Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1559/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 4
journal: Dz.U. 2003 nr 65 poz 595
law: Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Sędziowie sędzia NSA Anna Lech sędzia del. WSA Wojciech Mazur Protokolant asyst. sędz. Anna Pośpiech-Kłak po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 715/09 w sprawie ze skargi W. S.-H. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz W. S.-H. kwotę 197 (sto dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 lipca 2009r. sygn. akt I SA/Wa 715/09 ze skargi W. S. – H. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] września 2007 r. nr [...] o odmowie zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia naukowego uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił następujący stan sprawy:

Rada Naukowa I. F. i S. P. A. N. podjęła w dniu [...] października 2004 r. uchwałę o nadaniu dr W. S. –H. stopnia doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie filozofii. Uchwała tą została wnioskiem z dnia [...] grudnia 2004 r. przedstawiona do zatwierdzenia Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów.

Odmawiając zatwierdzenia powołanej uchwały na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65 poz. 595) Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów podała w uzasadnieniu, iż po uzyskaniu opinii dotyczącej zatwierdzenia uchwały przygotowanej przez prof. A. B. - wprawdzie pozytywnej dla habilitantki, ale opatrzonej licznymi uwagami krytycznymi - Sekcja N.H. i S. C. K. po przeprowadzeniu dyskusji odmówiła poparcia wniosku o zatwierdzenie habilitacji. W związku z powyższym, zgodnie z wymaganiami Statutu C. Komisji, powołano kolejnego recenzenta prof. zw. dr hab. L. W., który również wydał opinię pozytywną. Mimo to Sekcja ponownie wypowiedziała się przeciwko zatwierdzeniu uchwały. W tym stanie rzeczy Prezydium C. K. postanowiło o powołaniu w sprawie dodatkowego recenzenta (prof. dr hab. B. T.). Recenzent ten wydał negatywną dla habilitantki opinię, wobec czego, zgodnie z wymogami Statutu, powołano kolejnego recenzenta spoza składu C. K. w osobie prof. dr hab. A. Z.-J., która także przedstawiła opinię negatywną. Powołani dodatkowo recenzenci przedstawili argumenty potwierdzające stanowisko Sekcji i stanowisko to Prezydium C. K. uznało za uzasadnione. Znalazło to wyraz w decyzji C. K. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] odmawiającej zatwierdzenia uchwały Rady Naukowej I. F. i S. P. A. N. z dnia [...] października 2004 r. o nadaniu dr W. S.-H. stopnia doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie filozofii.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Rada Naukowa I. F. i S. PAN wystąpiła do C.K. z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W ponownym postępowaniu powołano kolejno czterech recenzentów. Prof. dr hab. A. C. sporządził negatywną dla strony opinię, uznając w jej konkluzji, iż nie ma wystarczających powodów, by decyzja Komisji miała zostać zmieniona. Kolejny recenzent prof. dr hab. K.K. uznał natomiast zasadność uchwały Rady Naukowej I. F. i S. PAN o przyznaniu dr W. S.-H. stopnia naukowego doktora habilitowanego. Natomiast dwoje następnych recenzentów (prof. dr hab. J.K. i prof. dr hab. I. L.) wydało opinie negatywne.

