Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1062/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 97  par. 1  pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędzia WSA (del.) Daria Sachanbińska Protokolant referent Katarzyna Wajs po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2008r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie o pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty Z. z dnia [...] nr [...] oraz orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. [...] Sp. z o.o. w W. zwróciła się do Starostwa Powiatowego o udzielenie pozwolenia na budowę pawilonu handlowo-usługowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działkach, położonych w Z. przy ul. [...]. Do wniosku dołączono m.in. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...], mocą której uchylono decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] r. o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji i orzeczono o uwzględnieniu wniosku inwestora.

Jednakże wyrokiem z dnia 4 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 971/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Kolegium i orzekł o jej niewykonalności.

W tej sytuacji inwestor pismem z dnia [...] r. zwrócił się do Starosty Powiatu Z. o zawieszenie postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na zamiar złożenia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku. Zdaniem wnioskodawcy, wobec nieprawomocności wyroku z dnia 4 lipca 2007 r., decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...] r. w dalszym ciągu istnieje w obrocie prawnym, zaś od prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy zależy rozpatrzenie wniosku i wydanie decyzji w ramach niniejszego postępowania.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], podjętym z up. Starosty Z., odmówiono zawieszenia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Zdaniem organu I instancji, zarówno zapowiedź, jak i samo wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku WSA z dnia 4 lipca 2007 r., nie stanowi podstawy zawieszenia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 kpa, gdyż jest to tryb nadzwyczajny. Stąd też wniosku nie uwzględniono.

W zażaleniu na powyższe postanowienie inwestor zarzucił naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, podkreślając że nie upłynął jeszcze termin wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gliwicach z dnia 4 lipca 2007 r. Zatem byt prawny decyzji o warunkach zabudowy nie został prawomocnie ustalony, zaś prawomocne rozstrzygnięcie tej sprawy determinować będzie rozpatrzenie sprawy w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę.

Zaskarżonym postanowieniem, podjętym z up. Wojewody S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa, orzeczono o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji, podzielając pogląd prawny o braku podstaw do zawieszenia postępowania. Zdaniem organu II instancji, wobec treści wyroku z dnia 4 lipca 2007 r., uchylającego decyzję o wzizt i orzekającego o jej niewykonalności, przedmiotowa decyzja nie jest obowiązującym aktem prawnym. Zatem organ ten uznał, iż zagadnienie wstępne zostało już rozstrzygnięte, a tym samym mimo wniesienia skargi kasacyjnej w dniu [...] r., brak przesłanek z art. 97

§ 1 pkt 4 kpa.

W tej sytuacji zażalenia nie uwzględniono.

W skardze do Sądu Administracyjnego [...] Sp. z o.o. w W. wniosła o uchylenie postanowień organów obydwu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżącej Spółki, organy administracji dokonały bowiem błędnej wykładni art. 97 § 1 pkt 4 kpa oraz art. 152 PPSA, bowiem zamieszczenie w nieprawomocnym wyroku WSA w Gliwicach z dnia 4 lipca

2007 r. klauzuli o niewykonalności decyzji o warunkach zabudowy, nie może być utożsamione z prawomocnym wyeliminowaniem tej decyzji z obrotu prawnego. Wreszcie, skarżąca wskazała na niekonsekwentność stanowiska organu II instancji, gdyż ostatecznie postanowieniem z dnia [...] r. organ ten zawiesił z tych przyczyn postępowanie odwoławcze w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na budowę.

W odpowiedzi na skargę organ, którego działanie zaskarżono, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga jest uzasadniona.

Organy obydwu instancji dokonały bowiem wadliwej wykładni art. 97 § 1 pkt 4 kpa, wywodząc błędne skutki prawne z faktu uchylenia decyzji Kolegium w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji na podstawie nieprawomocnego wyroku tut. Sądu z dnia 4 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 971/06. W wyroku tym zamieszczono rozstrzygnięcie o niewykonalności uchylonej decyzji Kolegium. Zgodnie z treścią art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 152, poz. 1270 ze zm.), w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt nie może być wykonany. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.

Jak zasadnie podniesiono w skardze, zamieszczenie w wyroku sądu administracyjnego I instancji orzeczenia z art. 152 cyt. ustawy, oznacza że zaskarżona decyzja nie wywołuje skutków prawnych od chwili wydania wyroku, aczkolwiek wyrok uchylający decyzję nie jest prawomocny.

Taki też pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 lipca

2004 r. sygn. akt OSK 591/04 (ONSA i WSA 2004/2/32 ).

Jednocześnie w przywołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że wykonalność decyzji ma szerokie znaczenie i odnosi się także do jej skutków procesowych, podobnie jak szerokie znaczenie ma " wykonanie decyzji" w rozumieniu art. 130 § 1 i 2 kpa.

