Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 292/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 3, art. 120, art. 3 par. 2, art. 145 par. 1 pkt 1 i 2, art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 138 par. 1 pkt 1, art. 144
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Sędzia WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 05 lipca 2022 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z 23 marca 2022 r. A. Sp. z o.o. w B. (dalej jako: "spółka", "skarżąca") wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 23 lutego 2022 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P. z 10 stycznia 2022 r., nr [...] oddalające skargę na czynności egzekucyjne – zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych, dokonane 25 listopada 2021 r. zawiadomieniem nr [...] i 7 grudnia 2021 r. zawiadomieniem nr [...] w banku [...] S.A.

Powyższa skarga została wywiedziona na tle stanu faktycznego sprawy, w której Naczelnik prowadził postępowanie egzekucyjne wobec A. Sp. z o.o. z siedzibą w B. , na podstawie własnych tytułów wykonawczych z 22 listopada 2021 r. nr [...] i [...] oraz 3 grudnia 2021 r. nr [...], obejmujących zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za I, II i III kwartał 2021 r. w łącznej kwocie 155.535,00 zł należności głównej plus odsetki za zwłokę i koszty upomnień.

W celu wyegzekwowania należności objętych tytułami wykonawczymi organ egzekucyjny ww. zawiadomieniami z 25 listopada 2021 r. i z 7 grudnia 2021 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych w banku [...] S.A. Ww. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności zostały doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności 25 listopada 2021 r. i 7 grudnia 2021 r, natomiast spółce doręczono je wraz z odpisami tytułów wykonawczych z 22 listopada 2021 r. nr [...] i [...] – 9 grudnia 2021 r., natomiast doręczenie odpisu tytułu wykonawczego z 3 grudnia 2021 r. nr [...] nastąpiło 15 grudnia 2021 r.

W wyniku rozliczenia kwot uzyskanych w konsekwencji zastosowania ww. środków egzekucyjnych, postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych zostało zakończone.

Skarżąca pismem z 9 grudnia 2021 r. wniosła na podstawie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skargę na ww. czynności egzekucyjne. W uzasadnieniu podniosła, że organ egzekucyjny dokonał w dniu 25 listopada 2021 r. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...], o czym została poinformowana przez organ egzekucyjny dopiero w dniu 9 grudnia 2021 r., doszło zatem do naruszenia przepisu art. 89 u.p.e.a. Następnie, w dniu 7 grudnia 2021 r. organ egzekucyjny ponownie dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego spółki, przy czym do dnia sporządzenia skargi, spółka nie otrzymała zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. Spółka wskazała, że w dniu 26 listopada 2021 skierowała do Naczelnika Urzędu Skarbowego P. wniosek o udzielenie pomocy publicznej de minimis w postaci umorzenia w całości zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz uchylenie dokonanych czynności, ewentualnie w przypadku nieuwzględnienia ww. wniosku spółka wniosła o udzielenie pomocy de minimis poprzez rozłożenie na raty zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę. Spółka wskazała, że mając na uwadze wytyczne Ministra Finansów, wniosek podatnika o odroczenie lub rozłożenie na raty płatności za podatek wstrzymuje procedury m.in. egzekucji, dlatego też zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z 7 grudnia 2021 r. zostało dokonane w sposób sprzeczny z obowiązującymi zasadami. Spółka zarzuciła również organowi egzekucyjnemu, że zastosował zbyt uciążliwy środek egzekucyjny. Spółka wskazała, że dokonanie zajęć na łączną kwotę 176.351,04 zł spowodowało utratę płynności finansowej oraz uniemożliwiło regulowanie zobowiązań o charakterze prywatnoprawnym, a także publicznoprawnym. Spółka wskazała, że musi zagwarantować bezpieczeństwo zatrudnionym pracownikom, wywiązywać się z umów z kontrahentami, natomiast aktualnie nie posiada środków finansowych. Z uwagi na błędne i pochopne działania organu, spółka traci wiarygodność w oczach pracowników i kontrahentów. Spółka wskazała, że jej zdaniem zastosowany środek egzekucyjny jest nadmiernie uciążliwy ponieważ w prowadzonych równolegle postępowaniach egzekucyjnych zastosowano identyczne środki. Spółka podniosła, że w jej przypadku nie zachodzi ryzyko, że zaległość nie zostanie uregulowana, gdyż nie zamierza uchylać się od spełnienia swego obowiązku, tym samym prowadzone wobec niej postępowania egzekucyjne są niedopuszczalne i naruszają zasadę pogłębiania zaufania do organów oraz zasadę celowości i niezbędności postępowania egzekucyjnego. Spółka wniosła o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Do skargi dołączono wydruk z konta – historię z rachunku bankowego, wydruk informacji o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. z 25 listopada 2021 r., wydruk informacji o zajęciu wierzytelności z rachunku bakowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. z 7 grudnia 2021 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego P. po rozpatrzeniu ww. skargi na czynność egzekucyjną postanowieniem z dnia 10 stycznia 2022 r., nr [...], oddalił skargę. W uzasadnieniu stwierdził m.in., że nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne. Organ wyjaśnił, że czynności zostały dokonane prawidłowo i nie zostały naruszone przepisy ustawy. Organ wskazał, że powoływana regulacja art. 89 u.p.e.a. dotyczy zajęcia innych wierzytelności pieniężnych, który to środek egzekucyjny nie miał zastosowania w przedmiotowych postępowaniach egzekucyjnych. Organ stwierdził również, że argumentacja podniesiona w złożonej skardze nie zasługuje na uwzględnienie i dlatego należało ją oddalić. Naczelnik nie uznał również zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego za zasadny.

Spółka w zażaleniu z 14 stycznia 2022 r. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzuciła naruszenie art. 80 § 3 u.p.e.a. poprzez nieprawidłowe zawiadomienie zobowiązanego o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez zaniechanie zastosowania zasady stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego, art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej oraz art. 54 § 4 pkt 1 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie i oddalenie skargi na czynności egzekucyjne, podczas, gdy skarga zasługiwała na uwzględnienie w całości.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazanym na wstępie postanowieniem z 23 lutego 2022 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał i omówił przepisy art. 54, art. 80, art. 1a pkt 12 lit. a), art. 67 § 1, § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427ze zm., dalej jako: "u.p.e.a"). Dyrektor stwierdził, że organ egzekucyjny dokonując przedmiotowych zajęć wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych nie naruszył zasad prowadzenia egzekucji. Organ odniósł się do podnoszonej przez spółkę kwestii naruszenia art. 80 § 3 u.p.e.a. i wyjaśnił, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane wyłącznie z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, natomiast doręczenie odpisu zawiadomienia o zajęciu zobowiązanemu, ma tylko charakter informacyjny i nie wywołuje żadnego skutku prawnego w sferze skuteczności dokonania zajęcia rachunku bankowego. Organ stwierdził również, że zastosowany przez Naczelnika środek egzekucyjny polegający na zajęciach wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych nie może być kwalifikowany jako zbyt uciążliwy. Organ za bezzasadny uznał zarzut naruszenia art. 8 § 1 k.p.a. i stwierdził, że dokonane czynności egzekucyjne zostały podjęte w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ odnosząc się do złożonego przez spółkę w dniu 26 listopada 2021 r. wniosku o udzielenie pomocy publicznej de minimis w postaci umorzenia w całości zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz uchylenie dokonanych czynności, lub ewentualnie o udzielenie pomocy publicznej de minimis poprzez rozłożenie na raty zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę wskazał, że toczące się postepowanie z wniosku o umorzenie bądź rozłożenie na raty zaległości podatkowej nie ma wpływu na prowadzone postepowanie egzekucyjne, z uwagi na to, że inny jest zakres merytoryczny tych postepowań. Dopiero pozytywna decyzja organu w zakresie umorzenia bądź rozłożenia na raty zaległości podatkowej jest podstawą do zawieszenia postepowania egzekucyjnego. Organ wskazał również, że zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie postepowania egzekucyjnego jest bezprzedmiotowy.