Na tej podstawie Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...] utrzymała w mocy swoją decyzję z dnia [...] lutego 2006 r. W uzasadnieniu Centralna Komisja wskazała, że Sekcja Nauk Humanistycznych i Społecznych, po wysłuchaniu opinii wszystkich recenzentów oraz po przeprowadzeniu dyskusji, wypowiedziała się przeciw uchyleniu poprzedniej decyzji odmawiającej zatwierdzenia uchwały Rady Naukowej, a Prezydium C. K. przed podjęciem ostatecznej decyzji zasięgnęło opinii jeszcze dwóch recenzentów. Obie opinie były negatywne. W tej sytuacji Prezydium C. K. jednogłośnie, w głosowaniu tajnym, postanowiło utrzymać w mocy poprzednią decyzję. Organ ocenił, że jakość rozprawy habilitacyjnej jest niska. Rozprawa habilitacyjna wykazuje braki teoretyczno-metodologiczne i warsztatowe, cechuje ją wtórność i powierzchowność sądów, a dorobek habilitantki nie ma w pełni charakteru naukowego (jest on raczej prezentacyjny i popularyzatorski). Jest przy tym bardzo skromny (zaledwie kilka pozycji). Dorobek i rozprawa habilitacyjna nie stanowią więc liczącego się wkładu w rozwój filozofii, w tym w badania nad twórczością D., a tym samym nie spełniają wymagań ustawowych. Zdaniem organu, publikacje habilitantki mają wprawdzie znaczną wartość informacyjną i dydaktyczną ale trudno zakwestionować fakt, że większość z nich ma sprawozdawczy i popularnonaukowy charakter. Nie pozwalają one na ujawnienie się kompetencji naukowo-badawczych kandydatki do stopnia naukowego doktora habilitowanego. Również niewielka liczba artykułów z zakresu filozofii współczesnej o dość rozstrzelonej tematyce nie poprawia wizerunku autorki. Organ zauważył przy tym, że w niemal wszystkich ocenach rozprawy habilitacyjnej nie uznaje się za wystarczającą charakterystykę tytułowych pojęć dokonanych przez autorkę. Zarzucono rozprawie braki polskiego tła, a także interpretacji stanowiska D., co źle świadczy o samodzielności badawczej habilitantki. Oryginalność problematyzacji (zestawienie nihilizmu i dekonstrukcji) osłabia zbyt daleko idąca skrótowość i ogólnikowość oraz brak świadomości odrębności własnego stanowiska interpretacyjnego. W konkluzji organ uznał, że habilitantka nie spełnia warunków przewidzianych w art. 16 i art. 17 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki uzasadniających nadanie jej wnioskowanego stopnia naukowego.

Na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] września 2007 r. W. S.-H. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o stwierdzenie jej nieważności oraz stwierdzenie nieważności poprzedzającej ją decyzji z [...] lutego 2006 r. jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa, a w wypadku nie podzielenia zarzutów skargi w tym zakresie, o uchylenie w całości tych decyzji jako naruszających przepisy prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

W obszernym uzasadnieniu skarżąca wywodziła między innymi, że Komisja jako organ nadzoru, jest uprawniona wyłącznie do oceny prawidłowości uchwały o nadaniu stopnia naukowego pod względem jej zgodności z prawem i orzekania o jej zatwierdzeniu, zaś poza jej kompetencją pozostaje kwestia samodzielnej oceny merytorycznej. Podejmowanie zaś przez Prezydium C. K. decyzji w głosowaniu tajnym nie może oznaczać dowolności w rozstrzyganiu sprawy. Wskazała przy tym, że Prezydium K. jest obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a ocena, czy okoliczność została udowodniona, powinna być wynikiem analizy całokształtu materiału dowodowego. Powinna się zatem odnosić również do recenzji pozytywnych. Tymczasem C. K. się do nich nie odniosła, ani nie wskazała, na jakiej podstawie odmówiła im wiarygodności. Nie odniosła się także do zawartych w tych opiniach argumentów, a tym samym naruszyła art. 7, 77 i 80 k.p.a., w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Skarżąca zakwestionowała ponadto wagę negatywnej dla niej recenzji prof. Michała Markowskiego (przygotowywanej na etapie postępowania przed Radą Naukową, a przywoływanej w decyzji), jako sporządzonej przez osobę nie będącą specjalistą w zakresie filozofii. Podkreśliła przy tym, że w treści zaskarżonych decyzji nie wyjaśniono przyczyn zlecenia opinii aż ośmiu recenzentom. Nie wyjaśniono także z jakiego powodu rozbieżne opinie ośmiu recenzentów mają większy walor niż dwie uchwały Rady Naukowej Instytutu Filozofii i Socjologii PAN.

Wyrokiem z dnia 17 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 596/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę uznając ją za nieuzasadnioną.

Od powyższego wyroku W.S.-H. wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w następstwie rozpoznania zarzutów w niej zawartych, wyrokiem z dnia 30 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 1411/08 uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny ocenił, że powołanie trzeciego recenzenta w toku postępowania w przedmiocie zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego, przy istnieniu dwóch pozytywnych opinii, stanowi naruszenie art. 35 ust. 4 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (...) w zw. z § 9 ust. 4 statutu Centralnej Komisji, który stanowi, że w postępowaniu opiniodawczym sekcji po otrzymaniu negatywnej opinii recenzenta powołuje się recenzenta dodatkowego spoza składu Komisji. W sytuacji zatem, gdy wydano już dwie pozytywne opinie, wątpliwa może się wydać zasadność powołania kolejnego recenzenta. Sąd zauważył przy tym, iż zgodnie z § 9 pkt 5 statutu Centralnej Komisji, sekcja powołuje dodatkowych recenzentów lub wnioskuje o ich powołanie przed powzięciem uchwały w danej sprawie. Zatem po powzięciu takiej uchwały nie powinni już być powoływani dodatkowi recenzenci, do czego jednak w niniejszej sprawie organ się nie zastosował i do czego również nie ustosunkował się Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny zalecił, by sąd pierwszej instancji rozpoznając ponownie sprawę rozważył, czy w postępowaniu przed Centralną Komisją jej organy nie naruszyły norm postępowania wynikających z przepisów ustawy o stopniach naukowych (...) oraz statutu Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych, zwłaszcza w kontekście art. 35 ust 4 powołanej ustawy w związku z § 9 statutu, to jest przede wszystkim wyjaśnił okoliczności i zasadność powołania trzeciego recenzenta, przy istnieniu dwóch pozytywnych opinii w sprawie nadania stopnia naukowego skarżącej, jak również wyjaśnił pozostałe nieścisłości wskazane w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po ponownym rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 715/09 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że postępowanie przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów w sprawach o nadanie tytułu naukowego i stopnia naukowego cechuje odrębność w stosunku do typowych postępowań administracyjnych, wynikająca ze specyfiki tych spraw. Stąd ograniczony jest zakres kontroli takich rozstrzygnięć przez sąd administracyjny, który nie jest uprawniony do merytorycznej oceny recenzji stanowiących podstawę decyzji C. K.. Przede wszystkim, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wydanego w niniejszej sprawie wyroku, sąd administracyjny nie dokonuje merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego oraz tego, czy rozprawa habilitacyjna kandydata stanowiła znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. Kontrola sądowa orzeczeń wydanych przez C. K. sprowadza się do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed C. K. jej organy nie naruszyły norm postępowania wynikających z przepisów ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (...), przepisów statutu Centralnej Komisji, a także stosowanych odpowiednio przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zważyć przy tym należy, iż stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Rozpoznając ponownie sprawę w ramach wyżej przedstawionych kryteriów, skład orzekający ocenił, że skarga W. S. – H. jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. Centralna Komisja do Sprawa Stopni i Tytułów, jako organ kolegialny, działa na posiedzeniach plenarnych lub przez swoje organy, którymi są w myśl ust. 2 tego artykułu: przewodniczący, prezydium i sekcje. Przy czym kompetencje, poszczególnych organów Komisji, jej tryb działania oraz sposób powoływania recenzentów określa statut, o czym stanowi ust. 5 wskazanego przepisu. Jak wynika z jego postanowień w ramach Komisji działa 6 sekcji stałych, obejmujących swoim zakresem działania pokrewne dziedziny nauki. W myśl § 6 ust. 1 pkt 2 statutu do zadań sekcji należy prowadzenie postępowania opiniodawczego i podejmowanie uchwał w zakresie ustawowych zadań Komisji związanych z nadawaniem stopni naukowych i tytułu naukowego. Prezydium Komisji natomiast zatwierdza uchwały sekcji w sprawach nadawania stopni naukowych i tytułów naukowego oraz zatwierdza uchwały sekcji w sprawach przyznania jednostkom organizacyjnym uprawnień do nadawania stopni naukowych (§ 4 pkt 1 Statutu).

W świetle powyższych uregulowań w toku rozpoznawania przez C. K. wniosku o zatwierdzenie uchwały w sprawie o nadanie stopnia naukowego wyróżnić można dwa stadia prowadzonego postępowania. Pierwsze ma charakter opiniodawczy i to w jego toku gromadzi się zasadnicze materiały w sprawie (w tym wymagane recenzje). Kończy się ono uchwałą sekcji będącą propozycją ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy oraz jej przedstawieniem Prezydium Komisji. Drugie zaś stadium ma charakter "decyzyjny", gdyż to na tym etapie Prezydium zapoznaje się z propozycją rozstrzygnięcia sprawy przedłożoną przez sekcję i podejmuje ostateczną decyzję.

Jak wynika z akt sprawy, postępowanie opiniodawcze w sprawie zatwierdzenia uchwały Rady Naukowej Instytutu Filozofii i Socjologii PAN o nadaniu W. S. – H. stopnia doktora habilitowanego prowadzone było przez Sekcję Nauk Humanistycznych i Społecznych. W toku tego postępowania powołano dwóch recenzentów, którzy przedłożyli opinie pozytywne dla kandydatki do stopnia (przy czym pierwsza z tych opinii zawierała również uwagi krytyczne). W głosowaniu tajnym na posiedzeniu Sekcji w dniu [...] maja 2005 r. nie uzyskano wystarczającej liczby głosów pozwalających na zatwierdzenie wniosku Rady Naukowej o nadanie skarżącej stopnia naukowego doktora habilitowanego. Następnie, jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, Prezydium C. K. powołało kolejnych dodatkowych recenzentów, którzy przygotowali negatywne dla kandydatki opinie. Takie działanie organu stanowiło naruszenie art. 35 ust. 4 ustawy w związku z § 9 ust. 4 statutu Centralnej Komisji. Zważyć bowiem należy, iż stosownie do § 9 ust. 4 statutu powołanie przez sekcję dodatkowego recenzenta lub wystąpienie z takim wnioskiem następuje po otrzymaniu negatywnej opinii. A contrario oznacza to, że sekcja nie ma podstaw do powołania dodatkowych recenzentów w sytuacji, gdy dysponuje wyłącznie opiniami pozytywnymi. Przy czym należy podkreślić, prowadząca postępowania opiniodawcze sekcja, po podjęciu w danej sprawie uchwały, nie może już powołać ani wnioskować o powołanie dodatkowych recenzentów; wynika to wprost z § 9 ust. 5 statutu. Wprawdzie po podjęciu uchwały przez sekcję (a więc już na etapie "decyzyjnym") takiego recenzenta powołać może stosownie do § 12 ust. 3 statutu Prezydium Centralnej Komisji, jednak zasadność powołania dodatkowego recenzenta (zwłaszcza w sytuacji, gdy w sprawie sporządzone zostały dwie pozytywne opinie) winna być uzasadniona obiektywnymi okolicznościami potwierdzonymi zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. W przeciwnym razie organ narazić się musi na zarzut działania podważającego zaufanie obywateli do organów państwa (art. 6 K.p.a.). Tymczasem z treści zaskarżonej decyzji, ani poprzedzającej ją decyzji Komisji z dnia [...] lutego 2006 r. nie wynika, czym kierował się organ powołując dodatkowego recenzenta, ani czy przed jego powołaniem poddał szczegółowej analizie treść opinii pozytywnych oraz z jakich powodów uznał je za niewystarczające dla podjęcia rozstrzygnięcia. W aktach sprawy brak jest również protokołu z posiedzenia Prezydium C. K. z dnia [...] maja 2005 r., w trakcie którego organ ten miał zdecydować o powołaniu dodatkowego recenzenta, a którego treść pozwoliłaby ocenić zasadność tej decyzji (na odbyte w tej dacie posiedzenie Prezydium wskazuje C. K. w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2009 r.).

Wykazane wyżej istotne wady postępowania, poprzedzającego wydanie przez C. K. decyzji z dnia [...] lutego 2006 r. odmawiającej zatwierdzenia uchwały Rady Naukowej I. F. i S. PAN o nadaniu skarżącej stopnia doktora habilitowanego, nie zostały dostrzeżone przez organ w toku ponownego rozpoznawania sprawy, co doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji w warunkach niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, a tym samym naruszenia stosowanych odpowiednio przepisów art. 6 , 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, co skutkować musiało jej uchyleniem.

Sąd wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę organ uzupełni materiał dowodowy o protokoły z posiedzenia Prezydium Komisji z dnia [...] maja 2005 r., w trakcie którego podjęto decyzję o powołaniu dodatkowego recenzenta, podda ponadto szczegółowej analizie wszystkie wydane w sprawie recenzje, w tym w szczególności recenzje pozytywne i uwzględniając zastrzeżenia Sądu zawarte w niniejszym wyroku oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2009 r. podejmie stosowne rozstrzygnięcie.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, reprezentowana przez pełnomocnika.

Zaskarżając wyrok w całości zarzucono naruszenie:

1) prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 35 ust. 4, art. 129 ust. 1 ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz § 9 ust. 3-5, § 12 ust. 3 statutu Prezydium Komisji przez uznanie, że w niniejszej sprawie nie było podstaw prawnych do powołania dodatkowych recenzentów, co oznacza że powołano ich nieprawidłową liczbę oraz niewłaściwą interpretację na gruncie przepisów ustawy trybu podejmowania decyzji określonego w statucie;

2) przepisów postępowania, tj. art. 174 pkt 2 P.p.s.a., a w szczególności przepisów: art. 106 § 3 i 5, art. 133 § 1, art. 134 § 1 i 2, art. 135, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 190 P.p.s.a. w związku z art. 6, 7, 77 § 1, 80, i 107 K.p.a. przez stwierdzenie, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia procedury administracyjnej obowiązującej C. K., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, nieuzupełnienie materiału dowodowego w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a. przez zażądanie brakującej dokumentacji tj. protokołu Prezydium z dnia [...] maja 2005 r., niewykonanie wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 30 marca 2009r. (I OSK 1411/08), a w szczególności niewyjaśnienie zasadności powołania trzeciego recenzenta.

Na tej podstawie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił specyfiki postępowania wyjaśniającego (opiniodawczego), prowadzonego z zachowaniem odrębnej procedury, nie ocenił wszystkich istotnych materiałów zebranych w postępowaniu. Tym samym zostały naruszone przepisy postępowania, a w szczególności 106 § 3 i 5, art. 133 § 1, art. 134 § 1 i 2, art. 135, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 190 P.p.s.a. w związku z art. 6, 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. Pełnomocnik C. K. podkreślił, że kontrola sądu administracyjnego ogranicza się jedynie do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed C. K. jej organy nie naruszyły norm postępowania wynikających z przepisów ustawy i statutu Centralnej Komisji, a także przepisów K.p.a. mających odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym ustawą (art. 29 ust. 1 ustawy), czyli dochowania norm regulujących postępowanie przed organami Komisji. Sąd nie mógł natomiast rozważać tych zarzutów skargi, które dotyczą merytorycznej oceny dorobku i rozprawy naukowej dokonanej przez recenzentów C. K..

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 marca 2009 r. uchylając wyrok Sądu Wojewódzkiego zalecił, by Sąd I Instancji rozpoznając ponownie sprawę rozważył, czy w postępowaniu przed C. K. jej organy nie naruszyły norm postępowania wynikających z przepisów ustawy o stopniach naukowych (...) oraz statutu Centralnej Komisji, zwłaszcza w kontekście art. 35 ust 4 ustawy w związku z § 9 statutu, to jest przede wszystkim wyjaśnił okoliczności i zasadność powołania trzeciego recenzenta, przy istnieniu dwóch pozytywnych opinii w sprawie nadania stopnia naukowego skarżącej. Jednak wytyczne te nie zostały wykonane. W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2009 r. C. K. wskazała, jakie były przyczyny powołania trzeciego recenzenta. Prezydium C. K. na posiedzeniu w dniu [...] maja 2005 r. w wyniku analizy sprawy stwierdziło rozbieżność między tajnym głosowaniem Sekcji, a pozytywnymi recenzjami. Postanowiło zatem skierować sprawę do oceny do trzeciego recenzenta zgodnie z uprawnieniem wynikającym z § 12 ust. 3 statutu. Recenzent ten wydał negatywną opinię potwierdzając wcześniej zgłoszone zastrzeżenia przez Sekcję. Z kolei negatywna konkluzja tego recenzenta obligowała konieczność powołania kolejnego recenzenta (§ 9 ust. 4 statutu). Nie było tu naruszenia prawa (§ 9 ust. 5 statutu), gdyż to nie Sekcja powołała trzeciego recenzenta po podjęciu uchwały, lecz Prezydium na posiedzeniu w dniu [...] maja 2005 r.

Po uzyskaniu pozytywnej recenzji, jednakże z zastrzeżeniami, sprawa była przedmiotem oceny na posiedzeniu Sekcji Nauk Humanistycznych i Społecznych w dniu 2 marca 2005 r. zakończonej negatywnym głosowaniem. W tej sytuacji powołano drugiego recenzenta, który również wydał pozytywną opinię. Sekcja w dniu [...] maja 2005 r. po przeprowadzeniu dyskusji podjęła negatywną uchwałę (14 głosów za, 9 przeciw, 7 wstrzymujących). W czasie dyskusji zwrócono uwagę na poważne wady rozprawy habilitacyjnej.

Na kolejnym posiedzeniu w dniu [...] stycznia 2006 r. Prezydium po zapoznaniu się z całością materiału dowodowego podjęło negatywną uchwałę. W protokole sporządzonym w tym dniu znajduje się wyraźne odwołanie się do postanowień Prezydium podjętych w maju 2005 r. Przez zwykłe przeoczenie protokół z maja 2005 r. nie został załączony do akt przekazanych do Sądu. Ten brak można było uzupełnić w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a. Niewątpliwie ten dokument był niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, w tym zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przeprowadzenie tego dowodu nie powodowałoby nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie nawet po zamknięciu rozprawy (art. 113 § 2 P.p.s.a.).

C. K. przeprowadziła postępowanie opiniodawcze, które dało podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Prawa strony postępowania zostały zachowane. O rezultacie postępowania wyjaśniającego w tego typu sprawach nie decyduje matematyczna większość pozytywnych bądź negatywnych recenzji, lecz całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie i poddanego następnie ocenie Prezydium.

Nadrzędnym zadaniem C. K. jest obiektywna ocena dorobku naukowego kandydata. Podejmuje ona działania mające na celu wszechstronne wyjaśnienie sprawy umożliwiające podjęcie prawidłowej decyzji.

Charakter postępowania odwoławczego przed Centralną Komisją ds. Stopni i Tytułów nie jest identyczny jak w przypadku postępowania odwoławczego od decyzji organu administracji publicznej, prowadzonego na podstawie przepisów K.p.a. Wynika to przede wszystkim ze specyfiki postępowania w sprawie nadawania stopni i tytułów naukowych. Komisja poza oceną legalności zaskarżonej uchwały rady wydziału, przeprowadza własne postępowanie, co wynika wprost z art. 35 ustawy, a podejmowana decyzja zapada w głosowaniu tajnym, co powoduje, że również przepisy dotyczące postępowania odwoławczego muszą być stosowane odpowiednio, a nie wprost.

Na kolejnym posiedzeniu w dniu 30 stycznia 2006 r. Prezydium C. K., po szczegółowej dyskusji nad zgromadzonymi opiniami i stanowiskiem Sekcji uznało zasadność zastrzeżeń zgłoszonych do rozprawy habilitacyjnej i do jej pozostałego dorobku naukowego, podjęło negatywną uchwałę. Podkreślono, że pozostały dorobek naukowy habilitantki jest bardzo skromny i nie spełnia wymagań ustawy.

Wobec braku podpisu jednego z członków Prezydium (zgon) uchwała podlegała reasumpcji na następnym posiedzeniu w lutym 2006 roku. W dniu [...] lutego 2006 r. Prezydium podjęło jednomyślną decyzję odmawiającą zatwierdzenia uchwały Rady Naukowej o nadaniu dr S.-H. stopnia naukowego doktora habilitowanego.

Taki tryb procedury w zakresie powoływania recenzentów jest zgodny z ustawą i statutem Centralnej Komisji. Nie ma ograniczenia odnośnie liczby powołanych recenzentów ("co najmniej jednego" - art. 35 ust, 4 ustawy). W sprawach dotyczących zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego decyzja Komisji odmawiająca zatwierdzenia tej uchwały zapada po zasięgnięciu opinii co najmniej dwu recenzentów (§ 9 ust. 3 statutu). Prawo powołania dodatkowego recenzenta przysługuje także Prezydium C.K. na podstawie § 10 ust. 2 i § 12 ust. 3 statutu. Normy postępowania w tym zakresie nie zostały naruszone przez Prezydium.

Autorzy recenzji pozytywnych, pomimo końcowej konkluzji pozytywnej stwierdzili jednak rozmaite mankamenty pracy. W ich ocenie podstawowe kontrowersje w ocenie rozprawy habilitacyjnej powodowały zarzuty dotyczące zbędnego podkreślenia przez Autorkę jej kontaktów z prof. J. D., oraz bardziej znaczące zarzuty zlekceważenia przez Habilitantkę dorobku polskiej "derridologii".

Centralna Komisja powołała w niniejszej sprawie w celu obiektywnej oceny w sumie ośmiu recenzentów, którzy wydali trzy opinie pozytywne i pięć opinii negatywnych. Dogłębna analiza tego materiału doprowadziła do zajęcia końcowego stanowiska, że dorobek naukowy i praca habilitacyjna nie stanowią wystarczającej podstawy dla nadania stopnia doktora habilitowanego w rozumieniu wymogów ustawy.

Dodatkowo Centralna Komisja podkreśliła, że recenzje naukowe sporządzone w trakcie postępowania o nadanie stopnia naukowego nie stanowią w ścisłym słowa znaczeniu opinii w rozumieniu art. 84 K.p.a., który w § 2 odsyła w zakresie regulacji sytuacji prawnej biegłego do przepisów dotyczących świadków, z którymi to kandydat może polemizować; recenzje są wyrazem osobistej oceny dokonanej przez recenzenta zarówno wkładu kandydata w rozwój określonej dyscypliny naukowej jak i dorobku naukowego.

Dopiero po wydaniu decyzji z dnia [...] lutego 2006 r. i złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, recenzenci przewodu habilitacyjnego uczestniczą w postępowaniu przed C. K.. Wszystkim recenzentom zapewniono możliwość uczestniczenia w posiedzeniu Sekcji w dniu [...] marca 2007 r. Przy ocenie materiału nie pominięto pozytywnych opinii przewodu habilitacyjnego.

Podstawę uzasadnienia stanowiska Prezydium stanowiła gruntowna analiza materiałów zgromadzonych w toku postępowania opiniodawczego przed podjęciem decyzji, która potwierdza, że sprawa nie została potraktowana dowolnie czy arbitralnie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną W. S.–H. wniosła o oddalenie w całości skargi kasacyjnej i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych oraz zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącej kosztów udzielonej pomocy prawnej z urzędu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach określonych w § 2. W niniejszej sprawie żaden z tych przypadków nie ma miejsca. W takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny ocenia tylko zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w skardze. Oznacza to konieczność powołania w skardze kasacyjnej konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd pierwszej instancji, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w przypadku podniesienia zarzutu uchybienia przepisom postępowania wykazania dodatkowo, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty kasacyjne muszą mieć więc skonkretyzowany charakter. Użycie sformułowania "w szczególności" – jak to ma miejsce w skardze kasacyjnej wniesionej przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów, utrudnia określenie granic zaskarżenia. Wobec tego, iż nie sposób przyjąć, że - zdaniem strony skarżącej kasacyjnie - zaskarżony wyrok narusza całokształt uregulowań prawa materialnego oraz prawa procesowego, a tylko "w szczególności" wymienione enumeratywnie w petitum skargi kasacyjnej przepisy materialne i procesowe, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zarzuty odnoszące się do wymienionych przepisów.

Wobec tego, że w skardze kasacyjnej powołano obie podstawy kasacyjne określone w art. 174 P.p.s.a, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut odnoszący się do uchybień przepisom postępowania; dopiero bowiem po przesądzeniu, że ustalenia co do stanu faktycznego sprawy przyjęte przez sąd I instancji są prawidłowe, albo że nie zostały skutecznie podważone, można przejść do skontrolowania prawidłowości subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego.

Oceniając zatem w pierwszej kolejności zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego należy ocenę tę rozpocząć od kwestii najistotniejszej, a mianowicie realizacji przez Sąd I instancji obowiązku związania - stosownie do art. 190 P.p.s.a. - wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 1411/08.

Zgodnie z art. 190 zd. 1-sze P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W powołanym wyroku z dnia 30 marca 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił treść art. 35 ust. 4 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (...) i § 9 ust. 3 statutu Centralnej Komisji oraz znaczenie tych przepisów w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Na tej podstawie Naczelny Sąd Administracyjny sformułował ocenę prawną rozstrzygnięcia zawartego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że naruszenie art. 35 ust. 4 ustawy polega na tym, iż wątpliwa wydaje się decyzja o powołaniu przez Centralną Komisję kolejnego recenzenta w sytuacji uzyskania w postępowaniu opiniodawczym prowadzonym przez Sekcję dwóch opinii pozytywnych. Treść tych recenzji, które - choć pozytywne - jednak zawierały zastrzeżenia co do wartości dorobku naukowego kandydatki, należało uwzględnić przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając ponownie sprawę, nie naruszył art. 190 P.p.s.a., bowiem w żaden sposób nie odstąpił od przyjętej przez NSA wykładni przepisów ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (...), a także postanowień statutu Centralnej Komisji. Sąd I instancji zastosował się również do zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazań co do warunków przeprowadzenia prawidłowej oceny prawnej sprawy, do których w pierwszym rzędzie Naczelny Sąd Administracyjny zaliczył wyjaśnienie przyczyny powołania przez Prezydium C. K. kolejnych recenzentów w sytuacji, kiedy w postępowaniu opiniodawczym przeprowadzonym przez Sekcję uzyskano dwie pozytywne opinie.

Wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego organu, związanie Sądu I instancji, o jakim mowa w art. 190 P.p.s.a., nie oznaczało w tym przypadku obowiązku przeprowadzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny samodzielnych ustaleń co do istnienia bądź nieistnienia potrzeby powołania przez Prezydium C. K. dodatkowych recenzentów. Należy mieć na względzie, że postępowanie o nadanie stopnia naukowego ma specyficzny, ekspercki charakter oparty na wartościowaniu naukowym, w związku z czym kontrola sądu jest tu ograniczona. W zasadniczy sposób ograniczone są możliwości prowadzenia przez sąd administracyjny postępowania dowodowego nawet w zakresie uzupełniającym. Z tego powodu zasadnie przyjął Sąd I instancji, że stwierdzone braki postępowania mogą zostać usunięte wyłącznie poprzez stosowne czynności organów C. K.i. Usunięcie naruszenia art. 35 ust. 4 ustawy oraz § 9 ust. 4 statutu Centralnej Komisji wymaga zatem ponownego rozpatrzenia sprawy przez C. K..

Zasadnie również uznał Sąd I instancji, iż względy, które przesądziły o powołaniu dodatkowego recenzenta, powinny znaleźć się w uzasadnieniu decyzji C. K.. Jest to tym bardziej istotne, gdy weźmie się pod uwagę, że strona bezpośrednio zainteresowana wynikiem postępowania o zatwierdzenie uchwały o nadaniu stopnia naukowego nie uczestniczy w tym postępowaniu, gdyż do chwili wydania decyzji przez C. K. postępowanie ma charakter niejawny (§ 14 statutu). Niemniej strona ma prawo wiedzieć, dlaczego C. K. uznała za niewystarczające pozytywne dla niej opinie przedstawione przez recenzentów C. K. Sprawy tej nie rozwiązuje wyjaśnienie zawarte w piśmie procesowym pełnomocnika C. K. z dnia [...] czerwca 2009 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Uprawnienia strony do wyjaśnienia jej sytuacji prawnej w uzasadnieniu podjętej w jej sprawie decyzji nie byłoby w stanie zrealizować przeprowadzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny uzupełniającego postępowania dowodowego (art. 106 § 3 P.p.s.a.) z treści brakującego w aktach protokołu z posiedzenia Prezydium C.K. z dnia [...] maja 2005 r., w trakcie którego organ ten miał zdecydować o powołaniu dodatkowego recenzenta.

Z przedstawionych względów niezasadne są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 190 jak i art. 106 § 3 i 5 P.p.s.a.

Do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących uchybień procesowych (art. 133 § 1, art. 134 § 1 i 2, art. 135, art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w związku z art. 6, 7, 77 § 1, 80, i 107 K.p.a) Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł się odnieść, ponieważ w tym zakresie skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnienia, jak tego wymaga art. 176 P.p.s.a. Poza rozwinięciem zarzutu odnoszącego się do art. 190 i art. 106 § 3 i 5 P.p.s.a. uzasadnienie skargi kasacyjnej ogranicza się do opisu postępowania przeprowadzonego przez S. N. H. i S. oraz przez P. C. K. (s. 4 i 5), podkreślenia specyfiki tego postępowania (s. 5) oraz zaprezentowania poglądu o słuszności rozstrzygnięcia sprawy przez C. K. z odwołaniem się do wybranych tez orzecznictwa (s. 6-7).

Przechodząc do oceny zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia. Zarzut naruszenia art. 35 ust. 4 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (...) poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie prze Sąd I instancji został postawiony w warunkach związania tego Sądu oceną prawną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 1411/08. Należy zwrócić uwagę, że stosownie do art. 190 zd. 2-gie P.p.s.a., nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jak wykazano wyżej , od wykładni powołanych przepisów ustawy oraz statutu Wojewódzki Sąd Administracyjny - orzekając ponownie w sprawie - nie odstąpił. Zarzut naruszenia art. 35 ust. 4 ustawy oraz § 9 ust. 3-5 statutu Centralnej Komisji jest w tej sytuacji chybiony. Nieporozumieniem jest zarzut naruszenia "art. 129 ust. 1" ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (...), gdyż tak oznaczonego przepisu ta ustawa nie zawiera.

W przedstawionej sytuacji, wobec tego że zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nietrafne, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a. biorąc pod uwagę koszty zastępstwa procesowego uczestniczki postępowania przez pełnomocnika z wyboru.