Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 211/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 64 par. 1 pkt 4 i  par. 6, art. 64c par. 1 i  par. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), , Protokolant Starszy specjalista Ewa Bogulak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 lipca 2019 r. sprawy ze skargi "A" z/s w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika D. Urzędu Skarbowego w W. dnia [...] lutego 2019 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 5.517 (słownie: pięć tysięcy pięćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n.

Zaskarżonym postanowieniem - po rozpatrzeniu sprawy w trybie zażaleniowym - Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor IAS) utrzymał

w mocy postanowienie Naczelnika D. Urzędu Skarbowego w W. (dalej: Naczelnik DUS, organ egzekucyjny), wydane w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] marca 2018 r., wystawionego na "B" Sp. z o.o. z/s w W. (dalej: dłużnik, zobowiązany) i obciążenia tymi kosztami - wynoszącymi [...] zł - wierzyciela, tj. "A" z/s

w W. (dalej: wierzyciel, spółka, skarżąca). Jako podstawę prawną podał art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej: K.p.a.) oraz art. 64c § 4

i § 7 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm. - dalej: u.p.e.a.). Dyrektor IAS uzasadniał, że - w związku z nieuregulowaniem przez dłużnika

w terminie należności określonej w decyzji z [...] listopada 2017 r. - wierzyciel wystawił w/w tytuł wykonawczy, obejmujący zaległości na kwotę [...] zł i przekazał do realizacji organowi egzekucyjnemu. Organ egzekucyjny podjął czynności zmierzające do wszczęcia egzekucji i wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym.

W trakcie prowadzonej egzekucji, doręczył zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego w trybie art. 44 K.p.a oraz zajął wierzytelności z rachunków bankowych, co skutkowało naliczeniem opłat egzekucyjnych w kwocie [...] zł, zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ dokonał czynności egzekucyjnych na miejscu u zobowiązanego - poborca skarbowy udał się pod adres siedziby spółki, ponosząc z tego tytułu wydatek za dojazd w wysokości 3,40 zł (art. 64b § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Wystąpił do członka zarządu z wnioskiem o udzielenie niezbędnych do prowadzenia egzekucji informacji o spółce. Poczynił ustalenia dotyczące stanu majątkowego spółki. Ustalił, że spółka: 1) nie prowadzi działalności gospodarczej w W. przy ul. K. i ul. K.; 2) nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada majątku w P. przy ul. S. - nie przebywa tam również zarząd spółki; 3) nie posiada zarejestrowanych pojazdów mechanicznych; 4) nie dysponuje nieruchomościami; 5) posiada rachunki bankowe w: [...]. oraz że 6) brak jest podatników, którzy wykazali spółkę w swoim JPK; 7) na zajętych rachunkach bankowych brak jest środków (występuje zbieg egzekucji administracyjnej z sądową). Z uwagi na nieujawnienie jakichkolwiek składników majątkowych podlegających egzekucji - postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. - Naczelnik DUS umorzył postępowanie egzekucyjne ze względu na jego bezskuteczność. Rozstrzygnięcie to nie zostało zakwestionowane przez wierzyciela. Zawiadomieniem z [...] grudnia 2018 r., organ egzekucyjny poinformował wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych. W odpowiedzi na wniosek wierzyciela z [...] stycznia 2019 r., Naczelnik DUS

- postanowieniem z [...] lutego 2019 r., wydanym na podstawie art. 64c § 4 i 7 u.p.e.a. - obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości [...] zł. Kwestionując zasadność obciążenia go kosztami egzekucyjnymi w kwocie j/w, wierzyciel zaskarżył zażaleniem postanowienie Naczelnika DUS. Podniósł, że żądanie zapłaty kosztów egzekucyjnych za zajęcie rachunku bankowego jest nieuzasadnione wobec braku wierzytelności na rachunku bankowym zajętym przez organ egzekucyjny.

