Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 211/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 pkt 1 lit. c, art. 11 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 28 poz 153
law: Ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.
article: art. 13 pkt 4
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 12 ust. 1, art. 24 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 45 poz 391
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2010 r. sprawy ze skargi E. T. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do tutejszego Sądu przez E. T. jest decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2009r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2009 Nr [...], znak: [...] stwierdzającą, że Pan E. T. jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym w okresie od 1 maja 1999 r. do 31 lipca 1999 r., od 1 kwietnia 2000 r. do 31 października 2000 r., od 1 maja 2001 r. do 31 sierpnia 2001 r., od 1 kwietnia 2002 r. do 31 sierpnia 2002 r., od 1 czerwca 2003 r. do 30 września 2003 r. oraz od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2004 r., z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Przedmiotowa decyzja została wydana na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] Inspektorat w [...] wystąpił do [....] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z wnioskiem (z dnia [...] października 2009 r.) o wydanie decyzji stwierdzającej obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej wobec Pana E. T. w okresach: od 1 maja 1999 r. do 31 lipca 1999 r., od 1 kwietnia 2000 r. do 31 października 2000 r., od 1 maja 2001 r. do 31 sierpnia 2001 r., od 1 kwietnia 2002 r. do 31 sierpnia 2002 r., od 1 czerwca 2003 r. do 30 września 2003 r. oraz od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2004 r.

[...] OW NFZ pismem znak: [...] z dnia [...] listopada 2009 r. poinformował Pana E. T. o toczącym się postępowaniu w sprawie ustalenia okresu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz wskazał, iż Ubezpieczony ma prawo wypowiedzieć się co do zebranych materiałów i dowodów.

Rozpatrując wniosek o wszczęcie postępowania, dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją Nr [...], znak: [...] z dnia [...] listopada 2009 r., stwierdził, że Pan E. T. jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym w okresach: od 1 maja 1999 r. do 31 lipca 1999 r., od 1 kwietnia 2000 r. do 31 października 2000 r., od 1 maja 2001 r. do 31 sierpnia 2001 r., od 1 kwietnia 2002 r. do 31 sierpnia 2002 r., od 1 czerwca 2003 r. do 30 września 2003 r. oraz od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2004 r., z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Rozpatrując odwołanie E. T. od powyższej decyzji, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził, że zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.), obowiązującej do dnia 30 września 2004 r., zwaną dalej "ustawą o ubezpieczeniu w NFZ", a także art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 z późn. zm.), obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r., zwaną dalej "ustawą o ubezpieczeniu zdrowotnym" - obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały i podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi.

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ i art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym - powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 z późn. zm.), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności.

Organ odwoławczy podkreślił, że ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie tj. z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] grudnia 2004 r. wydanego przez Wójta Gminy S. wynika, że Pan E. T. figuruje w ewidencji działalności gospodarczej, pod numerem [...] jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, z datą rozpoczęcia działalności oznaczoną jako 31 stycznia 1973 r. Ww. działalność została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej na mocy decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...].

Zgodnie z zaświadczeniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] maja 2005 r. stwierdzającym, iż Pan E. T. od 1997 roku do chwili obecnej jest podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, pobieranego w formie ryczałtu, a zgodnie ze składanymi zeznaniami podatkowymi PIT-28, przychody z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej wykazywał w latach 1999-2004.

Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak: [...], poinformował organ, iż Pan E. T. figuruje w ewidencjach prowadzących działalność gospodarczą od dnia 29 stycznia 1997 r. do chwili obecnej, nie zgłaszając przy tym przerw w prowadzeniu działalności gospodarczej. Przedsiębiorca jako formę opodatkowania wybrał ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, a zgodnie z zeznaniami PIT-27 i PIT-28 przychody wykazywał w miesiącach: maj, czerwiec, sierpień, wrzesień 1997 roku, czerwiec, lipiec 1998 roku, maj, czerwiec, lipiec 1999 roku, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień i październik 2000 roku, maj, czerwiec, lipiec, sierpień 2001 roku, kwiecień, maj, czerwiec i sierpień 2002 roku, czerwiec, sierpień, wrzesień 2003 roku, maj, czerwiec, lipiec sierpień 2004 roku.

W tym stanie rzeczy, organ stwierdził, że w powyższych miesiącach Pan E. T. wykazywał aktywność gospodarczą. Natomiast zgodnie z powyższym zaświadczeniem, za lata 2005-2008 Pan E. T. wykazał przychody zerowe.

Odnosząc się do informacji zawartej w piśmie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, iż Pan E. T. od [...] maja 1990 r. do nadal uprawniony jest do świadczenia rentowego organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 22 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym, jeżeli spełnione zostały przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 8, z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana powinna być z każdego z tych tytułów odrębnie, z zastrzeżeniem ust. 3-7 art. 22 w/w ustawy. W myśl art. 24 ust. 1 ustawy ubezpieczeniu w NFZ osoba spełniająca przesłanki do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, powinna opłacać składkę na ubezpieczenie zdrowotne z każdego tytułu odrębnie.

Prezes NFZ nie zgodził się także z twierdzeniem Pana E. T., że uzyskiwanie niskich dochodów z przedmiotowej działalności gospodarczej winno skutkować uznaniem, iż nie podlega on obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. W tym zakresie organ zauważył, że fakt osiągania niskich przychodów w określonych miesiącach z działalności gospodarczej wcale nie musi oznaczać, że dana działalność gospodarcza nie była w tym okresie prowadzona. Natomiast działalność gospodarcza jest działalnością, z którą związana jest konieczność ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego.

Odnosząc się do kwestii wskazanej przez odwołującego się dotyczącej złego stanu jego zdrowia organ odwoławczy podkreślił, że nie jest uprawniony do wydania decyzji w oparciu o uznanie administracyjne, tym samym stan zdrowia Pana E. T. nie ma wpływu na obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. W szczególności gdy, Pan E. T. nie zaprzecza, iż działalność gospodarcza była wykonywana przez niego w spornych okresach.

Organ zaakcentował, iż art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach stanowi, że sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek ubezpieczenie zdrowotne, ewentualne ich umorzenie bądź rozłożenie na raty, należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych, zatem organem zobowiązanym do prawidłowego ustalenia składek na ubezpieczenie zdrowotne dla Pana E. T. jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Reasumując Prezes Narodowego Funduszu stwierdził, że brak jest podstaw do uchylenia bądź zmiany decyzji dyrektora [...] OW NFZ Nr [...], znak: [...] z dnia [...] listopada 2009 r.

W skardze na powyższą decyzję E. T. , wnosząc o jej uchylenie, ponowił argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. Jeszcze raz podkreślił, że jest osobą chorą posiadającą uprawnienie do renty. Zaakcentował, że nigdy nie był wzywany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych do regulowania jakichkolwiek zadłużeń. Zdaniem skarżącego żadnych zadłużeń wobec ZUS nie posiada, a nawet gdyby było inaczej to sprawa winna ulec przedawnieniu , gdyż chodzi o okres sprzed prawie 11 lat.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zwaną dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm ).

W rozpatrywanej sprawie organ ustalił, że skarżący jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 maja 1999 r. do 31 lipca 1999 r., od 1 kwietnia 2000 r. do 31 października 2000 r., od 1 maja 2001 r. do 31 sierpnia 2001 r., od 1 kwietnia 2002 r. do 31 sierpnia 2002 r., od 1 czerwca 2003 r. do 30 września 2003 r. oraz od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2004 r. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.) zm.), obowiązującej do dnia 30 września 2004 r., zwaną dalej "ustawą o ubezpieczeniu w NFZ", a także art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm.) ), obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r., zwaną dalej "ustawą o ubezpieczeniu zdrowotnym" - obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały i podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi.

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ i art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym - powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) , obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności.

Z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] grudnia 2004 r. oraz decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] listopada 2009 r. znajdujących się w nadesłanych aktach administracyjnych wynika, że skarżący figurował od 31 stycznia 1973r. do 3 listopada 2009r. w ewidencji działalności gospodarczej. Określenie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia i zakończenia działalności gospodarczej stwarza domniemanie faktyczne, że działalność gospodarcza była prowadzona w całym tym okresie. Przy czym domniemanie powyższe może zostać obalone, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Organ ustalił mianowicie, na podstawie wyjaśnień samego skarżącego oraz zaświadczeń Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. wskazujących na fakt osiągania przez skarżącego przychodów z działalności gospodarczej w latach 1999 -2004 (a więc w okresie wskazanym we wniosku ZUS o objęcie skarżącego ubezpieczeniem zdrowotnym), że E. T. faktycznie prowadził w/w działalność gospodarczą w okresach wskazanych w zaskarżonej decyzji.

Uzyskiwanie niskich dochodów z prowadzonej działalności, na co powoływała się strona w toku niniejszego postępowania, w żadnym razie nie powodowało, że skarżący nie podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Wymaga w tym miejscu podkreślenia, że w niniejszym postępowaniu administracyjnym przedmiotem sprawy była kwestia podlegania lub niepodlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Nie jest to natomiast postępowanie w sprawie wymierzenia i pobierania składki na ubezpieczenie w którym to postępowaniu, prowadzonym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (a nie Prezesa NFZ) można ewentualnie podnosić zarzuty przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Ma rację organ twierdząc, że fakt posiadania przez skarżącego uprawnień rentowych w okresie objętym niniejszą decyzją pozostaje bez wpływu na podleganie przez stronę obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Powyższe stanowisko organu znajduje umocowanie w normie zawartej w art. 22 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym, który to przepis stanowi, że jeżeli spełnione zostały przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 8, z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana powinna być z każdego z tych tytułów odrębnie, z zastrzeżeniem ust. 3-7 art. 22 w/w ustawy. W myśl art. 24 ust. 1 ustawy ubezpieczeniu w NFZ osoba spełniająca przesłanki do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, powinna opłacać składkę na ubezpieczenie zdrowotne z każdego tytułu odrębnie. Wzmiankowane przepisy regulowały przedmiotową kwestię w okresie adekwatnym dla rozpoznawanej sprawy, obecnie zaś problematyka ta jest uregulowana w art. 82 ustawy o świadczeniach.

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami materialnymi a przy jej wydaniu organ nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego.

W tym stanie rzeczy skargę E. T. należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako, że nie miała usprawiedliwionych podstaw.