Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 2927/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie: NSA Anna Robotowska (spraw.) Asesor WSA Izabela Głowacka-Klimas Protokolant Konrad Bonisławski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2004 r. sprawy ze skargi M. B. [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2003 r. 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz M. B. kwotę 80 zł (osiemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2003r. nakładającą na przedsiębiorcę M. B. karę pieniężną w kwocie 2000 zł za brak zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do prowadzonej działalności gospodarczej.

W uzasadnieniu podano, że podstawę faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowił brak posiadania przez prowadzącego pojazd marki [...], o nr rej. [...], dnia [...] marca 2003r. zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej.

Zdaniem organu, ze zgromadzonego w sprawie materiału jednoznacznie wynika, że w momencie kontroli przewóz spełniał cechy "przewozu na potrzeby własne" w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, co stwierdza protokół kontroli. Z protokołu wynika, że dopuszczalna ładowność przyczepy wynosiła 27700 kg oraz przewóz rzeczy był wykonywany pojazdem należącym do przedsiębiorcy. Nie stwierdzono również, by strona dokonywała transportu drogowego odpłatnie. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Wykonywanie ich bez tego zaświadczenia stosownie do art. 92 ust 1 pkt 1 cytowanej ustawy podlega karze. Wysokość kary jest określona w lp. 1.3 załącznika do rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym i wynosi 2000 zł.

W ocenie organu argument strony dotyczący błędnej kwalifikacji prawnej dokonanej przez organ pierwszej instancji jest niesłuszny. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym krajowym transportem drogowym jest podejmowanie i wykonywanie działalności przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że podczas kontroli w dniu [...] marca 2003r. kontrolowany wykonywał przewóz na potrzeby własne, którego definicja została zawarta w art. 4 pkt 4 ustawy. Powyższe potwierdza przedstawiona faktura VAT z dnia [...] marca 2003r., gdzie w miejscu określenia usługi/towaru wpisano "[...] ", tj. produkt, którego sprzedażą zajmuje się strona w zakresie podstawowej działalności gospodarczej. Natomiast skarżący nie przedstawił faktury za wykonywaną usługę przewozową, potwierdzającą wykonywanie transportu drogowego w dniu [...] marca 2003r. Także za powyższą kwalifikacją prawną przemawia fakt, że kierowca nie przedstawił listu przewozowego, stanowiącego dowód zawarcia umowy przewozu.

W skardze na powyższą decyzję skarżący domagał się jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania.

Zdaniem skarżącego wykonywany w dniu kontroli przewóz był przewozem w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej – usługi transportowe, a to czyni bezpodstawnym stanowisko organu, które stwierdza, że wykonywany w dniu kontroli przewóz był przewozem wykonywanym w ramach działalności pomocniczej, a to, w ocenie organu, nakładało obowiązek posiadania zaświadczenia.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie odwołując się do argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ustawa o transporcie drogowym stanowi całość i nie można wyrywkowo odczytywać jej pojedynczych przepisów. Jej celem jest m.in. zaprowadzenie porządku na drogach i zwiększenie bezpieczeństwa. Celowi temu służy wyeliminowanie prowadzenia transportu drogowego przez podmioty przypadkowe i nieodpowiednio przygotowane. Wprowadzenie obowiązku uzyskania licencji przewozowych przez podmioty wykonujące zawodowo transport drogowy i zaświadczeń, przez podmioty wykonujące go pomocniczo, ma umożliwić realizację założonego celu.

W art. 4 pkt 1,2 i 3 ustawa definiuje transport drogowy. Wykonywanie tego transportu obwarowane jest w ustawie szeregiem warunków, m.in. obowiązkiem uzyskania wskazanej wyżej licencji. Ustawa wprowadza też w art. 4 pkt 4 pojęcie "przewozu na potrzeby własne". Jest to przewóz niezarobkowy, wykonywany pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Zdaniem Sądu już z zestawienia tych definicji wynika, że tą "podstawową działalnością gospodarczą", obok której może być wykonywany "przewóz na potrzeby własne", jest działalność inna niż transport drogowy. Kto zatem ma w zakresie swojej działalności transport drogowy, podlega specjalnym rygorom z rozdziału 2 ustawy o transporcie drogowym /konieczność posiadania licencji od 1 I 2004r./, kto zaś wykonuje inną działalność niż transport drogowy, a pomocniczo wykonuje także przewóz, musi uzyskać stosowne zaświadczenie. Chodzi o to, aby również niezarobkowy transport "na potrzeby własne" poddać pewnym rygorom i kontroli dla zapewnienia bezpieczeństwa i porządku na drogach. Chodzi też o to, aby wyłączyć możliwość wykonywania nielicencjonowanego transportu drogowego pod pozorem wykonywania przewozu na potrzeby własne. Przewozy na potrzeby własne mogą więc być wykonywane po uzyskaniu stosownego zaświadczenia. Niczemu nie służyłoby nakładanie takiego obowiązku na przedsiębiorców, którzy mają już licencje przewozowe, oni bowiem przy okazji ich uzyskiwania podlegają kontroli i opłatom.

Art. 33 ust.1 ustawy potwierdza słuszność takiego stanowiska, mówi bowiem wprost, że obowiązek uzyskania zaświadczenia obciąża "przedsiębiorcę prowadzącego przewozy drogowe jako działalność pomocniczą w stosunku do jego podstawowej działalności". Kto więc ma transport drogowy w zakresie swojej działalności i ma licencję /lub też jest w okresie przystosowawczym do jej uzyskania, przewidzianym art.103 ust.3 ustawy/jest przedsiębiorcą wykonującym transport drogowy, nie zaś przedsiębiorcą prowadzącym przewozy drogowe jako działalność pomocniczą. Wpisana do ewidencji działalności gospodarczej czy też do rejestru sądowego działalność transportowa jest dla przedsiębiorcy działalnością podstawową, niezależnie od zakresu w jakim tę działalność wykonuje.

W sprawie niniejszej wykonywanie transportu wpisane jest do rejestru sądowego jako działalność podstawowa skarżącego. Zakres w jakim skarżący prowadzi tę działalność i kalkulacja jej opłacalności nie ma znaczenia dla oceny, iż w ramach swojej podstawowej działalności ma uprawnienia do wykonywania transportu drogowego. Skoro zaś transport drogowy mieści się w zakresie działalności podstawowej skarżącego, to nie jest on objęty obowiązkiem uzyskania zaświadczenia z art. 33 ust.1 ustawy.

Na marginesie zaznaczyć należy, że przedstawione wyżej stanowisko ustawodawcy zostało doprecyzowane, już po wydaniu zaskarżonych decyzji, w nowelizacji ustawy o transporcie drogowym dokonanej ustawą z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych ustaw /Dz.U. nr 149 z 2003r. poz.1452/. Nowelizacja ta dodaje m.in. p.3 do ustępu 2 art.33, w którym zwalnia z obowiązku uzyskania zaświadczenia przedsiębiorców mających uprawnienia do wykonywania transportu drogowego.

Zwrócić należy również uwagę, iż skarżący w dacie kontroli oczekiwał na uzyskanie licencji przewozowej, o którą wystąpił [...] marca 2003r. a otrzymał [...] marca 2003r.

W ocenie Sądu organ wadliwie zinterpretował prawo i obie decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego. Zważywszy na powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., uchylił obie decyzje i orzekł jak w sentencji. O kosztach orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., a o niewykonywaniu zaskarżonych decyzji na podstawie art. 152 p.p.s.a.