Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1275/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5, art. 146 par. 1i2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2014r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., działając na podstawie art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 151 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: Kpa) – po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku A. K. – utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie uchylenia decyzji własnej z dnia [...] r. odmawiającej przyznania stronie uprawnień kombatanckich z tytułu urodzenia i pobytu wraz z rodzicami na pracach przymusowych na terenie III Rzeszy, gdyż wnioskowany przez nią rodzaj represji nie jest represją w rozumieniu art. 1 - 4 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn. Dz.U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 z późn. zm., w czasie orzekania tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1206, zwanej dalej: ustawa o kombatantach).

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach odnotował, że decyzją z dnia [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. (dalej także: Kierownik Urzędu) odmówił stronie przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu urodzenia i pobytu wraz z rodzicami na pracach przymusowych na terenie III Rzeszy. Wnioskodawczyni od decyzji tej (tj. z dnia [...] r.) nie złożyła wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, przez co powołana decyzja stała się decyzją ostateczną.

Następnie Stowarzyszenie Urodzonych w Niewoli Niemieckiej, działając w imieniu strony, złożyło wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej z dnia [...] r., powołując się na art. 156 § 1 pkt 1 Kpa. Organ administracji uznał wniosek za bezzasadny i decyzją z dnia [...] r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] r., odmówił stwierdzenia jej nieważności. Na decyzję tę strona złożyła skargę do tut. Sądu, który wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 140/08 oddalił ją. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że decyzją z dnia 4 lipca 2007 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji własnej z dnia [...] r., w której odmówiono D.K. przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu urodzenia i pobytu wraz z rodzicami na pracach przymusowych na terenie III Rzeszy, gdyż wnioskowany przez nią rodzaj represji nie jest represją w rozumieniu art. 1 - 4 i art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Wyjaśnił, że do kompetencji Sądu nie należy merytoryczne rozstrzyganie sprawy w zakresie odmowy przyznania uczestniczce postępowania uprawnień kombatanckich z tytułu urodzenia i pobytu wraz z rodzicami na pracach przymusowych na terenie III Rzeszy. Zaznaczył, że z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wynika, na co zwrócił uwagę organ administracji, że urodziła się ona w dniu [...] r. w miejscowości K. w B., natomiast jej ojciec wskazał datę zajęcia tego terenu przez Polaków (obóz polski w K. - N.) na dzień [...] r., zatem – na co zwrócił uwagę – w dacie wyzwolenia miała zaledwie 23 dni. Dodatkowo zaznaczył, że jej rodzice przebywali w obozie pracy w K., ale nie w podobozie obozu koncentracyjnego w D. i uzyskali uprawnienia kombatanckie niezwiązane z pobytem tamże (działalność w ruchu oporu i jako wdowy po kombatancie).

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosło Stowarzyszenie zarzucając naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kombatantach przez przyjęcie, że miejsce urodzenia strony nie było obozem koncentracyjnym. Stowarzyszenie wniosło o zmianę zapadłego orzeczenia i uchylenie decyzji z dnia [...] r., a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2066/09 skargę kasacyjną oddalił. W ocenie NSA "słusznie zauważył Sąd I instancji, że rażące naruszenie prawa, na które w ponownym wniosku o rozpatrzenie sprawy powoływało się skarżące Stowarzyszenie, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że dana decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa". Sąd ten stwierdził, że obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest wyraźne wykazanie, jaki konkretny przepis został naruszony i dlaczego naruszenie to organ ocenił jako rażące (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 1992 r., V SA 86/92, ONSA 1993/1/23). Dlatego też – jak argumentował – "rażące naruszenie prawa zachodzi tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jakomoże mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 1996 r., III SA 565/95, Biuletyn Skarbowy"1997/2/26 i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 1995 r., sygn. III ARN 22/95)". Z taką sytuacją, jak orzekł, nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zaakcentował, że "organ administracji wydając decyzję o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich ustalił i przyjął określony stan faktyczny, który w jego ocenie stanowił podstawę do wydania rozstrzygnięcia. Argumenty stron sprowadzają się w istocie do polemiki z ustaleniami organu i jako takie powinny były zostać podniesione na etapie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nie we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej".

W dniu 9 lutego 2012 r. (data stempla pocztowego) zainteresowana złożyła ponowny wniosek o przyznanie jej uprawnień kombatanckich. Z uwagi na sformułowanie pisma organ wezwał stronę do skonkretyzowania żądania, co nastąpiło po przesłuchaniu strony w dniu 30 kwietnia 2012 r., k. 215. W wyniku poczynionych ustaleń organ – za stroną – przyjął, że wniosła ona o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, normującego możliwość wznowienia postępowania zakończonego prawomocną decyzją, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Jednocześnie organ zaznaczył, że do wniosku strona dołączyła: wyciąg z rejestru chrztu, oświadczenie świadka B.S. wraz z dokumentem ubezpieczeniowym potwierdzającym, że był on zatrudniony w zakładzie przemysłowym, w którym mieli przebywać rodzice zainteresowanej i gdzie się ona urodziła, a także nową rekomendację Stowarzyszenia A. Pozostałe dokumenty – na co zwrócił uwagę – znajdowały się w aktach sprawy i były już przedmiotem oceny Kierownika Urzędu. Pozwoliły one na poczynienie następujących ustaleń: rodzice zainteresowanej pracowali w fabryce B w K., do pracy niej byli również kierowani więźniowie obozu koncentracyjnego w D. Na terenie K. funkcjonowały dwa obozy:

jeden – [...] dla robotników przymusowych funkcjonujący w okresie 1940-45,

drugi – [...], będący podobozem KL D., funkcjonujący w latach 1944-45.

Ojciec strony – M. K. – pracował w [...] od 1940 r., a matka – A. K. – od 1942 r. Ze zgromadzonej dokumentacji, w tym m. in. akt ZBoWiD ojca zainteresowanej, wynika, że w tym czasie przebywali oni w obozie R., i nie byli przenoszeni do żadnych innych obozów. Organ wskazał, że obóz R., będący podobozem KL D. został utworzony dopiero w 1944 r. Zaznaczył także, że zgodnie z wiedzą historyczną, więźniom obozów koncentracyjnych nie były wydawane dokumenty, które posiadali rodzice zainteresowanej – "ausweiss" i "arbeitsbuch". Nadto świadek B.S., przesłuchany w Urzędzie do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu 6 sierpnia 2012 r., zeznał, że do obozu R. trafił wiosną 1945 r., gdzie pracował przy produkcji materiałów wybuchowych. Świadek potwierdził, iż przebywał wraz z ojcem wnioskodawczym w obozie dla byłych pracowników przymusowych. W ocenie organu zeznania te korespondują z informacjami zawartymi w piśmie Biura Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 18 grudnia 2012 r., z którego wynika, że rodzice wnioskodawczym przebywali w obozie R.dla robotników przymusowych co najmniej od jesieni 1942 r. do 1945 r. – co jednak nie było sporne.

Argumentując wyeksponował, że w toku postępowania uzyskano dowody, które nie dają podstaw do uchylenia decyzji własnej z dnia [...] r., a to:

a) zeznanie świadka B.S.,

b) opinię Instytutu Pamięci Narodowej (IPN),

c) dokumentację z Fundacji Bawarskie Miejsce Pamięci

d) dokumentację matki strony z Fundacji Polsko-Niemieckie pojednanie.

Zdaniem organu zebrane dowody nie stanowią dowodu na okoliczność pobytu strony w miejscu odosobnienia, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a)-c) ustawy o kombatantach. Ponadto – jak zaznaczył – zgodnie z art. 146 § 1 Kpa uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa nie może nastąpić jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżącą wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracji publicznej z – jak to określiła –"wyrażeniem w trybie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) oceny prawnej, że w tej sprawie konieczne jest przeprowadzenie ponownego postępowania w trybie art. 154 Kpa"

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) art. 154 § 1 i 2 Kpa poprzez niezastosowanie tego trybu, a przez to naruszenie również art. 7 Kpa poprzez niezałatwienie sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony;

2) art. 8 Kpa poprzez nie przeprowadzenie postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa;

3) art. 61 § 1 Kpa poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem strony w przedmiocie innym niż określony we wniosku i wydanie decyzji na innej podstawie prawnej, niż wskazana przez stronę;

4) art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, art. 146 § 1 Kpa poprzez ich zastosowanie, w sytuacji kiedy miała mieć zastosowanie instytucja z art. 154 Kpa, gdzie nie przewidziano żadnych terminów;

5) 80 Kpa poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów – organ odwoławczy, w ocenie strony, "dokonał takiej oceny dowodów, która nie zachowała jej reguł: wszechstronności, logiki, zasad doświadczenia życiowego";

6) art. 4 ust. 1 pkt b i c ustawy o kombatantach poprzez jego niezastosowanie z powodu błędnego ustalenia, że strona nie podlegała represjom wojennym.

W uzasadnieniu skargi, co do zasady, strona skarżąca powtórzyła argumenty dotychczas prezentowane tak w administracyjnym jak i sądowoadministracyjnym toku instancji. Zaznaczyła, że "organ administracji wbrew żądaniu zawartym w piśmie strony procesował w dowolnie przez siebie wybranym trybie, niekorzystnym dla strony".

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie zaznaczył, że "kwestia deportacji strony do pracy przymusowej jest przedmiotem odrębnego postępowania toczącego się przed Kierownikiem Urzędu (sprawa nr [...]), które jest obecnie na wniosek strony zawieszone".

Na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2014 r. strona skarżąca stwierdziła, że niesprawiedliwie odmówiono jej uprawnień kombatanckich. W jej ocenie wszystkie dzieci urodzone w obozach powinny korzystać z tych uprawnień.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że prawo do sądu określone zostało w art. 45 ust.1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust.1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską (art. 9, art. 87 ust.1, art. 89 ust.1 pkt 2 Konstytucji RP). Nadto Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r. W 14/94, (Dz. U., Nr 14, poz. 67, OTK 1995/1/19) wskazał, że na prawo do sądu składa się także element materialny – możność prawnie skutecznej ochrony praw strony na drodze sądowej w ramach odpowiednio ukształtowanej procedury. Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która – zgodnie z art. 1 § 2 tej ustawy – sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Ponadto powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa.

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd stwierdził, że przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też przepisy postępowania, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że – co do meritum – nie jest on sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów pierwszej oraz drugiej instancji jak i strony skarżącej. W ocenie Sądu nie ma zatem konieczności jego ponownego powielania.

W sprawie poza sporem jest, że sprawa będąca przedmiotem osądu – co do meritum – była już przedmiotem kontroli zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 140/08 skargę oddalił, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2066/09 oddalił skargę kasacyjną od przywołanego wyroku WSA.

Wskazać ponadto należy, że postępowanie w sprawie toczyło się z wniosku A.K., która – wbrew zarzutom skargi, co do trybu prowadzonego postępowania – wniosła o "wznowienie postępowania adm. z przyczyn wymienionych w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa", czego dowodzi protokół przesłuchania strony z dnia 30 kwietnia 2012 r., k. 215-216. Strona będąc pouczona o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy (art. 233 § 1 kk) oraz okolicznościach uzasadniających odmowę składania zeznań lub uchylenia się od odpowiedzi na pytanie (art. 86 Kpa w zw. z art. 83 § 1 i 2 Kpa) skonkretyzowała żądanie zawarte we wniosku z dnia 9 lutego 2012 r. Jednocześnie żądanie to koreluje z określonym przez nią w piśmie z dnia 22 marca 2012 r., w którym wskazała, że "żądam wznowienia postępowania z przyczyn wymienionych w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa wskazanych poniżej" – k. 205. Tym samym zarzut procedowania wbrew żądaniu strony ostać się nie może.

W tym miejscu zaakcentować należy, że wznowienie postępowania jest jednym z trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji ostatecznej. Ochrona takich decyzji została wyrażona zasadą ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, zawartą w art. 16 § 1 Kpa. Właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 145 § 1 Kpa jest organ administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 Kpa).

Przesłanki wznowienia postępowania zostały wyczerpująco określone w art. 145 § 1 Kpa. Zestawienie tam zawarte stanowi katalog zamknięty. Taka redakcja przepisu, zważywszy również na nadzwyczajny charakter tej instytucji, nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej względem tego przepisu. Zatem wznowienie postępowania może mieć miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób bezsporny dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w powołanym wcześniej art. 145 § 1 Kpa.

Kontrolowana przez organ administracji ostateczna decyzja z dnia 26 czerwca 2003 r. została wydana na podstawie art. 1-4 i art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach. Tym samym, orzeczenie to niewątpliwie posiadało podstawę prawną i zawierało stosowne uzasadnienie. Organ administracji zbadał jej treść, jak również ocenił zachowanie przepisów procedury administracyjnej przy jej wydawaniu oraz ustalił czy jej rozstrzygnięcie nie narusza rażąco przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę jej wydania.

Zdaniem organu, kontrolowana decyzja nie została wydana w toku postępowania, w którym wystąpiły okoliczności uzasadniające jego wznowienie przez zastosowanie art. 145 § 1 Kpa. Nie została bowiem wydana:

po pierwsze – w oparciu o dowody, które okazały się fałszywe;

po drugie – w wyniku przestępstwa;

po trzecie – przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 Kpa;

po czwarte – bez udziału strony w postępowaniu;

po piąte – pomimo ujawnienia, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;

po szóste – bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;

po siódme – w okolicznościach unormowanych w art., 145 § 1 pkt 7 i 8 Kpa.

Analiza treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że organ administracji prawidłowo rozpatrzył wniosek strony skarżącej i szczegółowo wyjaśnił jakie fakty uznał za udowodnione oraz na jakich dowodach się oparł. Zatem należy uznać, iż zaskarżona decyzja, a w ślad za nią poprzedzająca ją decyzja własna organu administracji nie naruszają powołanych, jako ich podstawa prawna, przepisów prawa materialnego.

W konsekwencji wszelkie okoliczności związane z podnoszonym przez stronę skarżącą naruszeniem art. 8 Kpa, 61 Kpa i art. 80 Kpa nie znalazły potwierdzenia. Z kolei subiektywne odczucia strony, że została ona nią pokrzywdzona, nie mogły być wzięte pod uwagę, bowiem uprawnienia wynikające z ustawy o kombatantach nie mają charakteru praw podmiotowych, ale są dobrodziejstwem nadawanym osobom spełniającym kryteria ściśle sprecyzowane przez ustawodawcę.

W takim stanie sprawy wszelkie zarzuty podniesione w skardze, stanowiące polemikę z merytoryczną treścią decyzji ostatecznej z dnia [...] r. należało uznać za bezpodstawne.

Ponadto podkreślenia wymaga, na co słusznie wskazał organ, że niemożliwe jest zgodnie z art. 146 § 1 Kpa uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b Kpa, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Nadto, zgodnie z jego § 2, nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Upływ terminów, o których mowa w art. 146 § 1 Kpa stanowi negatywną przesłankę do uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji. Terminy przedawnienia, o określone w art. 146 § 1 Kpa, mimo zamieszczenia ich w kodeksie postępowania administracyjnego, mają charakter materialny. Nie mogą być przywrócone i stanowią negatywną przesłankę do uchylenia decyzji w trybie wznowieniowym.

W tym miejscu zaznaczyć przyjdzie raz jeszcze, że do kompetencji Sądu nie należy rozstrzyganie merytoryczne sprawy odmowy przyznania stronie uprawnień kombatanckich z tytułu urodzenia i pobytu wraz z rodzicami na pracach przymusowych na terenie III Rzeszy. Tym samym raz jeszcze należy podkreślić, że z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wynika, na co zwrócił uwagę organ administracji, że uczestniczka postępowania urodziła się w dniu [...] r. w miejscowości K. w B., natomiast jej ojciec wskazał datę zajęcia tego terenu przez Polaków (obóz polski w K. – N.) na dzień [...] r. Zatem, nie może budzić wątpliwości, że w dacie wyzwolenia miała zaledwie 23 dni. Dodatkowo organ administracji zaznaczył, że rodzice strony przebywali w obozie pracy w K., ale nie w podobozie obozu koncentracyjnego w D., czego nie zanegował także świadek zawnioskowany przez stronę. W sprawie poza sporem jest także, że rodzice strony uzyskali uprawnienia kombatanckie niezwiązane z pobytem tamże a z uwagi na działalność w ruchu oporu i jako wdowy po kombatancie.

Jednocześnie – wyłącznie z uwagi na zarzuty zawarte w skardze – wskazać należy, że dla wzruszenia decyzji w trybie art. 154 Kpa wymagane jest spełnienie łącznie trzech przesłanek:

1) musi być to decyzja ostateczna,

2) decyzja ta nie może tworzyć praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania oraz to, że

3) za jej uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.

Jak się podkreśla w literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądowym postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 Kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem, w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego), nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Ponadto musi być spełniony jeszcze jeden warunek, by organ administracyjny mógł skutecznie zastosować tryb z art. 154 § 1 Kpa, a mianowicie zaskarżona decyzja winna być ostateczna, przy czym na jej mocy żadna ze stron nie nabyła prawa (por. G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 154, a także wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 lutego 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1647/07, LEX nr 508426).

Artykuł 154 § 1- 2 Kpa nie daje podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa, jeżeli przepisy ustaw sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takich decyzji ostatecznych lub wprowadzają wyraźny zakaz uchylania albo zmiany wszelkich decyzji ostatecznych. W przedmiotowej sprawie wyznacznikiem są regulacje zawarte w ustawie o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał – jak wykazano wyżej – że organ nie naruszył reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustalił istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wniosek organu wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów, więc nie stanowi naruszenia prawa. Sąd ocenił także zupełność uzasadnienia zaskarżonej decyzji i stwierdził jej zgodność z przepisami prawa. Tym samym, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.