Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1738/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: Art. 21
journal: Dz.U. 2005 nr 31 poz 266
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - tekst jedn.
article: Art. 3 par. 3  pkt 4
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Sudyka WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant specjalista Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2017 r. sprawy ze skargi E. M. na akt Prezydenta Miasta z dnia 31 sierpnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy mieszkaniowej z zasobu Gminy I. uchyla zaskarżony akt, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego G. S. Kancelaria Radcy Prawnego ul. [...] w K kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.


UZASADNIENIE

E. M. 23 czerwca 2016 r. złożyła wniosek o przyznanie pomocy mieszkaniowej z zasobu Gminy.

O negatywnym rozpatrzeniu wniosku E. M. została poinformowana pismem Prezydenta Miasta z dnia 31 sierpnia 2016 r. znak: [...].

W piśmie wskazano, że problematykę najmu lokali mieszkalnych oraz zasad gospodarowania mieszkaniowym zasobem Gminy reguluje uchwała nr [...] Rady Miasta z dnia 8 lipca 2015 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń (Dz. Urzęd. Woj. z 2015 r. poz. 4508, z późn. zm.).

Zgodnie z tą uchwałą, Gmina świadczy pomoc mieszkaniową osobom wykazującym niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe i osiągającym niskie dochody. Uprawnionymi do ubiegania się o najem lokalu z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych są między innymi osoby:

1) zamieszkujące w lokalu lub jego części niewchodzącym w skład zasobu mieszkaniowego Gminy, na podstawie umowy najmu, użyczenia lub innego tytułu prawnego umożliwiającego zamieszkiwanie pod warunkiem, że:

a) upłynął okres na jaki został zawarty lub utracono tytuł prawny wskutek

wypowiedzenia;

b) kwota opłat za używanie lokalu, przekraczała w momencie upływu okresu

w wypowiedzenia lub okresu na jaki został zawarty tytuł prawny 50% miesięcznych dochodów wnioskodawcy i osób objętych wnioskiem;

c) powierzchnia zajmowanego lokalu lub jego części nie przekracza normatywnej powierzchni użytkowej przyjętej na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia

21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z

2013 r. poz. 966, z późn. zm.);

2) bezdomne - tj. osoby niezamieszkujące w lokalu mieszkalnym i niezameldowane na pobyt stały, a także osoby niezamieszkujące w lokalu mieszkalnym i zameldowane na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania.

Kryterium niskich dochodów spełniają wnioskodawcy, których średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie jednego roku poprzedzającego rok weryfikacji wniosku nie przekracza 200% najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym (tj. 1.765,12 zł), 175% najniższej emerytury w gospodarstwie dwuosobowym (tj. 1.544,48 zł) i 150% najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym (tj. 1.323,84 zł).

Dalej podano, że z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni zamieszkuje w lokalu mieszkalnym przy ul. K w K. Oznacza to, że z uwagi na zamieszkiwanie w lokalu mieszkalnym nie można uznać, że jest ona osobą bezdomną.

Z uwagi na fakt, że wnioskodawczyni nie posiada ani nie posiadała tytułu prawnego do obecnie zajmowanego lokalu, nie jest również możliwe pozytywne zweryfikowanie sprawy z uwagi na utratę lub wygaśnięcie posiadanego tytułu prawnego do lokalu.

E. M. wniosła skargę na powyższy akt do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu oraz przyznanie prawa do lokalu z zasobu Gminy.

Skarżąca streściła dotychczasową korespondencję z organem.

