Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 467/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2007-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.3, art. 4
journal: Dz.U. 2001 nr 71 poz 734
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.
article: art. 7, art. 77,
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Protokolant Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Asesor WSA Joanna Brzezińska Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi B.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją administracyjną z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] Prezydent Miasta, po wznowieniu postępowania administracyjnego, uchylił decyzję własną z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] (wydaną przez Dyrektora Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej, z upoważnienia Rady Miejskiej) o przyznaniu B.D. dodatku mieszkaniowego i przyznał dodatek mieszkaniowy w wysokości 71,25 zł na okres od [...] marca 2003 r. do [...] sierpnia 2003 r. Jednocześnie organ pierwszej instancji wezwał B.D. do zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości tj. 561,96 zł. W uzasadnieniu decyzji organ l instancji wskazał, że we wniosku z dnia [...] lutego 2003 r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego B.D. wykazała, że jej gospodarstwo domowe składa się z 5 osób a łączny dochód członków tego gospodarstwa w okresie od XI do XII 2002 r. i l 2003 r. wynosił 5.824,54 zł. Dlatego też przyznano dodatek mieszkaniowy w wysokości 118,08 zł miesięcznie. Organ wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r. wznowił postępowanie w sprawie z urzędu w wyniku którego ustalił, że w złożonej deklaracji o dochodach B.D. wykazała syna M.D. pomimo, że nie mieszka on w przedmiotowym lokalu od 2001 r., oraz nie wykazała alimentów otrzymywanych przez córkę M.D. w miesiącach XI i XII 2002 r. w wysokości łącznej 200 zł. Wobec powyższego organ uznał, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2005 r. Nr [...], na skutek odwołania strony, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Po rozpatrzeniu skargi B.D., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Go 12/06, uchylił powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] września 2005 r. Sąd uznał za pozbawione podstawy prawnej orzeczenie organów w drodze decyzji administracyjnej o zobowiązaniu do zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości i wskazał, że w przepisie art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych ustawodawca bezpośrednio zawarł upoważnienie do przymusowego ściągnięcia tych należności wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. Ponadto Sąd wskazał, że decyzje w sprawie wydane zostały z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 Kpa, gdyż organ nie wyjaśnił nowych okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w sposób wyczerpujący. Wobec treści niejednoznacznych oświadczeń o uzyskiwaniu przez córkę skarżącej dochodu z tytułu alimentów płaconych przez jej ojca, należało w tym zakresie uzupełnić postępowanie dowodowe między innymi poprzez przesłuchanie świadków M.D. i jej ojca, bądź w formie dokumentów wykazujących wysokość dochodów z tego tytułu. Dodatkowo Sąd zważył, że załącznik do decyzji zawierający jej istotną część, czyli szczegółowe wyliczenie kwoty należnego dodatku mieszkaniowego, nie został podpisany przez osobę upoważnioną do wydawania decyzji, a zatem nie spełnia wymogu formalnego z art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Rozpoznając ponownie sprawę Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...] uchylił decyzję o przyznaniu B.D. dodatku mieszkaniowego z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] i przyznał dodatek mieszkaniowy w wysokości 71,25 zł na okres od [...] marca 2003 r. do [...] sierpnia 2003 r. Na skutek odwołania strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] uchyliło powyższą decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, z przyczyn proceduralnych tj. naruszenia przepisu art. 10 K.p.a.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], na podstawie przepisów art. 104 oraz art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, póz. 1071 z późn.zm.), art. 7 ust. 1, 1 a, art. 3 ust. 3, art. 4 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, póz. 734 z późn.zm.), po wznowieniu postępowania administracyjnego, ponownie uchylił decyzję z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] i przyznał B.D. dodatek mieszkaniowy w wysokości 71,25 zł na okres od [...] marca 2003 r. do [...] sierpnia 2003 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż [...] lutego 2003 r. B.D. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego na lokal mieszkalny przy ul. [...], z którego wynikało, że gospodarstwo domowe składa się z 5 osób tj. B.D., jej męża K.D., córki M.D. oraz synów M. i J.D., a łączny dochód członków tego gospodarstwa w okresie od XI do XII 2002 r. i w l 2003 r. wynosi 5.824,54 zł. Po rozpatrzeniu wniosku przyznano dodatek mieszkaniowy w wysokości 71,25,zł miesięcznie od [...] marca 2003 r. do [...] sierpnia 2003 r.

W oświadczeniach z [...] maja 2005 r. M.D. poinformował organ, że macocha aby otrzymać dodatek mieszkaniowy podawała fałszywe dochody, a nie podawała otrzymywanej przez niego renty rodzinnej oraz zasądzonych alimentów uzyskiwanych przez córkę B.D., która od dwóch lat przebywa za granicą. Ponadto stwierdził, że brat nie przebywa pod adresem od 1998 r. a on od dwóch lat całkowicie nie zamieszkuje z macochą, a w okresie dwóch lat poprzedzających ten okres przebywał sporadycznie. Organ wskazał, że w oświadczeniu z [...] czerwca 2005 r. B.D. potwierdziła, że M.D. nie mieszka w lokalu przy ul. [...] od 2001 r. a M.D. od dwóch lat przebywa za granica, a od półtora roku nie studiuje. Przyznała także, że córka twierdzi, iż od swojego ojca w roku 2001 i 2002 otrzymywała po 100 zł miesięcznie, kwota ta stanowiła jej kieszonkowe.

W ocenie organu w okolicznościach sprawy należało uznać, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi które wydał decyzję, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Organ wskazał, że zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gorzowie Wlkp. z dnia 12 kwietnia 2006 r. uzupełnił postępowanie dowodowe w sprawie wzywając M. oraz K.D. w celu jednoznacznego określenia źródła i wysokości dochodu osiągniętego przez M.D. w deklarowanym okresie. Mąż skarżącej K.D. złożył oświadczenie, że nie jest ojcem M.D., która przebywa w Anglii, a zameldowana jest na stałe w lokalu przy ul. [...]. M.D. nie stawiła się na wezwanie organu, natomiast jej matka B.D. w odpowiedzi na wezwanie organu oświadczyła, ze nie zna miejsca pobytu ojca córki M. przebywającej za granica, gdzie prawdopodobnie przebywa także jej ojciec. Organ stwierdził, iż wobec braku możliwości potwierdzenia dochodów M.D. przyjęto za wiarygodne złożone pod odpowiedzialnością karną oświadczenie osoby ubiegającej się o przyznanie dodatku mieszkaniowego –B.D. z dnia [...] czerwca 2005 r., w którym informuje, że córka twierdzi że dostawała pieniądze od swojego ojca, w roku 2001 i 2002 po 100 zł miesięcznie.

Biorąc zatem pod uwagę wskazane wyżej oświadczenia oraz przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych organ uznał zatem, że we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz deklaracji o wysokości dochodów za okres XI, XII 2002 r. i l 2003 r. złożonych [...] lutego 2003 r. nie powinien zostać wykazany M.D. jako członek gospodarstwa domowego skarżącej oraz jego dochody, gdyż nie był osoba stale zamieszkującą i gospodarującą. Z kolei podając wysokość łącznych dochodów gospodarstwa domowego w przedmiotowym okresie B.D. powinna uwzględnić także otrzymaną przez jej córkę od ojca kwotę 200 zł. W konsekwencji rozpoznając ponownie wskazany wyżej wniosek organ pierwszej instancji przyjął, że gospodarstwo domowe składa się z czterech osób: B.D., K.D., córki M.D. oraz syna J.D., a jego dochody za miesiące od listopada do grudnia 2002 r. i w styczniu 2003 r. wyniosły 6.024,54zł (tj. 5824,54zł zgodnie z deklaracją o dochodach oraz 200 zł -dochód uzyskany przez M.D. od jej ojca).

Prezydent stwierdził, że wnioskodawca spełnia warunki do otrzymania dodatku mieszkaniowego, którego wyliczenie znajduje się w załączeniu, Ponadto organ poinformował, że w oparciu o treść art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jeżeli w wyniku wznowionego postępowania wyjaśniającego stwierdzono, że dodatek przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku, osoba otrzymująca dodatek mieszkaniowy jest zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranej kwoty, zgodnie z podanym wyliczeniem. Wskazano także, iż nienależnie pobraną kwotę w podwójnej wysokości tj. 561,96 zł należy wpłacić, na wskazane konto Urzędu Miasta, w terminie 14 dni od daty otrzymania niniejszej decyzji.

