Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 781/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 189 f § 1 , art. 189 g, art. 189 h
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant spec. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z/s w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2018 r., sygnl akt. IV SA/Wa 701/18, uchylającym decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2017 r., znak: [...], po ponownym rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o., od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2017 r., znak: [...], wymierzającej administracyjną karę pieniężną w wysokości 500 zł za nieterminowe przekazanie Marszałkowi Województwa [...] zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2013 r., utrzymał w mocy decyzję organu I. Instancji.

W uzasadnieniu decyzji GIOŚ podał, że Sąd zobowiązał organ do dokonania ustaleń i oceny, czy wobec skarżącej spółki zachodzą przesłanki do odstąpienia od wym erzenia kary pieniężnej za nieterminowe wykonanie obowiązku złożenia sprawozdania za 2013 r.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska po dokonaniu ponownej analizy całości zebranych dokumentów wskazał, że przedmiotem sprawy było nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za nieprzekazanie w terminie do dnia 15 marca 2014. r. Marszałkowi Województwa [...] zbiorczego zestawienia danych o rodzaju, ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2013 r. Strona nie negowała i nie kwestionowała ustaleń organu I instancji, że sprawozdanie za 2013 rok zostało złożone z uchybieniem terminu.

Organ odwoławczy podał, że art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach nakłada na wytwórcę, obowiązanego do prowadzenia ewidencji odpadów, obowiązek sporządzania rocznego sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami. Zgodnie z przepisem przejściowym zawartym w art. 237 ust. |1 pkt 1 tej ustawy, podmioty, o których mowa w art. 73 i art. 75 obowiązane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy do sporządzania i składania zbiorczych zestawień danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów - na podstawie art. 37 ust. 1 i 2 dotychczasowej ustawy o odpadach (ustawy z dnia 27 kwietnia

2001 r. o odpadach Dz. U. 2010 185.1243 j.t.) - sporządzają i składają je za lata 2012-2014 stosując przepisy dotychczasowe. Przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach nakazywały, aby (posiadacz odpadów prowadzący ewidencję odpadów sporządzał zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpaJów, a następnie przekazywał marszałkowi województwa. W przypadku niewykonania ustawowego obowiązku sporządzenia i przekazania zbiorczego zestawienia danych posiadacz odpadów podlega karze administracyjnej w wysokości ustalonej na podstawie art. 200 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Z dniem 1 stycznia 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie, która na mocy art. 108 pkt 25 uchyliła art. 200 ustawy dnia 14 grudnia 2012 r., o odpadach. Jednakże zgodnie z treścią art. 125 ustawy o zużytym sprzęcie niewykonanie obowiązków wymienionych w art. 237 ust. 1 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach za lata 2012- 2014 podlega karze, o której mowa w art. 200 ustawy z 14 grudnia 2012 r., o odpadach w brzmieniu dotychczasowym. Oznacza to, iż art. 200 ustawy o odpadach, ma nadal zastosowanie do naruszeń w zakresie składania sprawozdań za lata 2012-2014. Z powyższych względów wojewódzki inspektor ochrony środowiska, właściwy ze względu na miejsce wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów wymierzył stronie w drodze decyzji administracyjną karę pieniężną.

W ocenie organu Strona, jako przedsiębiorca winna w sposób szczególny dbać o własne interesy i dotrzymywać terminów realizacji ciążących na niej obowązków wynikających z obowiązujących regulacji prawnych. Strona uchybiła powyższym przepisom składając przedmiotowy dokument Marszałkowi Województwa [...] dopiero w dniu [...] lipca 2015 r. stwarzając tym samym podstawę do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. W związku ze stwierdzonym naruszeniem [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska był zobowiązany do wydania decyzji w trybie art. 200 ust. 1 i 2, w związku z art. 237 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach.

W ocenie organu odwoławczego [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy w zakresie stwierdzonego naruszenia, tj. niewykonania obowiązku terminowego złożenia zbiorczego zestawienia danych o odpadach za rok 2013.

Analizując zaś, czy zachodzą przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej za nieterminowe wykonanie obowiązku złożenia sprawozdania za 2013 r.,

organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 189f kpa, organ administracji publicznej, w drodze decyzji odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.

W ocenie organu naruszenie prawa przez stronę, polegające na nieterminowym przekazaniu Marszałkowi Województwa [...] zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2013 rok jest nieusuwalne. Datę przekazania dokumentu określono na podsiawie stempla z datą nadania dokumentu w placówce Poczty Polskiej. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa ustawodawca przewidział termin przekazania ww. dokumentu do dnia 15 marca roku następującego po roku, którego sprawozdanie dotyczy. Złożenie sprawozdania ponad rok po ustawowo określonym terminie nie można uznać za znikome naruszenie prawa.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] sp. z o.o. z/s w [...] podnosząc, że nie można przyznać racji organowi, że naruszenie prawa jest nieusuwalne, albowiem skarżąca niezwłocznie po stwierdzeniu uchybienia, złożyła zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów za rok 2012, 2013 i 2014. Skarżąca zapłaciła również karę za stwierdzone uchybienie.

W ocenie Skarżącej zostały spełnione przez skarżącą przepisy art. 189f § 1 pkt 1 kpa, albowiem zaprzestała naruszenia prawa natychmiast po stwierdzeniu tego faktu i za następne okresy złożyła zbiorcze zestawienia danych z zachowaniem terminów.

Biorąc pod uwagę, że niniejsze postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, zostało wszczęte dwa lata po stwierdzeniu i sanowaniu ww. uchybienia oraz po wejściu w życie art. 189f kpa, wymierzenie dodatkowej kary Skarżąca uznaje za nadmierną represyjność. Tym bardziej, że skarżąca zapłaciła już karę za stwierdzone uchybienie (wyrok WSA IV SA/Wa 1945/16 z dnia 14.02.2017 r.).

Skarżąca wskazała, że w wyroku z dnia 2 sierpnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 701/18, Sąd jednoznacznie wskazał organowi na konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organu I. instancji w celu dokonania ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy pozwalających na jej rozstrzygnięcie i zapewnienie stronie dwuinstancyjność postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy nie wypełnił tego wskazania. Nie zapewnił tym samy dwuinstancyjności niniejszego postępowania administracyjnego.

Ponadto Skarżąca podniosła, że obowiązek sporządzenia sprawozdania przedawnił się z upływem 2018 tj. 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego 2013, za który sprawozdanie należało sporządzić - art. 78 ust. 4 ustawy o odpadach.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska rozstrzygając w niniejszej sprawie związany był wytycznymi z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 701/18. W wyroku tym Sąd wskazał m.in. że organy orzekające w sprawie ustaliły stan faktyczny sprawy tylko w zakresie stwierdzonego po stronie skarżącej spółki naruszenia tj. niewykonania w terminie obowiązku złożenia zbiorczego sprawozdania danych o odpadach za 2013r. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły, że Skarżący wykonał ustawowy obowiązek dopiero w dniu [...] lipca 2015r. Jednocześnie Sąd podkreślił, że z uwagi na profil prowadzonej przez skarżącą spółkę działalności jak również rodzaj i ilość wytworzonych w 2013 r. odpadów trafnie organy orzekające w sprawie zakwalifikowały ją do wytwórców obowiązanych do prowadzenia ewidencji odpadów. Sąd wówczas uznał, że dokonane przez spółkę naruszenie podlega karze administracyjnej w wysokości 500 zł, jednak wymierzenie kary uzależnione jest (w sytuacji, gdy jak w przedmiotowej sprawie nie doszło do przedawnienia) od oceny przez organ czy nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary. Treść art. 189f kpa wskazuje na obowiązek, a nie jedynie możliwość oceny przez organ przesłanek do odstąpienia od wymierzenia kary administracyjnej. Rolą organu w ponownie prowadzonym postępowaniu miało być dokonanie ustaleń oraz oceny czy wobec skarżącej spółki zachodzą przesłanki do odstąpienia od wymierzenia jej kary pieniężnej za nieterminowe wykonanie obowiązku złożenia sprawozdania za 2013r.

Oceną prawną wyrażoną w powyższym wyroku, Sąd obecnie orzekający na mocy art.153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest związany, wobec tego poza kontrolą pozostawało to, czy Skarżący był obowiązany do złożenia, na podstawie art. 75 ust. 1 w zw. z art. 237 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. do sporządzenia zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów za 2013r. oraz czy dokonał tej czynności w ustawowym terminie. Kwestia ta została już bowiem prawomocnie rozstrzygnięta w powyższym wyroku. Rolą Sądu w obecnie prowadzonym postępowaniu jest ocena, czy organ orzekający w sprawie wykonał wytyczne z poprzedniego wyroku, czyli ocenił, czy na podstawie art. 189a Kodeksu postępowania administracyjnego jest możliwe odstąpienie od wymierzenia skarżącej spółce administracyjnej kary pieniężnej za nieterminowe złożenie sprawozdania.

Zgodnie z art. 189f § 1 Kpa organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli:

1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub

2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.

§ 2. W przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełniejnie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających:

1) usunięcie naruszenia prawa lub

2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia.

§ 3. Organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia.

W ocenie Sądu Główny Inspektor Ochrony Środowiska, ponownie rozpatrując odwołanie od decyzji od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2017 r., miał podstawy do uznania, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Złożenie wymaganego prawem sprawozdania po upływie ponad roku od ustawowego terminu na dokonanie tej czynności nie może zostać uznane za znikome naruszenie prawa. Sądowi z urzędu wiadome jest, że naruszenia wskazanego obowiązku Skarżąca dopuściła się już wcześniej i decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska nałożył na stronę Skarżącą karę pieniężną w wysokości 500 zł za niezłożenie do dnia 15 marca 2013 r. Marszałkowi Wojewódzkiego [...] zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2012 r. (sprawa o sygn. IV SA/Wa 1945/16). Tak więc nie był to jednorazowy przypadek.

Odnosząc się zaś co do zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy zasady dwuinstancyjności postępowania należy wskazać, że poprzednim wyrokiem Sądu uchylora została wyłącznie decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2017 r., znak: [...]. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wówczas wskazał m.in., że "organ odwoławczy nie wypełnił obowiązków wynikających z treści art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a., gdyż nie dokonał wszystkich czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy, nie zgromadził wystarczającego materiałju dowodowego i nie dokonał wszechstronnej jego oceny".

Jak wynika z akt sprawy, Skarżący dopiero na etapie postępowania odwoławczego podnosił kwestię ewentualnego zastosowania w sprawie art. 189f Kpa. Organ odwoławczy odniósł się do tej kwestii w poprzedniej decyzji, jednak jak już wyżej wyjaśniono nie znalazła ona akceptacji przez Sąd, wobec tego organ II. instancji ponownie rozpatrując odwołanie został zobligowany do rozpatrzenia przesłanek do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. W ocenie Sądu, ż uwagi na treść art. 189f § 1 Kpa, nie można zarzucić organowi odwoławczemu, że dokonując analizy przesłanek określonych w tym przepisie naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organ wyjaśnił przy tym, co już wyżej podniesiono, z jakich powodów uchybienie Skarżącej nie mogło zostać uznane za znikome naruszenie prawa.

W niniejszej sprawie nie można także, w świetle art. 189g § 1 i art. 189h § 4 pkt 1, § 5 ust. 1 Kpa, uznać, że kara pieniężna wymierzona w niniejszej sprawie uległa przedawnieniu.

Sąd działając z urzędu nie dostrzegł także w zaskarżonej decyzji takiego naruszenia prawa, które wskazywałyby na konieczność uwzględnienia skargi z urzędu.

Dlatego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami admin stracyjnymi należało orzec jak w sentencji.