Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 368/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędzia WSA Beata Kozicka, Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2020 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "A" w B. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udostępniania informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Prezes Wyższego Urzędu Górniczego (WUG) w Katowicach, po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia A z siedzibą w B. (dalej skarżąca, Stowarzyszenie), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego (OUG) w G. z [...] r. nr [...] odmawiającą udostępnienia informacji publicznej "w zakresie odnoszącym się do udostępnienia Wnioskodawcy Planu ruchu odkrywkowego zakładu górniczego B (dalej Plan ruchu), z uwagi na objęcie tego dokumentu tajemnicą przedsiębiorcy". Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 138 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 1429., ze zm. dalej kpa) w zw. art. 16 ust. 1 i art. 5 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 1429 – dalej: "udip").

Rozstrzygniecie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym.

26 lutego 2020 r. na adres poczty elektronicznej OUG wpłynęło pismo Stowarzyszenia o tytule "dotyczy: Postanowienia Dyrektora Okręgowego w G. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oraz zawiadomienia z dnia 19 lutego 2020 r. o braku nieprawidłowości w ruchu zakładu górniczego B. Z treści pisma wynikało, że wnioskodawca wnosi o "udostępnienie akt postępowań administracyjnych oznaczonych sygnaturami [...] oraz [...] i informuje, że w 27 lutego 2020 r. jego przedstawiciele stawią się osobiście w OUG celem zapoznania się ze wskazanymi dokumentami. Jednocześnie zaznaczono, że oczekuje także do wglądu: decyzji zatwierdzających Plan ruchu odkrywkowego zakładu górniczego kruszywa naturalnego "C" oraz decyzji-Koncesji znak: [...]nr [...] z [...] r. wydanej przez Marszałka Województwa [...] z okresu od 1 listopada 2019 r. do dnia dzisiejszego, projektów "Planu ruchu", protokołu z kontroli dokonanej 29 do 30 stycznia 2020 r. przez pracowników inspekcyjno-technicznych OUG w zakładzie górniczym B w G. w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, mierniczym oraz ochrony środowiska". Wnioskodawca nawiązał także do stawiennictwa w OUG 25 lutego 2020 r. i złożonego wniosku o udzielenie informacji publicznej w podobnym zakresie.

27 lutego 2020 r. w OUG siedzibie stawiło się dwoje członków zarządu Stowarzyszenia, których poinformowano, że postępowanie w przedmiocie zatwierdzenia "Planu ruchu" zostało zakończone, a z uwagi na brak przymiotu strony w tym postępowaniu nie przysługuje im nieograniczony dostęp do akt oraz, że z tej przyczyny pismo z 26 lutego 2020 r. zostanie rozpatrzone jako wniosek o udzielenie informacji publicznej. Na wskazanym piśmie wnioskodawca doprecyzował dokumenty, o których udostępnienie wnosi i zostało podpisane przez osoby uprawnione do reprezentacji Stowarzyszenia.

Ponieważ Stowarzyszenie żądało projektu "Plan ruchu", który to dokument jest jedynie zatwierdzany przez organ nadzoru górniczego w formie decyzji, która jest informacją publiczną i stanowi integralną część tej decyzji administracyjnej, to jego ujawnienie może podlegać pewnym ograniczeniom. Ograniczenia te zostały wskazane w art. 5 udip, w tym ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa, która nie została zdefiniowana ale organ posiłkował się definicją zawartą w art. 11 ust. 4 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1010 ze zm.). Są to nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął działania niezbędne w celu zachowania ich poufności. W związku z wnioskiem organ zwrócił się do przedsiębiorcy - koncesjonariusza D, czy korzysta z prawa ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa i jakim zakresie. Przedsiębiorca wskazał Plan ruchu w całości (wraz z załącznikami).

Dalej organ wyjaśnił, że dla odmowy udzielenia informacji ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy spełnione muszą być przesłanki formalne i materialne, czyli zamanifestowanie woli konkretnego przedsiębiorcy utajnienia danych informacji, których ujawnienie mogłoby mieć wpływ ekonomiczny, jakkolwiek nie muszą same w sobie posiadać wartości gospodarczej. Plan ruchu zakładu górniczego, jako dokument techniczny, w oparciu o który prowadzona jest działalność górnicza, z uwagi na stopień jego szczegółowości oraz fachowy charakter, posiada przymiot tajemnicy przedsiębiorcy. Zawiera w sobie informacje, których ujawnienie mogłoby mieć wpływ na sytuację ekonomiczną przedsiębiorcy, tj. ze względu na dane o potencjale produkcyjnym, stanie złoża, informacje techniczne o używanych maszynach i stosowanych sposobach urabiania, dane technologiczne, organizacyjne oraz informacje wrażliwe posiadające wartość gospodarczą. Z tych względów należało uznać, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki odmowy udzielenia informacji publicznej w postaci "Planu ruchu".

Mając na względzie powyższe decyzją z [...] r. Dyrektor OUG rozpatrzył negatywnie wniosek i odmówił Stowarzyszeniu udostępnienia "Planu ruchu", jako informacji stanowiącej tajemnicę przedsiębiorcy (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 udip). Jednocześnie w tej samej dacie organ udostępnił wnioskodawcy na adres poczty elektronicznej skany wskazanych we wniosku dokumentów, oznaczonych numerami 1 i 3: decyzję DOUG z [...]r., decyzję DOUG z [...]r., Protokołu kontroli z [...] r. wraz załącznikami nr 1,2 i 3.

Pismem z 12 marca 2020 r. wnioskodawca wniósł odwołanie od powyższej decyzji z [...] r. oraz od decyzji z [...] r. zatwierdzającej Plan ruchu z terminem obowiązywania do 31 grudnia 2019 r. wraz z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w nim na prawach strony i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania; odwołanie od decyzji z [...] r. zmieniającej decyzję z [...] r. w zakresie wydłużenia terminu do 12 lutego 2023 r. wraz z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w nim na prawach strony i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Jednocześnie podtrzymano zażalenie na postanowienie DOUG z [...] r. w przedmiocie odmowy przyznania Stowarzyszeniu prawa strony w postepowaniu o zmianę Planu ruchu.

W konsekwencji Stowarzyszenie wniosło o wydanie orzeczeń co do istoty sprawy, wyznaczenie rozprawy administracyjnej celem zweryfikowania materiału dowodowego, załączenie do akt niniejszego postepowania oryginału Planu ruchu na okres 2019-2023.

Decyzją z [...] r. prezes WUG utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu przypomniał przebieg postępowania o udostępnienie informacji publicznej i regulujące go przepisy ustawy. Podkreślił, że podziela pogląd, że wnioskowana przez Stowarzyszenie informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorcy, która ogranicza prawo do informacji publicznej. Należy bowiem wskazać, iż przedsiębiorca, którego działalności dotyczy wnioskowana informacja zastrzegł jej upublicznienie, jako tajemnicy przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 udip (por. e-mail z dnia 28 lutego 2020 r. oraz odręczne pismo z 2.03.2020 r. - w aktach sprawy). Organ dokonał kontroli tych zastrzeżeń i po przeprowadzeniu stosownego badania przesądził, że zastrzeżone przez przedsiębiorcę informacje mają charakter tajemnicy przedsiębiorcy. Stwierdził wystąpienie przesłanek formalnych i materialnych dla uznania, że żądana przez Stowarzyszenie informacja - "Planu ruchu" stanowi tajemnicę przedsiębiorcy i zasadne jest zastosowanie art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji dla odmowy jej udostępnienia.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją Stowarzyszenie wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, żądając jej uchylenia oraz przeprowadzenie rozprawy. Ponadto dla celów dowodowych zawnioskowało o zobowiązanie przez Sąd:

- PWUG do przekazania do sądu do akt niniejszej sprawy: całości następujących akt postępowań (w oryginale), tj. materiału dowodowego związanego z weryfikacją stanu przestrzegania zatwierdzonego przez Dyrektora OUG "Planu ruchu" na okres od 3.09.2013 r. do 2.09.2019 r., oraz następnie do 12.02.2023 r.;

