Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 425/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6176 Syndycy upadłości
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2014 poz 776
law: Ustawa z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji syndyka - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji syndyka oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

M. N. (dalej także "Skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], który utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie cofnięcia mu licencji syndyka.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) – dalej jako "k.p.a.", a także art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. ) o licencji syndyka (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 776).

Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia:

Pismem z 28 sierpnia 2014 r. zawiadomiono M. N. o wszczęciu z urzędu przez Ministra Sprawiedliwości postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia licencji syndyka, z pouczeniem o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Podstawę wszczęcia postępowania stanowiła otrzymana przez Ministra Sprawiedliwości informacja z Sądu Rejonowego dla [...] w K. z [...] sierpnia 2014 r. o odwołaniu M. N. z funkcji syndyka w trzech toczących się przed tym Sądem postępowaniach upadłościowych.

Skarżący zapoznał się z aktami, a następnie w piśmie złożonym w dniu 15 września 2014 r. wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, ewentualnie o jego zawieszenie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia skargi na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] maja 2014 r. w przedmiocie zawieszenia M. N. praw wynikających z licencji syndyka, wnosząc o przeprowadzenie dowodu z akt tego postępowania. Wskazywał, że odwołanie go z funkcji syndyka w sprawach [...] i [...] Sadu Rejonowego dla [...] w K. nastąpiło z naruszeniem przepisów postepowania cywilnego, a sądy odwoławcze, oddalając jego zażalenia niezasadnie powoływały się na fakt zawieszenia mu praw wynikających z licencji syndyka. Podniósł, że w drugiej ze spraw wykonał wszystkie czynności w celu zakończenia postępowania upadłościowego włącznie ze sporządzeniem ostatecznego, uzupełniającego planu podziału, a także złożeniem wniosku o zakończenie postępowania oraz złożył oświadczenie o rezygnacji z funkcji syndyka, którego sąd niezasadnie nie uwzględnił, dokonując odwołania go z powodu nienależytego wykonywania obowiązków. Jednocześnie wniósł o przeprowadzenie na powyższe okoliczności dowodu w postaci wyjaśnień syndyka z dnia 2 sierpnia 2013 r. złożonych w odpowiedzi na wezwanie, oświadczenia syndyka z dnia 2 sierpnia 2013 r. oraz zaświadczeń lekarza sądowego z dnia 25 czerwca 2013 r. i z dnia 10 czerwca 2014 r. Wnosił także o przeprowadzenie dowodów z zeznań wskazanych świadków na okoliczność posiadanych przez niego kwalifikacji, przyczyn rezygnacji i odwołania oraz braku podstaw do cofnięcia licencji. Wskazał, że postępowanie upadłościowe w sprawie [...] prowadzone było w oparciu o przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 1991 r., Nl 118, poz. 512 ze zm.), a powierzenie mu w tym postępowaniu funkcji syndyka nastąpiło przed wejściem w życie ustawy o licencji syndyka. W tej sytuacji, w jego ocenie, odwołanie z funkcji na podstawie przepisów wymienionego rozporządzenia nie powinno mieć znaczenia przy stosowaniu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o licencji syndyka. Ponadto wskazywał, że cofnięcie mu licencji przed prawomocnym ukończeniem postępowania w przedmiocie zawieszenia praw z niej wynikających, jak również postępowania karnego, rażąco naruszałoby też zasadę domniemania niewinności wyrażoną w Konstytucji RP oraz w kodeksie postępowania karnego.

Decyzją z dnia [...] października 2014 r. Minister Sprawiedliwości, działając na mocy art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o licencji syndyka, cofnął M. N. licencję syndyka. Jako postawę faktyczną wskazał informację nadesłaną przez Sąd Rejonowy dla [...] w K. o odwołaniu M. N. z funkcji syndyka w trzech toczących się przed tym Sądem postępowaniach upadłościowych z powodu nienależytego pełnienia obowiązków syndyka, a postanowienia w przedmiocie odwołania są prawomocne.

