Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 129/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 8, art. 60 ust. 2, art. 61 ust. 1  i ust. 2 pkt 2 lit. b), art. 64, art. 64a, art. 104 ust. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1876
law: Usatwa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - t.j.
article: art. 119 pkt 2, art. 120, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 21 maja 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska – Grzymkowska (spr.) Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 maja 2021 roku sprawy ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w centrum rehabilitacyjno-opiekuńczym oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

Decyzją z [...]., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) – w skrócie: "k.p.a." – oraz art. 8 ust. 3 i 4, art. 59 ust. 1, art. 60, art. 61, art. 62 oraz art. 64, art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1876) – powoływanej jako: "u.p.s." – utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł. przez zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł., którą ustalono od 1 czerwca 2020 r. miesięczną opłatę w wysokości 81,94 zł jaką powinien ponosić D. B. za pobyt swojego ojca – J. B. - w Centrum Rehabilitacyjno-Opiekuńczym w Ł. przy ul. A 244/267.

W pierwszej kolejności Kolegium przedstawiło motywy rozstrzygnięcia organu I instancji, z których wynikało, że pensjonariusz Centrum – J. B. – jest obowiązany do wnoszenia opłaty w wysokości 1.228,44 zł, która nie pokrywa średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w Centrum, który wynosi 4.243,00 zł. Zaznaczono przy tym, że strona jest synem pensjonariusza Centrum oraz przywołano treść art. 61 ust. 2 pkt 2b u.p.s. wskazując, że z zebranej dokumentacji wynika, że w czerwcu 2020 r. dochód rodziny D. B. wyniósł 4.997,82 zł, a dochód na osobę w rodzinie 1.665,94 zł. W związku z tym dochód na osobę w rodzinie strony przekracza 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (tj. 300% x 528,00 zł = 1.584,00 zł) o 81,94 zł. Tym samym D. B. obowiązany jest do wnoszenia opłaty w wysokości 81,94 zł miesięcznie od dnia 1 czerwca 2020 r. Zaznaczono przy tym, że z uwagi na niezawarcie umowy sporządzonej 12 sierpnia 2020 r. w sprawie ponoszenia przedmiotowej opłaty, zgodnie z art. 61 ust. 2d u.p.s. wysokość opłaty ustalono w drodze decyzji zgodnie z art. 59 ust. 1 u.p.s., z uwzględnieniem ograniczeń, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2 u.p.s.