Skarżąca podniosła, że wystąpiła z przedmiotowym wnioskiem, gdyż jest osobą bezdomną. W piśmie z czerwca 2016 r. stanowiącym uzupełnienie wniosku, wskazała, że nie ma żadnego prawa do lokalu mieszkalnego, gdyż prawo takie utraciła kilka lat wcześniej. Wiele lat tułała się zatrzymując się w różnych miejscach, gdy ktoś się nad nią litował, a w momencie złożenia wniosku o pomoc mieszkaniową tylko czasowo korzystała z pokoju w mieszkaniu przy ul. K w K, dzięki uprzejmości dawnego znajomego jej rodziców. Właściciel tego mieszkania sam w nim zamieszkuje, jest osobą starszą, ma 75 lat, jest niedowidzący, nie jest i nie był nigdy jej konkubentem. Skarżąca podała, że nie posiada nigdzie meldunku ani adresu zamieszkania. Wskazała, że zmuszona jest opuścić to mieszkanie, gdyż zamierza tam wprowadzić się syn właściciela, który również nie ma gdzie mieszkać i jest zmuszony zająć pokój, w którym czasowo mogła grzecznościowo przebywać.

Skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem organu, że nie spełnia wymogów do uznania jej za osobę bezdomną na podstawie ustawy o pomocy społecznej. Organ wskazał, że skarżąca przebywa czasami w lokalu mieszkalnym na K, nie wskazała innego aktualnego miejsca pobytu w związku z tym nie spełnia przesłanki pozostawania osobą bezdomną w rozumieniu ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.

Skarżąca nie zgadza się z tym stanowiskiem podnosząc, że organ w ogóle nie odniósł się do tego, że w mieszkaniu na ul. K przebywa tylko chwilowo, pokój w tym mieszkaniu udostępniono jej na krótki okres przejściowo po to, aby nie musiała sypiać na ulicy. Wskazania organu zawierają sprzeczności, bo z jednej strony napisano, że nie spełnia przesłanek do przyznania lokalu z zasobu gminy, bo nie jest osobą bezdomną, gdyż mieszka w lokalu mieszkalnym a z drugiej strony organ wskazał, że nie spełnia przesłanek, gdyż nie utraciła prawa do lokalu, bo takiego prawa nigdy nie posiadała. W ocenie skarżącej taka interpretacja przepisów powołanych przez organ ustaw stanowi naruszenie prawa. Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie kodeksu cywilnego obciążyła gminy obowiązkiem tworzenia warunków do zaspakajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej. Gmina powinna zaspokajać potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach. Jest to zadanie własne gminy. Jej potrzeby mieszkaniowe w żadnym stopniu nie są zaspokojone i nie zmienia tego sytuacja, że może czasowo korzystać z czyjejś uprzejmości.

Ponadto w sprawie naruszone zostały reguły postępowania administracyjnego między innymi w zakresie obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyjaśnienia wszelkich wątpliwości i uzasadnienia rozstrzygnięcia w sposób budzący zaufanie do organów. Nie wskazano jej także jak się może odwołać i bronić swoich praw.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wyjaśnił, że z uwagi na zamieszkiwanie w lokalu mieszkalnym nie można uznać, że skarżącą jest osobą bezdomną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 930, z późn. zm.). Nie jest również możliwe pozytywne zweryfikowanie wniosku z innych tytułów udzielenia pomocy mieszkaniowej.

Definicja osoby bezdomnej określona w art. 6 ust. 8 ustawy o pomocy społecznej, który to przepis przewiduje dwa odrębne stany faktyczne pozwalające na uznanie osoby za bezdomną. Pierwszy odnosi się do osoby, która nie mieszka w lokalu mieszkalnym i jednocześnie nie posiada stałego zameldowania. Drugi dotyczy osoby niezamieszkującej w lokalu mieszkalnym, posiadającej stałe zameldowanie w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. W przypadku każdego z tych stanów, przesłanki muszą występować kumulatywnie (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 września 2014 r. sygn. akt I OW 112/14).

W tym stanie rzeczy pismem z 12 października 2016 r. znak: [...] Prezydent Miasta podtrzymał negatywne stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, z późn. zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej w skrócie "P.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu, organ administracji nie naruszył prawo.

