Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 723/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 136, 137, 139, 140
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Maciej Kobak /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Ewa Partyka Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2017 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej J. G. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J.G. jest decyzja Wojewody z dnia [...] marca 2016 roku, nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

W dniu 27 kwietnia 2009 r. J.G., K. R. i W. G. zwrócili się do Starosty z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej w chwili wywłaszczenia, jako działka nr 750/2 w D. Wywłaszczenia dokonano pod budowę zapory na rzece T., jednakże część ww. nieruchomości o powierzchni 0,38 ha nie została zagospodarowana na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 i 2, art. 139, art. 140 ust. 1 – 4, art. 142 oraz art. 96 ust. 1b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 z późn. zm.; dalej: "u.g.n."), Starosta orzekł o zwrocie na rzecz wnioskodawców stanowiącej własność Gminy wywłaszczonej nieruchomości położonej w D., jednostka ewidencyjna , oznaczonej jako działki nr: 750/2 o pow. 0,0970 ha, 750/25 o pow. 0,0490 ha, 750/26 o pow. 0,2138 ha, objętej KW Nr KS1K/00064802/1, oraz o zwrocie na rzecz Gminy zwaloryzowanego odszkodowania. Jednocześnie decyzją tą odmówił zwrotu wnioskodawcom nieruchomości oznaczonej jako działki nr: 750/22 o pow. 0,0169 ha, 750/24 o pow. 0,0004 ha i 750/27 o pow. 0,0060 ha. W toku postępowania ustalono, że orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] czerwca 1972 nr [...] wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa działkę nr 750/23 o pow. 0,5100 ha, stanowiącą własność J.G. i B.G.. Za działkę tą wypłacono odszkodowanie w kwocie 19 666 zł, w tym 12 750 zł za grunt i 6916 zł za 408 sztuk olszy szarej. Wywłaszczenia dokonano na wniosek Powiatowego Inspektoratu Wodnych Melioracji w [...], pod budowę zapory na rzece T. oraz budowę wału wstecznego.

Działka nr 750/2 decyzją Burmistrza Gminy z dnia [...] marca 2012 r.

nr [...] uległa podziałowi na działki nr 750/15, 750/16 i 750/17, celem wydzielenia drogi dojazdowej. Przeprowadzone oględziny wykazały, że działka

nr 750/15 porośnięta jest samosiejkami drzew, krzewami, chwastami i niekoszoną trawą, zaś na działce nr 750/16 znajduje się asfaltowa droga wraz z poboczem. Działka nr 750/17 od strony drogi stanowi skarpę porośniętą drzewami i krzewami,

a w dalszej części teren płaski, użytkowany rolniczo oraz wjazd na działkę nr 750/4. Część działki nr 750/17 została ogrodzona przez właściciela działki nr 750/4

i zagospodarowana poprzez obsadzenie jej drzewami owocowymi i ozdobnymi; stanowi podwórko przed budynkiem mieszkalnym na działce nr 750/4.

Wobec powyższego oraz mając na uwadze fakt, że droga na działce nr 750/16 nie stanowi drogi publicznej, organ uznał że opisana wyżej nieruchomość nie została wykorzystana na cel określony w orzeczeniu o wywłaszczeniu, a zatem brak było przeszkód do zwrotu jej części na rzecz poprzednich właścicieli. W wyniku synchronizacji ustalono, że działki nr 750/15, 750/16 i 750/17 nie odpowiadają wywłaszczonej w 1972 r. działce nr 750/2, wobec czego dokonano ich podziału wydzielając działki nr 750/23, 750/25 i 750/26 stanowiące część dawnej działki

nr 750/2 oraz działki nr 750/22, 750/24 i 750/27 nie odpowiadające części działki oznaczonej w dniu wywłaszczenia nr 750/2, a zatem niepodlegające z tego powodu zwrotowi.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Gmina kwestionując stanowisko Starosty w zakresie nieuznania drogi na działce 750/16 (750/25) za drogę publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych.

Decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] Wojewoda [...] orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu podał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa, i że podziela w całości ustalenia faktyczne poczynione przez Starostę. Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania podał, że sporna droga nie stanowi drogi publicznej, lecz drogę wewnętrzną, a zatem brak było przeszkód do wydania decyzji o zwrocie nieruchomości, na której została zrealizowana.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji.

Wyrokiem z dnia 20 maja 2015 roku, sygn. akt II SA/Rz 1491/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił w całości decyzje organów obu instancji. Sąd przyjął, że na mocy orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości z [...] czerwca 1972 r. Prezydium [...] Rady Narodowej, nr [...] wywłaszczono wyłącznie J.G.. Organy błędnie zatem przyjęły, iż współwłaściciel działki nr 750/2 B.G.i został pozbawiony prawa własności nieruchomości; akt wywłaszczeniowy nie obejmował B.G., a zatem co najmniej przedwczesne było ustalenie, że osoba ta utraciła prawo własności do działki o nr 750/2, a tym samym przyjęcie, że roszczenie zwrotowe przysługiwało jego następcom prawnym. Skoro B.G.i nie został wymieniony w orzeczeniu Prezydium jako podmiot, który zostaje pozbawiony praw rzeczowych do nieruchomości, to znaczy że w/w akt tych praw go nie pozbawił. Pominięcie przez Organy obu instancji tej istotnej okoliczności mogło mieć wpływ na wynik sprawy, skoro nie wyjaśniono stanu prawnego nieruchomości zwracanej, jaki powstał w wyniku wydania przez Prezydium [...] Rady Narodowej orzeczenia z dnia [...] czerwca 1972 r., uznając że wszyscy współwłaściciele działki zostali pozbawieni prawa własności. Pominięcie tej okoliczności przełożyło się na naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 136 § 3 i art. 140 § 1 u.g.n., czyli przepisów wyposażających w roszczenie o zwrot podmiot, który został wywłaszczony. Sąd zauważył również, że decyzja zwrotowa nie zawiera obligatoryjnego rozstrzygnięcia o zabezpieczeniu wierzytelności gminy z tytułu zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Rozpoznając ponownie sprawę Starosta decyzją z dnia [...] stycznia 2016 roku, nr [...]:

w pkt 1 - Zwrócił nieruchomość oznaczoną jako działki:

- nr 750/23 o pow. 0,0801 ha, powstałą w wyniku podziału działki nr 750/15

o pow. 0,0970 ha,

- nr 750/26 o pow. 0,2138 ha, powstałą w wyniku podziału działki 750/17 o pow. 0,2198 ha położoną w obrębie D., jednostka ewidencyjna obj. [...], stanowiącą własność Gminy , zgodnie z projektem podziału działek wykonanym przez geodetę uprawnionego Pana S. S. [...] (wpis dokumentu do ewidencji zasobu powiatowego w dniu 9 stycznia 2014 r. pod nr [...]), na rzecz: Pani J.G. - w 1/2 części.

w pkt 2 - zastrzegł, że zwrot 1/2 nieruchomości następuje pod warunkiem zwrotu na rzecz Gminy zwaloryzowanego odszkodowania w kwocie 3 709,79 zł

które Pani J.G. winna wpłacić na rzecz Gminy na konto,

w terminie wykonalności decyzji w przedmiocie zwrotu.

w pkt 3 – orzekł o zabezpieczeniu wierzytelności Gminy opisanej w pkt 2 poprzez ustanowienie na zwracanej nieruchomości hipoteki na rzecz Gminy .

w pkt 4 – stwierdził, że ostateczna decyzja stanowić będzie podstawę do dokonania zmian w zapisach ksiąg wieczystych prowadzonych przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w [....], po złożeniu przez wnioskodawcę stosownego wniosku.

w pkt 5 – odmówił zwrotu na rzecz Pani J.G. 1/2 części nieruchomości oznaczonej jako działka: nr 750/25 o pow. 0,0490 ha, powstałej w wyniku podziału działki 750/16 o pow.0,0494 ha.

w pkt 6 – stwierdził, że ostateczna decyzja zatwierdza podział przedmiotowych nieruchomości.

w pkt 7 - umorzył postępowanie w sprawie zwrotu na rzecz Pani J.G., Pani K.R. i Pana W.G. nieruchomości oznaczonych jako działki:

- nr 750/22 o pow. 0,0169 ha, powstałej w wyniku podziału działki nr 750/15

o pow. 0,0970 ha,

- nr 750/24 o pow. 0,0004 ha, powstałej w wyniku podziału działki 750/16

o pow.0,0494 ha,

- nr 750/27 o pow. 0,0060 ha, powstałej w wyniku podziału działki 750/17 o pow. 0,2198 ha, położonych w obrębie D., jednostka ewidencyjna .

w pkt 8 - umorzył postępowanie w sprawie zwrotu na rzecz Pani J.G., Pani K.R. i Pana W.G. udziałów w 1/2 części nieruchomości oznaczonej jako działki:

- nr 750/23 o pow. 0,0801 ha, powstałej w wyniku podziału działki nr 750/15,

- nr 750/25 o pow. 0,0490 ha, powstałej w wyniku podziału działki 750/16,

- nr 750/26 o pow. 0,2138 ha, powstałej w wyniku podziału działki 750/17, położonych w obrębie D., jednostka ewidencyjna , stanowiących na podstawie AWZ Nr. RG-ON-4512/264/72 z 29.03.1972 r. własność B.G...

Organ zrekapitulował dotychczasowy przebieg postępowania, podtrzymał swoje dotychczasowe ustalenia dotyczące podziału działki 750/2 oraz jej części, jaka stosownie do treści art. 137 ust. 1 ugn stała się zbędna na cel określony

w wywłaszczeniu. Stosując się do wytycznych WSA z wyroku z dnia 20 maja 2015 roku organ umorzył postępowanie o zwrot ½ części nieruchomości na rzecz następców prawnych po B. G.

Umorzenie postępowania w odniesieniu do działek nr 750/22, 750/24, 750/27 wynikało z faktu, iż działki te w chwili wywłaszczenia nie wchodziły w zakres działki 750/2.

Odmowa zwrotu ½ części działki nr 750/25 wynika z faktu, iż działka ta, uchwałą Rady Miejskiej w [...] w dniu [...] czerwca 2015 roku, nr [...] została zaliczona do dróg gminnych i w związku z tym nie podlega zwrotowi.

Odwołanie do decyzji Starosty wniosła J.G.. Domagała się zwrotu ½ części działki nr 750/25 oraz działek 750/22, 750/24 i 750/27. Decyzji zarzuciła naruszenie podstawowych zasad Kpa. Ponadto wskazała, że działka 750/24 i 750/25 uzyskała status drogi gminnej dopiero w toku postępowania zwrotowego i nie została wykorzystana na cel wskazany w wywłaszczeniu.

Działka 750/22 stanowi wał przeciwpowodziowy a działka nr 750/27 jest skarpą.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2016 roku Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ podtrzymał ustalenia i argumentację prawną kwestionowanej decyzji.

W ustawowym terminie J.G. zaskarżyła decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art 7 kpa, poprzez pominięcie, iż przekwalifikowanie drogi wewnętrznej przez Burmistrza Gminy nastąpiło z naruszeniem przepisów kodeksu cywilnego dot. poszanowania własności prywatnej, legalności, a ponadto nie podjęto wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia, a w konsekwencji błędnie ustalano stan faktyczny, w szczególności poprzez uznanie iż działka o numerze ewidencyjnym 750/16 (po poddziale 750/24 i 750/25) nie podlega zwrotowi,

- art 8 kpa, poprzez prowadzenie postępowania w sposób ograniczający zaufanie uczestników do władzy publicznej ze względu na szereg uchybie oraz brak analizy materiałów dowodowych przedłożonych w sprawie,

- art. 21 Konstytucji RP, poprzez odmowę zwrotu skarżącym działki o numerze ewidencyjnym 750/25 (część dawnej działki 750/2), pomimo iż nieruchomość ta nie została wykorzystana na cele publiczne wskazane w akcie wywłaszczeniowym, wobec czego dokonano naruszenia prawa, własności na ich szkodę,

- art. 65 § 2 kc, poprzez przyjęcie jedynie literalnego brzmienia oświadczeń woli zawartych w dokumencie będącym podstawą wywłaszczenia działki o numerze ewidencyjnym 750/2, a ponadto popełnienia fundamentalnego błędu przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy, iż wywłaszczeniu podlegała wyłącznie J.G. a nie oboje małżonków, jak również nie podjęcia wszelkich niezbędnych starań celem dokładnego wyjaśnienia zamiaru, jak również celowości wydania dokumentu wywłaszczeniowego, w konsekwencji czego błędnie został ustalony stan faktyczny mający zasadnicze znaczenie dla prawidłowego rozpoznania sprawy

w oparciu o zasady sprawiedliwości społecznej i poszanowania praw jednostki

w państwie prawa,

- art. 136 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez przyjęcie za zgodną z prawem legalizację przez Burmistrza Gminy drogi odpowiadającej działce o numerze ewidencyjnym 750/25, mimo faktu, iż jej budowa naruszała zasady określone treścią art. 136 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. w oparciu o fakt wykorzystania wywłaszczonej nieruchomości na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, a ponadto działając świadomie na szkodę osób prywatnych, mimo posiadanej wiedzy, iż postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej działki jest w toku.

Uwzględniając podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

Skarżąca wyeksponowała, że wywłaszczeniu uległa cała działka nr 750/2,

w związku z czym, zwrot ½ jej części jest błędny.

Skarżąca nie zgodziła się również z odmową zwrotu działki nr 750/25. Wskazała, że działka ta nie była drogą gminną, a status taki uzyskała dopiero w 2015 roku, w czym upatruje celowe, krzywdzące i nielegalne działanie organów administracji publicznej. Ponadto, ustanowienie na przedmiotowej działce drogi publicznej nie jest celem, na jaki została ona wywłaszczona, co przesądza

o zasadności żądania zwrotowego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1660). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Kontrolując kwestionowaną decyzję Sąd stwierdził, iż narusza ona prawo i z tego względu podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego.

W sprawie bezsporne jest, że na mocy Aktu Własności Ziemi z dnia [...] marca 1972 roku, nr [...], J.G. i jej mąż B.G.i, na mocy art. 1, 5 i 12 ustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. nr 27 , poz. 250) stali się z mocy prawa, współwłaścicielami - między innymi - nieruchomości położonej we wsi D. powiat [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 750/2.

Bezsporne jest również, że orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] czerwca 1972 nr [...] wywłaszczono w całości na rzecz Skarbu Państwa działkę nr 750/2 o pow. 0,5100 ha. Orzekając o wywłaszczeniu, w sentencji orzeczenia stwierdzono, że działka stanowi własność J.G., i że to wyłącznie ta osoba zostaje pozbawiona prawa własności. Bezsporne jest również, że po wywłaszczeniu, działka 750/2 w całości stała się własnością Skarbu Państwa. Następnie, na mocy decyzji Burmistrza Gminy z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], działka

nr 750/2 uległa podziałowi na działki nr 750/15, 750/16 i 750/17, celem wydzielenia drogi dojazdowej. Ponieważ w ramach synchronizacji ustalono, że działki nr 750/15, 750/16 i 750/17 nie odpowiadają wywłaszczonej w 1972 r. działce nr 750/2, dokonano ich podziału wydzielając działki nr 750/23, 750/25 i 750/26 stanowiące część dawnej działki nr 750/2, której zwrotu domagają się skarżący, oraz działki

nr 750/22, 750/24 i 750/27 nie odpowiadające części działki oznaczonej w dniu wywłaszczenia nr 750/2, a zatem niepodlegające z tego powodu zwrotowi.

Powyższych ustaleń Sąd nie kwestionuje i ocenia je jako prawidłowe.

Przed przejściem do dalszych rozważań Sąd zobowiązany jest odnieść się do treści wyroku tutejszego Sądu z dnia 20 maja 2015 roku, sygn. akt II SA/Rz 1491/14. Uzasadniając wyrok Sąd przyjął, że na mocy orzeczenia o wywłaszczeniu prawa własności pozbawiono wyłącznie J.G., a zatem nie można twierdzić, że również B.G.i został tego prawa pozbawiony; akt wywłaszczeniowy nie obejmował B.G.. W ocenie Sądu przedwczesne było ustalenie, że roszczenie zwrotowe przysługuje następcom prawnym B.G.. Skoro B.G. nie został wymieniony w orzeczeniu Prezydium jako podmiot, który zostaje pozbawiony praw rzeczowych do nieruchomości, to znaczy że w/w akt tych praw go nie pozbawił.

Kontrolując wydaną w sprawie decyzję, Sąd ma świadomość, że oceny

i wskazania zawarte w wyroku z dnia 20 maja 2015 roku mogły zostać odczytane

i zrozumiane dokładnie w taki sposób, w jaki zostało to odzwierciedlone w decyzjach organów obu instancji. Niemniej jednak, Sąd stwierdza, że nie można tych decyzji pozostawić w obrocie prawnym.

Sąd zgadza się z ustaleniem, że na mocy orzeczenia z 1972 roku, własności została pozbawiona wyłącznie J.G.. Zasadniczy jest przy tym fakt, że została ona tego prawa pozbawiona w całości. Innymi słowy - in extenso - wydając orzeczenie z dnia [...] czerwca 1972 nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [....], odjęło dotychczasowemu właścicielowi - J.G.- prawo własności działki nr 750/2 i przeniosło to prawo w całości na rzecz Państwa, na mocy art. 30 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 18, poz. 94). Zgormadzone w sprawie dowody jednoznacznie potwierdzają, że z dniem uostatecznienia się orzeczenia wywłaszczeniowego, właścicielem działki 750/2 stał się w całości Skarb Państwa. Z przedstawionej konfiguracji faktycznej można zatem wywieść, że na mocy Aktu Własności Ziemi właścicielami działki 750/2 byli - po połowie - J.G. i B.G., natomiast na mocy orzeczenia o wywłaszczeniu, prawo to w całości przeszło na Skarb Państwa, pomimo iż w jego treści za wyłącznego właściciela tej nieruchomości uznano jedynie J.G.. Stwierdzenie, że B.G. orzeczeniem o wywłaszczeniu nie został pozbawiony prawa własności należy więc rozumieć w dwóch przestrzeniach prawnych. Z jednej strony, można twierdzić, że z uwagi na nieobjęcie go orzeczeniem o wywłaszczeniu, nie był on podmiotem, którego pozbawia się prawa własności, z drugiej natomiast, należy przyjąć, że skoro na mocy tego samego orzeczenia, całość prawa własności przeszła na rzecz Państwa, to "nie pozostawiono" mu żadnego udziału w tym prawie i tym samym utracił wszelkie prawa do działki 750/02.

W ocenie Sądu przyjąć należy, że na mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] czerwca 1972

nr [...] 1) przyjęto, że prawo własności działki 750/2 przysługuje wyłącznie J. G.; 2) w wyniku wywłaszczenia odjęto J.G. prawo własności działki 750/2 w całości; 3) w wyniku wywłaszczenia wyłącznym właścicielem działki 750/2 stał się Skarb Państwa (Państwo).

Sąd uwzględnia utrwalony już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że w toku postępowania o zwrot wywłaszczonych nieruchomości organ nie bada legalności orzeczenia o wywłaszczeniu. Dopóki pozostaje ono w obrocie prawnym, to wiąże swą treścią organy rozpatrujące przedmiotową sprawę zgodnie

z zasadą stabilności i trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 k.p.a.). – tak WSA

w Łodzi w wyroku z dnia 10 stycznia 2013 r., sygn. II SA/Łd 938/12, LEX nr 1270519, WSA w Krakowie w wyroku z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. II SA/Kr 1468/14, LEX

nr 1962688. Niezależnie więc od tego, że zachodzi sprzeczność pomiędzy Aktem Własności Ziemi, a orzeczeniem o wywłaszczeniu w zakresie podmiotów, którym przysługiwało prawo własności działki 750/2, to wiążący w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, jest wyłącznie ostatni z tych aktów (orzeczenie

o wywłaszczeniu nieruchomości). Jeżeli więc przez pryzmat tak przyjętego założenia odczyta się treść art. 136 ust. 3 ugn, w myśl którego: Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji

o wywłaszczeniu", to należy dojść do wniosku, iż poprzednim właścicielem może być wyłącznie osoba, wskazana w akcie wywłaszczeniowym. Stwierdzenie to koreluje

z art. 4 pkt 4 ugn, który definiuje pojęcie "poprzedniego właściciela". Zgodnie

z treścią powołanego przepisu przez poprzedniego właściciela "należy rozumieć osobę, która została pozbawiona prawa własności nieruchomości wskutek jej wywłaszczenia albo przejęcia na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego na podstawie innych tytułów".

Wyłożone oceny prowadzą zatem do wniosku, że podmiotem uprawnionym do wystąpienia o zwrot działki 750/2 (wskazanej we wniosku części tej działki) jest wyłącznie J.G., albowiem wyłącznie ona, na mocy orzeczenia wywłaszczeniowego została pozbawiona w całości prawa do tej działki. Tym samym, rozstrzygając o zasadności wniosku, w razie konkluzji pozytywnej, organy powinny zwrócić J.G. wywłaszczoną nieruchomość w całości, a nie wyłącznie w jej ½ części. W przeciwnym razie doszłoby do niedopuszczalnej sytuacji, w której, pomimo iż nieruchomość wywłaszczono w całości, zwrotowi podlegałaby wyłącznie ½ jej część, co prowadziłoby z kolei do powstania współwłasności działki 750/2 po połowie, na rzecz poprzedniego właściciela – J.G. - i Gminy . Usunięcie tego stanu, w założeniu przecież niezgodnego z prawem, wymuszałoby z kolei inicjowanie kolejnych postępowań administracyjnych i sądowych. Obciążanie strony taką aktywnością jest niezasadne, czego należy uniknąć poprzez właściwe ukształtowanie treści decyzji zwrotowych. Rozpoznając ponownie sprawę organy wezmą pod uwagę wyżej podane wskazania.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego działki 750/25, a konkretnie odmowy jej zwrotu z uwagi na urządzenie na niej drogi, której nadano status drogi publicznej, Sąd podziela w pełni argumenty organów. Nieruchomość, która w chwili wydania decyzji zwrotowej stanowi drogę publiczną, nie podlega zwrotowi.

W sprawie okoliczność, że działka 750/25 stanowi część drogi publicznej jest bezsporna. Okoliczność, że przymiot ten uzyskała ona w toku postępowania, na mocy uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2015 roku,

nr [...] jest bez znaczenia.

Mając całość powyższego na uwadze Sąd uchylił w całości decyzję organów obu instancji, z uwagi na naruszenie prawa materialnego; art. 136 ust. 3 ugn.

Wyrok oparto na art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 134 i 135 P.p.s.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a.