B.D. odwołała się od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ drugiej instancji stwierdził, ze przeprowadzone w wyniku wznowionego postępowania postępowanie wyjaśniająco- dowodowe wykazało i potwierdziło, iż wnioskodawczyni we wniosku z dnia [...] lutego 2003 r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz deklaracji o wysokości dochodów członków rodziny w okresie trzech miesięcy kalendarzowych poprzedzających datę złożenia wniosku tj. w listopadzie i grudniu 2002 r. oraz w styczniu 2003 r wykazała nieprawdziwe dane tj. liczbę osób wchodzących w skład rodziny oraz wysokość uzyskanych dochodów. Kolegium wskazało tu na oświadczenia skarżącej z dnia [...] czerwca 2005 r. oraz M.D. z dnia [...] maja 2005 r. W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji uzupełnił postępowanie dowodowe zgodnie ze wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 12 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Go 12/06. Kolegium stwierdziło, iż biorąc pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy słusznie organ pierwszej instancji uznał, że w rozpoznawanym wniosku nie powinien być uwzględniony jako członek gospodarstw domowego M.D. oraz jego dochody, zatem gospodarstwo domowe składało się z czterech osób. Dochód tego gospodarstwa domowego za okres od listopada do grudnia 2002 r. i w styczniu 2003 r. wyniósł natomiast, tak jak ustalił to Prezydent, 6024,54 zł (tj. 5824,854 zł zgodnie z deklaracją o dochodach z [...] lutego 2003 r. oraz 200 zł - dochód uzyskany przez M.D. od jej ojca, a nie wykazany w deklaracji o dochodach). Nadto wobec zarzutu odwołania Kolegium wskazało, że w związku z uchyleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. decyzji organów obu instancji w przedmiotowej sprawie, konieczne było ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B.D. zakwestionowała przyjęta przez organy jako podstawę do ustalenia wysokości dochodu gospodarstwa domowego okoliczność, iż otrzymywania jej córka M.D. otrzymywała w spornym okresie od swojego ojca kwotę 100 zł miesięcznie. Skarżąca podniosła, że w oświadczeniu z dnia [...] czerwca 2005 r. wyraziła jedynie przypuszczenie, ze taki fakt mógł mieć miejsce, lecz oświadczenie to nie ma żadnych umocować prawnych, gdyż nie istnieją na to żadne dowody formalno-prawne. M.D. od kilku lat przebywa w Anglii, a skarżąca nie znała i nadal nie zna dokładnego adresu jej pobytu. Nie wiedziała też i nadal nie wie o jakichkolwiek dochodach od ojca z tytułu otrzymywanego kieszonkowego. Skarżąca stwierdziła, że przypisywanie jej faktu zatajenia niniejszych kwot pieniężnych jest dla niej krzywdzące i niezgodne ze stanem faktycznym.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, póz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności aktu - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". Wspomnieć należy, że stosownie do art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia

W zakresie tak określonej kognicji Sąd zważył, że skarga okazała się zasadną.

Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta zapadły w postępowaniu wznowieniowym. Zgodnie z art. 151 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego wydaje decyzję w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej - w razie braku podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy istnieją podstawy do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a i wydaje nową decyzję o istocie sprawy.

W myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, póz. 734 z późn.zm.), dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 3 zdanie pierwsze ww. ustawy, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Jednocześnie ustawodawca określił zamknięty katalog świadczeń, których do tak określonego dochodu się nie wlicza.

Przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zamieszkująca lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby (art. 4 ww. ustawy).

Wypełniony przez skarżącą wniosek z dnia [...] lutego 2003 r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego zawierał rubrykę 10 "liczba osób w gospodarstwie domowym". Skarżąca rubrykę tę wypełniła wpisując "5 osób", zaś łączny dochód wszystkich członków gospodarstwa domowego określiła na kwotę 5024,54 zł. Ponadto w załączonej do wniosku deklaracji o wysokości dochodów członków gospodarstwa domowego za okres od listopada do grudnia 2002 r. i w styczniu 2003 r wśród członków gospodarstwa domowego skarżąca wymieniła poza sobą: męża K.D., córkę M.D., oraz synów M.D. i J.D.. Jako jedyne źródło dochodu rodziny w tym okresie wykazano wynagrodzenie za pracę K.D. w wysokości 5824,54 zł. Na tej podstawie organ, zgodnie z przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych, ustalił i przyznał wnioskodawczyni dodatek w wysokości 118,08 zł miesięcznie.

W oświadczeniach z dnia [...] maja 2005 r. M.D. (k. 8 i 9 akt administracyjnych) wskazał, że macocha aby otrzymać dodatek mieszkaniowy podawała fałszywe dochody, nie podawała otrzymywanej przez niego renty rodzinnej oraz zasądzonych alimentów uzyskiwanych przez córkę B.D. w różnej wysokości na konto. Ponadto stwierdził, że córka macochy od dwóch lat przebywa za granicą, brat nie przebywa pod tym adresem od 1998 r., a on od dwóch lat całkowicie nie zamieszkuje z macochą, a okresie dwóch lat poprzedzających ten okres przebywał sporadycznie. W oświadczeniu złożonym w dniu [...] czerwca 2005 r. B.D. potwierdziła, że M.D. nie mieszka w lokalu przy ul. [...] od 2001 r. Także M.D. od dwóch lat przebywa za granicą, a od półtora roku nie studiuje. Skarżąca przyznała także, że córka twierdzi, iż od swojego ojca w roku 2001 i 2002 otrzymywała po 100 zł miesięcznie, kwota ta stanowiła jej kieszonkowe. Wskazała także, iż od kiedy córka i syn są pełnoletni nie ma możliwości ich kontrolować i rozliczać.

Sąd podziela stanowisko organów administracji orzekających w sprawie, zgodnie z którym w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy zaistniały przesłanki do uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] o przyznaniu B.D. dodatku mieszkaniowego w wysokości 118,08 zł na okres od [...] marca 2003 r. do [...] sierpnia 2003 r. Wyszły bowiem na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Bezsporną bowiem okolicznością pozostaje, że w kwestionowanym okresie gospodarstwo domowe B.D. składało się z 4 osób, a nie z 5 osób, tak jak wskazano we wniosku. M.D. nie prowadził w tym okresie ze skarżącą wspólnego gospodarstwa domowego, także jego ewentualny dochód nie mógłby stanowić dochodu rodziny przyjętego za podstawę ustalenia należnego dodatku mieszkaniowego. Ilość członków gospodarstwa domowego w powiązaniu z wysokością dochodu tej rodziny wpływa na wysokość dodatku mieszkaniowego.

Okolicznością sporną między stronami pozostaje natomiast kwestia, ustalenia rzeczywistego dochodu gospodarstwa domowego skarżącej w skład którego wchodzili B.D., jej mąż D., córka M.D. i syn J.D., w okresie od listopada do grudnia 2002 r. i w styczniu 2003 r. W szczególności skarżąca kwestionuje bowiem zasadność przyjęcia przez organy, że do dochodu jej rodziny uzyskiwanego w tym okresie należy doliczyć kwotę 200 zł uzyskiwaną przez jej córkę M.D. od ojca. Kwoty tej B.D. nie wykazała w deklaracji o uzyskiwanych przez rodzinę dochodach złożonej wraz z wnioskiem w dniu [...] lutego 2003r., gdyż jak twierdzi o niej nie wiedziała i nadal nie sąjej znane żadne dowody potwierdzające ten fakt.

Należy podkreślić, iż w wyroku z dnia 12 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Go 12/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., uchylając uprzednie decyzje administracyjne w niniejszej sprawie wskazał, iż zostały one wydane z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 Kpa, gdyż organ nie wyjaśnił nowych okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w sposób wyczerpujący. Wobec treści niejednoznacznych oświadczeń o uzyskiwaniu przez córkę skarżącej dochodu z tytułu alimentów płaconych przez jej ojca, zdaniem Sądu, należało w tym zakresie uzupełnić postępowanie dowodowe między innymi poprzez przesłuchanie świadków M.D. i jej ojca, bądź w formie dokumentów wykazujących wysokość dochodów z tego tytułu. Dodatkowo Sąd zważył, że załącznik do decyzji zawierający jej istotną część, czyli szczegółowe wyliczenie kwoty należnego dodatku mieszkaniowego, nie został podpisany przez osobę upoważnioną do wydawania decyzji, a zatem nie spełnia wymogu formalnego z art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jak powyżej wskazano, prawomocny wyrok sądu administracyjnego w danej sprawie wiąże strony a także inne sądy w niej orzekające.

W przedmiotowej sprawie orzekając ponownie organy zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji stwierdziły, że postępowanie dowodowe w sprawie uzupełniono zgodnie ze wskazaniami powyższego wyroku. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. organ pierwszej instancji uznał, że "wobec braku możliwości potwierdzenia dochodów M.D. przyjęto za wiarygodne złożone pod odpowiedzialnością karną oświadczenie z dnia [...] czerwca 2005 r. przez osobę ubiegająca się o przyznanie dodatku mieszkaniowego B.D.. Informuje w nim, że córka twierdzi, że dostawała pieniądze od swojego ojca, w roku 2001 i 2002 po 100 zł miesięcznie, było to jej kieszonkowe, o którym nie musiała informować." Także organ odwoławczy stwierdził, że wobec niemożności potwierdzenia wysokości alimentów otrzymywanych przez M.D., słusznie organ pierwszej instancji uznał za wiarygodne powyższe oświadczenie B.D..

Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie powyższego stanowiska organów administracji nie podziela. O ile bowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy rzeczywiście nie daje podstaw do kwestionowania "wiarygodności" oświadczenia B.D. z dnia [...] czerwca 2005 r., o tyle nie jest on wystarczający do dokonania jedynie na podstawie tego oświadczenia ustalenia stanu faktycznego w zakresie wysokości i okresu uzyskiwanego przez M.D. dochodu z tytułu alimentów od jej ojca. Nadto należy podkreślić, iż prowadzące postępowanie w sprawie organy, pomimo wskazań Sądu, nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego, zgodnie z odpowiednimi przepisami procedury administracyjnej, zmierzającego do ustalenia powyższej okoliczności istotnych dla rozpoznania sprawy co do istoty.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z przepisem art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Artykuł ten wyraża ogólną zasadę postępowania administracyjnego - zasadę prawdy obiektywnej, która znajduje rozwinięcie w szczegółowych przepisach procedury administracyjnej. Jednym z nich jest art. 77 § 1 Kpa stanowiący, że organy administracji publicznej są obowiązane zebrać pełny materiał dowodowy i ocenić go w sposób wyczerpujący. Szczególne znaczenie postępowania dowodowego podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przepisy K.p.a. nie definiują pojęcia środka dowodowego, art. 75 § 1 stanowi jednak, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Stosownie natomiast do treści art. 80 Kpa, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Zasada prawdy obiektywnej obliguje zatem organ administracji do przeprowadzenia wszelkich niezbędnych i możliwych dowodów, które pozwolą na wszechstronne wyjaśnienie sprawy. Dopiero prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwala na ocenę, czy w sprawie zostały właściwie zastosowane odpowiednie przepisy prawa materialnego.

Nie można zgodzić się przede wszystkim ze stanowiskiem organów, zgodnie z którym w niniejszej sprawie nie istniała możliwość potwierdzenia wysokości alimentów otrzymywanych przez M.D. od jej ojca. To organ wszczynając z urzędu postępowanie wznowieniowe i kwestionując wysokość wskazanych we wniosku dochodów rodziny winien ustalić wszelkimi możliwymi środkami dowodowymi faktyczna wysokość dochodów M.D. w okresie od listopada do grudnia 2002 r. i w styczniu 2003 r. Sąd, na podstawie okoliczności przedmiotowej sprawy, podziela bowiem zarzut skarżącej, że jej oświadczenie z dnia [...] czerwca 2005 r., nie może być dla ustalenia tej okoliczności wystarczającym. Należy podkreślić, że z treści tegoż oświadczenia wynika jedynie, że B.D. przyznaje, iż jest nieobecna w kraju od dwóch lat córka twierdzi, że dostawała pieniądze od swojego ojca w roku 2001 i 2002 po 100 zł miesięcznie, ale to było jej kieszonkowe, o którym nie musiała matki informować. Nie wynika z tego oświadczenia przede wszystkim, czy w dacie składania wniosku B.D. o tej okoliczności wiedziała, czy też nie i jaka była wysokość dochodu córki w rozpatrywanym okresie trzymiesięcznym. Ustalenie to ma zasadnicze znaczenie dla możliwości uznania, że skarżąca podała nieprawdziwe dane.

