Wyrok NSA, sygn. akt I SA 802/91
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1991-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Pracownicy samorządowi
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 4
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz. 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
Teza: Na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadząjące ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych /Dz.U. nr 32 poz. 191/ gminie może być przekazane tylko takie mienie ogólnonarodowe /państwowe/, które aktualnie jest /a nie może dopiero być/ związane z realizacją jej zadań.

TEZY

Na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadząjące ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych /Dz.U. nr 32 poz. 191/ gminie może być przekazane tylko takie mienie ogólnonarodowe /państwowe/, które aktualnie jest /a nie może dopiero być/ związane z realizacją jej zadań.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Zarządu Miasta K. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 6 maja 1991 r. w przedmiocie odmowy przekazania na własność Gminy K. nieruchomości państwowej zabudowanej.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta K. pismem z dnia 14 grudnia 1990 r. zwrócił się do Wojewody J-kiego o przekazanie na rzecz miasta K. - na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawą o pracownikach samorządowych /Dz.U. nr 32 poz. 191/ - obiektu Ośrodka Szkolenia Kadr Urzędu Wojewódzkiego w J.G. położonego przy ul. M. w K. Do podjęcia działań w tym kierunku został zobowiązany uchwałą Rady Miejskiej w K. nr VIII/43/90. Obiekt powyższy jest niezbędny miastu w związku z wejściem w spółkę z kontrahentem zagranicznym w celu budowy luksusowych obiektów turystycznych dla gości zagranicznych. Mienie, o którym mowa, stanowiące własność państwową, związane jest z realizacją zadań miasta wobec turystów oraz zwiększy w przyszłości dochody miasta i województwa z turystyki zagranicznej.

Wojewoda J-ki decyzją z dnia 16 lutego 1991 r. nr GiGGgt-7227/29/91 odmówił przekazania na własność Gminy K. nieruchomości państwowej zabudowanej, położonej przy ul. M. w K., będącej w zarządzie Urzędu Wojewódzkiego w J.G. W uzasadnieniu decyzji podał, że na terenie województwa wspomniana nieruchomość jest jedynym obiektem w dyspozycji organów administracji rządowej, którego usytuowanie, stan techniczny i wyposażenie kwalifikują go do reprezentacyjnego przeznaczenia. Zarówno rozwijające się intensywnie kontakty międzynarodowe kierownictwa Urzędu Wojewódzkiego, jak i potrzeby bieżącej działalności Wojewody jako przedstawiciela rządu uzasadniają konieczność utrzymywania dyspozycyjnego obiektu wypoczynkowego o odpowiednio wysokim standardzie. Z tego względu wniosek strony nie mógł być rozpatrzony pozytywnie.

Od decyzji tej Zarząd Miasta K. wniósł odwołanie do Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, wywodząc podobnie jak we wniosku. Ponadto podano, że sporny obiekt nie jest jedynym obiektem Urzędu Wojewódzkiego na potrzeby bieżącej działalności Wojewody J-kiego, a oprócz tego obiekt ten nie jest należycie wykorzystany. Jeżeli zaś Urzędowi Wojewódzkiemu będą potrzebne pokoje o odpowiednio wysokim standardzie w określonym terminie, Zarząd Miasta K. jest w stanie to załatwić, mając na swoim terenie olbrzymią liczbę domów wczasowych, ośrodków wypoczynkowych i hoteli oraz sporny obiekt.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 6 maja 1991r. nr KKU-109/91/tp utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swej decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podała, że wniosek o przekazanie mienia, o którym mowa, nie odpowiada warunkom formalnym, nie opisano bowiem dokładnie mienia. Pominięto także procedurę wymaganą przez art. 17 ust. 4 cytowanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Niezależnie jednak od tych uchybień należało orzec jak w sentencji, nie została bowiem spełniona podstawowa przesłanka komunalizacji mienia, zawarta w art. 5 ust. 4 cytowanej ustawy. Wnioskodawca nie wykazał związku pomiędzy mieniem, o którego przekazanie występuje, a zadaniami gminy. Nie chodzi tu bowiem o realizację zadań wobec turystów zagranicznych, jak podniesiono we wniosku, lecz o realizację ustawowych zadań miasta wobec społeczności lokalnej. Możliwość prowadzenia działalności gospodarczej wykraczającej poza zadania o charakterze użyteczności publicznej, jak również możliwość uzyskiwania dodatkowych funduszy z tego tytułu nie mogą stanowić podstawy dla przekazania mienia na podstawie przepisu art. 5 ust. 4 powołanej ustawy.

Omówioną wyżej decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej Zarząd Miasta K. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze wnosił o uchylenie decyzji, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wyrok sprawy, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, sprzeczność ustaleń z treścią zebranego materiału dowodowego oraz nieważność postępowania z powodu niezawiadomienia skarżącego o rozprawie.

Skarga polemizuje ze stanowiskiem Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż nie wykazano związku pomiędzy mieniem, o którego komunalizację wystąpiono, a ustawowymi zadaniami gminy. Między innymi mówi się, że zgodnie z art. 7 ust. 1 i art. 9 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie terytorialnym do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, na co niezbędne są znaczne środki finansowe, których władze państwowe nie zapewniły w dostatecznej ilości. W celu wykonywania zadań gmina może zawierać umowy z innymi podmiotami oraz prowadzić działalność gospodarczą wykraczającą poza zadania o charakterze użyteczności publicznej, jeżeli wymagają tego potrzeby społeczne. Komisja błędnie wywnioskowała z art. 5 ust. 4 cytowanej poprzednio ustawy z dnia 10 maja 1990 r. o konieczności przeznaczenia obiektu, przekazywanego na podstawie tego przepisu, na zadania o charakterze użyteczności publicznej. Natomiast przepis art. 17 ust. 4 tejże ustawy nie ma zastosowania do mienia przekazywanego w ramach art. 5 ust. 4, ale do mienia, o którym mowa w art. 5 ust. 1 i 2. Wyjaśnia to jej art. 17 ust. 1. Nie jest również trafny zarzut, że wniosek nie odpowiada warunkom formalnym, ponieważ nie opisano dokładnie mienia; podano przecież, iż chodzi o Ośrodek Szkolenia Kadr Urzędu Wojewódzkiego w J.G., położony w K. przy ul. .M. nr 5. Komisja nie wyjaśniła również sprawy niezbędności i wykorzystania tego obiektu przez Urząd Wojewódzki w świetle podpisania umowy z firmą z Berlina o dzierżawę Ośrodka na 10 lat, z możliwością jej przedłużenia.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie, wywodząc, że argumenty podniesione w skardze nie mogą być uznane. Koniecznym ustawowym warunkiem komunalizacji mienia w trybie art. 5 ust. 4 omawianej ustawy z dnia 10 maja 1991 r. jest związanie tego mienia z zadaniami gminy. Nie chodzi tu jednak o zadania w rozumieniu ogólnej zasady sformułowanej w zdaniu pierwszym art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym, lecz o konkretne zadania gminy sprecyzowane w pkt 1-15 tego artykułu i ustępu lub w przepisach ustawy z dnia 17 maja 1990 r., tak zwanej kompetencyjnej. Możliwość wniesienia majątku jako aportu do spółki z udziałem kapitału zagranicznego nie może stanowić przesłanki przekazania tego majątku gminie, albowiem prowadzenie działalności gospodarczej wykraczającej poza sferę użyteczności publicznej zostało sprecyzowane w art. 9 ust. 2 ustawy o samorządzie terytorialnym jako możliwość, a nie powinność zadanie gminy. Zarzut niewyjaśnienia przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową sposobu wykorzystania spornej nieruchomości przez Urząd Wojewódzki nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Odwołanie nie było rozpoznawane na rozprawie i dlatego strona nie była wzywana.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z powodu wniosku Zarządu Miasta K., aby skarga w niniejszej sprawie została przekazana do rozpoznania przez Ośrodek Zamiejscowy Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w pierwszej kolejności należało odnieść się do tej kwestii. Sąd uznał, iż brak jest jakichkolwiek przesłanek do uwzględnienia wniosku, albowiem Ośrodek Zamiejscowy Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu nie jest właściwy do rozpoznawania skarg na decyzje Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej. W myśl par. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 lutego 1981 r. w sprawie struktury organizacyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz ustalenia siedzib, właściwości i organizacji ośrodków zamiejscowych tego sądu /Dz.U. nr 5 poz. 21 ze zm./ w sprawach ze skarg na decyzje administracyjne wydawane przez centralne organy administracji państwowej właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny działający w Warszawie. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa jest organem równorzędnym urzędowi centralnemu w rozumieniu art. 5 par. 2 pkt 4 Kpa. Przedmiotem zaskarżenia zaś jest - jak wyraźnie wskazano w skardze - decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 6 maja 1991 r. Gdyby chodziło wyłącznie o decyzję Wojewody J-kiego, to na decyzję tę nie przysługiwałaby skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosownie bowiem do art. 198 Kpa, skargę na decyzję organu można wnieść do sądu administracyjnego po wyczerpaniu toku instancji w postępowaniu administracyjnym, chyba że skargę wnosi prokurator. A zatem przedmiotem zaskarżenia może być tylko decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej.

Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, należy zauważyć, iż podstawę prawną tej decyzji, jak również utrzymanej przez nią w mocy decyzji Wojewody, stanowił przepis art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych /Dz.U. nr 32 poz. 191 ze zm./. Przepis ten mówi, iż gminie, na jej wniosek, może być przekazane mienie ogólnonarodowe /państwowe/ inne niż wymienione w ust. 1-3, jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań. Wynika z tego, iż gminie może być przekazane tylko takie mienie ogólnonarodowe /państwowe/, które aktualnie jest /a nie może dopiero być/ związane z realizacją jej zadań. Użycie w tym przepisie wyrazów "może być przekazane" wskazuje ponadto, iż przy jego stosowaniu organy działają według uznania administracyjnego, co znaczy, że sam fakt, iż mienie ogólnonarodowe jest związane z realizacją zadań gminy, nie obliguje organu do przekazania go tej gminie, lecz ma on prawo wyboru rozstrzygnięcia /przekazać bądź nie przekazać/, byle tylko decyzja została należycie i przekonująco uzasadniona.

W rozpatrywanej sprawie nie był spełniony podstawowy warunek przekazania mienia określony w art. 5 ust. 4 cytowanej ustawy, polegający na tym, aby mienie było związane z realizacją zadań gminy. Nieruchomość położona przy ul. M. nr 5 w K. nie jest związana z realizacją zadań gminy. Pozostaje ona w zarządzie Urzędu Wojewódzkiego w J.G., a sposób jej wykorzystania nie wiąże się z realizacją zadań gminy. Okoliczność natomiast, że obiekt powyższy jest niezbędny miastu K., jak podano we wniosku, "do wejścia w spółkę z kontrahentem zagranicznym, mając na celu budowę luksusowych obiektów turystycznych dla gości zagranicznych", mogłaby być rozważana jedynie w aspekcie realizacji zadań gminy w przyszłości. Nie można zatem mówić, że obiekt jest związany z obecną realizacją zadań gminy. Inną rzeczą jest, czy w ogóle zamierzenia Zarządu Miasta K. co do sposobu wykorzystania omawianej nieruchomości można by uznać za spełnienie warunku związania z realizacją zadań gminy.

W świetle powyższego zarzuty skargi nie mogły mieć wpływu na orzeczenie Sądu. Zaskarżona decyzja oraz decyzja Wojewody J-kiego z dnia 15 lutego 1991 r. nr GiGGgt-7227/29/92, aczkolwiek wynikają z innych przesłanek, pozostają w zgodzie z obowiązującym stanem prawnym.

W związku z tym na podstawie art. 207 par. 5 Kpa. skargę należało oddalić.