Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1774/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 1 pkt 60 - 61
journal: Dz.U. 2011 nr 74 poz 397
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Protokolant Magdalena Siewkowska, po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ministra Finansów (organ upoważniony: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 66/15 w sprawie ze skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w G. na interpretację indywidualną Ministra Finansów (organ upoważniony: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy) z dnia 14 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie zastosowania przepisów prawa podatkowego 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2) oddala skargę; 3) zasądza od F. sp. z o.o. z siedzibą w G. na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 340 (słownie: trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. NSA/wyr. 1 - wyrok


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (sygn. akt I SA/Sz 66/15) w sprawie ze skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w G. uchylił interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 14 października 2014 r. w przedmiocie zastosowania przepisów prawa podatkowego.

Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku przytoczył następujący stan sprawy: we wniosku złożonym w o wydanie interpretacji spółka podała, że jest podmiotem zajmującym się działalnością w zakresie technik mocowania ładunków w tranzycie. Spółka koncentruje się na produkcji i sprzedaży: ściągaczy przemysłowych, pasów transportowych, systemów do mocowania oraz przenoszenia ładunków. Wnioskodawca wraz z innymi podmiotami z grupy kapitałowej w skład której wchodzi przystąpił do umowy o świadczenie usług kompleksowego zarządzania płynnością finansową. Usługa świadczona jest przez Bank z siedzibą w Szwecji na rzecz podmiotów z grupy kapitałowej – uczestników, w tym na rzecz Spółki. Umowa została zawarta w Szwecji i podlega szwedzkiemu prawu.

Schemat przystąpienia do umowy przedstawia się następująco: bank zawarł umowę z podmiotem dominującym w grupie - agentem, który pełni rolę spółki treasury - zarządzającej finansami w grupie. Pozostali uczestnicy (w tym spółka) przystąpili do umowy zawartej pomiędzy bankiem a agentem zawierając umowę przystąpienia. Na skutek przystąpienia przez uczestnika do umowy, agent który pełni w grupie kapitałowej rolę treasury zawiera transakcje finansowe bezpośrednio z uczestnikami. Spółka jest powiązana kapitałowo z agentem. Spółka i agent są w jednej grupie kapitałowej. Celem umowy jest świadczenie usługi ukierunkowanej na optymalne wykorzystanie środków pieniężnych znajdujących się na rachunkach bankowych uczestników wchodzących w skład grupy poprzez kalkulację odsetek od skonsolidowanego salda rachunków tych Uczestników oraz wzajemnego finansowania się przez uczestników. Usługa umożliwia uczestnikom dokonywanie wypłat z rachunków prowadzonych przez Bank w różnych walutach i w różnych krajach bez konieczności istnienia środków na odpowiednich rachunkach, pod warunkiem że odpowiednie środki są dostępne na wszystkich innych rachunkach, w tym w postaci możliwych kredytów. Konsolidacja sald uczestników ma charakter wirtualny, tzn. brak jest rzeczywistych transferów środków pieniężnych pomiędzy rachunkami różnych uczestników w celu ich konsolidacji. Konsolidacja ta będzie dokonywana na podstawie ustaleń wynikających z umowy (każdego dnia roboczego). Odsetki będą naliczane zgodnie z umową i kapitalizowane na rachunku odsetkowym (rachunek prowadzony dla agenta, na którym naliczone są odsetki debetowe i kredytowe). Odsetki będą przypisywane do poszczególnych uczestników.

Umowa, stanowiąca tzw. umowę cash poolingu, jest realizowana poprzez bank w Szwecji. W celu realizacji umowy dla uczestników (w tym dla spółki) otwierane są rachunki prowadzone przez bank w Szwecji. Rachunki te są prowadzone w dowolnej walucie (dalej: rachunki sub-account). Rachunki sub-account biorą bezpośrednio udział w strukturze cash poolingu. Uczestnicy posiadają dwa rachunki: rachunek bieżący oraz rachunek sub-account, który bierze udział bezpośrednio w strukturze. Rachunki prowadzone są przez Bank w Szwecji. Środki zgromadzone na rachunku bieżącym danego uczestnika będą transferowane na jego rachunek sub-account. Środki z rachunku sub-account mogą być transferowane z powrotem na rachunek bieżący, jak też mogą nie wracać na ten rachunek. Dla agenta utworzony zostaje rachunek główny stanowiący rachunek rzeczywisty prowadzony, dla agenta, na którym odzwierciedlane jest wirtualnie łączne saldo dla danej waluty rachunków sub-account biorących udział w strukturze. Dla agenta został również utworzony rachunek, odsetkowy, na którym naliczone są odsetki debetowe i kredytowe. W systemie zarządzania płynnością finansową oferowanym przez bank nie będzie możliwości dokonywania przez Uczestników wypłat lub wpłat bezpośrednio na rachunek główny.

Z perspektywy spółki oraz podmiotów tworzących grupę zasadniczym elementem Umowy jest wdrożenie procesu zarządzania posiadanymi na rachunkach bankowych środkami pieniężnymi oraz zadłużeniem spółek tworzących grupę, poprzez poprawę bieżących przepływów pieniężnych. W tym celu następuje koncentracja środków pieniężnych wszystkich spółek grupy na jednym rachunku.

Przystąpienie przez uczestnika do umowy jest uwarunkowane zawarciem pomiędzy agentem a uczestnikiem wewnątrzgrupowej umowy pożyczki. W następstwie funkcjonowania umowy i dokonywania wypłat z rachunków prowadzonych przez bank w różnych walutach i w różnych krajach bez konieczności istnienia środków na tych rachunkach, automatycznie nawiązuje się stosunek pożyczkowy pomiędzy uczestnikami a agentem. W następstwie dokonywanych wypłat z rachunków, dochodzi do transakcji pożyczkowych pomiędzy agentem a uczestnikami.

Środki zgromadzone na rachunkach sub-account są traktowane jako pożyczki od uczestnika dla agenta. Z kolei kredyt na rachunkach sub-account są traktowane jako pożyczki od agenta dla uczestnika.

Uczestnicy będą mogli zrealizować operacje na swoich rachunkach sub-account, o ile nie przekroczą one limitów ustalonych w ich rachunkach sub-account lub o ile suma wszystkich operacji uczestników nie przekroczy całkowitego dopuszczalnego zadłużenia. W każdym z dwóch powyższych przypadków, dokonanie przez agenta obciążeń swego rachunku sub-account ponad jego saldo dodatnie oznacza automatyczne powstanie zobowiązania agenta w stosunku do uczestnika z tytułu pożyczki. Z kolei, dokonanie przez uczestnika obciążeń swego rachunku sub-account; ponad jego saldo dodatnie oznacza automatyczne powstanie zobowiązania uczestnika w stosunku do agenta z tytułu pożyczki. Spółka w związku z uczestnictwem w strukturze ponosi na rzecz agenta odsetki. Agent jest podmiotem z siedzibą w Szwecji. Spółka nie posiada zakładu na terenie Szwecji. Spółka będzie dysponować certyfikatem rezydencji agenta.

Wskazując na powyższy stan faktyczny zadano następujące pytanie: Czy w przedstawionym stanie faktycznym odsetki naliczane w związku z realizacją umowy, dotyczącej zarządzania płynnością finansową, będą podlegały ograniczeniom wynikającym z przepisów dotyczących tzw. cienkiej kapitalizacji?

W ocenie spółki, odsetki naliczane w związku z realizacją umowy, będącej umową o zarządzanie płynnością finansową, nie będą podlegały ograniczeniom wynikającym z przepisów dotyczących tzw. cienkiej kapitalizacji o jakich mowa w art. 16 ust. 1 pkt 60 i pkt 61 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011, Nr 74 r., poz. 397 ze zm. – dalej: u.p.d.o.p.), gdyż umowa przez nią zawarta nie wypełnia definicji umowy pożyczki wskazanej w art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p..

Uznając stanowisko spółki za nieprawidłowe organ interpretacyjny wskazał na definicję umowy pożyczki zawartą w art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p. i zauważył, że pomimo tego, iż umowę cash poolingu należy zaliczyć należy do umów nienazwanych na gruncie polskich przepisów prawą cywilnego, to niemniej cechą takiej umowy jest to, że jeden z podmiotów (uczestnik umowy) przekazuje własne środki finansowe innemu podmiotowi (innemu uczestnikowi umowy) celem; pokrycia przez ten inny podmiot zobowiązań pieniężnych. Otrzymane przez taki inny podmiot środki finansowe podlegać będą zwrotowi wraz z wynagrodzeniem za korzystanie z tych środków, określonym w formie odsetek. Przepisy art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy regulują podatkowe skutki tzw. "niedostatecznej kapitalizacji" i mają zastosowanie do pożyczek udzielanych pomiędzy spółkami kapitałowymi powiązanymi ze sobą w sposób, o którym mowa w tym przepisie.

Zdaniem organu opisana we wniosku umowa cash poolingu wypełni przesłanki zaliczenia jej do umowy pożyczki zdefiniowanej w art. 16 ust. 7b u.p.o.d.p., gdyż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z przekazywaniem środków pieniężnych pomiędzy podmiotami, przy jednoczesnej, wynikającej z logiki systemu zarządzania płynnością finansową, konieczności zwrotu danych środków oraz uzyskiwaniu w związku z tym określonego wynagrodzenia w postaci odsetek, co wynika z zasad funkcjonowania przedstawionego systemu. Spółka będzie otrzymywać odsetki w przypadku, gdy zgromadzone przez nią środki będą zasilały system, oraz będzie zobowiązana do zapłaty odsetek w sytuacji, gdy saldo ujemne na jej koncie zostanie wyrównane środkami pochodzącymi z systemu.

Organ interpretacyjny podkreślił przy tym, że brak sporządzonej umowy pożyczki pomiędzy uczestnikami systemu nie przekreśla możliwości uznania określonych transakcji za umowę pożyczki w rozumieniu art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p. Przepis ten wprowadza bowiem własną definicję wskazanej umowy na potrzeby przepisów dotyczących tzw. cienkiej kapitalizacji.

Tym samym organ uznał stanowisko spółki w zakresie zastosowania art. 16 ust. 1 pkt 60 i pkt 61 u.p.o.d.p., tzw. niedostatecznej kapitalizacji w związku z transakcjami dokonywanymi na podstawie umowy cash-poolingu za nieprawidłowe, gdyż w kontekście przedstawionej struktury systemu zarządzania płynnością finansową mogą znaleźć zastosowanie art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 u.p.o.d.p. w odniesieniu do odsetek wypłacanych przez spółkę agentowi (Pool Leaderowi) - jako uczestnikowi omawianego systemu cash - poolingu, o ile w momencie zapłaty odsetek zadłużenie Spółki będzie przekraczało określony pułap (odsetki płacone przez spółkę od kwot pozyskanych mogą podlegać i częściowemu wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów). W przypadku jednak, gdy zadłużenie takie nie wystąpi, wówczas ww. przepisy dotyczące cienkiej kapitalizacji nie znajdą zastosowania.

Wnioskodawca wezwał organ interpretacyjny pismem nadanym w dniu 22 października 2014 r. do usunięcia naruszenia prawa.

Minister Finansów w odpowiedzi na powyższe wezwanie datowanej na dzień 27 listopada 2014 r. stwierdził brak podstaw do zmiany udzielonej interpretacji indywidualnej.

We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze, spółka zaskarżyła interpretację w całości zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 w zw. z art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p., tj. poprzez uznanie stanowiska skarżącej za nieprawidłowe i stwierdzenie, iż odsetki naliczane w związku z realizacją umowy o zarządzanie płynnością finansową (dalej: umowa), będą podlegały ograniczeniom wynikającym z przepisów dotyczących tzw. cienkiej kapitalizacji. Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej interpretacji indywidualnej i uznanie, iż odsetki naliczane w związku z realizacją umowy o zarządzanie płynnością finansową nie będą podlegały ograniczeniom wynikającym z przepisów dotyczących tzw. cienkiej kapitalizacji oraz o zasądzenie od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając skarżoną interpretację uznał, że stanowisko Ministra Finansów nie znajduje uzasadnienia na gruncie obowiązujących przepisów prawa podatkowego.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że ograniczenia w zaliczaniu do kosztów uzyskania przychodów przewidziane w art. 16 ust. 1 pkt 60 i pkt 61 u.p.d.o.p. dotyczą odsetek od pożyczek (kredytów) udzielanych podatnikowi przez podmioty z nim powiązane. Natomiast w przypadku cash-poolingu, przedstawionego w zdarzeniu przyszłym opisanym przez stronę, nie dochodzi do zawierania pomiędzy uczestnikami systemu zarządzania środkami pieniężnymi umowy pożyczki w rozumieniu art. 16 ust 7b u.p.d.o.p., mimo że umowy te zawierają element kredytowania jednych podmiotów przez inne podmioty. Za słuszne Sąd uznał stanowisko strony skarżącej, że podatnicy przystępujący do umowy cash-poolingu nie zobowiązują się do przeniesienia własności określonej z góry ilości pieniędzy na inny określony w umowie podmiot. Uczestnicy tego rodzaju porozumienia nie wiedzą, kiedy ich środki zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego z uczestników. Nie jest więc skonkretyzowana druga strona transakcji i wysokość jej przedmiotu, co oznacza, że podmioty porozumienia nie są w tym zakresie wobec siebie stronami stosunków zobowiązaniowych. Zerowanie salda debetowego na rachunku uczestnika następuje z wykorzystaniem dodatniego salda rachunku zbiorczego, którego stan jest wypadkową sald rachunków wszystkich uczestników systemu. Poza tym w umowie cash-poolingu brak jest możliwości swobodnego dysponowania środkami przez uczestników systemu, co jest elementem koniecznym umowy pożyczki. Innymi słowy, istotą umowy cash-poolingu nie jest przenoszenie na własność biorącego określonej ilości pieniędzy i późniejszy ich zwrot, ale zarządzanie płynnością finansową poszczególnych podmiotów wchodzących w skład grupy, co pozwala na kompensowanie przejściowych nadwyżek wykazywanych przez jedne podmioty, z przejściowymi niedoborami powstałymi u innych podmiotów.

W konsekwencji jak uznał Sąd Wojewódzki, organ podatkowy dokonał błędnej interpretacji art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p. oraz art. 16 ust. 1 pkt 60 i pkt 61 u.p.d.o.p.

Minister Finansów wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, w której zaskarżył go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej: p.p.s.a. zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 16 ust: 7b w powiązaniu z art. 16 ust. 1 pkt 60 i pkt 61 u.p.d.o.p. poprzez ich błędną wykładnię skutkującą nieprawidłową oceną prawną przez Sąd, że stosunki pomiędzy uczestnikami systemu cash-pooling nie powinny być kwalifikowane jako udzielenie pożyczki, o której mowa w art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p., w sytuacji gdy wskazane stosunki pomiędzy uczestnikami opisanego we wniosku modelu systemu należy kwalifikować jako udzielenie pożyczki.

Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, a także o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Spółka nie sporządziła odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy i wobec tego zaskarżony wyrok podlegał uchyleniu.

Trafny, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego, polegającego na błędnej wykładni art. 16 ust. 7b oraz art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 u.p.d.o.p.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego umowa cash-poolingu, jak też dokonywane w jej ramach poszczególne transakcje, wypełniają przesłanki uznania ich za umowę pożyczki w rozumieniu art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p. Umowa ta charakteryzuje się bowiem przekazywaniem środków pieniężnych pomiędzy uczestnikami cash-poolingu przy jednoczesnej i wynikającej z logiki struktury zarządzania płynnością finansową, konieczności zwrotu danych środków oraz uzyskaniu w związku z tym wynagrodzenia w postaci odsetek lub obowiązku ich zapłaty na rzecz pozostałych uczestników. W konsekwencji, odsetki wypłacone na podstawie tej umowy będą podlegały ograniczeniom wynikającym z tzw. niedostatecznej kapitalizacji, tj. w zakresie zaliczania ich do koszów uzyskania przychodów, uregulowanych w art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 u.p.d.o.p.

Dokonana przez Sąd pierwszej instancji wykładnia art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p. polega na przyjęciu, że opisana we wniosku o wydanie interpretacji umowa cash-poolingu nie stanowi umowy pożyczki w rozumieniu normy wynikającej z tego przepisu z uwagi na następujące przesłanki: brak obowiązku zwrotu transferowanej kwoty, gdyż umowa cash-poolingu nie przewiduje transferów zwrotnych na początku dnia następnego, brak zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na inny określony w umowie podmiot, brak skonkretyzowania drugiej strony transakcji, brak wiedzy, kiedy, w jakiej wysokości oraz przez którego uczestnika cash-poolingu środki te zostaną wykorzystane.

Zgodnie z art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p. przez pożyczkę, o której mowa w ust. 1 pkt 60 i pkt 61 oraz art. 15c, rozumie się każdą umowę, w której dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy. Przez pożyczkę tę rozumie się także kredyt, emisję papierów wartościowych o charakterze dłużnym, depozyt nieprawidłowy lub lokatę. Pochodnych instrumentów finansowych nie uważa się za pożyczkę w rozumieniu tego przepisu. Ustawodawca przyjął zatem szeroką definicję umowy pożyczki uwzględniając jej cel, tj. przeniesienie przez dającego określonej ilości środków pieniężnych na biorącego z obowiązkiem zwrotu tej samej ilości środków pieniężnych.

Z przytoczonej treści definicji pożyczki wynika, że przesłanka wskazana przez Sąd administracyjny pierwszej instancji, dotycząca wiedzy kiedy, w jakiej wysokości oraz przez którego uczestnika cash-poolingu środki zostaną wykorzystane jest irrelewantna dla oceny czy opisana we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji umowa cash-poolingu stanowi umowę pożyczki w rozumieniu art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p. Nie wynika ona bowiem z treści normatywnej powołanego przepisu. Ponadto, nawet biorąc pod uwagę umowę pożyczki uregulowaną w art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz.121 ze zm.), wiedza pożyczkodawcy, kiedy i w jakiej wysokości pożyczkodawca wykorzysta środki przekazane w drodze pożyczki, a także czy wykorzysta je samodzielnie, czy też przekaże innej osobie nie stanowi elementu istotnego umowy pożyczki.

W odniesieniu do przesłanki określoności przenoszonych środków, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest konieczne, żeby umowa pożyczki w rozumieniu art. 16 ust.7b u.p.d.o.p. a priori wskazywała określoną ilość środków pieniężnych, które pożyczkodawca zobowiązuje się przenieść na rzecz pożyczkobiorcy. Wystarczające jest, żeby warunki umowy pozwalały na ustalenie tej wysokości a posteriori. Możliwe jest ustalenie ilości środków pieniężnych, które w ramach umowy cash-poolingu wpłynęły z rachunków bankowych pool leadera na rachunki bankowe spółki oraz wysokości środków, które z rachunków spółki zostały przekazane na rachunki pool leadera. Natomiast sam moment ustalenia ilości środków pieniężnych, która była przedmiotem transferu pozostaje bez znaczenia dla zakwalifikowania takiej umowy jako umowy pożyczki w rozumieniu art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p.

W stosunku do przesłanki skonkretyzowania drugiej strony transakcji, należy zauważyć, że w sytuacji opisanej we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, choć umowa cash-poolingu została zawarta pomiędzy kilkoma podmiotami, to z perspektywy wnioskodawcy do faktycznego transferu środków będzie dochodziło jedynie pomiędzy pool leaderem (rachunkami bankowymi pool leadera), a spółką (rachunkami bankowymi spółki). Zarówno w przypadku transferów sald dodatnich, ujemnych, jak również odsetek. Z tego względu wymóg skonkretyzowania stron transakcji jest zachowany, są to spółka i pool leader. Dla oceny umowy cash-poolingu przez pryzmat definicji sformułowanej w art. 16 ust. 7b u.p.o.d.p. bez znaczenia pozostaje zarówno sposób pozyskania przez pool leadera środków, które następnie transferuje (pożycza) spółce, pokrywając salda ujemne na rachunkach spółki, jak też przeznaczenie przez pool leadera środków otrzymanych (pożyczonych) od spółki. Nawet gdyby uznać, że pool leader jest jedynie pośrednikiem, a faktycznymi pożyczkodawcami/pożyczkobiorcami są wszystkie strony umowy cash-poolingu, to i tak spełnione zostaną przesłanki uznania takiej umowy i dokonywanych w jej ramach transakcji za umowę pożyczki w rozumieniu art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p., w szczególności skonkretyzowania stron transakcji. Wynika to z faktu, że w umowie uczestniczą tylko podmioty z grupy kapitałowej. W konkretnym dniu salda ujemne wystąpią na rachunkach konkretnych uczestników. Nie stanowi zatem problemu ustalenie wielkości środków przekazanych przez każdego z nich na rachunek pool leadera, tj. ustalenie który podmiot i do jakiej kwoty ma status pożyczkodawcy. Drugą stroną transakcji będzie uczestnik bądź uczestnicy, na rachunkach których w tym samym dniu wystąpiły salda ujemne. W konkretnym dniu salda ujemne wystąpią na rachunkach konkretnych uczestników. Nie stanowi zatem trudności ustalenie wielkości środków otrzymanych przez każdego z nich z rachunku pool leadera, tj. ustalenie który podmiot i do jakiej kwoty ma status pożyczkobiorcy. Drugą stroną transakcji będzie uczestnik bądź uczestnicy, na rachunkach których w tym samym dniu wystąpiły salda dodatnie.

Okoliczność, że spółka nie wskazała we wniosku wprost terminu i sposobu zwrotu środków czy też okoliczność, że zwrot ten nie następuje na początku dnia następnego, nie świadczy o tym, że w ramach umowy cash-poolingu dochodzi do transferów bezzwrotnych. W takim przypadku mielibyśmy bowiem do czynienia z umową darowizny, a nie umową cash-poolingu. Tym bardziej, że jak wskazała spółka, celem tej umowy jest efektywne sterowanie płynnością finansową, a po zakończeniu każdego miesiąca pool leader będzie sporządzał rozliczenia rachunków spółki oraz rozliczenia odsetek. Środki przekazywane na podstawie umowy cash-poolingu mają zatem charakter zwrotny, a umowa odpowiada w tym zakresie definicji umowy pożyczki sformułowanej w art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p.

Z tego też względu zasadne jest stwierdzenie, że umowa cash-poolingu spełnia przesłanki warunkujące uznaniem tej umowy za pożyczkę w rozumieniu art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p. W konsekwencji odsetki naliczone w związku z realizacją umowy dotyczącej zarządzania płynnością finansową będą podlegały ograniczeniom w zakresie niedostatecznej kapitalizacji, wynikającym z art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 u.p.d.o.p.

Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego podziela tym samym stanowisko zawarte w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 marca 2017 r. sygn. akt II FSK 1430/15, z dnia 1 lutego 2017 r. sygn. akt II FSK 3933/14, z dnia 31 stycznia 2017 r. sygn. akt II FSK 3477/15, z dnia 2 grudnia 2016 r. sygn. akt II FSK 3784/14, z dnia 12 października 2016 r. sygn. akt II FSK 2553/14, z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt II FSK 3137/14.

Z tych też względów i na podstawie art. 188 w związku z art. 151 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

O kosztach orzeczono zgodnie z art. 203 pkt 2 i 205 § 2 p.p.s.a.