W skardze spółka wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ich błędne zastosowanie i utrzymanie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego P. z dnia 10 stycznia 2022 r. w mocy, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż w obrocie prawnym ostało się błędne rozstrzygnięcie,

- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej,

- art. 80 § 3 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że zobowiązany został prawidłowo zawiadomiony o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, podczas gdy zostało ono dokonane z naruszeniem przepisów,

- art. 54 § 1 u.p.e.a. przez przyjęcie, że czynności egzekucyjne zostały dokonane w sposób prawidłowy i skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, w sytuacji gdy czynności egzekucyjne zostały dokonane z naruszeniem przepisów.

W uzasadnieniu zarzuciła, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie miał podstaw do utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji, gdyż zostało ono wydane z naruszeniem przepisów. W ocenie skarżącej organ odwoławczy winien był uchylić zaskarżone postanowienie w całości i sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy nie zbadał sprawy merytorycznie. Podniosła, że w uzasadnieniu organ w sposób błędny wskazał, że zawiadomienie o zajęciu wierzytelności zostało doręczone dłużnikowi 9 listopada 2021 r., tymczasem spółka dopiero w dniu 9 grudnia została zawiadomiona o zajęciu wierzytelności dokonanej w dniu 25 listopada 2021 r. Skarżąca podniosła, że Urząd Skarbowy przesyłając do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego winien jednocześnie, a więc niezwłocznie zawiadomić spółkę o dokonanym zajęciu. Skarżąca wskazała, że Naczelnik Urzędu Skarbowego P. w dniu 25 listopada 2021 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego spółki na kwotę 109.081,15 zł. W dniu 6 grudnia 2021 r. bank przekazał zablokowane środki organowi egzekucyjnemu. Natomiast w dniu 9 grudnia 2021 r. spółka została zawiadomiona o zajęciu wierzytelności. Doręczenie zawiadomienia o zajęciu wierzytelności dopiero w dniu 9 grudnia 2021 r., a więc już po przekazaniu zablokowanych środków przez bank na rzecz organu spowodowało, że skarżąca nie miała możliwości, by zareagować na sposób prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W przypadku kolejnego zajęcia wierzytelności dokonane przez Naczelnika w dniu 7 grudnia 2021 r. spółka otrzymała zawiadomienie 15 grudnia 2021 r., a w dniu 16 grudnia 2021 r. bank przekazał środki na rzecz organu. Zatem i w tym przypadku uniemożliwiono spółce skuteczną obronę interesów. Skarżąca podniosła, że wobec tego doręczenie zawiadomienia nie nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a zatem naruszono art. 80 § 3 u.p.e.a. Skarżąca zarzuciła również, że organ II instancji na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów powinien dojść do wniosku, że ww. czynności egzekucyjne, polegające na zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych w [...] S.A. nie zostały dokonane prawidłowo, a zatem naruszył art. 54 § 1 u.p.e.a.

W odpowiedzi na skargę organ egzekucyjny wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.").

Zgodnie z art. 1 kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Postanowienie poddane sądowej kontroli wydane zostało w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne, a zatem kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie jest ocena zasadności stanowiska organu egzekucyjnego w kwestii uznania za bezzasadną skargę na czynności egzekucyjne – zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych w banku [...] S.A.

W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że procedura ustanowiona w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co do zasady nie służy ustaleniu bądź określeniu obowiązków zobowiązanego, a przymusowemu wykonaniu tych obowiązków w drodze egzekucji. Postępowanie egzekucyjne jest szczególnym typem postępowania administracyjnego, mającego własne instytucje procesowe i środki zaskarżenia. Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu tym, przy pewnej ochronie praw zobowiązanego, dominuje jednak interes wierzyciela.

Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest:

1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy;

2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej.

Przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (por. art. 1a pkt 2 u.p.e.a.).

Skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie (art. 54 § 2 u.p.e.a.). Skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej (art. 54 § 3 u.p.e.a.).

Organ egzekucyjny wydaje postanowienie, w którym:

1) oddala skargę na czynność egzekucyjną;

2) uwzględnia skargę na czynność egzekucyjną:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala skargę (art. 54 § 4 u.p.e.a.).

Na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przysługuje zażalenie (art. 54 § 5 u.p.e.a.).

W przypadku uwzględnienia skargi na czynność egzekucyjną organ egzekucyjny:

1) uchyla zaskarżoną czynność egzekucyjną w całości albo w części;

2) usuwa stwierdzoną wadę czynności egzekucyjnej (art. 54 § 6 u.p.e.a.).

Wniesienie skargi na czynność egzekucyjną nie wstrzymuje dalszej realizacji środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano zaskarżonej czynności egzekucyjnej. W uzasadnionych przypadkach organ egzekucyjny może wstrzymać dalszą realizację tego środka egzekucyjnego do dnia, w którym postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną stanie się ostateczne (art. 54 § 7 u.p.e.a.).

W realiach rozpoznawanej sprawy szczególnego podkreślenia wymaga, że skarga na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a., stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny, a także na wydawane w toku egzekucji akty, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 3048/15, wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13, wszystkie powołane orzeczenia dostępne są na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak już wyżej wskazano w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegać mogły wyłącznie kwestie formalnoprawne dotyczące prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego w związku z dokonywaniem czynności egzekucyjnych.

Wątpliwości Sądu nie budzi sposób, w jaki organ dokonał zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych w banku [...] S.A.

Zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie:

1) po upływie 7 dni od doręczenia zawiadomienia o zajęciu przekazał kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

2) nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego;

3) po powstaniu wierzytelności, jeżeli jej wysokość przekracza kwotę wolną od egzekucji, a zajęta kwota nie wystarcza na zaspokojenie egzekwowanych należności pieniężnych, zawiadomił o zbiegu egzekucji.

Stosownie do art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również środki pieniężne:

1) których nie było na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia;

2) które zostały wpłacone na inny rachunek, otwarty po dokonaniu zajęcia.

Zgodnie z art. 80 § 3 u.p.e.a. jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 67 § 1 u.p.e.a. podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a., stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo podmiotu prowadzącego rejestr akcjonariuszy, albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu. Zawiadomienie takie sporządza się według wzoru określonego w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych, a jego obowiązkowe elementy zostały wymienione w art. 67 § 2 u.p.e.a.

W tym kontekście przy[pomnieć należy, że zawiadomieniami z 25 listopada 2021 r. i z 7 grudnia 2021 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego P. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych w banku [...] S.A.

W ocenie Sądu ww. czynności zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych, zostały dokonane przez organ egzekucyjny zgodnie z art. 80 u.p.e.a.

Tymczasem w złożonej skardze skarżąca zakwestionowała dopuszczalność dokonanego zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych z uwagi na fakt, że w jej ocenie doszło do naruszenia przepisu art. 80 § 3 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że zobowiązany został prawidłowo zawiadomiony o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, podczas gdy w jej ocenie zostało ono dokonane z naruszeniem przepisów prawa.

W ocenie Sądu zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć bowiem należy, że w przedmiotowej sprawie egzekucja z rachunków bankowych została dokonana w dniu 25 listopada 2021 r. i w dniu 7 grudnia 2021 r., t.j. w dniu doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych. Z akt sprawy wynika, że druk zawiadomień jest zgodny ze wzorem nr 16 określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 1 grudnia 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 26) i zawiera wszystkie elementy niezbędne dla tego typu dokumentu określonego w art. 67 § 2 u.p.e.a. Zauważyć również należy, że zawiadomienia o zajęciu wierzytelności zawierają informacje wskazane w art. 80 § 1 i § 3 u.p.e.a. Organ egzekucyjny prawidłowo wezwał bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanych należności. Ww. zawiadomienia zostały również skutecznie doręczone zarówno dłużnikowi zajętej wierzytelności (25 listopada 2021 r. i 7 grudnia 2021 r.), jak i skarżącej (09 grudnia 2021 r. i 15 grudnia 2021 r.). Zauważyć również należy, że organ egzekucyjny dokonując zaskarżonych czynności wraz z zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych doręczył również tytuły wykonawcze z 22 listopada 2021 r. o numerach [...], [...] i [...] w dniu 9 grudnia 2021 r., natomiast doręczenie odpisu tytułu wykonawczego z 3 grudnia 2021 r. nr [...] nastąpiło w dniu 15 grudnia 2021 r. Odnosząc się do naruszenia art. 80 § 3 u.p.e.a. Sąd zauważa, że doręczenie odpisów zawiadomienia o zajęciu, jak i odpisów tytułu wykonawczego już po dokonaniu zajęcia uznać należy za zgodne z prawem. Sąd podziela bowiem stanowisko organu wsparte orzecznictwem sądowoadministracyjnym, wedle którego, jak stanowi art. 80 § 2 u.p.e.a. – zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu. Wynika wiec jednoznacznie z jego treści, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane wyłącznie z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, natomiast doręczenie odpisu zawiadomienia o zajęciu zobowiązanemu, o czym świadczy z kolei § 3 art. 80 u.p.e.a., ma tylko charakter informacyjny i nie wywołuje żadnego skutku prawnego w skuteczności dokonania zajęcia rachunku bankowego, bo jedynie organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, a więc o zdarzeniu, które już nastąpiło. Użycie w art. 80 § 3 u.p.e.a. zwrotu "zawiadomienia skierowanego do banku" w formie dokonanej, wskazuje na kolejność działań podejmowanych przez organ egzekucyjny. Kolejność tych działań, polegająca na kierowaniu zawiadomienia najpierw do banku, a następnie do zobowiązanego, jest w tym przypadku uzasadniona szczególnym rodzajem środka egzekucyjnego i możliwością szybkiego podjęcia gotówki z rachunku bankowego w celu udaremnienia egzekucji (por. wyrok NS z 18 czerwca 2019 r., sygn. akt I GSK 507/19 i powołane w tym wyroku orzecznictwo).

Podsumowując, zdaniem Sądu, zajęcie przedmiotowej wierzytelności dokonane zostało prawidłowo, t.j. zgodnie z art. 80 u.p.e.a. Jak już wcześniej wskazano, zawiadomienia o zajęciu zawierały wszystkie niezbędne informacje i pouczenia (art. 67 § u.p.e.a.). Okoliczności w powyższym zakresie nie były przy tym kwestionowane przez skarżącą.

W ocenie Sądu niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 54 § 1 u.p.e.a., gdyż wydanie rozstrzygnięcia zgodnie z przepisami prawa , ale wbrew oczekiwaniom strony skarżącej nie może stanowić naruszenia ustawowych zasad realizacji zastosowanych środków egzekucyjnych.

Nie doszło również do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a., gdyż Dyrektor Izby Administracji Skarbowej rozpoznał sprawę merytorycznie, wyjaśnił sprawę rozstrzygniętą wcześniej postanowieniem organu egzekucyjnego I instancji i zgodził się ze stanowiskiem i rozstrzygnięciem zawartym w ww. postanowieniu.

W ocenie Sądu organy egzekucyjne nie dopuściły się również do naruszenia zasady wynikającej z przepisu art. 8 k.p.a., t.j. zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący lub pogłębiający zaufanie jego uczestników do organów władzy publicznej. Zauważyć bowiem należy, że organ egzekucyjny prawidłowo zinterpretował wskazane normy prawne, dokonane czynności egzekucyjne zostały bowiem podjęte w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wydanie postanowienia nierealizujące oczekiwań strony występującej ze skargą na czynności egzekucyjne, ale zgodnego z prawem, nie narusza ww. zasady. W ocenie Sądu bez wpływu na wydane rozstrzygnięcie pozostaje błędne wskazanie daty doręczenia dłużnikowi zawiadomienia o zajęciu wierzytelności w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, gdyż zamiast daty 9 grudnia 2021 r. omyłkowo Dyrektor podał datę 9 listopada 2021 r.

W podsumowaniu sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że tryb dokonanego zajęcia był prawidłowy, a zarzuty podnoszone przez spółkę nie zasługują na uwzględnienie.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.