Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SAB/Go 6/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
658
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 pkt 1 i 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 227
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Asesor WSA Damian Bronowicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi P.L. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie przekazania odwołania od decyzji 1. Zobowiązuje Prezydenta Miasta do przekazania odwołania P.L. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...] organowi odwoławczemu w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. 2. Stwierdza, że Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącego kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżący – P.L.- dalej zwany Stroną, Skarżącym- złożył skargę na bezczynność Prezydenta Miasta – dalej zwany Prezydent., organ- w postępowaniu międzyinstancyjnym toczącym się wskutek odwołania skarżącego wniesionego w dniu 31 lipca 2020 r. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2020 r. wydanej w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w opłacie skarbowej. Skarżący wskazał, że w dniu 31 lipca 2020 r. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z pośrednictwem Prezydenta odwołanie od decyzji z dnia [...] lipca 2020 r.

Z uwagi, że Prezydent nie przekazał odwołania organowi odwoławczemu w terminie określonym w art. 227 § 1 Ordynacji podatkowej wniósł o zobowiązanie organu do wykonania czynności określonej w art. 227 § 1 Ordynacji podatkowej w terminie 7 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności; stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi, Skarżący wskazał, że dniu 15 marca 2021 roku skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w rozpoznaniu ww. odwołania. W doręczonej w dniu 15 kwietnia 2021 rokuodpowiedzi na skargą w tej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że odwołanie nie wpłynęło do organu odwoławczego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podniósł też, że w piśmie z dnia [...] marca 2021 roku organ I instancji poinformował, iż ww. decyzja jest prawomocna na skutek braku jej zaskarżenia. Skarżący wskazał, że wniósł odwołanie od ww. decyzji już następnego dnia po jej otrzymaniu. Skarżący wniósł bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 16 kwietnia 2021 roku ponaglenie.

Prezydent Miasta w zakreślonym ustawą terminie ani nie przekazał akt sprawy organowi odwoławczemu ani też nie wydał decyzji na podstawie art. 226 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie naruszenie prawa miało charakter rażący bowiem rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Przewidziany w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa czternastodniowy termin na przekazanie akt sprawy bądź wydanie decyzji autokontrolnej bez wątpienia uwzględnia charakter i czasochłonność nieskomplikowanych czynności technicznych i ew. czynności merytorycznych. Co istotne czas na te czynności jest dwukrotnie dłuższy niż w ogólnym postępowaniu administracyjnym. Nie znajduje więc żadnego uzasadnienia fakt, by postępowania międzyinstancyjne nieskutecznie trwało aż 246 dni. Tym bardziej, że skarżony organ po otrzymania pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odwołania od ww. decyzji nie przeprowadził właściwej, skutecznej kwerendy i ograniczył się do odpowiedzi na podstawie akt sprawy. Skarżony organ nie podjął też żadnych czynności wyjaśniających związanych z twierdzeniami skarżącego. W szczególności nie wystąpił o wyjaśnienie stanowiska, czy też wskazanie dowodów na jego poparcie.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że odwołanie od decyzji Prezydenta z dnia [...] lipca 2020 r. w sprawie stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty skarbowej nigdy nie wpłynęło do Urzędu Miasta . Organ wskazał, ze Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o faktycznym jego wniesieniu. W ocenie organu brak jest podstaw do stwierdzenia bezczynności organu, gdyż odwołanie od decyzji nie wpłynęło i żadne postępowanie w tej sprawie się nie toczy.

Skarżący na wezwanie Sądu w dniu [...] maja 2021 r. wyjaśnił, że odwołanie od decyzji Prezydenta zostało wniesione na skrzynkę epuap urzędu i w załączeniu przedłożył Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia w wersji elektronicznej wraz z załącznikami oraz wydruk poświadczenia (k-39 akt sądowych).

Organ w piśmie z dnia [...] czerwca 2021 r. dalej podtrzymał twierdzenie, że odwołanie Skarżącego do organu nie wpłynęło. Ponadto wskazał, że załączone przez skarżącego Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia e-PUAP może świadczyć o wysłaniu odwołania, ale nie świadczy o wpłynięciu odwołania drogą elektroniczną na skrzynkę epuap Urzędu Miasta. Analiza wpływu do Urzędu Miasta korespondencji elektronicznej z dnia [...] lipca 2020 r. wskazuje na brak wpływu odwołania skarżącego z dnia [...] lipca 2021 r. Z uwagi na powyższe organ wniósł o zwrócenie się przez Sąd do Centralnego Ośrodka Informatyki, o sprawdzenie i przekazanie informacji czy dokument skarżącego nazwany odwołaniem wysłany dnia [...] lipca 2021 r. o godz. 21:46:57 przekazany został do skrzynki odbiorczej Urzędu Miasta.

W dniu 18 października 2021 r. Sąd otrzymał odpowiedź z Departamentu Zarządzania Systemami w którym stwierdzono, że "z analizy zgłoszenia wynika, że dokument [...] wysłany dnia [...].07.2020 został dostarczony na skrytkę adresata z powodzeniem dnia 2020-07-[...] o godzinie 21:47:23. Jednocześnie poinformowano, że tego dnia nie odnotowano problemów z działaniem platformy o charakterze globalnym. Otrzymanie przez nadawcę dokumentu UPP świadczy o fakcie przedłożenia pisma na skrytkę podmiotu".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1302 tj., powoływanej dalej jako "P.p.s.a"), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niniejsza skarga dotyczy bezczynności organu, wobec czego Sąd rozpoznał ją w wyżej wskazanym trybie. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 i § 1 a P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Przedmiotowa skarga dotyczy bezczynności organu w przedmiocie nieprzekazania odwołania Skarżącego z dnia [...] lipca 2020 r. do SKO. W niniejszej sprawie Skarżący zarzuca organowi bezczynność w przekazaniu odwołania.

Skarżący odwołanie wniósł do Prezydenta w formie dokumentu elektronicznego, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej tzn. na elektroniczną skrzynkę podawczą organu z użyciem elektronicznej platformy usług administracji publicznej (ePUAP). Na powyższą okoliczność przedłożył UPP (k-39 akt sądowych). Zagadnienie przesyłania dokumentów elektronicznych do podmiotów publicznych reguluje ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 670 ze zm., dalej jako ustawa), zaś szczegółowe regulacje zawarte zostały w wydanym na podstawie jej art. 16 ust. 3 rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2018 r. poz., 180 ze zm., dalej jako rozporządzenie z 14 września 2011 r.). Zgodnie z art. 3 pkt 17 cyt. ustawy elektroniczna skrzynka podawcza (ESP) to dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. ESP stanowi zatem wirtualny odpowiednik biura podawczego. Organ administracji publicznej ma obowiązek potwierdzić wniesienie takiego pisma (podania, wniosku) w formie dokumentu elektronicznego przez doręczenie urzędowego poświadczenia odbioru, które w sytuacji potwierdzenia odbioru pisma przez organ administracji nazywane jest urzędowym poświadczeniem przedłożenia (UPP). Zgodnie z art. 3 pkt 20 lit. b cyt. ustawy w odniesieniu do dokumentu doręczanego podmiotowi publicznemu UPP wskazuje na datę i godzinę wprowadzenia albo przeniesienia dokumentu elektronicznego do systemu teleinformatycznego podmiotu publicznego. W myśl § 11 rozporządzenia z 14 września 2011 r. doręczenie dokumentu elektronicznego na informatycznym nośniku danych może być potwierdzone poświadczeniem przedłożenia, które jest przesyłane na adres poczty elektronicznej wskazany przez doręczającego (...). Stosownie zaś do § 13 w/w rozporządzenia w przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez ESP podmiotu publicznego poświadczenie przedłożenia jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy tego dokumentu przez system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń. Należy podkreślić, iż dochodzi tutaj do automatycznego wygenerowania poświadczenia przedłożenia, bez udziału człowieka. Dokument ten jest generowany przez system teleinformatyczny podmiotu publicznego i przekazywany nadawcy. W praktyce oznacza to, że jeżeli dana osoba wniosła podanie drogą elektroniczną do podmiotu publicznego, zgodnie z warunkami korzystania z platformy e-PUAP, to automatyczne wygenerowanie UPP pozwala jej przyjąć, że dokument ten wpłynął do urzędu.

W świetle powyższych regulacji skoro zatem pismo (podanie, wniosek, skarga) zostało przesłane drogą elektroniczną do podmiotu publicznego, zgodnie z warunkami korzystania z platformy e-PUAP, to automatyczne wygenerowanie poświadczenia przedłożenia pozwala przyjąć przez nadawcę, że dokument ten wpłynął do urzędu (por. postanowienie NSA z dnia 10 września 2019 r., sygn. akt: II FZ 483/19, postanowienie NSA z 15 czerwca 2021 r., III OSK 4856/21., z 24 lipca 2019 r. II OSK 1601/19). Ma to znaczenie na przykład dla ustalenia, że osoba ta zachowała termin do dokonania określonej czynności oraz dla późniejszego ewentualnego ustalenia, czy organ załatwił sprawę czy też pozostawał w bezczynności.

W niniejszej sprawie z uwagi na twierdzenia organu, że nie wpłynęło do odwołanie od decyzji, Skarżący przedłożył wydruk UPP. Z treści którego wynikało, że złożył on dokument do Urzędu Miasta w dniu [...].07.2020 r. o godz. 21:47:23. Powyższe informacje zostały potwierdzone w piśmie otrzymanym przez Sąd z Kancelarii Prezesa Rady Ministrów – Departamentu Zarządzania Systemami (k-161 akt sądowych). Natomiast organ, pomimo otrzymania pisma procesowego strony Skarżącej w dniu 18 czerwca 2021 r. do którego załączone zostało odwołanie jak i UPP, nadal twierdzi, że taki dokument do organu nie wpłynął, nie przedkładając jednak żadnych dowodów które kwestionowały by przedłożone przez Skarżącego UPP, ograniczając się tylko do twierdzenia, że analiza wpływu do urzędu korespondencji elektronicznej z dnia [...].07.2020 r. wskazuje na brak wpływu odwołania Skarżącego z dnia [...] lipca 2020 r. Z tego też względu jako zasadne należy uznać twierdzenie Skarżącego, że organ nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 227 Ordynacji podatkowej.

Przekazanie odwołania jest czynnością materialnotechniczną. Zważyć należy, że celem skargi na bezczynność organu administracyjnego jest zwalczanie braku działania (zaniechania) polegającego na niezałatwianiu sprawy administracyjnej. Przedmiotem skargi na bezczynność może być również nie przekazanie wniesionego odwołania organowi odwoławczemu przez organ I instancji. Dla ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z bezczynnością w zakresie przekazania odwołania istotne jest brzmienie przepisu art. 227 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ administracji publicznej, który wydał decyzję obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu bez zbędnej zwłoki jednak nie później niż w terminie 14 dni, chyba że w tym terminie wyda decyzję na podstawie art. 226 Ordynacji podatkowej.

Jak bezspornie wynika z akt administracyjnych do dnia rozpatrzenia skargi przez Sąd, organ nie przesłał odwołania skarżącego z dnia [...] lipca 2020 r. wraz z aktami sprawy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu. Z tego względu Sąd zobowiązał Prezydenta do przesłania odwołania Skarżącego z dnia [...] lipca 2020 r. wraz z aktami sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Nieprzekazanie odwołania przez ponad rok od daty jego wpływu do organu rażąco narusza art. 227 Ordynacji podatkowej.Brak również w tym zakresie jakiegokolwiek działania organu już po przekazaniu skargi na bezczynność, jak i otrzymania jako załączników do pisma procesowego Skarżącego – odwołania z UPP. Tymczasem stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że podejmuje wszelkie niezbędne działania zmierzające do załatwienia sprawy. Z przyczyn wyżej omówionych uznać należy, że organ pozostaje w bezczynności, która rażąco narusza prawo.

Mając na uwadze wszystkie wskazane wyżej okoliczności Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §2 i § 4 P.p.s.a.