Przedmiotem skargi w tej sprawie jest pismo Prezydenta Miasta z dnia 31 sierpnia 2016 r. znak: [...] odmawiające pozytywnego rozpoznania wniosku skarżącej E. M. w sprawie udzielenia pomocy mieszkaniowej z zasobów mieszkaniowych Gminy. Pismo to stanowi akt z zakresu wykonywania zadania publicznego.

W pierwszej kolejności Sąd zobowiązany jest ocenić, czy skarga na ten akt jest dopuszczalna. Strona przeciwna do strony skarżącej wniosła bowiem o odrzucenie skargi z powodu niedopuszczalności drogi sądowej.

Zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 działalność gminy w odniesieniu do mienia komunalnego nie opiera się wyłącznie na przepisach prawa cywilnego, ale ma także wymiar publicznoprawny, a w konsekwencji akt odmawiający zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z zasobu gminnego jest aktem z zakresu administracji publicznej i kończy etap postępowania obowiązującego przy udzieleniu pomocy mieszkaniowej przez gminę. Takie działanie nie stanowi oferty zawarcia umowy ani też negocjacji i nie ma charakteru cywilnoprawnego, ale administracyjnoprawny. Dopiero po skierowaniu do zawarcia umowy następuje drugi etap, który ze względu na kończącą go umowę najmu ma charakter cywilnoprawny.

Przyjmując za przytoczoną uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobów gminy może być - zgodnie z obowiązującą w gminie regulacją prawa miejscowego - poprzedzone aktem o administracyjnym charakterze, przy ocenie konkretnego działania organu jednostki samorządu terytorialnego należy uwzględnić procedurę przewidzianą w tym zakresie w uchwale w sprawie zasad wynajmowania lokali, podjętej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 150, z późn. zm.).

W tej sprawie w przypadku działań Prezydenta Miasta podjętych w reakcji na wniosek skarżącej, jako podstawa prawna wskazane zostały przepisy uchwały nr [...] z dnia 8 lipca 2015 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń (Dz. Urz. Woj. z 2015 r. poz. 4508, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "uchwałą", aczkolwiek bez ich konkretyzowania.

Zasady weryfikacji wniosku reguluje ta uchwała, a w szczególności jej załączniki nr 1 i 2. Procedura w nich przyjęta ma charakter kilkuetapowy i rozbudowany. Zgodnie z § 4 ust. 1 załącznika nr 1 do uchwały podstawą rozpatrzenia sprawy był wniosek złożony przez osobę zainteresowaną. Wnioski przyjmował i weryfikował właściwy wydział (§ 7 ust. 1 załącznika nr 1). Weryfikacji podlegały wymagania formalne wniosku oraz merytoryczne. Weryfikacja merytoryczna, a zatem pod względem spełnienia kryteriów udzielenia pomocy mieszkaniowej dzieliła się na weryfikację wstępną uregulowaną w § 7 ust. 3 załącznika nr 1 uchwały, po której następował etap sporządzania list mieszkaniowych. Umieszczenie na liście mieszkaniowej było równoznaczne z uprawnieniem danej osoby do zawarcia umowy najmu (§ 5 ust. 1 załącznika nr 2). O przystąpieniu do sporządzania list mieszkaniowych zawiadamiano wszystkich wnioskodawców, którzy zostali wstępnie zakwalifikowani (§ 2 ust. 3 załącznika nr 2), a weryfikacji mającej na celu sporządzenie list mieszkaniowych podlegały wszystkie wnioski pozytywnie wstępnie zweryfikowane (§ 1 ust. 2 załącznika nr 2 uchwały).

Warunkiem przejścia do kolejnych etapów weryfikacji wniosku kończących się ewentualnym umieszczeniem na ostatecznej liście mieszkaniowej była pozytywna weryfikacja, o jakiej mowa w § 7 załącznika nr 1 uchwały.

Wstępna merytoryczna weryfikacja polegała na stwierdzeniu, czy wnioskodawczyni spełnia kryteria określone uchwałą w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń. Gdy wstępna weryfikacja merytoryczna jest dla wnioskodawczyni negatywna, zastosowanie znajduje § 7 ust. 5 załącznika nr 1 uchwały, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia przez właściwy do spraw mieszkaniowych Wydział Urzędu Miasta braku spełnienia kryteriów udzielenia pomocy mieszkaniowej z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i niskich dochodów wynikających z niniejszej uchwały, wnioskodawczyni jest o tym pisemnie zawiadamiana.

Wprawdzie uchwałą Rady Miasta z dnia 16 grudnia 2015 r. nr [...] zmieniono ten ustęp § 7 załącznika nr 1 do uchwały w ten sposób, że skreślono dalszą jego treść obejmującą następujące słowa: "wraz z informacją o możliwości złożenia skargi na akt z zakresu administracji publicznej na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270)", ale ta zmiana nie oznacza, że to zawiadomienie przestało być aktem z zakresu administracji. Samo formalne wykreślenie z aktu prawa miejscowego pouczenia o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie odbiera takiego prawa stronie.

Istotą jest bowiem ocena samego aktu, a mianowicie to, czy jest to akt dotyczący realizacji zadania publicznego i rozstrzygający o uprawnieniu lub braku tego uprawnienia należącego do mieszkańca i wynikającego z przepisów prawa powszechnie obowiązującego w tym przypadku na obszarze danej gminy. Ww. uchwała stanowi prawo miejscowe, a więc jest źródłem prawa dla mieszkańców Gminy.

Samo skreślenie ww. części § 7 ust. 5 załącznika nr 1 do uchwały może ograniczać możliwość wnoszenia skarg na takie akty jak w tej sprawie, ale Sąd w tej sprawie nie dokonuje oceny samej uchwały, a jedynie ocenia legalność zaskarżonego aktu.

W ocenie Sądu regulacja przyjęta w uchwale jako akcie prawa miejscowego bez wątpienia potwierdzała władczy charakter negatywnej wstępnej merytorycznej weryfikacji wniosku skarżącej, która bez wnikania co do dalszej procedury definitywnie zamykała drogę do umieszczenia skarżącej na liście mieszkaniowej, a następnie zawarcia umowy najmu. W konsekwencji Rada Miasta w uchwale dotyczącej zasad wynajmowania lokali przyjęła rozbudowaną procedurę weryfikacji wniosków, w której na etapie podejmowania rozstrzygnięć w kwestii, czy danej osobie może być udzielona pomoc w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, przewiduje kilka etapów, przy czym na każdym z nich prowadzona jest weryfikacja wniosków, a brak pozytywnej wstępnej weryfikacji wyklucza przejście do etapu kolejnego (kolejnej weryfikacji).

Tym samym należy stwierdzić, że przewidziana w § 7 załącznika nr 1 uchwały wstępna weryfikacja merytoryczna, w przypadku odmowy kończy się pisemnym aktem, który to akt należy zakwalifikować jako dotyczący sprawy z zakresu administracji publicznej, zgodnie z zasadą przyjętą w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OPS 4/08.

