Wyrok NSA, sygn. akt I SA 515/83
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1983-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Wywłaszczanie nieruchomości
Powołane przepisy: article: par. 17
journal: Dz.U. 1973 nr 20 poz. 117
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa z dnia 22 maja 1973 r. w sprawie odszkodowania za przejęte na własność Państwa tereny budowlane oraz zbywania działek budowlanych na obszarach wsi.
article: ze zm.
journal: Dz.U. 1969 nr 27 poz. 216
law: Obwieszczenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 30 czerwca 1969 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi.
article: art. 41 ust. 2
journal: Dz.U. 1969 nr 22 poz. 159
law: Obwieszczenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 7 lipca 1969 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach.
Teza: 1. Paragraf 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 22 maja 1973 r. w sprawie odszkodowania za przyjęte na własność Państwa tereny budowlane oraz zbywanie działek budowlanych na obszarach wsi /Dz.U. nr 20 poz. 117/, to jest aktu wykonawczego do ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi /Dz.U. 1969 nr 27 poz. 216 ze zm./, odnosi się tylko do terenów wyznaczonych pod budownictwo zagrodowe w trybie tej ustawy i dotyczy działek przeznaczonych pod zabudowę zagrodową.

2. Podstawą prawną sprzedaży przez Państwo działek położonych na terenie gminy, ale już zabudowanych lub przeznaczonych pod budownictwo zagrodowe, lecz nie pozyskanych w trybie powyższej ustawy, jest art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach /Dz.U. 1969 nr 22 poz. 159 ze zm./.

TEZY

1. Paragraf 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 22 maja 1973 r. w sprawie odszkodowania za przyjęte na własność Państwa tereny budowlane oraz zbywanie działek budowlanych na obszarach wsi /Dz.U. nr 20 poz. 117/, to jest aktu wykonawczego do ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi /Dz.U. 1969 nr 27 poz. 216 ze zm./, odnosi się tylko do terenów wyznaczonych pod budownictwo zagrodowe w trybie tej ustawy i dotyczy działek przeznaczonych pod zabudowę zagrodową.

2. Podstawą prawną sprzedaży przez Państwo działek położonych na terenie gminy, ale już zabudowanych lub przeznaczonych pod budownictwo zagrodowe, lecz nie pozyskanych w trybie powyższej ustawy, jest art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach /Dz.U. 1969 nr 22 poz. 159 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Władysława G. na decyzję Wojewody Radomskiego z dnia 27 lipca 1982 r. w przedmiocie odmowy zakwalifikowania na nabywcę działki budownictwa zagrodowego i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Gminy Ch. z dnia 24 kwietnia 1982 r., a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Wojewody Radomskiego kwotę złotych sześćset tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 27 lipca 1982 r. nr WBG.OT-4410a/127/82 Wojewoda Radomski utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Gminy Ch. z dnia 24 kwietnia 1982 r. nr RLS-7010-02/4/82, którą odmówiono Władysławowi G. zakwalifikowania go na nabywcę działki budownictwa zagrodowego, położonej we wsi W. P. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że Władysław G. w 1979 r. przekazał na rzecz Państwa swoje gospodarstwo rolne w zamian za emeryturę. Na działce, o której kupno ubiega się, znajdują się budynki, których własność zachował po przekazaniu gospodarstwa, na gruncie zaś ustanowiona jest służebność gruntowa w zakresie niezbędnym do korzystania z budynków. Ponieważ Władysław G. jest rencistą, nie może stać się nabywcą tej działki, zgodnie bowiem z par. 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 22 maja 1973 r. w sprawie odszkodowania za przyjęte na własność Państwa tereny budowlane oraz zbywania działek budowlanych na obszarach wsi /Dz.U. nr 20 poz. 117/ nabywcą zagrodowej działki budowlanej może być tylko właściciel gospodarstwa rolnego lub członek rolniczej spółdzielni produkcyjnej, nie posiadający odpowiednich działek budowlanych.

Na decyzję tę skargę do Naczelnego Sądu administracyjnego wniósł Władysław G. Podnosił on w skardze, że znajduje się w trudnej sytuacji życiowej. jest poważnie chory i wymaga stałej opieki. Niska renta nie pozwala mu na zapewnienie sobie opieki ze strony obcych ludzi. Uważa, że gdyby stał się właścicielem działki wraz z budynkami, to w zamian za obietnicę darowizny nieruchomości mógłby znaleźć osobę, która zaopiekowałaby się nim. Z tych względów domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Radomski podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wnosił o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Paragraf 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 22 maja 1973 r. w sprawie odszkodowania za przyjęte na własność Państwa tereny budowlane oraz zbywania działek budowlanych na obszarach wsi /Dz.U. nr 20 poz. 117/, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, znajduje się w akcie normatywnym wykonawczym do ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi /Dz.U. 1969 nr 27 poz. 216 ze zm./. Przepis ten zatem odnosi się tylko do terenów przejętych na rzecz Państwa i wyznaczonych pod budownictwo zagrodowe w trybie tej ustawy. Z literalnego brzmienia powyższego przepisu wynika nadto, że dotyczy on tylko działek przeznaczonych pod budowę zagrodową, a więc działek, na których budownictwo tego typu będzie dopiero realizowane. Nie może natomiast odnosić się on do sytuacji, jaka ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdy na działce - aczkolwiek przyjętej na rzecz Państwa, ale nie w trybie cytowanej ustawy - znajdują się już budynki, to znaczy działka jest już zagospodarowana zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. W takim wypadku bowiem podstawę prawną sprzedaży działki na rzecz osób fizycznych stanowić powinien art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach /Dz.U. 1969 nr 22 poz. 159 ze zm./. Z art. 41 tej ustawy wynika, że działki położone na terenie gminy i zabudowane /między innymi/ budynkami związanymi z gospodarstwem rolnym lub przeznaczone pod budowę takich budynków, które nie zostały pozyskane w sposób określony w art. 41 ust. 4, powinny być zbywane na podstawie art. 41 ust. 2.

Rozpatrzenie wniosku Władysław G. i podjęcie decyzji na podstawie par. 17 cytowanego rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 22 maja 1973 r., nie zaś w trybie art. 41 ust. 2 powołanej ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, stanowi naruszenie prawa materialnego. Skutkiem tego zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji, na mocy art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa musiały zostać przez Naczelny Sąd Administracyjny uchylone.

Podjęcie decyzji o sprzedaży gruntu w trybie art. 41 ust. 2 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach leży w sferze uznania organu administracji państwowej. Oznacza to, że organ ten, prowadząc określoną politykę na obszarach wsi, decyduje o tym, kto może być nabywcą takich gruntów, przy czym nabywcą takim nie musi być osoba odpowiadająca wyłącznie kryteriom przewidzianym dla nabywców terenów budowlanych, wyznaczonych na podstawie ustawy o terenach budowlanych na obszarach wsi. Mogą bowiem być przypadki, że wniosek osoby nie będącej rolnikiem będzie w ocenie organów administracji państwowej zasługiwał na pozytywne potraktowanie i osobie tej umożliwione zostanie nabycie działki o podobnym charakterze, jak w niniejszej sprawie.

W tej sytuacji wniosek Władysława G. powinien być ponownie wnikliwie przeanalizowany z uwzględnieniem argumentów wysuniętych przez skarżącego.

Orzeczenie o kosztach wydano na podstawie art. 208 Kpa.