Jak wynika z akt sprawy, organ pierwszej instancji zobowiązany wyrokiem sądu do uzupełnienia postępowania dowodowego w niezbędnym dla wyjaśnienia sprawy zakresie, ograniczył czynności dowodowe jedynie do wezwania M.D. i K.D. i B.D. w celu jednoznacznego określenia źródła i wysokości dochodu osiągniętego przez M.D. w deklarowanym okresie. K.D. mąż wnioskodawczyni B.D. oświadczył, że M.D. nie jest jego córką, ma jego nazwisko, przebywa w Anglii, a zameldowana jest na stałe w [...]. B.D. wezwana do wskazania miejsca zamieszkania córki ojca M.D., w dniu [...] września 2006 r. oświadczyła, że nie jest jej znane miejsce pobytu ojca córki, która przebywa za granica i jej ojciec prawdopodobnie też. Organ nie podjął jakichkolwiek czynności zmierzających do ustalenia dalszych istotnych okoliczności, które mogłyby umożliwić ustalenie dochodu M.D. w okresie od maja do lipca 2002 r. Przede wszystkim nie podjęto możliwych czynności procesowych zmierzających do ustalenia danych personalnych ojca M.D., jego adresu zamieszkania (w tym potwierdzenia czy przebywa na terenie kraju czy poza jego granicami, jaki był ostatni adres zamieszkania w kraju itp.), jaka była treść wyroku lub orzeczenia ustalającego alimenty na rzecz M.D., czy był on i w jakim okresie realizowany dobrowolnie, czy w drodze egzekucji, jaki jest obecny adres M.D., czy przebywa ona i jak często w miejscu zameldowania, lub przyjeżdża do Polski, Zaniechanie organu w tym zakresie powoduje, iż stan faktyczny sprawy w omawianym zakresie nie został dostatecznie ustalony, zatem orzeczenie merytoryczne co do wysokości dochodu M.D., a w konsekwencji 4 osobowego gospodarstwa domowego wnioskodawczyni, jest przedwczesne. W tych okolicznościach również przedwczesne okazało się orzekanie o wysokości dodatku mieszkaniowego należnego B.D. za okres od [...] marca 2003 r. do [...] sierpnia 2003 r.

Należy podkreślić, iż w sytuacji gdy organ administracji z urzędu wznowił postępowanie administracyjne wzruszając ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła określone uprawnienia i pozbawiając ją tychże uprawnień lub przyznając je w niższej wysokości, jedynie właściwe i nader wnikliwe uzasadnienie zapewni pełną realizację podstawowych praw strony postępowania administracyjnego i jego ogólnych zasad.

Dodatkowo Sąd zważył, iż decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2007 r. dotknięta jest jeszcze jedną wadą, która nie została zweryfikowana w postępowaniu odwoławczym - pomimo wskazania w uzasadnieniu decyzji, że wyliczenie kwoty należnego dodatku znajduje się w załączeniu do decyzji, stosownego załącznika brak jest w aktach administracyjnych sprawy.

Nadto należy nadmienić, iż pomimo jednoznacznego wskazania w uprzednim wyroku tutejszego sądu, iż brak jest podstaw do nakazania w decyzji administracyjnej orzekającej w trybie wznowieniowym o prawie do dodatku mieszkaniowego, zwrotu nienależnie pobranej kwoty dodatku mieszkaniowego, rozstrzygnięcie w tym zakresie zostało przez organ pierwszej instancji bez podstawy prawnej zamieszone w treści decyzji. Pomimo, że orzeczenie to umieszczono obecnie w uzasadnieniu decyzji, jego treść wskazuje jednoznacznie, iż organ władczo ustala w tej decyzji kwotę nienależnie pobranego dodatku, podwojoną kwotę, która należy zwrócić oraz sposób i termin zapłaty. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko, iż orzeczenie w tym przedmiocie zostało podjęte z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 149 § 2 i art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, póz. 734 z późn.zm.) i miało na celu niedopuszczalne obejście wskazanych przepisów.

Powyższe uchybienia proceduralne mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało zaskarżoną decyzję uchylić.

Orzekając ponownie organ odwoławczy rozpozna sprawę ponownie w jej całokształcie z uwzględnieniem powyższych bądź uzupełniając postępowanie dowodowe we własnym zakresie, bądź uchylając decyzje organu pierwszej instancji i przekazując mu sprawę do ponownego rozpoznania, zgodnie z normą wyrażona w art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego.