Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 848/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant ref. Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent W. decyzją z dnia [...] września 2002 r. nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie ustanowienia użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] w W., nr hip. [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] stwierdziło nieważność tej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Następnie Prezydent W. decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., sprostowaną postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r., odmówił A. W., J. S., B. S., J. K. oraz T. [...] w L. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w odniesieniu do gruntu stanowiącego własność Miasta W., włączonego w granice działki nr ew. [...] z obrębu [...], położonego przy ul. [...], ozn. hip. Nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż dawni współwłaściciele przedmiotowego gruntu J. i J. małżonkowie K. nie złożyli wniosku o przyznanie prawa własności czasowej w trybie art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.), a wnioski złożone w latach 1997 - 2002 przez M. W. działającą w imieniu spadkobierców dawnych właścicieli gruntu A. W., B. S. i J. S. o zwrot nieruchomości położonej przy ul. [...] nie spełniają przesłanek z art. 214 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli A. W., B. S. i J. S. oraz T. [...] w L.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r., uchyliło decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2008 r. oraz orzekło o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu na rzecz M. W., A. W., B. S., J. K. oraz T. [...] w L. W uzasadnieniu organ wskazał, że nieruchomość [...] położona przy ul. [...], ozn. hip. Nr [...], objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, składająca się z pow. [...] m2, została włączona w granice działki nr [...] z obrębu [...] i stanowi własność Miasta W.

Organ zauważył, że przepis art. 7 dekretu stanowi, iż dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie - użytkownicy gruntu mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną.

W ocenie Kolegium, kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie jest ustalenie daty objęcia przedmiotowej nieruchomości w posiadanie przez gminę. Prawidłowe ustalenie daty objęcia gruntu w posiadanie skutkuje bowiem rozpoczęciem biegu 6 - miesięcznego terminu do zgłoszenia wniosku o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Jak stanowi art. 4 dekretu terminy i tryb obejmowania w posiadanie przez gminę W. gruntów, określonych w art. 1, ustali w rozporządzeniu Minister Odbudowy w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej.

Prezydent W. wskazał, że objęcie gruntu położonego w W. przy ul. [...] w posiadanie przez Gminę W. następowało na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia z dnia 7 kwietnia 1946 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania gruntów przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 16, poz. 112). Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia grunt uważa się za objęty przez gminę W. w posiadanie w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu z dniem dokonania przez Zarząd Miejski w organie urzędowym Zarządu Miejskiego ogłoszenia o sporządzonym protokole oględzin, chociażby grunt ten znajdował się pod zarządem lub w faktycznym posiadaniu gminy.

Organ ustalił, że objęcie przedmiotowego gruntu w posiadanie przez gminę nastąpiło w dniu 31 marca 1947 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W., w związku z czym termin składania wniosków mijał dnia 30 września 1947 r. Zarząd Miejski nie zawiadomił jednak dotychczasowych współwłaścicieli gruntu lub osoby ich prawa reprezentujące o przystąpieniu do obejmowania gruntu w posiadanie pomimo, iż posiadał o nich dane. Zatem, objęcie przedmiotowego gruntu w posiadanie przez gminę zostało dokonane z naruszeniem § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. Z tych też względów organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż objęcie przedmiotowego gruntu w posiadanie we wskazanym terminie należało uznać za nieskuteczne, tym samym data 31 lipca 1947 r. nie może stanowić początku biegu 6-miesięcznego prekluzyjnego terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu.

Kolegium wskazało, że opisane wyżej rozporządzenie zostało zastąpione rozporządzeniem Ministra Odbudowy wydanym w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania gruntów przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43), które znacznie uprościło procedurę, bowiem przepis § 1 stanowi, że obejmowanie w posiadanie przez gminę W. gruntów na obszarze W., nie objętych dotychczas na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r., następuje w drodze ogłoszeń Zarządu Miejskiego W., podanych do publicznej wiadomości przez zamieszczenie w organie urzędowym Zarządu Miejskiego i w jednym z poczytnych pism codziennych wydawanych w W. oraz przez rozplakatowanie.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uchwale z dnia 5 czerwca 2000 r., sygn. akt OPK 32/99, stwierdził, że warunkiem skutecznego objęcia gruntów w posiadanie przez gminę W. było zamieszczenie ogłoszenia w organie urzędowym Zarządu Miejskiego W., o którym mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę W. Skutek prawny objęcia gruntu w posiadanie przez gminę jednak nie wiąże się ze wszystkimi czynnościami, o których mowa w § 1 rozporządzenia, występującymi łącznie. Skutek taki bowiem został określony w § 3 rozporządzenia, który wprost stanowi, że grunty uważa się za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego. Oznacza to, że prawne znaczenie dla objęcia gruntu w posiadanie ma wyłącznie ogłoszenie dokonane w tym organie. Tym samym z dokonaniem ogłoszeń w poczytnym piśmie codziennym oraz rozplakatowaniem rozporządzenie nie łączy w istocie żadnych skutków prawnych.

