Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 656/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2011-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6551
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: § 4 pkt 5, § 19 ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2007 nr 109 poz 750
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozowju Wsi  z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z dnia 21  czerwca 2007 r.)
article: art. 29 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz /spr/ Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Kazimierz Włoch Protokolant ref. st. Eliza Kaplita po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 listopada 2011r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2010r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej 1) oddala skargę, 2) zasądza o Skarbu Państwa – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie - na rzecz pełnomocnika skarżącej A. W. – ustanowionego z urzędu - adwokata P. W. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć, 20/100) złotych, w tym podatek od towarów i usług w kwocie 55,20 ( pięćdziesiąt pięć, 20/100) złotych, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu.


UZASADNIENIE

1. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2010 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania A. W. renty strukturalnej.

2. A. W., wnioskiem z dnia 10 września 2010 r., zwróciła się do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznanie renty strukturalnej. Na formularzu przedmiotowego wniosku zamieściła oświadczenie odnośnie posiadanych i zadeklarowanych do przekazania działek ewidencyjnych, wchodzących w skład jej gospodarstwa rolnego. Zgodnie z tym oświadczeniem posiada ona działki o numerach: 13/2, 35/2, 319, 358/1, 358/2, 13/1, 414/2, 853, 990/9, których łączna powierzchnia wynosi 3,27 ha, natomiast powierzchnia użytków rolnych 2,79 ha.

3. W wyniku przeprowadzonej kontroli kompletności wniosku organ stwierdził, że przedmiotowy wniosek dotknięty jest brakami, między innymi w postaci: niezgodności NIP wnioskodawczyni, błędnego wypełnienia pól działki ewidencyjnej, błędnego wpisania sumy powierzchni upraw rolnych, nieokreślenia celu przejęcia przez przejmującego. W odpowiedzi na wezwanie organu do uzupełnienia wyżej wymienionych braków, doręczone wnioskodawczyni za pośrednictwem poczty w dniu 14 października 2010 r., złożyła ona korektę wniosku, w której między innymi określiła powierzchnię znajdujących się w jej posiadaniu i zadeklarowanych do przekazania użytków rolnych na 2,38 ha. Wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku zostało doręczone również do rąk córki wnioskodawczyni, co miało miejsce w dniu 12 października 2010 r.

4. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...], odmówił A. W. przyznania renty strukturalnej, powołując się na dyspozycję § 19 ust. 2 w zw. z § 4 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 109, poz. 750 ze zm., zwanego dalej: rozporządzeniem z 2007 r.). Stwierdził bowiem, że A. W. nie jest właścicielką gospodarstwa rolnego, o powierzchni użytków rolnych, wynoszącej co najmniej 3 ha, nie jest też współwłaścicielką takiego gospodarstwa oraz właścicielem takiego gospodarstwa nie jest również jej małżonek.

5. Odwołanie od wyżej wymienionej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosła A. W. podnosząc, że zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca. Dodała także, że przepisy określające warunki przyznania renty strukturalnej są bardzo rygorystyczne oraz że zostały zbyt późno opublikowane. Oprócz tego zarzuciła, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku zostało nieprawidłowo doręczone – do rąk jej córki, a pracownicy organu nie poinformowali jej, że grunty zadrzewione nie mogą być zaliczone do ogólnej powierzchni użytków rolnych.

6. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, że w myśl § 4 pkt 5 rozporządzenia z 2007 r. rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 6 ha, a w przypadku gospodarstw rolnych położonych w województwie małopolskim, podkarpackim, śląskim lub świętokrzyskim - co najmniej 3 ha; w przypadku gospodarstw rolnych położonych na obszarze więcej niż jednego województwa, za województwo, w którym jest położone gospodarstwo rolne, uznaje się to województwo, w którym jest położona największa część użytków rolnych wchodzących w skład tego gospodarstwa. W przypadku niespełnienia przez wnioskodawcę tego warunku kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie § 19 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r., odmawia przyznania renty strukturalnej. Ze złożonego przez A.W. wniosku wynika, że powierzchnia stanowiącego jej własność gospodarstwa rolnego wynosi 2,38 ha, tym samym należy stwierdzić, że nie spełniła ona przesłanki o której mowa w § 4 pkt 5 rozporządzenia z 2007r. Organ zwrócił również uwagę na fakt, że przedmiotowy warunek mógł zostać spełniony w czterdziestodniowym terminie, przewidzianym w § 18 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. na weryfikację wniosku, jednakże wnioskodawczyni nie przedłożyła w tym czasie wymaganych prawem dokumentów, z których wynikałoby, że powierzchnia stanowiącego jej własność gospodarstwa wynosi co najmniej 3 ha.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zaznaczył także, że przepisy zmieniające rozporządzenie z 2007 r. zostały ogłoszone 16 lipca 2011 r., zaś wnioski o przyznanie renty strukturalnej przyjmowane były od 1 września 2011 r., tak więc w jego ocenie był to wystarczający długi okres na zaznajomienie się z ich treścią. Odnosząc się natomiast do zarzutu nieprawidłowego doręczenia wezwania do usunięcia braków formalnych organ stwierdził, że doręczenie to było prawidłowe i spełniało wymagania wynikające z art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm., zwanej dalej: k.p.a.).

7. Skargę na wyżej wymienioną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosła A. W., domagając się jej zmiany, gdyż jest ona dla niej bardzo krzywdząca, jako że renta strukturalna stanowiłaby dla niej jedyny dochód. Stwierdziła ponadto, że złożony przez nią wniosek nie powinien był być dotknięty brakami formalnymi, gdyż został wypełniony przed doradców z ODR. Oprócz tego podtrzymała zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji, co do nieprawidłowości doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych, które odebrała jej córka, mieszkająca w innym niż ona domu, jak również krótkiego terminu do zapoznania się z treścią przepisów zmieniających rozporządzenie z 2007 r. W jej ocenie wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku zostało jej wysłane zbyt późno, gdyż siedmiodniowy termin do uzupełnienia przedmiotowych braków upłynął już po upływie czterdziestodniowego terminu, przewidzianego na weryfikację wniosku.

8. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

9. Skarga jest niezasadna.

Podstawę prawną przyznawania rent strukturalnych w ramach działania "Renty strukturalne" Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich stanowią przepisy rozporządzenia z 2007 r., wydanego na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.). Przepisy te formułują zarówno szczegółowe warunki przyznawania producentom rolnym tego rodzaju pomocy finansowej, jak i kwestie proceduralne związane z rozpatrywaniem wniosków o jej przyznanie. W okolicznościach przedmiotowej sprawy skarżąca kwestionując prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia, zarzuca, że jest ono dla niej krzywdzące. Nie podnosi natomiast żadnych konkretnych zarzutów, dotyczących chociażby naruszenia prawa materialnego, stanowiącego podstawę jego wydania. Akcentując bowiem kwestię nadmiernej restrykcyjności przepisów regulujących przyznawanie rent strukturalnych powołuje się na argumenty pozamerytoryczne, bez odniesienia do konkretnych norm prawnych, których rozważanie wykracza poza ramy kontroli legalności decyzji administracyjnej. Mając na uwadze, że rozporządzenie z 2007r. zostało wydane na podstawie prawidłowej delegacji ustawowej, zawartej w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, zostało też należycie ogłoszone, należy stwierdzić, że w tej sytuacji Sąd nie jest władny wypowiadać się co do stopnia jego restrykcyjności, jak też zasadności wynikających z niego rozwiązań. Podobnie, wobec braku sprzeczności przepisów rozporządzenia z 2007 r. z regulacjami rangi ustawowej, nie może dokonywać kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, z ich pominięciem. Kompetencji do pominięcia tych przepisów nie miały również organy obu instancji, rozstrzygające przedmiotową sprawę, które urzeczywistniając, wynikającą z art. 6 k.p.a. zasadę legalności, były zobligowane do ich zastosowania. Tak więc nie sposób zasadnie czynić im w związku z tym zarzutów w tej kwestii, jak ma to miejsce w treści skargi.

10. Nie sposób również zgodzić się z innym zarzutem strony, co do zbyt późnego opublikowania przepisów zmieniających rozporządzenie z 2007 r., chodzi tu o przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 lipca 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 131, poz. 886, zwane dalej: rozporządzeniem zmieniającym). Zgodnie bowiem z art. 88 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie. Zasady ogłaszania aktów prawnych zostały natomiast uregulowane przepisami ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 197, poz. 1172; zwanej dalej: ustawą z 2000 r.), do których odsyła art. 88 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W myśl art. 4 ust. 1 ustawy z 2000 r. akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy. Rozporządzenie zmieniające, w § 4 stanowi, że wchodzi ono w życie w terminie 14 dni od dnia jego ogłoszenia, nie wprowadza więc wyjątku od ogólnej zasady, sformułowanej w art. 4 ust. 1 ustawy z 2000 r. W związku z powyższym należy stwierdzić, że jedynym warunkiem wejścia w życie rozporządzenia zmieniającego było jego należyte ogłoszenie w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (art.8 i art. 9 ust. 1 pkt 4 ustawy z 2000 r.), co w przypadku tego aktu prawnego nastąpiło w dniu 21 lipca 2010 r., a nie jak twierdzi organ 16 lipca 2010 r. Uwzględniając czternastodniowy termin vacatio legis rozporządzenie zmieniające weszło w życie w dniu 5 sierpnia 2010r., podczas gdy wnioski o przyznanie renty strukturalnej przyjmowane były od dnia 1 września 2010. Tym samym zarzut skarżącej co do zbyt późnego ogłoszenia rozporządzenia zmieniającego jest bezzasadny.

11. Sformułowanie pozostałych zarzutów skargi prowadzi do wniosku, że skarżąca zarzuca organom naruszenie przepisów prawa formalnego, w związku z nieprawidłowym doręczeniem wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie renty strukturalnej – do rąk jej córki - oraz samym faktem wystąpienia przedmiotowych braków, nie wskazuje jednakże wpływu tychże okoliczności na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Mając na uwadze fakt, że wyszczególnione przez organ braki formalne wniosku zostały przez nią uzupełnione trudno doszukać się związku pomiędzy kwestią związaną z podjętymi przez organ, opisanymi wyżej czynnościami, a treścią wydanej decyzji. Niezależnie jednak od powyższego w tym miejscu należy stwierdzić, że wyżej wymienione zarzuty są niezasadne, albowiem wezwanie do usunięcie braków formalnych, zostało również doręczone skarżącej, w dniu 14 października 2010r., i od tej daty liczony był bieg siedmiodniowego terminu do dokonania tej czynności. W tej sytuacji kwestia związana z prawidłowością doręczenia wezwania o uzupełnienie braków formalnych wniosku do rąk córki skarżącej, w dniu 12 października 2010 r., pozostaje bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonego aktu. Bez wpływu na prawidłowość zaskarżonej decyzji pozostają również okoliczności związane ze sporządzeniem wniosku o przyznanie renty strukturalnej, w szczególności dotyczące osób, z których pomocą był on sporządzany, gdyż wniosek ten pochodzi od skarżącej, która odpowiada w całości za jego treść.

12. Formułując zarzuty, związane z zakwestionowaniem prawidłowości doręczenia wezwania o uzupełnienie braków formalnych nie sposób nie zauważyć, że skarżąca utożsamia skutki upływu terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku ze skutkami upływu czterdziestodniowego terminu, przewidzianego w przepisach rozporządzenia z 2007 r. na weryfikację wniosku, przed upływem którego możliwe było wykazanie spełnienia przesłanek przyznania renty strukturalnej. Terminy te jednak, nie dość, że o zupełnie odmiennym charakterze (materialnym i procesowym), nie są też ze sobą powiązane, nie można więc utożsamiać skutków z nich wynikających.

13. Podstawą odmowy przyznania renty strukturalnej w przedmiotowej sprawie było niespełnienie przez wnioskodawczynię (skarżącą) warunku o którym mowa w § 4 pkt 5 rozporządzenia z 2007 r., gdyż powierzchnia jej gospodarstwa, zadeklarowanego do przekazania, jest niższa niż 3 ha. Z uwagi na ten fakt organ nie mógł uwzględnić jej wniosku. Warte podkreślenia w tym miejscu jest jednak to, że nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem skarżąca nie kwestionuje ustaleń organu co do powierzchni jej gospodarstwa. Co więcej, powierzchnia gospodarstwa zadeklarowana w korekcie wniosku o przyznanie renty strukturalnej jest tożsama z powierzchnią przyjętą przez organ w zaskarżonej decyzji, a wynoszącą 2,38 ha. Skarżąca nie powołuje się też, zarówno w trakcie biegu czterdziestodniowego terminu, przewidzianego na weryfikację wniosku, jak tez po jego upływie, na żadne nowe dokumenty, na podstawie których można byłoby te ustalenia podważyć.

14. Przyznanie renty strukturalnej nie jest także w jakikolwiek sposób uzależnione od sytuacji materialnej wnioskodawcy, gdyż przedmiotowa pomoc finansowa, realizowana w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, przyznawana jest po spełnieniu ściśle sprecyzowanych warunków, określonych precyzyjnie przepisami rozporządzenia z 2007 r., wśród których brak jest takiego kryterium. Organy rozpatrujące wnioski o przyznanie renty strukturalnej nie działają więc w jakimkolwiek stopniu w granicach własnego uznania, w ramach którego mogłyby odstąpić od któregokolwiek z tych warunków.

15. Przepis § 19 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 2007 r. stanowi, że jeżeli w wyniku weryfikacji wniosku o przyznanie renty strukturalnej zostanie ustalone, że wnioskodawca nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. użytków rolnych, określonej w § 4 pkt 5 tego rozporządzenia – kierownik biura powiatowego Agencji, w drodze decyzji administracyjnej, odmawia przyznania renty strukturalnej. Mając na uwadze dyspozycję zacytowanego przepisu oraz okoliczności niniejszej sprawy należy stwierdzić, że orzekające w sprawie organy poczyniły prawidłowe ustalenia faktyczne, zgodnie z wymogami prawa formalnego, a wydane na ich podstawie rozstrzygnięcia w całości odpowiadają prawu. Przedmiotowa konstatacja oznacza więc, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi oraz wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego.

16. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr.153 poz.1270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę.

17. Na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. 2009 r., Nr 146 poz. 1188) w związku z § 18 ust. 1 pkt c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz.1348, ze zm.) Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika skarżącego – ustanowionego z urzędu – adwokata P.W. kwotę 295,20 zł, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu, która nie została opłacona, zawierającą podatek od towarów i usług w wysokości 55,20 zł. Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika skarżącej o zasądzenie wynagrodzenia za sporządzenie skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 marca 2011 r., sygn. I SA/Rz 149/11, ponieważ przepis art. 203 pkt 1 p.p.s.a, zgodnie z jego literalnym brzmieniem, ma zastosowanie jedynie w razie uchylenia wyroku sądu I instancji. Zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, wszczętego na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego o odrzuceniu skargi przysługuje zaś tylko wówczas, gdy w wyniku ponownego rozpoznania sprawy sąd I instancji uwzględni skargę, a skarżącemu przysługiwał będzie zwrot kosztów postępowania, niezbędnych do celowego dochodzenia praw od organu, na podstawie art. 200 p.p.s.a., oraz w razie umorzenia postępowania, na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a, w oparciu o art. 201 p.p.s.a. W tym zakresie Sąd podziela w całości pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony w postanowieniu z dnia 30 września 2005 r., sygn. II OSK 702/05 (publ. ONSA i WSA z 2006 r., nr 1, poz. 16).