Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 162/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6349 Inne o symbolu podstawowym 634
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2,  art. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 693
law: Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi Z. F. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2017 r. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów

i Osób Represjonowanych, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy

z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257), zwanej dalej "kpa" oraz art. 5 ust. 1 w zw. z art. 2 i 3 ustawy z 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych

z powodów politycznych (tj. Dz. U. z 2015, poz. 693 ze zm. dalej u.d.o.), utrzymał

w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] odmawiającą Z.F. (dalej: skarżący) potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Orzeczenie z dnia [...] grudnia 2017 r. wydano wobec wniesienia wniosku

o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Skarżącego, gdzie podnoszono m.in. istnienie dodatkowych okoliczności: zeznań dwóch świadków, byłych pracowników Straży Pożarnej w [...], którzy złożyli stosowne oświadczenia i osobiście gotowi są potwierdzić fakt represjonowania skarżącego przez funkcjonariusz SB i okoliczności dla których zmuszony był do zwolnienia się z pracy w Straży Pożarnej. Skarżący wskazał też, że [...] stycznia 1990 r. wstąpił do służby w Policji a nie do MO. Jego zatrzymania

i przesłuchiwania przez SB nie były jednorazowe a wielokrotne i na 48 godzin. Podniósł, że czuje się osobą represjonowaną.

Zaskarżoną decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Skarżący wystąpił z wnioskiem o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. We wniosku wskazał, ze w 1980 roku założył komórkę [...] w Zakładowej Straży Pożarnej w [...] oraz był członkiem tej samej struktury w Zakładach [...] w [...]. Po wybuchu stanu wojennego ukrył dokument związany z działalnością w/w struktur. Podał, że ze względu na swoją działalność był represjonowany przez funkcjonariuszy SB przez dwa lata, co było powodem do zwolnienia się z pracy. Załączył zaświadczenie potwierdzające działalność Skarżącego w latach 1980 – 1981 jako członka [...] w [...] a także zaświadczenie Z. M., w którym to świadek oświadczył, iż Strona Skarżąca w latach 1980 – 1981- 1983 była działaczem [...] pełniąc funkcję członka Komisji Zakładowej. Organ I instancji wskazał, że [...] została zdelegalizowana wraz z wybuchem stanu wojennego i nie jest możliwe aby Skarżący pełnił oficjalnie funkcje w w/w strukturze w latach 1981-1983. Podał też, że Skarżący przedstawił decyzję Prezesa IPN-u potwierdzającą brak negatywnych przesłanek, co do przyznania wnioskowanego statusu - a to wobec stwierdzenia, że nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa oraz że w archiwach IPN-u nie zachowały się dokumenty wytworzone przez stronę lub przy jej udziale w ramach czynności wykonywanej przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. IPN przekazując do organu informacje na temat Skarżącego poinformował, że Skarżący był członkiem [...]i do roku 1982 przewodniczącym Komisji Zakładowej [...]. Następnie był kierowcą "taxi" i w związku z tym zawodem był rozpracowywany jako kandydat na tajnego współpracownika ówczesnych służb, ubiegał się o przyjęcie do pracy w MO – służbę rozpoczął [...] lipca 1989 r. w WUSW w [...]. Skarżący wskazał, że dane IPN dotyczące jego służby w MO są nieprawdziwe załączając kserokopię książeczki zdrowia, z której wynika że pracę rozpoczął [...] lipca 1990 r, a nie w 1989 r.

Organ wskazał, że analiza zebranego materiału dowodowego nie daje podstaw do potwierdzenia spełnienia przez Skarżącego przesłanek z przepisu art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych

z powodów politycznych, czy art. 3 w/w ustawy. Wskazał, że materiał dowodowy pozyskany z instytucji archiwalnych jak i od Skarżącego nie potwierdza prowadzenia przez Stronę nielegalnej działalności opozycyjnej bądź by był on osobą represjonowaną w rozumieniu ustawy o działaczach. Organ podniósł też, że oświadczenie świadka

w zestawieniu z pozostałymi składnikami materiału dowodowego tj. dokumentami pozyskanymi z instytucji archiwalnych, nie potwierdzają okoliczności podnoszonych przez wnioskodawcę.

Rozpoznając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy organ dodatkowo podniósł, że Skarżący za podstawę do uzyskania uprawnień wskazał oprócz w/w okoliczności także fakt zatrzymania na 48 godzin przez Służbę Bezpieczeństwa; okoliczność pozostawania - po zmuszeniu do zwolnienia się z pracy – bez pracy przez 7 lat, podczas których działał nadal jako aktywny członek "[...]" również

w pracy jako taksówkarz; odczuwania represji także po 1990 roku w czasie pracy jako policjant. Stwierdził, że udokumentowane członkostwo Strony w [...] w latach 1980-1981 nie może wobec treści art. 2 ust. 2 cyt. ustawy stanowić podstawy do potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej. Organ wskazał, że oświadczenie Skarżącego o kolportowaniu ulotek, nielegalnej prasy w stanie wojennym dotyczy okresu jedynie kilku miesięcy (świadkowie: T. K. i R. R.). Analizując relacje wskazanych osób organ stwierdził, że oświadczenia mogą jedynie dowodzić że Strona pracowała w Straży Pożarnej w [...], zakładała [...]i działała w niej do stanu wojennego oraz była zmuszona do odejścia z pracy po stanie wojennym. Organ stwierdził, że nie doszło do ujawnienia okoliczności sprawy, które w jakikolwiek sposób uprawdopodabniały, że Strona łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Wskazano, że przy rozpoznaniu wniosku organ dochował wszelkiej staranności prowadząc postępowanie dowodowe zwracając się do Strony o przedstawienie szczegółowego opisu działalności oraz przedstawienie dowodów powołując się na treść art. 5 ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy. Podniesiono, że z odpowiedzi IPN na zapytanie organu o przesłanie dokumentów dotyczących strony a mających wpływ na przyznanie przedmiotowego statusu, wynika brak takich dokumentów. Również, jak podał organ, sprawdzenie w internetowej bazie danych projektu: " [...]" prowadzonego przez IPN nie zawiera biogramu ani innych informacji na temat Strony. Ponownie wskazano, że materiał dowodowy z akt sprawy nie potwierdza spełnienia przesłanek z art. 3 u.d.o., bowiem brak jest uzasadnienia do uznania, że strona doznała wymienionych w art 3 represji, które mogłyby spotkać Skarżącego z przyczyn politycznych za udział w wystąpieniu wolnościowym lub prowadzenie działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce w przewidzianym w ustawie okresie. Podniesiono, że na żadnym etapie obu postępowań Skarżący nie określił udziału w jakimkolwiek wystąpieniu wolnościowym w latach 80–tych, które odbywałoby się na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Podnoszony przez Skarżącego fakt zmuszenia do odejścia z pracy w dniu 31.12.1983 r. nie został w postępowaniu skutecznie powiązany z następstwem przyczynowo – skutkowym z ewentualnym działaniem Skarżącego, które mogłoby zostać uznane za wzięcie udziału w wystąpieniu wolnościowym o którym stanowi ustawa. Zdaniem organu wskazane przez Stronę skutki pozostawania bez pracy oraz nieprzyjemności doświadczane w latach 90–tych nie zostały przewidziane przez ustawodawcę w katalogu zamkniętym represji uzasadniających potwierdzenie statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych i nie mogą podlegać rozszerzeniu przez organy administracji publicznej. Z tych względów w/w decyzją z [...] grudnia 2017 r. organ utrzymał w mocy decyzję własną nie uwzględniając wniosku Strony.

W skardze do Sądu na w/w decyzję Skarżący zarzucił: naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego przez co wydano decyzję z naruszeniem słusznego interesu obywateli, naruszenie art. 8 kpa przez przeprowadzenie postępowania z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania do organów państwa, naruszenie art. 80 kpa zgodnie z którym organ administracji publicznej zobowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia wszechstronnie całokształtu zebranego materiału dowodowego; naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 2 i 3 u.d.o. poprzez błędną ich wykładnię.

Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wskazał m. in., że postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący. Wskazał też, że we wniosku inicjującym postępowanie podał okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy

i w przypadku jakichkolwiek wątpliwości w tym zakresie organ winien podjąć czynności, w tym wyznaczyć rozprawę administracyjną, celem ich wyjaśnienia. Organ, co wynika

z uzasadnienia decyzji, oparł się na literalnej treści wniosku pomijając zupełnie okoliczności faktyczne notoryjnie znane iż przynależność w okresie wskazanym we wniosku do związku zawodowego [...]związana była z czynnym uczestnictwem w akcjach strajkowych. Skarżący nie podnosił tych okoliczności bo ich świadkowie: M. Z. i T. M. nie żyją. Na skutek tego rodzaju działalności utracił miejsce pracy, co nie może budzić wątpliwości. Organ przesłanki wskazane w art. 2 i 3 u.d.o. traktuje łącznie, co jest sprzeczne z wykładnią literalną tejże ustawy.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte

w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, bowiem decyzja nie narusza przepisów prawa.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji o nabyciu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych są przepisy art. 2, art. 3 oraz art.4 u.d.o.

Definicję "działacza opozycji antykomunistycznej" zawarto w art. 2 u.d.o., według której jest nim osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce (ust. 1 ww. ustawy). Do okresu 12 miesięcy, o którym mowa

w ust. 1, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia

31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. (ust. 2 ww. ustawy).

Z kolei "osobą represjonowaną z powodów politycznych", zgodnie z art. 3 ustawy o działaczach opozycji, jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia

4 czerwca 1989 r.:

1) przebywała w:

a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce,

b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r.

o stanie wojennym (Dz. U. Nr 29, poz. 154, ze zm.) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana

z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym:

a) na skutek działania wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa,

o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2014 r. poz. 1075), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni,

b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia,

c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu,

d) została z nią rozwiązana umowa o pracę,

e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły,

f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji

i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji

i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok;

4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

Dodatkowym warunkiem - w myśl art. 4 u.d.o. - nabycia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych jest okoliczność, iż konkretna osoba:

1) nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem 4 czerwca 1989 r., bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i

2) co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.

Wobec Skarżącego - zgodnie z przedstawioną w toku postępowania decyzją Prezesa IPN z dnia [...] czerwca 2017 r. Nr [...] (k.22 akt administracyjnych) wedle której nie był on pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa oraz, że w archiwach Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez Stronę lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa – nie zaistniała negatywna przesłanka przyznania żądanego statusu. Natomiast zdaniem Sądu Szef Urzędu prawidłowo ocenił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie świadczy o wystąpieniu pozytywnych przesłanek do uznania go za działacza opozycji lub osobę represjonowaną w rozumieniu art. 2 lub art. 3 cytowanej ustawy.

Za podstawę uzyskania uprawnień Skarżący w toku postępowania przed organem wskazał następujące fakty: członkostwo i działalność w Komisji Zakładowej [...]w Zakładach [...] w [...], w tym też jako przewodniczący związku w Zakładowej Straży Pożarnej, ukrycie po ogłoszeniu stanu wojennego dokumentów związanych z działalnością "[...]", zatrzymanie w czasie stanu wojennego na 48 godzin przez Służbę Bezpieczeństwa, dwuletnie represje kierownictwa zakładu pracy zakończone zmuszeniem Skarżącego do zwolnienia się z pracy, pozostawanie przez 7 lat bez pracy kiedy Skarżący działał jako aktywny członek "[...]" również w pracy jako taksówkarz, represje także po 1990 roku w czasie pracy jako policjant, trwający kilka miesięcy kolportaż ulotek i nielegalnej prasy na terenie [...] i w zakładzie pracy Straży Pożarnej [...] w [...] kontynuowany w czasie pracy na taxi poprzez rozsypywanie ulotek na dworcu kolejowym w [...] i [...].

Analizując spełnienie przesłanek z art. 2 u.d.o. należy podzielić stanowisko organu, że udokumentowane członkostwo Skarżącego w [...]w latach 1980-1981 (zaświadczenie z [...] sierpnia 1990 r. Przewodniczącego [...] Z. D. k. 4 i k. 6 akt administracyjnych) nie może stanowić podstawy dla potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej wobec treści art. 2 ust. 2 ustawy. Podzielić też należy ocenę dotyczącą zaświadczenia z dnia 20 grudnia 2016 r. wydanego przez Pana Z. M. (k. 5 akt administracyjnych), z którego wynika m.in., że Skarżący w latach 1980-1981-1983 był działaczem [...]pełniąc funkcję członka Komisji Zakładowej. Wraz z wprowadzeniem stanu wojennego zawieszono działalność [...], a jej formalna delegalizacja miała miejsce [...] października 1982 r. z datą przyjęcia nowej ustawy o związkach zawodowych i organizacjach rolników. Uchwalona ustawa dopuszczała tworzenie ponadzakładowych struktur związkowych dopiero po [...] grudnia 1983 r. W tej sytuacji nie jest możliwe, co zasadnie zarzuca organ w uzasadnieniu decyzji z [...] lipca 2017 r., aby Skarżący pełnił oficjalnie w/w funkcje we wspomnianej strukturze w latach 1981-1983. Należy też zauważyć, że pozostałe treści zawarte w analizowanym dokumencie wykraczają poza ramy zaświadczenia, które winno potwierdzać określone fakty lub stan prawny wynikające z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, a nie dotyczyć okoliczności, których ustalenie i ocena następuje w postępowaniu jurysdykcyjnym w sprawie rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej.

Szef Urzędu nie miał też podstaw, aby uznać Skarżącego za działacza opozycji antykomunistycznej w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji w związku z nielegalnym kolportażem ulotek i nielegalnej prasy. Należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że opisana w art. 2 ust. 1 ustawy działalność miała być prowadzona w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi. Skarżący nigdy nie podał, aby działał w wyżej opisany sposób. W piśmie z [...] września 2017 r. Skarżący wspomina jedynie o anonimowych kolporterach i o tym wiedział o funkcjonowaniu nielegalnych struktur Solidarności, ale nie starał się znać ich siedzib i zarządów. Natomiast z opisu podejmowanej przez niego działalności wywieść można, że była ona wykonywana samodzielnie, na co wskazują użyte zwroty (kolportowałem, otrzymywałem).

Już ta okoliczność jest wystarczająca do uznania stanowiska organu za prawidłowe.

Z oświadczeń Skarżącego również nie wynika, aby jego działalność opozycyjna spełniała przesłanki określone w art. 2 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji. Nie należy bowiem do nich ukrycie dokumentów dotyczących działalności związku "[...]".

Prawidłowe są też ustalenia organu odnośnie nie wykazania przez Stronę spełnienia przesłanek z art. 3 u.d.o. Podnoszony przez Skarżącego fakt zmuszenia

do odejścia z pracy, w dniu 31 grudnia 1983 roku, nie został skutecznie powiązany

z następstwem przyczynowo – skutkowym tj. działaniem, które mogło być uznane

za wzięcie udziału w wystąpieniu wolnościowym o którym stanowi ustawa. Zauważyć trzeba, że na żadnym etapie postepowań administracyjnych Skarżący nie wskazywał na udział w jakimkolwiek wystąpieniu wolnościowym, które odbywałoby się na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka. Wskazywane przez Stronę skutki tj. pozostawanie bez pracy, represje w latach 90-tych, zatrzymanie na 48 godzin nie zostały przewidziane przez ustawodawcę w zamkniętym katalogu przesłanek uzasadniających potwierdzenie statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego nie są one zasadne. Wskazać należy, że zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.o. status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza, w drodze decyzji administracyjnej Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po stwierdzeniu przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, iż osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki, o których mowa

w art. 4. Powyższy status potwierdza się na wniosek działacza opozycji antykomunistycznej, osoby represjonowanej z powodów politycznych, wdowy lub wdowca po działaczu opozycji antykomunistycznej lub osobie represjonowanej

z powodów politycznych lub innego członka rodziny zmarłego działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych (ust. 2).

Do wniosku dołącza się: 1) dowody potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w art. 2 lub art. 3, oraz 2) decyzję administracyjną Prezesa IPN - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w sprawie spełniania warunków,

o których mowa w art. 4, albo dokument potwierdzający nadanie Krzyża Wolności

i Solidarności (art. 5 ust. 3).

Jak wynika z ust. 4 art. 5 ww. ustawy, okresy represji z powodów politycznych,

o których mowa w art. 3 pkt 1, 2 i 3 lit. c) i f), zalicza się do okresów działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, o których mowa w art. 2 ust. 1.

Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych może nadto zwrócić się do:

- Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o przekazanie informacji o treści zgromadzonych przez Instytut dokumentów dotyczących warunków, o których mowa w art. 2 i art. 3, oraz o przekazanie uwierzytelnionych kopii tych dokumentów (art. 5 ust. 5 ustawy),

- właściwej wojewódzkiej rady konsultacyjnej do spraw działaczy opozycji i osób represjonowanych o zaopiniowanie wniosku o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych (ust. 6 ww. ustawy).

Przedstawione powyżej zasady potwierdzania statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych należy odnieść na grunt rozpoznawanej sprawy. Przede wszystkim jeszcze raz przyjdzie dostrzec,

że – zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy o działaczach opozycji - do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków dla uznania osoby za działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Wobec tego ustawodawca obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów nałożył na wnioskodawcę. Jednakże fakt ten nie zwalnia organu prowadzącego postępowanie administracyjne od obowiązku podejmowania działań zmierzających do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, lecz ciężar dowodu przenosi na wnioskodawcę. Okoliczność ta ma istotną rolę w rozpoznawanej sprawie, ponieważ Skarżący domaga się uznania go za działacza opozycji antykomunistycznej i osobę represjonowaną z przyczyn politycznych.

Niewątpliwie organ, mając na uwadze omówiony powyżej obowiązek, w trakcie prowadzonego postępowania zwrócił się do IPN Oddział w [...] Delegatura

w [...] o udostępnienie posiadanych dokumentów. W odpowiedzi IPN wskazał

na posiadane zapisy w aktach i ewidencjach, które Skarżący częściowo zakwestionował (pismo z [...] lipca 2017 r. k.31 akt). Już przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ zwrócił się do Strony o udzielenie odpowiedzi na pytania dotyczące współpracy

ze strukturami zorganizowanymi (jakimi), kontaktów z działaczami podziemia – okoliczności współpracy z nimi; przedstawienie szczegółowego opisu działań Skarżącego i czynności podejmowanych w konspiracji; oraz przedstawienie świadków na potwierdzenie tych okoliczności lub dostarczenie jakichkolwiek innych dowodów powołując się na treść art. 2 i art. 3 cyt. ustawy, z przytoczeniem ich treści (pismo k. 40-41). Organ dokonał też sprawdzenia w internetowej bazie danych projektu: "Encyklopedia Solidarności" prowadzonego przez IPN czy nie zawiera on biogramu bądź innych informacji na temat Strony. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa i zawarty w art. 77 § 1 kpa obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić korzystne dla strony postępowania okoliczności. Nie jest ona zwolniona z obowiązku dostarczania takich materiałów, z których chce wyciągać korzystne dla siebie skutki, zwłaszcza w sytuacji gdy ze względu na specyfikę takiej sprawy jak niniejsza, organ nie ma możliwości zdobywania z urzędu dowodów świadczących na rzecz przyznania żądanego przez Stronę statusu.

Bezspornie Skarżący przedłożył decyzję administracyjną Prezesa IPN Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, zgodnie z którą spełnia warunki,

o jakich mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji. Nie jest to jednak warunek wystarczający dla wydania przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzji potwierdzającej status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Te okoliczności bowiem ustala organ na podstawie przedłożonych przez wnioskodawcę lub zgromadzonych dowodów, które potwierdzą spełnienie przez wnioskodawcę warunków określonych w art. 2 lub 3 u.d.o.. W ocenie Sądu, zasadnie organ uznał,

iż zgromadzony materiał dowodowy oraz twierdzenia Skarżącego nie dają do tego podstaw. Trzeba zauważyć, że organ administracji działa na podstawie prawa. Oznacza to, że zgodnie z przepisem art. 5 ustawy o działaczach opozycji Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, może w drodze decyzji administracyjnej

w trybie cytowanej ustawy potwierdzić status odpowiednio "działacza opozycji antykomunistycznej" lub "osoby represjonowanej z powodów politycznych", wyłącznie osobom spełniającym warunki określone wprost przez ustawodawcę w art. 2 ust. 1 oraz art. 3 powyższej ustawy.

Jak słusznie uznał Szef Urzędu, zgromadzony materiał dowodowy, nie daje podstaw do stwierdzenia, że Skarżący spełnił któryś z tych warunków.

Skoro przedstawione przez Skarżącego oświadczenia oraz dokumenty nie potwierdzają spełnienia przesłanek opisanych w art. 2 ust. 1 ani w art. 3 ustawy

o działaczach opozycji, jak też okoliczności tych nie potwierdził Instytut Pamięci Narodowej, to zasadnie Szef Urzędu wydał decyzję odmowną w tym przedmiocie.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić.