Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 1838/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2005-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie: NSA Bogumiła Skrzypczak NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Protokolant: Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Zastępca Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w K., działający z upoważnienia Starosty Powiatu, powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 28 ust. 1 i 2 pkt 1 i art. 6 pkt 6 lit. c) ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa, orzekł o obowiązku zwrotu przez skarżącą M. K. nienależnie pobranego świadczenia w kwocie [...]zł.

W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, że prawomocną decyzją z dnia [...] r. została uchylona decyzja przyznająca skarżącej status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku od [...]r. z powodu pozostawania w zatrudnieniu. Organ podał, że na podstawie list wypłat stwierdził, iż M. K. pobrała zasiłki za okres od [...]r. do [...]r. W opinii organu zasiłki wypłacone za cały ten okres w łącznej kwocie [...] zł stały się - zgodnie z art. 28 ust. 2 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - świadczeniem nienależnie pobranym i podlegają zwrotowi.

W odwołaniu od tej decyzji M. K. wniosła o jej uchylenie i odstąpienie od żądania zwrotu wyżej wymienionej kwoty. Podała, że od [...]r. do [...]r. pobrała przyznany jej zasiłek dla bezrobotnych, gdyż z przedstawionych w dniu rejestracji dokumentów wynikało, że spełniała określone warunki do uznania jej za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku. Wskazała, iż w dniu [...]r. Sąd Rejonowy - Sąd Pracy w K. orzekł o przywróceniu jej do pracy na poprzednich warunkach, uzależniając otrzymanie zasądzonej kwoty [...] zł od zgłoszenia się do pracy w ciągu 7 dni od uprawomocnienia się wyroku. Po uprawomocnieniu się tego wyroku w dniu [...]r. skarżąca wróciła do pracy na poprzednich warunkach. Podkreśliła, że nie podjęła pracy od dnia [...]r. i wywodziła, że stosownie do art. 51 § 1 kp okresu od [...] r. do [...]r. nie uważa się za przerwę w zatrudnieniu, co nie oznacza, iż pozostawała w zatrudnieniu i otrzymywała wynagrodzenie.

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Wojewoda D., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, powołując się na art. 28 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że M. K. zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy w K. dnia [...]r. i decyzją z dnia [...]r. została uznana za osobę bezrobotną z dniem [...]r. z prawem do zasiłku od dnia [...]r. W dniu [...]r. do Powiatowego Urzędu Pracy w K. wpłynął wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia [...]r., zgodnie z którym skarżąca została przywrócona do pracy w Hotelu "A" w D. Z. na poprzednich warunkach oraz zasądzono na jej rzecz od pozwanego zakładu pracy kwotę [...] zł tytułem wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Decyzją z dnia [...]r. skarżąca została pozbawiona statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem [...]r. z powodu podjęcia pracy. W dniu [...]r. M. K. zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy w K. celem rejestracji i przedstawiła świadectwo pracy dokumentujące okres pozostawania w zatrudnieniu od [...]r. do [...]r. Na tej podstawie postanowieniem z dnia [...]r. wznowiono postępowanie w sprawie skarżącej w przedmiocie przyznania statusu bezrobotnego z prawem do zasiłku, rozstrzygniętej prawomocnie decyzją z dnia [...] r. i po przeprowadzenia postępowania decyzją z dnia [...]r. uchylono decyzję z dnia [...]r. o przyznaniu skarżącej statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]r. i prawa do zasiłku od dnia [...]r. oraz wydaną po niej decyzję z dnia [...]r. pozbawiającą ją statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od dnia [...]r. z powodu podjęcia pracy, a ponadto odmówiono skarżącej przyznania statusu osoby bezrobotnej z powodu podjęcia pracy od [...]r.

Powołując się na art. 28 ust. 2 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i na treść świadectwa pracy z dnia [...]r. organ II instancji stwierdził, że skarżąca od [...]r. do [...]r. była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy, zatem nie spełniała warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy dla posiadania w tym okresie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Z tego względu organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że po przedłożeniu przez skarżącą wyroku Sądu Rejonowego, którym przywrócono ją do pracy, zaistniała okoliczność powodująca ustanie prawa do pobierania przez skarżącą zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...]r. Fakt zaś podjęcia przez organ I instancji decyzji w [...] nie może mieć - zdaniem Wojewody - wpływu na rozstrzygnięcie, tym bardziej, że podjęcie tej decyzji musiało być poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym.

Podkreślając, że skarżąca w dacie rejestracji została pouczona o okolicznościach powodujących ustanie prawa do świadczeń, organ odwoławczy uznał, iż w przypadku skarżącej wystąpiły obie przesłanki określone w art. 28 ust. 2 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i skarżąca zgodnie z ust. 1 tego artykułu ma obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego.

Wojewoda wskazał ponadto, że stosownie do art. 28 ust. 8 powołanej ustawy Starosta może w szczególnie uzasadnionych przypadkach odroczyć, rozłożyć na raty lub, po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia, umorzyć całość lub część nienależnie pobranego świadczenia. Skarżąca może więc wystąpić z wnioskiem w tym przedmiocie do organu I instancji.

Na powyższą decyzję M. K. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skarżąca wniosła o zmniejszenie kwoty [...]zł do [...]zł i jej umorzenie. Przedstawiwszy dotychczasowy przebieg sprawy skarżąca podkreśliła, że w dniu [...] r. "prawomocnym wyrokiem i oświadczeniem pracodawcy" wróciła do pracy na poprzednich warunkach, a nie - jak stwierdzono w decyzji z dnia [...]r. - podjęła pracę od [...]r. Podtrzymując argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca podniosła, że kwestionowane przez nią decyzje są wynikiem przedłożenia przez nią następnych dokumentów w dniu kolejnej rejestracji, to jest [...]r. Wywodziła, że od [...]r. do [...] r. była osobą bezrobotną, gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie i w okresie tym nie otrzymała ani nie uzyskała miesięcznie dochodu w wysokości przekraczającej połowę najniższego wynagrodzenia, a zatem pobrane przez nią świadczenie pieniężne było należne.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawania kwestionowanych decyzji.

Stosownie do art. 28 ust. 1 tej ustawy osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, obowiązana jest do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne.

W myśl ust. 2 pkt 1 tego artykułu za nienależnie pobrane świadczenie w rozumieniu ust. 1 uważa się świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach.

Przytoczony wyżej przepis stanowi samodzielną podstawę prawną do wydania przez właściwy organ decyzji stwierdzającej obowiązek zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych w sytuacji, gdy świadczenie wypłacono mimo zaistnienia okoliczności powodującej ustanie prawa do świadczeń, jeżeli bezrobotny pobierający świadczenie był pouczony o tych okolicznościach.

W wyroku z dnia 14 grudnia 1998 r. sygn. akt II SA 1606/98 (LEX nr 41902) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Konieczność pouczenia o okolicznościach powodujących ustanie prawa do pobierania świadczenia stanowi warunek sine qua non uznania pobranego zasiłku za nienależne świadczenie i w konsekwencji orzeczenia obowiązku jego zwrotu". Jest to zatem okoliczność istotna, od której prawidłowego ustalenia w toku postępowania administracyjnego prowadzonego zgodnie z zasadami wyrażonymi w kodeksie postępowania administracyjnego zależy wynik sprawy.

W wyroku z dnia 18 marca 1998 r. sygn. akt II SA 141/98 (LEX nr 41936) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, zgodnie z którym: "Art. 28 ust. 2 ustawy z 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wskazuje trzy postacie normatywne sformułowania "nienależnie pobrane świadczenie", jednakże rozpatrywany przypadek dotyczy tylko wymienionych dwóch pierwszych postaci.

Pierwsza dotyczy zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń, jednakże tylko wtedy, gdy bezrobotny został pouczony o skutkach prawnych występowania tych okoliczności. W takim przypadku świadczenie będzie nienależne.

Z drugą postacią nienależnie pobranego świadczenia związane są przypadki, w których świadczenie z Funduszu Pracy zostało wypłacone bezrobotnemu na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo też, bezrobotny w inny sposób świadomie wprowadził w błąd rejonowy urząd pracy.

Podstawą zatem wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia będzie w pierwszym przypadku złożenie oświadczenia nieodpowiadającego prawdzie, czyli obiektywnie niezgodnego ze stanem rzeczywistym, zaś w drugim przypadku jest umyślność działania bezrobotnego".

Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie przepis art. 28 ust. 2 pkt 2 nie ma zastosowania.

W wyroku z dnia 3 listopada 1998 r. sygn. akt II SA 1212/98 (LEX nr 41892) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Nienależnym świadczeniem jest m.in. zasiłek wypłacony bezrobotnemu za okres, za który nabył on prawo do renty inwalidzkiej, jeżeli organ rentowy, który przyznał to świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia".

Powyższy pogląd odnosi się do sytuacji, o jakiej mowa w art. 28 ust. 2 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zgodnie z którym za nienależnie pobrane świadczenie w rozumieniu ust. 1 uważa się zasiłek, dodatek szkoleniowy, stypendium, świadczenie przedemerytalne lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy, wypłacone osobie za okres, za który nabyła prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej lub renty rodzinnej, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 29. Ustawodawca bowiem w art. 29 powołanej wyżej ustawy postanowił, że bezrobotnemu lub innej uprawnionej osobie, którym przyznano prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę najniższego wynagrodzenia za okres, za który wypłacono zasiłek, dodatek szkoleniowy, stypendium, świadczenie przedemerytalne lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz inne organy rentowe, które przyznały świadczenie, wypłacają to świadczenie pomniejszone o kwotę odpowiadającą wysokości wypłaconych za ten okres zasiłków, dodatków szkoleniowych, stypendiów, świadczeń przedemerytalnych lub innych świadczeń pieniężnych przed odliczeniem składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i przekazują te kwoty na konto Funduszu Pracy właściwego powiatowego urzędu pracy (ust. 1), przy czym kwota pomniejszenia, o której mowa w ust. 1, nie może być wyższa niż przyznana za ten okres kwota emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej lub renty rodzinnej (ust. 2). Z takim przypadkiem także nie mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie.

Omawiana ustawa nie rozstrzyga jednak kwestii zwrotu zasiłku pobranego przez bezrobotnego za okres, w którym bezrobotny ten pozostawał bez pracy, lecz następnie w wyniku podjętych przez niego przewidzianych prawem działań został przywrócony do pracy i wypłacono mu wynagrodzenie za okres pozostawania bez pracy, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Rozważając zasadność wniesionej skargi należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że zarówno organ I, jak i II instancji z naruszeniem art. 7 i art. 77 kpa nie wyjaśnił i nie ustalił istnienia w sprawie przesłanek materialnoprawnych ustanowionych w przepisie art. 28 ust. 2 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a mianowicie, czy skarżąca jako bezrobotna pobierająca świadczenie była pouczona o okolicznościach powodujących ustanie prawa do jego pobierania. W szczególności wymogu tego nie spełnia znajdujący się w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego zapis, iż skarżąca w dacie rejestracji została pouczona o okolicznościach powodujących ustanie prawa do świadczeń, bowiem nie wynika z niego, o jakim pouczeniu jest w nim mowa. W aktach administracyjnych sprawy znajdują się co prawda złożone na typowych drukach opatrzone podpisem skarżącej oświadczenia o ciążących na niej obowiązkach, ale żaden ze wskazanych w tych oświadczeniach obowiązków nie odnosi się do sytuacji wynikającej z wydania wyroku sądowego o przywróceniu osoby bezrobotnej do pracy.

Niezależnie od tego organy obu instancji nie oceniły i nie rozważyły, czy w świetle regulacji zawartej w art. 28 ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wypłacone skarżącej świadczenie można w okolicznościach faktycznych tej konkretnej sprawy uznać za świadczenie nienależne.

W wyroku z dnia 11 września 1996 r. sygn. akt III AUr 105/96 (OSA 1997/7-8/21) Sąd Apelacyjny w Krakowie wskazał, że: "Świadczenie nienależne jest formą bezpodstawnego wzbogacenia. Dochodzi do niego wtedy, gdy ten, kto je spełnił, działał pod wpływem błędu co do należności świadczenia; w szczególności w takiej sytuacji, w której nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył; gdy podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony jego cel nie został osiągnięty, albo też gdy czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna (art. 409 k.c.).

W prawie ubezpieczeń społecznych pojęcie nienależnego świadczenia definiowane jest w art. 106 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) z punktu widzenia osoby, która je pobrała stawiając - dla ustalenia obowiązku zwrotu po jej stronie - wymóg świadomości i premedytacji w pobraniu świadczenia nienależnego. Obowiązek zwrotu obciąża zatem tego - i tylko tego - kto przyjął świadczenie w złej wierze wiedząc, że mu się nie należy. Dotyczy to zarówno osoby, która została pouczona co do okoliczności, w których nie powinna pobierać świadczeń, jak też tej osoby, która uzyskała świadczenia na podstawie nieprawdziwych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd instytucji ubezpieczeniowej".

Wprawdzie przywołana w powyższym orzeczeniu ustawa została uchylona z dniem 1 stycznia 1999 r. na podstawie art. 195 pkt 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 z późn. zm.), jednakże pogląd powyższy można w pełni odnieść do sytuacji zachodzącej w niniejszej sprawie.

W wyroku z dnia 12 lutego 1993 r. sygn. akt I PRN 2/93 (OSP 1994/2/36 z aprobującą glosą Z.Salwy), po szczegółowej analizie możliwości zaliczania jednych świadczeń na poczet innych, Sąd Najwyższy stwierdził, że zasiłek dla bezrobotnych wypłacony na podstawie ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu (Dz.U. Nr 106, poz. 457 z późn. zm.) nie podlega zaliczeniu na poczet wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, o jakim mowa w art. 57 § 2 kp, ani świadczenia tego nie wyłącza.

Pogląd ten Sąd Najwyższy podzielił także w wyroku z dnia 7 marca 2001 r. sygn. akt I PKN 287/00 (OSNP 2002/23/569), w którym wskazał, że: "Zasiłek dla bezrobotnych nie podlega zaliczeniu na poczet należnego pracownikowi na podstawie art. 81 § 1 KP wynagrodzenia na czas gotowości do pracy". W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że zasiłek dla bezrobotnych, wypłacany w celu złagodzenia skutków bezrobocia, jest przeznaczony na utrzymanie pracownika pozostającego bez pracy po ustaniu zatrudnienia i jest w okresie pozostawania bez pracy substytutem wynagrodzenia za pracę.

Powyższe uwagi należy odnieść do sytuacji, o jakiej mowa w art. 28 ust. 2 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Rozważenia zatem wymagała okoliczność, czy w świetle treści owego przepisu prawa w stanie faktycznym niniejszej sprawy można uznać za nienależnie pobrany przez skarżącą zasiłek dla bezrobotnych.

Podkreślić wypada, iż w dniu rejestracji skarżąca niewątpliwie spełniała przesłanki z przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zawierającego definicję "bezrobotnego". Przesłanki te spełniała przez cały okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Nie można też w okolicznościach faktycznych tej sprawy czynić zarzutu skarżącej, że w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych postanowiła dochodzić swoich praw w stosunku do dotychczasowego pracodawcy na drodze sądowej w związku z niezgodnym z prawem zwolnieniem jej z pracy.

W wyroku z dnia 31 marca 2004 r. sygn. akt 4 II SA/Wr 618/2001 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyraził pogląd, że: "Wystąpienie przez bezrobotnego przeciwko dotychczasowemu pracodawcy na drogę postępowania przed sądem powszechnym z roszczeniem będącym wynikiem niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę nie czyni pobieranego przez bezrobotnego świadczenia nienależnym skoro wynik procesu jest niepewny, a przesłanką uznania pobieranego przez bezrobotnego świadczenia za nienależne jest wymóg świadomości i premedytacji w pobraniu świadczenia nienależnego".

Podzielając w pełni powyższy pogląd zauważyć należy, iż podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 5 maja 2004 r. sygn. akt 4 II SA/Wr 1240/2001, w którym stwierdzono, iż: "Wystąpienie przez bezrobotnego przeciwko dotychczasowemu pracodawcy z żądaniem uchylenia niezgodnych prawem decyzji o zwolnieniu ze służby nie czyni pobieranego przez bezrobotnego świadczenia nienależnym skoro wynik postępowania zmierzającego do uchylenia podjętych w tej mierze decyzji jest niepewny, a przesłanką uznania pobieranego przez bezrobotnego świadczenia za nienależne jest wymóg świadomości i premedytacji w pobraniu świadczenia nienależnego".

W wyroku tym podkreślono, że nie można wymagać od bezrobotnego, by w okolicznościach faktycznych tej sprawy wstrzymał się z rejestracją jako osoba bezrobotna i zgłosił się do urzędu pracy celem rejestracji dopiero po prawomocnym i niekorzystnym rozstrzygnięciu zgłoszonego przez niego przeciwko byłemu pracodawcy żądania uchylenia decyzji o zwolnieniu ze służby. W takiej bowiem sytuacji bezrobotny może utracić z powodu upływu terminów (art. 23 ust. 1 pkt 2) uprawnienia przysługujące mu z mocy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Uznając powyższe stanowisko za słuszne również w realiach niniejszej sprawy stwierdzić wypada, że nie można wymagać od bezrobotnego, aby wstrzymał się z rejestracją jako osoba bezrobotna i zgłosił się do urzędu pracy celem rejestracji dopiero po prawomocnym i niekorzystnym dla siebie wyroku Sądu Pracy, zarówno dlatego, że w takiej sytuacji mógłby utracić z powodu upływu terminów przewidzianych w obowiązujących przepisach prawa uprawnienia przysługujące mu z mocy ustawy, jak i ze względu na pozbawienie tego bezrobotnego możliwości uzyskania środków utrzymania.

W świetle tego, co powiedziano wyżej, należało wyjaśnić, czy skarżąca była prawidłowo pouczona o okolicznościach powodujących ustanie prawa do pobierania zasiłku oraz rozważyć, czy pobierany przez nią zasiłek w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy można uznać za świadczenie nienależne, to jest takie, które skarżąca pobierała mając świadomość, że jej się ono nie należy. Dopiero bowiem wyjaśnienie tych okoliczności sprawy pozwoli organowi na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.

Niewyjaśnienie powyższych okoliczności stanowi naruszenie przez organy administracyjne przepisów normujących postępowanie administracyjne, a w szczególności art. 7 i art. 77 kpa, przy czym naruszenie to niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.

Zauważyć wypada, że stosownie do art. 200 tej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając zaskarżoną decyzję jest zobowiązany do zasądzenia na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania. W tej sprawie Sąd pominął jednak to orzeczenie, gdyż skarżąca była zwolniona od kosztów sądowych z mocy ustawy.

W myśl art. 152 cytowanej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest także zobowiązany orzec, w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku. W rozpatrywanej sprawie jednak nie zachodziła potrzeba orzekania w tym przedmiocie, ponieważ postanowieniem z dnia 7 listopada 2002 r. sygn. akt II SA/Wr 1838/02 Naczelny Sąd Administracyjny wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.