M. N. w terminie złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, "oddalenie wniosku lub zawieszenie postępowania", przeprowadzenia dowodów wskazanych w uzasadnieniu pisma oraz zgłoszonych na wcześniejszym etapie postępowania, w szczególności:

- przesłuchania strony celem wyjaśnienia istoty sprawy oraz wykazania niezasadności postanowień odwołaniu z funkcji syndyka w postępowaniach upadłościowych;

- dopuszczenia strony do udziału we wszystkich czynnościach podjętych w toku postępowania administracyjnego,

- przeprowadzenia dowodów z przesłuchania sędziów - komisarzy celem wyjaśnienia, na jakiej podstawie M. N. został odwołany z funkcji syndyka W na jakiej podstawie wysłano do Ministerstwa Sprawiedliwości zawiadomienie odwołaniu strony w trzech postępowaniach upadłościowych,

- rzetelnego i obiektywnego rozpatrzenie sprawy z uwagi na interes osobisty strony;

- ustalenia winnych rażących zaniedbań przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy wyciągnięcia konsekwencji dyscyplinarnych.

Podniósł, że w jednej ze spraw opisanych w piśmie Sądu Rejonowego dla [...] w K. został odwołany ze względów zdrowotnych, a nie z uwagi na nienależyte wykonywanie obowiązków syndyka. Kolejne postępowanie, w którym został odwołany, toczyło się na podstawie przepisów rozporządzenia prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe (t,j, Dz. U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512, ze zm.), zatem nie miały do niego zastosowania przepisy ustawy o licencji syndyka. W trzeciej natomiast sprawie sam złożył rezygnację z funkcji syndyka. Z powyższych względów, jego zdaniem, brak było podstaw do zastosowania wobec niego sankcji z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o licencji syndyka. Zarzucił, że cofnięcie licencji syndyka narusza zasadę lex retro non agit oraz wynikającą z art. 42 Konstytucji zasadę domniemania niewinności.

Minister Sprawiedliwości po rozpatrzeniu wniosku, decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] października 2014 r. Stwierdził brak okoliczności przemawiających za uchyleniem zaskarżonej decyzji. Powołał się na art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o licencji syndyka, który stanowi, że Minister Sprawiedliwości cofa licencję syndyka w przypadku, gdy osoba ją posiadająca dwukrotnie została odwołana prawomocnym postanowieniem z powodu nienależytego pełnienia obowiązków. W stanie faktycznym niniejszej sprawy została spełniona ww. przesłanka.

Minister Sprawiedliwości powołał się na nie budzące wątpliwości ustalenia, że z pisma przewodniczącego Wydziału [...] Sądu Rejonowego dla [...] w K. z dnia [...] sierpnia 2014 r. oraz załączonych do niego odpisów trzech prawomocnych postanowień, wydanych w sprawach o sygn. akt: [...], [...], [...]wynika, że M. N. został trzykrotnie odwołany z funkcji syndyka z powodu nienależytego wykonywania obowiązków. W tej sytuacji Minister Sprawiedliwości na mocy art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o licencji syndyka był zobligowany do wydania decyzji o cofnięciu licencji syndyka.

Odnosząc się do zarzutów, uznał za niezasadny argument odwołującego, że w sprawie [...] został odwołany w wyniku złożonej rezygnacji, zaś w postępowaniu [...] ze względów zdrowotnych. Wskazał, że treść uzasadnień obu postanowień jednoznacznie wskazuje na nienależyte wykonywanie obowiązków syndyka jako przyczynę odwołania M. N. z funkcji syndyka we wskazanych postępowaniach upadłościowych.

W ostatniej z wymienionych spraw przesłanka ta stanowiła - obok stanu zdrowia - jedną z dwóch występujących przyczyn odwołania z funkcji. I tak w sprawie [...] na stronie siódmej uzasadnienia (akapit czwarty) sąd stwierdza: "Sąd odwołuje syndyka M. N. w trybie dyscyplinarnym określonym w art. 170 ust. 1 puin ze względu na fakt, że syndyk nie pełni należycie swoich obowiązków, a nie w związku ze złożoną przez niego rezygnacją".

