Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 1583/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2007-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2,  art. 15  ust. 1,  art.  19 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
article: art. 22 par. 1,  art. 100
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: art. 191,  art. 187, art. 210 par. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: par. 41,  par. 42
journal: Dz.U. 2002 nr 27 poz 268
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
article: art. 31 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2004 nr 8 poz 65
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska - Pastuszko (spr.) Asesor WSA Barbara Rennert Protokolant Asystent sędziego Aleksandra Kosiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi Biura A Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2002 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Biuro Handlowe "A" Spółka z o. o. , zwane dalej "A" , skarżący lub skarżąca Spółka , wniosło skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2006 r. , Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2002 r.

W sprawie został ustalony następujący stan faktyczny.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004r., Nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wszczął postępowanie kontrolne wobec "A" w zakresie prawidłowości rozliczeń z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2002 r. oraz prawidłowości rozliczeń podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2002 r. W wyniku tego postępowania Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...] marca 2005 r. , Nr [...] określił zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za sierpień 2002 r. w wysokości 24.418 zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 2.942 zł.

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej , który decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

Organ kontroli skarbowej przy ponownym rozpatrywaniu sprawy i analizie zebranego materiału dowodowego wziął pod uwagę następujące okoliczności.

W deklaracji VAT-7 za miesiąc sierpień 2002r. złożonej w Urzędzie Skarbowym podatnik wykazał:

- podatek należny 56.489,00 zł

- podatek naliczony 41.879,00 zł

- kwotę podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego 14.610,00 zł.

W dniu 31 lipca 2000 r. "A" zawarł z PH "P-M" Sp. z o.o. (ten sam adres siedziby co skarżący) porozumienie w sprawie wypożyczania przez PH "P-M" "A"-owi pracowników "w ramach elastycznego gospodarowania zasobami pracy". W porozumieniu określono, że ilość i kwalifikacje pracowników wypożyczanych strony będą każdorazowo uzgadniały przed rozpoczęciem miesiąca kalendarzowego, w którym zaistnieje wypożyczenie. Przyjęto też , że rozliczanie ilości godzin przepracowanych w ramach usług przez pracowników "P-M" dokonywane będzie w okresach miesięcznych. Na podstawie faktur VAT wystawionych przez "P-M" Sp. z o. o. organ pierwszej instancji ustalił, że transakcje w zakresie wypożyczania pracowników miały polegać na świadczeniu usług obsługi biurowej, magazynowej, zaopatrzenia, zbytu, handlu, uboju, wytwarzania produktów mięsnych, wytworzenia pary technologicznej, pakowania, itp.

Organ I instancji przyjął , iż z dokumentów przedłożonych do kontroli oraz pisma podatnika z dnia 11 września 2004 r. nie wynika, jakiego rodzaju usług dotyczyło wypożyczenie pracowników. Ustalono również, że Spółka "P-M" w wykazach osób załączonych do wystawionych w 2002 r. "A"-owi faktur VAT za usługi biurowe podała 3 osoby zatrudnione w Spółce "P-M" na stanowisku kasjera oraz osobę zatrudnioną na stanowisku klasyfikatora-rozliczeniowego. Natomiast przy usługach handlowych wykazała 3 osoby , które były zatrudnione w 2002r. w firmie "P-M" na stanowisku sprzedawcy.

Prowadząc postępowanie organ I instancji zwrócił się do prezesa Zarządu "A"-u o przedstawienie wykazu osób świadczących usługi biurowe i handlowe na rzecz PH "P-M" Spółka z o.o. ze wskazaniem, jakiego rodzaju usługi biurowe i handlowe pracownicy ci świadczyli, jaki zakres zadań obejmowano tymi usługami, terminy ich wykonania. Równocześnie zwrócono się o podanie pracowników firmy "P-M" wykonujących w 2002 r. usługi biurowe i handlowe na rzecz "A"-u, z wyszczególnieniem zakresu zadań objętych tymi usługami, terminów ich wykonania oraz przedstawienia dowodów objętych zakresem tych zadań. Pismem z dnia 12 października 2005r. Prezes "A"-u poinformowała, że wykaz pracowników świadczących usługi znajduje się w załącznikach do faktur, które są w posiadaniu Urzędu. Ponadto wyjaśniła, że zakres usług biurowych to, "usługi obsługi biurowej", a usługi handlowe "polegały na obsłudze handlowej w sklepach". Podatnik w dalszym ciągu nie przedstawił dokumentów, z których wynikałoby, jakiego rodzaju usługi biurowe były świadczone przez wymienione spółki. Nie przedstawił jakichkolwiek dowodów wskazujących na faktyczne wykonywanie usług przez wynajętych pracowników. Brak również szczegółowych rozliczeń wykonywanych usług.

Organ I instancji ustalił, że do faktur VAT wystawionych w 2002r. przez PH "P-M" za usługi załączony był wykaz pracowników wykonujących rzekomo pracę na rzecz "A". Wykaz ten przedstawiał tylko wysokość wynagrodzeń pracowników i ich pochodne , nie odzwierciedlał natomiast, na czym polegały wykonywane czynności, ile godzin i w jakich dniach były wykonywane Faktura wystawiana była "za okres od ...do..." .

Organ I instancji przesłuchał w charakterze świadka C.K., która zeznała, że "nie było żadnych dokumentów, prezes ustalał kto pracował, ile godzin. Podstawą była lista wynagrodzeń". Organ przeprowadził w PH "P-M" czynności sprawdzające, w wyniku których ustalono, że Spółka ta nie posiadała udokumentowania świadczonych usług, na podstawie których wystawiała faktury. Jedynym dokumentem było zawarte porozumienie o współpracy w zakresie wypożyczania pracowników w ramach elastycznego gospodarowania zasobami pracy oraz wystawione faktury VAT dotyczące sprzedaży.

Organ kontroli skarbowej przeprowadził też dowód z przesłuchania świadków na okoliczność wykonywania usług przez "P-M" Spółka z o.o. na rzecz "A". Przesłuchano 36 osób, ujętych w wykazach stanowiących załącznik do faktur wystawionych przez PH "P-M" "A"-owi. Zeznawały one, że zakłady te różniły się tylko nazwą, a nie rodzajem wykonywanej pracy. Wszyscy wykonywali takie same czynności. Żaden ze świadków nie potwierdził, iż w okresie zatrudnienia w PH "P-M" wykonywał jakiekolwiek prace na rzecz "A"-u. Niektórzy pracownicy zeznali, że K.S. wywierał presję na nich nakazując załatwienie grupy niepełnosprawności, ponieważ otrzymywał dofinansowanie i był zainteresowany pracownikami z określoną grupą inwalidzką. Jeżeli pracownik otrzymał grupę niepełnosprawności, to był zatrudniany w firmie "A", w przeciwnym przypadku kończył pracę u państwa S..

Przesłuchana w charakterze świadka D.B. zeznała, że pracowała w 2002r. w PH "P-M" w "jeliciarni". Wykonywane przez nią czynności polegały na czyszczeniu jelit. Nie wykonywała żadnych usług na rzecz "A", nie pakowała towarów, nie była magazynierem. D.B. ponadto zeznała, że PH "P-M" zajmowało się najprawdopodobniej produkcją mięsa i wędlin. Nie była tego pewna , ponieważ był to jeden zakład, była wspólna hala z "A"-em i , jak zeznała, "wszyscy robili to samo". Wskazała również, że po uzyskaniu przez nią grupy inwalidzkiej została przeniesiona do pracy w "A", ponieważ był to Zakład Pracy Chronionej. W tej firmie pracowała tylko jako sprzątaczka.

W toku postępowania wystąpiono też o wyjaśnienia dotyczące zasad korzystania przez spółki "P-M" i "A" ze wspólnych pomieszczeń i maszyn oraz rozliczeń w tym zakresie. Podatnik przedłożył dwie umowy dzierżawy, tj.:

- umowę z dnia [...] lipca 2000 r. zawartą pomiędzy "A" (wydzierżawiającym) a PH "P-M" (dzierżawcą) . Przedmiotem umowy było pomieszczenie biurowe o pow. 25 m- w budynku "A"-u. Czynsz miesięczny określono w wysokości 500 zł. Aneksem z dnia [...] grudnia 2000 r. podwyższono czynsz dzierżawny w 2001 r. do kwoty 1.000 zł miesięcznie;

- umowę dzierżawy z dnia [...] grudnia 2000 r. zawartą pomiędzy "A" (wydzierżawiającym) a PH "P-M" (dzierżawcą) . Przedmiotem umowy były dwa pomieszczenia magazynowe, jedno o pow. 84,6 m- oraz drugie o pow. 50,2 m-. Czynsz za dzierżawione pomieszczenia ustalono w wysokości 1.500 zł miesięcznie. Ponadto podatnik przedłożył faktury VAT wystawiane w 2002r. przez "A" Spółce "P-M" za dzierżawę pomieszczeń biurowych i magazynowych. Nie wyjaśnił jednak zasad korzystania ze wspólnych maszyn produkcyjnych, a także nie wskazał sposobu rozliczania za korzystanie z maszyn i urządzeń.

Organ I instancji wystąpił do podatnika w sprawie wyjaśnienia zasad korzystania z maszyn i sposobu rozliczania się między Spółkami. W pisemnej odpowiedzi podatnik wyjaśnił, że "każda firma posiadała swoje urządzenia do wykonywania usług i koszt zużycia urządzeń własnych wkalkulowała w usługę, wynika to z załączników do faktur".

Organ kontroli skarbowej ponadto przesłuchał w charakterze świadka E.B., zatrudnionego w "A" na stanowisku kierownika. Świadek zeznał , że do jego obowiązków należał skup żywca i nadzór nad procesem produkcji. Podał , że nic mu nie było wiadomo, którzy pracownicy, w której firmie są zatrudnieni, a w cyklu produkcyjnym pracowali wszyscy razem. Nie potwierdził również godzin pracy pracowników. Nie było mu wiadomo, że w poszczególnych cyklach produkcyjnych pracowali pracownicy Spółki "P-M". Zeznał również, że nie wiedział o podziale pomieszczeń na dwa zakłady, jak również o rozdziale maszyn i urządzeń.

Na podstawie faktur VAT sprzedaży organ I instancji ustalił, że "A" dokonywał sprzedaży swoich wyrobów na rzecz PH "P-M" Spółka z o.o.. Natomiast Spółka "P-M" sprzedawała "A"-owi towary handlowe i produkcyjne.

Organ kontroli skarbowej , na podstawie dowodów dokumentujących usługi świadczone przez "P-M" na rzecz "A" stwierdził , że przedłożone przez podatnika listy obecności oraz listy wynagrodzeń nie stanowią dowodu potwierdzającego fakt świadczenia przez pracowników "P-M" usług na rzecz "A"-u w zakresie obsługi magazynowej , biurowej, zbytu , zaopatrzenia , handlu, wytwarzania pary do celów produkcyjnych, uboju, wytwarzania produktów mięsnych , pakowania. Przyjął , że listy te potwierdzały jedynie obecność pracowników w danym dniu na terenie zakładu "P-M". Z kolei listy płac odzwierciedlały tylko wysokość wynagrodzeń , nie wskazując na rodzaj wykonywanej pracy.

W sierpniu 2002 r. "A" wykazał w rejestrze zakupu prowadzonym dla potrzeb podatku od towarów i usług pięć faktur VAT (z 5 sierpnia 2002 r.) łącznie na wartość netto 44.411,26 zł (brutto 54.181,75 zł) i na ich podstawie dokonał obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w łącznej wysokości 9.770 zł. Organ stwierdził , że wydatki zaewidencjonowane na podstawie wymienionych faktur VAT nie stanowią kosztów uzyskania przychodów , a co za tym idzie , w związku z art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11 , poz. 50 ze zm.) , cyt. dalej jako ustawa o VAT , podatnik zawyżył podatek naliczony z tego tytułu za sierpień 2002 r. o wymienioną wyżej kwotę 9.770,00 zł.

Organ kontroli skarbowej ustalił ponadto, że podatnik w sierpniu 2002r. do faktur VAT dokumentujących sprzedaż mięsa i wyrobów wędliniarskich wystawił faktury korekty, w których wykazał zmniejszenie ilości i wartości sprzedanych towarów oraz podatku od towarów i usług. Organ stwierdził, że z opisów faktur VAT wynika , że korekty dotyczyły "zwrotu towaru" do magazynu "A"-u. Podatnik nie posiadał oprócz faktur innych dokumentów potwierdzających, że towar został faktycznie zwrócony do magazynu, np. dowodów przyjęcia zwróconych towarów. Podatnik nie posiadał również dowodów, z którymi przepisy wiążą możliwość wystawiania korekt, tj. dokumentów potwierdzających uzasadnioną reklamację, w wyniku której następowały zwroty towarów do magazynu. Podatnik nie prowadził też ewidencji zwróconych towarów oraz nie przedłożył dowodów wskazujących na sposób zagospodarowywania "zwrotów".

W celu wyjaśnienia sprawy organ kontroli skarbowej przesłuchał w charakterze świadka B.J., która w 2002r. jako pracownik "A" , zajmowała się wystawianiem faktur i pełniła obowiązki kasjerki. Świadek zeznała, że faktury korekty wystawiono na polecenie szefa firmy - K.S.. Nie interesowała się, z jakiego tytułu były zwroty towaru, ponieważ nie wymagano od niej podawania na fakturze tytułu dokonanej korekty. Dodała jednak, że zwroty zdarzały się, gdy klient nie odebrał towaru z uwagi na późną dostawę lub wydania niewłaściwego asortymentu. Podała, że w takiej sytuacji faktury oryginały nie były podpisane przez klienta i kierowca je przedkładał w magazynie. Na fakturze czyniono adnotację, że nie doszło do transakcji, a w dokumentach znajdowały się wówczas zarówno oryginały, jak i kopie faktur VAT dotyczące sprzedaży. Z kolei z zeznań świadka J.B., będącego w 2002 r. kierowcą w "A" wynika, że "zwracany był towar nieświeży ze sklepów S., z reguły raz w tygodniu". Na przekazany towar nie było żadnych formalnych dokumentów.

Na okoliczność zwrotów towarów organ kontroli skarbowej przesłuchał też w charakterze strony J.S., pełniącą funkcję Prezesa Spółki. Zeznała ona, że podstawą wystawiania faktur korygujących były błędy fakturzystek, kasjerki lub wydanie innego asortymentu towaru. Wskazała, że zwracany towar podlegał konfiskacie, tzn. nie był dalej sprzedawany i zabierały go służby zajmujące się odpadami. J.S. nie wskazała w trakcie przesłuchania, jakie firmy zajmowały się zagospodarowaniem tych zwrotów, nie wskazała również sposobu dokumentowania tych czynności.

Organ kontroli skarbowej ustalił, że w skarżącej Spółce było dokumentowane zagospodarowanie odpadów poubojowych i porozbiorowych oraz kości. Nie dotyczyło to jednak "zwrotu towarów" na podstawie faktur korygujących sprzedaż. Odpady poubojowe i porozbiorowe były odbierane przez firmę "P. - P." Spółka z o.o. i w takim przypadku podatnik ponosił koszty utylizacji.

W zakresie udokumentowania zakupów i zwrotów towarów organ kontroli skarbowej przeprowadził czynności sprawdzające i wyjaśniające u kontrahentów podatnika. Czynności kontrolne przeprowadzono w firmach: "G" G.S., J.C., D.U. sp. j., Zakład "T" Z.T., Sklep Spożywczo-Przemysłowy S.W. oraz wystąpiono do 17 podmiotów o przesłanie dowodów zakupu i zwrotów towarów. Spośród tych 17 kontrahentów, 7 przesłało odpowiedź, że nie były dokonywane korekty faktur w zakresie transakcji przeprowadzonych z "A"-em za 2002r. Na podstawie analizy materiałów otrzymanych od 7 innych podmiotów , jak również na podstawie materiałów zebranych w czasie czynności kontrolnych w firmie "G" sp. j. i Sklepie Spożywczo-Przemysłowym S.W. organ kontroli skarbowej ustalił, że kontrahenci ci ujmowali w ewidencji faktury korekty w wystawionej wysokości dot. zmniejszenia ilości sprzedanego towaru. Ustalono , ze żaden z nich nie posiadał dowodów na udokumentowanie, że korekty faktur dotyczyły rabatów, bonifikat, upustów , uznanych reklamacji czy skont, z czym przepisy ustawy o VAT wiążą możliwość wystawienia faktury korekty. Ponadto klienci nie przedłożyli żadnych dokumentów na okoliczność, że towar został faktycznie zwrócony. Nie było też żadnych adnotacji na fakturach , że dokonano zwrotu towaru.

Organ stwierdził, że podatnik nie posiadał, oprócz faktur, innych dokumentów potwierdzających, że towar został faktycznie zwrócony do magazynu, nie posiadał również dowodów, z którymi przepisy wiążą możliwość wystawiania korekt, np. dokumentów potwierdzających uzasadniającą reklamację, w wyniku której następowały zwroty towaru do magazynu.

Organ kontroli skarbowej przesłuchał ponadto świadka E.B., który zeznał, że nie wie, czy była prowadzona ewidencja zwrotów, ponieważ nie należało to do jego obowiązków, a obrót towarów był dokonywany na polecenie właściciela.

Organ stwierdził, że zgodnie z § 41 i § 42 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 27, poz.268 ze zm.) istnieje możliwość korekty faktury, jeżeli są spełnione przesłanki wynikające z tych przepisów, a mianowicie:

- podwyższono lub obniżono cenę po wystawieniu faktury,

- stwierdzono pomyłkę w cenie lub w kwocie podatku,

- udzielono bonifikaty lub upustu,

- otrzymano uzasadnioną reklamację itp. ,

jednak żadna z wymienionych okoliczności, zdaniem organu pierwszej instancji, nie miała miejsca w przypadku zakwestionowanych korekt faktur VAT, wystawionych w sierpniu 2002 r. na łączną wartość netto 659,13 zł (brutto 697,73 zł).

Wobec powyższego organ kontroli skarbowej uznał, że podatnik zaniżył za wymieniony okres podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług o kwotę 659 zł , a podatek należny o kwotę 39 zł.

Biorąc pod uwagę dokonane ustalenia organ kontroli skarbowej rozliczył podatek od towarów i usług za sierpień 2002r. w następujący sposób:

|Wyszczególnienie |wg deklaracji |wg ustaleń kontroli |różnica |

|podatek należny | 56.489,00 zł | 56.528,00 zł | 39,00 zł |

|podatek naliczony | 41.879,00 zł | 32.109,00 zł | 9.770,00 zł |

|kwota podatku podlegająca wpłacie do urzędu | 14.610,00 zł | 24.419,00 zł | 9.809,00 zł |

|skarbowego | | | |

W kończącej postępowanie decyzji z dnia [...] marca 2006 r. , Nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił Spółce "A" zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za sierpień 2002 r. w wysokości 24.419,00 zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 2.943,00 zł, tj. 30% kwoty różnicy (9.809,00 zł) .

Podatnik wniósł odwołanie od tej decyzji, zarzucając jej:

1) naruszenie prawa materialnego - art. 8 ust. 1 ustawy o VAT,

2) naruszenie art. 122 i 191 Ordynacji podatkowej przez przekroczenie swobodnej oceny dowodów,

3) błędy w ustaleniach faktycznych, mające wpływ na wynik sprawy, przez uznanie pracowników PH "P-M" za pracowników "A" i wymienienie ich na liście pracowników tego przedsiębiorstwa.

Na tej podstawie wniósł o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji , żądając wówczas:

1) rozdzielenia w materiale dowodowym dwóch podmiotów gospodarczych , a mianowicie "A" i PH "P-M",

2) uwzględnienia dowodów, które dołączono wraz z uzasadnieniem,

3) zastosowania przepisów obowiązujących w czasie zdarzeń faktycznych, które podlegały kontroli skarbowej,

4) dołączenia do odwołania wyników dochodzenia Policji w związku z wystąpieniem podatnika do prokuratury o wszczęcie dochodzenia w stosunku do osób odpowiedzialnych za niedociągnięcia, które wykryła kontrola.

Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] października 2006r., Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Na wyżej wymienioną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 6 października 2006r., "A", reprezentowany przez adwokata K.O., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. , z następującymi zarzutami:

1) naruszenia art. 181 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie jako dowód w sprawie zeznań świadków, przeprowadzonych w toku postępowania kontrolnego, a nie postępowania podatkowego;

2) naruszenia art. 187 oraz 191 Ordynacji podatkowej przez dowolną ocenę materiału dowodowego i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego zebranego materiału dowodowego;

3) naruszenia prawa procesowego - art. 197 Ordynacji podatkowej przez odrzucenie argumentacji podatnika bez posiadania wiedzy specjalistycznej w zakresie produkcji mięsnej (bez powołania biegłego);

4) naruszenia prawa materialnego - art. 19 ustawy o VAT w związku z § 44 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 marca 1997r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym przez nieuzasadnione zakwestionowanie wystawienia faktur korygujących;

5) naruszenia prawa materialnego - art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT w związku z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych przez błędne przyjęcie braku możliwości obniżenia podatku należnego o podatek naliczony na fakturach zakupu z uwagi na błędne przyjęcie braku związku kosztów z przychodami.

6) naruszenia prawa materialnego - art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej przez brak uzasadnienia w decyzji co do zakwestionowania kosztów wytwarzania pary;

7) błędu w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść rozstrzygnięć w postaci stwierdzenia, iż firma "P-M" prowadziła działalność gospodarczą w zakresie uboju zwierząt, podczas gdy w rzeczywistości prowadziła ją jedynie firma "A".

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowań, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji.

W uzasadnieniu skargi odnośnie najmu pracowników skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organów skarbowych, iż podatnik nie wykazał związku wydatków na najem pracowników od firmy "P-M" z przychodami. Podniósł , że nie można się także zgodzić z wnioskami z przesłuchań świadków. Według skarżącego zatrudnieni pracownicy mają tylko wykonywać pracę na rzecz pracodawcy lub jego kooperantów. Kwestie ustalenia zasad współpracy pomiędzy dwoma firmami są domeną właścicieli firm lub zarządów. Również zeznania E.B. nie stanowią dowodu na brak związku wydatków na wynajem pracowników z kosztami . Był on bowiem kierownikiem nadzorującym proces produkcji i skupu. Nie zajmował się sprawami kadrowo-prawnymi. Zarząd nie musiał go informować o tym, skąd pochodzą pracownicy, za pomocą których wykonywał produkcję. Zdaniem skarżącego , nie można też zgodzić się z twierdzeniem organu skarbowego, iż brak kart wynagrodzeń powoduje, że nie można ustalić rodzaju wykonywanej pracy.

Odnośnie przesłuchania świadków i strony, "A" podnosił, że organ skarbowy popełnił błąd procesowy skutkujący niemożnością uznania za dowody zeznań świadków i stron, ponieważ z treści protokołów kontroli wynika , ze świadkowie i strony nie zostali przesłuchani w toku postępowania podatkowego, ale w toku kontroli. Na poparcie tej tezy powołano się na orzeczenie WSA w Poznaniu z dnia 8 listopada 2005 r. , sygn. akt I SA/Po 2528-2543/2003.

Natomiast odnośnie zwrotu towarów skarżący podniósł, że to z treści faktur korygujących wynikało , iż przyczyną korekty był zwrot towaru, była też na niej umieszczona ilość zwracanego towaru. Kupujący potwierdzał na fakturze swoim podpisem fakt dokonania zwrotu do dostawcy. Jak podał skarżący , za niezrozumiałe uznać należy też argumenty, iż podatnik nie wyjaśnił, co działo się ze zwracanym towarem. Podatnik poinformował bowiem , że odpady te uległy utylizacji.

Skarżący wskazał również , że organ odwoławczy negatywnie odniósł się do zarzutu błędnego doręczenia protokołu. Jego zdaniem , protokół kontroli doręcza się stronie albo osobie przez nią upoważnionej, a argument , iż podatnik mógł ustanowić pełnomocnika jest kuriozalny, jest to bowiem prawo a nie obowiązek podatnika. W tej sytuacji twierdził więc , że błędne doręczenie protokołu skutkuje tym, iż faktycznie do dzisiaj nie upłynął termin na wniesienia uwag, a zatem decyzja I jak i II instancji nie powinna być wydana.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe zakwestionowały odliczenie podatku naliczonego w kwocie 9.770 zł wskazując, że faktury zawierające podatek naliczony w tej kwocie dotyczyły usług, które nie zostały wykonane. Strona skarżąca z takim twierdzeniem organów podatkowych nie zgodziła się podnosząc, że posiadane przez nią faktury odzwierciedlają rzeczywiście wykonane na jej rzecz usługi przez Przedsiębiorstwo Handlowe "P-M" Spółka z o.o..

Przed przystąpieniem do szczegółowej analizy postawionego zarzutu, należy zwrócić uwagę na podstawową kwestię, dotyczącą prawa podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych ze sprzedażą opodatkowaną, tj. na art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11 , poz. 50 ze zm.).

Z regulacji tej wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, przysługuje jedynie przy nabyciu towarów i usług, czyli istotą jest rzeczywiste wystąpienie czynności przewidzianej w art. 2 tej ustawy.

