Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 427/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jarzy Małecki Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska as. sąd. WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Protokolant: Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 22 września 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi J. B.-Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za okres od stycznia do sierpnia 2002 r. uchyla zaskarżoną decyzję, I. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kwotę 236 zł (dwieście trzydzieści sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. /-/ K. Nikodem /-/ J. Małecki /-/ M. Skwierzyńska


UZASADNIENIE

Postanowieniem nr [...]z dnia [...]r. Urząd Miejski w J. wszczął z urzędu postępowanie dotyczące określenia zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości wobec spółki "A" akcyjnej w J.. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że spółka do końca 2001 r. obliczała i wpłacała podatek za nieruchomość zapisaną w KW nr [...] położoną w miejscowości J. – B. w skład której wchodzi dawna działka o nr [...] powierzchni [...] ha. W deklaracji za 2002 r. podatnik od tej nieruchomości nie naliczył podatku, co uzasadnia wszczęcie postępowania.

Decyzją Burmistrza J. nr [...]r. z dnia [...]r. określono spółce "A" akcyjnej w J. zaległość podatkową w podatku od nieruchomości za okres od [...] stycznia 2002 r. do [...] sierpnia 2002 r. w kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...],[...]zł. Z uzasadnienia decyzji wynika, że podatnik w dniu [...] stycznia 2002 r. złożył wraz z deklaracją w sprawie podatku od nieruchomości, na rok 2002 pismo, w którym wyjaśnia , że w deklaracji nie uwzględniono gruntu o powierzchni [...] m wraz z budynkami o powierzchni [...]m oraz budowlami, z uwagi na stwierdzenie nieważności decyzji nacjonalizacyjnej, właścicielami przedmiotowych nieruchomości są spadkobiercy A. B., którzy, zdaniem spółki, są zobowiązani do płacenia podatku od nieruchomości. Dotyczy to dawnej działki nr [...], obecnie stanowi to część działki nr [...] o powierzchni [...]ha.

Organ ustalił, że grunt o powierzchni [...] m wraz z budynkami jest nadal w posiadaniu Spółki, grunt nie został wyodrębniony geodezyjnie i nie dokonano zmiany w ewidencji gruntów i księgach wieczystych.. W związku z powyższym organ podatkowy I instancji uznał, że obowiązek w podatku od nieruchomości ciąży na spółce "A" akcyjnej . Organ powołał się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26.09.1995 r., z którego wynika, że w przypadku gdy samoistny posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem nieruchomości obowiązek podatkowy ciąży na samoistnym posiadaczu.

Od powyższej decyzji spółka "A" wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., w którym wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji. wskazując, że brak dokonanych zmian w ewidencji gruntów oraz w księgach wieczystych nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie, ponieważ na podstawie obowiązujących przepisów obowiązek podatkowy spoczywa na właścicielach nieruchomości.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa decyzją nr [...] z dnia [...] r. uchyliło zaskarżoną decyzję i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy uznał, że sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym stopniu. W opinii organu należy wyjaśnić kwestię wartości budowli, jak również powierzchnia gruntu, stanowiących podstawę naliczenia podatku..

Po ponownym przeanalizowaniu sprawy Urząd Miejski w J. decyzją nr [...] z dnia [...]r. określił dla spółki "A" akcyjnej wysokość zaległości w podatku od nieruchomości od [...] stycznia 2002 r. do [...] sierpnia 2002 r. w kwocie [...]zł oraz odsetki za zwłokę w kwocie [...]zł. Organ podnosi, że w złożonej deklaracji nie została ujęta nieruchomość gruntowa – działka nr [...], której obszar wynosi [...]ha (a nie [...]) – zmiana nastąpiła w skutek odnowy ewidencji. Działka [...] obecnie stanowi część działki oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka [...] o powierzchni [...]ha. W ewidencji jako właściciel działki nr [...] jest wpisany Skarb Państwa a jako wieczysty użytkownik Spółka "A" Akcyjna. Nadto organ wskazuje, że podatnik nie ujął w złożonej deklaracji budynków o powierzchni [...]m i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości [...]zł. Organ podatkowy uznał, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na Spółce "A". Grunt stanowiący przedmiot opodatkowania wchodzi w skład kompleksu gruntów będących w użytkowaniu wieczystym spółki. Spółka "A" jest samoistnym posiadaczem nieruchomości i tym samym na niej spoczywa obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości. Organ powołał się na wykładnie przepisów dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 26 września 1995 r.

Od powyższej decyzji w dniu [...] grudnia 2002 r. w imieniu spółki "A" akcyjnej radca prawny A. S. złożył odwołanie, w którym wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podnosi, że zgodnie z brzmieniem art. 239 ust. 3 Konstytucji RP, uchwały Trybunału Konstytucyjnego w sprawie ustalenia wykładni ustaw utraciły moc powszechnie obowiązującą z dniem wejścia w życie Konstytucji i nie mogą stanowić podstawy prawnej dla wydania decyzji. Nadto odwołujący zarzuca, że wątpliwości budzi zastosowanie art. 21 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, ponieważ świadczy to o preferowaniu stanu faktycznego przed stanem prawnym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzenie odwołania decyzją nr [...] z dnia [...] . na podstawie art. 233§ 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazało organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że Spółka "A" nie jest samoistnym posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, gdyż istnieje jej właściciel, które egzekwuje swoje prawa, ponieważ dochodzi odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości od spółki "A". Organ odwoławczy nadto podnosi, że czynsz dzierżawny obejmuje m.in. podatek od nieruchomości.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez jednego ze współwłaścicieli – J. B.– Z., który kwestionuje stanowisko organu odwoławczego wyrażonego w decyzji, że Spółka "A" nie jest samoistnym posiadaczem spornej nieruchomości, ponieważ istnieje jej właściciel. Skarżący podnosi, że Spółka "A" cały czas korzysta z nieruchomości bez zgody właścicieli, odmawia wydania jej właścicielom oraz płacenia czynszu. Nadto figuruje w ewidencji gruntów i księdze wieczystej jako użytkownik wieczysty. Zdaniem skarżącego, niesłusznym byłoby obciążenie podatkiem od nieruchomości w wysokości przewidzianej dla działalności gospodarczej właścicieli nieruchomości, ponieważ nie mogą oni ponosić konsekwencji działalności prowadzonej przez Spółkę "A" bez ich zgody.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie podkreśla, że według jego oceny Spółka "A" nie jest samoistnym posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, ponieważ istnieje jej właściciel, który egzekwuje swoje prawa. Z tego względu podatkiem od nieruchomości powinni być obciążeni właściciele nieruchomości w myśl art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 97 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271, ze zm.) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01. 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270, ze zm.).

Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy obowiązujące, a zatem przepisy ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sąd, zgodnie z art. 134 §1 ustawy z dnia 30.08.2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270, ze zm.) rozstrzyga w granicach skargi, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stwierdza, że w niniejszym orzeczeniu nie odnosi się do meritum sprawy, na których oparta została skarga. Decyzja bowiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., z uwagi na powołaną podstawę prawną i uzasadnienie decyzji, które jest integralną częścią tejże decyzji narusza przepisy dotyczące postępowania podatkowego zawarte w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926, ze zm.) w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Urząd Miejski w J. prowadził postępowanie wszczęte z urzędu wobec spółki "A" akcyjnej w zakresie wymiaru podatku od nieruchomości za okres od [...] stycznia do [...]sierpnia 2002 r. Postanowieniem o wszczęciu postępowania organ określił zakres podmiotowy jak i przedmiotowy postępowania. Każde postępowanie podatkowe, zgodnie z obowiązującym prawem, musi zakończyć się decyzją ostateczną.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania spółki "A" akcyjnej , na podstawie art. 233 §2 Ordynacji podatkowej, uchyliło do ponownego rozpatrzenia decyzję organu podatkowego I instancji, uznając zarzuty strony za zasadne. Organ po analizie materiału dowodowego stwierdził, że zobowiązanie podatkowe zostało określone podmiotowi, na którym nie ciąży obowiązek podatkowy. Uznał bowiem, że Spółka "A" nie jest samoistnym posiadaczem nieruchomości, ponieważ są znani właściciele nieruchomości, którzy egzekwują swoje prawa wobec podmiotu, w posiadaniu którego znajduje się nieruchomość.

Zgodnie z art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W rozpatrywanej sprawie, zdaniem Sądu, nie zaszły okoliczności wskazane w powołanym przepisie stanowiącym podstawę prawną zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, uzasadnienie decyzji jest niespójne z rozstrzygnięciem i mało precyzyjne, jak również w zaskarżonej decyzji nie powołano żadnych przepisów prawa materialnego, tym samym nie dokonano ich wykładni. Niemniej jednak w uzasadnieniu organ odwoławczy wskazuje, że Burmistrz J. błędnie przyjął, że strona postępowania jest samoistnym posiadaczem nieruchomości, tym samym Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że prowadzone było postępowanie wobec podmiotu, który, jego zdaniem, w okolicznościach ustalonych przez organ pierwszej instancji nie podlega obowiązkowi podatkowemu, ponieważ ten obowiązek spoczywa na współwłaścicielach nieruchomości. Skoro w uzasadnieniu decyzji organ wskazuje na powyższe okoliczności, winien na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. A Ordynacji podatkowej uchylić zaskarżoną decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i umorzyć postępowanie wobec spółki "A" akcyjnej , ponieważ , w jego ocenie, decyzję skierowano do osoby, która nie powinna być stroną w sprawie.

W tej sytuacji na podstawie art. 145 1 pkt 1 lit. c, a także art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270, ze zm.), należało orzec jak w sentencji.

/-/ K. Nikodem /-/ J. Małecki /-/ M. Skwierzyńska

ARd