Zdaniem Kolegium, w świetle powyższych wywodów należało przyjąć, że objęcie przedmiotowego gruntu w posiadanie przez gminę nastąpiło w dniu 19 kwietnia 1948 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W., w związku z czym termin składania wniosków o przyznanie prawa własności czasowej upływał w dniu 19 października 1948 r.

Jak ustalił organ pierwszej instancji, współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości nie złożyli stosownego wniosku w terminie i trybie przewidzianym w art. 7 ust. 1 dekretu. Zawarte w odwołaniu stwierdzenie, iż J. K. najprawdopodobniej w dniu 25 kwietnia 1947 r. złożyła wniosek dekretowy dotyczący nieruchomości przy ul. [...], nr hip. [...], nie zostało poparte żadnymi dowodami. Organ odwoławczy wskazał, że uprawnienie dotychczasowego właściciela gruntu do żądania przyznania mu na tym gruncie prawa wieczystej dzierżawy (własności czasowej) jest następstwem wejścia w życie dekretu i przejścia gruntu na własność gminy W. Tym samym, organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż skutków takich nie wywołuje pismo byłej współwłaścicielki nieruchomości J. K. opatrzone datą 25 kwietnia 1945 r., gdyż w dacie tej nie obwiązywał jeszcze dekret o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Dotychczasowa właścicielka nie zgłosiła żądania przyznania wieczystej dzierżawy (własności czasowej), lecz wniosła o przywrócenie prawa własności. W dacie zaś wynikającej z treści wyżej wymienionego pisma J. K. była właścicielką przedmiotowej nieruchomości. Dekret o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy wszedł natomiast w życie w dniu 21 listopada 1945r i od tej daty wszelkie grunty na obszarze W. przeszły na własność gminy W.

Organ podał też, że wnioski złożone w przedmiotowej sprawie przez następców prawnych byłych współwłaścicieli, jak wykazał organ pierwszej instancji, nie spełniają przesłanek określonych w przepisach ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w związku z czym odmowa ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w odniesieniu do gruntu stanowiącego własność W., włączonego w granice działki nr [...] z obrębu [...], położonego przy ul. [...], ozn. hip. Nr [...], była uzasadniona.

Kolegium zauważyło, że wobec wykazania, iż M. W. przysługują uprawnienia strony w niniejszym postępowaniu, w szczególności wobec ustalenia, iż jest ona następcą prawnym byłych współwłaścicieli nieruchomości należało zmienić rozstrzygnięcie pierwszej instancji poprzez wskazanie jej jako osoby uprawnionej.

Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2008 r. J. K., M. W., A. W. i B. S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając organowi: 1) uchybienia formalne, tj. skierowanie decyzji do osoby zmarłej, skoro w osnowie zaskarżonej decyzji wskazano jako nieżyjącego J. S. i strona 6 tej decyzji zawiera informację, że otrzymującym decyzję jest M. W. pełnomocnik J. S., a organ wiedział o śmierci J. S.; 2) błędy merytoryczne - pominięcie przy analizie sprawy oceny organu przedstawionej w treści decyzji Kolegium z dnia [...] maja 2006 r., nr [...], - błędne przyjęcie, że wnioski M. W. z lat 1997-2002 były składane o oparciu o art. 214 ust. 1 ugn, w sytuacji, gdy wnioski o zwrot wskazywały przepis art. 136 ust. 1 ugn, - powoływanie się na uchwałę NSA OPK 32/99, która dotyczy sytuacji prawnej nieruchomości przejmowanej na podstawie rozporządzenia z 1948 r., natomiast sprawa stanowiąca przedmiot niniejszej skargi podlegała rozporządzeniu z 1946 r., które w sposób odmienny i bardziej sformalizowany regulowało tryb objęcia gruntu w posiadanie przez Gminę, - przyjęcie, że objęcie gruntu w posiadanie przez Gminę nastąpiło w dniu 19 kwietnia 1948 r., a termin do złożenia wniosku dekretowego upłynął w dniu 19 października 1948 r. bez analizy treści Dziennika Urzędowego NR [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. i złożonej przez M. W. mapy, która dowodzi, że nieruchomość przy ul. [...] nie została objęta Dziennikiem Urzędowym Nr [...], - pominięcie przy ocenie twierdzeń strony dotyczących złożenia przez J. K. w dniu 25 kwietnia 1947 r. wniosku dekretowego i przebiegu wydarzeń opisanych przez M. W. w odwołaniu z dnia 29 lutego 2008 r. oraz dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy i dokumentów znajdujących się w Archiwum W. na K. Podsumowując skarżący podnieśli, że nieruchomość przy ul. [...] została objęta tylko ogłoszeniem z dnia 31 marca 1947 r. w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu W. Objęcie to było jednak nieskuteczne i spowodowało brak rozpoczęcia biegu 6 - miesięcznego terminu do złożenia wniosku dekretowego. Stąd wnioski M. W. o wieczyste użytkowanie przedmiotowej nieruchomości były złożone przed końcem tego terminu. Nieruchomość przy ul. [...] nie była objęta ogłoszeniem w Dzienniku Urzędowym Nr [...], co powinno skutkować wydaniem decyzji przyznającej prawo wieczystego użytkowania na rzecz spadkobierców byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 maja 2009 r. sygn. I SA/Wa 156/09 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2008 r. Sąd uznał, iż poza sporem jest, że objęcie przez Gminę W. gruntu położonego przy ul. [...], nr hip. [...], w dniu 31 marca 1947 r. na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania gruntów przez gminę W. było nieskuteczne, ponieważ odbyło się z naruszeniem § 5 ust. 1 rozporządzenia. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby Zarząd Miejski przesłał współwłaścicielce gruntu J. K. zawiadomienia o przystąpieniu do objęcia gruntu w posiadanie, mimo że Zarząd Miejski i inne organy Miasta W. posiadały informację o jej adresie zamieszkania, co wynika z pisma Zarządu Miejskiego z dnia 19 marca 1945 r. i pisma Biura Odbudowy [...] z dnia 4 kwietnia 1946 r. Nie budzi zatem wątpliwości, że ogłoszenie o objęciu dokonane w dniu 31 marca 1947 r. nie uruchomiło terminu 6 - miesięcznego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

Rację przyznał sąd Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W., że J. K. i pełnoletni spadkobiercy J. K. nie złożyli wniosku o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy, prawa zabudowy, czy prawa własności czasowej. Okoliczności tej nie potwierdzają informacje uzyskane przez organ pierwszej instancji od Wojewody [...] (pisma z dnia 27 sierpnia 1998 r. i z dnia 25 października 2006 r., z Urzędu Gminy W. (pisma z dnia 28 lutego 2002 r. i z dnia 17 lipca 2002 r.), z Archiwum Państwowego W. (pismo z dnia 13 czerwca 2007 r.) i z Biura Gospodarki Nieruchomościami W. Delegatury w [...] (pismo z dnia 17 maja 2007 r.). Brak złożenia wniosku dekretowego wynika też z faktu wystąpienia przez spadkobierców dawnych właścicieli gruntu wnioskiem z dnia 10 lutego 1986 r. o odszkodowanie za przejęty w trybie dekretu [...] grunt, w którym brak informacji o złożeniu wniosku dekretowego. O nie złożeniu przez J. K. wniosku dekretowego informowała też wielokrotnie organ pełnomocnik spadkobierców dawnych właścicieli gruntu M. W., co wynika chociażby z jej pism z dnia 1 czerwca 1998 r., 7 stycznia 1999 r., 13 lutego 2002 r., 11 czerwca 2002 r.

Za prawidłowe sąd uznał też stanowisko Kolegium co do tego, że za wniosek złożony w trybie art. 7 ust. 1 dekretu nie mogła być uznana kserokopia wniosku J. K. z dnia 25 kwietnia 1945 r. o przywrócenie prawa własności gruntu przy ul. [...], skoro żądanie tego wniosku dotyczy przywrócenia prawa własności, które przysługiwało w dacie jego złożenia J. K., a wniosek ten był złożony przed wejściem w życie dekretu o własności i użytkowaniu gruntu na obszarze m. st. Warszawy.

Za zasadny sąd uznał natomiast zarzut skarżących, że organ bez jakiejkolwiek analizy treści Dziennika Urzędowego Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1948 r. przyjął, że objęcie gruntu przy ul. [...] w posiadanie przez Gminę W. nastąpiło w dniu [...] kwietnia 1948 r. zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Odbudowy w sprawie obejmowania gruntów przez gminę m. st. Warszawy z dnia 27 stycznia 1948 r. (Dz. U. Nr 6, poz. 43), z dniem wydania przez Zarząd Miejski tegoż Dziennika Urzędowego.

Sąd zauważył, że w Dzienniku tym ul. [...] wymienione są wielokrotnie w różnych konfiguracjach z innymi ulicami (pkt I ppkt 15, 20, 29, 39 ogłoszenia). Tymczasem z uzasadnienia decyzji Kolegium nie wynika na jakiej podstawie organ ten przyjął, że grunt oznaczony nr hip. [...] został objęty ogłoszeniem zamieszczonym w Dzienniku Urzędowym Nr [...] i z którego konkretnie punktu tego ogłoszenia wynika, że przedmiotowy grunt został objęty w posiadanie w dniu [...] kwietnia 1948 r. Do kwestii tej nie odniósł się też Prezydent W. w decyzji z dnia [...] lutego 2008 r. Sąd podkreślił, że treść rozporządzenia z 1948 r. nie zawiera przepisu, z którego wynikałoby, że grunty nieobjęte w posiadanie bądź nieobjęte skutecznie na podstawie rozporządzenia z 1946 r., z mocy prawa stają się objętymi w posiadanie na podstawie § 3 rozporządzenia z 1948 r. Zdaniem Sądu, nowa regulacja z 1948 r. uprościła procedurę obejmowania gruntów w posiadanie przez Gminę, ale nie sanowała skutków wadliwie dokonanych przez Zarząd Miejski ogłoszeń.

Za nieprawidłowe uznał też wypowiadanie się przez organy obu instancji o braku wystąpienia w sprawie przesłanek z art. 214 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, skoro przepis ten dotyczy innej sprawy administracyjnej w sensie materialnoprawnym, niż ta załatwiana na podstawie art. 7 dekretu. Sąd uznał, że zarówno decyzja Prezydenta W., jak i decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zostały wydane z istotnym i mogącym mieć wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 KPA w zw. z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Prezydent W. ma wyjaśnić, czy ogłoszenie o objęciu gruntów w posiadanie przez Gminę W. zamieszczone w Dzienniku Urzędowym Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1948 r. obejmuje grunt położony przy ul. [...] oznaczony nr hip. [...] i w zależności od poczynionych ustaleń dokona oceny czy - a jeżeli tak - to w jakiej dacie rozpoczął i zakończył bieg termin 6 - miesięczny na złożenie wniosku dekretowego. Następnie organ dokona oceny przesłanek z art. 7 ust. 1 dekretu, mając na uwadze to, że pierwszy wniosek o przyznanie użytkowania wieczystego w trybie art. 7 ust. 1 dekretu, pochodzący od A. W. organ otrzymał w dniu 21 listopada 1997 r.

Rozpoznając kolejny raz sprawę po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Prezydent W. decyzją z dnia [...].01.2010 r. nr [...] odmówił M. W., A. W., B. S., J. K. oraz T. [...] w L. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu dawnej nieruchomości hip. [...] o powierzchni [...] m2, stanowiącego obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], położonego przy ul. [...], będącego własnością W. Prezydent uznał, że skuteczne objęcie w posiadanie przez gminę W. przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w dniu 25 listopada 1948 r., tj. z dniem zamieszczenia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. wydanego na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27.01.1948 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U. R.P. Nr 6, poz. 43). Jak stwierdził organ I instancji na podstawie § 1 tego rozporządzenia (w istocie na podstawie pkt I ogłoszenia) posiadaniem zostały objęte grunty położone na obszarze [...] W., nie objęte dotychczas w posiadanie gminy W. w trybie rozporządzenia niniejszego i rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7.04.1946 r. Organ przyjął więc, że dawni właściciele nieruchomości nie złożyli w terminie stosownego wniosku w trybie art. 7 ust. 1 dekretu o gruntach [...]. Przyjmując nieskuteczność objęcia w posiadanie w/w gruntu w trybie rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r., wniosek o przyznanie własności czasowej powinien zostać złożony do dnia 25 maja 1949 r. Za taki wniosek nie zostało uznane pismo J. K. opatrzone datą 25 kwietnia 1945 r. Organ odwołał się w tej mierze do oceny wyrażonej przez sąd administracyjny w wyroku z dnia 25 maja 2009 r. i uznał, że złożenie wniosku przed dniem wejścia w życie dekretu o gruntach [...] z dnia 26 października 1945 r. nie może być skuteczne, nawet gdyby uznać, że pismo to rzeczywiście zostało złożone, na co nie ma dowodów. Wnioski złożone w dniu 21 listopada 1997 r. i później należy uznać za bezskuteczne, jako złożone po upływie 6-miesięcznego terminu.

Odwołanie od tej decyzji wnieśli J. K. oraz M. W. w imieniu własnym i jako pełnomocnik A. W. W odwołaniu podniesiono, że nie można było dwa razy obejmować w posiadanie tego samego gruntu. Jeśli objęcie w posiadanie gruntu przy ul. [...] nr hip. [...] uznane zostało za nieskuteczne w trybie rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r. i nie doszło do objęcia w posiadanie przez gminę gruntu z dniem 31 marca 1947 r., to zdaniem odwołujących powtórna próba objęcia w posiadanie nie mogła już mieć miejsca, bo nie zezwalały na to ani dekret, ani żadne z rozporządzeń z 1946 i 1948 r. Odwołujący twierdzą, że z takim przypadkiem nie spotkali się też analizując orzecznictwo sądów administracyjnych. Wymieniając orzeczenia, w których Naczelny Sąd Administracyjny odnosił się do liczenia terminu sześciomiesięcznego, nie spotkali przypadku, aby dopuszczono możliwość powtórnego obejmowania w posiadanie nieruchomości przez gminę. Zarzucili też, że treść ogłoszenia zamieszczonego w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W., wydanego na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27.01.1948 r. w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę W., nie odpowiadała upoważnieniu zawartemu w tym rozporządzeniu. Rozporządzenie mówiło bowiem o ogłoszeniach (w liczbie mnogiej) obejmujących określony teren, a nie o jednym zbiorczym ogłoszeniu, obejmującym teren całej [...] W. Z powodu tej wady ogłoszenia i z powodu wcześniejszego, nieskutecznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez gminę, nie można było uznać, że objecie w posiadanie nastąpiło w dniu 25 listopada 1948 r. Zatem termin sześciomiesięczny do złożenia wniosku do tej pory się nie otworzył (nie rozpoczął biegu), a więc wniosek złożony w dniu 21 listopada 1997 r. należy uznać za złożony w terminie. Z tego powodu decyzja jest wadliwa. Poza tym, odwołując się do orzecznictwa Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazano, że rewolucyjnie wprowadzanych zmian, zawartych w przepisach nacjonalizacyjnych, nie można wykładać w sposób rozszerzający, w kierunku ograniczania prawa własności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. SKO stwierdziło, że stosownie do art. 153 P.p.s.a. jest związane oceną prawną przyjętą przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 maja 2009 r. I SA/Wa 156/09. Sąd przesądził tam bowiem, że ogłoszenie z dnia 31 marca 1947 r. o objęciu w posiadanie przedmiotowej nieruchomości było nieskuteczne. Sąd wskazał również, że J. K. oraz pełnoletni spadkobiercy J. K. nie złożyli wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. Kluczowa zatem była kwestia ustalenia daty objęcia w posiadanie przez gminę przedmiotowej nieruchomości.

Zdaniem SKO organ I instancji zasadnie przyjął, że skuteczne objęcie w posiadanie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w dniu 25 listopada 1948 r. Ogłoszenie z tej daty obejmowało bowiem grunty położone na obszarze ograniczonym [...] granicą miasta. Nieruchomość przy ul. [...] niewątpliwie znajdowała się na tym terenie. Skoro objęcie w posiadanie nieruchomości w dniu 31 marca 1947 r. nie było skuteczne, to nie można mówić o "ponownym" objęciu w posiadanie tej samej nieruchomości, gdyż to wcześniejsze nie wywołało skutków prawnych. Zatem objęcie w posiadanie w dniu 25 listopada 1948 r. było objęciem pierwszym. Objęcie w posiadanie nastąpiło z mocy ogłoszenia, a nie z mocy samego rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r., zatem odwoływanie się do fragmentu uzasadnienia wyroku z 25 maja 2009 r. o tym, że rozporządzenie to w § 3 nie przewidywało objęcia w posiadanie z mocy prawa gruntów nie objętych w posiadanie wcześniej, nie pozostaje w sprzeczności z ustaleniami organu I instancji. SKO wytknęło też sprzeczność w rozumowaniu odwołujących, którzy z jednej strony wspominają o nieskutecznym objęciu w posiadanie nieruchomości w dniu 31 marca 1947 r., a o objęcie w posiadanie tej nieruchomości w dniu 25 listopada 1948 r. nazywają powtórnym.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. W. Przedstawiając obszernie przebieg dotychczasowego postępowania skarżąca skupiła się na zarzucie co do zasady podnoszonym już wcześniej w odwołaniu, a mianowicie takim, że nie można było dwa razy obejmować w posiadanie tego samego gruntu. Jeśli objęcie w posiadanie gruntu przy ul. [...] nr hip. [...] uznane zostało za nieskuteczne w trybie rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r. i nie doszło do objęcia w posiadanie przez gminę gruntu z dniem 31 marca 1947 r., to zdaniem skarżącej powtórna próba objęcia w posiadanie nie mogła już mieć miejsca. Odwołując się do wyroku WSA z 25maja 2009 r. skarżąca twierdzi, że poza sporem jest, że objęcie w posiadanie w dniu 31 marca 1947 r. było nieskuteczne i nie uruchomiło 6-miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu [...]. Nowa regulacja z 1948 r. uprościła procedurę obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę, ale nie sanowała skutków wadliwie dokonanych ogłoszeń. Organy nie podają jednak żadnej podstawy prawnej przyjęcia, że istniała możliwość ponownego objęcia gruntu w posiadanie. Zdaniem skarżącej do objęcia w posiadanie doszło w dniu 31 marca 1947 r., ale wada objęcia spowodował, że nie rozpoczął bieg termin do złożenia wniosku. Natomiast nie można twierdzić, że objęcia tego w ogóle nie było. Na dowód takiej tezy załączyła wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2002 r. I SA 2191/01. Następnie dwukrotnie uzupełniając skargę pismami z dnia 27 kwietnia 2010 r. i 2 listopada 2010 r. skarżąca przedstawiła kopie dokumentów znajdujących się już w aktach sprawy oraz odtworzyła chronologicznie przebieg postępowania. Zawarła przy tym tezę, że dokumentów tych wynika, iż urzędnicy traktowali nieruchomość jako objęta w posiadanie z dniem 31 marca 1947 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na początku zauważyć należy, że pewne istotne dla rozstrzygnięcia kwestie zostały już przesądzone w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2009 r. sygn. I SA/Wa 156/09. Ocenami prawnymi i wskazaniami tam wyrażonymi zarówno organy wydające decyzje po tym wyroku, jak i sąd w niniejszej sprawie jest związany, stosownie do art. 153 P.p.s.a. Sąd w wyroku z 25 maja 2009 r. przesądził między innymi, że:

1. ogłoszenie o objęciu dokonane w dniu 31 marca 1947 r. nie uruchomiło terminu 6 - miesięcznego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy,

2. J. K. i pełnoletni spadkobiercy J. K. nie złożyli wniosku o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy, prawa zabudowy, czy prawa własności czasowej,

3. za wniosek złożony w trybie art. 7 ust. 1 dekretu nie mogła być uznana kserokopia wniosku J. K. z dnia 25 kwietnia 1945 r. o przywrócenie prawa własności gruntu przy ul. [...], skoro żądanie tego wniosku dotyczy przywrócenia prawa własności, które przysługiwało w dacie jego sporządzenia J. K., a wniosek ten był sporządzony przed wejściem w życie dekretu o własności i użytkowaniu gruntu na obszarze m. st. Warszawy,

4. w ponownie prowadzonym postępowaniu Prezydent W. miał wyjaśnić, czy ogłoszenie o objęciu gruntów w posiadanie przez Gminę W. zamieszczone w Dzienniku Urzędowym Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1948 r. obejmuje grunt położony przy ul. [...] oznaczony nr hip. [...] i w zależności od poczynionych ustaleń dokonać oceny czy - a jeżeli tak - to w jakiej dacie rozpoczął i zakończył bieg termin 6 - miesięczny na złożenie wniosku dekretowego,

5. pierwszy wniosek o przyznanie użytkowania wieczystego w trybie art. 7 ust. 1 dekretu, pochodzący od A. W. organ otrzymał w dniu 21 listopada 1997 r.

W zaskarżonej decyzji oraz w decyzji ją poprzedzającej organy ustaliły, że objęcie w posiadanie nieruchomości przy ul. [...] w W. przez gminę W. nastąpiło w dniu 25 listopada 1948 r. w oparciu o ogłoszenie zamieszczone w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W., wydane na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27.01.1948 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U. R.P. Nr 6, poz. 43). Tym samym organy uznały, że do objęcia w posiadanie przedmiotowego gruntu nie doszło wcześniej, w oparciu o ogłoszenie zamieszczone w Dzienniku Urzędowym Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1948 r., jak przyjęto w poprzednich rozstrzygnięciach, uchylonych wyrokiem z dnia 25 maja 2009 r. Skoro do skutecznego objęcia w posiadanie gruntu przy ul. [...] doszło w dniu 25 listopada 1948 r., to termin do złożenia wniosku w oparciu o art. 7 ust. 1 dekretu o gruntach [...] upływał w dniu 25 maja 1949 r.

Zgodzić należy się więc z oceną, że wniosek złożony przez A. W. w dniu 21 listopada 1997 r. był wnioskiem złożonym po terminie. § 1 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27.01.1948 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę W. stanowił o trybie obejmowania w posiadanie gruntów "nie objętych dotychczas na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 16, poz. 112)". Jeśli zważy się przy tym, że ogłoszenie opublikowane w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. obejmowało w pkt I całą [...] W., to należy uznać, że najpóźniej z dniem 25 listopada 1948 r. gmina W. weszła w posiadanie nieruchomości hip. [...] przy ul. [...]. Za grunty "nie objęte dotychczas na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 16, poz. 112)" należy, w ocenie sadu, uznać również takie grunty, które nie zostały skutecznie objęte w posiadanie przez gminę, mimo wcześniej czynionych, ale nieskutecznych, prób objęcia w posiadanie.

Ustalenie daty skutecznego objęcia w posiadanie ma znaczenie dla ustalenia granicznej daty do złożenia wniosku w celu skutecznego dochodzenia roszczeń przez byłych właścicieli. Na marginesie zauważyć należy, że o ustalenie właściwej daty objęcia w posiadanie gruntu nieruchomości [...], w trybie właściwym dla rozporządzenia z 7 kwietnia 1946 r., szło w sprawie I SA 2191/01, do której odwołuje się skarżąca. Sąd nie wyraził tam w szczególności poglądu, że nieskuteczna próba objęcia w posiadanie nieruchomości w trybie rozporządzenia z 7 kwietnia 1946 r. uniemożliwia objęcie w posiadanie tej samej nieruchomości w terminie późniejszym, na podstawie innych aktów zmierzających do takiego objęcia. Uchylił zaskarżone decyzje jedynie z tego powodu, że organy nie wyjaśniły, czy został dochowany tryb objęcia przewidziany rozporządzeniem z 7 kwietnia 1946 r.

W niniejszej sprawie, z uwagi na datę złożenia wniosku dekretowego (21 listopada 1997 r.), nawet najpóźniejsza z możliwych dat objęcia nieruchomości przez gminę W., udokumentowana przez organ ogłoszeniem zamieszczonym w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. z 25 listopada 1948 r. nie spowodowała, że wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie. Termin do jego złożenia otworzył się bowiem w tej dacie, a zakończył w dniu 25 maja 1949 r.

Nie można zgodzić się przy tym z interpretacją skarżącej, że nieskuteczność ogłoszenia z 31 marca 1947 r. (o czym przesądził już sąd w wyroku z dnia 25 maja 2009 r.) oznacza jedynie, że nie otworzył się z tą datą termin do złożenia wniosku dekretowego, natomiast doszło w tym dniu do objęcia w posiadanie gruntu przez gminę W. Gdyby doszło w tym dniu (31 marca 1947 r.) do objęcia nieruchomości w posiadanie, to z całą pewnością rozpocząłby też bieg termin sześciomiesięczny (zob. art. 7 ust. 1 dekretu o gruntach [...]). Objęcie w posiadanie nieruchomości w dniu 25 listopada 1948 r. nie było więc powtórnym objęciem, jak sugeruje to skarżąca.

W tej sytuacji, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, w oparciu o art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.