Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2199/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2016 r. sprawy ze skarg W. B., B. T., J. M., W. W., E. W., A. W., E. N., M. G., W. Ż., G. Z., W. S. i E. K.-S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. ze skarg W. B., W. W. i E. K.-S. uchyla zaskarżoną decyzję w części w jakiej orzeka o umorzeniu postępowania odwoławczego z odwołań: I. K., M. B., B. L., J. P., W. B., M. P., K. G., M. Ł., W. W., P. S., B. K., J. P., P. N., E. K.-S., G. B., R. B., M. K., H. Ł., E. Ł., M. K.-S., A. K.-S., M. M. i A. M.; 2. oddala w pozostałym zakresie skargi wymienione w pkt. 1; 3. oddala w całości pozostałe skargi; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących W. B., W. W. i E. K.-S. kwotę po [...] ([...]) złotych na rzecz każdego z nich tytułem zwrotu wpisu sądowego; 5. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących W. B. i W. W. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.


UZASADNIENIE

Prezydent [...] decyzją z dnia [...] września 2012 r., nr [...] orzekł w pkt 1 o ustanowieniu na 99 lat prawa użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego [...] części gruntu o pow. [...] m² oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] uregulowanego w księdze wieczystej KW Nr [...] (grunt pod budynkiem), położonego w [...] przy ul. [...] na rzecz B. Z. w udziale wynoszącym [...] części oraz M. M. w udziale wynoszącym [...] części. W pkt 2 decyzji Prezydent ustalił czynsz symboliczny z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do opisanego gruntu w wysokości [...] zł netto rocznie, zaś w pkt 3 odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego [...] części w/w gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste właścicielom lokali mieszkalnych o nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] znajdujących się w budynku przy ul. [...] w [...].

Na powyższą decyzję odwołanie wniosło [...] właścicieli oraz najemców lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku położonym przy ul. [...] w [...].

Po rozpatrzeniu złożonych odwołań Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] umorzyło postępowanie odwoławcze wskazując na jego bezprzedmiotowości wynikającą z przyczyn podmiotowych, tj. braku legitymacji stron postępowania zakończonego decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] września 2013 r. po stronie odwołujących się właścicieli oraz najemców lokali mieszkalnych znajdujących się w opisanym budynku. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż postępowanie odwoławcze jest postępowaniem typu skargowego wszczynanym wyłącznie na żądanie strony postępowania. Właściciel sprzedanego lokalu i współużytkownik wieczysty gruntu, którego część zostaje na mocy decyzji oddana w użytkowanie wieczyste byłym właścicielom nieruchomości lub ich następcom prawnym nie jest stroną postępowania zakończonego tą decyzją. Wniosek dawnych właścicieli nieruchomości o przyznanie prawa użytkowania wieczystego może być rozpoznany tylko w zakresie lokali i udziałów w budynku będącym własnością gminy oraz w części gruntu nie objętej użytkowaniem wieczystym innych osób - taka też sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Postępowanie nie dotyczy zaś praw nabytych właścicieli lokali mieszkalnych. Wobec czego organ stwierdził, że właściciele i najemcy lokali znajdujących się w przedmiotowym budynku nie spełniają przesłanek wynikających z art. 28 Kpa.

Decyzja Kolegium stała się przedmiotem skarg wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez W. B. (sygn. akt I SA/Wa 682/13), W. W. (sygn. akt I SA/Wa 686/13), E. K. – S. (sygn. akt I SA/Wa 694/13), M. P. (sygn. akt I SA/Wa 688/13), P. S. (sygn. akt I SA/Wa 689/13), M. B. (sygn. akt I SA/Wa 690/13), G. B. i R. B. (sygn. akt I SA/Wa 691/13), B. L. (sygn. akt I SA/Wa 692/13), B. K. i J. P. (sygn. akt I SA/Wa 693/13), I. K. (sygn. akt I SA/Wa 687/13), E. Ł. i H. Ł. (sygn. akt I SA/Wa 685/13), A. K. – S. i M. K. – S. (sygn. akt I SA/Wa 684/13), M. K. (sygn. akt I SA/Wa 683/13), J. P. (sygn. akt I SA/Wa 681/13) oraz B. T., E. W., A. W., E. N., M. G., W. Ż., G. Z., J. M. i W. S. (sygn. akt I SA/Wa 695/13).

Skargi M. P., P. S., M. B., B. L., I. K., E. Ł. i H. Ł., M. K., J. P. oraz A. K. – S. i M. K.-S. zostały odrzucone postanowieniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2013 r. Skarga B. K. i J. P. została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2013 r., a skarga G. B. i R. B. została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2013 r., z powodu nieuzupełnienia przez skarżących braków formalnych i fiskalnych skarg.

Postanowieniami z dnia 24 października 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 686/13, sygn. akt I SA/Wa 694/13 i sygn. akt I SA/Wa 695/13 Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzenia pod sygn. akt I SA/Wa 682/13 skargi W. B., W. W., E. K.-S. oraz B. T., E. W., A. W., E. N., M. G., W. Ż., G. Z., J. M. i W. S..

W. B., W. W. oraz E. K.-S. (właściciele lokali w budynku położonym przy ul. [...] w [...]) zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 7 i 77 Kpa poprzez błędną wykładnię art. 28 Kpa, co daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Wobec powyższego skarżący wnieśli o uchylenie kwestionowanej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji, ewentualnie o uchylenie rozstrzygnięcia organu II i I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

B. T., E. W., A. W., E. N., M. G., W. Ż., G. Z., J. M. i W. S. (najemcy lokali nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] znajdujących się w budynku położonym przy [...] w [...]) wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Wskazali, że decyzje te są bezpodstawne, niesprawiedliwe i uniemożliwiają w/w skorzystanie z prawa pierwokupu zajmowanych przez nich lokali. Podnieśli, iż budynek przy [...] w [...] nie jest obiektem przedwojennym ani nie stanowi odbudowy zburzonego w czasie wojny obiektu przedwojennego, lecz jest całkowicie nową budowlą o innym kształcie oraz innej powierzchni, objętości i ilości kondygnacji, wzniesioną po 1945 r. z funduszy państwowych na gruncie w części nie odpowiadającym gruntowi, na którym wzniesiona była budowla przedwojenna. Ponadto większość tego budynku, czyli [...] lokali mieszkalnych wykupili na własność zajmujący je lokatorzy.

W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o ich oddalenie i podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 6 lutego 2014., sygn. akt I SA/Wa 682/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniesioną skargę.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że organ słusznie wywiódł, iż w sprawie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) stronami postępowania są osoba wnioskująca o ustanowienie użytkowania wieczystego oraz osoby, które dysponują prawem rzeczowym do części nieruchomości objętej wnioskiem. W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji prawidłowo przyjęto, że podnoszona przez część skarżących możliwość nabycia prawa własności lokali nie daje jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, iż posiadają oni przymiot strony postępowania o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w trybie powołanego dekretu.

Sąd podniósł, iż interes prawny jest kategorią normatywną, mającą swe źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy i stanowiących podstawę prawną jej rozstrzygnięcia i zarazem ściśle związaną z przedmiotem prowadzonego postępowania. Podmiot dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia lub obowiązki nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a. i tym samym nie jest legitymowany do kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć.

Właściciele lokali jako współużytkownicy wieczyści, jak również najemcy lokali byliby stroną postępowania dekretowego tylko wtedy, gdyby istniał przepis prawa materialnego, z którego wynikałyby ich prawa do spornego gruntu. Okoliczności faktyczne dotyczące korzystania z nieruchomości i ponoszenia nakładów na nieruchomość nie mają znaczenia dla oceny, czy w postępowaniu o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste stronie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., czy też nie.

Wskazując na powyższe Sąd I instancji podzielił w pełni pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o braku przymiotu stron przez skarżących w postępowaniu zakończonym decyzją organu I instancji i konieczności umorzenia postępowania odwoławczego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli skarżący W. B., W. W., B. T., J. M., zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości.

Zarzucając Sądowi I instancji zarzut naruszenia art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 28 k.p.a. nie wskazują wprost przepisu prawa materialnego, co stanowiłoby wypełnienie powyższych uwag. Jednakże z uzasadnienia skargi kasacyjnej wywieść należy, iż część ze skarżących kasacyjnie, którzy są właścicielami lokali mieszkalnych w przedmiotowym budynku, swojego interesu prawnego upatruje w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Pozostali skarżący kasacyjnie, będący najemcami lokali mieszkalnych w opisanym budynku swojego interesu prawnego poszukują w tzw. "prawie refleksowym".

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 października 2015r. sygn. akt I OSK 1904/14, uchylił zaskarżony wyrok.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ocena Sądu I instancji co do braku przymiotu strony właścicieli wyodrębnionych lokali i użytkowników wieczystych nieruchomości gruntowej nie jest trafna. Sąd I instancji wskazał, w ślad za organem odwoławczym, iż w sprawie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, stronami postępowania są osoba wnioskująca o ustanowienie użytkowania wieczystego oraz osoby, które dysponują prawem rzeczowym do części nieruchomości objętej wnioskiem.

W uzasadnieniu NSA wskazał, że, skarżącym kasacyjnie, będącym właścicielami lokali oraz części wspólnych budynku i współużytkownikami wieczystymi gruntu pod tym budynkiem jako tym podmiotom, którym przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości objętej postępowaniem o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz jej byłych właścicieli, na podstawie art. 7 dekretu z dnia 27 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...], przysługuje status strony w tym postępowaniu. Wydany bowiem w tym postępowaniu akt prawny oddziałuje w sposób bezpośredni na sferę prawną tych podmiotów.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przywołany i utrwalony pogląd sądów administracyjnych nie pozostawia wątpliwości, iż skoro jedynie podmioty, które dysponują prawem rzeczowym do nieruchomości objętej postępowaniem mogą być stronami tego postępowania, to nie mogą takiego przymiotu otrzymać skarżący kasacyjnie, którzy są wyłącznie najemcami poszczególnych lokali mieszkalnych w budynku posadowionym na gruncie będącym przedmiotem postępowania.

Ugruntowane jest w tym przedmiocie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż najem lokali znających się w budynku położonym na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste następcom prawnym byłych właścicieli nie rodzi prawa strony dla najemców w postępowaniu o oddanie tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste.

Odnosząc się natomiast do powołanego przez skarżących kasacyjnie tzw. "prawa refleksowego", wskazać trzeba, iż w przywołanych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których powołano się na możliwość wywodzenia interesu prawnego z tzw. "prawa refleksowego", Sąd zwrócił uwagę na fakt, iż podstawę przyznania uprawnień jednemu podmiotowi, mogą stanowić normy prawa materialnego inne niż te, z których wywodzi się interes osoby trzeciej. Interes prawny wynikać może bowiem nie tylko z przepisów prawa materialnego administracyjnego, ale i cywilnego. W niniejszej natomiast sprawie, jak już wskazano powyżej, interesu prawnego skarżących kasacyjnie, którzy wywodzą swój interes prawny ze stosunku obligacyjnego (umowy najmu) nie można oprzeć na żadnym przepisie prawa materialnego.

Po zwrocie akt z NSA, sprawa została skierowana na posiedzenie jawne. Rozprawa w dniu [...] lutego 2016 r. została odroczona z uwagi na nieprawidłowe doręczenie powiadomień dla stron postępowania, podobnie jak i kolejna rozprawa z dnia [...] maja 2016 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej p.p.s.a) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd I instancji, któremu sprawa została przekazana, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Dodać należy, że związanie dokonaną przez NSA wykładnią ma szeroki zasięg. Nie można bowiem oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy, na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez NSA. Sąd, któremu sprawa została przekazana, może odstąpić od zawartej w orzeczeniu NSA wykładni prawa jedynie w wyjątkowych sytuacjach. W szczególności wówczas, gdy stan faktyczny danej sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania, uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez NSA, jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia zmienił się stan prawny.

Tak więc Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając sprawę, która została mu przekazana przez Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o powyższy przepis, nie może stosować postanowień art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a bez uwzględnienia brzmienia przepisów art. 168 § 3, art. 183 § 1 oraz art. 190 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi." (tak wyrok NSA z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1117/05, LEX nr 238489).

Sąd, w składzie orzekającym stwierdził, że nie uległ zmianie stan faktyczny sprawy ani nie zmienił się stan prawny, na podstawie którego można byłoby zastosować nowe przepisy do starego stanu faktycznego. Zatem wykładnia prawa dokonana w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku, wiąże Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skargi złożone przez właścicieli lokali usytuowanych w budynku położonym na spornej nieruchomości zasługują na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2013r. umarzająca na podstawie art. 138 § 1 pkt. 3 k.p.a postępowanie odwoławcze zainicjowane przez [...] właścicieli i najemców lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku położonym przy ul. [...] w [...]: I. K., M. B., B. L., J. P., W. B., M. P., K. G., M. Ł., W. W., P. S., B. K., J. P., B. T., P. N., E. K. – S., G. B., R. B., M. K., H. Ł., E. Ł., M. K.-S. i A. K. – S., M. M. i A. M. od decyzji Prezydenta [...] nr [...] wydanej [...] września 2012r., którą po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] marca 1948r., złożonego przez dawnych właścicieli hipotecznych nieruchomości o przyznanie im prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] oznaczonej nr hip. [...] orzeczono o ustanowieniu na lat 99 prawa użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego [...] części gruntu o powierzchni [...] m2 oznaczonego jako działka o nr ewid. [...] w obrębie [...], położonego w [...] przy ul. [...] (grunt pod budynkiem) na rzecz B. Z. w udziale wynoszącym [...] części oraz M. M. w udziale wynoszącym [...] części, ustaleniu czynszu symbolicznego w wysokości [...] zł netto rocznie oraz odmówiono ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego [...] części w/w gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste właścicielom lokali mieszkalnych o nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i nr [...] znajdujących się w budynku przy ul. [...].

Istotą rozpoznawanej sprawy było zatem ustalenie, czy osoby te posiadają przymiot strony w rozumieniu art. 127 § 1 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a., gdyż tylko posiadanie tego przymiotu uprawniało ich do skutecznego złożenia do odwołania.

Stroną - jak to określa art. 28 k.p.a. - jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony rozstrzygają przepisy prawa materialnego.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego panuje zgodny pogląd, że mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to tyle, co wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którym składający wniosek opiera swoje żądanie. Przy tym interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie przymiotu strony w sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu.

Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym dana osoba wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji.

Przystępując do rozpatrzenia odwołania organ II instancji ma obowiązek ustalenia, czy pochodzi ono od strony postępowania – gdyż art. 127 § 1 k.p.a. stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie. Nie jest zatem dopuszczalne rozpatrzenie przez organ odwoławczy odwołania pochodzącego od osoby nie będącej stroną postępowania.

Ustalenie, że odwołanie wniosła osoba nie posiadająca przymiotu strony, obliguje organ odwoławczy do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

Mając na uwadze wiążące w tej sprawie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz okoliczności faktyczne sprawy, Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej nie podziela stanowiska i argumentacji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wyrażonej w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji odnoszącego się do właścicieli lokali mieszkalnych położonych w budynku posadowionym na gruncie, który jest przedmiotem postępowania.

Zdaniem Sądu , Skarżący właściciele mieszkań posiadają bowiem przymiot strony w postępowaniu dotyczącym ustanowienia na rzecz następców prawnych przedwojennego właściciela nieruchomości, na 99 lat, prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu.

Orzecznictwo sądowe w sprawach gruntów warszawskich wypracowało pogląd, że stronami postępowania o rozpoznanie wniosku dekretowego są nie tylko przeddekretowi właściciele nieruchomości lub ich następcy prawni, ale także każdy, komu przysługuje tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości, a zatem obecni właściciele lokali (i to zarówno w budynkach dekretowych oraz podekretowych), jak i obecni użytkownicy wieczyści nieruchomości. (por. np.: wyrok NSA z 24 kwietnia 2008 r. sygn. I OSK 264/08, wyrok NSA z 8 lutego 2007 r. sygn. I OSK 1110/06, wyrok NSA z 31 marca 2011 r. sygn. I OSK 798/10, dostępne na stronie internetowej: https://cbois.nsa.gov.pl).

Z orzeczeń tych wynika, że stroną postępowania dotyczącego nieruchomości jest każdy podmiot, któremu obecnie przysługują prawa rzeczowe do tej nieruchomości. Wynika to z faktu, że właściciele lokali są jednocześnie właścicielami części wspólnych budynku i urządzeń (w przypadku budynku dekretowego) i w każdym przypadku są współużytkownikami wieczystymi gruntu, co do którego zgłoszono roszczenia dekretowe , a zarazem ich prawa mogą być przeszkodą do zaspokojenia roszczeń byłych właścicieli dekretowych.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 2008 r., sygn. I OSK 264/08, podkreślił, że obowiązujące prawo na podstawie art. 140 § 1 k.c. w równym stopniu chroni zarówno interesy dawnych właścicieli nieruchomości [...], dochodzących w postępowaniu administracyjnym roszczeń dekretowych jak i osób, które w późniejszym czasie nabyły od Skarbu Państwa własność nieruchomości. Tym samym pozbawienie legitymacji prawnej właścicieli samodzielnych lokali, oprócz naruszenia norm prawa materialnego, godziłoby również w konstytucyjną zasadę równości wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz w zasadę ochrony własności wynikającą z art. 64 ust. 1 Konstytucji.

W wyroku z dnia 27 maja 2015r. sygn. I OSK 508/14 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wyeliminowanie właścicieli lokali mieszkalnych jako strony postępowania administracyjnego w sprawach analogicznych stanowiłoby jednocześnie naruszenie przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.), która przewiduje, że samodzielne lokale mieszkalne mogą stanowić odrębną własność - w razie wyodrębnienia własności lokali, właścicielowi lokalu przysługuje zaś udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokalu (art. 3 ust. 1). W myśl art. 3 ust. 2 tej ustawy, nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Właściciele lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku położonym na gruncie nieruchomości [...], której niniejsze postępowanie dotyczy, stali się współwłaścicielami części budynku i urządzeń oraz w określonej części ułamkowej użytkownikami wieczystymi gruntu nieruchomości [...], której niniejsze postępowanie dotyczy.

Podkreślenia ponadto wymaga, że wniosek dekretowy, który stanowi podstawę postępowania w niniejszej sprawie, dotyczy całej działki, a nie jej wydzielonej części.

Przedmiotem sprawy była więc cała nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o powierzchni [...] m.kw. przy ul. [...] w [...].

Rozstrzygnięcie Prezydenta [...] również obejmowało całą nieruchomość, gdyż na jej części ustanowiono prawo użytkowania wieczystego na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli, a co do pozostałej części odmówiono ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, ze względu na to, że ww. część gruntu została oddana w użytkownie wieczyste właścicielom wyodrębnionych lokali mieszkalnych. Skoro status strony przysługuje wszystkim osobom, które legitymują się tytułem prawnorzeczowym do gruntu to właściciele wyodrębnionych lokali mieli więc interes prawny do występowania w charakterze stron w postępowaniu administracyjnym dotyczącym tego rozporządzenia, bowiem dotyczyło ono ich prawa. Rozstrzygnięcie organu w części odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego dotykało bezpośrednio uprawnień właścicieli lokali, będących współużytkownikami nieruchomości gruntowej pod budynkiem.

W sprawie niniejszej podkreślenia wymaga, że odmienne stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaprezentowane zostało np. w wyrokach z 10 grudnia 2013 r. sygn. I SA/Wa 951/13 i z 7 października 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1695/12. Powyższe orzeczenia zostały jednakże uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokami z dnia 8 stycznia 2016r., sygn. I OSK 1691/14 oraz z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 508/14, a sprawy zostały przekazane tutejszemu Sądowi do ponownego rozpoznania jako, że Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zawartej w nich argumentacji. W ostatnich miesiącach analogiczne rozstrzygnięcie zapadło ponadto w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 9 lipca 2015 r. sygn. I OSK 2527/14

Jednocześnie podkreślić należy jednoznacznie, że ugruntowane stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz praktyka orzecznicza sądów administracyjnych nie pozostawiają wątpliwości, iż stronami analizowanego postępowania nie mogą być najemcy poszczególnych lokali mieszkalnych w budynku posadowionym na gruncie będącym przedmiotem postępowania, jako podmioty, które nie dysponują do niego jakimkolwiek tytułem prawnorzeczowym.

Naczelny Sąd Administracyjnego wielokrotnie prezentował w swych wyrokach pogląd, że najem lokali znających się w budynku położonym na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste następcom prawnym byłych właścicieli nie rodzi prawa strony dla najemców w postępowaniu o oddanie tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste.

Powyższe potwierdzone zostało w wiążącym orzeczeniu z dnia 9 października 2015 r. z powołaniem na konkretne rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w sposób jednoznaczny wskazał, że najemcy lokali nie mają podstaw do wywodzenia własnego interesu prawnego z " prawa refleksowego" skoro nie znajduje on oparcia w przepisach prawa materialnego.

Podsumowując Sąd stwierdza, że skoro Skarżący właściciele lokali związanych z prawem do gruntu legitymują się tytułem prawno-rzeczowym do przedmiotowego gruntu - to w sposób oczywisty wykazali interes prawny uzasadniający wystąpienie z odwołaniem od decyzji organu I instancji, natomiast najemcy lokali mieszkalnych analogicznego uprawnienia nie posiadają.

W związku z tym należy uznać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydało decyzję , która podlega uchyleniu. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wskazane wyżej stanowisko.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt.1 lit a i c, 151 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.