Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 447/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2008-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31 ust. 1 pkt 4 i ust. 2, art. 36 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 207 poz 1761
law: Ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8, art. 10 par. 1, art. 107 par. 3, art. 39, art. 42 par. 1, art. 47
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 6 marca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Asesor WSA Ewa Alberciak Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2008 roku na rozprawie sprawy ze skargi G L. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia z czasowego pełnienia obowiązków i mianowania na stanowisko służbowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. na rzecz skarżącego G. L. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 104 k.p.a., art. 31 ust. 1 pkt 4, art. 35, art. 97, art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej, Rozporządzenia MS z dnia 29 marca 2007r. w sprawie uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy SW (Dz.U. Nr 57 z 2007r., Nr 387) oraz § 1 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia funkcjonariuszy SW, Dyrektor Aresztu Śledczego w Ł. zwolnił G. L. z czasowego pełnienia obowiązków starszego wychowawcy działu penitencjarnego i mianował z dniem 1 maja 2007r. na stanowisko starszego inspektora działu ewidencji Aresztu Śledczego w Ł. z uposażeniem zasadniczym w wysokości 1894 zł oraz dodatkiem za wysługę lat w wysokości 10% uposażenia zasadniczego tj. 190 zł. Pozostałe składniki uposażenia pozostały bez zmian.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż z dniem 1 stycznia 2007 r. decyzją z dnia [...] G. L. został mianowany na stanowisko starszego inspektora przy kierownictwie, jednocześnie mając powierzone na okres od 1 stycznia 2007 r. do 15 grudnia 2007 r. czasowe pełnienie obowiązków starszego wychowawcy działu penitencjarnego. Organ I instancji wskazał nadto, że z dniem 1 maja 2007 r. powstanie wakat na stanowisku inspektora działu ewidencji AR, a wobec konieczności zabezpieczenia prawidłowego funkcjonowania działu ewidencji, obsadzenie wolnego stanowiska jest niezbędne ze względu na interes służby. Uzasadniając wybór osoby G. L. organ wskazał, że uwzględnione zostało jego doświadczenie oraz fakt, że mianowanie na stanowisko starszego wychowawcy działu penitencjarnego nadal nie jest możliwe, bowiem aktualne pozostają przesłanki, które wskazano w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]. Organ wskazał nadto, że sposób realizacji zadań wynikających z pełnienia przez stronę służby w dziale penitencjarnym nie zapewnia właściwego funkcjonowania tego pionu służby.

W odwołaniu od powyższej decyzji G. L. podniósł, że stanowisko na które został mianowany jest stanowiskiem niższym niż stanowisko dotychczas zajmowane tj. stanowisko starszego inspektora przy kierownictwie Aresztu. Nadto czynności tej dokonano w trakcie obłożnej choroby odwołującego się, który na zwolnieniu lekarskim przebywał od 12 kwietnia 2007r.

Decyzją z dnia [...] Okręgowy Inspektorat SW w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w Ł.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podniósł, że stanowisko starszego inspektora działu ewidencji jest równorzędne z dotychczas zajmowanym przez skarżącego stanowiskiem, co wynika z przepisów wykonawczych do ustawy o SW tj. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy SW, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 stycznia 2003 r. w sprawie wymagań w zakresie wykształcenia i kwalifikacji zawodowych, jakim powinni odpowiadać funkcjonariusze SW oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 stycznia 2003 r. w sprawie szczegółowego trybu nadawania stopni funkcjonariuszom SW.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji i zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie tj.

- art. 7 k.p.a., art. 77 §1 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uchylanie się od wszechstronnego wyjaśnienia rzeczywistej podstawy fatycznej i prawnej wydanego rozstrzygnięcia,

- art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów państwa,

- art. 11 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uchylanie się od wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się w toku całego postępowania, a które w konsekwencji prowadziło do braku wymaganego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji,

- art. 10 § 1 k.p.a., art. 81 k.p.a. poprzez pozbawienie strony w toku postępowania przed organem I i II instancji możliwości czynnego udziału w postępowaniu, z brakiem zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału, w szczególności w okresie od 12 kwietnia do 12 maja 2007r. kiedy strona była obłożnie chora (skarżący wyjaśnił, iż w dniu 16 kwietnia, który został uznany za dzień doręczenia decyzji, był obłożnie chory, egzemplarz decyzji organu I instancji wydano mu dopiero w dniu 18 maja 2007r.),

- art. 15 k.p.a. poprzez uchylanie się przez II instancję od samodzielnego i wnikliwego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i dokonania ustaleń faktycznych,

- art. 7 k.p.a. poprzez uchylenie się od wszechstronnego wyjaśnienia rzeczywistej podstawy prawnej i faktycznej, w szczególności w kwestii równorzędności stanowisk, gdyż stanowisko na które skarżący został mianowany, jego zdaniem, jest de facto stanowiskiem niższym niż uprzednio zajmowane. Zgodnie z art. 36 ustawy o SW funkcjonariusza przenosi się na niższe stanowisko w określonych w tym przepisie okolicznościach, przy czym, w ocenie skarżącego, żadna z tych okoliczności nie zaistniała w niniejszej sprawie; dotychczas zajmowane stanowisko należy do stanowisk samodzielnych, staż na nich jest wymagany do mianowania na niektóre stanowiska służbowe w tym dyrektorów i zastępców dyrektorów jednostek penitencjarnych. Zajmując stanowisko samodzielne uzyskuje się określone uprawnienia, decyzja o mianowaniu na starszego inspektora działu ewidencji wyklucza skarżącego, w jego ocenie, z korpusu funkcjonariuszy pełniących służbę na stanowiskach samodzielnych i tym samym pozbawia stronę określonej kategorii uprawnień. Skarżący podniósł, iż jako funkcjonariusz działu ewidencji będzie opiniowany przez organ niższego szczebla tj. kierownika działu a nie tak jak dotychczas przez dyrektora jednostki; tym samym odwołanie od niekorzystnej opinii służbowej złożyć będzie mógł do dyrektora jednostki a nie jak dotychczas do Dyrektora Okręgowego SW.

- art. 77 §1 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w zakresie okoliczności podnoszonych przez stronę,

- art. 80 k.p.a. poprzez uchylenie się od wszechstronnego i wnikliwego zgromadzenia i zbadania materiału dowodowego w sprawie, w szczególności w zakresie uznania, iż oba stanowiska są stanowiskami równorzędnymi,

- art. 130 §1 k.p.a. przez wykonywanie przez organ I instancji nieprawomocnej decyzji, mimo złożonego w terminie odwołania - wypłata nagrody nastąpiła w dniu 14 maja

2007 r., kiedy decyzja nie była prawomocna, natomiast organ II instancji swą decyzję wydał [...].

Powyższe naruszenia, zdaniem strony, doprowadziły do naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 31 i art. 36 ustawy o SW przez niewłaściwą wykładnię, która w efekcie prowadziła do błędnego zastosowania w stanie faktycznym sprawy.

W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła obszerne wywody na temat zakresu działania organu II instancji, sposobu w jaki powinien ten organ prowadzić postępowanie, jak obszernie analizować zgromadzony materiał dowodowy. Skarżący poruszył także kwestię pominięcia strony w toku czynności i niezapewnienia jej czynnego udziału, możliwości wypowiedzenia się w kwestii zebranych materiałów i poczynionych ustaleń.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, iż na zaskarżoną decyzję oprócz wakatu miała wpływ również okoliczność, że skarżący nie mógł być mianowany na stanowisko, na którym czasowo pełnił obowiązki jak również to, że był niezadowolony z czasowego powierzenia obowiązków, czego wyrazem jest skarga do WSA – III SA/Łd 269/07. Ponownie podkreślił, że strona została mianowana na stanowisko równorzędne z zajmowanym, nie nastąpiło umniejszenie uprawnień. Skarżący wcześniej pełnił służbę przez okres 4 lat na samodzielnym stanowisku wymaganym do mianowania na stanowisko dyrektora lub zastępcy dyrektora, a zmiana osoby sporządzającej opinię służbowa nie powoduje utraty uprawnień do wniesienia odwołania.

Na rozprawie w dniu 24 października 2007 roku skarżący wyjaśnił, iż obecnie pełni służbę w Zakładzie Karnym Nr 1 w Ł., na stanowisku starszego inspektora w dziale ewidencji. Sprecyzował, iż mimo zaskarżenia decyzji w całości, skarga nie dotyczy zwolnienia go ze stanowiska wychowawcy w zakładzie penitencjarnym.