- wystąpienie do podanych niżej organów i nałożenie obowiązku przesłania w oryginale następujących akt postępowań prowadzonych: pełnej dokumentacji będącej w posiadaniu Starosty [...], a dotyczącej odkrywkowego zakładu górniczego kruszywa naturalnego "C" (w szczególności w zakresie kontroli czynności dotyczących obszaru działania w/w zakładu oraz zakresu przeprowadzonej rekultywacji działek objętych w/w koncesją); dokumentacji (protokołu z oględzin wraz z materiałem zdjęciowym) związanej z dokonanymi oględzinami przez KPP w B. w dniu 27.03.2020 r. będącej w posiadaniu Prokuratury Rejonowej w B., sygn. akt [...], na okoliczność potwierdzenia zasadności wniosku z uwagi m.in. na ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa i ważnego interesu gospodarczego państwa, ochronę wolności i prawa innych osób, co wyłącza możliwość ochrony tajemnicy przedsiębiorcy wskazanej w art. 5 ust. 2 udip. Dowód ten pozwoli również na potwierdzenie nieprawdziwości zapisów ujętych protokole z kontroli dokonanej przez Dyrektora OUG z 30.01.2020 r. w odniesieniu do stanu faktycznego.

Ponadto Stowarzyszenie wniosło o wyeliminowania z obiegu prawnego wadliwych aktów prawnych, tj. w szczególności decyzji Dyrektora OUG z [...]r. zatwierdzającej Plan ruchu odkrywkowego zakładu górniczego B położonej na części działki ewidencyjnej nr [...] oraz działce ewidencyjnej nr [...] w miejscowości G., gmina L., powiat [...], województwo [...] z terminem obowiązywania do 31 grudnia 2019 r.; decyzji Dyrektora OUG z [...] roku zmieniającej decyzję z [...] r. w zakresie obowiązywania, tj. do 31 grudnia 2019 r. na: do dnia 12 lutego 2023 r.. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie nie zgodziło się ze stanowiskiem organu, że żądany "Plan ruchu" może korzystać z ochrony jako tajemnica przedsiębiorcy. W świetle znajomości treści decyzji - Koncesji z [...] r. oraz faktu, że działalność odkrywkowego zakładu górniczego B w istocie (zakład ten znajduje się) funkcjonuje od kilku lat również na obszarze działek o numerach (części tych działek o obszarze około 2 ha) nr [...] , część działek nr [...] i [...]. Podkreśliło, że w świetle ustaleń KPP w B. z 27 marca 2020 r. część drogi gminnej (działka o numerze [...]) na długości około 500 metrów stanowi wewnętrzną drogę zakładową, którą to przedsiębiorca nie mając zgody Gminy L. w sposób nieuprawniony zajął i wykorzystuje wbrew zapisom w "Planie ruchu" (ustalenie na podstawie egzemplarza złożonego do opiniowania Wójtowi Gminy L., którego treść jest mu znana). Jak również przedsiębiorca nie posiada umowy dzierżawy na wskazane nieruchomości, nie odprowadza należności z tytułu zajęcia pasa drogowego (część działki nr [...]), co stanowi uszczuplenie należności na rzecz samorządu lokalnego w kwocie ponad 5 mln złotych rocznie. Zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Ministra Środowiska z 8 grudnia 2017 r. w sprawie planów ruchu zakładów górniczych, to plan ruchu zakładu odkrywkowego powinien zwierać m.in: opis zakładu górniczego oraz jego zagospodarowania z określeniem obiektów budowlanych zakładu górniczego, opis transportu wewnątrz zakładowego, opis transportu ludzi, sprzętu i materiałów, itd. Wymogi te oraz wynikające z ustawy z 9.06.2011 r. Prawo geologiczne i górnicze nie zostały spełnione w przypadku żądanego Planu, co wynika z egzemplarza projektu uzyskanego z Urzędu Gminy L. "Plan ruchu'" zawiera zapisy niezgodne ze stanem faktycznym, a tym samy niezgodne z prawdą. Biorąc zaś pod uwagę, protokół z kontroli dokonanej przez Dyrektora OUG z 30 stycznia 2020 r. kwestionujący w istocie zarzuty Stowarzyszenia, co prawidłowości działalności zakładu (kontrola odbyła się w terenie), to odmowa udostępnienia wnioskowanej informacji ma posłużyć ukryciu zaistniałych nieprawidłowości na korzyść prywatnego przedsiębiorcy, a na szkodę lokalnej społeczności oraz środowiska przyrodniczego. Zastosowany "wybieg" jest w ocenie Stowarzyszenia swoistym kuriozum.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podkreślił, że zarzuty skargi nie odnoszą się do treści wydanej decyzji a dotyczą negatywnej oceny działania organów. Jednocześnie wyjaśnił, że organy nadzoru górniczego, zgodnie z art.6 kpa, są zobowiązane do działania na podstawie przepisów prawa. W przedmiotowej sprawie są to przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którą prawo do informacji publicznej może doznawać w określonych przypadkach pewnych ograniczeń. Ograniczenia te zostały zawarte w art, 5 udip, a jedną z przesłanek ograniczenia tego prawa jest ochrona tajemnicy przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 udip), co organy nadzoru górniczego - w światłe okoliczności danej sprawy - muszą uwzględniać podejmując rozstrzygnięcie.

Na rozprawie strony podtrzymały swoje stanowiska. Stowarzyszenie dodatkowo podkreśliło, że w sprawie doszło do naruszenia art. 10 kpa, który ma zastosowanie w sprawie. Celem działania Stowarzyszenia jest zapobieganie łamaniu prawa przez przedsiębiorcę i prawidłowe wykonywanie obowiązków przez organ górniczy, który toleruje zajęcie przez niego fragmentu drogi publicznej. Na pytanie Sądu wyjaśniono że Stowarzyszenie dysponuje "Planem ruchu", który otrzymało, po wniesieniu skargi, w trybie dostępu do informacji publicznej z UG w L.. Organ wszedł w jego posiadanie w związku z decyzją środowiskową.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – w dalszej zwana w skrócie jako: "ppsa"), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawa prawną; orzeka po przeprowadzeniu rozprawy na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ppsa). Granicach wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia – który może obejmować całość albo tylko część danego aktu/decyzji (zob.: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 1 do art. 134; a także wyroki NSA: z 05.03.2008 r., I OSK 1799/07; z 09.04.2008 r., II GSK 22/08; z 27.10.2010 r., I OSK 73/10; dostępne w CBOSA) – oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie w istocie nie jest zasadność odmowy Stowarzyszeniu dostępu do informacji publicznej w postaci "Planu ruchu", gdyż dokumentem tym dysponuje i dysponowało przed wniesieniem skargi, co wynika z jej treści. W istocie skarga dotyczy negatywnej oceny działalności organów górniczych obu instancji w związku z prowadzonym postępowaniem o zatwierdzenie Planu ruchu i jego zmianę w zakresie czasu ważności tego zatwierdzenia oraz próbami podważenia decyzji koncesyjnej a w konsekwencji zatwierdzającej Plan ruch zakładu nią objętego.

W tym miejscu należy przypomnieć, że stosownie do art. 108 pgg plan ruchu zakładu górniczego sporządza przedsiębiorca, odrębnie dla każdego zakładu górniczego a sam plan ruchu zakładu górniczego określa: strukturę organizacyjną zakładu górniczego, w szczególności przez wskazanie stanowisk osób kierownictwa i dozoru ruchu; granice zakładu górniczego; szczegółowe przedsięwzięcia niezbędne w celu zapewnienia: a) wykonywania działalności objętej koncesją, b) bezpieczeństwa powszechnego, c) bezpieczeństwa pożarowego, d) bezpieczeństwa osób przebywających w zakładzie górniczym, w szczególności dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, e) racjonalnej gospodarki złożem, f) ochrony elementów środowiska, g) ochrony obiektów budowlanych, h) zapobiegania szkodom i ich naprawy (ust. 2). Plan ruchu zakładu górniczego sporządza się z uwzględnieniem warunków określonych w koncesji oraz odpowiednio w projekcie zagospodarowania złoża, (...), a w przypadku działalności określonej w art. 2 stosowanie przepisów ustawy ust. 1 - z uwzględnieniem warunków lokalnych jej prowadzenia (ust. 3). Jeżeli w granicach obszaru górniczego są planowane bądź prowadzone roboty związane z poszukiwaniem lub rozpoznawaniem złóż kopalin (...) albo jeżeli obszary górnicze sąsiadują ze sobą, w planie ruchu zakładu górniczego uwzględnia się zachodzące współzależności oraz przewiduje się odpowiednie środki, w tym organizacyjne i techniczne, niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa pracy i bezpieczeństwa powszechnego oraz ochrony poszczególnych złóż kopalin i innych elementów środowiska (ust. 4). Jeżeli zakład górniczy składa się z co najmniej 2 części prowadzących samodzielnie ruch, w planie ruchu tego zakładu określa się dane objęte planem odrębnie w odniesieniu do poszczególnych jego części (ust. 5). Plan ruchu zakładu górniczego sporządza się na okres od 2 do 6 lat albo na cały planowany okres prowadzenia ruchu, jeżeli jest on krótszy (ust. 6). Plan ruchu zakładu górniczego, z wyłączeniem planu ruchu dla wykonywania robót geologicznych związanych z poszukiwaniem i rozpoznawaniem złoża węglowodorów, wymaga opinii właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Kryterium opinii jest nienaruszanie zamierzoną działalnością przeznaczenia lub sposobu korzystania z nieruchomości określonego w art. 7 warunki podejmowania i wykonywania działalności określonej ustawą (ust. 6b). Opinia, o której mowa w ust. 6b, jest wyrażana na wniosek przedsiębiorcy, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. W przypadku niewyrażenia opinii w tym terminie uważa się, że właściwy wójt (burmistrz, prezydent miasta) nie zgłasza uwag ust. 6c).

Wniosek o zatwierdzenie planu ruchu zakładu górniczego przedkłada się organowi nadzoru górniczego właściwemu dla miejsca wykonywania robót objętych planem, a jeżeli roboty objęte planem będą wykonywane w granicach właściwości miejscowej co najmniej 2 organów nadzoru górniczego - organowi nadzoru górniczego właściwemu dla siedziby zakładu górniczego (ust. 7). Wniosek o zatwierdzenie planu ruchu zakładu górniczego przedkłada się co najmniej na 30 dni przed dniem zamierzonego rozpoczęcia wykonywania robót, z tym że w przypadku wykonywania robót geologicznych związanych z poszukiwaniem i rozpoznawaniem złoża węglowodorów termin ten wynosi 14 dni (ust. 8). Do wniosku o zatwierdzenie planu ruchu zakładu górniczego dołącza się: 2 egzemplarze planu, podpisane przez przedsiębiorcę oraz kierownika ruchu zakładu górniczego, który będzie realizował plan, a w przypadku planu ruchu dla wykonywania robót geologicznych związanych z poszukiwaniem i rozpoznawaniem złoża węglowodorów − także egzemplarz planu w postaci elektronicznej; odpisy wymaganych dla zamierzonych robót decyzji wydanych przez inne organy, w szczególności dotyczących ochrony środowiska; opinię właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta) albo informację o jej braku, a w przypadku uwag także oświadczenie przedsiębiorcy o sposobie ich uwzględnienia lub przyczynach ich nieuwzględnienia (ust. 9 pkt 1-3). Wraz z wnioskiem o zatwierdzenie planu ruchu zakładu górniczego przekazuje się do wglądu odpis koncesji oraz odpowiednio projekt zagospodarowania złoża, dokumentację geologiczno-inwestycyjną złoża węglowodorów, kopię decyzji inwestycyjnej albo plan zagospodarowania podziemnego składowiska dwutlenku węgla, a w przypadku robót geologicznych, których wykonywanie nie wymaga koncesji – projekt robót geologicznych (ust. 10).

Jednocześnie ustawodawca zastrzegł, że Właściwy organ nadzoru górniczego zapewnia możliwość udziału społeczeństwa, na zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r. poz. 283, 284, 322 i 471), w postępowaniu, którego przedmiotem jest zatwierdzenie planu ruchu zakładu górniczego dla wykonywania działalności polegającej na poszukiwaniu, rozpoznawaniu lub wydobywaniu węglowodorów ze złóż w granicach obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem przypadków, gdy plan ruchu zakładu górniczego jest poprzedzony decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach podjętą w postępowaniu toczącym się z udziałem społeczeństwa lub jeżeli koncesja została poprzedzona taką decyzją (ust. 10d).

