Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 338/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 207
journal: Dz.U. 2017 poz 2077
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba Sędziowie: WSA Inga Gołowska (spr.) WSA Stanisław Grzeszek Protokolant: specjalista Bożena Piątek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] Wyższej Szkoły [...] w N. na decyzję Zarządu Województwa z dnia 11 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania otrzymanego ze środków europejskich - skargę oddala -


UZASADNIENIE

I.

Zaskarżoną decyzją z 11 stycznia 2018r. nr [...], Zarząd Województwa, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy [...] Wyższej Szkoły [...] w N. od decyzji Zarządu Województwa z 16 marca 2017r. nr [...], działając na podstawie art. 207 ust. 12a ustawy z 16 lutego 2009r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U z 2017r. poz. 2077 dalej-u.f.p.) w zw z art. 25 pkt 1, art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a ustawy z 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn. Dz. U z 2017r. poz. 1376 ze zm. dalej-u.z.p.p.r.), art. 138§1 pkt 1, art. 127§3 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. DZ. U z 2017r. poz. 1257 ze zm. dalej-k.p.a.) oraz §6 ust. 1 umowy nr [...] o dofinansowanie projektu pn. [...] w [...] Wyższej Szkole [...] w N. - utrzymał w mocy decyzję w sprawie zwrotu dofinansowania z 16 lutego 2017r. nr [...].

Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 16 lutego 2017r. Zarząd Województwa wydał decyzję w której zobowiązano [...] Wyższą Szkołę [...] w N. do zwrotu środków europejskich w wysokości [...] zł w ciągu 14 dni od daty doręczenia decyzji, bowiem Instytucja Zarządzająca MRPO na lata 2007-2013 stwierdziła nieprawidłowości w projekcie realizowanym przez Beneficjenta w ramach programu MRPO 2007-2013.

Beneficjent złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając naruszenie:

1.naruszenie przepisów prawa procesowego:

1) art.54§1 pkt 7 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (dalej-O.p.) w zw z art. 67 u.f.p. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy odsetki za zwłokę nie nalicza się za okres od wszczęcia postępowania podatkowego, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęci postępowania,

2) art. 121§1 O.p. w zw z art. 67 u.f.p. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy organ -IŻ MRPO powinien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych,

3) art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a. w zwz art. 67 u.f.p. poprzez naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego w sytuacji gdy do spraw dotyczących należności stanowiącej kwotę dotacji podlegającej zwrotowi stosuje się przepisy k.p.a.

4) art. 80 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie skutkujące brakiem oceny stanu faktycznego sprawy na podstawie całości materiału dowodowego,

5) art. 2 Konstytucji RP w zw z art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady działania jednostki w zaufaniu do organów Państwa.

2.naruszenie prawa materialnego;

1). art. 30 ust. 1 i 2 ustawy z 6 grudnia 2006r. o zasadach polityki rozwoju (tekst jedn. Dz. U z 2016r. poz. 383 ze zm.) w szczególności poprzez stwierdzenie nieprawidłowości przy wykorzystaniu środków finansowych otrzymanych przez Beneficjenta w sytuacji w której Projekt został zrealizowany zgodnie z umową a podstawę dofinansowania Projektu stanowi umowa o dofinansowanie projektu zawarta z Beneficjentem przez [...] i to wyłącznie umowa określa warunki dofinansowania projektu a także prawa i obowiązki Beneficjenta z tym związane,

2). art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez uznanie, że w przypadku wskazanych w tym przepisie naruszeń tj. wykorzystania środków z naruszeniem procedur o których mowa w art. 184 u.f.p., kwota dofinansowania powinna podlegać zwrotowi w sytuacji gdy organ określając konieczność zwrotu powinien brać pod uwagę przesłanki związane z realizacją celów Projektu,

3). art. 184 ust. 1 u.f.p. w zw z art. 30 ust. 1 ustawy o zasadach polityki rozwoju w zw z pkt 5.1. Podręcznika kwalifikowania wydatków objętych dofinansowaniem w ramach MRPO na lata 2007-2013 poprzez jego niezastosowanie i nie przyjęcie, że wydatek jest zgodny z postanowieniami MRPO,

4). art. 184 ust. 1 u.f.p. w zw z art. 30 ust. 1 ustawy o zasadach polityki rozwoju w zw z pkt 5.2. Podręcznika kwalifikowania wydatków objętych dofinansowaniem w ramach MRPO na lata 2007-2013 poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że wydatek nie jest niezbędny do wdrażania i realizacji projektu a bez niego Projekt mógłby zostać zrealizowany,

5). art. 184 ust. 1 u.f.p. w zw z art. 30 ust. 1 ustawy o zasadach polityki rozwoju w zw z pkt 5.3. Podręcznika kwalifikowania wydatków objętych dofinansowaniem w ramach MRPO na lata 2007-2013 poprzez jego niezastosowanie i nie przyjęcie, że wydatek w poniesionej wysokości i na zakres przedmiotowy tj. zakup stempli ziołowych jest efektywny i racjonalny,

6). art. 184 ust. 1 u.f.p. w zw z art. 30 ust. 1 ustawy o zasadach polityki rozwoju w zw z pkt 5.7. Podręcznika kwalifikowania wydatków objętych dofinansowaniem w ramach MRPO na lata 2007-2013 poprzez jego niezastosowanie i nie przyjęcie, że wydatek w poniesionej wysokości i na zakres przedmiotowy stacji trafo został dokonany w sposób oszczędny, tzn. w oparciu o zasadę dążenia do uzyskania założonych efektów przy jak najmniejszej kwocie wydatku.

3. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na tym, że:

1) zaprojektowana i wybudowana stacja transformatorowa jest kosztem kwalifikowanym tylko w zakresie niewykorzystywanym przez T. SA podczas gdy Beneficjent od początku wskazywał, że będzie realizował Projekt zgodnie z określeniem warunków przyłącza energii elektrycznej do projektowanych obiektów wydanym przez E. SA Oddział w K. z 18 kwietnia 2008r. a obiekty zasilane będą w energię elektryczną zgodnie z warunkami uzyskanymi od Zakładu Energetycznego E. w N. S.,

2) dokonano błędnej oceny umowy z 27 października 2011r. [...] zawartej przez Beneficjenta z T. SA Oddział w K., która na dzień wydania decyzji ma charakter nieodpłatny,

3) nie uwzględniono warunków przyłączenia energii elektrycznej do projektowanych obiektów, a także faktu, że świadczenie usługi dystrybucji energii elektrycznej obejmującej korzystanie przez Beneficjenta z K. Systemu Elektroenergetycznego w tym w szczególności: transport energii elektrycznej siecią dystrybucyjną OSD w celu dostarczenia energii elektrycznej odbywa się w warunkach określonych przez ustawę z 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne, koncesji OSD na dystrybucję energii elektrycznej udzielonej przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, Instrukcji Ruchu i Eksploatacji Sieci Dystrybucyjnej OSD (IRiESD), Instrukcji Ruchu i Eksploatacji Sieci Przemysłowej (IRiESP).

Organ rozpoznając sprawę ponownie przypomniał, że w dniu 8 lutego 2010r. Instytucja Zarządzająca MRPO na lata 2007-2013 zawarła umowę z P. S. (PWSZ) na dofinansowanie projektu w ramach Osi Priorytetowej [...] dla rozwoju społeczeństwa opartego na wiedzy, Działanie 1.1. Poprawa jakości usług edukacyjnych Schemat A: Rozwój infrastruktury dydaktycznej szkolnictwa wyższego MRPO na lata 2007-2013, nr [...] pn. ,,Budowa instytutu Kultury Fizycznej w P. S.. Umowę zmieniano: 18 kwietnia 2011r., 25 października 2012r. i 22 lutego 2013r. Realizacja projektu zakończyła się 31 maja 2013r. Przedmiotem projektu była budowa Instytutu Kultury Fizycznej - kompleksu dydaktyczno-sportowego Uczelni.

Na wykonanie części robót objętych Projektem została w dniu 16 sierpnia 2010r. podpisana umowa nr [...] znak: [...] pomiędzy P. a E. SA w W.. W ramach wydatków, została ujęta pozycja dotycząca sieci elektrycznych SN (tzw. stacja trafo). Zgodnie z kosztorysem ofertowym firmy E. w pozycji Instalacje elektryczne wyróżniono: kontenerową stację transformatorową na kwotę [...]zł, transformator olejowy [...] zł, urządzenia wyposażenia p.poż.[...] zł-łącznie za wykonanie stacji trafo [...] zł.

PWSZ zawarła umowę z firmą T. SA umowę o przyłączenie do sieci nr [...] z 29 września 2011r. Przyłączenie nastąpiło na podstawie warunków przyłączenia z 4 lipca 2011r. Za wykonanie przyłączenia, Szkoła wystawiła fakturę VAT nr [...] z 28 października 2011r. na kwotę [...]zł.

Szkoła zawarła w dniu 27 października 2011r. umowę najmu części powierzchni wybudowanej w ramach projektu stacji trafo (3,4m˛) z firmą T, SA. W pomieszczeniu tym najemca zlokalizował sprzęty będące jego własnością tj. 2 pola liniowe rozdzielni SN. Za najem ustalono czynsz najmu w wysokości [...] zł miesięcznie do którego doliczany jest podatek VAT.

Przedmiotowy projekt podlegał audytowi prowadzonemu przez Instytucję Audytową-Urząd Kontroli Skarbowej w K., która stwierdziła, że w zakresie wynajmu powierzchni w budynku stacji trafo firmie T. SA, wydatek nie jest zgodny z zasadami kwalifikowalności. Część wydatków niekwalifikowanych ustalono na zasadzie proporcji z udziałem powierzchni wynajętej firmie T. SA w całkowitej powierzchni zabudowy stacji trafo. IA podkreśliła, że w oparciu o Podręcznik kwalifikowania wydatków, za wydatki kwalifikowane uznaje się wydatki spełniające określone warunki, w tym wynikające z ppkt 5.2 zgodnie z którym wydatek jest kwalifikowany gdy jest niezbędny dla wdrażania i realizacji projektu, bez niego projekt nie mógłby zostać zrealizowany.

Powierzchnia stacji trafo wynajęta firmie T. SA to 3,4m˛, zatem udział powierzchni wynajętej w powierzchni całkowitej zabudowy stacji trafo wynosi 23,61%. IZ MRPO uznała za koszt niekwalifikowany, koszt wynajmu powierzchni w budynku stacji trafo firmie T. SA. Poniesienie tego wydatku stało w sprzeczności z §4 ust. 3 umowy o dofinansowanie projektu. Wydatki poniesione na budowę stacji transformatorowej w części nie wykorzystywanej na potrzeby realizacji projektu, nie mogą być uznane za kwalifikowane. Wydatek został wyliczony na zasadzie proporcji jako stosunek kosztu budowy powierzchni wynajętej firmie T. SA w stosunku do kosztu budowy całej powierzchni stacji trafo. Całkowita powierzchnia stacji trafo wynosi 14,4m˛ zatem udział powierzchni wynajmowanej w powierzchni całkowitej zabudowy wynosi 23,61%. Całkowity koszt budowy stacji trafo, która została wykonana przez firmę Z. SA we W. dla firmy M. SA, wyceniona przez Doradcę Techniczno-Handlowego K. S. wynosiła [...] zł. W związku z tym koszt budowy 3,4 m˛ wyniósł [...] zł.

Pismem z 15 lipca 2016r. znak: [...] IZ MRPO wezwała Beneficjenta do zwrotu w terminie 14 dni od doręczenia wezwania - środków europejskich w łącznej kwocie [...]zł z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zwrotu jednakże PWSZ nie zwróciła tych kwot.

Ustosunkowując się do poszczególnych zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ podniósł, że nie zasługiwały na uwzględnienie.

