Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 823/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Gminy B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania robót budowlanych oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 735)- dalej k.p.a.; art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r. Nr 38 poz. 229) – dalej: p.b. z 1974 r., w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 1333) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. , nr [...] nakazującą Gminie B. wykonanie określonych robót budowlanych i orzekł o nakazaniu wykonania robót budowlanych we wskazanych w decyzji terminach.

Jak wynika z akt sprawy w dniu 30 stycznia 2014 r. E.L. jako pełnomocnik H.P. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie budynku garażowego wybudowanego na terenie działki nr 225 w miejscowości P. 101, gm. [...]. Budynek miał zostać samowolnie wybudowany w 1965 r. przez OSP P.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie dotyczącej istniejącego od 1965 r. na działce nr 225 (dawniej działka nr 295) budynku garażowego położonego w miejscowości P. 101, będącego w zarządzie Ochotniczej Straży Pożarnej w P., który w wyniku wtórnych podziałów działki nr 295 znajduje się w granicy działki nr 225 i działki nr 226.

Po rozpatrzeniu odwołania H.P. reprezentowanej przez E.L., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r., nr [...], uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stopnia wojewódzkiego wskazał, że organ I instancji powinien w przedmiotowej sprawie ustalić czy przedmiotowy budynek garażowy został wybudowany legalnie albo w przypadku samowolnego wybudowania obiektu powinien przeprowadzić postępowanie administracyjne w trybie przepisów ustawy p.b. z 1974 r.

Następnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 40 p.b. z 1974 r. oraz art. 104 k.p.a. nakazał Gminie B., jako właścicielowi działki nr 225, położonej w miejscowości P. 101, gm. [...], usunięcie zgodnie z przedstawioną oceną techniczną stwierdzonych nieprawidłowości, poprzez wykonanie wymienionych robót budowlanych w terminie do 30 czerwca 2022 r.

W wyniku rozpatrzenia odwołania H.P., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji organ szczebla wojewódzkiego wskazał, że budynek świetlicy nie został ujęty w decyzji nr [...] o warunkach zabudowy, tym samym w ponownym postępowaniu organ I instancji winien nałożyć na Gminę B. obowiązek przedłożenia kompletnej dokumentacji umożliwiającej legalizację przedmiotowej świetlicy, jako wybudowanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

Wobec powyższego organ I instancji wezwał Wójta Gminy B. do uzupełnienia decyzji nr [...] z dnia [...] r. o warunkach zabudowy wydanej dla inwestycji: "budowa obiektu budowlanego - obiektu pożarowego, w skład którego wchodzą funkcjonalne ze sobą połączone: pomieszczenie garażowe, pomieszczenie gospodarcze, pomieszczenie łącznika wraz z jego zadaszeniem, pomieszczenie ostrzegawczej wieży - o zakres robót obejmujących budowę świetlicy lub wydania nowej decyzji o warunkach zabudowy, uwzględniającej budynek świetlicy.

W dniu 1 października 2020 r. dostarczono do organu I instancji decyzję o warunkach zabudowy z dnia [...] r. nr [...] wraz ze stwierdzeniem prawomocności, obejmującą także budynek świetlicy.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 40 p.b. oraz art. 104 k.p.a. nakazano Gminie B., jako właścicielowi działki nr 225, położonej w miejscowości P. 101, gm. [...], usunięcie zgodnie z przedstawioną oceną techniczną stwierdzonych nieprawidłowości, poprzez wykonanie następujących robót budowlanych: 1. zamurowanie dwóch otworów okiennych w elewacji zachodniej (pomieszczenie nr 6 na rysunku nr 3 "rzut przyziemia"), 2. zamurowanie jednego otworu okiennego w elewacji wschodniej (pomieszczenie nr 7 na rysunku nr 3 "rzut przyziemia"), 3. zamurowanie dwóch otworów okiennych we wschodniej ścianie (pomieszczenie nr 8 na rysunku nr 1 "elewacje-1"), 4. zlikwidowanie trzech kominków wentylacyjnych w południowej ścianie (pomieszczenie nr 1 na rysunku nr 3 "rzut przyziemia"), 5. zlikwidowanie dwóch kominów wentylacyjnych wraz z otworami, we wschodniej ścianie (pomieszczenie nr 1 na rysunku nr 3 "rzut przyziemia"), 6. rozbiórkę istniejącego komina znajdującego się przy południowej ścianie (pomieszczenie nr 1 na rysunku nr 3 "rzut przyziemia"), 7. podwyższenie o 0,70 m ponad projektowane pokrycie dachu istniejącego murowanego komina pomiędzy pomieszczeniami nr 6 i nr 7 na rysunku nr 3 "rzut przyziemia", 8. wykonanie komina spalinowego o średnicy DN 180 mm przy wschodniej ścianie (pomieszczenie nr 1 na rysunku nr 3 "rzut przyziemia"), 9. nadbudowanie ściany oddzielenia pożarowego w klasie odporności ogniowej REI 60 na zachodniej ścianie (pomieszczenie nr 6 na rysunku nr 3 "rzut przyziemia") ponad projektowane pokrycie dachu, zgodnie z § 235 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.), 10. nadbudowanie ściany oddzielenia pożarowego w klasie odporności REI 60 na wschodniej ścianie łącznika (pomieszczenia nr 2, nr 4, nr 5 oraz nr 7 na rysunku nr 3 "rzut przyziemia"), 11. nadbudowanie ściany oddzielenia pożarowego w klasie REI 60 na południowej ścianie (pomieszczenie nr 1 na rysunku nr 3 "rzut przyziemia" ponad projektowane pokrycie dachu, zgodnie z § 235 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., 12. wykonanie nowej konstrukcji i pokrycia dachu wraz ze zmianą spadku połaci nad pomieszczeniem "garażu" i "łącznika" o kierunku i wielkości spadku połaci dachowych zgodnych z rysunkiem nr 5 "widoku dachu", 13. wykonanie konstrukcji i pokrycia dachu przy południowej ścianie "świetlicy" (pomieszczenie nr 1 na rysunku nr 3 "rzut przyziemia") o kierunku i wielkości spadku połaci dachowych zgodnych z rysunkiem nr 5 "widok dachu", 14. wykonanie obróbek blacharskich całego obiektu i orynnowania zgodnie z rysunkiem nr 5 "widok dachu" wraz z odprowadzeniem wód opadowych na teren własnej działki, 15. zdemontowanie istniejącego ocieplenia na ścianie oddzielenia przeciwpożarowego wykonanego ze styropianu (pomieszczenia nr 1, nr 2 oraz nr 4 na rysunku nr 3 "rzut przyziemia"), 16. wykonanie na działce nr 225 chłonnego zbiornika retencyjnego na wody opadowe pochodzące z połaci dachowych obiektu położonego na działce - w terminie do dnia 26 kwietnia 2024 r.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła H.P., reprezentowana przez E.L. Strona wniosła o stwierdzenie przewlekłości postępowania, gdyż organ I instancji wydłużył Gminie B. okres na wykonanie prac, w sytuacji gdy nie został przez nią złożony żaden wniosek w tym zakresie. Dodatkowo odwołujący wskazał, że nie ustalono winnych pozostawania przez organ w bezczynności.

Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł.:

1. uchylił w całości decyzję organu I instancji,

2. orzekł o nakazaniu właścicielowi działki o nr ewid. 225, tj. Gminie B. wykonanie następujących robót budowlanych w obiekcie pożarowym, w skład którego wchodzą ze sobą funkcjonalnie połączone: pomieszczenie garażowe, pomieszczenie gospodarcze, pomieszczenie łącznika wraz z jego zadaszeniem oraz pomieszczenie ostrzegawczej wieży przeciwpożarowej, położonym na działce o nr ewid. 225, obręb [...], gm. [...]: a. Zamurowanie dwóch otworów okiennych w elewacji zachodniej (pomieszczenie nr 6 na rysunku nr 3 "rzut przyziemia"), b. Zamurowanie jednego otworu okiennego w elewacji wschodniej (pomieszczenie nr 7 na rysunku nr 3 "rzut przyziemia"), c. Zamurowanie dwóch otworów okiennych we wschodniej ścianie (pomieszczenie nr 8 na rysunku nr 1 "elewacje-1"), d. Zlikwidowanie trzech kominków wentylacyjnych w południowej ścianie (pomieszczenie nr I na rysunku nr 3 "rzut przyziemia"), e. Zlikwidowanie dwóch kominów wentylacyjnych wraz z otworami, we wschodniej ścianie (pomieszczenie nr 1 na rysunku nr 3 "rzut przyziemia"), f. Rozbiórkę istniejącego komina znajdującego się przy południowej ścianie (pomieszczenie nr 1 na rysunku nr 3 "rzut przyziemia"), g. Podwyższenie o 0,70 m ponad projektowane pokrycie dachu istniejącego murowanego komina pomiędzy pomieszczeniami nr 6 i nr 7 na rysunku nr 3 "rzut przyziemia", h. Wykonanie komina spalinowego o średnicy DN 180 mm przy wschodniej ścianie (pomieszczenie nr 1 na rysunku nr 3 "rzut przyziemia"), i. Nadbudowanie ściany oddzielenia pożarowego w klasie odporności ogniowej RE I 60 na zachodniej ścianie (pomieszczenie nr 6 na rysunku nr 3 "rzut przyziemia") ponad projektowane pokrycie dachu, zgodnie z § 235 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U . z 2019 r., poz. 1065 z późniejszymi zmianami), j. Nadbudowanie ściany oddzielenia pożarowego w klasie odporności RE I 60 na wschodniej ścianie łącznika (pomieszczenia nr 2, nr 4, nr 5 oraz nr 7 na rysunku nr 3 "rzut przyziemia"), k. Nadbudowanie ściany oddzielenia pożarowego w klasie RE I 60 na południowej ścianie (pomieszczenie nr 1 na rysunku nr 3 "rzut przyziemia" ponad projektowane pokrycie dachu, zgodnie z § 235 cytowanego wyżej Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., 1. Wykonanie nowej konstrukcji i pokrycia dachu wraz ze zmianą spadku połaci nad pomieszczeniem "garażu" i "łącznika" o kierunku i wielkości spadku połaci dachowych zgodnych z rysunkiem nr 5 "widoku dachu", m. Wykonanie konstrukcji i pokrycia dachu przy południowej ścianie "świetlicy" (pomieszczenie nr 1 na rysunku nr 3 "rzut przyziemia") o kierunku i wielkości spadku połaci dachowych zgodnych z rysunkiem nr 5 "widok dachu", n. Wykonanie obróbek blacharskich całego obiektu i orynnowania zgodnie z rysunkiem nr 5 "widok dachu" wraz z odprowadzeniem wód opadowych na teren własnej działki, o. Zdemontowanie istniejącego ocieplenia na ścianie oddzielenia przeciwpożarowego wykonanego ze styropianu (pomieszczenia nr 1, nr 2 oraz nr 4 na rysunku nr 3 " rzut przyziemia"), p. Wykonanie na działce nr 225 chłonnego zbiornika retencyjnego na wody opadowe pochodzące z połaci dachowych obiektu położonego na ww. działce.

3. Wyznaczył termin wykonania prac: a) do dnia 30 lipca 2022 r.- w zakresie pkt 2a-2l oraz pkt 2p b) do dnia 30 października 2021 r.- w zakresie pkt 2o. Organ wskazał, że roboty budowlane należy wykonać zgodnie z załącznikiem graficznym, stanowiącym integralną część niniejszej decyzji.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. prowadzi postępowanie legalizacyjne w stosunku do obiektu budowlanego - obiektu pożarowego, w skład którego wchodzą ze sobą funkcjonalnie połączone: pomieszczenie garażowe, pomieszczenie gospodarcze, pomieszczenie łącznika wraz z jego zadaszeniem oraz pomieszczenie ostrzegawczej wieży przeciwpożarowej, zlokalizowanego w miejscowości P. 101, gm. [...], położonego na działce nr 225 w oparciu o przepisy ustawy p.b. z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie z art. 40 p.b. z 1974 r. w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. W ocenie organu odwoławczego PINB w K. prawidłowo ustalił adresata przedmiotowej decyzji, bowiem właścicielem nieruchomości jest Gmina B. Ponadto, decyzja o warunkach zabudowy z dnia 25 maja 2020 r. wydana przez Wójta Gminy B. posiada przymiot prawomocności i ostateczności, tak więc dochowane zostały wymogi formalne umożliwiające wydanie przez organ I instancji decyzji w trybie art. 40 p.b. z 1974 r., nakazujące adresatowi decyzji wykonanie określonych robót budowlanych. Z uwagi na fakt, że organ szczebla powiatowego nie dołączył do zaskarżonej decyzji jako załącznika stanowiącego jego integralną część inwentaryzacji budowlanej wraz z oceną techniczną i wykazem robót niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem autorstwa inż. P.R. oraz inż. J.K., niezbędne okazało się uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do meritum, z uwzględnieniem ww. opracowania jako integralnej części niniejszej decyzji. Zdaniem organu II instancji wyznaczenie terminu trzyletniego na doprowadzenie budynków do stanu zgodnego z prawem nie jest w przedmiotowym stanie faktycznym uzasadnione. Organy nadzoru budowlanego nie mogą działać de facto w zastępstwie organów architektoniczno- budowlanych, gdyż decyzja wydawana w trybie art. 40 ustawy p.b. z 1974 r. wydawana jest w celu doprowadzenia budynku do zgodności z przepisami prawa, tak więc owa niezgodność jako stan niepożądany winna być likwidowana w czasie jak najkrótszym. Organ wyznaczył trzy miesięczny termin na wykonanie prac wyszczególnionych w punkcie 15 sentencji organu I instancji, tj. zdemontowanie istniejącego ocieplenia na ścianie oddzielenia przeciwpożarowego wykonanego ze styropianu (pomieszczenia nr 1, nr 2 oraz nr 4 na rysunku nr 3 "rzut przyziemia"), gdyż zgodnie z normą art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b p.b. z 1974 r., obiekty budowlane winny być projektowane i budowane zgodnie z zasadami bezpieczeństwa pożarowego. Ocieplenie wykonane ze styropianu nie zapewnia wymaganej ochrony przeciwpożarowej. Tym samym wyznaczenie trzyletniego terminu na wykonanie tych prac stałoby w sprzeczności także z normą art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. z 1974 r., zgodnie z którą, zamierzenia budowlane nie mogą stać w sprzeczności z interesami osób trzecich zlokalizowanych w obszarze oddziaływania nieruchomości. Także z tego względu organ II instancji skrócił termin wykonania pozostałych prac do dnia 30 lipca 2022 r., gdyż wyznaczenie także w tym wypadku terminu trzyletniego wypaczałoby sens regulacji zawartej w art. 40 p.b z 1974 r. i prowadziłoby de facto do przejęcia przez organy nadzoru budowlanego kompetencji organów administracji architektoniczno-budowlanej. Organ uznał, że wyznaczone terminy pozwolą adresatowi decyzji wykonać niezbędne prace, a jednocześnie pozwolą zadbać o interes osób trzecich, który każdorazowo trzeba rozważyć w tego typu postępowaniach.

Powyższa decyzja została sprostowana postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. oraz uzupełniona postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r.

Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia Gmina B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Skarżąca zarzuciła brak wszechstronnego rozważenia wszystkich aspektów sprawy, mających istotne znaczenie dla ich rozstrzygnięcia, co w konsekwencji doprowadziło do wyznaczenia w zaskarżonej decyzji terminu do dokonania zmian oraz przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami, który to termin nie uwzględnia warunków techniczno-organizacyjnych, jakie wiążą się z wykonaniem nałożonych obowiązków. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, że wykaz prac do wykonania jest bardzo rozległy oraz skomplikowany, nadto wymaga dużego zaangażowania finansowego po stronie Gminy B., która nie jest w stanie ich wykonać w przeciągu jednego roku budżetowego. Ponadto przystąpienie do ich wykonania wymaga wszczęcia procedury zamówień publicznych , co również wiąże się z dużym zaangażowaniem czasowym i organizacyjnym, których to okoliczności organ nie wziął pod rozwagę, skracając termin wykonania prac o prawie dwa lata. Organ nie wziął także pod rozwagę, że znaczna część okresu przeznaczonego na wykonanie prac, przypada na miesiące zimowe, w których prace budowlane nie będą prowadzone, co w znaczny sposób skraca realny czas ich wykonania.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalanie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że skarga Gminy B. została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842) – dalej: ustawa covidowa. W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (zob. uchwała NSA z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie przedmiotowych spraw jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z dnia 24 listopada 2021 r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, iż nie wszystkie strony postępowania pomimo wezwania, złożyły stosowne oświadczenia, co do posiadania możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z dnia 27 grudnia 2021 r.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu spraw na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji (zarządzenie o rozprawie zdalnej z dnia 24 listopada 2021 r.).

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonym zakresie Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co uzasadnia oddalenie skargi w całości.

Jak już wcześniej wskazano przedmiotem niniejszej skargi Gmina B., reprezentowana przez Wójta Gminy B., uczyniła rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., który decyzją z dnia [...] r. orzekł o uchyleniu w całości decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nakazującą stronie skarżącej wykonanie określonych robót budowlanych w obiekcie pożarowym, w skład którego wchodzą ze sobą funkcjonalnie połączone: pomieszczenie garażowe, pomieszczenie gospodarcze, pomieszczenie łącznika wraz z jego zadaszeniem oraz pomieszczenie ostrzegawczej wieży przeciwpożarowej, położonym na działce o nr ewid. 225, obręb [...], gm. [...] oraz nakazał Gminie B. wykonanie robót budowlanych we wskazanych w decyzji terminach.

Podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia stanowił art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 735)- dalej k.p.a.; oraz art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r. Nr 38 poz. 229) – dalej: p.b. z 1974 r.

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 1333) przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

W przedmiotowej sprawie bezspornym pomiędzy stronami pozostaje, że objęty postępowaniem legalizacyjnym obiekt pożarowy, powstał w roku 1965, a co za tym idzie procedujące w sprawie organy administracji zasadnie uznały, że zastosowanie znajdą przepisy dotychczasowe, to jest przepisy ustawy p.b. z 1974 r.

Wskazać także należy, że zawarte w przywołanej ustawie przepisy, w przypadku samowoli budowlanej nie przewidywały bezwzględnego stosowania przymusowej rozbiórki, lecz pozwalały na legalizację tak wzniesionych obiektów, o ile nie zachodziły przesłanki przewidziane w art. 37 p.b. z 1974 r. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

W rozpoznawanej sprawie nie zostało wykazane, ażeby samowolna realizacja obiektu pożarowego nastąpiła przy istnieniu przesłanek określonych w tym przepisie stąd organ nadzoru budowlanego nie miał podstaw dla orzekania przymusowej rozbiórki, a mógł na podstawie art. 40 p.b. 1974 r. nakazać wykonanie robót doprowadzających budynek do stanu zgodnego z prawem.

Zgodnie bowiem z treścią art. 40 p.b. z 1974 r. w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.

Za prawidłowe w ocenie w Sądu uznać także należy określenie adresata nałożonego obowiązku wykonania robót budowlanych, to jest Gminę B., która jak wynika z zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jest właścicielem przedmiotowego obiektu, a co za tym idzie podmiotem wymienionym w art. 40 p.b. z 1974 r. Co istotne powyższa okoliczność nie jest kwestionowana przez stronę skarżącą.

Natomiast zasadniczą kwestią sporną pozostaje zasadność skrócenia, w następstwie wydania kwestionowanej skargą decyzji reformatoryjnej, zakreślonego skarżącej decyzją organu I instancji terminu do wykonania określonych robót budowlanych. W ocenie strony skarżącej zarówno zakres niezbędnych prac, ich charakter i poziom skomplikowania, jak również niezbędne do ich wykonania uprzednie przeprowadzenie procedury zamówień publicznych, a nadto niezbędny do poniesienia nakład finansowy, czyni niemożliwym wykonanie tych prac w zakreślonych w decyzji terminach. Ponadto skarżąca podkreśliła, że znaczna część okresu przeznaczonego na wykonanie prac budowlanych przypada na miesiące zimowe, co w znaczny sposób skraca realny czas na ich realizację.

W powyższym zakresie wskazać należy, iż stanowiący podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 40 p.b. z 1974 r. nie reguluje kwestii terminu, w którym winny zostać zrealizowane prace budowlane. Powyższe w ocenie Sądu pozwala na stwierdzenie, że termin do realizacji obowiązków nakładanych na podstawie analizowanego przepisu, jest każdorazowo ustalany przez procedujące w sprawie organy nadzoru budowlanego, w oparciu o stan faktyczny rozpatrywanej konkretnej indywidualnej sprawy administracyjnej. W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uzasadniając wydane rozstrzygnięcie w kwestionowanym przez stronę skarżącą zakresie wskazał, iż wyznaczanie trzyletniego terminu na doprowadzenie budynków do stanu zgodnego z prawem nie jest w niniejszej sprawie uzasadnione, gdyż pozostawałoby to w sprzeczności do celu wydawanej na podstawie art. 40 p.b. z 1974 r. decyzji. Jak słusznie bowiem podkreślono skoro celem przedmiotowej regulacji jest doprowadzenie budynku do stanu zgodności z przepisami prawa, w tym między innymi dotyczącymi bezpieczeństwa pożarowego zlokalizowanych w obrębie oddziaływania budynku nieruchomości należących do osób trzecich, to likwidacja owej niezgodności winna być likwidowana w jak najkrótszym czasie. Tym bardziej, że jak wynika z załączonych do skargi akt administracyjnych sprawy, postępowanie w przedmiocie legalizacji przedmiotowego obiektu pożarowego, pozostaje w toku od 2014 r. W ocenie Sądu, bez wpływu na wynik niniejszego rozstrzygnięcia pozostaje również podnoszona przez stronę skarżącą argumentacja, co do braku możliwości wykonania nałożonych na nią obowiązków w zakreślonym terminie, z uwagi na wskazywany szeroko pojęty skomplikowany charakter prac budowlanych, konieczność przeprowadzenia przewidzianych prawem procedur przetargowych, czy też niezbędny do poniesienia nakład finansowy. Podkreślić bowiem należy, że zarówno podniesione wyżej okoliczności, jak i podnoszona w skardze kwestia "miesięcy zimowych" składających się zakreślony stronie termin realizacji niezbędnych do wykonania prac, nie stanowią ustawowych przesłanek warunkujących wydanie decyzji na podstawie art. 40 p.b. z 1974 r., a co za tym idzie nie mogą stanowić podstawy kwestionowania zaskarżonej decyzji. Na marginesie wskazać należy, że Sąd nie jest uprawniony, jak również nie posiada stosownej wiedzy, pozwalającej na ocenę zakresu i poziomu skomplikowania, jak również dostępnych na rynku technologii umożliwiających prowadzenie prac budowlanych, do których zobowiązana została skarżąca, w miesiącach zimowych.

Podkreślenia również wymaga, że to w interesie strony skarżącej pozostaje realizacja nałożonych nią kwestionowaną decyzją obowiązków, co umożliwi legalizację przedmiotowego obiektu pożarowego - OSP P. Tym samym rzeczą właściciela obiektu - Gminy B., pozostaje taka organizacja prac budowlanych oraz związanych z nimi czynności formalnych, która pozwoli na realizację nałożonego na stronę obowiązku w zakreślonych decyzją terminach. Samo subiektywne subiektywne przekonanie skarżącego o niemożności wykonania tych robót nie może podważać legalności zaskarżonej decyzji, która pozostaje w zgodności z powołanymi wcześniej przepisami.

Reasumując Sąd stwierdza, iż objęta skargą decyzja odpowiada zarówno przepisom prawa materialnego, to jest art. 40 p.b. z 1974 r., jak również przepisom prawa procesowego. W ocenie Sądu, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. działał na podstawie i w granicach prawa, prowadząc postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne, jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy, a uzasadnienie kwestionowanego rozstrzygnięcia odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto wydane rozstrzygnięcie nie narusza art. 139 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

is