Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 297/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 1 a ust 1 pkt1
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art.67 ust.1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 maja 2016 r. sprawy ze skargi S. Spółki Akcyjnej z siedzibą w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oraz nadpłaty w tym podatku za lata 2010-2015 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21.01.2016 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia 20.11.2015 r., znak: [...], którą określono podatniczce "[...](dalej zwanej także "Spółką", "Stroną", "Skarżącą") wysokość zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2010-2015 (pkt 1), odmówiono stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2010-2015 (pkt 2) oraz określono wysokość nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2010-2015 (pkt 3).

Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że pismem z dnia 17.08.2015 r. (data wpływu 21.08.2015 r.) Spółka wniosła o stwierdzenie nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości w wysokości [...] zł za lata 2010-2015 oraz o zwrot bądź zaliczenie powstałej nadpłaty na poczet bieżących i przyszłych zobowiązań Strony z tytułu podatku od nieruchomości.

Z uzasadnienia ww. wniosku wynikało, że Spółka po przeprowadzeniu weryfikacji posiadanych środków trwałych pod względem prawidłowości opodatkowania podatkiem od nieruchomości oraz po analizie obowiązujących w latach 2010 - 2015 przepisów z zakresu opodatkowania podatkiem od nieruchomości uzyskała pełniejszą wiedzę w zakresie prawidłowego sposobu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, dlatego dokonała zmiany sposobu opodatkowania nieruchomości w ten sposób, że "Budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą", które ze względów technicznych nie były i nie mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej przeniosła do kategorii "[...]". Do budynków tych zaliczyła budynek o nr inwentarzowym [...] pod nazwą "[...]", o nr [...] pod nazwą "Budynek przemysłowy dwukondygnacyjny" i o nr [...] pod nazwą "Budynek administracyjno - mieszkalny" z tym, że ten ostatni nie był wykorzystywany na cele mieszkalne ani na działalność gospodarczą od roku 2015. Na dowód stanu zużycia technicznego i funkcjonalnego budynków, które ze względów technicznych nie mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej Strona przedłożyła opinie specjalisty arch. mgr [...]. Powołała się również na wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 12.01.2012 r. sygn. akt I SA/Wr 1662/11, NSA z dnia 07.10.2010 r. sygn. akt IIFSK 2080/08 i WSA w Łodzi z dnia 04.10.2012 r. sygn. akt I SA/Łd 1542/11.

Według Strony, opinie autorstwa arch. mgr [...] potwierdzały, że zużycie techniczne budynków w latach 2010 - 2015 bezwzględnie świadczyło o złym stanie technicznym przedmiotowych obiektów, ponadto we wnioskowanym okresie przedmiotowe budynki nie były wykorzystywane w żaden sposób na prowadzenie działalności gospodarczej przez Spółkę oraz były trwale wyłączone z eksploatacji. Jednocześnie na skutek przeglądu dokumentacji oraz weryfikacji zapisów w ewidencji gruntów i budynków ze stanem faktycznym ustalono, że w posiadaniu Spółki znajdowała się działka, która omyłkowo w latach 2010 - 2014 była wykazywana jako związana z prowadzeniem działalności gospodarczej choć w okresie na tej działce był posadowiony budynek mieszkalny i z tego względu powierzchnia gruntu pod zabudową mieszkalną powinna zostać wykazana w kat. "grunty pozostałe". Od roku 2015 działka ze względu na wystąpienie względów technicznych powróciła do kat. "grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej". Do wniosku załączono korekty deklaracji na podatek od nieruchomości za lata 2010 - 2015 uwzględniające w/w zmiany, wydruk z KRSu, trzy opracowania pt: "Określenie stanu technicznego" i jedno pt: "Inwentaryzacja architektoniczna i bilans powierzchni obiektów budowlanych".

Po przeprowadzeniu postępowania, obejmującego oględziny nieruchomości, organ I instancji decyzją z dnia 20.11.2015 r. nr [...], sprostowaną decyzją z dnia 18.12.2015 r. nr [...]:

1. określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za: 2010 rok w kwocie [...] zł, 2011 rok w kwocie [...] zł, 2012 rok w kwocie [...] zł, 2013 rok w kwocie [...] zł, 2014 rok w kwocie [...] zł, 2015 rok w kwocie [...] zł;

2. odmówił Spółce stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za: 2010 rok w kwocie [...] zł, 2011 rok w kwocie [...] zł, 2012 rok w kwocie [...] zł, 2013 rok w kwocie [...] zł, 2014 rok w kwocie [...] zł, 2015 rok w kwocie [...] zł;

3. określił Spółce wysokość nadpłaty w podatku od nieruchomości za: 2010 rok w kwocie [...] zł, 2011 rok w kwocie [...] zł, 2012 rok w kwocie [...] zł, 2013 rok w kwocie [...] zł 2014 rok w kwocie [...] zł, 2015 rok w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji, organ I instancji przytoczywszy mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa podkreślił, że dla celów podatkowych budynkiem jest obiekt, który posiada fundamenty, dach, przegrody budowlane i jest trwale związany z gruntem. Badając stan techniczny, od którego uzależniona była ocena, czy wyklucza on możliwość wykorzystywania budynku do działalności gospodarczej organ wyjaśnił, że wziął pod uwagę stan techniczny tych elementów budynku o których wprost mówi art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014r., poz.849 ze zm.) - dalej zwanej "u.p.o.l.", czyli fundamentów, przegród budowlanych i dachu.

W odniesieniu do spornych budynków organ I instancji podniósł, że ich poszczególne elementy konstrukcyjne zużyte są w niewielkim stopniu, od kilku do kilkunastu procent. Jak stwierdził organ podatkowy w trakcie oględzin, wszystkie uszkodzenia w istotnych dla organu częściach budynków powstały z woli podatnika - poprzez jego zaniedbanie i zaniechanie -a nie z przyczyn zewnętrznych i fizykalnych. Brak orynnowania budynków lub znaczne w nim ubytki, a także zachwaszczenie otoczenia spowodowały powstanie środowiska sprzyjającego rozwojowi grzybów i pleśni, które powoli zaczęły toczyć ściany budynków. Brak bieżących napraw ubytków w zadaszeniu umożliwił wdzieranie się wody do wnętrza budynków i podgniwanie stropów. Analizowane budynki nadają się jednak, w ocenie organu, do dalszego użytkowania po przeprowadzeniu remontu lub adaptacji, a nie wyłącznie do rozbiórki. Sam architekt w każdym określeniu stanu technicznego zauważał, że nakłady, które trzeba ponieść na zmianę sposobu użytkowania budynku będą porównywalne z budową nowego budynku o porównywalnej powierzchni lub będą ją nawet przewyższały, a utrzymanie przedmiotowych części budynku po adaptacji przewyższy koszt utrzymania podobnych nieruchomości usytuowanych na danym terenie, co wskazuje jednoznacznie na istniejące tutaj względy ekonomicznie i finansowe, a nie względy niezależne od woli podatnika.

Organ podatkowy I instancji podsumowując wskazał, że zasadniczym kryterium decydującym o uznaniu przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości jako o związanych z działalnością gospodarczą jest ich posiadanie przez przedsiębiorcę, przy czym wyjaśnił, że jest to związek o charakterze formalnym, albowiem co do zasady nie jest istotne czy przedsiębiorca budynki faktycznie wykorzystuje w danym momencie dla celów działalności gospodarczej. Spółka akcyjna jest przedsiębiorcą w rozumieniu kodeksu spółek handlowych. Tego typu spółka ma jeden cel - prowadzenie działalności gospodarczej - a zatem wszystko co posiada służy temu celowi i przez to jest związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Ponadto wskazano, że organ podatkowy przy ustalaniu wysokości zobowiązania podatkowego za grunt ustalił, że działka nr [...] położona w obrębie [...] miasta [...] ma powierzchnię [...] m i nosi oznaczenie "Bi" (inne tereny zabudowane) a nie "B" (tereny mieszkaniowe). Budynek na nim położony o nr ewidencyjnym [...] również nie posiada funkcji budynku mieszkalnego, a funkcję pozostały budynek niemieszkalny, co wyklucza możliwość zastosowania niższej stawki podatkowej, jakkolwiek organ dał wiarę twierdzeniom Spółki, że w latach 2010-2014 w/w budynek był faktycznie zajęty ma cele mieszkalne.

Od ww. decyzji organu I instancji z dnia 20.11.2015 r., Strona wniosła odwołanie, wnosząc o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji w zaskarżonej części;

- umorzenie postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2010 - 2015, bowiem korekty deklaracji na podatek od nieruchomości złożone przez Spółkę prawidłowo określają wysokość zobowiązania i wydawanie decyzji wymiarowej jest niedopuszczalne i bezprzedmiotowe;

- orzeczenie co do istoty sprawy polegające na stwierdzeniu wobec Spółki nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2010 - 2015 w kwocie [...] zł, przy uwzględnieniu dokonanej przez Spółkę korekty deklaracji na podatek od nieruchomości za lata 2010-2015.

W uzasadnieniu wskazano, że w związku z zużyciem technicznym i funkcjonalnym przedmiotowe budynki w latach 2010 - 2015 spełniały warunki zawarte w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. i ze względów technicznych nie były i nie mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Konsekwentnie, należało je opodatkować podatkiem od nieruchomości według stawek właściwych dla kategorii budynków pozostałych. Według odwołującej Strony, powyższe okoliczności potwierdzały opinie mgr inż. arch. [...] oraz przeprowadzone przez organ I instancji oględziny obiektów. Opisy budynków przedstawione w protokole oględzin nie pozostawiały żadnych wątpliwości co do bardzo złego stanu technicznego budynku, który nie był kwestionowany przez organ I instancji, jak również grunty działki nr [...] z uwagi na związek z budynkiem mieszkaniowym w latach 2010 - 2014 winny zostać opodatkowane według preferencyjnej stawki właściwej dla gruntów pozostałych. W świetle powyższego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był zdaniem Spółki kompletny, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy polegające na stwierdzeniu nadpłaty w podatku od nieruchomości oraz obowiązku wypłaty oprocentowania z tytułu nieterminowego zwrotu nadpłaty.

Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu podatkowego I instancji, po przytoczeniu mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa w stanie prawnym mającym zastosowanie w niniejszej sprawie (do 31 grudnia 2015 r.), tj. art. 2 ust. 1 i art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie bezspornym było, że Spółka obecnie nie prowadziła w przedmiotowej nieruchomości działalności gospodarczej (faktyczne ich niewykorzystywanie), co jednak zdaniem organu pozostawało bez wpływu na wymiar podatku, biorąc pod uwagę, że Spółka sporne budynki miała ujęte w wykazie środków trwałych, nie planowała też z przyczyn technicznych budynków rozebrać.

Powołując się na poglądy doktryny organ odwoławczy przypomniał, że przepisy u.p.o.l. nie wiążą obowiązku w zakresie podatku od nieruchomości z osiąganiem przez przedsiębiorcę korzyści z posiadanych obiektów, czy faktem prowadzenia na nich działalności lub nie.

Następnie organ odwoławczy rozważył, czy w sprawie występowała przesłanka negatywna, przewidziana w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., tj. wyłączenie poza zakres przedmiotów związanych z działalnością gospodarczą gruntów, budynków i budowli, które - choć w posiadaniu przedsiębiorcy - nie są przez niego wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, z tzw. względów technicznych, podkreślając, że chodzi tu nie o przyczyny techniczne leżące po stronie przedsiębiorcy, ale o te związane z danym przedmiotem opodatkowania, a zatem obiektywne okoliczności natury technicznej uniemożliwiające wykorzystanie go do celów konkretnej działalności prowadzonej przez dany podmiot. Przejściowe zatem niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej, nie daje podstawy do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Nieruchomość ta mimo chwilowego jej niewykorzystywania, z różnych przyczyn, nie przestaje więc być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą.

Odnosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, tj. oględziny nieruchomości z 2015 r. oraz załączoną do akt sprawy opinię rzeczoznawcy z 2015 r. organ odwoławczy stwierdził, że jeżeli chodzi o sporną nieruchomość nie wystąpiła przesłanka "względów technicznych", uniemożliwiająca prowadzenie działalności gospodarczej, a istniejący stan faktyczny nie miał charakteru trwałego. Jak podkreślił również organ, nie ulegało wątpliwości, że w ocenianych budynkach niezbędne było praktycznie wykonanie generalnego remontu, napraw i adaptacji umożliwiających prowadzenie w nim działalności gospodarczej, co bezspornie wynikało z opinii rzeczoznawcy z lipca 2015 r. Co więcej - jak wykazywał organ II instancji - wyłącznie w tym celu wykonana była przedmiotowa ekspertyza ("opracowanie, analiza i rozpoznanie stanu technicznego [spornych] budynków pod względem dopuszczalności do użytkowania" - ekspert miał odpowiedzieć na pytania czy obecnie stan poszczególnych budynków pozwala na stały lub czasowy pobyt ludzi w obiekcie oraz czy kwalifikuje się do użytkowania), a więc nie chodziło w niej o zbadanie istnienia takich względów technicznych, które uniemożliwiałyby wykorzystanie nieruchomości do prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Organ odwoławczy zauważył także, że powołany przez Spółkę ekspert nie wykluczył w stosunku do żadnego budynku, iż może on zostać wyremontowany i może być wykorzystywany w działalności gospodarczej, jakkolwiek wskazywał na nieopłacalność takiego przedsięwzięcia - w jego ocenie bowiem nakłady, które trzeba ponieść na zmianę sposobu użytkowania budynku będą porównywalne z budową nowego budynku o porównywalnej powierzchni lub będą ją nawet przewyższały, a utrzymanie przedmiotowych części budynku po adaptacji przewyższy koszt utrzymania podobnych nowo wybudowanych nieruchomości.

Nadto, Kolegium podniosło, że powołany ekspert, chociaż wskazywał na łączne zużycie każdego z budynków przynajmniej w 60%, to wartości te były niezasadnie zawyżane, np. w wyniku złego stanu (a wręcz całkowitego zużycia) takich branych w opinii pod uwagę elementów, jak elewacja i tynki czy instalacje wewnętrzne, które nie należą do elementów konstrukcyjnych budynków w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Co więcej, elementy te mogą być wyremontowane czy wymienione bez wpływu na strukturę budynku, rozumianą jako ściany nośne, dach i fundamenty.

Następnie odniesiono się do określonego przez powołanego eksperta stopnia zużycia elementów budynków, po czym organ odwoławczy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie Spółka nie wykazała, że sporne obiekty w sposób trwały nie mogą służyć prowadzonej działalności gospodarczej.

Organ odwoławczy podkreślił także, że wszystkie budynki ze względu na znaczny stopień zdewastowania wymagały co najmniej częściowego remontu w celu doprowadzenia ich do stanu zdatnego do wykorzystania w działalności gospodarczej (wymiana stolarki okiennej, wymiana posadzek, brak ogrzewania, niedostateczna izolacja termiczna ścian i dachu, wymiana instalacji). Jednocześnie wskazano, że budynki miały pełne ściany i dach, jak też posiadały możliwość ponownego podłączenia do mediów (co wynikało z dokumentacji zdjęciowej, aktualnie nieczynne). Nieruchomości te – zdaniem Kolegium - mimo przejściowego ich niewykorzystywania z różnych przyczyn, nie przestały być nieruchomościami związanymi z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą. Wbrew więc twierdzeniu Spółki, potwierdziło się jedynie, że nieruchomość wymagała poniesienia nakładów inwestycyjnych w postaci gruntownego remontu i modernizacji budynków. Nie wynikało z tego jednak, że zachodzą trwałe przeszkody do prowadzenia w tym budynku działalności gospodarczej, bowiem konieczność remontu lub modernizacji, adaptacji budynków okolicznością taką nie była.

Organ odwoławczy zwrócił także uwagę, że Spółka w sposób chybiony domagała się, aby grunty działki nr [...], z uwagi na związek z budynkiem mieszkaniowym w latach 2010 - 2014, zostały opodatkowane według preferencyjnej stawki właściwej dla gruntów pozostałych.

Nadto, Kolegium wskazało na rozbieżność w aktach sprawy - organ podatkowy I instancji przyjął bowiem, zgodnie z oświadczeniem Spółki, że budynek administracyjno-mieszkalny w latach 2010-2014 był wykorzystywany wyłącznie na potrzeby mieszkaniowe. Jakkolwiek od Spółki pochodził również dowód w postaci opinii architekta mgr [...], gdzie wskazano, że ten budynek nie był w ogóle użytkowany od 2010 r. W ocenie Kolegium więc, nawet jeśli Spółka okresowo wykorzystywała ten budynek, któremu nadała funkcję administracyjno-mieszkalny, wyłącznie do celów mieszkaniowych, to faktycznie i tak nie był on użytkowany od

2010 r. Bezspornym w sprawie było, że działka gruntu nr [..] oznaczona była w ewidencji gruntów i budynków symbolem [...] (inne tereny zabudowane) i Spółka nie poczyniła żadnych działań w celu zmiany powyższej klasyfikacji. Powołując się na poglądy judykatury organ wskazał, że organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków zaś odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej).

Sumując, Kolegium stwierdziło, że organ podatkowy przy wymiarze podatku od nieruchomości związany jest zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami o przeznaczeniu gruntów i danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego (np. na podstawie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej), bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie. Skoro zaś Spółka takiego postępowania nie przeprowadziła, organ podatkowy prawidłowy zakwalifikował działkę gruntu [...] o symbolu Bi jako związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzucając zaskarżonej decyzji:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

1. art. 208 § 1 w zw. z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2015, poz. 613 ze zm.) - zwana dalej "O.p.", przez niewłaściwe zastosowanie i brak umorzenie postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za jako bezprzedmiotowego, z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego za 2010 w trwania postępowania odwoławczego;

2. art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. - zasady prawdy obiektywnej oraz zasady swobodnej oceny dowodów przez:

a) uznanie, iż w toku postępowania Skarżąca nie wykazała, że w latach 2010-2015 Budynek kotłowni o nr inw. [...] (nr ewid. [...]) oraz Budynek przemysłowy dwukondygnacyjny nr inw. [...] (nr ewid. [...]), a w 2015 r. - Budynek administracyjno - mieszkalny o nr inw. [...] (nr ewid. [...]), w zakresie wskazanym we wniosku o stwierdzenie nadpłaty z dnia 17 sierpnia 2015 r., nie mogły być wykorzystane w prowadzonej przez Skarżącej działalności gospodarczej z uwagi na względy techniczne;

b) dokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, wyprowadzanie z dowodów wniosków z nich niewynikających, przyjęcie, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie uzasadnia tezy, iż w niniejszej sprawie zachodzą względy techniczne uniemożliwiające wykorzystywanie budynków do prowadzenia działalności gospodarczej, podczas gdy z całości materiału dowodowego wynika, iż przedmiotowe budynki w latach 2010 - 2015 znajdowały się i znajdują się w złym stanie technicznym, nieużytkowane, zniszczone, zdewastowane, z licznymi uszkodzeniami, a w szczególności:

- na podstawie dokonanych przez organ oględzin ustalono, iż przedmiotowe budynki n wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, są zniszczone i zdewastowane, z licznymi ubytkami, pozbawione instalacji, z brakiem stolarki okiennej i drzwiowej, a wejście do niektórych pomieszczeń jest niemożliwe ze względu na zagrożenie bezpieczeństwa, co potwierdza dokumentacja fotograficzna sporządzoną podczas oględzin, stanowiąca załącznik do protokołu oględzin;

- z przedłożonych przez Skarżącą opinii w przedmiocie określenia stanu technicznego przedmiotowych budynków, autorstwa mgr inż. arch. [...], wynika, iż obiekty wykazują duży stopień zniszczenia, który został spowodowany m. in. wiekiem obiektów, adaptacja obiektów dla celów użytkowych niestwarzających zagrożenia pożarowego oraz zdrowia i bezpieczeństwa jest nieopłacalna ze względu na aktualny stan techniczny obiektów, złą funkcjonalność do innych celów niż te, dla których je wybudowano, zużycie środowiskowe i funkcjonalne obiektów wyrażone w procentach wynosi 100%, obiekty są zdegradowane, a stan techniczny jest niezadowalający i zły, obiekty nie spełniają warunków technicznych i funkcjonalnych dla prowadzenia za ich pomocą działalności gospodarczej; jak również nie odpowiadają wymogom ustawy z dnia 7 lipca 1997 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2013, poz. 14 ze zm.) - zwana dalej "ustawą - Prawo budowlane") oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. o warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. 2015, poz. 1422, ze zm.) - zwane dalej "Rozporządzeniem", nie był oraz nie jest w nich dopuszczalny stały bądź czasowy pobyt ludzi w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, co potwierdza również dokumentacja fotograficzna załączona do opinii;

co jednoznacznie potwierdza, że w niniejszej sprawie zachodzą względy techniczne uniemożliwiające wykorzystywanie przedmiotowych obiektów do prowadzenia działalności gospodarczej, a co nie zostało przez organ uwzględnione;

c) błędną ocenę materiału dowodowego, wyprowadzanie z dowodów wniosków z nich niewynikających, a nadto pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów i okoliczności, i w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego, przejawiające się w uznaniu, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, że:

- zły stan techniczny budynków miał i ma charakter wyłącznie przejściowy, zależny od Skarżącej, bowiem uszkodzenia w istotnych dla organu częściach budynku powstały z woli Skarżącej przez jego zaniedbanie i zaniechanie, a zatem z przyczyn zależnych od Skarżącej i dlatego w sprawie nie występują "względy techniczne" uniemożliwiające wykorzystanie obiektów w prowadzonej działalności gospodarczej;

- stan techniczny obiektów pozwala na dokonanie remontów i przystosowanie ich do prowadzenia określonego rodzaju działalności gospodarczej, przedmiotowe budynki nadają się do dalszego użytkowania po przeprowadzeniu remontu lub adaptacji, podczas gdy z opinii mgr inż. arch. [...] wynika, że:

- adaptacja obiektów dla celów użytkowych, nie stwarzających zagrożenia pożarowego oraz dla zdrowia i bezpieczeństwa ludzi, jest nieopłacalna ze względu na aktualny stan techniczny obiektów, ich złą funkcjonalność do innych celów, niż te dla których je wybudowano;

- nakłady, które trzeba ponieść na zmianę sposobu użytkowania budynków, będą porównywalne z budową nowego budynku o porównywalnej powierzchni lub będą ją nawet przewyższały, a utrzymanie przedmiotowych części budynku po adaptacji przewyższy koszt utrzymania podobnych nieruchomości usytuowanych na danym terenie, w związku z tym jakiekolwiek prace remontowe byłyby dla Skarżącej nieopłacalne oraz niecelowe z uwagi na stopień zaawansowania zużycia technicznego przedmiotowych obiektów; obecna technologia budowlana pozwala na przeprowadzenie remontu nawet najbardziej zdewastowanego obiektu, a analiza możliwości wykonania remontu nie może prowadzić do założenia, że działania takie mogą być nieograniczone co do swojego zakresu, możliwość przeprowadzenia prac remontowych musi być analizowana z uwzględnieniem ich opłacalności oraz celowości;

d) błędną ocenę materiału dowodowego i w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego, przejawiające się w uznaniu, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdzał zaistnienia względów technicznych, bowiem przedłożone opinie, jak również ustalenia poczynione podczas oględzin wskazują w ocenie organu na niski stopień zniszczenia konstytutywnych elementów budynków, tj. dach, konstrukcja budynku i fundamenty, a wszelkie uszkodzenia w tych istotnych dla organu częściach budynku wynikają z zaniedbań Skarżącej z uwagi na brak prowadzenia prac remontowych, a zatem z przyczyn zależnych od Skarżącej i dlatego w sprawie nie występują "względy techniczne" uniemożliwiające wykorzystanie obiektów do prowadzonej działalności gospodarczej, podczas gdy:

- z opinii mgr inż. arch. [...] wynikał zły stan techniczny budynków stanowiący zagrożenie dla zdrowia i życia i nawet przy prawidłowej gospodarce remontowej zużycie obiektów wyniosłoby ok. 48% - 66%, a ponadto koszty prac remontowych przewyższyłyby koszty budowy nowego budynku (tak. samo koszty utrzymania przedmiotowych obiektów przewyższałyby koszty utrzymania nowego budynku tego rodzaju], w związku z tym jakiekolwiek prace remontowe byłyby dla Skarżącej nieopłacalne oraz niecelowe z uwagi na stopień zaawansowania zużycia technicznego przedmiotowych budynków;

- przy dokonywaniu oceny zużycia budynku należy brać pod uwagę zużycie wszystkich elementów budynku, a nie tylko wybranych przez organ, bowiem wybiórcze traktowanie poszczególnych elementów i porównywanie ich zużycia do zużycia całego budynku jest niemiarodajne i nie oddaje zużycia budynku jako całości;

- elementy budynków, tj. dach, konstrukcja budynku, fundamenty, wbrew twierdzeniom organu, nie są zużyte w stopniu niewielkim, ale zużycie ich w odniesieniu do zużycia całego budynku, należy ocenić jako znaczne, biorąc zwłaszcza pod uwagę stopień zniszczenia tych elementów wskazany w opiniach na

e) pominięcie ustaleń dokonanych na podstawie oględzin budynków, które jednoznacznie potwierdziły zły stan techniczny budynków, ich niewykorzystywanie do prowadzenia działalności gospodarczej, daleko posuniętą dewastację i uszkodzenia elementów konstrukcyjnych oraz występowanie stanu zagrożenia życia i bezpieczeństwa ludzi uniemożliwiło obecnym na oględzinach wejście do niektórych pomieszczeń;

f) błędną ocenę materiału dowodowego, wyprowadzenie z dowodów wniosków z nich nie wynikających i w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego, przejawiające się w uznaniu że grunty działki nr [...] nie są związane z budynkiem mieszkalnym, podczas gdy na gruntach działki posadowiony jest Budynek administracyjno - mieszkalny, wykorzystywany w latach 2010 -2014 na cele mieszkaniowe, co potwierdził sam organ, co niewątpliwie stanowi o związaniu tych gruntów w budynkiem mieszkaniowym, a w konsekwencji prawidłowość zastosowania wobec gruntów działki nr [...] stawki podatku właściwiej dla gruntów pozostałych;

II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., przez błędną wykładnię pojęcia "względów technicznych", jakie musiałyby spełniać przedmiotowe obiekty, aby nie były uznawane za związane z działalnością gospodarczą, polegającą na przyjęciu, że:

a) przedmiotowe obiekty mogą być opodatkowane stawką podatku od nieruchomości według stawki dla budynków pozostałych, tylko wtedy gdy względy techniczne wystąpiły w wyniku zdarzeń niezależnych od Skarżącej, a ponadto mają charakter nieprzemijający, trwały, przez co organ rozumie stan nieodwracalny, tj. brak możliwości przeprowadzenia remontu obiektu, taki aby poprawić jego stan techniczny w stopniu umożliwiającym prowadzenie działalności, podczas gdy przepis ten nie wskazuje, aby "względy techniczne" uniemożliwiające wykorzystanie nieruchomości do prowadzenia działalności musiały mieć charakter trwały oraz były niezależne od podatnika, ustawodawca nie wprowadził - kryterium przyczynienia się (lub braku przyczynienia się) podatnika do powstania względów technicznych, a zatem ww. przesłanek nie można z tego przepisu wywodzić;

b) za "względy techniczne" nie mogą być uznane przemijające przeszkody w prowadzeniu działalności gospodarczej, np. konieczność remontu lub modernizacji obiektu, podczas gdy, jeżeli obiekt wymaga remontu, powyższe oznacza, że właśnie nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności, i skoro to następuje, to w dalszej kolejności oznacza to także, że nie jest on wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych;

c) zły stan techniczny przedmiotowych obiektów zależny jest od Skarżącej, gdyż wynikał on z zaniedbań Skarżącej i jej decyzji gospodarczych, podczas gdy z opinii mgr inż. arch. [...] wynika, iż prace remontowe obiektów i ich utrzymanie byłyby niecelowe i nieopłacalne dla Skarżącej, a nawet przy prawidłowej gospodarce remontowej zużycie obiektów wynosiłoby ok. 48 % - 66 %, a ich stan techniczny zagrażał życiu i zdrowiu ludzi, wobec tego obiekty nie były i nie mogły być wykorzystywane do działalności gospodarczej z uwagi na stan techniczny, który z powyższych względów istniał obiektywnie i miał charakter trwały w danym roku podatkowym; obecna technologia budowlana pozwala na przeprowadzenie remontu nawet najbardziej zdewastowanego budynku, a analiza możliwości wykonania remontu nie może prowadzić do założenia, że działania takie mogą być nieograniczone co do swojego zakresu, możliwość przeprowadzenia prac remontowych musi być analizowana z uwzględnieniem ich opłacalności oraz celowości;.

d) nie każda obiektywna przyczyna złego stanu technicznego budynku uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej, lecz tylko taka, która prowadzi do wniosku, iż jest on w stanie katastrofalnym, grożącym jego zawaleniem, podczas gdy "względów technicznych" uniemożliwiających wykorzystywane obiektu na prowadzenie działalności gospodarczej, nie można utożsamiać ze stanem katastrofy budowlanej;

e) badając stan techniczny, od którego uzależniona jest ocena, czy wyklucza on możliwość wykorzystywania budynku do działalności gospodarczej należy wziąć pod uwagę stan techniczny tych elementów budynku, o których wprost mówi art. 1a ust. 1 u.p.o.l., czy fundamentów, przegród budowlanych i dachu, a brak możliwości wykorzystywania budynków do działalności gospodarczej ze względów technicznych musi dotyczyć konstrukcji budynku, podczas gdy względy techniczne mają uniemożliwiać korzystanie z przedmiotu opodatkowania, a przy dokonywaniu oceny zaistnienia względów technicznych należy brać pod uwagę wszystkie elementy budynku, a nie tylko wybrane, a zwłaszcza względy techniczne wcale nie muszą tkwić w jego konstrukcji; ustawodawca bowiem nie opisuje jakie muszą to być względy techniczne, a zatem mogą to być wszystkie tego rodzaju względy, które powodują określony w ustawie skutek, zwłaszcza że ustawodawca posługuje się sformułowaniem, że przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany "ze względów technicznych", a nie z uwagi na zły stan techniczny, co oznacza, że nie można ich utożsamiać z niesprawnością techniczną tylko i wyłącznie;

2. art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 i art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l., przez niewłaściwe zastosowanie, przejawiające się w nieuzasadnionym przyjęciu, iż przedmiotowe obiekty mogły być w latach 2010-2015 związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i mogły być w tym okresie opodatkowane stawką przewidzianą dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a nie stawką dla budynków pozostałych zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l., pomimo że z uwagi na względy techniczne, nie były i nie mogły być w tym okresie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej;

3. art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez ich niezastosowanie, skutkujące opodatkowaniem przedmiotowych budynków niewłaściwą stawką, tj. według stawki dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, zamiast stawki właściwej, tj. dla budynków pozostałych;

4. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż grunty związane z budynkami mieszkalnymi to tylko takie grunty, które zostały oznaczone w ewidencji gruntów i budynków symbolem "B", co oznacza, iż w niniejszej sprawie grunty działki nr [...], jako oznaczone symbolem "Bi" - tereny zabudowane, nie mogą korzystać z preferencyjnej stawki podatku przewidzianej dla gruntów pozostałych, a winny zostać opodatkowane jako grunty związane z działalnością gospodarczą, podczas gdy:

- o związaniu gruntów z budynkami mieszkalnymi nie stanowi odpowiednie oznaczenie w ewidencji gruntów i budynków, ale rzeczywisty związek z takim budynkiem, co w niniejszej sprawie miało miejsce, na gruntach przedmiotowej działki posadowiony jest Budynek administracyjno - mieszkalny, wykorzystywany w latach 2010 - 2014 na cele mieszkaniowe, co stanowi o związaniu tych gruntów z budynkami mieszkalnymi, a w konsekwencji o opodatkowaniu ich według stawki właściwej dla gruntów pozostałych;

- w art. 1a ust. 3 u.p.o.l. ustawodawca wyczerpująco wskazał, w jakich sytuacjach sformułowania odnoszące się do poszczególnych gruntów należy rozumieć w taki sposób, w jaki są one sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków, nie wskazując przy tym, aby przy klasyfikacji gruntów związanych z budynkami mieszkaniowymi konieczne było odesłanie do ewidencji gruntów i budynków, a wobec tego oznaczenie przedmiotowych gruntów w ewidencji nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy;

5. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez ich niezastosowanie, skutkujące opodatkowaniem przedmiotowych gruntów niewłaściwą stawką, tj. według stawki dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, zamiast stawki właściwej, tj. dla gruntów pozostałych.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła stan faktyczny sprawy, a następnie obszernie wyjaśniła powody zaskarżenia ww. decyzji, zwracając szczególną uwagę na określenie "względy techniczne" zawarte w art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l.

Zdaniem Skarżącej, w niniejszej sprawie zachodzą "względy techniczne" uniemożliwiające wykorzystywanie obiektów, stanowiących przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości za lata 2010-2015, do prowadzenia działalności gospodarczej, i ze względu na ich zużycie techniczne i funkcjonalne, na bardzo ich zły stan techniczny - co potwierdza opinia mgr inż. arch. [...] oraz oględziny przeprowadzone przez organ podatkowy I instancji - winny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości według stawki właściwej dla kategorii "budynków pozostałych". Również grunty działki nr [...] z uwagi na związek z budynkiem mieszkaniowym w latach 2010-2015 winny zostać opodatkowane według stawki preferencyjnej właściwej dla "budynków pozostałych".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Istota zarzutów skargi sprowadza się do ustalenia:

- czy prawidłowe jest stanowisko organu, że w latach 2010-2015 sporna nieruchomość (obejmująca budynek kotłowni o nr inw. [...] (nr ewid. [...]) oraz budynek przemysłowy dwukondygnacyjny nr inw. [...] (nr ewid. [...]), a w 2015 r. - budynek administracyjno - mieszkalny o nr inw. [...] (nr ewid. [...]) – posadowione na działce gruntu o nr [...] /jeden budynek nr [...]/ i pozostałe ww. budynki na działce gruntu o nr [...]), będąca w użytkowaniu wieczystym skarżącej Spółki będącej przedsiębiorcą, objęta jest stawką podatku od nieruchomości przewidzianą dla budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, określoną w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l. – wobec uznania przez organy podatkowe, że w niniejszej sprawie, mimo znacznego zdewastowania spornej nieruchomości nie występują "względy techniczne", uniemożliwiające teraz i w przyszłości wykorzystywanie spornej nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej, przy czym organ podatkowy jest bezwzględnie związany danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków, i nie jest uprawniony ich korygować, a dotyczy to m. in. położenia, przeznaczenia, funkcji i powierzchni budynków,

- czy też rację ma Skarżąca wywodząc, że ze względów technicznych, tj. z uwagi na bardzo zły stan techniczny budynków, ich zużycie techniczne i funkcjonalne, nieruchomość ta podlegać powinna opodatkowaniu niższą stawką, właściwą dla "budynków pozostałych", o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l. Zdaniem Skarżącej, także grunty działki nr 5/1 z uwagi na związek z budynkiem mieszkaniowym w latach 2010-2015 winny zostać opodatkowane według stawki preferencyjnej właściwej dla "budynków pozostałych".

W tak zakreślonych ramach sporu, w świetle okoliczności faktycznych występujących w rozpoznawanej sprawie, znajdujących oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, Sąd uznał, że w istocie stanowisko organów podatkowych obu instancji odpowiada prawu, i nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania w stopniu, które miały lub mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności wskazać zatem należy, że zgodnie

z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:

1) grunty;

2) budynki lub ich części;

3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Natomiast, stosownie do brzmienia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. (obowiązującego do dnia 31 grudnia 2015 r.), przez "grunty i budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" rozumie się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) (czyli gruntów pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:

1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;

2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;

3) użytkownikami wieczystymi gruntów;

4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Nieruchomości Rolnych lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.

Stosownie do przepisu art. 4 ust. 1 u.p.o.l. podstawę opodatkowania stanowi:

1) dla gruntów - powierzchnia;

2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa;

3) dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość

z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego.

W myśl zaś art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., stawki podatku od nieruchomości w przypadku przedmiotu opodatkowania jakim są grunty i budynki, są zróżnicowane w zależności od ich funkcji, a w szczególności od tego, czy są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, przy czym w odniesieniu do gruntów, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków.

Odnosząc się do przytoczonej wyżej ustawowej definicji określenia "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej", zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., podkreślić należy, że już tej definicji wynika, iż sam fakt posiadania gruntu lub budynku czy budowli przez przedsiębiorcę (lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą) skutkuje tym, że grunt, budynek i budowla są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, chyba że przedmiot opodatkowania (tutaj budynek) nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Nie jest sporne w rozpoznawanej sprawie, że Spółka posiadała w latach podatkowych 2010-2015 status "przedsiębiorcy". Nie budzi również wątpliwości, że sporna nieruchomość jest w złym stanie technicznym. Tej okoliczności organ podatkowy nie kwestionował, a potwierdza to w pełni materiał dowodowy zgromadzony w sprawie (załączona do akt administracyjnych opinia architekta mgr inż. [...] oraz oględziny spornej nieruchomości).

Natomiast Skarżąca kwestionuje ocenę organów podatkowych co do dokonanych ustaleń faktycznych, a mianowicie, że sporna nieruchomość była i mogła być w latach podatkowych 2010-2015 wykorzystywana przez Spółkę do prowadzenia działalności gospodarczej, bowiem nie wystąpiły "względy techniczne" o charakterze trwałym, uniemożliwiające teraz i w przyszłości wykorzystywanie tej nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej, mimo jej znacznego stopnia zdewastowania.

Zdaniem Sądu, w udokumentowanych okolicznościach faktycznych występujących w sprawie istotne dla jej rozstrzygnięcia są dwie kwestie, a mianowicie, zarówno kwestia posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę, jak również związek tej nieruchomości z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą, który to związek należy wykazać przez ustalenie, czy sporna nieruchomość stanowiąca przedmiot opodatkowania była w okresie podatkowym w jakikolwiek sposób wykorzystywana w działalności przedsiębiorstwa prowadzonego przez podatnika, tutaj Skarżącej Spółki.

Wskazać przy tym należy, że opodatkowanie nieruchomości będących w posiadaniu przedsiębiorcy było już wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wypracował w tym zakresie bogaty dorobek orzeczniczy reprezentujący jednolitą linię orzeczniczą w tym zakresie. Przykładowo, w wyroku z dnia 14 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 3049/12 (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że: "podstawowym kryterium związku z działalnością gospodarczą jest samo posiadanie danej nieruchomości przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Istotne jest, że związek danej nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej oznacza także związek pośredni, służący prowadzonej działalności i nie może być utożsamiany jedynie z działalnością faktyczną. Tym samym o tym, czy dana nieruchomość pozostaje związana z działalnością gospodarczą nie przesądza to, czy działalność gospodarcza jest w danym obiekcie rzeczywiście prowadzona, ale to, czy jest w posiadaniu przedsiębiorcy. Przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy części nieruchomości do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą". W orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał także, że: "ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje pojęcia, których zaistnienie wyklucza wykorzystywanie przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej. Należy jednak przyjąć ze względu na ratio legis wprowadzenia tej konstrukcji prawnej, że chodzi o zmniejszenie obciążeń podatkowych tych podmiotów gospodarczych, które nie mogą wykorzystywać posiadanych nieruchomości dla celów gospodarczych z przyczyn całkowicie od nich niezależnych, a związanych z naturą danego przedmiotu opodatkowania. Innymi słowy, analizowany przepis może znaleźć zastosowanie tylko w przypadku zaistnienia obiektywnych okoliczności natury technicznej, całkowicie uniemożliwiających wykorzystanie przedmiotu opodatkowania do celów działalności gospodarczej prowadzonej przez dany podmiot i to zarówno obecnie, jak i w przyszłości. Pojęcie "względy techniczne" nie obejmuje więc swoim zakresem technologicznych, ekonomicznych, jak również finansowych przyczyn braku możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej".

Podobne stanowisko zajął NSA m.in. w wyrokach z dnia z 9 stycznia 2009 r., sygn. akt II FSK 1354/07, z 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1626/12, z 16 września 2014 r., sygn. akt II FSK 2222/12, z 25 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2449/13 (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), co daje podstawę do wniosku, że w odniesieniu do omawianego problemu wykształciła się jednolita linia orzecznicza. Tak więc różnego rodzaju obiekty niewykorzystywane w danym momencie lub gdzie prowadzona jest innego rodzaju działalność niż gospodarcza (np. socjalna) należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 6 czerwca 2006 r., (sygn. akt I SA/Gd 481/05, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), stwierdził nawet, że tymczasowy brak wykorzystywania danego obiektu dla celów działalności gospodarczej nie uprawnia do przyjęcia, że nie stanowi on nieruchomości związanej z działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów u.p.o.l. Zbliżonych kwestii dotyczył wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 marca 2006 r., I SA/Gd 49/04, niepubl., w którym stwierdzono, że podatnik zobowiązany był do opłacania podatku od budynków według stawek właściwych dla budynków związanych z działalnością gospodarczą za okres, w którym miał status przedsiębiorcy. O tym, czy podmiot był przedsiębiorcą, czy też nie, przesądzał wpis do rejestru przedsiębiorców (por. komentarz do art. 1(a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, [w:] L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, ABC, 2008.).

Podzielając powyższe poglądy sądów administracyjnych oraz doktryny, Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że w ustawowej definicji nie ma warunku (kryterium) wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy bowiem już sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę, przy czym bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy przedsiębiorca grunty, budynki bądź budowle faktycznie wykorzystuje dla celów działalności gospodarczej, czy też nie. Taki wniosek wynika również z końcowej części art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., który jedynie w sytuacji zaistnienia bieżącej, permanentnej, trwałej przeszkody spowodowanej "względami technicznymi" pozwala na uznanie, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być faktycznie wykorzystywany do działalności gospodarczej, co zresztą uzasadnia obecne brzmienie (obowiązujące od dnia 01.01.2016 r.) ustawowej definicji określenia "grunty i budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej", zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. i ust. 2a, zgodnie z którym: "Do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się:

1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami;

2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d;

3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, z późn. zm.), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania."

Wyżej wskazany przepis zaś art. 67 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane stanowi zaś, że: "Jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia."

W świetle przytoczonej legalnej definicji określenia "grunty i budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej", zachodzi zatem podstawa do uznania, że w każdym przypadku, gdy przedsiębiorca nie wykorzystuje w żaden sposób posiadanych gruntów, budynków czy budowli, ale z przyczyn innych aniżeli "względów technicznych" o charakterze trwałym, uniemożliwiających całkowite i trwałe wykorzystywanie nieruchomości w przedsiębiorstwie podatnika w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, przedmioty te w dalszym ciągu pozostają w związku z prowadzoną z działalnością gospodarczą. O wyborze stawki podatku decyduje zatem jedynie związek gospodarczy z przedmiotem opodatkowania (a pojęcie "związek" jest szerszym pojęciem od terminu "zajęcie"), a nie inne względy, w tym właściwości nieruchomości.

Należy zwrócić uwagę, że z treści skargi nie wynika by Skarżąca kwestionowała, że w latach 2010-2015 prowadziła działalność gospodarczą (posiadała status przedsiębiorcy - co już wyżej wskazano) oraz, że sporne budynki są ujęte w wykazie środków trwałych prowadzonym przez Spółkę, a także, że Skarżąca nie planuje z przyczyn technicznych tych budynków rozebrać, co jednoznacznie świadczy, że po pierwsze – budynki te wchodziły i nadal wchodzą w skład przedsiębiorstwa ("[...].) prowadzonego przez Skarżącą, po drugie - Spółka jako użytkownik wieczysty miała możliwość czerpania pożytków z ich posiadania, nie tylko cywilnych, ale chociażby na gruncie podatkowym (np. możliwość uzyskiwania kosztów przychodu, odpisów amortyzacyjnych). Chociaż kwestii tej nie ustalono, to zdaniem Sądu okoliczność ta nie miała wpływu na wynik sprawy wobec bezspornego ustalenia, że skarżąca Spółka posiadała status przedsiębiorcy w okresie podatkowym oraz, że sporne budynki były ujęte ewidencji środków trwałych dotyczącej przedsiębiorstwa skarżącej Spółki.

Wskazać przy tym także należy, że z akt administracyjnych sprawy,

tj. z pisma skarżącej Spółki z dnia 10.09.2015 r. - oprócz tego, że Spółka potwierdziła w tym piśmie okoliczność, iż sporne budynki są wprowadzone do ewidencji środków trwałych Spółki oraz, że nie zostały zlikwidowane - nadto wynika, że sporne budynki Spółka "(...) chce je natomiast przekwalifikować do kategorii podatkowej "Budynki pozostałe" z uwagi na zaistniałe względy techniczne uniemożliwiające ich wykorzystywanie do prowadzenia działalności gospodarczej", co świadczy, że zamierza je nadal wykorzystywać w swojej gospodarczej działalności.

Mając powyższe na uwadze i istotę sporu, wskazać należy na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 130/12, w którym Sąd ten stwierdził, że: "nieruchomość staje się elementem przedsiębiorstwa osoby fizycznej lub można ją uznać za związaną z tym przedsiębiorstwem, jeżeli w jakikolwiek sposób jest wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej (nie jest przy tym objęta podatkiem rolnym albo leśnym) lub – biorąc pod uwagę cechy faktyczne tej nieruchomości i rodzaj prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej – może być wykorzystana wprost na ten cel. Zdaniem Sądu, ujęcie nieruchomości w prowadzonej przez osobę fizyczną ewidencji środków trwałych, czy dokonywanie odpisów amortyzacyjnych, albo też zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów wydatków dotyczących nieruchomości, przesądza o jej gospodarczym przeznaczeniu. Jednakże nie są to jedyne kryteria decydujące o takiej kwalifikacji np. gruntu czy też budynku. Do nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zaliczone winny być również te grunty lub budynki, które przejściowo nie są wykorzystywane przez podatnika w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, ale ich cechy oraz rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej powoduje, że mogą być one wykorzystywane na ten cel.". Stanowisko to, zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, w drodze analogii można zastosować w odniesieniu do przedsiębiorcy będącego osobą prawną, co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Skoro w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie budzą wątpliwości okoliczności, że Skarżąca w okresie podatkowym 2010-2015 posiadała status przedsiębiorcy oraz, że sporne budynki (posadowione na działkach nr [...] i nr [...]), będące w użytkowaniu wieczystym Spółki (okoliczność niesporna, a potwierdzają ją dane z "Informacji z bazy danych ewidencji gruntów i budynków" załączonej do akt administracyjnych sprawy) były w tym okresie wprowadzone do ewidencji środków trwałych przedsiębiorstwa Skarżącej, to zaistniała podstawa do uznania, że będzie zobowiązana do zapłacenia podatku od nieruchomości od spornych budynków, jak i gruntów, na których budynki te są posadowione, według stawek maksymalnych, właściwych dla przedmiotu opodatkowania związanego z działalnością gospodarczą. Dla ustalenia stawki podatku od nieruchomości właściwej dla budynku (lub jego części) i gruntu w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy bez znaczenia pozostaje, że sporne budynki są w bardzo złym stanie technicznym. Istotne jest bowiem (i bezsporne), że Skarżąca była w okresie podatkowym przedsiębiorcą, była ich użytkownikiem wieczystym, nie straciła władztwa nad spornymi budynkami (oraz gruntem), które niewątpliwie w okresie podatkowym były wpisane do ewidencji środków trwałych przedsiębiorstwa Skarżącej, co z kolei umożliwiało uzyskiwanie pożytków z tytułu ich posiadania (użytkowania wieczystego) w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez Skarżącą, o czym wyżej mowa. Właśnie te okoliczności przesądziły o możliwości jej gospodarczego wykorzystywania w przedsiębiorstwie Skarżącej, a więc o ścisłym związku tej nieruchomości z działalnością gospodarczą prowadzoną przez skarżącą Spółkę. A wobec tego, że nieruchomość sporna znajdowała się w okresie podatkowym w posiadaniu Skarżącej jako przedsiębiorcy, i była wykorzystywana do działalności gospodarczej prowadzonej przez Skarżącą, to okoliczności te w pełni wyczerpały ustawowe znamiona legalnej definicji "budynków i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej", zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2015 r.). Tym samym zaistniała podstawa do uznania, że sporna nieruchomość, będąca w użytkowaniu wieczystym skarżącej Spółki, jako wykorzystywana w latach 2010-2015 do działalności gospodarczej prowadzonej przez Skarżącą, powinna zostać opodatkowana w całości stawką podatku od nieruchomości właściwą dla budynków (lub ich części) i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Nadto, co również istotne w niniejszej sprawie w kontekście przepisu art. 21 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, z akt administracyjnych sprawy, tj. z danych ewidencji gruntów i budynków (której dane co do położenia, przeznaczenia funkcji użytkowych i powierzchni budynku bezwzględnie wiążą organy podatkowe, jak trafnie podniosło Kolegium – zob. wyrok NSA z dnia 13.01.2013 r, I FSK 3226/12) wynika, że wszystkie budynki posadowione na działce nr [...] i działce nr [...], a zatem i sporne budynki, posiadają funkcję "pozostałe budynki niemieszkalne", co w konsekwencji także uzasadnia prawidłowość stanowiska organu podatkowego co do zastosowanej stawki podatku od nieruchomości właściwej dla nieruchomości związanej z działalnością gospodarczą.

Podkreślić zatem należy, że przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2015 r.(a tym bardziej przepis ten w brzmieniu obowiązującym od dnia 01.01.2016 r., o czym wyżej mowa) nie odrywa kwestii opodatkowania nieruchomości od osoby przedsiębiorcy, a jako podstawowe kryterium ustalenia właściwej stawki podatku od nieruchomości nie stawia każdych "względów technicznych", które mogą jedynie czasowo, przejściowo utrudniać wykorzystywanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej, jednakże nie uniemożliwiają jej w sposób trwały (stały) wykorzystywania w działalności przedsiębiorstwa podatnika, co dopiero wówczas miałoby bezpośredni wpływ na wysokość podatku. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, Skarżąca nie wykazała, że "względy techniczne" spornej nieruchomości uniemożliwiają Jej w sposób trwały wykorzystywanie tej nieruchomości w działalności przedsiębiorstwa. Wprost przeciwnie, udowodniła, że sporna nieruchomość w okresie podatkowym stanowiła trwały składnik przedsiębiorstwa Skarżącej, nie planuje jej likwidować, co pozwala przyjąć, że była ona związana z prowadzoną przez Skarżącą działalnością gospodarczą. Na poparcie zasadności tego stanowiska można również wskazać nadto na okoliczność podniesioną przez samą Spółkę w wyżej już przytoczonym piśmie z dnia 10.09.2015 r., że wprawdzie budynek administracyjno-mieszkalny o numerze inwentarzowym [...] w latach 2010-2015 był faktycznie zajęty na cele mieszkalne, to w piśmie tym sama Spółka również wskazała, że nie posiada żadnych dokumentów na potwierdzenie, że budynek ten pełnił funkcję administracyjno-mieszkalną, co w konsekwencji uzasadnia, że jednak nieruchomość ta w okresie podatkowym mogła być i była wykorzystywana w działalności gospodarczej Spółki, nie było bowiem podstaw (dowodów) do odmiennego ustalenia niż dokonał tego organ podatkowy w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków.

W konsekwencji, za niezasadne Sąd uznał zarzuty skargi co do naruszenia przepisów prawa materialnego. W rozpoznawanej sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, organy podatkowe bowiem podjęły czynności niezbędne do prawidłowego i obiektywnego ustalenia podstawy faktycznej i prawnej opodatkowania podatkiem od nieruchomości za lata podatkowe 2010-2015 w odniesieniu do gruntów i posadowionych na nich spornych budynków, znajdujących się w posiadaniu Skarżącej i wchodzących w skład majątku trwałego jej przedsiębiorstwa, zaś podjęta ocena materiału dowodowego mieści się w granicach wyznaczonych przepisami ustawy - Ordynacja podatkowa.

Mając zatem na uwadze, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.