Jednak sam wyrok uwzględniający skargę jest w określonym przedziale czasowym nieprawomocny, nie wywołuje zatem jeszcze skutku w odniesieniu do zaskarżonego aktu lub czynności ( vide : R. Hauser, Dodatkowe elementy wyroku, artykuł Rzeczpospolita 2004/3/22/LEX nr 42667/1). W literaturze wskazuje się też, że sformułowanie użyte w art. 152 cyt. ustawy, należy traktować jako synonim określenia "czy i w jakim zakresie zawieszona jest moc ( skutek prawny ) aktu lub czynności" ( vide : Z. Kmieciak, glosa do wyroku NSA z dnia 29 lipca 2004 r., OSP 2005/4/207).

Nieprawomocny wyrok sądu administracyjnego nie wywiera jeszcze skutku w postaci wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu lub czynności ( Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, W. Chróścielewski, J. P. Tarno, Wyd. Lexis Nexis, Wyd. 1, str. 487 ).

Zatem wydanie przez sąd administracyjny wyroku uwzględniającego skargę poprzez uchylenie decyzji organu administracji oznacza, że decyzja ta nadal istnieje w obrocie prawnym. Jednak wynikający z niej skutek prawny ( wykonalność ), jest zawieszony do czasu uprawomocnienia się wyroku z mocy rozstrzygnięcia z art. 152 cyt. ustawy. Dopiero uprawomocnienie się wyroku sądu administracyjnego I instancji prowadzi do skutku w postaci wyeliminowania aktu administracji z obrotu prawnego. O ile jednak taki wyrok zostanie uchylony przez sąd II instancji w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej, upadają też wszelkie wynikające z niego skutki. Analogiczna sytuacja ma miejsce w razie wstrzymania wykonania decyzji w trybie art. 60 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które to orzeczenie traci z kolei moc z chwilą wydania przez sąd nieprawomocnego wyroku.

W konsekwencji, samo uruchomienie postępowania sądowoadministracyjnego nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Jednak w razie wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie art. 60 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bądź też uwzględnienia skargi na mocy nieprawomocnego wyroku i wydania orzeczenia w trybie art. 152 tej ustawy, zachodzi obligatoryjna podstawa zawieszenia postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę – do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji ( bądź wydania wyroku o oddaleniu skargi w przypadku uprzedniego wstrzymania wykonania aktu ).

Wszak zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto m.in. złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Decyzję w tym przedmiocie inwestor zobligowany jest też dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę ( art. 33 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego ).

Utrata waloru ważności decyzji może zaś nastąpić jedynie w razie jej prawomocnego wyeliminowania z obrotu prawnego. Skutku takiego nie wywołują zaś orzeczenia z art. 60 i art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednak tego rodzaju orzeczenia oznaczają zawieszenie w czasie skutku prawnego, wynikającego z objętej nimi decyzji. W tym przedziale czasowym nie jest zatem możliwe ani udzielenie pozwolenia na budowę, ani też wydanie decyzji odmownej z powodu wydania wymienionych wyżej rozstrzygnięć. Zatem rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Stąd też w niniejszej sprawie fakt wydania wyroku z dnia 4 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 971/06 stanowił obligatoryjną przesłankę zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiocie pozwolenia na budowę – do czasu uprawomocnienia się tego wyroku. Dopiero wówczas nastąpi bowiem skutek w postaci wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o warunkach zabudowy, co stanowić winno podstawę do wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę. Zatem wbrew stanowisku organu II instancji, sam fakt wydania nieprawomocnego wyroku uwzględniającego skargę na decyzję o warunkach zabudowy i zawarcie w nim orzeczenia o niewykonalności decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku, nie jest rozstrzygnięciem o utracie ważności tejże decyzji.

Z tych względów postanowienia organów obydwu instancji jako wydane z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 kpa, nie mogły się ostać i podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku oparto na przepisie art. 152 tej ustawy. O kosztach postępowania obejmujących wpis sądowy w kwocie [...] zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa ([...] zł ) oraz wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego w kwocie [...] zł, czyli łącznie [...] zł, rozstrzygnięto na wniosek skarżącej po myśli art. 200, art. 205 i art. 209 tej ustawy.

Skoro w niniejszej sprawie organ I instancji wydał już decyzję w przedmiocie pozwolenia na budowę, zaś postępowanie odwoławcze zawieszono, co wynika z twierdzeń skargi i złożonego w toku rozprawy postanowienia Wojewody S.

z dnia [...] r. bezprzedmiotowe jest ponowne rozpoznanie wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego.