Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1194/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec, Protokolant sekr. sąd. Wioletta Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2017 r. sprawy ze skargi [...] Związku Wędkarskiego Okręg w [...] na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2017 r. Nr [...] Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.), w związku z art. 135 pkt 2 oraz art. 139 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 469, z późn. zm.), określanej dalej również jako "ustawa", po rozpatrzeniu odwołania [...] "[...]" S.A. od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...], stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód jazem [...] w km 69+720 rz. [...] oraz nakładającej na [...] "[...]" S.A. obowiązek utrzymywania piętrzenia, uchylił ww. decyzję w części dotyczącej punktu 3 i 4, i w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w wyniku rozpatrzenia wniosku [...] "[...]" z dnia 12 maja 2009 r. Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. odmówił stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód rz. [...] jazem [...] , jednakże decyzja ta nie stała się prawomocna, z uwagi na odwołanie złożone przez [...] "[...] ".

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wymienioną decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Marszałek Województwa [...] stwierdził wygaśnięcie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r., udzielającej [...] "[...] " pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód rz. [...] jazem [...]; odmówił przeniesienia uprawnień orzeczonych w pozwoleniu wodnoprawnym na rzecz podmiotu, któremu została przekazana nieruchomość, wraz z jazem piętrzącym; w pkt 3 stwierdził niezbędność pozostawienia urządzenia wodnego, tj. jazu [...] , a w pkt 4 na [...] "[...] " nałożył obowiązki, związane z utrzymywaniem piętrzenia na jazie [...] . Decyzja powyższa została utrzymana w mocy decyzją Prezesa KZGW z dnia [...] marca 2012 r., jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 578/14, decyzję Prezesa KZGW uchylił, w części w jakiej utrzymywała ona w mocy punkty 3 i 4 Marszałka Województwa [...], a skarga kasacyjna od tego wyroku została przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalona wyrokiem z dnia 14 września 2016 r., sygn. akt: II OSK 2772/14.

Analizując ponownie odwołanie [...] "[...] " od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2011 r. organ stwierdził, że wyroki WSA w Warszawie z dnia 13 maja 2014 r. oraz NSA z dnia 14 września 2016 r. spowodowały, że organ ograniczony jest wyłącznie do orzekania w przedmiocie pkt 3 i 4 decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2011 r., bowiem decyzja ta, w części stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód rz. [...] , stała się ostateczna.

Marszałek wyjaśnił, że eksploatacja kruszywa w dolinie [...] prowadzona jest od lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku, co doprowadziło do obniżenia się lustra wody na terenach przyległych do kopalni rzędu 2-3 m, konieczności pogłębiania studni gospodarskich, a w perspektywie dalszą degradację środowiska. Uzyskując decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1994 r. koncesję na górnicze użytkowanie złoża [...] , w umowie koncesyjnej nr [...] [...] "[...] " zobowiązało się do zaprojektowania i wybudowania, zgodnie z koncepcją Hydroprojektu, zaporowego zbiornika wodnego na [...] pn. "[...] ", oraz do rozpoczęcia w terminie do końca 1997 r. piętrzenia wody w zbiorniku do docelowej rzędnej 193,00 m n.p.m. Aneks z dnia 12 stycznia 1998 r. do umowy koncesyjnej zmienił rzędną piętrzenia na 192,50 m n.p.m., pozostawiając pozostałe postanowienia bez zmian. Rekultywacja gruntów zdewastowanych eksploatacją kruszywa w kierunku wykonania zbiornika wodnego została ustalona decyzją Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 1999 r., w której docelowy termin wykonania rekultywacji został ustalony na 2025 r. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w [...] w protokole z kontroli rekultywacji terenu kopalni, przeprowadzonej w dniach 2-4 września 2002 r. stwierdził, że dokonane spiętrzenie wody do rzędnej 192,50 m n.p.m. przywróciło i polepszyło nawodnienie terenu doliny rzeki [...] .

Organ argumentował, że w myśl przepisu art. 139 Prawa wodnego, w decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego można na zakład nałożyć obowiązki niezbędne do kształtowania zasobów wodnych, a w szczególności zobowiązać zakład do usunięcia urządzeń wodnych, lub orzec o niezbędności pozostawienia urządzeń wodnych. Ostateczność decyzji Marszałka Województwa z dnia [...] maja 2011 r., stwierdzającej w punkcie 1 wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego, w związku z wyrokami WSA w Warszawie z dnia 13 maja 2014 r. oraz NSA z dnia 14 września 2016 r., pozbawiło organy możliwości działania w sprawie. Z uwagi na powyższe jedynym rozstrzygnięciem pozostawionym tutejszemu organowi było uchylenie decyzji Marszałka Województwa [...] w części dotyczącej punktów 3 i 4, i w tym zakresie umorzenie postępowania organu I instancji.

W skardze wywiedzionej dnia 10 kwietnia 2017 r. przez Polski Związek Wędkarski – Okręg w [...] na decyzję z dnia [...] marca 2017 r. Nr [...] Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, wskazał że mimo merytorycznego udokumentowania niezbędności pozostawienia urządzenia wodnego, spełniającego funkcję urządzenia zapobiegającego szkodom, powstałym w wyniku eksploatacji zakładu górniczego przez [...] "[...] ", orzeczenie o niezbędności pozostawienia jazu [...] i piętrzenia wód rz. [...] do rzędnej 192.50 m n.p.m. nie było możliwe. Skarżący uznał bowiem, że decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego stała się ostateczna i brak jest przepisu umożliwiającego wydanie tego orzeczenia w odrębnej decyzji. Brak jest również podstawy prawnej do wskazania podmiotów zobowiązanych do dalszego korzystania z tego urządzenia wodnego. Uchylenie decyzji Prezesa KZGW z dnia [...] marca 2012 r. tylko w części, w jakiej utrzymywała ona w mocy punkty 3 i 4 decyzji Marszałka Województwa [...], nie dało mu możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i jedynym rozstrzygnięciem pozostawionym tutejszemu organowi było uchylenie decyzji Marszałka, w części dotyczącej punktów 3 i 4, i w tym zakresie umorzenie postępowania.

Skarżący wywodził, że obowiązek ponownego rozpatrzenia przez Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej odwołania [...] "[...] " S.A. wynika z treści oraz oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 578/14, którym uchylił decyzję ww. organu w części, w jakiej utrzymywała ona w mocy punkty 3 i 4 Marszałka Województwa [...]. Skarga kasacyjna od tego wyroku została przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalona wyrokiem z dnia 14 września 2016 r., sygn. akt II OSK 2772, skutkiem czego wyrok ten stał się prawomocny. Zgodnie natomiast z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ww. wyrokiem uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie dotyczącym utrzymania w mocy przez Prezesa KZGW pkt 3 i 4 decyzji Marszałka Województwa [...]. W uzasadnieniu stwierdzono m.in., że w sprawie doszło do mającego wpływu na wynik sprawy przepisów procedury, jak również błędnej wykładni przepisów prawa materialnego., tj. art. 122 ust. 1, w związku z art. 139 ust. 1 ustawy - Prawo wodne. Jednocześnie, w warstwie oceny prawnej i zaleceń co do dalszego biegu postępowania, Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę w ww. zakresie organ orzekając o konieczności pozostawienia urządzenia wodnoprawnego winien wskazać wprost na okoliczności czy potrzeby to uzasadniające jako "niezbędne", w rozumieniu art. 139 ust. 4 tej ustawy oraz przytoczyć odpowiadające tym "potrzebom" przepisy prawa zobowiązujące określone podmioty (właściciela wody bądź właściciela urządzenia wodnego) do dalszego z niego korzystania. Skarżący ponadto wskazał, że w ocenie Sądu, organ winien uwzględnić treść art. 122 ustawy, wskazujący na uprzednią konieczność uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na określone działania, orzekając w oparciu o art. 139 ust. 1 ustawy. Nieuprawnione jest bowiem orzekanie w trybie art. 139 ust. 1 ustawy o obowiązkach zakładu wymagających pozwolenia wodnoprawnego, którym zakład ten nie dysponuje, a tym bardziej o obowiązkach odpowiadających treścią wprost uprawnieniom, wynikającym z wygaszanego pozwolenia wodnoprawnego.

Skarżący zwrócił uwagę na charakter art. 153 P.p.s.a., w świetle którego organ zobowiązany był do ponownego, merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a nie ograniczenia się do wydania decyzji o charakterze formalnym, umarzającej postępowanie w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Decyzja Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2011 r., wydana na podstawie art. 139 Prawa wodnego, nie orzekła o losie urządzeń wodnych (o ich usunięciu lub konieczności pozostawienia), co oznacza, że ich dotychczasowy stan prawny nie uległ zmianie. Aktem notarialnym z dnia 3 października 2008 r. [...] "[...] " zrzekło się jednostronnie prawa wieczystego użytkowania dziełek nr [...] i nr [...] w [...] oraz nr [...] w [...] , na których jest zlokalizowany jaz piętrzący, jednakże nie jest to równoznaczne ze zrzeczeniem się prawa do urządzeń zlokalizowanych na tych działkach. Prawo wodne przewiduje wyjątek od zasady superficies solo cedit i właścicielem urządzenia wodnego zlokalizowanego na gruntach pokrytych powierzchniowymi wodami płynącymi może być inny podmiot, niż właściciel wody.

Przyjęte w ustawie Prawo wodne przez ustawodawcę rozwiązania prawne odmiennie regulują w stosunku do prawa cywilnego uprawnienia własnościowe do określonych w nim urządzeń wodnych. Wprowadzają one wyjątek od określonej w art. 46 Kodeksu cywilnego zasady superficies solo cedit.

Zagadnienie to nie jest kwestionowane w orzecznictwie, w którym podkreśla się (por. np. wyrok NSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2666/15, LEX nr 2351041, wyrok SN z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt I CSK 145/12, CBOSA), że właścicielem urządzenia wodnego nie musi być właściciel gruntu na którym zostało postawione. Znajduje to potwierdzenie w treści art. 123 ust. 1a, art. 139 ust. 2 i 3 ustawy Prawo wodne. Z brzmienia przepisu art. 139 ust. 2 i 3 powołanej ustawy wynika, że wbrew ogólnej zasadzie prawa cywilnego, zawartej w art. 46 Kodeksu cywilnego własność gruntu znajdującego się pod wodą płynącą nie rozciąga się na postawione na nim urządzenia wodne, własność tych urządzeń należy do tego, kto je na podstawie pozwolenia wodnoprawnego zbudował.

Organ wywodził, że [...] "[...] " pozostaje nadal właścicielem urządzeń wodnych, tj. jazu piętrzącego wraz z czaszą akwenu, której tereny Spółka użytkuje górniczo prowadząc eksploatację złoża kruszywa naturalnego pn. "[...] ". [...] "[...] " nie dysponuje aktualnie pozwoleniem wodnoprawnym na piętrzenie wód, ale obowiązek utrzymywania piętrzenia ciąży na Spółce, na podstawie decyzji i umowy koncesyjnej.

Eksploatacja kruszywa w dolinie [...] prowadzona jest od lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku, co doprowadziło do obniżenia się lustra wody na terenach przyległych do kopalni rzędu 2-3 m, konieczności pogłębiania studni gospodarskich, a w perspektywie dalszą degradację środowiska. Uzyskując decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1994 r. koncesję na górnicze użytkowanie złoża [...] , w umowie koncesyjnej nr [...] [...] "[...] " zobowiązało się do zaprojektowania i wybudowania, zgodnie z koncepcją Hydroprojektu, zaporowego zbiornika wodnego na [...] pn. "[...] ", oraz do rozpoczęcia w terminie do końca 1997 r. piętrzenia wody w zbiorniku do docelowej rzędnej 193,00 m n.p.m. Aneks z dnia 12 stycznia 1998 r. do umowy koncesyjnej zmienił rzędną piętrzenia na 192,50 m n.p.m., pozostawiając pozostałe postanowienia bez zmian. Rekultywacja gruntów zdewastowanych eksploatacją kruszywa w kierunku wykonania zbiornika wodnego została ustalona decyzją Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 1999 r., w której docelowy termin wykonania rekultywacji został ustalony na 2025 r. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w [...] w protokole z kontroli rekultywacji terenu kopalni, przeprowadzonej w dniach 2-4 września 2002 r. stwierdził, że dokonane spiętrzenie wody do rzędnej 192,50 m n.p.m. przywróciło i polepszyło nawodnienie terenu doliny rzeki [...] .

W myśl przepisu art. 139 Prawa wodnego w decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego można na zakład nałożyć obowiązki niezbędne do kształtowania zasobów wodnych, a w szczególności zobowiązać zakład do usunięcia urządzeń wodnych lub orzec o niezbędności pozostawienia urządzeń wodnych. Decyzja Marszałka Województwa z dnia [...] maja 2011 r., stwierdziła w punkcie I wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego.

Decyzja Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2011 r., wydana na podstawie art. 139 Prawa wodnego, nie orzekła o losie urządzeń wodnych (o ich usunięciu lub konieczności pozostawienia), co oznacza, że ich dotychczasowy stan prawny nie uległ zmianie. Aktem notarialnym z dnia 3 października 2008 r. [...] "[...] " zrzekło się jednostronnie prawa wieczystego użytkowania dziełek nr [...] i nr [...] w [...] oraz nr [...] w [...] , na których jest zlokalizowany jaz piętrzący, jednakże nie jest to równoznaczne ze zrzeczeniem się prawa do urządzeń zlokalizowanych na tych działkach (Prawo wodne przewiduje wyjątek od zasady superficies solo cedit, o czym była wyżej mowa).

W wiążącym dla rozstrzygnięcia sprawy (na zasadzie art. 153 P.p.s.a.) wyroku WSA z dnia 13 maja 2014 r. Sąd stwierdził, że podstawą nałożenia na skarżącą obowiązków, polegających na utrzymywaniu piętrzenia wód rzeki [...] w km 69+720 jazem [...] do poziomów określonych dla zbiornika wodnego "[...] " był art. 139 ust. 1 ustawy stanowiący, iż w decyzji stwierdzającej wygaśnięcie lub cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego można określić obowiązki zakładu niezbędne do kształtowania zasobów wodnych, a w szczególności zobowiązać zakład do usunięcia urządzeń wodnych i innych obiektów, które zostały wykonane lub były użytkowane na podstawie tego pozwolenia. Redakcja ww przepisu, a zwłaszcza wskazanie na możliwość zobowiązania zakładu do usunięcia urządzeń wodnych prowadzi zdaniem Sądu do wniosku, iż zamiarem ustawodawcy było zabezpieczenie "stosunków wodnych" - w prostej linii prowadzące do całkowitego zaniechania działań danego zakładu oraz definitywne usunięcie z danego terenu urządzeń wodnych. Alternatywą dla zaniechania prowadzenia działalności przy wykorzystaniu dotychczasowego urządzenia wodnego jest stwierdzenie przez organ niezbędności pozostawienia urządzenia wodnego. Nie jest jednak uprawnione twierdzenie organu wskazujące na to, że omawiany przepis ustawy daje podstawę do stwierdzenia konieczności pozostawienia urządzenia wodnego, z jednoczesnym nałożeniem na jego właściciela wszystkich dotychczasowych obowiązków, wynikających z wygaszonego pozwolenia wodnoprawnego i z nimi tożsamych, a już tym bardziej nieuprawnione jest twierdzenie, że tego typu obowiązki można nałożyć na dany podmiot bezterminowo.

Należy w tym miejscu przypomnieć, że decyzją z dnia [...] maja 2011 r. znak [...] Marszałek Województwa [...]: 1. stwierdził wygaśnięcie decyzji Wojewody [...] znak: [...] z dnia [...] maja 2005 r., udzielającej spółce pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wody rzeki [...] w km 69+720 jazem [...] ; 2. odmówił przeniesienia uprawnień orzeczonych w ww. pozwoleniu wodno-prawnym [...] na rzecz podmiotu, któremu została przekazana nieruchomość wraz jazem piętrzącym; 3. stwierdził niezbędność pozostawienia urządzenia wodnego tj. jazu [...] [...] gm. [...] i jednocześnie, 4. nałożył na Przedsiębiorstwo Produkcji Kruszywa i Usług Geologicznych [...] SA w [...] obowiązki w postaci utrzymywania piętrzenia wód rzeki [...] w km 69+720 jazem [...] do poziomów określonych dla zbiornika wodnego "[...] ", tj.: normalny poziom piętrzenia - 192, 60 m npm, maksymalny poziom piętrzenia - 193,00 m npm, minimalny poziom piętrzenia - 191,50 m npm, i zastrzegł, że należy zachować przepływ nienaruszalny na rzece [...] poniżej jazu piętrzącego "[...] " wynoszący Qn=3,39 m³/s. Nadto w pkt 4 decyzji zobowiązano spółkę do utrzymywania urządzeń związanych z piętrzeniem, gromadzeniem i odprowadzaniem wód objętych decyzją a także urządzeń kontrolno - pomiarowych oraz przepławki dla ryb. Spółkę zobowiązano też do zabezpieczania i konserwacji brzegów zbiornika wodnego [...] wraz z pasem zalewowym wyznaczonym linią wody przy rzędnej piętrzenia 193,00 m npm oraz terenu w zasięgu cofki zbiornika (wraz z ujściowymi odcinkami cieków będących dopływami zbiornika w zasięgu linii opisanej powyższą rzędną), a także do gospodarowania wodą stopnia wodnego [...] na rzece [...] w km 69+720 zgodnie z "Instrukcją gospodarowania wodą Jaz [...] ", opracowaną przez mgr inż. J. G. w marcu 2005 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 maja 2014 r., wykładając relewantne przepisy stwierdził, że normy zawarte w art. 139 ustawy Prawo wodne należy postrzegać łącznie. Gdy chodzi o obowiązki nałożone na spółkę zaskarżoną decyzją, odpowiadające warunkom wygaszonego pozwolenia Sąd wskazał, że co do zasady pozwolenia wodnoprawne są instrumentem formalnoprawnym, pozwalającym uprawnionym organom administracji publicznej na określanie warunków korzystania z wód powierzchniowych i podziemnych oraz prowadzenie kontroli w tym zakresie. Celem wprowadzenia systemu pozwoleń jest racjonalizacja korzystania z wód, ograniczanie zanieczyszczenia wód, zapewnienie ich odpowiedniej jakości oraz zależnych od nich ekosystemów wodnych poprzez określanie sposobów wykorzystywania wód, w tym w szczególności ilości wody pobieranej oraz ilości substancji wprowadzanych (ścieków) do wód i do gruntów. Ustawa w art. 122 ust. 1 pkt 1-10 wymienia enumeratywnie wszystkie przypadki korzystania z wody wymagające uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. W ocenie Sadu nie do przyjęcia jest zatem koncepcja organu wskazująca na to, że art. 122 ust. 1, w zw. z art. 139 ust. 1 ustawy daje podstawę do nałożenia na dany podmiot w decyzji stwierdzającej wygaśnięcie wydanego na jego wniosek pozwolenia obowiązków tożsamych z tymi wygaszonymi, a objętymi pozwoleniem (i pozwolenia tego wymagającymi), stosownie do brzmienia art. 122 ust. 1 czy ust. 2 ustawy. Zdaniem organu do takiego twierdzenia uprawnia zawarte w art. 122 ustawy sformułowanie "jeżeli ustawa nie stanowi inaczej". Sąd w wyroku z 13 maja 2014 r. wskazał, że niezasadne jest przyjęcie, że art. 139 ust. 1 ustawy Prawo wodne jest przepisem szczególnym, zwalniającym z uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na określone w art. 122 ustawy szczególne korzystanie z wód czy piętrzenie wód.

Skoro w ocenie Sadu nie do przyjęcia jest koncepcja organu wskazująca na to, że art. 122 ust. 1, w zw. z art. 139 ust. 1 ustawy daje podstawę do nałożenia na dany podmiot w decyzji stwierdzającej wygaśnięcie wydanego na jego wniosek pozwolenia obowiązków tożsamych z tymi wygaszonymi, to zasadnie Marszałek Województwa [...] uchylił w zaskarżonej decyzji w części dotyczącej punktu 3 i 4, i w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji.

Co do kwestii podmiotowych spornych obowiązków należy zwrócić uwagę, że NSA w wyroku z dnia 14 września 2016 r. wskazał, że Przedsiębiorstwo prowadząc działalność gospodarczą związaną z eksploatacją zasobów naturalnych zobowiązane było do uiszczania różnego rodzaju opłat związanych z korzystaniem ze środowiska, których podstawę stanowiły przepisy ustawy o ochronie środowiska, Prawa wodnego czy Prawa geologicznego i górniczego, a także wykonywało działania mające na celu przeciwdziałanie lub wyrównywanie szkód w środowisku wywołanych swoją działalnością. Na swoją działalność Przedsiębiorstwo uzyskało wymaganą koncesję oraz liczne pozwolenia i zgody. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że np. pozwolenie wodnoprawne obejmujące obowiązek piętrzenia wód na rzece [...] obejmowało okres lat 10, udzielając go organy administracji musiały mieć świadomość, że z uwagi na choćby przepis art. 135 pkt 1 ustawy Prawo wodne dojdzie do jego wygaśnięcia i przy spełnieniu określonych przesłanek nastąpi przejście urządzeń wodnych na właściciela wód. Nie można również tracić z pola widzenia faktu, że działalność Przedsiębiorstwa doprowadziła do powstania zbiornika wodnego, który jak wynika z akt sprawy służy celom rekreacji i wypoczynku, a więc celom publicznym. Powyższe w połączeniu z wynikającym z art. 21 ustawy Prawo wodne obowiązkiem utrzymywania wód przez jego właściciela i stwierdzonej ewentualnej niezbędności pozostawienia funkcjonującego urządzenia wodnego dla dalszego kształtowania zasobów wodnych, wiążącej się z przejściem urządzenia na własność właściciela wód uprawnia do stwierdzenia, że nie ma podstaw, aby zakładać , że to Przedsiębiorstwo powinno ponosić ciężar dalszego kształtowania zasobów wodnych już po zakończeniu działalności gospodarczej w danym obszarze.

Z przytoczonych tez ww. wyroków wydanych w rozpatrywanej sprawie wynika, że za prawidłowością rozstrzygnięcia przemawia zarówno brak podstaw do wydania rozstrzygnięcia, w postaci uchylonego pkt 3 i 4 decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...] zarówno podmiotowy, jak i przedmiotowy.

Według W. Dawidowicza (Zarys procesu, 1989, s. 167) zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. jest zasadne w przypadku, gdy "decyzja organu pierwszej instancji: została wydana w postępowaniu, które należało uznać za bezprzedmiotowe, została wydana na podstawie przepisu prawa materialnego, który utracił moc obowiązującą, dotyczy sprawy administracyjnej rozstrzygniętej już decyzją ostateczną", a także w przypadku, "kiedy nie istnieje już podmiot, który wszczął postępowanie, a rodzaj sprawy administracyjnej wyklucza wstąpienie na miejsce tego podmiotu jego następców prawnych". Powyższy pogląd akcentuje przeszkody prawne w wydaniu orzeczenia merytorycznego w II instancji lub w utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Do takich przeszkód należą stwierdzone przez Sądy, wyżej opisane przeszkody.

Powyższe argumenty uzasadniają wydanie przez Sąd rozstrzygnięcia na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369).