Na podstawie §4 ust. 3 umowy, Beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu z należytą starannością ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, wytycznymi, zaleceniami i procedurami w ramach Programu. Zgodnie z §7 ust. 1 umowy, wydatki kwalifikowane muszą spełniać wymogi wynikające z dokumentów w tym z ,,Podręcznika kwalifikowania wydatków..." Wydatki poniesione z naruszeniem warunków umowy podlegają zwrotowi. Pkt. 4.4. Podręcznika stanowi, że przyjęcie danego projektu do realizacji i podpisanie z Beneficjentem umowy nie oznacza, że wszystkie wydatki przedstawione do refundacji będą kwalifikować się do współfinansowania.

W ocenie IZ MRPO, przedstawienie do refundacji ze środków MRPO wydatków poniesionych na wykonanie stacji trafo w pełnej wysokości, pomimo, że tylko część stacji wykorzystywana jest przez PWSZ na potrzeby realizacji projektu, stanowi naruszenie pkt 5.2. Podręcznika kwalifikowania wydatków. Przewiduje on, że za kwalifikowany uznaje się tylko taki wydatek, który jest niezbędny dla wdrażania i realizacji projektu, bez niego projekt nie mógłby być zrealizowany. Wydatki poniesione na budowę stacji trafo w części wykorzystywanej wyłącznie na potrzeby firmy T. SA stanowią koszt niekwalifikowany. Już w warunkach przyłączenia do sieci energii elektrycznej Instytutu Kultury Fizycznej wskazano, że przyłączenie do sieci wymaga wybudowania stacji trafo podzielonej na część E. SA i część odbiorcy (P. ), zatem Beneficjent zdawał sobie sprawę, że tylko część stacji transformatorowej będzie wykorzystywana na potrzeby realizacji projektu. Koszt budowy pomieszczenia o pow. 3,4m˛ znajdującego się w stacji trafo nie jest bezpośrednio związany z realizacją projektu. W tym pomieszczeniu to firma T. SA zlokalizowała urządzenia elektryczne będące jej własnością, które są wykorzystywane dla celów prowadzonej przez nią działalności gospodarczej zatem rozliczenie tych wydatków z dotacji przekazanej przez PWSZ spowodowałoby uzyskanie nieuzasadnionej korzyści przez podmiot trzeci. Beneficjent nie uzyskał dofinansowania przeznaczonego dla dostawców energii elektrycznej.

Koszt budowy stacji trafo, w której zlokalizowano urządzenia należące do Beneficjenta uznano za koszt kwalifikowany.

Organ zaznaczył, że opóźnienie w wydaniu decyzji było spowodowane przyczynami niezależnymi od organu jak również zaznaczono, że art. 54§1 pkt 7 O.p. w zw z art. 67 u.f.p. nie stosuje się do decyzji wydanych na podstawie art. 207 u.f.p. Dział III Ordynacji podatkowej jest stosowany w zakresie nieuregulowanym ustawą o finansach publicznych tymczasem w ocenie IZ MRPO, kwestia odsetek została w całości uregulowana w ustawie o finansach publicznych.

II.

W skardze do Sądu, P. S. zarzuciła:

1) naruszenie przepisów prawa procesowego

art. 6 i 7 oraz art. 77§1 i art. 80 k.p.a., poprzez naruszenie obowiązku należytego

i pełnego zbadania stanu prawnego i faktycznego sprawy oraz rozpatrzenia całego

materiału dowodowego oraz niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego

materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do

dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy co doprowadziło

do błędnych ustaleń faktycznych, polegających na tym: że Z. uznał

że zaprojektowana i wybudowana stacja transformatorowa (tzw, stacja trafo) jest kosztem kwalifikowanym tylko w zakresie niewykorzystywanym przez T. SA mimo, że Skarżąca od początku wskazywała, że będzie realizować Projekt zgodnie z określeniem warunków przyłączenia energii elektrycznej do projektowanych obiektów wydanym przez E. SA Oddział w K. z 18 kwietnia 2008r. a obiekty te zasilane będę energią elektryczną zgodnie z warunkami uzyskanymi od Zakładu Energetycznego E. w N. S.,

art. 7 i art. 8 k.p.a w zw. z art. 67 u.f.p. poprzez naruszenie podstawowych zasad

postępowania administracyjnego, tj. zasady praworządności, zasady prowadzenia

postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej,

gdy do spraw dotyczących należności stanowiącej kwotę dotacji podlegającą

zwrotowi stosuje się przepisy k.p.a.,

art. 27§1 zd. drugie w zw z art. 24§3 k.p.a. poprzez udział w wydaniu decyzji przez członka organu kolegialnego -IZ MRPO L. Z., który podlegał wyłączeniu od udziału w postępowaniu z powodu uprawdopodobnionego istnienia okoliczności mogącej wywołać wątpliwości co do jego bezstronności, polegającej na pełnieniu przez niego w latach 2012-2014 funkcji przedstawiciela Marszałka Województwa [...] w Konwencie P. S., a także przewodniczącego tego organu,

art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady działania

jednostki w zaufaniu do organów Państwa,

d) art. 121§1 O.p. w zw. z art. 67 u.f.p. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy organ powinien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. przez niewłaściwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że kwota [...]zł wraz z odsetkami podlega zwrotowi z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości.

Wskazując na powyższe zarzuty wnoszę na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji wydanej w dniu 11 stycznia 2018r. przez Z. w sprawie oznaczonej znakiem: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Z. z 16 lutego 2017r. (znak: [...]), umorzenie w całości przeprowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu dofinansowania w sprawie oznaczonej znakiem: [...] i zasądzenie od Z. na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Strona skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu uzupełniającego z dokumentów:

-pisma z 5 czerwca 2012r. M. S., deklaracji członkostwa i udziału w pracach Konwentu Szkoły, protokołu posiedzenia nr [...] Konwentu, celem wykazania okoliczności mogącej wywołać wątpliwości co do bezstronności L. Z..

Uzasadniając skargę jej autor wskazał, że kwestionowane stemple ziołowe stanowią pomoce naukowe o czym skarżąca poinformowała Urząd Marszałkowski. Działania skarżącej były podejmowane w dobrej wierze i zaufaniu do podejmowanych przez organ decyzji.

Dodatkowo sformułowano zarzut przedawnienia należności objętych decyzją z 16 lutego 2017r. w oparciu o art. 70§1 O.p. W art. 67 u.f.p. jest odesłanie do działu III Ordynacji podatkowej. Beneficjent otrzymał środki w dniu 7 lutego 2011r. a tym samym decyzja o zwrocie środków powinna być wydana do końca 2016r. co potwierdza NSA w wyroku z 18 maja 2017r. sygn. akt: [...]

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że nie podziela poglądów wyrażonych w wyroku NSA o sygn. akt: II GSK [...] bowiem należy zastosować w sprawie rozporządzenie Rady (WE, EUROATOM) nr [...] w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz UE L 312 z 1995r. nr [...]). Wskazano także, że nie nastąpiło zamknięcie programu operacyjnego zatem nie upłynął jeszcze termin przedawnienia.

III.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3§1 ustawy z 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.; dalej-p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim orzekanie w sprawach skarg na rozstrzygnięcia, akty, czynności i bezczynność-wymienione w art. 3§2 p.p.s.a. Jak wynika jednakże z art. 3§3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontroli i stosują środki określone w tych przepisach. Na takiej właśnie zasadzie kontroli sądów administracyjnych poddane zostały programy operacyjne, przy czym ustawa z 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 383 dalej-u.z.p.p.r.) nie reguluje zasad i trybu postępowania w sprawie zwrotu uzyskanego przez beneficjenta dofinansowania, wskazując jedynie w art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a u.z.p.p.r., że do zadań instytucji zarządzającej należy m. in. odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych oraz ustalanie i nakładanie korekt finansowych, o których mowa w art. 98 rozporządzenia nr [...].

Ponadto wskazać należy, iż Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134§1 p.p.s.a., przy czym stosownie do art. 135 p.p.s.a., Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Sąd nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu krajowemu i wspólnotowemu. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie.

Ocena stanu faktycznego ustalonego przez organ: należy podkreślić, że Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organ, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji publicznej (organy podatkowe) albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd. (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09).

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego należy zauważyć, że analiza okoliczności sprawy prowadzi do wniosku, że organy administracji podjęły wszelkie niezbędne działania celem ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego tej sprawy.

Przedmiot oceny w niniejszej sprawie stanowi decyzja Zarządu Województwa z 11 stycznia 2018r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z 16 marca 2017r. zobowiązującą stronę skarżącą do zwrotu środków finansowych przeznaczonych na realizację projektu finansowanego z udziałem środków europejskich wraz z odsetkami. Była to decyzja wydana w postępowaniu regulowanym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz szczegółowymi przepisami cytowanej wyżej ustawy o finansach publicznych i ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Zastosowanie miały także wskazane w decyzji przepisy unijnych aktów prawnych. Oceniając ogólnie sprawę od strony procesowej, należy więc stwierdzić, że decyzja powinna odpowiadać wszystkim zasadom postępowania administracyjnego, w tym w szczególności zasadzie prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasadzie pogłębiania zaufania do organów państwa (art. 8 k.p.a.) i zasadzie przekonywania (art. 11 k.p.a.) , czyniąc zadość obowiązkowi wszechstronnego i wyczerpującego rozważenia materiału dowodowego (art. 77§1 k.p.a.) oraz regułom postępowania dowodowego, w tym zasadzie swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Natomiast uzasadnienie decyzji powinno spełniać wymogi przewidziane w art.107§1 - 3 k.p.a.

Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że kontrolowana decyzja nie narusza przepisów prawa procesowego jak również prawa materialnego.

Przed odniesieniem się do poszczególnych zarzutów skargi, wskazać należy, że unormowania regulujące zasady zwrotu środków przekazywanych z programów operacyjnych na dofinansowanie projektów zawarte są zarówno w prawie krajowym, jak i wspólnotowym.

Stosownie do treści art. 60 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006r., ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE. L. Nr 210, poz. 25 ze zm.), instytucja zarządzająca odpowiada za zarządzanie programami operacyjnymi i ich realizację zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, a w szczególności za: a) zapewnienie, że operacje są wybierane zgodnie z kryteriami mającymi zastosowanie do programu operacyjnego oraz że spełniają one mające zastosowanie zasady wspólnotowe i krajowe przez cały okres ich realizacji, b) weryfikacje, że współfinansowane towary i usługi są dostarczone oraz że wydatki zadeklarowane przez beneficjentów na operacje zostały rzeczywiście poniesione i są zgodne z zasadami wspólnotowymi i krajowymi (...). Jak wynika z art. 70 tego rozporządzenia, państwa członkowskie są odpowiedzialne za zarządzanie programami operacyjnymi i ich kontrolę, w szczególności za pomocą następujących działań: a) zapewnienia, że systemy zarządzania i kontroli programów operacyjnych są ustanowione zgodnie z art. 58-62 i że funkcjonują skutecznie; b) zapobiegania, wykrywania i korygowania nieprawidłowości oraz odzyskiwania kwot nienależnie wypłaconych wraz z odsetkami z tytułu zaległych płatności w stosownych przypadkach. Państwa członkowskie zgłaszają te nieprawidłowości Komisji i informują Komisję na bieżąco o przebiegu postępowań (...). W przypadku braku możliwości odzyskania kwot nienależnie wypłaconych beneficjentom, państwa członkowskie odpowiadają za zwrot utraconych kwot do budżetu ogólnego UE, jeżeli zostanie stwierdzone, że straty powstały z jego winy lub w wyniku niedbalstwa z jego strony.

Powołane rozporządzenie reguluje także procedury odzyskiwania środków wypłaconych z funduszy unijnych, w tym kwestie korekt finansowych do których dokonywania zobowiązane są państwa członkowskie. W myśl art. 98 ust. 1 rozporządzenia nr [...], państwa członkowskie w pierwszej kolejności ponoszą odpowiedzialność za śledzenie nieprawidłowości, działając na podstawie dowodów świadczących o wszelkich większych zmianach mających wpływ na charakter lub warunki realizacji lub kontroli operacji, lub programów operacyjnych oraz dokonując wymaganych korekt finansowych. Ponadto, państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. [...] dokonywane przez państwo członkowskie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego. Państwo członkowskie bierze pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze (art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr [...]). W art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr [...] zawarta została legalna definicja "nieprawidłowości", zgodnie z którą za nieprawidłowość rozumieć należy jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Zarówno Komisja Europejska jak również ETS przyjmują szeroką wykładnię przesłanki naruszenia prawa wspólnotowego. Za nieprawidłowość należy w związku z tym uznać zarówno naruszenie prawa unijnego, jak i prawa krajowego. Oznacza to, iż do popełnienia nieprawidłowości, z punktu widzenia art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady nr [...] dochodzi również wtedy, gdy naruszony został przepis krajowy ustanawiający wymogi związane z wydatkowaniem środków finansowych budżetu Unii, przyjęty w obszarach nieuregulowanych prawem unijnym lub ustanawiający wymogi bardziej rygorystyczne od tych, które wynikają z przepisów prawa Unii.

Zatem zarówno wykrycie naruszenia prawa Unii Europejskiej, jak też naruszenia prawa krajowego takiego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego stanowi nieprawidłowość, w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr [...] i skutkuje powstaniem obowiązku odzyskania przez państwo członkowskie kwot wydatkowanych nieprawidłowo, w tym nałożenia korekty finansowej (art. 98).

W krajowym porządku prawnym zasady prowadzenia polityki rozwoju, podmioty prowadzące tę politykę oraz tryb współpracy między nimi, określone zostały w ustawie z 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Zgodnie z art. 25 tej ustawy za prawidłową realizację programu operacyjnego odpowiada: (pkt 1) instytucja zarządzająca, którą jest odpowiednio minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego lub zarząd województwa; (pkt 2) w przypadku programu rozwoju – odpowiednio właściwy minister lub zarząd województwa. W świetle przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju instytucja zarządzająca realizując zadania, o których mowa w art. 26 ust. 1 ustawy powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów (art. 26 ust. 2 ustawy.).

Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nie reguluje zasad i trybu postępowania w sprawie zwrotu uzyskanego przez beneficjenta dofinansowania, wskazując jedynie w art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a, że do zadań instytucji zarządzającej należy m. in. odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych oraz ustalanie i nakładanie korekt finansowych, o których mowa w art. 98 rozporządzenia nr [...].

W myśl art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Zgodnie z ust. 2 art. 184 przy wydatkowaniu środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 5 lit. c i d, a także środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z tych środków, stosuje się odpowiednio zasady rozliczania określone dla dotacji z budżetu państwa. Po myśli art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p. środkami publicznymi są środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) oraz środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi, inne niż wymienione w pkt 2.

Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.f.p. Zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

Interpretacja pojęcia "inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków" musi uwzględniać zarówno potoczne rozumienie wyrazu "procedura", jak i sposób uregulowania w prawie krajowym wdrażania programów operacyjnych. Słowem "procedura" określa się zazwyczaj normowany przepisami lub zwyczajami sposób prowadzenia lub załatwienia jakiejś sprawy. Zatem pod pojęciem "inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków" należy rozumieć reguły postępowania obowiązujące przy wykorzystywaniu środków pomocowych. Wspomniane reguły nie są przedmiotem regulacji prawa unijnego. Z kolei w prawie krajowym systemy realizacji programów operacyjnych krajowych i regionalnych tworzone są przede wszystkim aktami nie mającymi waloru przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Projekty są realizowane przez beneficjentów na podstawie umowy o dofinansowanie, która stanowi podstawowe źródło uprawnień i obowiązków jej stron, w tym beneficjenta.

Umowa o dofinansowanie to umowa cywilnoprawna. Reguły interpretacji tychże umów zostały określone przede wszystkim w art. 65 ustawy z 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny ( dalej- k.c.) i to one winny być w sprawie zastosowane. Z art. 65§2 k.c. wynika nakaz kierowania się przy wykładni umowy jej celem i zgodnym zamiarem stron. Nie jest przy tym konieczne, aby cel ten był uzgodniony przez strony, wystarczy, by cel zamierzony przez jedną stronę był znany drugiej stronie (wyrok Sądu Najwyższego z 5 października 2005r. sygn. akt: II CK [...], źródło LexPolonica). Nie budzi przy tym wątpliwości cel i charakter (publiczny) środków przyznanych w ramach zawartej ze stroną umowy o dofinansowanie, w odniesieniu do których, gdy chodzi o ich dystrybucję oraz wykorzystywanie, obowiązują szczególnego rodzaju zasady, w tym między innymi takie zasady ogólne, jak zasada przejrzystości, czy też transparencji.

W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 207 ust. 1 u.f.p. , który stanowi, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich są:

1) wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem ,

2) wykorzystywane z naruszeniem procedur , o których mowa w art. 184,

3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji , o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10. Zacytowany przepis stanowi materialnoprawną podstawę decyzji. W ramach sprawowanej przez sąd kontroli badaniu podlega więc, czy prawidłowo ustalone zostały wymienione w przepisie przesłanki zwrotu dofinansowania i czy ustalone przez organ okoliczności dawały podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.

Wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie zachowane zostały proceduralne wymogi wynikające z art. 207 u.f.p. Instytucja Zarządzająca wezwała stronę skarżącą do zwrotu wypłaconych kwot. Beneficjent nie dokonał zwrotu. W tej sytuacji konieczne stało się wszczęcie przez Instytucję Zarządzającą postępowania administracyjnego celem wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki (art. 207 ust. 9 u.f.p.).

Wskazać należy, że zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 207 ust. 1 u. f. p i ta decyzja jest przedmiotem kontroli sądowej. Przedmiotem tej kontroli nie jest i nie może być rozwiązanie umowy i towarzyszące temu rozwiązaniu okoliczności. Strona skarżąca, kwestionując legalność decyzji zwrotowych, winna odnosić się do przesłanek z art. 207 u.f.p. wskazanych w podstawie prawnej decyzji, a nie przyczyn, czy sposobu rozwiązania umowy przez IZ. Powszechnie w judykaturze podnosi się, że jeżeli beneficjent domaga się sądowej kontroli zasadności rozwiązania umowy o dofinansowanie, to powinien swoje roszczenie prezentować przed sądem powszechnym, a nie w toku postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego legalności decyzji. (zob. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2012r., sygn. akt II GSK 732/11, CBOSA).

W zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, Instytucja Zarządzająca odwołuje się do postanowień umowy o dofinansowanie jako kryterium oceny działań strony skarżącej i ustalenia przesłanek zwrotu dofinansowania. Takie stanowisko Instytucji Zarządzającej jest w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zgodne z prawem i znajduje oparcie w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. , który nawiązuje do treści art. 184 uf.p.. Przesłanką zwrotu środków jest bowiem ich wykorzystanie z naruszeniem procedur, które określone zostały w art. 184 ust. 1 u.f.p. Przepis ten stanowi, że "wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków , o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi obowiązującymi przy ich wykorzystaniu". W świetle utrwalonego i jednolitego w tym względzie orzecznictwa sądowego nie budzi wątpliwości, że ustawodawcy nie chodziło wyłącznie o procedury uregulowane powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Pod pojęciem "inne procedury" rozumieć należy także postanowienia umowy o dofinansowanie. Naruszenie tych postanowień może zatem rodzić obowiązek zwrotu przyznanych środków (zob. wyroki NSA: z 19 czerwca 2012r., sygn. akt: II GSK 732/11 i z 9 stycznia 2014r., sygn. akt: II GSK 1546/12, CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny, wielokrotnie wskazywał, że pod pojęciem "innych procedur" należy rozumieć postanowienia umowy zawartej w wyniku wyłonienia danego projektu do dofinansowania. Wynika to ze specyfiki ustawy z 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Powyższą regulacją przyjęto, że u podstaw tworzenia krajowych systemów realizacji programów operacyjnych i regionalnych nie leżą wyłącznie przepisy prawa powszechnie obowiązującego, zaś same projekty realizowanie są w oparciu o zaakceptowany wniosek oraz umowę, która określa obowiązki zarówno beneficjenta, jak też instytucji udzielającej dofinansowania, a której wzór jako element systemu realizacji programu operacyjnego (co wynika z art. 26 ust. 1 pkt 8 u.z.p.p.r.) stanowi dokumentację konkursową. Podpisana przez beneficjenta według wzoru umowa określa procedurę wykonywania przez niego projektu. W tej sytuacji, stosując zarówno gramatyczną, jak też systemową wykładnię przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. należy przyjąć, że w pojęciu "innych procedur" mieszczą się umowy zawierane przez beneficjentów na wykonanie zgłoszonych przez nich w ramach określonych programów operacyjnych i wyłonionych do dofinansowania projektów.

Kontrolowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie decyzje obu instancji obszernie i wszechstronnie przedstawiły okoliczności wskazujące na naruszenie przez skarżącą postanowień umowy, które w konsekwencji spowodowały rozwiązanie umowy o dofinansowanie projektu. Przypomnieć należy, że podstawą prawną udzielenia dofinansowania stanowiła umowa o dofinansowanie zawarta między Instytucją Zarządzającą a stroną skarżącą. Na jej mocy strony zobowiązały się do przestrzegania jej postanowień, a także przepisów prawa powszechnie obowiązującego i procedur w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego.

W ocenie Sądu nieuzasadnione są również pozostałe zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez Instytucję Zarządzającą przepisów prawa procesowego. Zdaniem Sądu, organ przeprowadził postępowanie administracyjne zgodnie z obowiązującymi przepisami, w sposób rzetelny ustalił stan faktyczny sprawy, a zgromadzone dowody w sposób prawidłowy ocenił. W ocenie Sądu rację ma organ odwoławczy, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów, a tym samym rozporządzenia nr [...], gdyż doszło do powstania nieprawidłowości i szkody w budżecie UE, co musiało skutkować wydaniem decyzji zobowiązującej skarżącego do zwrotu otrzymanego dofinansowania. Zauważyć bowiem, należy, że pojęcie nieprawidłowości obejmuje naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Naruszenie prawa wspólnotowego, obejmuje zarówno naruszenie prawa unijnego, jak i prawa krajowego. Oznacza to, iż do wystąpienia nieprawidłowości, w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr [...] dochodzi również wtedy, gdy naruszony został przepis krajowy ustanawiający wymogi związane z wydatkowaniem środków finansowych budżetu Unii. Tak więc stwierdzenie naruszenia czy to prawa unijnego, czy też prawa krajowego i uznanie tego naruszenia za nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr [...], skutkuje powstaniem obowiązków ustanowionych prawem unijnym, a wiążących się z wykryciem nieprawidłowości, w tym obowiązku odzyskania przez państwo członkowskie kwot wydatkowanych nieprawidłowo.

W przedmiotowej sprawie prawidłowo organ dostrzegł, że Beneficjent zawarł 27 października 2011r. umowę najmu części powierzchni wybudowanej w ramach projektu stacji trafo (3,4m˛) z firmą T. SA. Za najem ustalono czynsz najmu w wysokości [...] zł miesięcznie do którego doliczany jest podatek VAT. Zasadnie organ stwierdził, że w zakresie wynajmu powierzchni w budynku stacji trafo firmie T. SA, wydatek nie jest zgodny z zasadami kwalifikowalności. Część wydatków niekwalifikowanych ustalono na zasadzie proporcji z udziałem powierzchni wynajętej firmie T. SA w całkowitej powierzchni zabudowy stacji trafo. Instytucja Audytowa zassadnie podkreśliła, że w oparciu o Podręcznik kwalifikowania wydatków, za wydatki kwalifikowane uznaje się wydatki spełniające określone warunki, w tym wynikające z ppkt 5.2 zgodnie z którym wydatek jest kwalifikowany gdy jest niezbędny dla wdrażania i realizacji projektu, bez niego projekt nie mógłby zostać zrealizowany.

Poniesienie tego wydatku stało w sprzeczności z §4 ust. 3 umowy o dofinansowanie projektu. Wydatki poniesione na budowę stacji transformatorowej w części nie wykorzystywanej na potrzeby realizacji projektu lecz na potrzeby innego podmiotu (który przecież nie zawierał umowy o dofinansowanie) nie mogą być uznane za kwalifikowane.

Co ważne, na podstawie §4 ust. 3 umowy, Beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu z należytą starannością ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, wytycznymi, zaleceniami i procedurami w ramach Programu. Zgodnie z §7 ust. 1 umowy, wydatki kwalifikowane muszą spełniać wymogi wynikające z dokumentów w tym z ,,Podręcznika kwalifikowania wydatków..." Wydatki poniesione z naruszeniem warunków umowy podlegają zwrotowi. Pkt. 4.4. Podręcznika stanowi, że przyjęcie danego projektu do realizacji i podpisanie z Beneficjentem umowy nie oznacza, że wszystkie wydatki przedstawione do refundacji będą kwalifikować się do współfinansowania.

Przedstawienie zatem do refundacji ze środków MRPO wydatków poniesionych na wykonanie stacji trafo w pełnej wysokości, pomimo, że tylko część stacji wykorzystywana jest przez PWSZ na potrzeby realizacji projektu, stanowi naruszenie pkt 5.2. Podręcznika kwalifikowania wydatków. Wydatki poniesione na budowę stacji trafo w części wykorzystywanej wyłącznie na potrzeby firmy T. SA stanowią koszt niekwalifikowany. W tej części wydatek nie był niezbędny do finalnej realizacji projektu.

W warunkach przyłączenia do sieci energii elektrycznej, Instytutu Kultury Fizycznej wskazywał, że przyłączenie do sieci wymaga wybudowania stacji trafo podzielonej na część E. SA i część odbiorcy (PWSZ), zatem Beneficjent zdawał sobie sprawę, że tylko część stacji transformatorowej będzie wykorzystywana na potrzeby realizacji jego projektu. Beneficjent nie uzyskał dofinansowania przeznaczonego dla dostawców energii elektrycznej czyli dla podmiotu trzeciego, który nie zawarł umowy o dofinansowanie. Koszt budowy stacji trafo, w której zlokalizowano urządzenia należące do Beneficjenta uznano za koszt kwalifikowany.

Sąd nie uwzględnił również podniesionego w toku rozprawy zarzutu dotyczącego doręczenia zaskarżonej decyzji już po upływie terminu przedawnienia obowiązku zwrotu dofinansowania.

Na tle tej kwestii budzącej kontrowersje podnieść należy, że materialnoprawną podstawę zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich stanowią przepisy art. 207 ust. 1 pkt 1-3 u.f.p. Ustawa ta nie zawiera regulacji związanych z przedawnieniem prawa zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Zgodnie z jej art. 67, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa. W orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie zwraca się uwagę (p. wyrok WSA w Kielcach z 21 września 2017r. o sygn. akt: I SA/Ke [...], wyrok WSA w Szczecinie z 7 grudnia 2017r. o sygn. akt: I SA/Sz [...]), że pomimo odesłania, przepisów Ordynacji w zakresie regulującym terminy przedawnienia nie stosuje się, z uwagi na przepis szczególny, tj. Rozporządzenie Rady (WE, EUROATOM) Nr [...] z 18 grudnia 1995r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L.1995.312.1). Przepis art. 3 ust.1 tego Rozporządzenia przewiduje zaś jako zasadę czteroletni okres przedawnienia liczony od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1, z tym, że w przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia w którym nieprawidłowość ustała. Jednocześnie przepis art. 3 ust.1 ww. Rozporządzenia wyznacza ostateczny okres przedawnienia, stanowiąc, że "w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu".

Odnosząc się do pojęcia "ostatecznego zakończenia programu", Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 15 czerwca 2017r. sygn. akt: [...] zauważył, że rozporządzenie Rady (WE) nr [...] nie przewiduje konkretnego wiążącego momentu w odniesieniu do "ostatecznego zakończenia programu", ponieważ [...] moment ten różni się nieuchronnie w zależności od poszczególnych etapów i procesów przewidzianych w celu zakończenia każdego wdrożonego programu wieloletniego (punkt 60). Ustalenie momentu "ostatecznego zakończenie programu" w celu stosowania zasady przedawnienia właściwej dla "programów wieloletnich", przewidzianej w art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr [...], zależy zatem od przepisów, które normują każdy program wieloletni (punkt 61). W celu ustalenia momentu "ostatecznego zakończenie programu" w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr [...], należy uwzględnić cel terminu przedawnienia, o którym mowa w owym przepisie. Przedawnienie przewidziane bowiem w owym przepisie pozwala po pierwsze zagwarantować, że dopóki program nie jest ostatecznie zakończony, dopóty właściwy organ może nadal podejmować czynności w sprawie nieprawidłowości, których dopuszczono się w ramach wykonywania tego programu, w celu ułatwienia ochrony interesów finansowych Unii. Po drugie celem tego przepisu jest zapewnienie pewności prawa dla podmiotów gospodarczych. Podmioty te powinny być bowiem w stanie określić, które z dokonywanych przez nie czynności można uznać za ostateczne, a które mogą być jeszcze przedmiotem dochodzenia (punkt 62). Ze względu na ten podwójny cel, aby określić datę "ostatecznego zakończenia programu", do której biegnie okres przedawnienia w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr [...], należy uwzględnić dzień zakończenia danego "programu wieloletniego" (punkt 63). Po upływie nieprzekraczalnego terminu określonego przez Komisję dla zakończenia prac i dokonania płatności z tytułu związanych z tymi pracami wydatków kwalifikowalnych, projekt taki należy uznać za ostatecznie zakończony w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr [...], bez uszczerbku dla ewentualnego przedłużenia na mocy nowej decyzji Komisji w tym zakresie (punkt 66).

Na tle tego uregulowania, słusznie zauważa się również w orzecznictwie sądów administracyjnych (p. cyt. wyżej wyrok WSA w Szczecinie z 7 grudnia 2017r.), że przyjęcie jako początkowej daty biegu przedawnienia - daty poszczególnych płatności w projekcie oraz stosowanie terminu przedawnienia z art. 70§1 O.p., wyłączyłoby skuteczność szeregu kompetencji oraz instrumentów prawnych, którymi dysponuje IZ w zakresie kontroli realizacji projektów (także w okresie ich trwałości), odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi i nakładania korekt finansowych (art. 25 ust. 1 pkt 14-15a ustawy z 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. 2006 Nr 227 poz. 1658). Trudno zatem przyjąć, aby po upływie 5 lat od daty płatności w projekcie kontrole takie miały wyłącznie charakter stwierdzający bez możliwości wywołania określonych skutków oraz zastosowania określonych środków prawnych.

Dla Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007 - 2013, uznać więc należy, że okres przedawnienia biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu.

Należy również wskazać, że zgodnie z treścią art. 89 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr [...] z 11 lipca 2006r., zamknięcie programu operacyjnego następuje w dacie wcześniejszego spośród następujących trzech wydarzeń: płatności salda końcowego określonego przez Komisję na podstawie dokumentów, o których mowa w ust. 1, przesłania noty debetowej na kwoty nienależnie wypłacone państwu członkowskiemu przez Komisję w odniesieniu do danego programu operacyjnego, anulowania salda końcowego zobowiązania budżetowego. Komisja informuje państwo członkowskie o dacie zamknięcia programu operacyjnego w nieprzekraczalnym terminie dwóch miesięcy.

Jak zaś wynika z istotnego dla niniejszej sprawy dokumentu dołączonego do odpowiedzi na skargę przez organ tj. fiszki zamknięcia projektu, zakończenie okresu trwałości nastąpi 9 kwietnia 2019r. a z pisma Ministra Inwestycji i Rozwoju z 14 marca 2018r. dotyczącego sposobu zamykania programów z lat 2007-2013 wynika, że nie zostały jeszcze zamknięte przez Komisję Europejską.

Reasumując przedstawione wywody w niniejszej części uzasadnienia, należy podkreślić, że na dzień rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007-2013, nie uległ zamknięciu.

Zatem - kwestia upływu terminu przedawnienia do zwrotu środków otrzymanych w ramach wieloletnich programów operacyjnych finansowanych ze środków unijnych wymaga uwzględnienia szczególnej regulacji jaka została zawarta w przepisach art. 3 ust.1 akapit drugi zdanie drugie Rozporządzenia Rady (WE) nr [...], w którym wskazano, że "w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie od momentu ostatecznego zakończenia programu". W takich przypadkach nie będą znajdować zatem zastosowania regulacje Działu III Ordynacji podatkowej, do których odsyła art. 67 ust.1 u.f.p.(tj. pięcioletni termin z art. 70§1 O.p.).

Tym samym, Sąd nie podziela poglądu wyrażonego w wyroku NSA z 18 maja 2017r. sygn. akt: II GSK [...]. Należy jednak odnotować, że wyrok NSA został wydany przed orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 czerwca 2017r. sygn. akt: [...] a nadto NSA rozpoznawał sprawę w granicach skargi kasacyjnej. W skardze kasacyjnej nie sformułowano zarzutu naruszenia przepisów Rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95 ([...]).

Ustosunkowując się do wniosku dowodowego zawartego w petitum skargi o dopuszczenie dowodu z dokumentów tam wyszczególnionych, Sąd stwierdza, że wniosek ten nie zasługiwał na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 106§3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Art. 106§3 p.p.s.a. jest wyjątkiem od zasady, że sąd administracyjny sam nie przeprowadza postępowania dowodowego, a kontrolę legalności zaskarżalnego aktu opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji, który wydał zaskarżony akt (art. 133§1 p.p.s.a.). W trybie art. 106§3 p.p.s.a., sąd-przy spełnieniu pozostałych przesłanek wynikających z tego przepisy - może przeprowadzić dowód uzupełniający jedynie z dokumentu, a więc taki, który nie był przedstawiony w postępowaniu administracyjnym. Nie chodzi więc w art. 106§3 p.p.s.a. o taką sytuację, gdy sąd dokonuje oceny zgodności z prawem orzeczenia administracyjnego wydanego na podstawie już zgromadzonych w sprawie dokumentów w postępowaniu administracyjnym, lecz o możliwość dopuszczania przez sąd nowych dowodów jako dowodów uzupełniających (B. Dauter, Komentarz do art. 106§3 p.p.s.a. [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Lex/el. 2013r.). Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym przeprowadzane w trybie i na zasadach art. 106§3 p.p.s.a. ma charakter uzupełniający, a zatem może dotyczyć jedynie stanowiących dowodów jako środków dowodowych nieznajdujących się w aktach sprawy zgromadzonych w toku postępowania przed organami podatkowymi (zob. wyrok NSA z 8 września 2009r. sygn. akt: II FSK 584/08, wyrok NSA z 22 listopada 2007r. sygn. akt: II FSK 3/07).

Co więcej, dopuszczenie nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Nawet w sytuacji, gdyby dowód taki był oferowany przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym, to jego nieprzeprowadzenie przez sąd nie mogłoby być jednoznacznie oceniane jako naruszenie prawa procesowego i to istotne, mające wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z 7 listopada 2008r., sygn. akt: II GSK 478/08). Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106§3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej lecz ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez sąd administracyjny jest dopuszczalne wówczas, gdy postulowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu. Posłużenie się w analizowanym przepisie stwierdzeniem "sąd może" wyraźnie wskazuje na uprawnienie sądu a nie jego obowiązek.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 27§1 zd. drugie w zw z art. 24§3 k.p.a. poprzez udział w wydaniu decyzji przez członka organu kolegialnego [...] L. Z., który podlegał wyłączeniu od udziału w postępowaniu z powodu uprawdopodobnionego istnienia okoliczności mogącej wywołać wątpliwości co do jego bezstronności, polegającej na pełnieniu przez niego w latach 2012-2014 funkcji przedstawiciela Marszałka Województwa [...] w Konwencie P. S., a także przewodniczącego tego organu, to należy wskazać, że kontrolowana decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane w latach 2017 i 2018, kiedy L. Z. nie pełnił już funkcji przedstawiciela Marszałka w Konwencie Szkoły.

Co więcej, strona skarżąca nie wykazała na czym miałyby polegać wątpliwości co do bezstronności tej osoby.

Mając na względzie powyższe Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Na postawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.