Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1384/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. skargę oddala II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. M. K., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i 20 groszy), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy).


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2010r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...] G. Sp. z o.o. Oddział w R. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r., stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta m. W. z dnia [...] września 1981 r., zezwalającej na budowę gazociągu wysokiego ciśnienia do N. oraz rozbudowę istniejącej stacji I-go stopnia przy ul. [...] - uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r., oraz w części dotyczącej wniosku S. B. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m. W. z dnia [...] września 1981 r., co do działki oznaczonej numerem ew. [...], a w pozostałym zakresie umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ podał, że decyzją z dnia [...] września 2006 r., Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Prezydenta m. W. z dnia [...] września 1981 r., zezwalającej na budowę gazociągu wysokiego ciśnienia do N. oraz rozbudowę istniejącej stacji I-go stopnia przy ul. [...].

Następnie, po rozpatrzeniu odwołania [...] G. Sp. z o.o. Oddział w R., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., uchylił decyzję organu wojewódzkiego oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że Wojewoda [...], wydając decyzję dnia [...] września 2006 r., oparł się wyłącznie na kserokopiach dokumentów i pomimo niepełnego materiału dowodowego dokonał merytorycznej oceny decyzji Prezydenta m. W. z dnia [...] września 1981 r.

W związku ze skargą S. B., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, prawomocnym wyrokiem z dnia 18 października 2007r., sygn. akt VII SA/Wa 546/07, uchylił decyzję GINB z dnia [...] grudnia 2006 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że organ drugiej instancji nie wyczerpał wszystkich możliwości dotarcia do oryginału decyzji organu stopnia podstawowego mimo, że był do tego zobowiązany.

Uwzględniając zalecenia Sądu zawarte w wyroku z dnia 18 października 2007r., sygn. akt VII SA/Wa 546/07, po ponownym rozpatrzeniu odwołania [...] G. Sp. z o.o. Oddział w R., organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, związany był oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu.

W wyniku podjętych czynności pozyskał potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię decyzji Prezydenta m. W. z dnia [...] września 1981 r., znak: [...].

Analizując wniosek W. i S. B. z dnia 8 września 2003 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta m. W. z dnia [...] września 1981 r. w którym wskazano, że projektowany gazociąg mimo braku zgody przebiega przez ich działkę o numerze ew. [...], a nadto został realizowany niezgodnie z warunkami udzielonego pozwolenia, organ wskazał, że działka o numerze ew. [...] powstała z podziału działki o numerze ew. [...], zaś obecnie oznaczona jest numerem ew. [...].

Jedynym właścicielem działki oznaczonej obecnie numerem ew. [...] jest S. B. (akt notarialny Repertorium A Nr [...] r.). W. B. nie wykazała indywidualnego interesu prawnego uzasadniającego jej prawo do kwestionowania decyzji Prezydenta m. W. z dnia [...] września 1981 r., znak: [...]. Dlatego organ stwierdził, iż brak jest podstaw, do uznania W. B. za stronę postępowania nieważnościowego.

Oprócz tego, organ stwierdził, że S. B. posiada interes prawny w stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta m. W. z dnia [...] września 1981 r., wyłącznie w odniesieniu do nieruchomości, której jest właścicielem, tj. działki oznaczonej obecnie numerem ew. [...].

W związku z powyższym GINB, merytorycznej oceny decyzji dokonał wyłącznie w odniesieniu do wniosku S. B. oraz w części dotyczącej działki oznaczonej obecnie numerem ew. [...]. W pozostałym zakresie postępowanie zakończone decyzją organu wojewódzkiego uznał za bezprzedmiotowe.

Niesporne było, że przebieg przedmiotowego gazociągu został zaplanowany m. in. przez działkę wnioskodawcy oznaczoną obecnie numerem ew. [...]. Stosownie do przepisu art. 29 ust. 5 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanej decyzji, pozwolenie na budowę mogło być wydane wyłącznie jednostce organizacyjnej lub osobie, która wykaże prawo do dysponowania nieruchomością. Powyższa regulacja miała charakter bezwzględnie obowiązujący i niedopuszczalnym było wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, zanim inwestor wykaże przysługujące mu prawo do dysponowania nieruchomością inwestycyjną na potrzeby realizacji zamierzonego przedsięwzięcia. Ponadto, przepis § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. z 1975 r. Nr 8, poz 48 z późn. zm.) stanowił, że do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę inwestor zobowiązany był dołączyć odpis dokumentu stwierdzającego jego prawo do dysponowania nieruchomością przewidzianą pod inwestycję.

Z dokonanej przez organ odwoławczy analizy decyzji Prezydenta m. W. z dnia [...] września 1981 r., wynikało, że wydano ją wbrew dyspozycji ww. przepisów art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego oraz § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego. Zawarte w decyzji sformułowanie "postanawiam udzielić pozwolenia na budowę gazociągu wysokiego ciśnienia do N. oraz rozbudowę istniejącej stacji I-stopnia przy ul. [...] (...) z zachowaniem następujących warunków: uzyskania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane", wskazywało wprost, że organ stopnia podstawowego, udzielił pozwolenia na budowę inwestorowi, który nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością inwestycyjną.

W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, choć naruszone zostały przepisy art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego oraz § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego są regulacjami, których stosowanie nie wymaga przeprowadzenia skomplikowanego procesu wykładni, zaś samo naruszenie jest bezsprzeczne, to skutki wskazanego uchybienia nie mogą być uznane za niemożliwe do zaakceptowania.

Organ zauważył bowiem, że wprawdzie inwestor, w dacie wydania kwestionowanej decyzji, nie był uprawniony do dysponowania nieruchomością wnioskodawcy, to jednak uprawnienie to nabył na mocy decyzji Naczelnika Urzędu Gminy w S. z dnia [...] września 1981 r., nr [...], zezwalającej Dyrekcji [...] w W. na czasowe zajęcie terenu.

Decyzję Naczelnika Urzędu Gminy w S. z dnia [...] września 1981 r., nr [...], wydano na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tekst jednolity - Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64).

Przywołany przepis stanowił w ust. 1, że organy administracji państwowej, instytucje i przedsiębiorstwa państwowe mogą za zezwoleniem naczelnika gminy - a w miastach prezydenta lub naczelnika miasta (dzielnicy), zakładać i przeprowadzać na nieruchomościach - zgodnie z zatwierdzoną lokalizacją szczegółową - ciągi drenażowe, przewody służące do przesyłania płynów, pary, gazów, elektryczności oraz urządzenia techniczne łączności i sygnalizacji, a także inne podziemne lub nadziemne urządzenia techniczne niezbędne do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

Wskazana regulacja stanowiła szczególną formę wywłaszczenia nieruchomości, polegającą na ograniczeniu prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego. Ograniczenie to polegało na obowiązku znoszenia przez właściciela przedsięwzięć podejmowanych na jego nieruchomości oraz polegających na realizacji przewodów i innych urządzeń określonych w omawianym przepisie, w tym urządzeń przesyłowych (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2009 r., sygn. akt II CSK 394/08, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt IV CSK 410/07, wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 lutego 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1714/06).

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja Naczelnika Urzędu Gminy w S. z dnia [...] września 1981 r., nr [...], uprawniała inwestora do dysponowania działkami inwestycyjnymi, w tym działką oznaczoną obecnie numerem ew. [...], na cele realizacji przedmiotowej inwestycji. Na jej mocy inwestor był uprawniony do realizacji przedsięwzięcia niezależnie od zgody właściciela nieruchomości.

Mając powyższe na uwadze, organ II instancji ocenił, że choć decyzja Prezydenta m. W. z dnia [...] września 1981 r., narusza przepisy art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego oraz § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie jej wydania, to nie są to rażące naruszenia prawa w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Nadto oprócz wskazanych wyżej naruszeń organ nie stwierdził, aby kontrolowana decyzja Prezydenta m. W. z dnia [...] września 1981 r., uchybiała innym przepisom prawa, obowiązującym w dacie jej wydania.

W związku z powyższymi ustaleniami i ocenami - Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r., oraz odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m. W. z dnia [...] września 1981 r. co do działki oznaczonej obecnie numerem ew. [...], w pozostałym zakresie umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.

Odnosząc się do zarzutu wnioskodawcy, jakoby projektowane przedsięwzięcie zrealizowano niezgodnie z kontrolowaną decyzją organu stopnia podstawowego, wyjaśnił, że powyższa okoliczność dotyczy wyłącznie sposobu wykonywania robót budowlanych i jako taka pozostaje bez wpływu na poprawność wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010r., wniósł S. B.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżący zarzucił organowi niezasadne przyjęcie, że decyzja pozwalająca na czasowe zajęcie nieruchomości może być uznana za przyznającą prawo dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane. Podniósł, że nie była wydana decyzja wywłaszczeniowa, a powołana decyzja Naczelnika Urzędu Gminy w S. z dnia [...] września 1981 r. zezwalała na zajęcie nieruchomości na czas nie dłuższy niż 2 lata.

Wyrokiem z dnia 15.10.2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. VII SA/Wa 971/10, po rozpoznaniu skargi S. B., uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w uzasadnieniu powołanego wyroku, stwierdził, że organ odwoławczy rozpoznając sprawę pominął fakt, iż przepis art. 29 Prawa budowlanego i art. 35 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, dotyczą dwóch zupełnie różnych etapów procesu inwestycyjnego .

Sąd wywodził, że pozwolenie na budowę uprawnia inwestora do rozpoczęcia i wykonywania robót budowlanych i aby móc wybudować określoną inwestycję na terenie nieruchomości stanowiących własność prywatną, inwestor musiał uzyskać prawo do dysponowania tą nieruchomością, co wynika z treści art. 29 ust 5 Prawa budowlanego z 1974r.

Natomiast stałe korzystanie z tych instalacji, polegające na prowadzeniu prac o charakterze konserwacyjnym, czy też dokonywaniu napraw w razie awarii, zakłada konieczność zapewnienia swobodnego dostępu do tych urządzeń. Wiąże się z ograniczeniem własności do nieruchomości i pociąga za sobą konieczność uregulowania tego stanu faktycznego w postaci chociażby ustanowienia określonego ograniczonego prawa rzeczowego na rzecz właściciela urządzeń. Materia ta unormowana jest przepisami należącymi do prawa cywilnego, zawartymi w Kodeksie cywilnym i ustawie wywłaszczeniowej, obowiązującej w dacie budowy urządzeń, nie zaś w Prawie budowlanym.

W sytuacji braku zgody właściciela, jedynie ostateczna decyzja administracyjna wydana w trybie art. 35 ustawy wywłaszczeniowej uprawniała przedsiębiorstwo do prowadzenia prac opisanych w tym przepisie na terenie cudzych nieruchomości.

Decyzja Naczelnika Gminy S. z [...] 09.1981 r. wydana została w związku z decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny z [...]. 07. 1981 r., zezwalała inwestorowi na czasowe zajęcie terenu planowanej inwestycji i przyznawała upoważnionym przez inwestora osobom prawo dostępu do inwestycji celem wykonania czynności związanych z jej konserwacją.

Nie przesądzając o treści rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż wydanie kontrolowanej przez niego decyzji nastąpiło z naruszeniem prawa, a organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy, powinien przeprowadzić szczegółową analizę wagi stwierdzonego naruszenia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz [...] G. Sp. z o.o. Oddział [...] w C.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2011r. w sprawie o sygn. II OSK 238/11 - po rozpoznaniu skarg kasacyjnych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 971/10 - uchylił zaskarżony wyrok ze skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, natomiast oddalił skargę kasacyjną [...] G. Sp. z o.o.

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 kwietnia 2011r. wskazał, że podstawową kwestią w sprawie było ustalenie, czy inwestor legitymował się prawem do dysponowania nieruchomością S. B., oznaczoną obecnie w ewidencji nr [...] położonej we wsi K., w celu wybudowania na tej nieruchomości gazociągu wysokiego ciśnienia.

Zgodnie z treścią art. 29 ust.5 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane(Dz.U. z 1974r.,nr 38, poz. 229, ze zm.) - decyzja o pozwoleniu na budowę mogła być wydana wyłącznie temu, kto wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a w myśl § 21 ust.1 pkt.2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 20.02.1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego(Dz. U. z 1975r., nr 8, poz,48 ze zm.) do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę inwestor był obowiązany dołączyć odpis dokumentu stwierdzającego prawo inwestora do dysponowania nieruchomością przewidzianą pod inwestycję.

Sąd Naczelny zarzucił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie poddał ocenie dokonanej przez organ odwoławczy analizy decyzji z dnia [...] września 1981 r. wydanej przez Naczelnika Gminy w S. Przypomniał, że organ odwoławczy, doszedł do przekonania, że decyzja ta, wydana na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1985r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974r., nr 10, poz. 64), dawała inwestorowi prawo do dysponowania nieruchomością w celu realizacji planowanej inwestycji.