Natomiast wystawianie faktur jest koniecznym, ale technicznym wymogiem umożliwiającym skorzystanie z prawa do obniżenia podatku należnego, co wynika z przyjętego systemu opartego na tzw. metodzie fakturowej.

W tym miejscu należy podkreślić, że samo posiadanie faktur nie jest wystarczającym warunkiem do skorzystania z prawa obniżenia podatku należnego. Podstawowym warunkiem jest bowiem wystąpienie w rzeczywistości czynności w postaci nabycia towarów i usług (tak też NSA w uchwale 7 sędziów z dnia 22 kwietnia 2002 r. , FPS 2/02 , publ. ONSA 2002/4/136).

Spór pomiędzy skarżącą Spółką a organami podatkowymi dotyczył właśnie takiej sytuacji, w której podatnik posiadał faktury, na podstawie których dokonywał obniżenia kwoty podatku należnego o kwoty podatku naliczonego, zawartego w tych fakturach, jednak nie wykazał aby w rzeczywistości wykonano na jego rzecz zakwestionowane przez organy podatkowe usługi.

Pierwszy postawiony w skardze zarzut dotyczył błędnego, zdaniem skarżącego, stanowiska organów podatkowych dotyczącego niewykazania związku wydatków na najem pracowników od firmy "P-M" z osiągniętymi przychodami.

Skarżąca spółka z firmą PH "P-M" Spółką z o.o., zawarła w dniu [...] lipca 2000r. porozumienie w zakresie wypożyczania pracowników "P-M" w ramach elastycznego gospodarowania zasobami pracy.

Przeprowadzone postępowanie wykazało, że "A" , oprócz wymienionego porozumienia oraz faktur VAT, nie posiada żadnych dowodów wskazujących na wykonanie tego porozumienia. Z treści porozumienia wynikało, że ilość i kwalifikacje wypożyczonych pracowników strony będą każdorazowo uzgadniały przed rozpoczęciem miesiąca kalendarzowego, w którym zaistnieje wypożyczenie. Przewidziano także , że rozliczenie ilości godzin przepracowanych w ramach tego porozumienia przez pracowników "P-M"-u będzie następować w okresach miesięcznych ( § 3, § 4.1. porozumienia).

Posiadane przez skarżącą Spółkę faktury VAT wystawiane za wykonanie usług, nie pozwalają na ustalenie wykonywanych czynności, ilości godzin oraz osób które je wykonywały. Nie ma także żadnych dokumentów, rozliczających ilość przepracowanych godzin. Tzw. wykazy pracowników, stanowiące w wielu wypadkach załączniki do przedmiotowych faktur, także tej okoliczności nie wyjaśniają, gdyż zawierają jedynie zestawienie wysokości wynagrodzeń, które w różnych miesiącach w odniesieniu do tych samych osób były różne.

Istotną okolicznością mającą wpływ na ocenę posiadanych przez skarżącego faktur jest także to, co zostało sprawdzone przez organ w firmie "P-M", że ten drugi podmiot nie posiadał dokumentów potwierdzających wykonanie świadczonych przez siebie usług, które są przecież niezbędne do wystawienia faktury. Samo wystawienie faktury nie może zastąpić wykonania czynności w postaci usługi.

Przeprowadzona kontrola wykazała również przypadki, w których pomimo przebywania niektórych pracowników "P-M"-u na urlopach wypoczynkowych, ich wynagrodzenia za ten okres ujmowano także w wykazach , chociaż nie było przecież możliwe wykonywanie przez nich świadczenia na rzecz "A"-u . Takie ustalenia mają również wpływ na ocenę posiadanych przez podatnika dokumentów, w tym również faktur.

Przeprowadzono dowody z zeznań pracowników "P-M"-u , wymienionych w załącznikach do faktur. Treść tych zeznań wskazuje w sposób jednoznaczny, że osoby te nie posiadały świadomości zawarcia umowy o pracę z tzw. "agencją pracy czasowej", nie wiedziały również, że w okresie zatrudnienia w spółce "P-M" świadczyły również pracę na rzecz skarżącej Spółki.

W skardze podniesiono, nie zgadzając się z wnioskami przyjętymi w wyniku przesłuchania świadków, że zatrudnieni pracownicy mają tylko wykonywać pracę na rzecz pracodawcy lub jego kooperantów. Skarżący utrzymywał bowiem , że kwestie ustalenia zasad współpracy pomiędzy dwoma firmami są domeną właścicieli firm lub zarządów. Pominął jednak całkowicie, że istotnym ustawowym elementem umowy o pracę, a taką umowę zawarli pracownicy "P-M"-u, jest wykonywanie pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, co określa art. 22 § 1 Kodeksu pracy, a obowiązkiem pracownika jest stosowanie się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy (art. 100 § 1 Kodeksu pracy). Trudno więc uznać za normalną sytuację, tak jak chce tego strona skarżąca, że pracownik nic nie wie o zmianie firmy, której polecenia ma wykonywać. Jeżeli nie ma tej wiedzy, to oznacza, że podlega dotychczasowemu kierownictwu, trudno bowiem sobie wyobrazić sytuację, w której wiele osób przychodzi do pracy, wykonuje ją, na niesamodzielnych stanowiskach, podlegających bieżącemu nadzorowi, nie wiedząc, czyje polecenia ma wykonywać.

W rozpoznawanej sprawie okazało się, że nie tylko pracownicy nie mieli wiedzy o zmianie firmy, na rzecz której wykonywali pracę, ale również osoba kierująca produkcją w "A"-ie , nie wiedziała o statusie tych pracowników. E.B. zatrudniony na stanowisku kierownika odpowiedzialnego za skup żywca, zajmujący się sprawowaniem nadzoru nad procesem produkcji zeznał , co następuje: "nie było mi wiadomo, że w poszczególnych cyklach produkcyjnych pracowali pracownicy "P-M"-u świadczący usługi na rzecz "A"-u.

Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę należy stwierdzić, że organy podatkowe prawidłowo uznały, iż posiadane przez skarżącą Spółkę faktury VAT nie potwierdzają, przy braku innych dokumentów, faktycznego wykonywania usług. Tak dokonana przez organy podatkowe ocena zabranego materiału była zgodna z zasadą swobodnej oceny materiału dowodowego, wynikającą z regulacji art. 191 Ordynacji podatkowej. Tej swobodnej ocenie materiału dowodowego nie można, wbrew twierdzeniom w skardze, zarzucić dowolności , albowiem wnioski przyjęte w tym zakresie za podstawę decyzji wynikały ze szczegółowej analizy możliwego do zebrania przez organy podatkowe materiału dowodowego. Analiza ta jest ponadto zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, nie można jej również zarzucić sprzeczności z zasadami logiki .

Skarżąca Spółka jako jeden z podstawowych , wskazujący na wykonanie na jej rzecz usług przez firmę "P-M", użyła argumentu uzyskania w 2002 r. dochodu 13 mln złotych, co jej zdaniem oczywiście świadczy , że "dokonała tego dzięki pracy pracowników z firmy "P-M"". Ustosunkowując się do tego argumentu należy zwrócić uwagę, że kontrola dotyczyła prawidłowości rozliczania się przez "A" z jej obowiązków podatkowych względem Skarbu Państwa. Do kompetencji organów podatkowych nie należy kontrola działalności całej firmy ani ocena działań podejmowanych przez zarząd spółki kontrolowanej, jest to zagadnienie podlegające kontroli przez wspólników skarżącej Spółki. Organy podatkowe dokonały kontroli pewnego wycinka działalności skarżącego , która miała znaczenie dla ustalenia prawidłowości dokonanej przez niego rozliczeń z nałożonych ustawowo obowiązków podatkowych.

Podnoszona w skardze konieczność powołania biegłego, który miałby ocenić nakład pracy, jakiego wymagało wytworzenie w 2002 r. produktu skarżącej Spółki na poziomie 13 mln zł nie jest zasadna. Należy zwrócić uwagę, że zaskarżona w tej sprawie decyzja dotyczyła rozliczenia VAT za sierpień 2002 r., nie miałoby więc znaczenia przeprowadzanie dowodu na wyliczenie niezbędnego nakładu pracy za cały 2002 r. Ponadto forma wyliczenia nie ma żadnego znaczenia dla rozpoznania tej sprawy, albowiem organy podatkowe nie interesowały się, kto pracę wykonywał, przedmiotem tego postępowania były natomiast faktury VAT, na podstawie których skarżąca Spółka dokonała obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającej z tych konkretnych faktur.

Kolejny zarzut dotyczył nieprzyjęcia przez organy podatkowe faktur VAT dotyczących wytworzenia pary na rzecz skarżącej spółki przez firmę "P-M".

Można zgodzić się ze skarżącą Spółką, że w tym zakresie uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, ale podkreślić należy, że to naruszenie nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż przedstawienie przez organy podatkowe dokładniejszego uzasadnienia w tym zakresie w zaskarżonej decyzji pozostawałoby bez wpływu na wynik sprawy.

Dokonana przez organy podatkowe ocena materiału dowodowego, kwestionująca wytworzenie pary na rzecz skarżącej Spółki przez firmę "P-M" , była prawidłowa. W aktach znajduje się zlecenie, w którym zamawiającym była skarżąca Spółka natomiast przyjmującym zamówienie PH "P-M" Spółka z o.o. Cała treść tego zamówienia miała następujące brzmienie: " Zlecamy wykonanie usług związanych z wytworzeniem pary. Składniki usług to opał i robocizna, które zabezpiecza PH "P-M" Spółka z o.o.." Podkreślić należy bardzo lakoniczną treść tego zlecenia , z którego nie wynika nawet, w jaki sposób ma następować ustalenie wynagrodzenia, nie wspominając już o takich kwestiach, jak chociażby dane techniczne dotyczące parametrów zamawianej pary. Do skargi dołączono dodatkowo faktury wystawione na rzecz spółki "P-M", jednak niektóre z nich odnoszą się do oleju opałowego, inne do węgla lub miału, co wskazuje na konieczność posiadania dwóch różnych urządzeń do wytwarzania pary: jednego na olej opałowy, drugiego na węgiel lub miał.

Istotną jednak kwestią jest to, gdzie para ta miałaby być wytwarzana. W aktach administracyjnych znajduje się protokół z przeprowadzenia oględzin nieruchomości należącej do skarżącej Spółki. Wynika z niego , że nieruchomość była zabudowana kilkoma budynkami, w tym budynkiem kotłowni. Osobą uczestniczącą w tych oględzinach ze strony "A"-u był kierownik zakładu E.B., który w protokole podpisał się pod stwierdzeniem , że "swego czasu firma "P-M" korzystała z budynku jeliciarni".

Z zebranego przez organy podatkowe materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że firma "P-M" nie posiadała technicznych możliwości do wytwarzania pary. W trakcie prowadzonego postępowania nie przedłożyła żadnych dokumentów wskazujących na podjęcie działań umożliwiających jej to wytwarzanie.

Z samego posiadania faktur zakupu opału nie wynika jeszcze wykonanie usługi wytworzenia pary. Skarżący we wniesionej skardze także nie przedstawił w tym zakresie żadnej argumentacji, która pozwoliłaby przyjąć, że wystarczającym dowodem na wytworzenie pary jest posiadanie faktur zakupu oleju opałowego czy też węgla. Powoływanie i na tę okoliczność biegłego byłoby bezcelowe, gdyż organy zakwestionowały sam fakt wytworzenia pary, a nie sposób ustalenia jej wartości lub ilości. Nie powołuje się biegłego na okoliczność, która nie zaistniała.

Kolejny podniesiony zarzut odnosił się do bezpodstawnego, zdaniem skarżącego, zakwestionowania przez organy podatkowe sporządzonych przez niego faktur korekt. Zarzut ten także nie mógł zostać uwzględniony. Z zebranego materiału dowodowego wynika bowiem , że oprócz faktur korekt, "A" nie posiadał żadnych dokumentów potwierdzających przyjęcie zwróconego towaru, ani też dokumentów wskazujących na dalsze losy zwróconego , według twierdzenia skarżącego, towaru.

Przesłuchani świadkowie nie posiadali wiadomości umożliwiających dokładne sprecyzowanie, który zwrot odnosi się do konkretnej faktury. Jeżeli mieli w tym zakresie wiedzę, to sprowadzała się do ogólnego twierdzenia, że zwroty zdarzały się z powodu np. późnej dostawy lub wydania niewłaściwego asortymentu. Nie można jednak z tego wywieść, że dotyczyło to faktur korekt z sierpnia 2002 r.

Przeprowadzona kontrola u nabywców towarów skarżącego wykazała, że niektórzy z nich posiadali w prowadzonej ewidencji faktury korekty, ale dotyczyły one zmniejszenia ilości sprzedanego towaru. Nie posiadali jednak dowodu zwrotu towaru. Żaden z nich nie posiadał dowodów wskazujących na to, że korekty faktur dotyczyły rabatów, bonifikat, upustów, uznanych reklamacji czy skarg, z czym przepisy ustawy o podatku od towarów i usług wiążą prawo do wystawienia faktury korekty.

Skarżącą nie posiadała dowodów, z których wynikałaby podstawa do wystawienia faktur korekt, np. dokumentów potwierdzających zgłoszoną zasadnie reklamację.

Samo potwierdzenie faktur korekt przez kontrahentów nie jest jednoznacznie z uznaniem, że zaistniały przesłanki z § 41 i § 42 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 27, poz.268 ze zm).

Podkreślić należy, że czynnością podlegającą opodatkowaniu była dokonana przez skarżącą Spółkę sprzedaż jej produktów. Na tę okoliczność wystawiono faktury VAT. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z 1993 r. o VAT podstawą opodatkowania jest obrót. Obrót ten zmniejsza się między innymi o koszty wynikające z dokonanych korekt faktur. Obowiązkiem podatnika jest zatem wykazanie podstawy do wystawienia faktury korekty, gdyż wpływa to na podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Samo potwierdzenie faktury korekty nie spełnia tego wymogu, albowiem organy podatkowe nie mogą same "domyślać" się podstawy ich wystawienia .

Nie było również podstaw do uwzględnienia zarzutu skargi co do nieprawidłowego przyjęcia za dowody zeznań świadków i stron z tego powodu , że zostali oni przesłuchani w toku kontroli, a nie w toku postępowania podatkowego.

Prawną podstawą dopuszczenia zeznań złożonych w toku kontroli podatkowej jest art. 31 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz.U. z 2004 r. Nr 8 , poz. 65 ze zm.) , w myśl którego użyte w tej ustawie określenie "postępowanie kontrolne" oznacza postępowanie podatkowe, o którym mowa w dziale IV Ordynacji podatkowej.

Po rozpoznaniu zarzutów podniesionych przez skarżącą Spółkę, należy stwierdzić, że zaprezentowane w sprawie stanowisko organów podatkowych było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Zarzuty te nie mogły więc zostać uwzględnione. Dokonana przez organy podatkowe ocena zebranego materiału dowodowego była prawidłowa, tym samym nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej.

Uwzględniając powyższe Sąd , na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowano przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.), orzekł zatem jak w sentencji.

( - ) Barbara Rennert ( - ) Stefan Kowalczyk ( - ) Krystyna Skowrońska-Pastuszko