Zakwestionował także żądanie opłaty manipulacyjnej w wysokości 1% egzekwowanej należności, z uwagi na fakt, że nie znajduje ona odzwierciedlenia w faktycznie poniesionych przez organ nakładach. Powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego (dalej: TK, Trybunał) z 28 czerwca 2016 r. (SK 31/14). Wskazał na naruszenie przez organ egzekucyjny zasady celowości i niezbędności postępowania egzekucyjnego oraz zasady odpowiedzialnego wszczynania i prowadzenia egzekucji.

Zdaniem Dyrektora IAS, zażalenie na postanowienie obciążające w/w kosztami wierzyciela jest niezasadne. Dyrektor IAS stwierdził, że - wobec braku możliwości wyegzekwowania kosztów od zobowiązanego - to na wierzycielu ciąży obowiązek ich pokrycia, o czym przesądza treść art. 64c § 4 u.p.e.a. Dowodził, że: przyjęty w u.p.e.a. sposób uregulowania kosztów egzekucyjnych nie wiąże wysokości naliczonych opłat

z rzeczywistymi kosztami ponoszonymi przez organ egzekucyjny w związku z podjętymi działaniami mającymi na celu wyegzekwowanie należności objętej danym tytułem wykonawczym, czy też z wysokością kwot wyegzekwowanych w toku postępowania; obowiązujące przepisy w sposób precyzyjny wskazują nie tylko, w jakiej wysokości mają być naliczone opłaty za dokonane czynności, ale też wyznaczają wprost moment powstania obowiązku ich uiszczenia zaś organ egzekucyjny nie ma w tym zakresie swobody działania (uznania); organ egzekucyjny prawidłowo zastosował te przepisy;

w uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wyjaśnił stronie precyzyjnie sposób naliczenia kosztów, wskazując rodzaj czynności i podstawę prawną naliczenia kosztów; organ egzekucyjny naliczył opłatę manipulacyjną za doręczenie odpisu tytułu wykonawczego oraz opłatę za zajęcie rachunków bankowych prowadzonych dla zobowiązanej. Dalej przedstawił całościowe zestawienie kosztów egzekucyjnych, na które składa się: opłata manipulacyjna - [...] zł (art. 64 § 6 u.p.e.a.), opłata za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego - [...] zł (art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.), przejazd poborcy - 3,40 (art. 64b § 1 pkt 1 u.p.e.a.).

Dalej, Dyrektor IAS wskazał na treść art. 80 § 2 u.p.e.a., w myśl którego, zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1 i obejmuje także kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Stwierdził, że w/w przepis nie wiąże więc skuteczności zajęcia z istnieniem środków pieniężnych na rachunku, które to zajęcie jest dokonane

w momencie doręczenia zawiadomienia o zajęciu. Zauważył, że w wyroku z 11 lutego 2014 r. (II FSK 578/12), Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) przyjął, że stanowisko opierające się na założeniu, że - w związku z brakiem wystarczających środków na rachunku bankowym - nie dochodzi do zajęcia rachunku bankowego, jest całkowicie nieuprawnione i sprzeczne z literalnym brzmieniem art. 80 § 2 u.p.e.a. Uznał, że przepis ten przesądza, iż wystarczające jest doręczenie stosownego zawiadomienia bankowi i że stan środków na rachunku bankowym nie jest przesłanką dokonania zajęcia i pozostaje bez znaczenia, co potwierdza dalsza część analizowanego przepisu, z której wynika, że zajęcie odnosi się także do kwot "przyszłych", które nie są przechowywane na rachunku w dacie dokonania zajęcia a zostaną wpłacone później. Dyrektor IAS podkreślił, że obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w § 1 i 6 u.p.e.a., powstaje za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych

u dłużnika zajętej wierzytelności z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu (art. 64 § 9 pkt 2 u.p.e.a.).

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 64 § 6 u.p.e.a., przez ustalenie kosztów egzekucyjnych z naruszeniem standardów określonych w wyroku TK (SK 31/14, z 28 czerwca 2016 r.), Dyrektor IAS podkreślił, że wyrok ten nakłada na ustawodawcę obowiązek nowelizacji u.p.e.a., która nie została przeprowadzona. Zważył, że skoro wejście w życie w/w orzeczenia TK nie spowodowało utraty mocy obowiązującej przepisów art 64 § 1 pkt 4, art. 64 § 6 i art. 64 § 8 u.p.e.a., organy egzekucyjne zobowiązane są stosować w praktyce wskazane przepisy gdyż nie są one uprawnione do samodzielnej oceny konstytucyjności przepisów a obowiązek działania przez organy na podstawie obowiązujących przepisów prawa wyraża się w braku możliwości pominięcia funkcjonujących regulacji prawnych, czy działania wbrew tym przepisom

W ocenie Dyrektora IAS, nietrafny jest zarzut dotyczący naruszenia przez organ egzekucyjny zasady odpowiedzialnej egzekucji oraz zasady celowości i niezbędności egzekucji a w konsekwencji zasady wyrażonej w art. 29 § 2 pkt 2 u.p.e.a.

W skardze, spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora IAS w całości. Zarzuciła naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, tj.

a) art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a., poprzez błędne przyjęcie przez organ odwoławczy, że dokonane przez organ egzekucyjny obciążenie skarżącej opłatą egzekucyjną i opłatą manipulacyjną w wysokości [...] zł jest zgodne z prawem oraz znajduje odzwierciedlenie w faktycznie poniesionych przez organ egzekucyjny nakładach pracy, w sytuacji, gdy rozpoznanie sprawy nastąpiło wbrew regułom zaprezentowanym w wyroku TK z 28 czerwca 2016 r. (SK 31/14);

b) art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zw. z art.80 § 2 u.p.e.a., poprzez nieuprawnione przyjęcie, że przepisy u.p.e.a. przewidują opłatę egzekucyjną za samo zajęcie rachunku bankowego, podczas gdy - zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. - podstawa prawna naliczania opłaty egzekucyjnej zachodzi wyłącznie w przypadku zajęcia wierzytelności pieniężnych, a tym samym, ponieważ w sprawie nie doszło do zajęcia wierzytelności pieniężnej, nie zaistniała podstawa prawna do naliczania opłaty egzekucyjnej w łącznej wysokości [...] zł;

2. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z 124 § 2 K.p.a. oraz w zw. z art.18 u.p.e.a.;

b) art. 8 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a.;

c) art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7 § 2, art. 29 § 2 pkt 2 i art. 64c § 7 u.p.e.a.;

d) art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. w zw. z art. 64c § 7 u.p.e.a.;

e) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.

Tak stawiając zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie w całości obu wydanych

w sprawie postanowień oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zawnioskowała także o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci projektu zmian do u.p.e.a.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie, Sąd oddalił wniosek dowodowy strony skarżącej, jako niemający wpływu na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga okazała się uzasadniona. Zgodnie z treścią art. 64c § 1 u.p.e.a., opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Przepis § 4 stanowi, że wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Sąd stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie prawidłowo zastosowano regulację art. 64c § 4 u.p.e.a., skoro - w związku z brakiem majątku po stronie zobowiązanego,

z którego można było przeprowadzić egzekucję, postanowieniem z 5 grudnia 2018 r. - organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzi natomiast do jego zakończenia i utraty możliwości uzyskania kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego, jeżeli wcześniej nie zostały one wyegzekwowane (co w sprawie miało miejsce). Po zakończeniu postępowania egzekucyjnego, dotyczącego należności pieniężnych, organ egzekucyjny nie posiada już bowiem, w stosunku do zobowiązanego, wierzytelności o zapłatę kosztów egzekucyjnych, wobec czego nie może ich od niego ściągnąć, co czyni zasadnym obciążenie tymi kosztami wierzyciela. Powyższe - co do zasady - nie jest w sprawie sporne. Sporny między stronami pozostaje natomiast sam fakt obciążenia wierzyciela kosztami zajęcia rachunku bankowego (ściślej: rachunków bankowych), w sytuacji, kiedy na rachunku bankowym zobowiązanego nie było środków umożliwiających skuteczną egzekucję, jak i wysokość kosztów egzekucyjnych nałożonych na wierzyciela.

W myśl art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2,

w egzekucji należności pieniężnych, pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - w wysokości 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. Za NSA (wyrok z 10 kwietnia 2018 r., II FSK 914/16, dostępny: CBOSA), Sąd przyjął, że we właściwym odczytaniu powołanego przepisu wystarczające jest zastosowanie wykładni językowej. Prymat tego rodzaju wykładni prawa wynika z faktu, że prawo dociera do adresatów w postaci konkretnych przepisów prawnych i mogą oni oczekiwać, że ich obowiązki, czy uprawnienia, są kształtowane treścią tekstu prawnego (zob. B. Brzeziński, Wykładnia prawa podatkowego, Gdańsk 2013, s. 24). Treść art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. nie pozostawia jakichkolwiek wątpliwości, że opłata egzekucyjna może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych. Jednocześnie - w analizowanym przepisie - ustawodawca nie zawarł przyzwolenia na pobieranie stosownych opłat egzekucyjnych także wówczas, gdy dojdzie do zajęcia rachunku bankowego, na którym nie było jakichkolwiek środków finansowych. NSA zauważył także, że w doktrynie prawa od dawna podnosi się, że podstawową wadą konstrukcyjną omawianych regulacji jest brak jakiejkolwiek zależności pomiędzy poborem opłat a skutecznością prowadzonej egzekucji, co prowadzi w niektórych sytuacjach do generowania wysokich kosztów egzekucyjnych przy jednoczesnym braku realizacji, chociażby w części, dochodzonego obowiązku pieniężnego (zob. R. Hauser, W. Piątek w: R. Hauser, A. Skoczylas (red.), Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2016, s. 327). Wskazywane postulaty de lege ferenda nie są jednak dostrzegane przez ustawodawcę. Zaprezentowane wyżej rozumienie omawianego przepisu nie może być przy tym podważane przez nawiązanie do treści art. 80 § 1 u.p.e.a., co także przesądził NSA. Przepis ten wskazuje bowiem, w jaki sposób dokonuje się czynności zajęcia rachunku bankowego i wcale nie potwierdza stanowiska, że zajęcie wierzytelności można utożsamiać z zajęciem rachunku bankowego. Wręcz przeciwnie, w treści art. 80 § 2 u.p.e.a. mowa jest o "zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego", co dowodzi trafności stanowiska skarżącego, że warunkiem zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego jest istnienie na zajętym rachunku bankowym środków pieniężnych. Sąd podziela w związku z tym zapatrywanie, że opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych, co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca. W sprawie - orzekające w obu instancjach - organy administracji błędnie przyjęły stanowisko odmienne od reprezentowanego wyżej przez Sąd, co było jedną z przyczyn uchylenia wydanych przez nie postanowień. Niezależnie od powyższego, Sąd zauważył, że obie strony postępowania odwołują się do wyroku TK z 28 czerwca 2016 r. (31/14), formułując jednak - w oparciu o ten wyrok - odmienne wnioski. W skarżonym postanowieniu zaakceptowano określenie kosztów egzekucyjnych tytułem opłaty za zajęcie rachunku bankowego i opłaty manipulacyjnej, naliczonych zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a., tj. przy przyjęciu - odpowiednio - stawek 5%

i 1% egzekwowanych należności. Skarżący neguje wyliczenia organu egzekucyjnego

w zakresie "wyceny" w/w czynności. Ocena legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia musi niewątpliwie uwzględniać stanowisko wyrażone przez TK w wyroku z 28 czerwca 2016 r. (31/14). TK, którego orzeczenia, na mocy art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, stwierdził w nim m.in., że:

- art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji;

- art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji. W uzasadnieniu wyroku (pkt 4.3.) Trybunał wskazał, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych), jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. W tym sposobie określania wysokości danin publicznych, uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty, co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań w konkretnej egzekucji. Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. W tym zakresie ustawodawca ma bowiem znaczną swobodę regulacyjną. Z samej też istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one

z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego. Swoboda ustawodawcy określania wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona. Problematyka wysokości opłat w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa. Bez wątpienia wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat

w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone.

W przeciwnym razie rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku. TK motywował, że mechanizm ustalania opłaty stosunkowej z wyznaczoną górną jej granicą gwarantuje, że wartość wyznaczona kwotowo zakreśla maksymalny pułap opłaty i dzięki temu limituje kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością. W ocenie TK, brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym stają się więc obciążeniem podatkowym. Wyjaśniając skutki swojego orzeczenia, TK wskazał, że dla właściwej jego realizacji w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa

w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w sprawie. Wspomnianej interwencji ustawodawca dotychczas nie podjął, nie mniej jednak, organy rozstrzygające o wysokości kosztów egzekucyjnych zobowiązane były uwzględnić stanowisko TK. Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy pominęły, że TK jednoznacznie zanegował dopuszczalność całkowitego zerwania związku między świadczeniem czynności organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tychże czynności opłat. TK podkreślił, że - w takich sytuacjach - opłaty te nie są formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy podmiotu obciążonego kosztami stają się jedynie sankcją pieniężną. Mimo tak jednoznacznego stanowiska TK, Naczelnik US nie rozważył (patrz: treść postanowienia tego organu) adekwatności wysokości ustalonych kosztów (opłat) egzekucyjnych do stopnia skomplikowania (czasochłonności...) podejmowanych przez organ egzekucyjny czynności. Natomiast Dyrektor IAS, jako organ odwoławczy, to zaakceptował, jako zgodne z prawem, co jest oczywiście nieprawidłowe. Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie, organ egzekucyjny dokonał jedynie formalnych - wymienionych na str. 6 postanowienia tego organu - nieskomplikowanych czynności egzekucyjnych związanych z poszukiwaniem majątku, polegających zasadniczo na pozyskiwaniu informacji z dostępnych baz danych.

W ocenie Sądu, wymienionych przez organ czynności egzekucyjnych nie sposób uznać za na tyle czasochłonne i skomplikowane, aby wycenić je na kwotę [...] zł, w tym [...] zł opłaty za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego oraz [...] kosztów manipulacyjnych. Według Sądu, były to czynności o niewielkim stopniu skomplikowania, wymagające niezbyt wysokiego nakładu pracy i niewysokie kosztowo (ewentualne koszty korespondencji), czynności wymagające zasadniczo przesłania stosownych zawiadomień do banków w poszukiwaniu rachunków bankowych, czy wystąpienia z zapytaniem o stosowne informacje do istniejących baz danych, sprawdzenia w Centralne Bazie Danych Ksiąg Wieczystych informacji dotyczących ewentualnych nieruchomości należących do dłużnika. Co więcej, podkreślenia wymaga, że wymierzając powyższą opłatę organ egzekucyjny pozostał całkowicie bezskuteczny w swoich działaniach.

W konsekwencji słusznie zauważyła skarżąca, że Dyrektor IAS nie odniósł się

w żaden sposób do adekwatności wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania podejmowanych przez organ egzekucyjny czynności i nakładu pracy tego organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych.

W opinii Sądu, w realiach rozpatrywanej egzekucji, nie wykazano związku między czynnościami organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzając naruszenie przepisów art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a., Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U.

z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postanowił zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 tej ustawy (pkt II sentencji wyroku), zasądzając je w kwocie 5.517 zł, równej: 1) wpisowi od skargi (100 zł), 2) kosztom zastępstwa procesowego radcy prawnego w kwocie określonej zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a/

w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r.

w sprawie opłat za czynności radców prawnych /Dz. U. z 2018 r., poz. 265/ (5.400 zł), 3) opłacie skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł). NSA, w powołanym już wyżej wyroku z 10 kwietnia 2018 r. (II FSK 914/16)

- w analogicznej sprawie - stanął na stanowisku, że "skarżącej należał się zwrot kosztów obejmujących wynagrodzenie jej pełnomocnika, obliczone według stawek dla należności pieniężnych (...), bo o taką w sprawie chodziło". Pogląd NSA tutejszy Sąd - w składzie orzekającym - w pełni podziela. Ponownie rozpoznając sprawę, należy rozważyć obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, uwzględniając zaprezentowaną wyżej wykładnię art. 64 § 1 pkt 4

i § 6 u.p.e.a. oraz wskazania TK, zawarte w wyroku z 28 czerwca 2016 r. (SK 31/14).