Sąd nie podziela stanowiska Prezydenta Miasta, że w tej sprawie zasadnym byłoby już na tym etapie odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że sprawa ze względu na cywilny charakter nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Sąd nie podziela stanowiska Prezydenta Miasta, że zaskarżony akt stanowi jedynie pismo informujące, że Gmina Miasto nie ma zamiaru zawarcia ze skarżącą umowy najmu. Gdyby rzeczywiście zaskarżony akt był jedynie pismem (czyli oświadczeniem woli należącym do sfery właścicielskiej) informującym jedynie o tym, że skarżąca nie jest uprawniona do starania się o wynajem lokalu gminnego ze wskazanych w tym piśmie przyczyn, to skarga do sądu administracyjnego na taki akt byłaby niedopuszczalna (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 20 maja 1015 r. sygn. akt I OSK 1279/15). Zaskarżony akt nie stanowił wyjaśnienia skarżącej stanu faktycznego i prawnego sprawy w zakresie zgłoszonego żądania, ale stanowi akt władczy z zakresu administracji publicznej, obejmujący odmowę zakwalifikowania skarżącej do nadania dalszemu biegowi jego wniosku o umieszczenie na liście kandydatów do zawarcia umów najmu, z powodu braku spełnienia jednej z przesłanek. Nie budzą bowiem najmniejszych wątpliwości, że czym innym byłoby pismo informujące skarżącą o obowiązującym w zakresie wynajmowania lokali komunalnych prawie i odmowie zawarcia umowy, a czym innym jest formalne rozpoznanie wniosku skarżącej na podstawie ww. uchwały.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że sprawa ta ma charakter administracyjny i podlega kognicji sądu administracyjnego. Zaskarżony akt wykazuje cechy aktu indywidualnego i dotyczy uprawnienia wynikającego z przepisu prawa oraz kreuje nową sytuację prawną adresata (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1873/15; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 lutego 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 1624/14; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 19 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 166/17).

Zaskarżone stanowisko organu administracji publicznej dotyczące realizacji zadania publicznego i rozstrzygające o uprawnieniu wynikającym z przepisów prawa miejscowego, odnosząc się do konkretnej sytuacji określonego podmiotu, należy zaliczyć do kategorii aktów opisanych w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2016 r. sygn. akt I OSK 1710/16; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 3425/15).

Analogiczny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 7 września 2016 r. sygn. akt I OSK 1710/16, który został wprawdzie wyrażony na podstawie przepisów uchwały Rady Miasta z 10 października 2012 r. nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń, ale w ocenie Sądu w tej sprawie pogląd ten w pełni znajduje potwierdzenie, ponieważ poza nieistotnymi zmianami redakcyjnymi polegającymi przede wszystkim na przeniesieniu części regulacji do załączników uchwały, sama istota trybu rozpoznawania wniosków o udzielenie pomocy mieszkaniowej pozostała niezmienna tak w uchwale z 2012 r. jak i z 2015 r.

Rekapitulując ten fragment rozważań należy stwierdzić, że zaskarżony akt z dnia 31 sierpnia 2016 r. stanowi jednostronne, samodzielne i władcze działanie organu administracji, stwierdzające brak podstaw do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej celem umieszczenia tego wniosku na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobów mieszkaniowych Gminy. Akt ten wskazuje, że ze względu na brak udowodnienia lub udokumentowania przez skarżącą posiadania statusu osoby bezdomnej oraz tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, wniosek skarżącej podlega negatywnemu załatwieniu.

Zgodnie z art. 146 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na akt uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Wniesienie skargi na taki akt Prezydenta Miasta powinno być, zgodnie z art. 52 § 3 P.p.s.a., poprzedzone wezwaniem organu na piśmie, w terminie 14 dni od dowiedzenia się o podjęciu takiej czynności, do usunięcia naruszenia prawa. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarżąca wyczerpała ten tok instancji. Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że pismem z dnia 31 sierpnia 2016 r. Prezydent Miasta poinformował skarżącą o odmownym załatwieniu jej wniosku o ubieganie się o pomoc mieszkaniową i pismo to otrzymała skarżąca w dniu 5 września 2016 r. (akta administracyjne sprawy, karta nr 16). Dnia 7 września 2016 r. działając na podstawie art. 52 § 3 P.p.s.a. wezwała skarżąca Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa (akta administracyjne sprawy, karty nr 34-27). Pismem z dnia 12 października 2016 r. (doręczonym skarżącej w dniu 14 października 2016 r.) Prezydent Miasta podtrzymał swoje stanowisko uznał zawarte w piśmie z 31 sierpnia 2016 r.

Skarga została wniesiona w dniu 9 listopada 2016 r. z zachowaniem 60-dniowego terminu.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Istotą sprawy jest ocena legalności działania organu co do ustalenia, że skarżąca zamieszkuje w lokalu mieszkalnym w K i w związku z tym nie jest osobą bezdomną. Organ I instancji wskazał również, że w związku z brakiem posiadania przez skarżącą tytułu prawnego do obecnie zajmowanego lokalu, nie jest także osobą, która utraciła lub której wygasł tytuł prawny do lokalu.

Zgodnie z § 11 ust. 2 uchwały każda osoba wnioskująca o pomoc mieszkaniową powinna udokumentować również fakt posiadania centrum życiowego w Gminie, a brak posiadania centrum życiowego w Gminie lub jego utrata skutkuje odrzuceniem wniosku.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca podała w swoim wniosku miejsce zamieszkania (pobytu) K przy ul. K. Jednocześnie skarżąca wyjaśniła, że nie korzysta z całego lokalu mieszkalnego, ale tylko z pokoju, z którego może jedynie grzecznościowo korzystać, a ponadto może przeprać swoje rzeczy w tym lokalu mieszkalnym lub przyrządzić sobie gorący posiłek.

Już tak podana przez skarżącą informacja powinna spowodować podjęciem dodatkowych czynności przez Prezydenta Miasta. Należało bowiem w tej sprawie ustalić, czy rzeczywiście skarżąca przebywa tylko sporadycznie w lokalu mieszkalnym przy ul. K i taki pobyt z założenia ma charakter tymczasowy, sporadyczny i w istocie jest tylko zamiennikiem noclegowani lub innego miejsca nietrwałego przebywania danej osoby. Rację należy przyznać skarżącej, że jej pytanie o to, czy powinna celem spełnienia przesłanki bezdomności nocować pod przysłowiowym mostem, czy też w sytuacji, w której osoba znająca jej rodziców dobrowolnie pozwoliła skarżącej na tymczasowe i sporadyczne przenocowanie – to taka sytuacja nie może świadczyć o bezdomności skarżącej? W tej sytuacji powstaje stan, w którym wedle Prezydenta Miasta skarżąca ani nie jest bezdomna, ani też nie ma tytułu prawnego do zajmowania jakiegokolwiek lokalu mieszkalnego i w ogóle nie może starać się o pomoc mieszkaniową z zasobów mieszkaniowych Gminy.

Zbyt pochopnie w tej sytuacji Prezydent Miasta przyjął, że skarżąca nie jest bezdomna. Należało ustalić, jakie czynności może wykonywać skarżąca w lokalu mieszkalnych przy ul. K, jak często może tam nocować, czy ma możliwość dłuższego pobytu w tym lokalu i zameldowania, na jakiej zasadzie następuje odpłatność skarżącej za pobyt w tym lokalu. Tylko rzeczywiste ustalenie stanu faktycznego pozwoliłoby na ustalenie, że skarżąca nie jest osobą bezdomną.

Sąd w tej sprawie akceptuje ten kierunek orzecznictwa sądów administracyjnych, który został wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2007 r. sygn. akt I OW 91/07, zgodnie z którym fakt sporadycznego udzielania schronienia w porze nocnej przez osoby znajome nie jest równoznaczny z zamieszkiwaniem w określonym lokalu, a jeżeli nadto zainteresowana nie posiada zameldowania na pobyt stały to spełnia ona przesłanki uzasadniające uznanie jej za osobę bezdomną w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej.

Także i drugi argument, jaki podniósł Prezydent Miasta, a który dotyczył braku jakiegokolwiek tytułu prawnego skarżącej do przebywania w lokalu mieszkalnym przy ul. K jest wątpliwy. Sąd nie przesądza, czy skarżąca ma lub miała tytuł prawny do zajmowania ww. lokalu, ale okoliczność, że sama skarżąca ma prawo do chociażby sporadycznego przebywania w tym lokalu nie musi oznaczać braku tytułu prawnego. Takim tytułem prawnym nie musi być pisemna umowa np. najmu lub użyczenia. Tytułem prawnym może być także np. umowa ustna, w której właściciel udostępnia chociażby część lokalu mieszkalnego na określonych zasadach, a droga strona (w tym przypadku skarżąca) godzi się na te warunki i zobowiązuje się do określonego postępowania lub określonych czynności.

Nie wiadomo, czy oświadczenie skarżącej z którego wynika, że w związku z chęcią zamieszkania w lokalu mieszkalnym przy ul. K syna właściciela tego lokalu, nie nastąpiło ustne wypowiedzenie jej tytułu prawnego do pobytu w tym lokalu.

Rekapitulując Sąd uznał, że wydany w tej sprawie akt jest przedwczesny. Okoliczność, że postępowania w sprawie przyznawania pomocy mieszkaniowej z zasobu Gminy nie są prowadzone stricte według przepisów K.p.a. nie oznacza, że osoba nieznająca takich przepisów nie powinna być informowana o znaczeniu i rozumieniu tych przepisów. Prezydent Miasta oparł się tylko na tym, co podała skarżąca nie dokonując ani wyjaśnienia sprawy, ani też nie zwracając się do samej skarżącej o wyjaśnienie określonych okoliczności. Doprowadziło to do sytuacji, w której skarżąca nie mając zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych została całkowicie wykluczona z ubiegania się o mieszkanie z zasobów Gminy.

Tym samym zasadnie podnosi skarżąca w swojej skardze, że przyjęte przez Prezydenta Miasta stanowisko nie jest prawidłowe i zostało wydane przedwcześnie.

Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. rozpoznając sprawę organ będzie obowiązany rozstrzygnąć, czy ustalając zasady pobytu (lub nawet to, czy obecnie w ogóle skarżąca przebywa w lokalu przy ul. K w K) można skarżącą uznać za osobę bezdomną, a jej ewentualny pobyt w lokalu przy ul. K jako pobyt analogiczny do przebywania w noclegowni lub innym podobnym pomieszczeniu. W przypadku ustalenia, że skarżąca nie jest osoba bezdomną, Prezydent Miasta winien ustalić, czy rzeczywiście skarżąca nie miała prawa do pobytu w ww. lokalu kierując się nie tyle samym rozumieniem "tytułu prawnego" przez skarżącą, ile możliwością ustalenia zasad pobytu w tym lokalu i czy te zasady nie stanowią o zawarciu chociażby ustanej umowy np. podobnej do umowy najmu połączonej ze świadczeniami samej skarżącej (np. opieką nad właścicielem mieszkania). Dopiero prawidłowe ustalenie tych okoliczności pozwoli albo na negatywne załatwienie wniosku skarżącej, albo też (przy ustaleniu spełnienia podstaw do ubiegania się o pomoc mieszkaniową) - na poddaniu wniosku skarżącej dalszej procedurze celem np. ustalenia liczby punktów przy konstruowaniu listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu.

Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku stwierdzając, że zaskarżonym aktem naruszono przepisy dotyczące przeprowadzania dowodów co do ustalania, czy skarżąca spełnia przesłanki wynikające w szczególności z § 11 ust. 3 pkt 8 i 7 uchwały Rady Miasta nr [...] z dnia 8 lipca 2015 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń.

Wskazane uchybienia wyczerpują przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i w związku z art. 146 P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżony akt.

O przyznaniu wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi orzeczono na podstawie art. 250 P.p.s.a. w związku z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu.

Na podstawie art. 250 P.p.s.a. Sąd przyznał wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącej koszty nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości 240 złotych powiększonej o kwotę podatku od towarów i usług wynikającej z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1715), orzekając jak w punkcie II sentencji wyroku. Według oświadczenie pełnomocnika skarżącego koszty te nie zostały ani w całości ani w części poniesione przez samą skarżącą.