Plan ruchu zakładu górniczego zatwierdza właściwy organ nadzoru górniczego, w drodze decyzji (ust. 10).

Informacja zawarta w planie ruchu zakładu górniczego wydobywającego węglowodory ze złoża oraz w planie ruchu dla wykonywania robót geologicznych związanych z poszukiwaniem i rozpoznawaniem złoża węglowodorów, dotycząca składu płynu szczelinującego, nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 czyn nieuczciwej konkurencji ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U.z 2019 r. poz. 1010 i 1649); tajemnicy przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ograniczenia prawa do informacji publicznej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429); informacji, o której mowa w art. 16 warunki przekazania przez wierzyciela informacji gospodarczych o zobowiązaniu dłużnika ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Jeżeli plan ruchu zakładu górniczego jest poprzedzony decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach podjętą w postępowaniu toczącym się z udziałem społeczeństwa lub jeżeli koncesja została poprzedzona taką decyzją, do postępowania o zatwierdzeniu tego planu nie stosuje się przepisów o udziale organizacji społecznych (ust. 11b).

Organ nadzoru górniczego przesyła organowi koncesyjnemu kopię decyzji zatwierdzającej plan ruchu zakładu górniczego, a w przypadku planu ruchu dla wykonywania robót geologicznych związanych z poszukiwaniem i rozpoznawaniem złoża węglowodorów − także egzemplarz tego planu w postaci elektronicznej.

Powyższa regulacja wskazuje, że w przypadku planu ruchu odkrywkowego zakładu górniczego kruszywa naturalnego, wyłączenie z racji ograniczenia upublicznienia przez przedsiębiorcę jego treści jako zawierającego tajemnicę przedsiębiorstwa podlegało ocenie organu górniczego będącego organem zatwierdzającym "Plan ruchu" sporządzony przez przedsiębiorcę a regulujący w pełnym zakresie działalność wydobywczą kopaliny wynikająca z koncesji posiadanej przez przedsiębiorcę. Wskazać też należy, że stronami postępowania o zatwierdzenie planu ruchu, jest przedsiębiorca i organ. Skarżąca nie była uczestnikiem tego postępowania a z treści skargi wynika, że chciała do niego przystąpić po jego zakończeniu, co jest przedmiotem odrębnego postępowania, podobnie jak wniosek o uchylenie koncesji czy decyzji zatwierdzającej Plan Ruchu i ją zmieniającej.

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że spełniony został zakres przedmiotowy i podmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stowarzyszenie było zgodnie z art. 2 ust. 1 udip podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej a organ górniczy, był obowiązany do udostępniania informacji publicznej jako organ władzy publicznej i podmiot wykonujący zadania publiczne, gospodarujący mieniem publicznym. Zdaniem Sądu poza sporem pozostaje również, że informacje/dokumenty, o których udostępnienie wystąpiło Stowarzyszenie generalnie stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępnie do informacji publicznej a organ posiada "Plan ruchu", który został przedłożony przez przedsiębiorcę w celu jego zatwierdzenia. Czy oryginał, który żąda Stowarzyszenie jest zgodny z tym, który stanowi część decyzji o zatwierdzeniu Planu ruchu, tego organ nie wyjaśnił Nie wskazuje również wnioskodawca. Można tylko domniemywać, że dopatruje się różnic w tych dokumentach, co w istocie nie stanowiłoby naruszenia prawa, gdyż dokumentem wiążącym dla przedsiębiorcy jest Plan ruchy, stanowiący załącznik decyzji o jego zatwierdzeniu. Wskazać tez należy na szczegółowe regulacje prawa górniczego w zakresie wydawania, treści koncesji (art. 32), udziału społeczeństwa w postepowaniu koncesyjnym (art. 33), zmiany koncesji (art. 34), rejestracji obszarów górniczych ogłaszanych zwyczajowo w gminie (art. 35) czy postępowania w związku z ograniczeniem czy cofnięciem koncesji (art. 37 pgg) prowadzone w związku z ujawnieniem naruszenia prawa górniczego oraz wydanych na jego podstawie przepisów wykonawczych. Wskazać należy, że wskazany na rozprawie cel działań Stowarzyszenia, nie zostanie w tym konkretnym przypadku osiągnięty przez podejmowanie działań w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wskazać należy, że kierunki i podejmowane działania winny mieć oparcie w ustawie prawo górnicze i geologiczne działania i podejmowane. Każdą informację o działaniu przedsiębiorcy niezgodnie z koncesją lub jej naruszeniem organ nadzoru górniczego weryfikuje z urzędu a jego działania podlegają nadzorowi jednostki nadrzędnej 9art. 168 pgg).. Nie jest to jednak tryb ustawy o dostępie do informacji publicznej czy też ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (D.U.nr 199, poz.1227). W świetle regulacji tej ustawy, art. 21 ust. 2 pkt 31, w publicznie dostępnych wykazach zamieszcza się dane o decyzjach określających szczegółowe warunki wydobywania kopaliny (...) nie oznacza to jednak, że decyzja o zatwierdzeniu planu ruchu zakładu górniczego jest jawna z mocy prawa, bowiem w tym wykazie nie występuje. Może być ujawniona na wniosek, ale jawności podlega wyłącznie w przypadku żądania informacji o środowisku i jego ochronie i w tej części. Skarżąca takiego wniosku natomiast nie sformułowała i nie powołała wskazanej ustawy. Konsekwentnie wskazywała jako podstawę wniosku ustawę o dostępie do informacji publicznej. Tym samym zasadnie organ weryfikował wniosek i objęte nim żądanie upublicznienia Planu ruchu z uwzględnieniem interesu przedsiębiorcy czyli tajemnicy przedsiębiorstwa.

Organ zasadnie wezwał przedsiębiorcę do złożenia oświadczenia w tej kwestii po wpływie wniosku, co nie stanowi naruszenia prawa, gdyż ustawa nie zawiera w tym zakresie szczegółowych regulacji. Nie zakreśla czasu i wymogu złożenia w tym zakresie zastrzeżenia przez przedsiębiorcę ani nie nakłada żadnych obowiązków w tym zakresie na organ. Nie ma też uzasadnienia faktycznego do podejmowania takich działań, skoro stronami postępowania jest wyłącznie organ i przedsiębiorca. Żądanie oryginału Planu ruchu, w kontekście odwołania i skargi wskazuje na nierozumienia istoty postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia polanu ruchu zakładu górniczego opracowanego przez przedsiębiorcę do zatwierdzenia. Plan jest załącznikiem decyzji o jego zatwierdzeniu, ale nie musi w 100% odpowiadać treści decyzji.

Natomiast zaliczeniu określonej informacji do kategorii informacji publicznej decyduje jedynie spełnienie przesłanek z art. 1 ust. 1 udip, przy odczytaniu których pomocny jest katalog zawarty w art. 6 ust. 1tej ustawy (por. wyrok NSA z 12.04.2019 r., I OSK 881/18), który nie jest to katalog wyczerpujący. Wykładnia każdego z elementów tego katalogu powinna być dokonywana "na rzecz" przesłanki "informacji publicznej o majątku publicznym", a nie w celu zawężenia jej zakresu (por. wyrok NSA z 23 lutego 2018 r., I OSK 824/16).

Majątek publiczny, w rozumieniu ustawy oznacza mienie państwowe, komunalne, mienie należące do sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy o finansach publicznych oraz mienie należące do banków i spółek prawa handlowego, w których Skarb Państwa posiada ponad 50 procent udziałów w kapitale zakładowym (por. biuletyn Komisji Nadzwyczajnej dla rozpatrzenia projektów ustaw, nr 8 z 27 marca 2001 r., druk sejmowy nr 79132 ). W identyczny sposób pojęcie majątku publicznego rozumiane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2019 r., I OSK 881/18). Zatem majątkiem w rozumieniu art.6 ust. 1 pkt 5 udip będzie majątek, który - niezależnie od charakteru podmiotu będącego właścicielem - zostaje w sposób prawny przeznaczony do użytku publicznego, w zakresie pełnego lub ograniczonego korzystania, regulowanego na podstawie lub z wyłączeniem prawa administracyjnego (zob. J. Boć (red.), Prawo administracyjne, s. 256). Innymi słowy, udostępnieniu podlegają informacje o wszelkiego rodzaju nieruchomościach (grunty, budynki oraz inne naniesienia), ruchomościach (środki transportu, urządzenia), innych składnikach majątku, tj. prawach autorskich, know-how itp., jak również dochodach własnych, środkach pochodzących ze wsparcia zewnętrznego, w tym dotacjach i subwencjach (por. M. Bednarczyk, M. Jabłoński, K. Wygoda, Biuletyn Informacji Publicznej, s. 186-187) – (M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2018; I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016.

Do takich nie należy plan ruchu zakładu górniczego, który sam w sobie jest dokumentem prywatnym sporządzonym i przedstawianym przez przedsiębiorcę organowi w konkretnym celu i zgodnie z wymogami ustawy. Tym samym przedsiębiorca musi ujawnić organowi informacje wskazane w art. 108 pgg, nawet jeżeli stanowią one tajemnicę przedsiębiorstwa, które posiada koncesję na wydobywanie kopalina, która bez wątpienia stanowi majątek Skarbu Państwa udostępniony przedsiębiorcy za stosowną opłatą dla potrzeb prowadzenia działalności gospodarczej. Należy zgodzić się z organem, że informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy powinny stanowić informacje, których ujawnienie mogłoby mieć wpływ na jego sytuację ekonomiczną, jakkolwiek nie muszą mieć same w sobie wartości gospodarczej czy handlowej. Zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, tajemnicę przedsiębiorstwa stanowią nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Przy czym tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i te pojęcia w zasadzie pokrywają się zakresowo, chociaż tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Stąd też, tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności.

W orzecznictwie i w piśmiennictwie wskazuje się, że organ rozpoznający wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a w przypadku skargi sąd administracyjny, winny ocenić, czy istnieją przesłanki zarówno formalne, jak i materialne dla uznania, że dana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorcy i czy możliwe jest zastosowanie art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji dla odmowy jej udostępnienia. W tym przypadku nie jest decydująca wyłącznie wola przedsiębiorcy nadającego całemu pakietowi informacji klauzulę poufności. Organ obowiązany jest bowiem aby szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony danych i tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzi daną przesłankę i w czym znajduje ona uzasadnienie (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2016, s. 119 i powołane tam orzecznictwo).

Analiza akt sprawy wskazuje, że organy w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły stan faktyczny, dokonały prawidłowej wykładni znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów, a w następnie prawidłowo zastosowały przepisy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Zasadnie też przyjął, że żądane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, której ujawnienie może naruszyć jego interesy ekonomiczne. Sąd nie może ocenić, czy Plan, którym dysponuje skarżąca stanowi dokument przedłożony przez przedsiębiorcę w toku postępowania o jego zatwierdzenie, czy też tylko jego część. Nie jest też władny oceniać jego udostępnienia w trybie informacji publicznej przez organ samorządowy. Granice sprawy będącej przedmiotem kontroli sądowej wyznaczyło Stowarzyszenie precyzując wniosek i wymieniając żądane informacje w tym Plan ruchu.

Mając więc na uwadze, że spełniony został zarówno aspekt materialny, jak i formalny tajemnicy przedsiębiorcy, a więc żądany dokument jest nie tylko dokumentem prywatnym niezbędnym organowi do wydania wnioskowanej decyzji, to dane w nim zawarte mają pewną wartość gospodarczą (jako dane techniczne, organizacyjne, technologiczne, organizacji pracy) których ujawnienie mogło narazić go na szkodę, a przedsiębiorca podjął czynności mające na celu uczynienie ich niedostępnymi dla osób trzecich, przyjęto, że brak jest podstaw do wyeliminowania kwestionowanej decyzji z obrotu prawnego. Pomimo więc, że zasadniczo jawność w zakresie gospodarowania środkami publicznymi jest bardzo istotna, to w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie uzasadnionym jest uczynienie od niej odstępstwa z uwagi na chronioną przez prawodawcę tajemnicę przedsiębiorcy.

Podkreślić należy, że zarzuty skargi nie odnoszą się do stanowiska organu i wydanego rozstrzygnięcia poza generalną jego negacją Sąd nie dostrzegł z urzędu takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ppsa.