Dalej Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości organy administracji państwowej, instytucje i przedsiębiorstwa państwowe mogły za zezwoleniem naczelnika gminy - a w miastach prezydenta lub naczelnika miasta (dzielnicy), zakładać i przeprowadzać na nieruchomościach - zgodnie z zatwierdzoną lokalizacją szczegółową - ciągi drenażowe, przewody służące do przesyłania płynów, pary, gazów, elektryczności oraz urządzenia techniczne niezbędne do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

Przepis ten został umieszczony w rozdziale 7 ustawy noszącym tytuł "Szczególny tryb wywłaszczenia", a zatem przewidywał ograniczenie prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego. Decyzje wydawane na podstawie tego przepisu uprawniały wskazane w nich podmioty do zakładania i przeprowadzania na nieruchomościach przewodów służących do przesyłania m.in. gazu wraz z niezbędną infrastrukturą.

Decyzja Naczelnika Gminy S. z dnia [...] września 1981 r. jest decyzją o której mowa w art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Przepis ten został wskazany w podstawie prawnej decyzji, co o niczym by jeszcze nie przesądzało, jednak w jej uzasadnieniu wyjaśniono, że przez nieruchomość ma być przeprowadzony gazociąg wysokiego ciśnienia, podjęcie zaś decyzji tej treści konieczne jest ze względu na pilną potrzebę rozpoczęcia prac i ważny interes społeczny dla wykonania zadań zatwierdzonych w planach gospodarczych. Ponadto na inwestora został nałożony obowiązek doprowadzenia terenu do stanu pierwotnego niezwłocznie po zakończeniu budowy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego użycie w decyzji Naczelnika Gminy S. z dnia [...] września 1981 r. sformułowania "zezwalam na czasowe zajęcie terenu" nie może uzasadniać poglądu, jakoby decyzja ta w istocie uprawniała jedynie do czasowego zajęcia przedmiotowej nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją inwestycji. Ustawa z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości przewidywała w art. 42 instytucję zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 2 lata, jeżeli zajęcie to było niezbędne dla czasowego tylko uczynienia z nieruchomości określonego użytku.

Decyzja wydana na podstawie art. 35 ww. ustawy uprawniała natomiast do wznoszenia trwałych urządzeń (ciągów drenażowych, przewodów służących do przesyłania płynów, pary, gazów, elektryczności). W przypadku analizowanej decyzji mowa jest o przeprowadzeniu gazociągu, a zatem urządzenia, którego nie można uznać za czasowe. Ponadto do wydania decyzji w trybie art.35 w/w ustawy właściwy był inny organ, niż do wydania decyzji na podstawie art. 42 tej ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.).

Przystępując po raz kolejny do rozpoznania skargi S. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010r., w tym zwłaszcza oceny tego czy decyzja Naczelnika Urzędu Gminy w S. z dnia [...] września 1981 r. pozwalała jedynie na czasowe zajęcie nieruchomości skarżącego i nie mogła być uznana za przyznającą prawo dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane, Sąd wojewódzki związany był przepisem art. 190 p.p.s.a., w myśl którego sąd, któremu sprawę przekazano do ponownego rozpoznania, pozostaje związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W niniejszej sprawie ani stan faktyczny sprawy ani stan prawny nie uległy zmianie, co oznacza, że Sąd rozpoznając obecnie sprawę ze skargi S. B. i nie znajdując podstaw do zastosowania odstępstw od konieczności podzielenia poglądu prawnego wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 kwietnia 2011r. - zobowiązany był wykładnię prawa tam przedstawioną przyjąć.

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 kwietnia 2011r. wskazał, że podstawową kwestią w sprawie było ustalenie, czy inwestor legitymował się prawem do dysponowania nieruchomością S. B., w celu wybudowania na tej nieruchomości gazociągu. Jednocześnie wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie poddał ocenie, dokonanej przez organ odwoławczy, analizy decyzji z dnia [...] września 1981 r. wydanej przez Naczelnika Gminy w S.

Dlatego też należy obecnie przypomnieć, że zdaniem organu odwoławczego kontrolowana w trybie nieważności decyzja została wydana z naruszeniem art. 29 ust 5 Prawa budowlanego z 1974r. i § 21 ust 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego. Organ ustalił bowiem, ze inwestor w dacie jej wydania nie posiadał uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jednak w ocenie organu nie można było tego naruszenia uznać za rażące naruszenie prawa wywołujące skutki społeczno - ekonomiczne niemożliwe do zaakceptowania w państwie prawa.

Organ podkreślił, że inwestor uzyskał uprawnienie do dysponowania nieruchomością skarżącego – później, po wydaniu pozwolenia budowlanego. Decyzją z dnia [...] września 1981 r. wydaną na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, Naczelnik Gminy w S. zezwolił bowiem na czasowe zajęcie terenu objętego inwestycją, w tym działki nr [...]. Decyzja ta uprawniała inwestora do realizacji przedsięwzięcia niezależnie od zgody właściciela nieruchomości.

Podkreślenia wymaga, że we wskazanym wyżej wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż decyzja Naczelnika Gminy S. z dnia [...] września 1981 r. jest decyzją o której mowa w art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Przepis ten został wskazany w podstawie prawnej decyzji, a w jej uzasadnieniu wyjaśniono, że przez nieruchomość ma być przeprowadzony gazociąg wysokiego ciśnienia, podjęcie zaś decyzji konieczne jest ze względu na pilną potrzebę rozpoczęcia prac i ważny interes społeczny dla wykonania zadań zatwierdzonych w planach gospodarczych. Ponadto na inwestora został nałożony obowiązek doprowadzenia terenu do stanu pierwotnego niezwłocznie po zakończeniu budowy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego użycie w decyzji Naczelnika Gminy S. z dnia [...] września 1981 r. sformułowania "zezwalam na czasowe zajęcie terenu" nie może uzasadniać poglądu, jakoby decyzja ta w istocie uprawniała jedynie do czasowego zajęcia przedmiotowej nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją inwestycji. Ustawa z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości przewidywała w art. 42 instytucję zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 2 lata, jeżeli zajęcie to było niezbędne dla czasowego tylko uczynienia z nieruchomości określonego użytku.

Decyzja wydana na podstawie art. 35 ww. ustawy uprawniała natomiast do wznoszenia trwałych urządzeń (ciągów drenażowych, przewodów służących do przesyłania płynów, pary, gazów, elektryczności). W przypadku analizowanej decyzji mowa jest o przeprowadzeniu gazociągu, a zatem urządzenia, którego nie można uznać za czasowe. Ponadto do wydania decyzji w trybie art.35 w/w ustawy właściwy był inny organ, niż do wydania decyzji na podstawie art. 42 tej ustawy.

Zatem w sytuacji gdy Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił wykładnię przepisów prawa i nadał decyzji Naczelnika Gminy S. z dnia [...] września 1981r. określone znaczenie, to obecnie zaskarżone rozstrzygnięcie organu odwoławczego, Sąd Wojewódzki uznaje za prawidłowe. Nie ulega bowiem wątpliwości, że inwestor po 7 dniach od udzieleniu mu pozwolenia budowlanego, uzyskał prawo do dysponowania na cele budowlane nieruchomością skarżącego, tym samym uznanie, iż wystąpiły skutki społeczno gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności byłoby niezasadne.

Należy podkreślić, że organ odwoławczy w sposób trafny przedstawił istotę wad jakie niewątpliwie stwierdził w kwestionowanym pozwoleniu na budowę. Wskazał, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja.

Stwierdził oczywistość naruszenia prawa polegającą na sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa będącym jego podstawą prawną. Jednocześnie uznał, że dla oceny, czy dane naruszenie prawa ma charakter rażącego naruszenia, istotne są skutki które to naruszenie wywołuje. Tylko gdy skutki te są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, to takie naruszenie ma cechy rażącego naruszenia prawa.

Słusznie organ wywiódł, że aktualne badanie wydanej w roku 1981 decyzji Prezydenta m. W., zezwalającej na budowę gazociągu wysokiego ciśnienia do N. oraz rozbudowę istniejącej stacji I-go stopnia przy ul. [...], nie pozwala na stwierdzenie wydania jej z rażącym naruszeniem, w sytuacji gdy inwestor wprawdzie później, ale uzyskał prawo do dysponowania nieruchomością skarżącego do przeprowadzenia gazociągu.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako nieuzasadnioną oddalił.