Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 357/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 104, 105
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c,  art. 135
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), asesor WSA Michał Podsiadło, Protokolant spec. Eliza Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi D. D. i L. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz D. D. i L. D. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] października 2021 r., Nr [...], na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art 49f ust. 2 oraz art. 53a ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej rozbudowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego o garaż, usytuowanego na dz. nr [...] z obrębu [...], przy ul. B. [...] w W. - umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego.

Z akt sprawy wynikało, że L. D. wnioskiem z 1 lipca 2019 r. zwrócił się do organu nadzoru budowlanego o legalizację robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego o garaż na nieruchomości przy ul. B. [...] w W.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w dniu 2 sierpnia 2019 r. przeprowadził oględziny. W ich toku ustalono, iż na nieruchomości przy ul. B. [...] w W. znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny połączony z garażem jednostanowiskowym od strony nieruchomości ul. B. [...]. Stan techniczny garażu oceniono jako dobry. Nie stwierdzono zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia.

Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla [...] postanowieniem z [...] lutego 2020 r. w oparciu o przepisy ustawy z 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, nałożył na skarżących obowiązek przedłożenia inwentaryzacji budowlanej rozbudowanej części budynku zawierającą opinię rzeczoznawcy d/s. przeciwpożarowych i ocenę techniczną dotyczącą prawidłowości wykonanych robót budowlanych z potwierdzeniem, że spełniają wymogi określone w przepisach, w tym w warunkach technicznych, są zgodne z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego i nie naruszają interesu osób trzecich wraz z inwentaryzacją geodezyjną budynku, sporządzoną przez uprawnionego geodetę.

Organ ustalił, że rozbudowana część budynku o garaż, została dokonana przed 1995r., w warunkach samowoli budowlanej.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] września 2020 r. nr [...] nakazał rozbiórkę samowolnie rozbudowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego o garaż, usytuowanego na dz. ew. nr [...] z obrębu [...], przy ul. B. [...] w W.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].12.2021 r., nr [...] uchylił tę decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi i instancji.

W dniu 22 stycznia 2021 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...] wpłynął wniosek właścicieli nieruchomości przy ul. B. [...] z prośbą o zastosowanie do rozbudowy, uproszczonej procedury legalizacyjnej z art. 49f ustawy Prawo Budowlane.

Odnosząc się do wniosku, organ nadzoru budowlanego wskazał, że dotychczas prowadzi postępowanie administracyjne w oparciu o przepisy ustawy z 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2020 r., poz. 471 ze zm.) do spraw uregulowanych ustawą zmienioną w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1, stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.

Wobec powyższego stwierdził brak możliwości prowadzenia odrębnego postępowania administracyjnego, umożliwiającego przeprowadzenie uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49f ustawy Prawo budowlane, obowiązującego od dnia 19 września 2020 r.

Stwierdzając brak podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w oparciu o przepisy obowiązujące od dnia 19 września 2020 r., uznał, że stało się ono bezzasadne w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa.

D. D. i L. D. wnieśli odwołanie od decyzji z dnia [...].10.2021r.

Decyzji tej zarzucili naruszenie :

1. prawa materialnego:

- art. 49f ust. 2 oraz art. 53a ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez przyjęcie, iż nie zachodzą podstawy do legalizacji robót budowlanych,

- art. 25 ustawy z dnia 13.02.2020r, o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw i przyjęcie, że brak jest możliwości prowadzenia postępowania, o którym mowa w art. 49f Prawa budowlanego.

2. prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1 i 104 § 1 k.p.a., przez przyjęcie błędnej interpretacji przepisów prawa materialnego;

- art. 10 k.p.a., poprzez uniemożliwienie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, wybiórcze i dowolne rozpatrzenie materiału dowodowego, naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zasady zaufania obywateli do państwa.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2021r., Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2020r., poz. 1333 z późn. zm.), po rozpoznaniu odwołania D. i L. D. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].10.2021r., umarzającej postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie rozbudowanego o garaż budynku mieszkalnego jednorodzinnego, przy ul. B. [...] w W. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w dniu 22.01.2021 r. do PINB dla [...] wpłynęło pismo D. i L. D. o wszczęcie uproszczonej procedury legalizacyjnej w trybie art. 49f Prawa budowlanego - w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. B. [...] w W.

PINB dla [...] zawiadomieniem z dnia 16.03.2021 r. poinformował strony o wszczęciu na wniosek D. i L. D. uproszczonego postępowania legalizacyjnego.

PINB dla [...] postanowieniem z dnia [...].03.2021 r. nałożył na D. i L. D. obowiązek przedłożenia wskazanych dokumentów - w terminie 60 dni.

