Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 679/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2009-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit "a i c" art. 200 w zw. z art. 210 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 40 ust. 6 art. 40 ust. 2 pkt 3 art. 40 ust. 12
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
Teza: I. Stan utrzymywania daszka ochronnego nad chodnikiem pasa drogowego nie jest równoznacznym ze stanem wykonywania w pasie drogowym robót budowlanych niezwiązanych z utrzymaniem dróg.

II. Przyjęcie, że samowolne zajęcie pasa drogowego polegało na wykonywaniu w tym pasie robót wymaga jednoznacznego ustalenia, że roboty w pasie drogowym były faktycznie wykonywane (trwały).

III. Postępowanie w sprawie naliczenia kary pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego jest postępowaniem niezależnym od postępowania w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, a wyliczenie kary pieniężnej, stanowiącej 10- krotność opłaty za zezwolenie, winno być kategoryczne, jednoznaczne, nie oparte na domniemaniach faktycznych czy domysłach.

IV. Prawidłowe naliczenie kary za pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego wymaga jednoznacznego określenia rodzaju zajęcia.

TEZY

I. Stan utrzymywania daszka ochronnego nad chodnikiem pasa drogowego nie jest równoznacznym ze stanem wykonywania w pasie drogowym robót budowlanych niezwiązanych z utrzymaniem dróg.

II. Przyjęcie, że samowolne zajęcie pasa drogowego polegało na wykonywaniu w tym pasie robót wymaga jednoznacznego ustalenia, że roboty w pasie drogowym były faktycznie wykonywane (trwały).

III. Postępowanie w sprawie naliczenia kary pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego jest postępowaniem niezależnym od postępowania w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, a wyliczenie kary pieniężnej, stanowiącej 10- krotność opłaty za zezwolenie, winno być kategoryczne, jednoznaczne, nie oparte na domniemaniach faktycznych czy domysłach.

IV. Prawidłowe naliczenie kary za pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego wymaga jednoznacznego określenia rodzaju zajęcia.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi Grupy Producenckiej "W." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie kary za samowolne zajęcie pasa drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz strony skarżącej - Grupy Producenckiej "W." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwotę 5617 (słownie pięć tysięcy sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności:

Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007 r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt

II SA/Bk 709/07 tutejszy wojewódzki sąd administracyjny w następstwie uwzględnienia skargi Grupy Producenckiej "W." Sp. z o.o. w W. orzekł o uchyleniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...].08.2007 r. i poprzedzającej jej wydanie decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...].06.2007 r. nakładających na stronę skarżącą karę pieniężną w wysokości 105,375 złotych z tytułu samowolnego zajęcia pasa drogowego ulicy G. w Ł. w okresie od 1.07.2006 r. do 5.02.2007 r. oraz w okresie od 31.03.2007 r. do 29.05.2007 r. Samowolne zajęcie pasa drogowego w świetlne ustaleń organów polegało na umieszczeniu daszka ochronnego nad chodnikiem ulicy G. zabezpieczonego - w wykonaniu nakazu nadzoru budowlanego - zabytkowy budynek przy ulicy G. [...] mimo braku we wskazanych przedziałach czasu decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego.

Zdaniem Sądu w sprawie nie doszło do należytego ustalenia charakteru zajęcia pasa drogowego, od którego to ustalenia zależny jest wybór właściwej stawki opłaty za zajęcie pasa drogowego, stanowiącej podstawę określenia wysokości kary. Powyższe wynika z art. 40 ustawy o drogach publicznych, a konkretnie ust. 2 pkt 1 – 4 definiującego różne przypadki, w których wymagane jest uzyskanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i ust. 12 in fine wskazującego na konieczność wyboru właściwej stawki opłaty. Sąd wskazał, że stawki opłat za zajęcie pasa drogowego w zależności od rodzaju zajęcia, określiła uchwała Rady Miejskiej w Ł. z 28.11.2003 r. (Nr 126/XXIII/03) i zmieniająca ją uchwała Rady Miejskiej w Ł. z 25.02.2004 r. (Nr 165/XXVII/04). Organ I instancji nie wskazał przepisu uchwały stanowiącego podstawę przyjęcia stawki wyjściowej dla naliczania kary. Można się jedynie domyślać, że uznał, iż zajęcie pasa drogowego polegało na prowadzeniu w nim robót w celach niezwiązanych z budową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg lub było to zajęcie na prawach wyłączności w innych celach. Organ II instancji z kolei stwierdził, że daszek ochronny nad chodnikiem jest obiektem budowlanym niezwiązanym z potrzebami zarządzania drogami, przy czym nie zauważył, że przy takiej kwalifikacji miałyby zastosowanie inne stawki opłaty niż zastosowane przez organ I instancji. Dostrzegając powyższe niejasności i brak właściwych ustaleń, Sąd uznał, że postępowanie administracyjne powinno być powtórzone od początku.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania, w którym materiał dowodowy uzupełniono o informacje i dokumenty nadesłane przez służby nadzoru budowlanego, konserwatora zabytków oraz organ architektoniczno – budowlany, Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...].06.2008 r., powołując się na przepisy art. 36 i art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

(j.t. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115) oraz § 1 pkt 1 i § 2 ust. 2, ust. 1.2 pkt 1 Uchwały Rady Miejskiej Ł. Nr 165/XXVII/04 z dnia 15.02.2004 r. w sprawie stawek opłat za zajmowanie pasa drogowego dróg na cele niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu oraz o zmianie Uchwały Nr 126/XXIII/03 Rady Miejskiej Ł. z dnia 28.11.2003 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie oraz zasad ich poboru (Dz. U. Woj. Podl. Nr 22, poz. 458, zm.

z 2005 r. Dz.U. Woj. Podl. Nr 173, poz. 1997), a także art. 104 k.p.a., powtórnie orzekł o nałożeniu na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości 105,375 złotych za samowolne zajęcie pasa drogowego ulicy G. w Ł. w okresie od 1.07.2006 r. do 5.02.2007 r. i w okresie od 31.03.2007 r. do 29.05.2007 r.

Organ ustalił, że powodem zajęcia przez skarżącą spółkę części pasa drogowego ulicy G. w Ł. były roboty budowlane związane z zabezpieczeniem zagrażającego bezpieczeństwu budynku przy ulicy G. Skarżąca spółka jako właściciel budynku została zobowiązana przez organ nadzoru budowlanego do wykonania czynności zabezpieczających, w tym do wykonania daszka ochronnego nad chodnikiem na całej długości budynku. Dla wykonania tych robót spółka uzyskała zezwolenie na zajęcie pasa drogowego – chodnika o powierzchni 62,5 m 2 na okres od 1.03.2006 r. do 30.06.2006 r. Po tej dacie z uwagi na dalej ustawione w pasie drogowym rusztowanie zabezpieczające budynek, Prezydent Ł. wszczął postępowanie w sprawie samowolnego zajęcia pasa drogowego. Skarżąca spółka wówczas w dniu 5.02.2007 r. wystąpiła o udzielenie jej zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na okres od 5.02.2007 r. do 30.03.2007 r. i decyzją z [...].02.2007 r. zezwolenie na zajęcie pasa drogowego o powierzchni 55 m2 30.03.2007 r. uzyskała. Ostatni wniosek w sprawie dalszego zajęcia pasa drogowego spółka złożyła w dniu 30.05.2007 r., uzyskując zezwolenie na okres od 6.06.2007 r. do 30.08.2007 r. Korzystanie z pasa drogowego w przedziałach czasu między zezwoleniami tj. samowolne, objęło łącznie 281 dni, a polegało na utrzymywaniu nad chodnikiem na długości budynku ulicy G. [...] daszka stanowiącego ochronę dla osób przechodzących przed spadającymi z budynku kawałkami cegieł i gzymsu i jednocześnie zabezpieczenie przed zawaleniem się muru. Stąd należy uznać – jak stwierdził organ – że w trakcie budowy daszku prowadzone były roboty w pasie drogowym ulicy. Sam daszek nie jest obiektem budowlanym, gdyż zadaszenie nie jest trwale posadowione w gruncie. Nie jest też tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, gdyż nie jest wymieniony w tym przepisie jako rodzaj tymczasowego obiektu budowlanego. Z tych przyczyn organ przy naliczaniu kary zastosował zasady wynikające z art. 40 ust. 4 i ust. 12 ustawy o drogach publicznych uznając, że samowolne zajęcie pasa drogowego nastąpiło w celu prowadzenia w nim robót niezwiązanych z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem dróg oraz stawki określone w § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 uchwały Rady Miejskiej w Ł. z 25.02.2004 r., tj. 0,60 zł za 1 m2 zajętej powierzchni. Mnożąc tę stawkę przez 10 -krotność (jak przy karach za samowolne zajęcie), ilość dni samowolnego zajęcia (281) i powierzchnię zajęcia (62,5 m2), organ wyliczył karę jako kwotę 105,385 zł.