Pełnomocnik organu załączył do akt decyzję z dnia [...], na podstawie której skarżący został przeniesiony do pełnienia służby w Zakładzie Karnym Nr 1 w Ł., oświadczył, że decyzja ta jest ostateczna i wobec powyższego wnosi o umorzenie postępowania. Dodatkowo wyjaśnił, iż jedynym obiektywnym kryterium decydującym o równorzędności stanowisk jest uposażenie zasadnicze przypisane do stanowiska. Dodatki uposażenia zasadniczego oraz samodzielność stanowiska nie decydują o równorzędności stanowisk.

Postanowieniem z dnia 7 listopada 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił postępowanie w sprawie stosownie do treści art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że jak wynika z treści skargi i oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie w dniu 24 października 2007r., zarzuty skargi dotyczą kwestii mianowania na stanowisko starszego inspektora działu ewidencji oraz wysokości dodatku za wysługę lat. Skarżący wniósł także skargę na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia na dzień 1 stycznia 2007 r. okresu służby uprawniającego do dodatku za wysługę lat. Przedmiotowa skarga została oznaczona sygnaturą akt III SA/Łd 268/07 i do dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania w niniejszej sprawie nie została rozstrzygnięta.

Zdaniem Sądu, rozpatrzenie zarzutów skarżącego odnoszących się do wysokości przyznanego mu w decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. z dnia [...] dodatku za wysługę lat, zależało od rozstrzygnięcia Sądu w zakresie ustalenia G L. okresu służby uprawniającego do dodatku za wysługę lat. Wysokość dodatku za wysługę lat przysługującego funkcjonariuszowi Służby Więziennej, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz.U. Nr 14, poz. 137), jest bowiem uzależniona od długości okresu służby uprawniającego do tego dodatku.

Wyrokiem z dnia 8 listopada 2007 roku w sprawie III SA/Łd 268/07, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że w świetle przepisów ustawy o Służbie Więziennej, brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji administracyjnej zaliczającej bądź odmawiającej zaliczenia funkcjonariuszowi Służby Więziennej okresów służby i pracy podlegających uwzględnieniu przy ustalaniu stażu służby uprawniającego do dodatku za wysługę lat. A zatem ustalenie stażu służbowego funkcjonariusza, na potrzeby zarówno nagrody jubileuszowej, jak i dodatku za wysługę lat, jest po prostu istotnym elementem postępowania wyjaśniającego i dowodowego w sprawie o przyznanie określonego świadczenia pieniężnego i nie stanowi w związku z tym przedmiotu odrębnej sprawy administracyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z uchybieniami, które spowodowały konieczność jej uchylenia.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie uznał za przeszkodę w jej rozpoznaniu faktu, że ostateczną decyzją Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej Nr [...] z dnia [...], skarżący został przeniesiony do pełnienia służby w Zakładzie Karnym Nr 1 w Ł.. Niniejsza sprawa jest bowiem kwestia odrębną, obydwie sprawy nie pozostają ze sobą w takim związku, aby uzasadniało to, jak wnosił pełnomocnik organu, umorzenie postępowania, tym bardziej, że skarżący jest zainteresowany merytoryczną oceną legalności zaskarżonej decyzji.

Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej decyzji należy podnieść, że w toku postępowania organy administracji winny w szczególności zadbać o przestrzeganie zasad wynikających z przepisów art. 7, art. 8 i 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej dalej k.p.a. W myśl pierwszego z tych przepisów w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Oznacza, to iż organy administracji państwowej mają obowiązek dążenia do prawdy obiektywnej.

Organ administracji jest zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do państwa (art. 8 k.p.a.)

Wnioski z prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego winy znaleźć odzwierciedlenie w pełnym uzasadnieniu faktycznym i prawnym podjętej decyzji czyniącym zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 107 § 3 k.p.a.

Zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 207 poz. 1761 ze zm.) w sprawach m.in. mianowania funkcjonariuszy na stanowiska, przenoszenia i zwalniania ze stanowisk, zawieszania w czynnościach służbowych, zwalniania ze służby, ustalania uposażenia właściwi są przełożeni: Dyrektor Generalny Służby Więziennej, dyrektorzy okręgowi Służby Więziennej oraz dyrektorzy zakładów karnych i aresztów śledczych, komendanci ośrodków szkolenia i ośrodków doskonalenia kadr. Z treści tego przepisu wynika, iż jest to przepis o charakterze kompetencyjnym, gdyż określono w nim wyłącznie organy uprawnione do podejmowania decyzji w sprawach w nim wymienionych. Nie wskazano natomiast w tym przepisie kryteriów i merytorycznych przesłanek uzasadniających podejmowanie decyzji w tych sprawach. Nie ulega jednak wątpliwości, że na podstawie tego przepisu zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego połączone z równoczesnym mianowaniem na inne stanowisko służbowe może nastąpić wyłącznie na stanowisko równorzędne ze stanowiskiem poprzednio zajmowanym. Wynika to bowiem a contrario z przepisu art. 36 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, w których to przepisach wymieniono w sposób wyczerpujący obligatoryjne i fakultatywne przesłanki uzasadniające przeniesienie funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe. Przepisy ustawy pozostawiają właściwym przełożonym służbowym ocenę celowości i zasadności przeniesienia funkcjonariusza na takie równorzędne stanowisko. Sąd zauważa jednak, że przeniesienie na stanowisko równorzędne, jako dokonywane na drodze postępowania administracyjnego w formie decyzji, powinno respektować słuszny interes funkcjonariusza (art. 7 k.p.a.), powinno być należycie, przekonująco uzasadnione, a przeprowadzone postępowanie odnosić się do wszystkich argumentów, jakie strona uznaje za istotne. Zaznaczyć przy tym należy, że decyzja o przeniesieniu powinna we właściwy sposób wykazać, nie tylko równorzędność nowego stanowiska służbowego skarżącego, ale także zasadność i celowość jego przeniesienia na nowe stanowisko.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy i przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że nie spełnia ona wyżej wskazanych wymagań oraz została podjęta z naruszeniem opisanych wyżej przepisów procesowych mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ odwoławczy wskazuje jedynie na ważne potrzeby służby związane z zapewnieniem prawidłowej realizacji służby ewidencyjnej w Areszcie Śledczym w Ł., w którym fakt powstania wakatu w dziale ewidencji jest bezsporny. Uzasadniając zaś prawidłowość orzeczenia organu I instancji w zakresie powołania skarżącego na stanowisko równorzędne organ odwoławczy wskazał, że wynika to wprost z przepisów wykonawczych do ustawy o Służbie Więziennej tj. z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 marca 2007r. w sprawie uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 stycznia 2003r. w sprawie wymagań w zakresie wykształcenia i kwalifikacji zawodowych, jakim powinni odpowiadać funkcjonariusze Służby Więziennej oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 stycznia 2003r. w sprawie szczegółowego trybu nadawania stopni funkcjonariuszom Służby Więziennej.

W tym miejscu należy podnieść, że nie istnieją prawnie określone kryteria oceny równorzędności stanowisk. Z tego właśnie względu tym bardziej konieczne było wskazanie w zaskarżonej decyzji, czym kierował się organ odwoławczy przy dokonywaniu oceny, że równorzędność ta istotnie nastąpiła. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji w tej kwestii nie spełnia wymagań art. 107 § 3 k.p.a. Na pewno takiego uzasadnienia nie może stanowić jedynie powołanie obowiązujących regulacji prawnych bez wskazania nawet konkretnych przepisów i paragrafów. Nie wyjaśniono, jaki wpływ na kwestię równorzędności stanowisk ma poza nazwą stanowiska, parametrami uposażenia i stopniem etatowym, także zakres zadań i obowiązków funkcjonariusza, opis stanowiska, usytuowanie w strukturze organizacyjnej jednostki, wymagane na nim kwalifikacje i predyspozycje. Skarżący wskazywał, że dotychczasowe stanowisko było stanowiskiem samodzielnym oraz, że podlegał bezpośrednio dyrektorowi aresztu i był opiniowany bezpośrednio przez dyrektora aresztu. Należy wskazać, że istotnie w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 stycznia 2003r. w sprawie wymagań w zakresie wykształcenia i kwalifikacji zawodowych, jakim powinni odpowiadać funkcjonariusze Służby Więziennej (Dz.U. Nr 14 poz. 142 ze zm.) w Tabeli 3 w rubryce dotyczącej kwalifikacji zawodowych wymaganych na stanowisko dyrektora i zastępcy dyrektora wymagany jest m.in. staż na stanowisku samodzielnym, co oznacza, że istnieje taka kategoria stanowisk, a organ odwoławczy nie wyjaśnił, czy stanowisko na które został mianowany skarżący jest takim stanowiskiem. Sam skarżący twierdzi, że nowe stanowisko nie jest stanowiskiem samodzielnym. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie kwestionuje kategorycznie celowości zwolnienia skarżącego z dotychczasowego stanowiska i mianowania go na inne stanowisko. Sąd podkreśla jednak, że zaprezentowane uzasadnienie jest bardzo lakoniczne i pozostawia zbyt wiele wątpliwości bez koniecznej odpowiedzi, w szczególności nie wskazuje kryteriów, którymi kierował się organ przy ocenie kwestii równorzędności stanowiska. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Więziennej pozwala przenieść funkcjonariusza na stanowisko służbowe tylko wtedy, gdy stanowisko to jest równorzędne wobec pierwotnie zajmowanego. Taki właśnie wniosek, jak już podniesiono wyżej, wynika a contrario z tego przepisu – skoro przeniesienie na niższe stanowisko służbowe obwarowane jest szeregiem warunków w nim wskazanych, to przeniesienie na stanowisko równorzędne dopuszczalne jest zawsze z racji administracyjnoprawnego charakteru stosunku służbowego funkcjonariusza, stosunku charakteryzującego się służbowym podporządkowaniem i niezbędną w służbie dyspozycyjnością funkcjonariusza. Wprawdzie decyzja o przeniesieniu jest decyzją uznaniową jednak ramy tego uznania wyznacza przepis art. 7 k.p.a., a mianowicie interes społeczny oraz słuszny interes funkcjonariusza. Charakter tej decyzji wymaga, aby w jej uzasadnieniu organ przedstawił dokładną analizę stanu faktycznego, zgromadzonego materiału dowodowego będącego podstawą rozstrzygnięcia oraz wszechstronne uzasadnienie rozstrzygnięcia. Kontrola legalności decyzji o zwolnieniu ze stanowiska i mianowaniu na nowe stanowisko służbowe sprowadza się bowiem do zbadania, czy w świetle przepisów regulujących służbę w Służbie Więziennej obecne i dotychczasowe stanowiska są równorzędne, a zatem, czy nie doszło do obejścia przepisów prawa dotyczących mianowania na niższe stanowisko służbowe. Przyznanie w ustawie uprawnienia do swobodnego kształtowania struktury oraz doboru odpowiednich funkcjonariuszy nie oznacza prawa do dowolności i arbitralności podejmowanych rozstrzygnięć. Konieczne jest więc przekonujące wykazanie, że nowe stanowisko skarżącego jest istotnie równorzędne, a nie tylko, że nosi taka samą nazwę i ma tę sama grupę zaszeregowania. Organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania w celu wyjaśnienia powyższych istotnych dla sprawy kwestii, tym samy uzasadnienie decyzji nie spełnia kryteriów prawidłowego uzasadnienia, a to stanowi o naruszeniu art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a.

Dokładna analiza zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że brak w niej orzeczenia i daty zwolnienia skarżącego ze stanowiska starszego inspektora przy kierownictwie Aresztu Śledczego w Ł. oraz daty zwolnienia go z czasowego pełnienia obowiązków starszego wychowawcy działu penitencjarnego. O ile można by uwzględnić wyjaśnienie pełnomocnika organu, że mianowanie na nowe stanowisko automatycznie powoduje zwolnienie z dotychczas zajmowanego, o tyle wskazanie daty zwolnienia z czasowego pełnienia obowiązków starszego wychowawcy działu penitencjarnego było w okolicznościach przedmiotowej sprawy konieczne. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych, skarżącemu powierzono czasowe pełnienie obowiązków starszego wychowawcy działu penitencjarnego na okres od 1 stycznia 2007 roku do dnia 15 grudnia 2007 roku. Wcześniejsze zwolnienie z pełnienia tych obowiązków wymagało więc wskazania daty od jakiej skarżący został zwolniony z ich pełnienia. Jednoznaczne określenie tej daty ma zarówno wpływ na określenie statusu prawnego skarżącego, jak również jest istotne z punktu widzenia art. 35 ustawy o Służbie Więziennej. Przepis ten upoważnia do powierzenia funkcjonariuszowi pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, w tej samej miejscowości na czas nieprzekraczający 12 miesięcy. Ewentualne każdorazowe powierzenie funkcjonariuszowi tych obowiązków powinno więc uwzględniać okres w jakim funkcjonariusz pełnił już obowiązki w trybie art. 35 ustawy, stąd wskazanie daty zwolnienia go z czasowego pełnienia obowiązków powinno być elementem decyzji.

Sąd stwierdza również , iż prawomocnym wyrokiem z dnia 8 listopada 2007 roku w sprawie III SA/Łd 268/07, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia skarżącemu na dzień 1 stycznia 2007 r. okresu służby uprawniającego do dodatku za wysługę lat. Podkreślenie wymaga, że ustalenia tej decyzji były podstawą przyznania skarżącemu 10% dodatku za wysługę lat w przedmiotowej sprawie w związku z mianowaniem skarżącego na nowe stanowisko starszego inspektora działu ewidencji. W uzasadnieniu powoływanego wyroku Sąd stwierdził, że w świetle przepisów ustawy o Służbie Więziennej, brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji administracyjnej zaliczającej bądź odmawiającej zaliczenia funkcjonariuszowi Służby Więziennej okresów służby i pracy podlegających uwzględnieniu przy ustalaniu stażu służby uprawniającego do dodatku za wysługę lat. A zatem ustalenie stażu służbowego funkcjonariusza, na potrzeby zarówno nagrody jubileuszowej, jak i dodatku za wysługę lat, jest po prostu istotnym elementem postępowania wyjaśniającego i dowodowego w sprawie o przyznanie określonego świadczenia pieniężnego i nie stanowi w związku z tym przedmiotu odrębnej sprawy administracyjnej. Takie rozstrzygnięcie Sądu powoduje konieczność przedstawienia argumentacji uzasadniającej wysokość dodatku za wysługę lat w decyzji dotyczącej mianowania skarżącego na określone stanowisko i wykazania w uzasadnieniu tej decyzji okresów podlegających zaliczeniu do stażu pracy i ewentualnego odniesienia się do kwestii okresów pracy, których zaliczenia do stażu pracy odmówiono przy obliczaniu wysokości dodatku. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w odniesieniu do powyższej kwestii nie odpowiada dyspozycji art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Brak jest bowiem uzasadnienia faktycznego i prawnego odnoszącego się do przyznanego skarżącemu dodatku za wysługę lat w wysokości 10%. Skarżący w odwołaniu podnosił, że nie jest zadowolony z treści decyzji, wskazując głównie na aspekt równorzędności stanowisk. Jeżeli organ odwoławczy miał wątpliwości co do zakresu zaskarżenia decyzji - czy obejmuje on również pozostałe elementy rozstrzygnięcia, w tym wysokość dodatku za wysługę lat - mógł i powinien to wyjaśnić przed wydaniem decyzji.

Reasumując, w odwołaniu, które zostało wniesione w trakcie trwania zwolnienia lekarskiego, skarżący oświadczył, że nie jest zadowolony z treści decyzji. Podniósł, że czynności zwolnienia go z dotychczas zajmowanego stanowiska i mianowania na nowe stanowisko dokonano podczas jego choroby udokumentowanej zwolnieniem lekarskim. Zgłosił gotowość przedstawienia pozostałych argumentów podczas postępowania prowadzonego przez organ drugiej instancji. W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z art. 128 k.p.a. odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. W przedmiotowej sprawie skarżący wnosząc odwołanie oświadczył, że nie jest zadowolony z treści decyzji organu I instancji podnosząc, że stanowisko, na które został mianowany nie jest równorzędne ze stanowiskiem dotychczas zajmowanym. Co istotne w sprawie podniósł, że pozostałe argumenty gotowy jest przedstawić podczas postępowania prowadzonego przez organ drugiej instancji. Z powyższego należy wnioskować, że skarżący liczył, że podczas prowadzonego przez organ odwoławczy postępowania zostanie mu umożliwiony czynny udział w postępowaniu. Sąd zauważa, że skarżący nie został w należyty sposób poinformowany o toczącym się postępowaniu, a w efekcie na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji nie brał w nim udziału. Oczekiwania skarżącego wyrażone w odwołaniu należy więc uznać za uzasadnione. Tym bardziej, że organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Wynika to z art. 138 k.p.a., który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Tylko w ograniczonym zakresie organ odwoławczy ma kompetencje kasacyjne (por. np. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 1998r. w sprawie II SA 420/98, LEX nr 41390). Przed rozpatrzeniem materiału dowodowego organ jest obowiązany do wysłuchania wypowiedzi stron co do przeprowadzonych dowodów, zgromadzonych materiałów oraz wszystkich zgłoszonych żądań. Z treści art. 10 § 1 k.p.a. wynika, iż takie ustosunkowanie się do całego materiału faktycznego i prawnego, zgromadzonego w sprawie, który będzie podstawą do podjęcia decyzji, jest szczególnym uprawnieniem strony z racji jej udziału w postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 1994r. w sprawie sygn. akt SA/Lu 1921/93, LEX 26517). Mając więc na uwadze procesowe uchybienia postępowania organu pierwszej instancji tym bardziej konieczne było prawidłowe poprowadzenie postępowania przez organ odwoławczy zakończonego wydaniem rozstrzygnięcia przekonująco uzasadnionego. Tymczasem jak wykazano wyżej zarówno postępowanie przed organem odwoławczym jak również rozstrzygnięcie i jego uzasadnienie zawierają istotne uchybienia w zakresie art. 7, 8, 10 § 1 i 107 § 3 k.p.a.

Zasadne zatem okazały się zarzuty skargi, że w świetle przepisów ustawy o Służbie Więziennej nie wyjaśniono, czy obecne i dotychczas zajmowane przez skarżącego stanowiska są równorzędne oraz, że zmiana stosunku służbowego odbyła się bez zapewnienia funkcjonariuszowi czynnego udziału w przedmiotowym postępowaniu, jak tego wymaga przepis art. 10 § 1 k.p.a

Sąd orzekający nie podziela natomiast zarzutu niedoręczenia decyzji organu I instancji. Wybrany sposób jej doręczenia zgodny z art. 39 i 42 § 1 k.p.a. organ I instancji uzasadnił czasową nieobecnością strony w służbie spowodowaną chorobą. W świetle pierwszego z wymienionych przepisów "Organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Zgodnie zaś z normą wynikającą z art. 42 § 1 "Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy". Niesporne jest w sprawie, iż w dacie podjętej próby doręczenia skarżącemu decyzji, przebywał on w domu, jednak odmówił przyjęcia korespondencji. Okoliczności odmowy opisane w notatce służbowej z dnia 16 kwietnia 2007r. wskazują, że skarżący uczynił to będąc świadomym swojej decyzji. Jak wynika z art. 47 k.p.a. "Jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub inny organ albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy. W przypadkach, o których mowa w § 1, uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata (§ 2)".

W opinii Sądu wobec prawidłowo przeprowadzonych czynności zmierzających do doręczenia stronie decyzji, zgodnie z art. 47 k.p.a. należy uznać, iż decyzja została skutecznie doręczona. Już tylko na marginesie sprawy należy dodać, że odwołanie od tej decyzji zostało złożone w terminie prawem przewidzianym.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy zobowiązane będą do uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej w niniejszym rozstrzygnięciu oraz do zastosowania się do zaleceń Sądu, w szczególności poprzez szczegółowe wyjaśnienie kwestii równorzędności stanowisk, wskazania daty zwolnienia z czasowego pełnienia obowiązków oraz ustalenia okresów podlegających zaliczeniu do obliczenia wysokości dodatku za wysługę lat.

Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art. 152 w/w ustawy, Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. O kosztach orzeczono stosownie do treści art. 200 w zw. z art. 205 ust. 2 ustawy.

TG.