Postanowienie to zostało uchylone na mocy postanowienia PINB dla [...] nr [...] z dnia [...].10.2021 r.

Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [...].10.2021r., umorzono postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w sprawie rozbudowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. B. [...] w W.

Wcześniej, PINB [...] decyzją nr [...] z dnia [...].09.2020r. wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 i art. 53 ustawy Prawo budowlane z dnia 24.10.1974r. - nakazał D. D. i L. D. rozbiórkę samowolnie rozbudowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego o garaż, usytuowanego na działce przy ul. B. [...] w W.

Decyzja ta poddana została kontroli organu wojewódzkiego, który na mocy decyzji nr [...] z dnia [...].12.2020r. uchylił ją w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Zdaniem organu, zebrany materiał dowodowy potwierdzał, iż opisywany garaż wybudowany został w latach 70/80-tych ub. wieku. Skarżący w piśmie z dnia 28.06.2019r. podniósł, iż garaż wybudowany został w latach 80-tych. Powyższe potwierdzone zostało w trakcie oględzin w dniu 15.11.2019r., a także inwentaryzacji budowlanej autorstwa inż. E. G. ("budynek powstał w latach 50-60 Xx wieku, a garaż został dobudowany w latach 80-tych). Z oświadczenia A. R. oraz K. R., wynikało, iż garaż dobudowany został w końcu lat 70- tych. Okoliczność wybudowania garażu przed 1995 rokiem znalazła potwierdzenie na zdjęciu lotniczym pochodzącym z 1994r., na którym garaż ten widnieje.

Mając na uwadze powyższe, MWINB wskazał, iż zgodnie z art. 49f aktualnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane:

"1. W przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części:

1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia - jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne.

2. W przypadku obiektów budowlanych, o których mowa w art. 103 ust. 2, uproszczone postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w ust. 1, prowadzi się na żądanie właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego.

3. W przypadku stwierdzenia stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze postanowienia, bezzwłoczne:

1) zabezpieczenie obiektu budowlanego lub jego części oraz

2) usunięcie stanu zagrożenia.

4. Na postanowienie, o którym mowa w ust. 3, przysługuje zażalenie.

5. Nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w ust. 1, jeżeli termin, o którym mowa w ust. 1, upłynął po dniu wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy, o którym mowa w art. 48 ust. 1".

Przepis art. 49f został dodany przez art. 1 pkt 37 ustawy z dnia 13 lutego 2020r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020r., poz. 471), która weszła w życie z dniem 19 września 2020 r. Zgodnie z art. 25 tej ustawy (nowelizującej) do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.

Jednocześnie zgodnie z art. 32 ustawy nowelizującej - "Nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49f ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy decyzję o nakazie rozbiórki.

W ocenie organu odwoławczego, mimo, że budowa garażu zakończona została ponad 20 lat temu (co wypełnia przesłankę z art. 49f ust. 1), to jednak przepisy uproszczonej procedury legalizacyjnej nie mogły być zastosowane.

Przepisem, który blokuje uproszczoną procedurę legalizacyjną jest art. 32 stanowiący, że nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego z art. 49f ust. 1, w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie znowelizowanej ustawy decyzję o nakazie rozbiórki. Jest to jedyny przepis intertemporalny który odnosi się do uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Wolą ustawodawcy było wyłączenie prawa do procedury uproszczonej tylko w odniesieniu do obiektów budowlanych, co do których wydano już nakaz rozbiórki.

W sprawie przedmiotowego garażu, w dniu 18.09.2020r. (na dzień przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z dnia 13.02.2020r.) wydana została decyzja nakazująca rozbiórkę. Chociaż decyzja z dnia [...].09.2020r., została uchylona została na mocy decyzji WINB z dnia [...].12.2020r., to jednak nie powoduje możliwości wszczęcia i prowadzenia uproszczonej procedury legalizacyjnej. Liczy się wyłącznie sam fakt wydania decyzji rozbiórkowej przed dniem wejścia w życie znowelizowanych przepisów (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11.06.2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 143/21)

Gdyby ustawodawca chciał ograniczyć zakaz stosowania uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49f ust. 1 Pr. bud., wyłącznie do spraw zakończonych decyzją rozbiórkową ostateczną, to zamieściłby stosowne ograniczenie w przepisie.

Ponadto zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020r. - do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 (tj. ustawą Prawo budowlane), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.

Zatem do spraw uregulowanych ustawą Prawo budowlane wszczętych przed dniem 19 września 2020r., zastosowanie mają przepisy tej ustawy w brzmieniu obowiązującym przed tą datą. Skoro postępowanie w sprawie przedmiotowego garażu toczy się od 1.07.2021 r. w oparciu o dotychczasowe przepisy Prawa budowlanego i postępowanie to nie zostało formalnie zakończone decyzją administracyjną, to nie jest możliwe wszczęcie nowego postępowania administracyjnego w trybie art. 49f Prawa budowlanego.

Fakt, iż strona złożyła nowy wniosek o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego w dniu 22.01.2021 r., po wejściu w życie nowych przepisów, nie daje podstaw do zakończenia dotychczas toczącego się postępowania legalizacyjnego i prowadzenia nowego, w oparciu o przepisy obowiązujące od dnia 19 września 2020r.

Z uwagi na wyłączenie możliwości wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, zasadnym było wydanie przez PINB dla [...] postanowienia z dnia [...].10.2021r., którym uchylono postanowienie z dnia [...].03.2021 r. wydane na podstawie art. 49g w zw. z art. 49f ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, MWINB podnosił, iż nie każde działanie, lub zaniechanie organu w kwestiach związanych ze stosowaniem art. 10 § 1 k.p.a. stanowi uchybienie, które mogłoby mieć wpływ na rozstrzygniecie sprawy.

D. i L. D. wnieśli skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].12.2021r.

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

1. prawa materialnego, w tym:

- art. 49f ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie braku przesłanek do wszczęcia i prowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego;

- art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane, poprzez błędne zastosowanie i stwierdzenie, że brak jest podstaw do uproszczonej procedury legalizacji;

- art. 32 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane, poprzez jego błędne zastosowanie i stwierdzenie, że uproszczonego postępowania legalizacyjnego nie stosuje się do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie ustawy decyzje o nakazie rozbiórki, a w stanie faktycznym sprawy brak jest decyzji o nakazie rozbiórki;

- przepisu art. 2, art. 32 ust. 1, art. 64 ust. 2 Konstytucji, poprzez naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej, równości obywateli wobec prawa oraz równości ochrony własności.

2. prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1 i 104 § 1 k.p.a., przez przyjęcie błędnej interpretacji przepisów prawa materialnego, materiał dowodowy nie został w całości rozpatrzony, nie wskazano w uzasadnieniu faktów i ustaleń, które organ uznał za udowodnione i dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

- art. 10 k.p.a., poprzez uniemożliwienie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;

- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., poprzez wybiórcze i dowolne rozpatrzenie materiału dowodowego;

- art. 107 § 3 k.p.a., poprzez ogólnikowe ustosunkowanie się do materiału dowodowego i nie ustalenie daty wybudowania garażu, brak uzasadnienia, dlaczego uchylenie decyzji nakazującej rozbiórkę ma prowadzić do takich samych skutków w odmowie zastosowania uproszczonej procedury legalizacyjnej jak istnienie decyzji o rozbiórkę w obrocie prawnym (nawet nieostatecznej).

Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] grudnia 2020 r. uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] września 2020 r. nakazującą rozbiórkę samowolnie rozbudowanego budynku mieszkalnego o garaż, przy ul. B. [...] w W. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Po usunięciu z obrotu prawnego decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego garażu, skarżący wnieśli o zastosowanie uproszczonej procedury legalizacyjnej z art. 49f ustawy Prawo budowlane. Garaż dobudowany został ponad 20 lat temu tj. w latach 70-tych.

Skoro decyzja o nakazie rozbiórki została wyeliminowana z obrotu prawnego przed złożeniem przez inwestora wniosku o wszczęcie uproszczonej procedury legalizacji, to nie miał zastosowania art. 32 ustawy nowelizującej, który stanowi, iż nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej decyzję o nakazie rozbiórki.

Ponadto, zgodnie z art. 49f ust. 2 Prawa budowlanego, w przypadku obiektów budowlanych, o których mowa w art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego, to jest obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie Prawa budowlanego lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, uproszczone postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w ust. 1, prowadzi się na żądanie właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego. Nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, jeżeli termin, o którym mowa w ust. 1, upłynął po dniu wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy, o którym mowa w art. 48 ust. 1 (art. 49f ust. 5 Prawa budowlanego).

Mając na uwadze powyższe przepisy wskazano, że niedopuszczalne jest wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego tylko względem obiektu, który jest objęty pozostającą w obrocie prawnym decyzją o nakazie rozbiórki.

Skarżący mają prawo do wdrożenia wobec ich budynku postępowania legalizacyjnego uproszczonego - jako odrębnej, nowej sprawy.

Kwestia daty wybudowania garażu nie została ostatecznie przesądzona przez organ II instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Skarga jest zasadna.

Kwestionowanym rozstrzygnięciem, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], umarzającą uproszczone postępowanie legalizacyjne w sprawie rozbudowanego o garaż budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Istotą sprawy, była prawidłowa wykładnia przepisów prawa, w związku z wejściem w życie nowego trybu uproszczonej legalizacji samowoli budowlanej, wynikającego z art. 49f ustawy Prawo budowlane, który stanowi:

"1. W przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części:

1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia - jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne.

2. W przypadku obiektów budowlanych, o których mowa w art. 103 ust. 2, uproszczone postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w ust. 1, prowadzi się na żądanie właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego.

3. W przypadku stwierdzenia stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze postanowienia, bezzwłoczne:

1) zabezpieczenie obiektu budowlanego lub jego części oraz

2) usunięcie stanu zagrożenia.

4. Na postanowienie, o którym mowa w ust. 3, przysługuje zażalenie.

5. Nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w ust. 1, jeżeli termin, o którym mowa w ust. 1, upłynął po dniu wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy, o którym mowa w art. 48 ust. 1".

Powołane przepisy art. 49f zostały wprowadzone do ustawy Prawo budowlane, przez art. 1 pkt 37 ustawy z dnia 13 lutego 2020r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020r., poz. 471), która weszła w życie z dniem 19 września 2020 r.

Zgodnie z art. 25 ww. ustawy (nowelizującej), do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.

Jednocześnie zgodnie z art. 32 ustawy nowelizującej - nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa wart. 49f ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy decyzję o nakazie rozbiórki.

Przed wskazaną nowelizacją, do samowoli budowlanej popełnionej przed 1995 rokiem, należało stosować przepisy art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., natomiast po zmianie ustawy Prawo budowlane, legalizacja tego rodzaju samowoli budowlanej, może mieć miejsce również na zasadach, przewidzianych w art. 49f i nast. Prawa budowlanego.

Zdaniem Sądu, z brzmienia art. 32 ustawy nowelizującej, wynika, że przepisy dotyczące uproszczonego trybu legalizacji, mogą znaleźć zastosowanie także w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie znowelizowanych przepisów Prawa budowlanego, tj. przed 19 września 2020 r.

Jak stanowi bowiem art. 32 ustawy nowelizującej, nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49f ust. 1, w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie znowelizowanej ustawy Prawo budowlane, decyzję o nakazie rozbiórki.

Skoro nie jest możliwe wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego w stosunku do obiektów budowlanych, co do których wydano przed dniem wejścia w życie nowych przepisów Prawa budowlanego, decyzję o nakazie rozbiórki, to a contrario, gdy nie wydano przed ich wejściem w życie decyzji o rozbiórce, znowelizowane przepisy dotyczące uproszczonego postępowania legalizacyjnego mają zastosowanie.

Jednocześnie przepis art. 32 ustawy nowelizującej, jest przepisem intertemporalnym szczególnym w stosunku do art. 25 ustawy nowelizującej - odnosi się bowiem do postępowania będącego w toku, a zatem wyłącza ogólną regułę zakresu i czasu stosowania dotychczasowych przepisów - wskazaną w art. 25.

W ocenie Sądu, możliwe jest wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego z art. 49f Prawa budowlanego, w stosunku do obiektu budowlanego objętego dyspozycją art. 103 ust. 2 tej ustawy, jeśli nie wydano decyzji o nakazie rozbiórki, choćby w stosunku do niego wszczęto już wcześniej postępowanie legalizacyjne.

W kontekście przedmiotowej sprawy, przed dniem wejścia w życie znowelizowanych przepisów ustawy Prawo budowlane (19 września 2020r.), PINB dla [...] wydał (na podstawie art. 37 ust. 1 Prawo budowlane z dnia 24.10.1974r.) decyzję z dnia [...].09.2020r. – nakazującą rozbiórkę samowolnie rozbudowanego budynku.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].12.2020r. uchylił nakaz rozbiórki i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W tej sytuacji, w dacie oceny wniosku inwestora (z dnia 22.01.2021 r.) zawierającego prośbę o przeprowadzenie uproszczonego postępowania legalizacyjnego, nie można było powoływać się na moc prawną decyzji nieostatecznej, która została następnie uchylona i w tym czasie już nie funkcjonowała w obrocie prawnym. Stan faktyczny i prawny istniejący w dacie powołanego wniosku, nie był sprzeczny z treścią art. 32 ustawy nowelizującej.

Z tych przyczyn Sąd uznał, że organy naruszyły w stopniu istotnym, przez wadliwą wykładnię, przepisy art. 49f Prawa budowlanego z 1994 r. i art. 32 ustawy z dnia 13 lutego 2020r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020r., poz. 471).

W ponownie prowadzonym postępowaniu, organ weźmie pod uwagę przedstawioną wykładnię przepisów prawa i zastosuje ją, wydając adekwatną decyzję.

Z przedstawionych powodów, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.