W odwołaniu od tej decyzji ukarana spółka podniosła, że w sprawie:

1. naruszono prawo materialne poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.), polegające na przyjęciu wskazanego przepisu jako podstawy prawnej dla ustalenia wysokości opłaty za zajęcie pasa drogowego (umieszczenie daszka ochronnego nad chodnikiem na budynku położonym w Ł. przy ulicy G.).

2. naruszono prawo materialne przez niewłaściwe zastosowanie §

2 ust. 2 uchwały Rady Miejskiej Ł. nr 165/XXVII/04 z dnia 25.02.2004 r. w sprawie stawek opłat za zajmowanie pasa drogowego dróg na cele nie związane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu oraz o zmianie uchwały nr 126/XXIII/03 Rady Miejskiej Ł. z dnia 28.11.2003 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie oraz zasad ich poboru, skutkujące nieprawidłowym wyliczeniem kary nałożonej na Grupę Producencką "W." Spółka z o.o.

Zdaniem odwołującej się ustalenie wysokości opłaty, a w konsekwencji kary za zajęcie pasa drogowego nastąpiło na podstawie niczym nieuzasadnionego domniemania, iż roboty w pasie drogowym były prowadzone w okresach nie objętych zezwoleniami. Tymczasem jedyną okolicznością nie budzącą wątpliwości jest fakt pozostawania daszka ochronnego nad chodnikiem przez okres 281 dni, pod którym to daszkiem po chodniku odbywał się ruch pieszy. Okoliczność ta jednoznacznie przesądza, że w tych okresach żadne roboty w pasie drogowym nie były prowadzone. Dlatego zastosować należało stawkę 0,15 zł. za 1 m2 powierzchni pasa zajętej przez rzut poziomy daszku uznając go jako obiekt budowlany.

Odmienna wykładnia prowadziłaby do wniosku, że umieszczenie w pasie drogowym daszka ochronnego nad chodnikiem, nie wymaga zezwolenia albowiem nie mieści się w katalogu przypadków przewidzianych przepisem art. 40 ust. 2 pkt 1 – 4 ustawy o drogach publicznych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży po rozpoznaniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Kolegium w obszernym uzasadnieniu przytaczającym głównie przebieg całego postępowania podtrzymało ocenę prawną sprawy dokonaną przez organ I instancji i ustalenie, że zajęcie chodnika stanowiącego część pasa drogowego ulicy G. nastąpiło w celach prowadzenia robót niezwiązanych z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg i dlatego dla naliczenia kary należało zastosować stawkę podstawową opłaty wynoszącą 0,60 zł. za 1 m2 zajętej powierzchni.

W skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego Grupa Producencka "W." Sp. z o.o. z siedzibą w W. zarzuciła decyzjom obu instancji:

1. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art.

40 ust. 4 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz.U. 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.), polegające na przyjęciu wskazanego przepisu jako podstawy prawnej dla ustalenia wysokości opłaty za zajęcie pasa drogowego (umieszczenie daszka ochronnego nad chodnikiem na budynku położonym w Ł. przy ulicy G.).

2. naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie § 2 ust.

2 uchwały Rady Miejskiej Ł. nr 165/XXVII/04 z dnia 25.02.2004 r. w sprawie stawek opłat za zajmowanie pasa drogowego dróg na cele nie związane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu oraz

o zmianie uchwały nr 126/XXIII/03 Rady Miejskiej Ł. z dnia 28.11.2003 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie oraz zasad ich poboru, skutkujące nieprawidłowym wyliczeniem kary nałożonej na skarżącą,

oraz:

3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji;

- zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skardze nie można było odmówić słuszności. Skład orzekający sądu zgadza się bowiem ze stanowiskiem strony skarżącej, iż organy orzekły w sprawie

z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania, przy czym naruszenie prawa materialnego było następstwem braku wszechstronnego rozpatrzenia przez organy całego materiału dowodowego w sposób odpowiadający zasadzie prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a.

Z art. 40 ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

(tj. Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115) wynika, iż wymierzenie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego następuje w sytuacjach zajęcia pasa drogowego: bądź bez zezwolenia zarządcy drogi (pkt 1) bądź z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi (pkt 2), bądź w sytuacji zajęcia pasa drogowego o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi (pkt 3), przy czym karę pieniężną nalicza się w wysokości 10 – krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4 – 6 art. 40 ustawy. Niewątpliwie zatem prawidłowe naliczenie kary pieniężnej wymaga jednoznacznego określenia rodzaju zajęcia, od którego uiszcza się opłatę. Przepis art. 40 ust. 4 ustawy odnosi się do przypadków zajęcia pasa drogowego na cele określone w pkt 1 i 4 ust. 2 art. 40 i wskazuje sposób liczenia opłaty za zajęcie pasa drogowego w celu prowadzenia robót w pasie bądź zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w innych celach niż wymienione w pkt 1 – 3 ust. 2 art. 40 i wyraźnie stanowi, że opłatę taką stanowi iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa i liczby dni zajęcia. Przepis art. 40 ust. 5 ustawy przewiduje sposób liczenia opłaty za zajęcie pasa drogowego w celu określonym w ust. 2 pkt 2, tj. w celu umieszczenia w pasie urządzeń infrastruktury technicznej, stanowiąc iż opłatę ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa przez rzut poziomy urządzenia i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa pobranej za każdy rok umieszczenia urządzenia w pasie. Przepis art. 40 ust. 6 ustawy określa sposób liczenia opłaty za zajęcie pasa drogowego pod umieszczone w pasie reklamy bądź obiekty budowlane niezwiązane z potrzebami zarządzenia drogami i stanowi że opłatą taką jest iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego bądź powierzchni reklamy, stawki opłaty za zajęcie 1 m 2 oraz liczby dni zajęcia. Zdaniem Sądu, zastosowanie przy naliczaniu kar za samowolne zajęcie pasa drogowego co do zasady mechanizmu takiego jak dla naliczania opłat przy ubieganiu się o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, jednoznacznie wskazuje, że punkt wyjścia dla nałożenia kary winno stanowić ustalenie na co (pod co) pas drogowy był faktycznie zajęty w okresie przypisanej samowoli. Już z tych przyczyn nie można - jak uczyniły to organy – naliczania kary za czas zajmowania pasa drogowego w okresach między zezwoleniami, opierać na odgórnym założeniu, że musiało ono być zajęciem tożsamym z celem określonym w decyzji zezwalającej i poprzedzającym ją wniosku strony. Postępowanie w sprawie naliczenia kary pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego jest postępowaniem niezależnym od postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, a samo wyliczenie kary, dotkliwej finansowo bo stanowiącej 10 – krotność opłat, winno być kategoryczne, jednoznaczne, nie oparte na domniemaniach faktycznych i domysłach.

Przyjęcie, że samowolne zajęcie pasa drogowego polegało na wykonywaniu

w tym pasie robót, wymaga jednoznacznego ustalenia, że roboty w pasie drogowym były faktycznie wykonywane (trwały).

Wczytanie się w treść uzasadnień decyzji organów obu instancji pozwala stwierdzić, że organy te swoje ustalenia co do charakteru faktycznego wykorzystania przez stronę skarżącą spornej części pasa drogowego w okresach między poszczególnymi zezwoleniami, bezkrytycznie powiązały z celem zajęcia wynikającym z decyzji zezwalających i na tej wyłącznie podstawie przyjęły, iż w okresie od 1.07.2006 r. do 5.02.2007 r. oraz w okresie 31.03.2007 r. do 29.05.2007 r., sporna część pasa drogowego ulicy G. była zajęta pod prowadzone przez skarżącą na powierzchni pasa roboty mające związek z pracami remontowo – konserwatorsko – budowlanymi budynku przy ulicy G. [...].

Organ I instancji przy tym nie ustala (nie opisuje) charakteru zajęcia pasa drogowego w okresach między zezwoleniami, a jedynie stwierdza, iż na podstawie wydawanych wobec skarżącej decyzji organu nadzoru budowlanego i administracji architektoniczno – budowlanej, wyprowadził wniosek, iż samowolne zajęcie pasa drogowego miało związek z robotami budowlanymi. Organ II instancji opisuje już charakter zajęcia pasa drogowego w wymienianych wyżej przedziałach czasu ustalając, iż polegało ono na "wybudowaniu przez spółkę daszka ochronnego na polecenie Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego

w Ł.", ale nie wskazuje dalej z jakich przyczyn przyjmuje, iż przez cały czas przypisanej samowoli trwały w pasie drogowym (nota bene nie wyłączonym

z użytkowania, bo ruch pieszy na chodniku pod daszkiem ochronnym odbywał się) roboty niezwiązane z utrzymaniem dróg. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymuje ustalenie, że zajęcie pasa drogowego w okresach między zezwoleniami polegało na bezprawnym zajęciu chodnika przez daszek ochronny (zabezpieczający pieszych przed odpadającymi z budynku kawałkami muru) i podtrzymuje kwalifikację takiego charakteru zajęcia jako "prowadzenie robót w pasie drogowym w celach niezwiązanych z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg".

Pomijając brak faktycznych podstaw do jednakowego traktowania stanu polegającego na istnieniu daszka ochronnego nad chodnikiem, nie wyłączającego chodnika z ruchu pieszych, ze stanem polegającym na wykonywaniu robót w pasie drogowym, co wiązać się musi z wyłączeniem części powierzchni pasa drogowego

z użytkowania, Sąd stwierdza, że niezastosowanie do opisanego w decyzji odwoławczej charakteru zajęcia klasyfikacji zajęcia wynikającej z przepisu art. 40 ust. 2 pkt 3 (tj. jako zajęcia w celu umieszczenia w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego), nastąpiło z naruszeniem prawa.

Skład orzekający w sprawie niniejszej nie podziela bowiem stanowiska organów jakoby daszka umieszczonego nad częścią chodnika pasa drogowego ulicy G. nie można było uznać za obiekt budowlany. Pojęcie "obiektu budowlanego" jest pojęciem szerokim, obejmującym budynki, budowle i obiekty małej architektury. Katalog "budowli" zawarty w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, jak

i katalog "tymczasowych obiektów budowlanych", do których należą wszystkie tymczasowe budowle zawarty w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, nie jest przy tym katalogiem zamkniętym o czym świadczy poprzedzenie wyliczenia przykładowych rodzajów takich obiektów sformułowaniem "jak". Takie rozumienie pojęcia "budowla"

i "tymczasowy obiekt budowlany" (wyliczenie szerokie, nie enumeratywne) jest

w literaturze przedmiotu i orzecznictwie bezsporne (vide: wyrok WSA w Warszawie

z 30.03.2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1722/05 i Komentarz do ustawy "Prawo budowlane" pod red. Z. Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H. Becka, Warszawa 2006 r.). Zgodzić się należy ze stwierdzeniem strony skarżącej, iż wyłączenie daszka ochronnego nad chodnikiem, zabezpieczającego pieszych przed odpadającym ze ściany budynku (dachu) tynkiem czy kawałkami muru, spod kwalifikacji z art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych tj. nietraktowanie go jako obiektu budowlanego niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, prowadziłoby do konkluzji, że bezprawne jest ubieganie się o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia daszka ochronnego nad chodnikiem i to w sytuacji – jak w tym przypadku – gdy obowiązek wykonania daszku wynikałby z nakazu organu nadzoru budowlanego. Okoliczność braku wydania w sprawie w oparciu o artykuł 36 ustawy o drogach publicznych nakazu przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego (likwidacji daszka) świadczy, że umieszczenie daszka było przypadkiem umieszczenia w pasie drogowym obiektu, akceptowalnym przez ustawę. Brak decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego na ten cel, skutkował natomiast nałożeniem kary pieniężnej. Już w poprzednim wyroku (z dnia 20.12.2007 r. sygn. akt II SA/Bk 709/07) przesądzone zostało, że okoliczność, iż umieszczenie daszka ochronnego było konsekwencją realizacji nakazu organu nadzoru budowlanego, pozostawała bez wpływu na obowiązek uzyskania – przed wykonaniem nakazu – decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego na ten cel. Ustawa o drogach publicznych nie przewiduje bowiem zwolnienia z uzyskania zgody zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego, jeżeli to zajęcie wiąże się z realizację decyzji innych organów czy służb.

Reasumując, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie był wystarczający do uznania, że w przedziałach czasu między poszczególnymi zezwoleniami na zajęcie pasa drogowego w celu wykonywania robót budowlano – konserwatorsko – remontowo – zabezpieczających budynku przy ulicy G. [...], jakiekolwiek roboty w pasie drogowym były kontynuowane. Organ I instancji takie ustalenie charakteru zajęcia wyprowadził w drodze faktycznego domniemania jedynie, opartego na posiadanych przez stronę zezwoleniach na zajęcie pasa drogowego w innych przedziałach czasu. Zebrane dowody pozwoliły natomiast na przyjęcie, że zajęcie pasa drogowego między zezwoleniami polegało na utrzymywaniu daszka ochronnego nad chodnikiem zabezpieczającego pieszych przed zagrożeniami, jakie stwarzał niezabezpieczony należycie zniszczony budynek.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. taki właśnie charakter zajęcia i cel zajęcia ustaliło. To ustalenie sąd administracyjny jako zgodne z dowodami

i twierdzeniami strony skarżącej podziela. Sąd podkreśla, że nie może – co do zasady – przyjmować ustaleń faktycznych, które pogarszałyby sytuację prawną strony skarżącej, albowiem jest związany regułą "reformationis in peius" .

Przy prawidłowo jednak ustalonych faktach organ odwoławczy nie zastosował w sprawie należycie przepisów prawa materialnego. Innymi słowami dokonał błędnej subsumcji stanu faktycznego sprawy pod właściwą normą prawną. Przypadek zajęcia pasa drogowego w celu umieszczenia (dla umieszczenia) w tym pasie obiektu budowlanego niezwiązanego z utrzymaniem dróg, ujęty jest dyspozycją art. 40 ust.

2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych. Przy zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego na ten cel, opłatę za zajęcie ustala się według reguły opisanej w art. 40 ust. 6 ustawy o drogach publicznych, a obowiązująca na terenie Ł. stawka opłaty za 1 m2 powierzchni pasa drogowego drogi powiatowej, zajętego na taki cel, wynika z § 4 ust. 1 pkt 2 lit "b" uchwały Rady Miejskiej w Ł. z dnia 25.02.2004 r., nr 165/XXVII/04 (Dz. U. Woj. Podl. nr 22, poz. 428) tj. wynosi 0,15 zł za 1 m2 pasa drogowego zajętego przez rzut poziomy innych obiektów niż handlowy, czy usługowy. Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. błędnie traktując stan istnienia daszka nad chodnikiem pasa drogowego, jako stan wykonywania robót budowlanych w pasie, zastosował przy naliczaniu kary stawkę opłat wynikającą z § 2 ust. 1 pkt 1.2 podpunkt 1 uchwały tj. stawkę przypisaną dla celu zajęcia określonego w art. 40 ust. 2 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Powyższe skutkowało naliczeniem kary w kwocie 105,375 złotych (0,60 x 10 (dziesięciokrotność opłaty) x 281 dni x 62,5 m2), która przewyższa o kilkadziesiąt tysięcy złotych kwotę kary naliczonej przy prawidłowej "subsumcji" stanu faktycznego do stanu prawnego.

Z tych przyczyn Sąd uznał, ze zaistniały przesłanki do uwzględnienia skargi

w całości i w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit "a i c" ustawy z 3.08.2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji. Konsekwencją uwzględnienia skargi stała się konieczność zamieszczenia w wyroku obligatoryjnego stwierdzenia o nieważności wykonania zaskarżonych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku stosownie do art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie kierując się zgłoszonym przez stronę skarżącą wnioskiem o zasądzeniem kosztów postępowania sądowego, Sąd orzekł o zasądzeniu od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania sądowego (art. 200 w zw. z art. 210 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Na koszty postępowania sądowego złożyły się: wpis od skargi w kwocie 2000 złotych, koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika w kwocie 3,600 złotych ( obliczone wg. stawki przewidzianej w § 6 pkt 6, stosowanej w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit.

"a" Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zmianami) oraz zwrot za poniesioną opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych.