekroczył granic prawa, a wydany w sprawie rozkaz personalny, jak i jego uzasadnienie spełniają wymogi określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jak podał Minister, z treści art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej wynika, że żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Zgodnie zaś z zapisami § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w przypadku otrzymania ogólnej oceny dostatecznej w opinii służbowej dowódca jednostki wojskowej może wystąpić z wnioskiem do organu zwalniającego, za pośrednictwem organu właściwego do wyznaczania na stanowisko służbowe, o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej.

Minister stwierdził, że organ I instancji właściwie przeanalizował sytuację odwołującego w celu rozstrzygnięcia sprawy i ustalił, czy istnieje po stronie [...] C. S. słuszny interes przemawiający za pozostawieniem go w służbie oraz, czy istnieje w tej mierze interes społeczny (w tym przypadku potrzeby Sił Zbrojnych), lub też, czy interes społeczny sprzeciwia się uwzględnieniu słusznego interesu strony.

Minister przypomniał, że przesłanki jakimi kierował się organ I instancji zwalniając oficera z zawodowej służby wojskowej, to otrzymanie przez niego zaledwie 16 punktów z kompetencji i predyspozycji oraz 28 punktów z wywiązywania się z obowiązków lub zadań, które pozwala na stwierdzenie, że w służbie zawodowej od oficera zajmującego stanowisko służbowe w uczelni wojskowej należy wymagać więcej.

Dalej Minister wskazał, że ciągłe zmiany organizacyjno-etatowe w Siłach Zbrojnych wiążą się z koniecznością znalezienia miejsca służby żołnierzom

z rozformowanych jednostek, którzy wykonują swoje obowiązki w taki sposób, że otrzymują oceny dobre, bardzo dobre oraz wzorowe. Profesjonalizacja służby wojskowej powoduje, że żołnierze powinni dążyć do podniesienia poziomu swoich kwalifikacji i predyspozycji zawodowych.

Minister zwrócił uwagę na kwestię dyspozycyjności, która jest w wojsku jednym z podstawowych elementów stosunku prawnego, ponieważ wynika ona

z charakteru zadań powierzonych tej formacji, nie może być od nich rozdzielona. Stwierdził w szczególności, że w profesjonalnej armii nie można więc pozwolić, aby stanowiska służbowe powierzać żołnierzom niedyspozycyjnym. Siły Zbrojne RP posiadają zasób oficerów, którzy uzyskują z opiniowania służbowego oceny bardzo dobre i wzorowe, a ich kwalifikacje i doświadczenie dają rękojmię najlepszego wykonywania obowiązków służbowych, zwłaszcza tacy żołnierze powinni zajmować stanowiska służbowe wykładowców.

Minister podkreślił, że w świetle uprawnień wynikających z art. 26 wojskowej ustawy pragmatycznej, jak również zapisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 maja 2014 r. w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych, nie weryfikuje ostatecznej opinii służbowej. Niemniej jednak organ odwoławczy ma obowiązek zbadania procedury opiniowania wynikającej z przepisów prawa.

Jak wskazał Minister, aktualna dostateczna ocena z opiniowania służbowego jest odzwierciedleniem obecnej postawy żołnierza, jego zaangażowania

i przydatności w służbie, ocenianej przez przełożonych pod kątem potrzeb Sił Zbrojnych. One bowiem stanowią główne kryterium, zarówno z uwagi na charakter zadań Sił Zbrojnych, jak i na charakter administracyjnoprawnego stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jakim kierował się organ.

W ocenie Ministra, organ I instancji podejmując decyzję o zwolnieniu

[...] C. S. z zawodowej służby wojskowej działał w granicach uznania administracyjnego określonego w art. 112 ustawy o służbie wojskowej. Podstawowym warunkiem jaki organ zweryfikował w niniejszej sprawie jest istnienie ostatecznej opinii służbowej, ponadto ocenił dalszą przydatność żołnierza

do pełnienia zawodowej służby wojskowej, kierując się przede wszystkim interesem służby.

W świetle powyższych ustaleń, jak stwierdził Minister, nie można organowi

I instancji zarzucić podjęcia rozstrzygnięcia dowolnego, arbitralnego, nie mającego oparcia w materiale dowodowym sprawy. Organ był zatem uprawniony do wydania decyzji negatywnej dla strony. Minister podkreślił, że w dobie profesjonalizacji Sił Zbrojnych w interesie społecznym, tożsamym z potrzebami armii, leży, aby kluczowe stanowiska służbowe w Wojsku Polskim były obsadzane żołnierzami zawodowymi, którzy nie tylko spełniają wymagania formalne do ich objęcia, ale też dają gwarancję długoterminowego wykonywania powierzonych im zadań w sposób najbardziej profesjonalny.

W konkluzji Minister stwierdził, że interes społeczny – tożsamy z interesem Sił Zbrojnych RP – bezsprzecznie przeważa nad słusznym interesem strony.

Minister dodał, że zmiana daty zwolnienia oficera z zawodowej służby wojskowej podyktowana jest faktem, że zgodnie z brzmieniem art. 130 § 1 i 2 Kpa. przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu, a jego wniesienie w terminie wstrzymuje wykonanie tej decyzji. Ostateczna decyzja administracyjna powinna być zatem wykonana po dacie jej doręczenia stronie.

W skardze na decyzję Ministra z [...] maja 2018 r. [...] C. S. (dalej skarżący), reprezentowany przez adwokata, zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa procesowego, a mianowicie:

- art. 6, art. 7, art. 8 Kpa. polegające w szczególności na sporządzeniu przez bezpośredniego przełożonego ostatniej opinii służbowej skarżącego – poprzez bezprawne, dowolne i sprzeczne z faktami oraz dowodami (pozbawione podstaw faktycznych) dostosowanie punktacji opinii do przyjętego z góry założenia wystawienia oceny dostatecznej w celu umożliwienia zapowiedzianego uprzednio zwolnienia ze służby za ujawnienie i udokumentowanie nieprawidłowości w WA[...] –

w sposób sprzeczny z przepisami prawa, zasadami praworządności, a, tym samym, bez uzasadnionej przyczyny odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym (nie jest znany przypadek potraktowania innego żołnierza zawodowego tak samo jak skarżącego w takim samym stanie faktycznym i prawnym);

- art. 6, art. 7, art. 8 Kpa. polegające w szczególności na dowolnym i sprzecznym

z faktami oraz dowodami (pozbawionym podstaw faktycznych) pominięciu

w postępowaniu wykazanego podejrzenia sfałszowania ostatniej opinii służbowej skarżącego przez bezpośredniego przełożonego na polecenie władz WA[...] w celu umożliwienia zwolnienia skarżącego ze służby za ujawnienie i udokumentowanie nieprawidłowości w WA[...];

- art. 11 Kpa. polegające w szczególności na niewyjaśnieniu przez organy administracji publicznej w ogólności, a w szczególności – skarżącemu – zasadności przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy, pomijając w postępowaniu w szczególności wykazane podejrzenie sfałszowania ostatniej opinii służbowej przez bezpośredniego przełożonego na polecenie władz WA[...] w celu umożliwienia uprzednio zapowiedzianego zwolnienia skarżącego ze służby za ujawnienie

i udokumentowanie nieprawidłowości w WA[...];

- art. 12 § 1 Kpa. polegające w szczególności na około 5-miesięcznym niedziałaniu organów administracji publicznej w sprawie wnikliwie i szybko oraz na nieposłużeniu się przez nie możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia;

- art. 35 § 1, 2 i 3 Kpa. polegające w szczególności na niezałatwieniu sprawy przez organ administracji publicznej bez zbędnej zwłoki i dopuszczenie przezeń

do przewlekłości, a nawet faktycznej bezczynności w przedmiocie rozpoznania odwołania skarżącego

- art. 36 § 1 i § 2 Kpa. polegające na niezawiadomieniu skarżącego – od [...] lutego 2018 r. do [...] czerwca 2018 r. – przez organ administracji publicznej o niezałatwieniu sprawy w terminie, niepodaniu przyczyny zwłoki, niewskazaniu nowego terminu załatwienia sprawy oraz niepouczeniu o prawie do wniesienia ponaglenia;

- art. 24 § 3 Kpa. poprzez niewyłączenie Rektora – Komendanta WA[...],[...] T. S. oraz każdego z jego podwładnych, w tym: Kierownika Studium Szkolenia Wojskowego WA[...],[...] M. S., przez bezpośrednich przełożonych ww., na żądanie skarżącego albo z urzędu, od udziału w postępowaniu, mimo uprzedniego uprawdopodobnienia przez skarżącego istnienia okoliczności niewymienionych w art. 24 § 1 Kpa., które mogą wywołać wątpliwość

co do bezstronności ww.;

- art. 77 § 1 Kpa. polegające na niezebraniu i nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego przez organy administracji publicznej;

- art. 77 § 4 Kpa. polegające na niezakomunikowaniu skarżącemu faktów znanych organowi z urzędu;

- art. 78 § 1 Kpa. polegające na nieuwzględnieniu żadnego żądania skarżącego dotyczącego przeprowadzenia dowodu, jeżeli przedmiotem dowodu była okoliczność mająca znaczenie dla sprawy;

- art. 79 § 1 Kpa. polegające na niezawiadomieniu skarżącego o miejscu i terminie przeprowadzenia żadnego dowodu;

- art. 79a § 1 Kpa. polegające na nieinformowaniu skarżącego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;

- art. 80 Kpa. polegające na uchyleniu się przez organy administracji publicznej

od oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, w przypadku każdej z okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (z wyjątkiem jednej tylko – faktu sporządzenia

i uprawomocnienia ostatniej opinii służbowej).

Skarżący zarzucił również naruszenie następujących przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

- art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (ustawa

o służbie wojskowej) poprzez jego zastosowanie, zarówno w decyzji ostatecznej, jak

i nieostatecznej, mimo udowodnienia w świetle zgromadzonego materiału dowodowego m.in. okoliczności, iż skarżący zawiadomił we właściwym trybie i formie – a postępowanie w tej sprawie jest nadal (od ok. 1 roku) zawisłe (obecnie

w Wojskowym Sądzie Okręgowym w [...] pod sygn.: [...]) – właściwe organy oraz m.in. Ministra Obrony Narodowej o wniesionych udokumentowanych podejrzeniach sfałszowania ostatniej opinii służbowej skarżącego, w szczególności poprzez zaniżenie oceny, oraz innych przestępstw lub przewinień dyscyplinarnych wskazujących, że m.in. decyzja nieostateczna i poprzedzające ją "opiniowanie służbowe" skarżącego były przejawem zaplanowanej represji wobec skarżącego za ujawnienie i udokumentowanie nieprawidłowości w WA[...];

- art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. e) ustawy o służbie wojskowej poprzez jego zastosowanie, zarówno w decyzji ostatecznej, jak i nieostatecznej, mimo niewykazania, że potrzeby Sił Zbrojnych, zdefiniowane ww. przepisie obejmują celowość zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej;

- art. 112 ust. 1 pkt 5 ustawy o służbie wojskowej poprzez przyjęcie za podstawę

i prawne uzasadnienie rozkazu personalnego m.in. "w tym przypadku potrzeb Sił Zbrojnych, zdefiniowanych w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. e wymienionej ustawy pragmatycznej, jako celowość zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej" (cytat z rozkazu personalnego), w braku pisemnej zgody żołnierza, bezwzględnie wymaganej przez art. 112 ust. 1 pkt 5 tej ustawy w przypadku zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej "wskutek zaistnienia potrzeb Sił Zbrojnych";

- art. 117 ustawy o służbie wojskowej, art. 123 ust. 3, art. 128 ust. 1 w zw. z art. 108 pkt 2 i art. 110 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, poprzez zwolnienie żołnierza zawodowego będącego nauczycielem akademickim wyznaczonym do służby na stanowisku w uczelni wojskowej, w osobie skarżącego, z dniem [...] czerwca 2018 r., mimo niewykazania, by zakończenie semestru w WA[...] następowało w tej konkretnie dacie;

- § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia poprzez przyjęcie powołanego przepisu expressis verbis za jedną z podstaw prawnych rozkazu personalnego, podczas gdy de lege lata adresatem normy prawnej wynikającej z cyt. przepisu, przyznającej prawo wystąpienia z wnioskiem do organu zwalniającego, za pośrednictwem organu właściwego do wyznaczania na stanowisko służbowe, o zwolnienie żołnierza

z zawodowej służby wojskowej, jest wyłącznie dowódca jednostki wojskowej,

w związku z czym Dyrektor Departamentu Kadr MON nie mieści się w żaden sposób w zakresie znaczeniowym tego pojęcia.

Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął argumentację na rzecz sformułowanych w niej zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Dokonując oceny zasadności wniesionej przez [...] C. S. skargi na decyzję Ministra Obrony Narodowej, Sąd doszedł do przekonania, że skarga

ta zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 112

ust. 1 pkt 4 ustawy pragmatycznej, zgodnie z którym żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej.

Decyzja podjęta na podstawie powyższego przepisu, jak zasadnie wskazał Minister, ma charakter decyzji uznaniowej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że decyzja uznaniowa pozostaje wprawdzie pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony. Sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola w takich przypadkach dotyczy procesu wydania decyzji (spełnienia przez organ wymogów proceduralnych), ustalania stanu faktycznego jako elementu tego procesu oraz oceny faktów, które z punktu widzenia obowiązujących przepisów mogą mieć w danej sprawie istotne znaczenie prawne. Dotyczy ona zatem tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana

z określonymi i ostrymi kryteriami prawnymi, nie obejmuje zaś tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (celowości administracyjnej, czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. W tego typu sprawach sądy administracyjne badają jedynie, czy organy w konkretnej sprawie nie przekroczyły granic uznania, to jest czy ich decyzja nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje organów i oceniać słuszności realizowanej przez nie polityki kadrowej.

Kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza tym samym do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji została spełniona, zawarta w art. 7 Kpa., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie spełnia powyższych kryteriów.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że w opinii służbowej skarżący otrzymał dostateczną ocenę ogólną. Wbrew zarzutom skarżącego opinia ta została sporządzona zgodnie z regułami określonymi w rozporządzeniu z 26 maja 2014 r. Kwestia ewentualnego sfałszowania opinii, na którą powołuje się skarżący pozostaje poza sferą kontroli Sądu.

Opinia służbowa wydawana jest i podlega kontroli w odrębnym, przypisanym do tego trybie, odbywającym się w ramach wewnętrznych struktur organów wojskowych. Prawo opiniowania i oceniania żołnierzy jest atrybutem właściwego przełożonego i mieści się w sferze podległości służbowej. Ten zakres władzy służbowej pozostaje poza kontrolą niniejszego postępowania administracyjnego

(art. 3 § 3 pkt 2 Kpa. i art. 8 ustawy pragmatycznej). Nie tylko literalne brzmienie

art. 112 ustawy pragmatycznej, ale także rozwiązania systemowe wykluczają badanie prawidłowości (rzetelności) dostatecznej oceny opiniowanego żołnierza zawodowego przy administracyjnej kontroli decyzji wydanej w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy pragmatycznej żołnierz zawodowy podlega corocznemu opiniowaniu służbowemu. Przywołany art. 26 ustawy wskazuje, że celem opiniowania służbowego żołnierza jest dokonanie oceny wywiązywania się przez niego z obowiązków na stanowisku służbowym, jego kompetencji

i predyspozycji, a także wyznaczenie opiniowanemu żołnierzowi kierunków rozwoju zawodowego i potrzeb szkoleniowych (ust. 5 pkt 1). Fakt, że ustawodawca nakłada obowiązek corocznego opiniowania żołnierzy zawodowych w określonych ustawowo terminach wskazuje również na to, że osoby pozostające w zawodowej służbie wojskowej podlegają temu opiniowaniu ze względu na konieczność ciągłej weryfikacji w zakresie aktualnej przydatności jako żołnierza zawodowego.

Przepisy art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy pragmatycznej oraz § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia wskazują, że otrzymanie przez żołnierza ogólnej oceny dostatecznej w opinii służbowej może stanowić podstawę do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Kwestia ta pozostawiona jest uznaniu właściwego organu, który może rozważać pozostawienie żołnierza w służbie mimo niskiej oceny. Jest to jednak uprawnienie organu, z którego ma prawo skorzystać. Jedynym kryterium, którym organ powinien się w tym względzie kierować jest dobro służby. Żadne względy natury osobistej żołnierza typu: trudna sytuacja zdrowotna, rodzinna czy finansowa nie mogą stanowić przeszkody do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w takiej sytuacji. Jedynym warunkiem jaki właściwy organ musi zweryfikować jest istnienie ostatecznej lub zweryfikowanej opinii służbowej. Ocenia on wyłącznie czy opinia służbowa została wydana przez właściwy organ, czy podlega wykonaniu oraz czy zawarto w niej dostateczną ocenę ogólną o opiniowanym. Sprowadza się to w istocie do ustalenia, czy opinia spełnia prawem przewidziane warunki formalne, a tym samym czy można jej przypisać wartość dowodu, potwierdzającego wysokość przypisanej żołnierzowi oceny ogólnej (vide wyrok NSA z 20 grudnia 2013 r., sygn. akt. I OSK 2732/12, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wynika z glosy do wyroku WSA z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 130/15, ponieważ sam fakt uzyskania przez żołnierza ogólnej oceny dostatecznej nie obliguje organu do wydania decyzji o jego zwolnieniu, decyzja taka wymaga skrupulatnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym rzetelnej analizy zebranych dowodów, a nadto szczegółowego wyjaśnienia względów przemawiających przeciwko dalszemu pozostawaniu żołnierza w służbie.

W ocenie Sądu, Minister dokonując oceny zasadności skorzystania wobec skarżącego z uprawnienia określonego treścią przepisu art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy pragmatycznej, winien był rozważyć słuszny interes strony oraz interes publiczny,

tj. interes Sił Zbrojnych RP, zdefiniowane w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. e) ustawy pragmatycznej, jako celowość zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby wojskowej. Podejmując decyzję uznaniową Minister powinien dokładnie wyważyć oba wskazane interesy (vide m.in. wyrok NSA z 24 lipca 2013 r., sygn. akt

II GSK 537/12, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika by Minister podjął się takich rozważań. Poprzestał bowiem

na stwierdzeniu, że z uwagi na uzyskanie przez oficera ogólnej oceny dostatecznej

w ostatniej opinii służbowej w niniejszej sprawie spełnione zostały warunki formalne umożliwiające zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej.

Z treści wojskowych przepisów pragmatycznych wynika, że stosunek służbowy osób pełniących służbę w formacjach zmilitaryzowanych posiada 4 elementy odróżniające go od innych stosunków prawnych: 1) obowiązek poświęcenia;

2) dyspozycyjność i obowiązek podporządkowania; 3) szczególne uprawnienia związane z wykonywaniem służby; 4) administracyjnoprawne uregulowanie stosunku prawnego żołnierza. W wojsku dyspozycyjność jest jednym z podstawowych elementów stosunku prawnego, ponieważ wynika ona z charakteru zadań powierzonych tej formacji, nie może być od nich rozdzielona.

Zaskarżona do Sądu decyzja Ministra, w swym uzasadnieniu, w bardzo ograniczonym zakresie dokonuje oceny skarżącego z punktu widzenia wspomnianych wyżej przesłanek przemawiających za zastosowaniem wobec jego osoby rygoru w postaci zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Minister

co prawda powołał się na coroczną opinię skarżącego, jednakże na potrzeby uzasadnienia pozostałych kwestii mających stać za zwolnieniem ze wspomnianej służby, przywołał argumentację charakteryzującą się wysokim stopniem ogólności. Nie rozpatrzył dalszej przydatności skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej z punktu widzenia interesu tej służby. Zwrócił uwagę na walor dyspozycyjności stosunku służbowego, poprzestając na stwierdzeniu,

że w profesjonalnej armii nie można pozwolić, aby stanowiska służbowe powierzać żołnierzom niedyspozycyjnym. Jednocześnie z powodu braku dyspozycyjności nie uczynił skarżącemu zarzutu, zajmując w tym względzie stanowisko, mające swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia.

Minister podkreślił, że Siły Zbrojne RP posiadają zasób oficerów, którzy uzyskują z opiniowania służbowego oceny bardzo dobre i wzorowe, a ich kwalifikacje i doświadczenie dają rękojmię najlepszego wykonywania obowiązków służbowych, jednakże nie odniósł tego stwierdzenia do służby pełnionej przez skarżącego i jego działalności dydaktycznej jako wykładowcy.

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Minister podejmując zaskarżoną decyzję nie zastosował się do wymagań wynikających z przepisu art. 15 Kpa. oraz art. 11 i art. 107 § 3 Kpa.

i nie rozpoznał ponownie sprawy w jej całokształcie ani też nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący przesłanek swojego rozstrzygnięcia. Nie przeprowadził merytorycznego postępowania i nie dokonał też analizy ani oceny materiału dowodowego, ograniczając się w znacznej mierze do powtórzenia argumentacji organu I instancji. Uchybił tym samym także zasadom procesowym wynikającym

z przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa..

Zdaniem Sądu, wydana przez Ministra decyzja nie została w wystarczającym stopniu spersonalizowana, uzasadniona dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, a to czyni ją rozstrzygnięciem pozbawionym cech jakie winna spełniać w szczególności decyzja wydana w granicach uznania administracyjnego, dotycząca zwolnienia żołnierza zawodowego z pełnionej przez niego służby wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Decyzja ta nosi zatem cechy dowolności.

Uznając, że wykazane naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd – stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, zalecając jednocześnie, aby przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister uwzględnił uwagi zawarte w uzasadnieniu wyroku. O kosztach orzeczono jak w pkt II w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 przywołanej ustawy.