Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3243/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.28, 97 § 1 pk t4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędzia del. WSA Sławomir Antoniuk Protokolant: st. asystent sędziego Dorota Kozub - Marciniak po rozpoznaniu w dniu 7 października 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 112/14 w sprawie ze skargi P. B. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia[...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie, a także postanowienie Wojewody D. z dnia [...] września 2013 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz P. B. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego za obie instancje.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 lipca 2014 r. (sygn. akt I SA/Wa 112/14), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. B. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.

Wyrok został wydany w następujący okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzjami z dnia [...] października 2008 r. nr [...], Wojewoda D. stwierdził nieważność zaświadczenia Starosty Z. z dnia [...] maja 1999 r. nr [...] a także zaświadczenia Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] listopada 1998 r., stwierdzających że B. B. oraz P. B., jako spadkobiercy B. B., posiadają uprawnienie do otrzymania ekwiwalentu za mienie nieruchome, pozostawione przez A. B. poza obecnymi granicami państwa polskiego.

Następnie, decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] Wojewoda D. - działając na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 2 ust. 2, art. 5 ust. 3 pkt 2, art. 8 ust. 1 pkt 2, art. 13 ust. 1 pkt 2 i art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej - potwierdził B. B. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. B. nieruchomości w miejscowości N. w województwie t., czyli poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej zaś decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., ten sam organ odmówił P. B. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu stanowiska Wojewoda stwierdził, że uprawnionym do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. B. majątku na Kresach Wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej był wyłącznie B. B. Zgodnie bowiem z treścią dokumentu zatytułowanego "Opis mienia pozostawionego", A. B. (matka B. i P. B.) była właścicielką nieruchomości pozostawionej w miejscowości N. w województwie t. a - na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] października 1990 r. (sygn. akt. [...]) o zniesieniu współwłasności i dziale spadku - prawo do ekwiwalentu za mienie pozostawione przez A. B. poza obecnymi granicami państwa polskiego nabył w całości jej drugi mąż - B. B. Spadek zaś po nim nabył z mocy testamentu – wyłącznie B. B. (vide: postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] października 1996 r. sygn. akt. [...]). Spadkobiercami natomiast B. B., zmarłego w 2010 r., stały się dzieci jego zmarłego brata - T., to jest: A. B. i J. B. (postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] sierpnia 2010 r., sygn. akt [...]).

Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2013 r., P. B. zwrócił się do Wojewody D. o wznowienie obu postępowań administracyjnych, zakończonych w/w prawomocnymi decyzjami Wojewody D. (to jest: z dnia [...] marca 2009 r. o potwierdzeniu prawa do rekompensaty B. B. i z dnia [...] lutego 2010 r. o odmowie potwierdzenia tego prawa P. B.podnosząc, że - jego zdaniem - wyszły na jaw nie znane organowi a istotne dla sprawy nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.).Wnioskodawca wskazał przy tym we wniosku na szereg dokumentów a także wnosił o przeprowadzenie dowodu z akt spraw sądowych, oznaczonych sygnaturami akt [...] oraz [...]. Twierdził też, iż rzeczywistym właścicielem nieruchomości, pozostawionej na byłym terytorium państwa polskiego, nie była jego matka - A. B., a był nim początkowo jego prawdziwy ojciec - S. L. ( pierwszy mąż matki), a po jego śmierci w 1936 r. -stał się nim on sam.

W odniesieniu do wskazanego wyżej wniosku Wojewoda D. wydał dwa postanowienia. Pierwszym z nich, to jest postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. [...], wydanym na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 i art. 147 k.p.a., organ wojewódzki odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] marca 2009 r., potwierdzającą prawo do rekompensaty B. B., a które to postanowienie zostało następnie utrzymane w mocy postanowieniem Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...]. Drugim zaś postanowieniem z tej samej daty nr [...], Wojewoda odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., odmawiającą potwierdzenia prawa do rekompensaty P. B., a które to postanowienie, postanowieniem Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], zostało uchylone i sprawę przekazano Wojewodzie do ponownego rozpatrzenia.

Uzasadniając swoje stanowisko, Minister stwierdził w szczególności, że – zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym – złożenie podania o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną, wszczyna postępowanie wstępne, które kończy się wydaniem przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) albo - o odmowie wznowienia tego postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.), gdy - w świetle twierdzeń wynikających z samego wniosku - brak jest ustawowych podstaw do wznowienia postępowania lub wniosek składa podmiot niebędący jego stroną, albo termin do złożenia tego rodzaju wniosku nie został zachowany.

Odnosząc powyższe do sprawy, dotyczącej odmowy potwierdzenia B. B. prawa do rekompensaty "zabużańskiej" Minister uznał, że wniosek P. B. z dnia [...[ czerwca 2013 r. nie mógł zostać uwzględniony, gdyż w tej sprawie P. B. uczestniczył tylko jako pełnomocnik B. B. a nie jako strona postępowania. Ponadto pełnomocnictwo to już wygasło, gdyż B.B. zmarł w dniu [...] kwietna 2010 r.

Na wyżej przedstawione postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] P. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił organowi naruszenie art.28 i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Odpowiadając na skargę Minister Skarbu Państwa wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Oddalając skargę – na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie była ona uzasadniona.

Na wstępie Sąd wyjaśnił, że instytucja wznowienia postępowania stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, dotknięte było przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 – 8 lub art. 145a k.p.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się przy tym, że przed ewentualnym wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego (art.149 § 1 k.p.a.), organ zobowiązany jest do podjęcia określonych czynności proceduralnych, mających na celu rozpoznanie złożonego wniosku. Wypowiadając się na temat charakteru prawnego tychże czynności proceduralnych, orzecznictwo sądowe stanęło na stanowisku, że nie są to czynności podejmowane w ramach postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 893/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych i powołane tam orzecznictwo). Analogicznie przyjmuje to też doktryna, uznając, iż czynności, podjęte przez organ przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, nie są czynnościami procesowymi, lecz mają charakter wewnętrzny (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 673; M. Jaśkowska (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005, s. 881; C. Martysz (w:) G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, t. 2, Warszawa 2005, s. 331).

W trakcie wskazanych wyżej czynności wstępnych organ powinien zatem zbadać, czy podanie o wznowienie postępowania: 1) zostało złożone z zachowaniem ustawowego terminu, 2) czy osoba wnosząca podanie posiada zdolność procesową oraz czy 3) w podaniu została wskazana ustawowa przyczyna wznowienia postępowania. Poza tym w orzecznictwie sądowym rozważono również kwestię, czy przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ właściwy w sprawie wznowienia może badać to, czy wniosek o wznowienie pochodzi od podmiotu posiadającego interes prawny, czy też musi wznowić postępowanie i dopiero w jego toku zbadać, czy wniosek pochodził od strony postępowania. W ramach powyższego przyjęto zaś, iż dopuszczalna jest odmowa wznowienia postępowania w drodze decyzji (obecnie postanowienia) z tego powodu, że osoba żądająca wznowienia postępowania nie jest stroną, bez potrzeby uprzedniego wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 23/08)

Z tych powodów Sąd uznał, że dopuszczalnym było badanie przez Ministra, w ramach oceny dopuszczalności wznowienia (na wniosek skarżącego) postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją Wojewody z dnia [...] marca 2009 r., tego, czy już z samej treści wniosku nie wynikał brak interesu skarżącego w sprawie. W ocenie Sądu, prawidłowo też Minister przyjął, że treść przedmiotowego wniosku wskazywała na brak takiego interesu.

Sąd przytoczył w tym miejscu treść art. 28 k.p.a., akcentując, że interes prawny strony powinien wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego, wpływającej na sytuację prawną wnoszącego dany wniosek, żądanie, czy skargę. Winien mieć on także charakter realny, aktualny i obiektywny. Zdaniem zatem Sądu, skoro decyzją z dnia [...] marca 2009 r., Wojewoda potwierdził B. B. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej - w miejscowości N., województwo t. a w orzeczeniu tym wskazano, że wysokość tej rekompensaty stanowi 20% zwaloryzowanej wartości pozostawionej nieruchomości (na dzień wydania decyzji wynosiło to [...] złotych), przy czym rekompensata ta przypadła w całości B. B. a z uzasadnienia decyzji wynikało, że w/w decyzja została na wniosek z dnia [...] września 2008 r., złożony przez B. B. i w postępowaniu tym skarżący P. B. nie uczestniczył jako jego strona, a wyłącznie jako pełnomocnik wnioskodawcy, to należało uznać, iż P. B. nie miał interesu prawnego w tym postępowaniu. Sprawa stwierdzenia uprawnień skarżącego P. B. do wskazanej wyżej rekompensaty była natomiast przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego, zakończonego odmowną decyzją Wojewody z dnia [...] lutego 2010 r.

Ostatecznie Sąd podzielił więc stanowisko Ministra, że o ile w oczywisty sposób skarżący P. B. posiadał interes prawny - w rozumieniu art.28 k.p.a. - w dotyczącej go bezpośrednio sprawie administracyjnej, zakończonej decyzją Wojewody z dnia [...] lutego 2010 r., w konsekwencji czego posiadał również interes prawny we wzruszeniu tej decyzji w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, o tyle nie posiadał on interesu prawnego zarówno w sprawie zakończonej decyzją Wojewody z dnia [...] marca 2009 r., dotyczącej B. B., jak też nie posiadał tego interesu w sprawie o wzruszenie tej decyzji w trybie wznowienia postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu, upatrywanie zaś przez skarżącego źródła swojego własnego interesu w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody z dnia [...] marca 2009 r., dotyczącą B. B., w potencjalnej kolizji, do której miałoby dojść w efekcie skutecznego wzruszenia decyzji z dnia [...] lutego 2010 r., dotyczącej skarżącego, nie zasługiwało na aprobatę. Rozważanie bowiem - na tym etapie sprawy - skutków, jakie w odniesieniu do bytu prawnego decyzji z dnia [...] marca 2009 r. wywołałoby ewentualne skuteczne wzruszenie decyzji z dnia [...] lutego 2010 r., Sąd uznał za przedwczesne.

Jednocześnie Sąd nie podzielił również stanowiska skarżącego odnośnie istnienia - w dacie orzekania przez Ministra w niniejszej sprawie - postaw do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody z dnia [...] marca 2009 r.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, P. B. zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie: (cyt.) "przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik procesu", to jest:

1. art. 28 k.p.a., stanowiącego, iż "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek" - polegające na odmowie uznania, iż skarżący posiada interes prawny we wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody z dnia [...] marca 2009 r., co doprowadziło do uznania, iż skarżący nie posiada interesu prawnego do wznowienia postępowania w tej sprawie, a w konsekwencji uznanie, iż oddalenie wniosku o wznowienie postępowania jest uzasadnione,

2. art.97 § 1 pkt 4 k.p.a. "stanowiącego, iż organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd", polegające na uznaniu, że organ administracji publicznej prawidłowo oddalił wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego, co doprowadziło do wadliwego wyroku oddalającego skargę również w zakresie zawieszenia postępowania administracyjnego.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania wraz zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania (cyt.) "przed NSA".

Ponadto wnosił również o przeprowadzenie dowodu z dołączonych do skargi kasacyjnej dokumentów, w postaci:

a) oświadczenia B. B. (potwierdzonego notarialnie) z dnia [...] września na okoliczność jego treści,

b) oświadczenia B. B. z dnia [...] października 1998 r. na okoliczność jego treści,

c) upoważnienia B. Be. dla skarżącego z dnia [...] lipca 2004 r. na okoliczność jego treści;

d) karty ewakuacyjnej na okoliczność treści;

e) oświadczenia skarżącego na okoliczność treści.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślano m. in., że sprawy dotyczące potwierdzenia prawa do rekompensaty na rzecz B. i P. B. były ściśle ze sobą powiązane. Skoro zatem skarżący posiadał interes prawny w sprawie dotyczącej wznowienia postępowania, co do decyzji określającej jego sytuację prawną, tym bardziej winien posiadać interes prawmy do wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego sytuacji prawnej B. B..

Ponadto podnoszono, że ze zgromadzonych w niniejszej sprawie dokumentów wynikało, iż niezależnie od spadkobrania, B. B. traktował skarżącego jako prawowitego spadkobiercę. Wnioskodawca był bowiem osobą upoważnioną do odebrania całej sumy pieniężnej z tytułu dochodzonego świadczenia, jako osoba, której winien przypaść spadek po śmierci swojego ojca. Skarżący kwestionował przy tym uprawnienia B. B. a zatem posiadał interes prawny do wzięcia udziału w postępowaniu dotyczącym tych praw.

Autor skargi kasacyjnej akcentował również, że interes prawny - zgodnie z art. 28 k,p.a. - należy interpretować szeroko, jako pewien obiektywny związek pomiędzy określonymi normami materialno prawnymi, a sytuacją prawną skarżącego. Owymi materialnoprawnymi normami prawa administracyjnego są zaś odpowiednie przepisy ustawy o realizacji prawa do rekompensaty (w tym art.1 ust 1 pkt 2, art.2 ust. 2, art.5 ust.3 pkt 2, art.8 ust.1, art.13 ust.1 pkt 2, art.13 ust.2). Utrzymanie zaś w obrocie prawnym zaskarżonej decyzji, uniemożliwia realizacje praw skarżącego, związanych z tzw. "mieniem zabużańskim". Występuje tutaj zatem bezpośredni związek pomiędzy sytuacją prawną wnioskodawcy a utrzymanym w mocy prawomocnym postanowieniem.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Skarbu Państwa wnosił o jej oddalenie wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Na rozprawie w dniu 7 października 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek dowodowy zawarty w skardze kasacyjnej, gdyż nie została w tym przypadku w ogóle sformułowana teza dowodowa. Autor skargi kasacyjnej nie wskazał bowiem na jakie okoliczności w/w dowody miałyby być przeprowadzone. Ponadto dokumenty, objęte w/w wnioskiem w zasadniczej części znajdowały się w aktach administracyjnych sprawy a zatem w istocie rzeczy wniosek ten należało potraktować jako zbędny..

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało więc wyłącznie na badaniu zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej, a które w zasadniczej części okazały się uzasadnione.

Zarzuty kasacyjne, wbrew stanowisku zawartemu w skardze kasacyjnej, oparte zostały na obu podstawach wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Zarzut bowiem naruszenia art. 28 k.p.a. ma charakter materialnoprawny, gdyż obowiązki i uprawnienia, przewidziane w w/w przepisie, są określone przepisami prawa materialnego. W związku z tym, mimo, że pojęcie strony jest instytucją procesową, to jednak należy traktować je jako zespół norm prawnych, odnoszących się do określonej sytuacji prawnej jednostki w danym postępowaniu administracyjnym (vide: wyroki NSA z dnia 9 stycznia 2008 r. , sygn. akt I OSK 349/04, LEX nr 453447 i z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 634/06, LEX nr 325255). Pomimo jednak błędnego zakwalifikowania w/w zarzut, w realiach rozpoznawanej sprawy, okazał się zasadny.

Przedmiotowa sprawa dotyczyła wniosku P. B. o wznowienie postępowania, zakończonego decyzją Wojewody D. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 2 ust. 2, art. 5 ust. 3 pkt 2, art. 8 ust. 1 pkt 2, art. 13 ust. 1 pkt 2 i art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.), potwierdzającą B. B. w całości prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Istotne jest przy tym też to, że ten sam wniosek wznowieniowy dotyczył również postępowania, w którym, decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr .[...], wydaną na podstawie art. 7 ust. 2 w/w ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., Wojewoda D. odmówił P. B. potwierdzenia prawa do powyższej rekompensaty.

W analizowanej sprawie kluczowym zatem zagadnieniem było ustalenie, czy P. B., który nie był stroną postępowania zakończonego decyzją potwierdzającą B. B.prawo do rekompensaty z tytułu mienia pozostawionego przez A. B. poza obecnymi granicami państwa polskiego, miał interes prawny – w rozumieniu art. 28 k.p.a. – w żądaniu wznowienia tegoż postępowania. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek

Udzielając odpowiedzi na tego rodzaju pytanie, wyjaśnić jednak przede wszystkim należy, że - w myśl art. 5 ust. 1 cyt. ustawy - potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Zgodnie przy tym z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawach, dotyczących potwierdzenia prawa do rekompensaty "zabużańskiej" występuje jeden stosunek materialnoprawny a zatem istnieje w tym przedmiocie tylko jedna sprawa administracyjna (vide np. wyroki: z dnia: 9 lipca 2015 r. sygn. akt I OSK 2271/14 i I OSK 2270/14, z dnia 19 czerwca 2015 r. sygn. akt I OSK 2411/13, z dnia 11 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 1668/13, z dnia 20 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1494/11, i I OSK 1209/11 oraz z dnia 19 kwietnia 2012 r. I OSK 585/11). W praktyce, powyższe oznacza, że rekompensatę za pozostawione mienie przyznaje się jako całość dla wszystkich, którym do danej nieruchomości "pozostawionej" przysługiwało prawo własności, albo dla wszystkich spadkobierców byłego właściciela "pozostawionej" nieruchomości. W związku z tym, w sytuacji, gdy kilka osób wystąpi z wnioskami, dotyczącymi tego samego mienia "pozostawionego", winno toczyć się jedno postępowanie obejmujące wszystkie w/w wnioski. Natomiast, gdy z wnioskiem wystąpi tylko jedna z osób uprawnionych, organ winien o toczącym się postępowaniu powiadomić pozostałe osoby uprawnione, które winny się wypowiedzieć co do przysługującego im prawa.

Mając powyższe na uwadze należy zatem stwierdzić, że w analizowanej sytuacji niezasadnie toczyły się dwa, odrębne postępowania, dotyczące tego samego mienia pozostawionego poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez A. B.. W jednym z nich, jak wyżej wspomniano, została wydana decyzja pozytywna na rzecz B. B., a w drugim - wydano decyzję odmowną w stosunku do P. B..

Dodatkowo, co również należy podkreślić, decyzja potwierdzająca B. B. prawo do rekompensaty obejmowała całość uprawnienia, to jest 20 procent wartości mienia pozostawionego przez A. B. na Kresach Wschodnich. Z uwagi zatem na treść art. 13 ust. 2 ustawy "zabużańskiej" – już co do zasady - niemożliwe byłoby uwzględnienie roszczenia jeszcze innej osoby związanego z tym mieniem.

Z tych względów należało stwierdzić, że skoro postępowanie o potwierdzenie prawa do rekompensaty "zabużańskiej" cechuje występowanie jednego stosunku materialnoprawnego, to pomimo, że w tym przypadku toczyły się wyżej wspomniane dwa, odrębne postępowania, wniosek o wznowienie obu tych postępowań winien być rozpatrywany w jednym postępowaniu (łącznie). Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, organy przedmiotowy wniosek wznowieniowy rozpatrywały osobno i w obu postępowaniach (wg stanu wynikającego z akt administracyjnych dołączonych do skargi kasacyjnej) zostały wydane przez Ministra Skarbu Państwa orzeczenia o odmiennej treści. W świetle tego zaś, co zostało poprzednio powiedziane, stan taki należało ocenić jako nieprawidłowy.

Przy ponownym zatem rozpoznaniu sprawy organ wojewódzki, orzekając po raz kolejny, winien łącznie rozpoznać wniosek o wznowienie obu, objętych nim postępowań. Jeśli by to zaś nie było możliwe, to orzekając o wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją potwierdzającą B. B. prawa do rekompensaty "zabużańskiej" z tytułu pozostawienia przez jego matkę mienia na Kresach Wschodnich, organ zobowiązany będzie przyjąć, że P. B. ma interes prawny w tym postępowaniu. Wydana w nim bowiem decyzja godzi w interes prawny skarżącego już choćby tylko w tym sensie, że ze względu na określoną w niej wysokość rekompensaty – co do zasady - uniemożliwia mu skorzystania z praw przysługujących Zabużanom a związanych w tym przypadku z pozostawieniem mienia w miejscowości N.

Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w świetle tego, co zostało wyżej stwierdzone, należało uznać, że nie był on zasadny, gdyż był on w zasadzie bezprzedmiotowy.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 193 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na przepisie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.