Dalej organ II instancji wskazał, że w odwołaniu do opisanej na wstępie decyzji organu I instancji D. B. podniósł, że nie zna J. B.. Nie miał on również żadnego wkładu w wychowanie syna i nigdy się nim nie interesował. J. B. znalazł się w niedostatku wyłącznie z własnej winy. Przez lata nadużywał alkoholu, unikał podjęcia pracy. Ponadto, znęcał się psychicznie i fizycznie nad matką strony, która to, po jego kolejnych alkoholowych ekscesach musiała uciekać, zostawiając swój cały dobytek życia. On miał wówczas około dwóch lat. Wobec J. B. toczyło się również sądowe postępowanie karne za pobicie jego matki I. B., które zakończyło się sądowym nakazem zbliżania się do niej. Niestety z powodu pandemii koronawirusa, nie jest w stanie w tak krótkim terminie, udokumentować tego. J. B. nie płacił również alimentów na niego, co potwierdzone jest pismem komorniczym. Skarżący zaznaczył, że opłata za pobyt tej obcej osoby w ośrodku stanowi dla jego rodziny zbyt duże obciążenie finansowe. Miesięczne dochody jego rodziny, po opłaceniu rachunków, są za niskie, aby wnosić opłatę za pobyt tego pana. Comiesięczne opłaty wynoszą około 3000 zł. Są to: spłata kredytu hipotecznego 647 zł, opłata za prąd 430 zł, opłata za wodę 150 zł, opłata za telefon i Internet 80 zł, opłata za wywóz nieczystości ok. 150 zł za 3 miesiące, opłata za odpady komunalne 69 zł, opłata za ogrzewanie (około 300 zł miesięcznie), opłata za paliwo, aby dojeżdżać do miejsca pracy ok. 1000 zł. Wraz z żoną w 2002 podjął się budowy domu, którego to, dopiero w tym roku zakończyli. W lutym 2019 r. podpisali umowę z PGNiG na dostarczanie gazu ziemnego do ogrzewania ich domu, którego realizacja ma nastąpić na początku roku 2021. Dlatego czeka ich kolejna wielka finansowa inwestycja (około 15000 zł). Wszystko co osiągnęli zawdzięczamy tylko sobie i swojej ciężkiej pracy. Ponadto na utrzymaniu mają 22-letniego syna, studenta dziennych studiów na Uniwersytecie [...], którego wspieramy finansowo. Oświadczył, że nie chce łożyć na utrzymanie obcej mu osoby i pozbawiał w ten sposób pieniędzy swojego syna. W konkluzji strona wniosła o zwolnienie jej rodziny z opłaty za pobyt J. B. w domu pomocy społecznej. Do odwołania załączono pismo komornika w sprawie alimentów (tj. pismo z 9 lipca 2020 r. w którym wskazano, że postępowanie egzekucyjne z wniosku I. B. przeciwko J. B. w zakresie alimentów na rzecz D. B. prowadzone było w latach 1995-1999. Przedmiotowe postępowanie zostało umorzone na wniosek wierzyciela postanowieniem z 28 sierpnia 1999 r. Komornik nie ma możliwości udostępnienia dokumentacji sprawy, gdyż akta zostały zarchiwizowane, a następnie zniszczone luty/2008 r. Do pisma załączono wydrukowane z elektronicznej dokumentacji sprawy postanowienie na wniosek wierzyciela z 28 sierpnia 1999 r., fakturę za węgiel (za pół roku), kopie przelewów za prąd, wodę, telefon, wywóz nieczystości, odpady komunalne, spłatę kredytu hipotecznego.

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że J. B. ojciec skarżącego został skierowany, a następnie umieszczony w domu pomocy społecznej tj. Centrum Rehabilitacyjno-Opiekuńczym w Ł., a zaskarżoną do Kolegium decyzją organ I instancji ustalił miesięczną opłatę jaką powinien ponosić jego syn z tytułu tego pobytu. Kolegium podniosło, że ustawodawca wyraźnie ustalił, kto jest zobowiązany do ponoszenia kosztów z tego tytułu. Zatem w świetle przepisu art. 61 ust. 1 u.p.s. syn pensjonariusza domu pomocy społecznej - jego zstępny - jest co do zasady zobligowany do wnoszenia opłat za pobyt ojca w domu pomocy społecznej w wysokość ustalonej na podstawie art. 61 ust. 2 u.p.s.

Organ II instancji, odwołując się do orzecznictwa i piśmiennictwa wyjaśnił następnie, że zwolnienie z opłaty mieści się w granicach dyskrecjonalnych działań administracji. Swoboda decyzyjna organów w sprawie, o której mowa w art. 64 u.p.s. jest związana nie tylko z orzekaniem w warunkach uznania administracyjnego, lecz także z upoważnieniem do swobodnej oceny stanu faktycznego sprawy w zakresie sytuacji (osobistej, majątkowej, dochodowej, rodzinnej) osoby wnoszącej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej i ubiegającej się o całkowite lub częściowe zwolnienie od obowiązku ponoszenia tej opłaty. W sprawie o częściowe lub całkowite zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej właściwe organy dysponują więc podwójną swobodą decyzyjną, której zakresem są objęte ocena prawna stanu faktycznego sprawy oraz wybór rodzaju rozstrzygnięcia sprawy - decyzja pozytywna albo decyzja negatywna. Swoboda organu dotyczy zarówno zastosowania zwolnienia, jak i określenia jego zakresu (może zwolnić z części lub całości opłaty). Ponadto należy mieć na uwadze, że okoliczności wymienione w art. 64 u.p.s. podano jedynie przykładowo, nie stanowią one katalogu zamkniętego. Tym samym wystąpienie innych przesłanek nie czyni niemożliwym zwolnienia z obowiązku wnoszenia opłat za pobyt osoby bliskiej w domu pomocy społecznej. Skorzystanie z uprawnień wymaga zbadania sytuacji materialnej, osobistej i rodzinnej wnioskodawcy w ramach rodzinnego wywiadu środowiskowego, jego przeprowadzenie przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie zwolnienia jest obligatoryjne.

Kolegium podkreśliło jednak, że z treści art. 64 u.p.s. wynika, że zwolnienie z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej może dotyczyć sytuacji, w której określona oplata została ustalona w sposób przewidziany przepisami prawa. Przyjęcie takiego założenia sugeruje posłużenie się przez ustawodawcę zwrotem "osoba wnosząca opłatę", a więc osoba, co do której obowiązek ten został ustalony. Nie sposób do tej kategorii osób zaliczyć podmiotów, co do których nie doszło jeszcze do skonkretyzowania ich obowiązku w decyzji ostatecznej. Nie znając zakresu takiego obowiązku, wnioskodawca nie może stwierdzić, czy mu podoła, czy też powinien wystąpić z wnioskiem o całkowite lub częściowe, zwolnienie z nieustalonej jeszcze opłaty. Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwolnienia z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej może zostać wydane dopiero po ostatecznym określeniu wysokości opłaty miesięcznej za pobyt. Przed skonkretyzowaniem tej wartości nie jest możliwe wydanie decyzji na podstawie art. 64 u.p.s. O zasadności żądania organ powinien wypowiedzieć się w odrębnym postępowaniu. Odrębność ta polega na tym, że najpierw musi istnieć prawomocnie orzeczony obowiązek, a dopiero potem możliwe jest zwolnienie z tego obowiązku. Zagadnienie zwolnienia jest przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego, aniżeli to dotyczące obowiązku ponoszenia opłaty w określonej wysokości. Skoro od tejże opłaty można zwolnić również częściowo, to ów ułamek musi być zrelatywizowany do jakiejś wymiernej, ostatecznie określonej sumy. Zatem istnienie owego obowiązku jest przesłanką pierwotnie warunkującą późniejsze ewentualne zwolnienie. Dodatkowo judykatura zauważa, że gdyby dopuścić wnioskowanie przez stronę o zwolnienie jej z opłaty za pobyt w DPS przed ustaleniem przez kompetentny w tym zakresie organ administracyjny wysokości tej opłaty, wówczas mogłoby dojść nawet do paradoksalnej sytuacji, w której strona domagałaby się zwolnienia z wyższej kwoty opłaty, niż opłata, którą organ dopiero zamierza ustalić.

W świetle powyższego Kolegium uznało, że decyzja organu I instancji odpowiada przepisom obowiązującego prawa. Organ I instancji poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne i zastosował w sposób poprawny przepisy obowiązującego prawa. W szczególności organ I instancji w sposób odpowiadający obowiązującej regulacji prawnej ustalił dochód rodziny strony oraz kryterium jej dochodowe, a w tym również 300% tego kryterium, o którym mowa w treści art. 61 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 61 ust. 2d u.p.s. Równocześnie Kolegium zwróciło uwagę na fakt, że strona złożyła wniosek o zwolnienie jej z obowiązku ponoszenia wskazanej opłaty prawidłowo go argumentując, a co za tym idzie organ I instancji powinien wszcząć postępowanie w tej sprawie jak tylko ostateczną stanie się decyzja ustalająca odpłatność. Należy przy tym dokonać analizy zarówno przesłanek o których mowa w treści art. 64 u.p.s. (przepis ten przewiduje możliwość zwolnienia - oparty jest na uznaniu administracyjnym -uzależniając takie rozstrzygniecie od wystąpienia określonych, uzasadniających je, okoliczności, przy czym ustawodawca wskazał ich przykłady) jak i w treści art. 64a u.p.s. (ustawodawca przewidział sytuację, w której następuje obligatoryjne całkowite zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej).

Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożył D. B., zarzucając obrazę następujących przepisów:

1) prawa materialnego tj. art. 61 w związku z art. 59 ust. 1 w związku z art. 103 ust. 2 u.p.s. poprzez przyjęcie, że skarżący winien ponosić koszty miesięcznego pobytu ojca w Centrum Rehabilitacyjno-Opiekuńczym w Ł., podczas gdy istnieją podstawy do zwolnienia skarżącego z tej opłaty całkowicie, gdyż występują szczególne okoliczności mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie ojciec skarżącego J. B. został skazany wyrokiem karnym Sądu Rejonowego w Łodzi, VII Wydział Karny sygn. akt VII K 665/79 za przestępstwo z art. 158 kk nad członkami rodziny.

2) prawa materialnego tj. art. 61 w związku z art. 59 ust. 1 w związku z art. 103 ust 2 u.p.s. poprzez przyjęcie, że skarżący winien ponosić koszty miesięcznego pobytu ojca w Centrum Rehabilitacyjno-Opiekuńczym w Ł., podczas gdy istnieją podstawy do zwolnienia skarżącego z tej opłaty całkowicie, gdyż występują szczególne okoliczności mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie ojciec skarżącego J. B. na którym ciążył obwiązek alimentacyjny wynikający z wyroku Sądu Rejonowego w Łodzi, sygn. akt R XII C 2276/91 z 15 września 1992 r. nie realizował go w całości i w związku z tym toczyło się postępowanie egzekucyjne prowadzone przed Komornikiem Sądowym dawnego Rewiru V o sygn. akt Kmp [...], które zostało umorzone postanowieniem z 28 sierpnia 1999 r;

3) prawa materialnego tj. art. 61 w związku z art. 59 ust. 1 w związku z art. 103 ust. 2 u.p.s. poprzez przyjęcie, że skarżący winien ponosić koszty miesięcznego pobytu ojca w Centrum Rehabilitacyjno-Opiekuńczym w Ł. podczas, gdy istnieją podstawy do zwolnienia Skarżącego z tej opłaty całkowicie, gdyż występują szczególne okoliczności mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie ojciec skarżącego J. B. dopuścił się pobicia członków rodziny i konieczne było przeprowadzenia obdukcji członków rodziny przez lekarza WAM, gdzie była ona wykonywana;

4) prawa materialnego tj. art. 61 w związku z art. 59 ust. 1 w związku z art. 103 ust. 2 u.p.s. poprzez przyjęcie, że skarżący winien ponosić koszty miesięcznego pobytu ojca w Centrum Rehabilitacyjno-Opiekuńczym w Ł. podczas, gdy istnieją podstawy do zwolnienia skarżącego z tej opłaty całkowicie, gdyż występują szczególne okoliczności mające istotny wpływ na wynik sprawy a mianowicie ojciec skarżącego J. B. był nałogowym alkoholikiem, zaniedbywał rodzinę i skarżącego, nie interesował się losem skarżącego i nie ponosił żadnych kosztów jego utrzymania;

5) naruszenie przepisu art. 7 k.p.a. poprzez niezachowanie proporcji pomiędzy interesem społecznym a słusznym interesem strony, jednocześnie stosując uznanie administracyjne w zakresie nie wyjaśnienia względów faktycznych, które przemówiły za nieuwzględnieniem słusznego interesu strony;

6) naruszenie przepisu art. 8 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy mających wpływ na rozstrzygnięcie, jednocześnie prowadząc postępowanie w sposób niebudzący zaufania strony do władzy publicznej;

7) naruszenie przepisu art. 6 k.p.a. poprzez uznanie, że przepis prawa jest nadrzędną wartością wykluczającą analizę konkretnego przypadku w odniesieniu do zasady słusznego interesu obywatela;

8) naruszenie art. 155 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony, mimo braku negatywnych przesłanek takich jak niezgodność zmiany decyzji z przepisami prawa, interesem społecznym lub zasadami współżycia społecznego.

Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - powoływanej dalej jako: "p.p.s.a". Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.).

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o pomocy społecznej. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest natomiast to, czy organy zasadnie obciążyły skarżącego opłatą za pobyt J. B. w domu pomocy społecznej (DPS), czy może, jak twierdzi skarżący, zachodziły przesłanki zwolnienia go z tego obowiązku.

W pierwszej kolejności należy zatem wyjaśnić skarżącemu, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że ustalenie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oraz zwolnienie z obowiązku ponoszenia tej opłaty to dwie różne sprawy administracyjne, rozstrzygane odrębnymi decyzjami. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 11 czerwca 2018 r., sygn. akt I OPS 7/17, wyraził pogląd zgodnie z którym: "Obowiązek wnoszenia, przez osoby wskazane w art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s., opłat za pobyt w domu pomocy społecznej umieszczonej w nim osoby, a w konsekwencji wydanie decyzji o zwrocie kosztów poniesionych zastępczo przez gminę na podstawie art. 104 ust. 3 w związku z art. 61 ust. 3 u.p.s., wymaga uprzedniego skonkretyzowania i zindywidualizowania tego obowiązku począwszy od dnia jego powstania w stosunku do każdej ze zobowiązanych osób w decyzji administracyjnej o ustaleniu opłaty wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 w związku z art. 61 ust. 1 i 2 u.p.s. lub w drodze umowy zawartej na podstawie art. 103 ust. 2 w związku z art. 61 ust. 1 i 2 oraz art. 64 u.p.s.". W uzasadnieniu tej uchwały NSA zauważył, że z treści art. 64 u.p.s. wynika, iż zwolnienie z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej może dotyczyć sytuacji, w której osoba zobowiązana wnosi opłatę, czyli zarówno osoba jak i wysokość opłaty została już wcześniej ustalona w odpowiednim akcie stosowania prawa zgodnie z przepisami ustawy. Zwolnienie musi się bowiem odnosić do skonkretyzowanego obowiązku. Dlatego też rozstrzygnięcie w przedmiocie zwolnienia z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej może zostać wydane dopiero po ostatecznym ustaleniu osoby zobowiązanej i określeniu wysokości opłaty miesięcznej za pobyt.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że podniesione w skardze zarzuty nieuwzględnienia przez organ okoliczności uzasadniających – w ocenie skarżącego – odstąpienie od ustalenia wobec niego opłaty za pobyt ojca w domu pomocy społecznej, nie mogą wywołać skutku, bowiem okoliczności powołane przez skarżącego, a odnoszące się do przesłanek uzasadniających zwolnienie go z nałożonego obowiązku, nie mogły być brane pod uwagę w niniejszym postępowaniu. Jak wynika natomiast z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wniosek skarżącego o zwolnienie go z opłaty za pobyt ojca w domu pomocy społecznej będzie przedmiotem odrębnego postępowania.

Z kolei oceniając prawidłowość obciążenia skarżącego za pobyt ojca w domu pomocy społecznej wskazać należy, że J. B. został umieszczony w Centrum Rehabilitacyjno-Opiekuńczym w Ł. przy ul. A 244/267. Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca we wskazanym domu pomocy społecznej za poszczególne okresy został ustalony przez Prezydenta Miasta Ł. i ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Województwa [...], na podstawie art. 60 ust. 2 u.p.s. Stosownie do art. 61 ust. 1 u.p.s obowiązek wnoszenia opłaty w pierwszej kolejności ciąży na mieszkańcu domu (pkt 1). Dopiero gdy ten nie jest w stanie uiścić opłaty, opłaty obciążają kolejno małżonka, zstępnych przed wstępnymi (pkt 2) oraz właściwą gminę (pkt 3). W niniejszej sprawie bezsporna jest kwestia związana z wysokością miesięcznych opłat pobieranych od J. B.. Bezsporne jest również to, że jego dochody nie wystarczają na pokrycie opłaty w pełnej wysokości.

W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo uznały, że na skarżącym ciąży obowiązek wnoszenia częściowo opłaty za pobyt ojca w domu pomocy społecznej. Poza sporem jest, że skarżący jest zstępnym J. B.. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że ustawodawca oparł powyższe zobowiązanie wyłącznie na więzach pokrewieństwa, a nie na faktycznym związku zobowiązanego do opłaty oraz korzystającego z usług domu pomocy społecznej (por. I. Sierpowska, Pomoc społeczna, Komentarz, 4 wyd., Warszawa 2017, s. 292-293). Podnoszony przez skarżącego argument braku jakichkolwiek relacji z ojcem, chociaż w ocenie Sądu zrozumiały, z punktu widzenia ustawy, którą zarówno organy administracji publicznej, jak i Sąd jest związany, nie ma znaczenia w perspektywie powstania obowiązku wnoszenia opłaty. Zgodnie z wolą ustawodawcy na powstanie obowiązku odpłatności nie wpływa osobisty stosunek osoby potencjalnie zobowiązanej względem mieszkańca domu pomocy społecznej. W postępowaniu administracyjnym prowadzonym w sprawie opłaty nie ma bowiem zastosowania art. 1441 zd. pierwsze k.r.o., który pozwala zobowiązanemu na uchylenie się od obowiązku alimentacyjnego względem uprawnionego, jeżeli żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Obowiązek zstępnego wywodzący się z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s., chociaż pozostaje w funkcjonalnym związku z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego o alimentacji, nie jest obowiązkiem alimentacyjnym, lecz publicznoprawnym ciężarem powstającym z chwilą przyjęcia osoby skierowanej do DPS. Poniesienie tego ciężaru ma na celu pokrycie określanych w trybie administracyjnym kosztów utrzymania mieszkańca w DPS. Zobowiązany do ponoszenia opłaty może ubiegać się o zastosowanie instytucji zwolnienia z opłaty przewidzianej w art. 64 i art. 64a u.p.s., jak również z instytucji odstąpienia od zwrotu opłat wniesionych zastępczo przez gminę przewidzianej w art. 104 ust. 4 powołanej ustawy (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 26 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 957/19; wyrok WSA w Kielcach z 30 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Ke 1145/19 – orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Tym samym kwestia rzeczywistych relacji pomiędzy skarżącym, a jego ojcem nie ma znaczenia w sprawie wydania decyzji w przedmiocie zobowiązania skarżącego do uiszczenia opłaty za pobyt ojca w domu pomocy społecznej. Jak już wskazano wyżej są to kwestie, które mogą być brane pod uwagę przy rozpatrywaniu ewentualnego zwolnienia z opłaty, gdyż zwolnienie z opłaty może dotyczyć jedynie sytuacji, w której określona opłata została ustalona w sposób przewidziany przepisami prawa.

Zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b) u.p.s. opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą małżonek, zstępni przed wstępnymi, jeżeli posiadany dochód na osobę w rodzinie jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że o powstaniu obowiązku partycypowania w kosztach utrzymania krewnego skierowanego do domu pomocy społecznej decyduje wyłącznie sytuacja dochodowa, ustala na podstawie przepisów art. 8 u.p.s. Okoliczności związane z koniecznością ponoszenia wydatków obejmujących koszty utrzymania, w tym np. spłaty kredytów lub pożyczek nie stanowią podstawy do pomniejszenia dochodów rodziny.

Jak wynika z ustaleń organu w czerwcu 2020 r. dochód w rodzinie skarżącego wyniósł 4997,82 zł, a dochód na osobę w rodzinie 1665,94 zł. W związku z tym dochód na osobę w rodzinie przekroczył 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (tj. 300% x 528,00 zł = 1.584,00 zł) o 81,94 zł. Tym samym zasadnie uznano, że D.B. jest obowiązany do wnoszenia opłaty za pobyt swojego ojca J. B. w domu pomocy społecznej w wysokości 81,94 zł miesięcznie od 1 czerwca 2020 r.

Reasumując w niniejszej sprawie organy administracji przeprowadziły postępowanie z poszanowaniem zasad określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, zwłaszcza podejmowały wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Materiał dowodowy został w sposób wyczerpujący zebrany i rozpatrzony w całości (art. 77 § 1 k.p.a.). Następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego organy oceniły, że okoliczność utrzymywania zwierząt w nienależytym stanie została w wystarczającym stopniu udowodniona (art. 80 k.p.a.), co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zapadłych rozstrzygnięć (art. 107 § 3 k.p.a.).

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 oraz art. 120 p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

B.A.