Z kolei na ostatniej stronie uzasadnienia postanowienia wydanego w sprawie [...] (akapit drugi) stwierdzono, że "(...) w oparciu o art. 170 ust. 1 puin, orzeczono jak w pkt. I sentencji, a to wobec faktu, że syndyk nie może pełnić swoich obowiązków (...) z powodu przeszkody w postaci złego stanu zdrowia. Jak również wobec faktu, że nie pełni należycie swoich j obowiązków, a to poprzez dokonanie dyspozycji należącą do masy upadłości kwotą 680 000 złotych bez wiedzy sędziego - komisarza oraz bez uzasadnienia potrzebą wynikającą z toku niniejszego postępowania".

Okoliczność, że w sprawie o sygn. akt [...] przyczyną odwołania z funkcji syndyka - oprócz nienależytego wykonywania obowiązków - był również stan zdrowia, pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o licencji syndyka nie wymaga bowiem, by nienależyte pełnienie obowiązków syndyka stanowiło wyłączną przyczynę odwołania z tej funkcji. Jego celem jest zaś eliminacja z udziału w postępowaniach upadłościowych osoby, w stosunku do której sąd upadłościowy co najmniej dwukrotnie i prawomocnie stwierdził tak istotne uchybienia w realizacji obowiązków syndyka, że uzasadniały one odwołanie z tej funkcji. Taka sytuacja, zdaniem ministra Sprawiedliwości, wystąpiła na gruncie niniejszej sprawy.

Minister za niezasadny uznał zarzut naruszenia - przy wydawaniu zaskarżonej decyzji - zasady nie działania prawa wstecz. Okoliczność bowiem, że postępowanie w sprawie sygn. akt [...] prowadzone było na podstawie przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej - Prawo upadłościowe nie oznacza, że wydanie w jego toku postanowienia o odwołaniu z funkcji syndyka z uwagi na nienależyte pełnienie obowiązków, nie może stanowić przesłanki cofnięcia licencji w oparciu o art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o licencji syndyka. Wskazał, że ustawa o licencji syndyka nie zawiera przepisów ograniczających jej zastosowanie do sytuacji, gdy odwołanie z funkcji syndyka następuje na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - prawo upadłościowe i naprawcze (t. j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1112, ze zm.). Ponadto, działanie prawa wstecz oznacza zastosowanie nowych norm prawnych do stanów faktycznych, które zaistniały przed dniem ich wejścia w życie, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Zarówno odwołanie M. N. z funkcji syndyka w postępowaniu [...], jak i zachowanie stanowiące podstawę tej decyzji procesowej (czyli samowolne zaciągnięcie przez syndyka pożyczki) miały miejsce już pod rządami ustawy o licencji syndyka.

Minister Sprawiedliwości za całkowicie chybiony uznał zarzut naruszenia - przy wydawaniu skarżonej decyzji wynikającej z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP - zasady domniemania niewinności, która odnosi się wyłącznie do postępowania karnego, nie zaś do postępowania administracyjnego. Podkreślił, że cofając licencję syndykowi, Minister Sprawiedliwości nie orzeka o winie czy niewinności osoby posiadającej licencję, lecz jedynie ustala, czy wystąpiły przesłanki wymienione w art. 18 ustawy o licencji syndyka. W przedmiotowej uprawie podstawę cofnięcia licencji syndyka stanowił art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, który w żaden sposób nie odnosi się do odpowiedzialności prawnokarnej odwołującego.

Minister nie uwzględnił także wniosków dowodowych skarżącego przed wydaniem niniejszej decyzji, uznając brak przesłanek z art. 78 k.p.a. Ocenił, że wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zostały ustalone w oparciu o treść postanowień wydanych przez Sąd Rejonowy dla [...] w K. Wynika z nich jednoznacznie, że została spełniona przesłanka z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o licencji syndyka. Minister Sprawiedliwości nie jest przy tym uprawniony do badania zasadności decyzji procesowych podjętych przez niezawisły sąd.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. N. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej tego organu z dnia [...] 10 2014 r. w przedmiocie cofnięcia licencji syndyka w całości, zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych i przeprowadzenie na rozprawie uzupełniających dowodów na okoliczności szczegółowo opisane w uzasadnieniu skargi. Zarzucił zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości rażące naruszenie fundamentalnych zasad i przepisów prawa :

art. 6, 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a., poprzez całkowicie błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak obiektywnego rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz błędne uzasadnienie wydanej decyzji ograniczające się jedynie do przytoczenia przepisów prawa i stwierdzenia, iż z analizy materiału dowodowego wynika, iż przyczyną odwołania syndyka było nienależyte pełnienie obowiązków syndyka oraz rozpoznanie sprawy bez należytej wnikliwości, a w szczególności nie uwzględnienie wniosków dowodowych Skarżącego, a dotyczących ustalenia przyczyny odwołania syndyka w postępowaniu upadłościowym,

art. 10 k.p.a. poprzez nie zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów,

art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o licencji syndyka poprzez błędne uznanie, iż w niniejszej sprawie powyższy przepis znajduje w ogóle zastosowanie,

art. 5 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych poprzez błędne uznanie, że w postępowaniu upadłościowym Biura inwestycyjnego [...] S.A. zastosowanie ma w jakimkolwiek zakresie ustawa o licencji syndyka,

art. 2, art. 7 i art. 32 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasad : legalizmu, lex retro non agit, zaufania obywateli do demokratycznego państwa prawnego i równości wobec prawa w wyniku utrzymania w mocy decyzji Ministra Sprawiedliwości.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji syndyka (Dz. U. 2014 r. poz. 776) warunkiem wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia licencji jest dwukrotne odwołanie z funkcji syndyka, jedynie z powodu nienależytego pełnienia obowiązków. Ustawa o licencji syndyka weszła w życie 10.10.2007 r., zatem nie ma ona zastosowania do spraw upadłościowych wszczętych przed jej wejściem w życie. Postępowanie upadłościowe spółki pod firmą Biuro Inwestycyjne [...] S.A. w upadłości likwidacyjnej ([...] S.A.), sygn. akt: [...] prowadzone było i jest nadal na podstawie starych przepisów Rozporządzenia Prezydenta RP i odwołanie Skarżącego z funkcji syndyka w tym postępowaniu nie ma i nie może mieć żadnego znaczenia dla oceny zasadności ewentualnego cofnięcia licencji, ponieważ do prowadzenia tego postępowania nie była wymagana licencja. W przedmiotowym postępowaniu Skarżący pełnił funkcję syndyka od 2003 r. i do jej pełnienia nie potrzebował żadnej licencji, był wtedy jedynie wpis na listę prezesa SO, stąd odwołanie go w postępowaniu [...] nie może być brane pod uwagę w postępowaniu w przedmiocie cofnięcia licencji syndyka. Zdaniem skarżącego, mogą być brane pod uwagę jedynie te sprawy gdzie był on powołany syndykiem po wejściu w życie ustawy o licencji syndyka tj. po 10. 10. 2007 r.

Skarżący zarzucił, że w przedmiotowym postępowaniu został odwołany z naruszeniem obowiązujących procedur. Postanowienie w przedmiocie odwołania zostało zaskarżone zażaleniem, które jednak zostało w marcu 2014 r. cofnięte z uwagi na nagłe pogorszenie stanu zdrowia.

Ustawa o licencji syndyka nie stanowi, że ma ona zastosowanie do postępowań upadłościowych wszczętych przed wejściem w życie tej ustawy, co więcej art. 23. 1. ustawy o licencji syndyka wskazuje, że syndyk, nadzorca sądowy lub zarządca i ich zastępcy, ustanowieni w postępowaniu układowym oraz upadłościowym albo naprawczym przed dniem wejścia w życie ustawy, sprawują swoją funkcję do czasu zakończenia tych postępowań, a tymczasowy nadzorca sądowy oraz zarządca przymusowy do czasu wydania postanowienia w przedmiocie ogłoszenia upadłości. Art. 5 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych stanowi, że przepisy art. 4 nie wyłączają możliwości nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że zasadą jest, iż akty normatywne wchodzą w życie i obowiązują od określonego terminu - z reguły czternastu dni od ich ogłoszenia. Jedną z konstytucyjnych zasad państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) jest zasada niedziałania prawa wstecz. Nie ma ona charakteru absolutnego i w wyjątkowych sytuacjach może zostać nadana moc wsteczna aktowi prawnemu. Trybunał Konstytucyjny kilkakrotnie wypowiadał się, że zakaz lex retro non agit dotyczy zwłaszcza przepisów normujących prawa i obowiązki obywateli jeżeli prowadzi to do pogorszenia ich sytuacji w stosunku do stanu poprzedniego. Odstąpienie od tej zasady dopuszczalne jest jedynie wyjątkowo i tylko z usprawiedliwionych względów, gdy jest to konieczne dla realizacji wartości konstytucyjnej ocenianej jako ważniejsza od wartości chronionej zakazem retroakcji (orzeczenie z 30 listopada 1993 r. K. 18/92, wyrok z 27 lutego 2002 r. K. 47/2001, orzeczenie z 19 października 1993 r. K 14/92, wyrok z 31 stycznia 2001 r. P. 4/99). Odstąpienie od powyższej zasady winno być wyraźnie w ustawie wskazane.

W konsekwencji zarzucił, że odwołanie Skarżącego z funkcji syndyka w postępowaniu upadłościowym Przedsiębiorstwa Budownictwa Przemysłowego "[...]" S.A. w upadłości likwidacyjnej w dniu 23.07.2013 r. w sprawie [...], zostało przeprowadzone na posiedzeniu niejawnym bez jego udziału oraz bez uprzedniego zawiadomienia go o terminie tego posiedzenia. Podobna sytuacja miała miejsce w postępowaniu odwoławczym w dniu 17.06 br., kiedy to Sąd Okręgowy nie uznał zwolnienia od lekarza sądowego i nie wysłuchując Skarżącego oddalił wniesione przeze niego zażalenie w sposób całkowicie bezprawny. Dodatkowo w uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał na zawieszenie licencji co pokazuje, że przez wadliwe prowadzenie postępowania administracyjnego nie było szans na uwzględnienie odwołania, co jest rażącym naruszeniem jego praw.

Podnosił, że w tym okresie miał bardzo poważny nawrót choroby arytmii serca i 15 czerwca 2014 r. przebywał w szpitalu zatem, z uwagi na przedstawione zwolnienie lekarskie Sąd Okręgowy winien odroczyć posiedzenie wyznaczone na dzień 17.06.2014 r. , ponieważ chciał osobiście brać w nim udział.

Skarżący zarzucił, że wskazane jako trzecie odwołanie z funkcji syndyka nie jest także zgodne z prawdą, albowiem w postępowaniu upadłościowym E. S.A. w upadłości likwidacyjnej [...] ([...]) wykonał wszystkie czynności w celu zakończenia postępowania upadłościowego włącznie z wykonaniem ostatecznego uzupełniającego planu podziału oraz złożeniem wniosku o zakończenie postępowania. Następnie, po wykonaniu ww. czynności złożył skutecznie oświadczenie o rezygnacji z funkcji syndyka z uwagi na zauważony brak kompetencji Sędziego-komisarza, która bezprawnie przedłużyła postępowanie dopuszczając kolejny plan podziału po zakończeniu wszystkich czynności, co naraziło Skarżącego na gigantyczne straty.

Reasumując wskazał, że także w postępowaniu upadłościowych [...] nie było żadnych podstaw do odwołania Syndyka z uwagi na złożoną przez niego rezygnację z pełnienia funkcji. Natomiast rzetelna i sumienna ocena jego działań powinna prowadzić do wniosku, że jako syndyk działał on zawsze w pierwszej kolejności w interesie wierzycieli, niestety kosztem własnych interesów i z narażeniem życia, co jednoznacznie potwierdzają przeprowadzone przez niego postępowania upadłościowe i likwidacyjne oraz brak pokrzywdzonych podmiotów w tych sprawach. Ponadto uzyskane odsetki pozwoliły na pokrycie kosztów tych postępowań, a wynagrodzenia syndyka do dziś nie zostały wypłacone z uwagi na nie właściwe działanie sądów lub brak rzetelności w działaniu kolejnych syndyków, którzy zostali powołani i nie potrafią do dziś zakończyć tych spraw.

Zarzucając naruszenia przepisów postępowania podkreślił, że stosownie do treści art. 75 § 1 kpa, jako dowód należało dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Natomiast organ administracji nie uwzględnił żadnych wniosków dowodowych Skarżącego mających na celu ustalenie, czy zaistniała przesłanka do zastosowania art. 18 ustawy o licencji syndyka. Ponadto organ nie podjął żadnych działań do stwierdzenia, że ten przepis jest nie konstytucyjny, tylko bezprawnie przyjął, że zaistniały przesłanki do cofnięcia licencji mimo, że tylko w 1 postępowaniu został odwołany z naruszeniem przepisów prawa.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowa argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 roku, poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2012 roku, poz. 270, ze zm.; zwaną dalej "p.p.s.a.").

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga na decyzję Ministra Sprawiedliwości nie ma uzasadnionych podstaw.

Podstawą materialnoprawną wydanej decyzji, która jest decyzją związaną, był art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o licencji syndyka, który stanowi, że Minister Sprawiedliwości cofa licencję syndyka w przypadku, gdy osoba ją posiadająca dwukrotnie została odwołana prawomocnym postanowieniem z powodu nienależytego pełnienia obowiązków.

Ustalenia faktyczne organu sprowadzały się wobec powyższego, do obiektywnego stwierdzenia, czy miały miejsce okoliczności określone w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o licencji syndyka. W przypadku potwierdzenia ww. okoliczności Minister Sprawiedliwości obowiązany jest do cofnięcia licencji syndyka.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy została spełniona ww. przesłanka, bowiem prawidłowo zostało ustalone, że prawomocnymi postanowieniami sądu powszechnego - zapadłymi w sprawach Sądu Rejonowego dla [...] i [...] w K.: [...], [...] oraz [...] - miały miejsce okoliczności określone w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o licencji syndyka, czyli syndyk został dwukrotnie odwołany prawomocnymi postanowieniem z powodu nienależytego pełnienia obowiązków.

Wbrew zarzutom Skarżącego, Minister Sprawiedliwości nie jest uprawniony do badania na gruncie postępowania administracyjnego zasadności decyzji procesowych podjętych przez sąd upadłościowy. Należy przyznać mu rację, że byłoby niedopuszczalne na gruncie konstytucyjnej zasady podziału i równowagi władz (art. 10 Konstytucji) oraz zasady legalizmu (działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa - art. 7 Konstytucji) przeprowadzenie dowodu, który zmierzałby do wykazania niezasadności wskazanych rozstrzygnięć sądu. Wymienione zasady wyznaczają podstawy funkcjonowania demokratycznego państwa prawa i wytyczają jednocześnie granice aktywności organu administracji w zakresie podejmowanych czynności dowodowych.

Innymi słowy, czynności dowodowe w postępowaniu dotyczącym cofnięcia licencji syndyka nie mogły zastępować ani pomijać nadzoru nad działaniami syndyka sprawowanego przez sędziego-komisarza w konkretnym postępowaniu, a tym bardziej - zapadłych na tym gruncie orzeczeń sądu upadłościowego.

W konsekwencji, w ocenie Sądu, zarzuty dotyczące nieprzeprowadzenia przez Ministra Sprawiedliwości wnioskowanych dowodów, braku wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego (art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a.), uznać należy za nietrafne. Zaskarżona decyzja - wbrew wywodom M. N. - została wydana zgodnie z prawem, a w toku postępowania administracyjnego Minister Sprawiedliwości dokonał niezbędnych ustaleń faktycznych i rozstrzygnął sprawę mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa, a więc zgodnie z art. 6, 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy obligował organ zarówno do wszczęcia postępowania administracyjnego jak i wydania zaskarżonej decyzji. Skarżący, wbrew zarzutom naruszenia art. 10 k.p.a. został zawiadomiony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Zawiadomieniem z 28 sierpnia 2014 r. pouczono go bowiem o możliwości zajęcia stanowiska w sprawie przed wydaniem decyzji. Z możliwości tej M. N. skorzystał zapoznając się z aktami postępowania w dniu [...] września 2014 r. oraz składając w tym dniu pismo, w którym przedstawił swoją ocenę stanu faktycznego, jak również ocenę prawną obejmującą zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady domniemania niewinności. Ponadto w piśmie zgłoszone zostały wnioski dowodowe i formalne. Do przedstawionych w tym piśmie wniosków i twierdzeń organ odniósł się w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2014 r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioski te zostały powtórzone co do istoty.

Jak zasadnie podkreślił organ, w postępowaniu wywołanym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy została wydana decyzja w oparciu o te same dowody, do których M. N. odniósł się zarówno w piśmie z dnia [...] września 2014 r., jak i w samym wniosku z dnia [...] października 2014 r. Przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w sposób wszechstronny i dokładny zbadał sprawę, w tym również zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czemu w sposób jasny i wyczerpujący dał wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Przytoczona w nim argumentacja odnosiła się przy tym do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych (art. 107 § 3 k.p.a.).

Należy wskazać, ze argumentacja Skarżącego w istocie sprowadza się do polemiki z orzeczeniami sądowymi zapadłymi w sprawach Sądu Rejonowego dla [...] i [...] w K.: [...], [...] oraz [...], kwestionowania ich prawidłowości i zasadności. Skarżący daje wyraz swojego niezadowolenia z ich wydania, co jest oczywiste. Niemniej jednak, dla oceny organu wystarczające było ustalenie, że postanowienia te są prawomocne i stanowią elementy stanu faktycznego niezbędne do uznania, że zostały spełnione przesłanki z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o licencji syndyka.

Oznacza to, że podnoszone inne okoliczności, że w sprawie [...] Skarżący został odwołany w wyniku złożonej rezygnacji, a w postępowaniu [...] ze względów zdrowotnych – nie znajdują odzwierciedlenia w uzasadnieniach tych postanowień. Treść ich przeczy bowiem twierdzeniom Skarżącego i w każdym przypadku wskazuje przyczynę odwołania M. N. z funkcji syndyka w ww. postępowaniach upadłościowych. Było nią nienależyte wykonywanie obowiązków syndyka, przy czym W drugiej z wymienionych spraw przesłanka ta stanowiła, obok stanu zdrowia, jedną l dwóch przyczyn odwołania z funkcji.

Jak zasadnie wskazał organ, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przytoczone zostały odpowiednie passusy z uzasadnień postanowień sądu wydanych w sprawach [...] oraz [...]. Wynikało z nich jednoznacznie, iż odwołanie z funkcji syndyka w pierwszej z nich nastąpiło ze względu na fakt, że syndyk nie pełnił należycie swoich obowiązków, a nie w związku ze złożoną przez niego rezygnacją. W drugiej ze spraw wyraźnie wskazano dwie równoczesne przyczyny odwołania - zarówno to, że syndyk nie może pełnić swoich obowiązków z powodu przeszkody w postaci złego stanu zdrowia, jak również fakt, że nie pełnił on należycie swoich obowiązków, a to poprzez dokonanie dyspozycji należącą do masy upadłości kwotą 680 000 złotych bez wiedzy sędziego - komisarza oraz bez uzasadnienia tego faktu potrzebą wynikającą z toku postępowania. Okoliczność, że w tej ostatniej sprawie występowały jednocześnie dwie przyczyny odwołania z funkcji syndyka, zarówno dotycząca stanu zdrowia M. N., jak i nienależytego wykonywania przez niego obowiązków, z których każda była samodzielną i wystarczającą przesłanką odwołania, była bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o licencji syndyka nie wymaga bowiem, by nienależyte pełnienie obowiązków syndyka stanowiło wyłączną przyczynę odwołania z tej funkcji. Z tego względu całkowicie prawidłowe było oparcie zaskarżonej decyzji na odwołaniu skarżącego z funkcji syndyka w tym postępowaniu z powodu nienależytego pełnienia obowiązków.

Wbrew zarzutom Skarżącego, zaskarżona decyzja w żadnym elemencie nie uchybia zasadzie nie działania prawa wstecz. Jak wyjaśniono już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, działanie prawa wstecz oznacza zastosowanie nowej normy prawnej do stanu faktycznego, który zaistniał przed dniem jej wejścia w życie. Tymczasem odwołanie M. N. z funkcji syndyka w sprawie [...], nastąpiło w 2013 roku, a więc pod rządami ustawy o licencji syndyka.

Także działanie stanowiące przyczynę tej decyzji procesowej (samowolne zaciągnięcie przez syndyka pożyczki) miało miejsce w okresie obowiązywania tej ustawy, bo w 2012 r.

Nie ma znaczenia dla wyniku sprawy niniejszej, podnoszony przez Skarżącego argument, iż powierzenie mu funkcji syndyka w przedmiotowym postępowaniu miało miejsce jeszcze w 2003 r., a następnie - pomimo wejścia w życie ustawy o licencji syndyka - pełnienie przedmiotowej funkcji nie wymagało uzyskania licencji syndyka, nie ma wpływu na jej rozstrzygnięcie. Sam fakt, iż postępowanie to prowadzone było na podstawie przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe, nie powoduje wyłączenia spod dyspozycji art. 18 jst. 1 pkt 2 ustawy o licencji syndyka zdarzenia polegającego na wydaniu w jego toku postanowienia o odwołaniu z funkcji syndyka z uwagi na nienależyte pełnienie obowiązków.

Zasadnie zatem wskazano w zaskarżonej decyzji, że ustawa o licencji syndyka nie zawiera przepisów ograniczających jej zastosowanie do sytuacji, gdy odwołanie z funkcji syndyka następuje na podstawie przepisów ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze.

Odnosząc się zatem do argumentacji skarżącego wyjaśnić należy, że odwołanie z funkcji syndyka z powodu nienależytego pełnienia obowiązków nie podlegałoby przepisom ustawy o licencji syndyka tylko w przypadku, gdyby nie posiadał on licencji syndyka. D. N. uzyskał jednak taką licencję na podstawie decyzji Ministra sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2009 r. i od czasu jej otrzymania podlega nie tylko >przepisom o postępowaniu upadłościowym znajdującym zastosowanie w konkretnym postępowaniu sądowym, ale równolegle także - mającym charakter ustrojowy - przepisom ustawy o licencji syndyka. Wobec powyższego, wbrew stanowisku skarżącego, przepis irt. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy zastosowany został prawidłowo i wyłącznie w odniesieniu do zdarzeń, które miały miejsce w czasie jego obowiązywania, co jednocześnie wyklucza zasadność zarzutu naruszenia zasady nieretroakcji.

Z uwagi na powyższe, całkowicie poza istotą sprawy pozostaje zarzut naruszenia art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t.j. Dz. z 2011 r., Nr 187, poz. 1172 ze zm.), który dotyczy nadawania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej. Zauważyć należy, że adresatem wynikającej z tego przepisu normy nie jest organ stosujący prawo, lecz organ je stanowiący.

W powyższych okolicznościach niezasadne są także zarzuty naruszenia norm konstytucyjnych. Pozbawiony podstaw uzasadnienia pozostaje zarówno zarzut naruszenia zasady równości wobec prawa oraz zaufania obywateli do demokratycznego państwa prawnego. Ne wystąpiły jakiekolwiek przesłanki do uznania, by w toku przedmiotowego □stępowania naruszono powyższe zasady. M. N. nie określił też w skardze, odniesieniu do których czynności organu stawia powyższe zarzuty.

W ocenie Sądu, przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło zatem do naruszenia żadnego ze wskazanych przez skarżącego przepisów, wobec czego skarga M. N. nie zasługuje na uwzględnienie.

Z powyższych względów Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a.