Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 591/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 8a
journal: Dz.U. 2015 poz 900
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony  Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Asesor WSA Michał Sułkowski, , Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2022 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] stycznia 2022 r. nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723, z późn. zm.); zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową, odmówił wyłączenia stosowania wobec S. P. art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że S. P. wnioskiem z [...] listopada 2017 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że służbę w Milicji Obywatelskiej pełnił w okresie od [...] lutego 1979 r. do [...] listopada 1989 r. Począwszy od pierwszego dnia służby do [...] stycznia 1988 r. pełnił służbę w pionie prewencji, realizując zadania patrolowo-interwencyjne w Komendzie Miejskiej Milicji Obywatelskiej w [...]. W związku z pogarszającym się stanem zdrowia wnioskodawca zwrócił się do przełożonych z prośbą o przeniesienie do służby niewymagającej tak znacznego wysiłku fizycznego. W efekcie został przeniesiony do dalszego pełnienia służby w Wojewódzkim Urzędzie Spraw Wewnętrznych w [...], gdzie do jego obowiązków należało pełnienie służby na posterunkach stałych, zlokalizowanych przy wejściach do zagranicznych przedstawicielstw dyplomatycznych. Podkreślił, że o fakcie pełnienia służby w strukturach Służby Bezpieczeństwa dowiedział się z zaświadczenia o przebiegu służby, po odejściu na emeryturę [...] listopada 1989 r. Jednocześnie poinformował, że służba w Wojewódzkim Urzędzie Spraw Wewnętrznych w [...] polegała jedynie na zapewnieniu bezpieczeństwa dyplomatom państw obcych, rezydującym na terenie [...]. Nie wykonywał żadnych czynności operacyjno-rozpoznawczych ani dochodzeniowo-śledczych. Ponadto zauważył, że w strukturach Służby Bezpieczeństwa służył zaledwie przez 22 miesiące. Jest inwalidą I grupy, a kwota o jaką obniżono mu emeryturę ma poważny wpływ na jakość jego życia.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] stycznia 2019 r. nr [...] odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Na powyższe rozstrzygnięcie S. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 13 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 652/19 uchylił zaskarżoną decyzję.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] ponownie odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Na powyższe rozstrzygnięcie S. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 10 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2073/20 uchylił zaskarżoną decyzję. Przedmiotowe orzeczenie wraz z aktami sprawy oraz uzasadnieniem i stwierdzeniem jego prawomocności wpłynęło do organu [...] sierpnia 2021 r.

W toku ponownego postępowania organ ustalił, że wnioskodawca został zwolniony ze służby w Wojewódzkim Urzędzie Spraw Wewnętrznych w [...] [...] listopada 1989 r. nabywając prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej.

Instytut Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (IPN) uznał służbę S. P. w okresie od [...] lutego 1988 r. do [...] listopada 1989 r. za służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, tj.1 rok i 10 miesięcy, podczas gdy całkowity okres służby wynosi 18 lat, 9 miesięcy i 29 dni.

Z kopii kompletnych akt osobowych przekazanych przez IPN nie wynika, aby S. P. nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po 12 września 1989 r.

Organ podał, że art. 8a ustawy zaopatrzeniowej nakłada na organ obowiązek spełnienia przez stronę przesłanek formalnych określonych w ust. 1 pkt 1 i 2 tego przepisu. Przesłanki te są nieostre co oznacza, że intencją ustawodawcy było zagwarantowanie organowi możliwości indywidulanego podejścia do każdej sprawy poprzez wprowadzenie uznania administracyjnego.

Analizując pierwszą z przesłanek formalnych wskazał, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, z zastrzeżeniem, że powinna być ona oceniana w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Krótkotrwałość jest pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak biorąc pod uwagę wykładnię językową należy stwierdzić, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Synonimy powyższego słowa ze słownika wyrazów bliskoznacznych to "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny". Organ zaznaczył, że już na etapie prac komisji sejmowych, kiedy przedstawiona została propozycja wprowadzenia ww. przepisu sygnalizowano, iż wprowadzenie do ustawy tak nieostrego pojęcia jakim jest krótkotrwałość może napotykać problemy interpretacyjne. W konsekwencji zgłoszono propozycję uwzględnienia w prowadzonym przepisie jednoznacznego progu procentowego wynoszącego 20% całego okresu służby po przekroczeniu którego w sposób niebudzący wątpliwości można byłoby stwierdzić brak zaistnienia krótkotrwałości. Jednak poprawka nie zyskała akceptacji komisji sejmowej stąd też ostatecznie uchwalono przepis art. 8a ustawy zaopatrzeniowej zawierający określenie "krótkotrwała służba". W świetle tego należy stwierdzić, że rzeczywistą wolą projektodawcy było pozostawienie uznaniowego charakteru przepisu pozwalającego w wyjątkowych sytuacjach wyłączyć ograniczenia w zakresie uprawnień emerytalno-rentowych wprowadzonych w stosunku do osób, które pełniły służbę na rzecz totalitarnego państwa.

Analizując zaś drugą z przesłanek formalnych podkreślił, że rzetelność wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, stanowi również przesłankę o charakterze nieostrym, która powinna być każdorazowo oceniana indywidualnie. W oparciu o wykładnię językową zaznaczył, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych należy definiować jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków. Synonimy powyższego słowa ze słownika wyrazów bliskoznacznych to "akuratny, całościowy, dogłębny, dokładny, drobiazgowy, gorliwy, niestrudzony, niezawodny, obowiązkowy, oddany, ofiarny, pedantyczny, pewny, pilny, pracowity, precyzyjny, przenikliwy, skrupulatny, solidny, staranny, sumienny, uczciwy, wierny, wnikliwy, wszechstronny, wytrwały". Rzetelne zatem wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie, w sposób niebudzący żadnych wątpliwości ani pod kątem jakościowym, ani z punktu widzenia moralności i honoru funkcjonariusza służb publicznych. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy w zakresie takich właśnie zadań, jak i gotowość do realizacji obowiązków dodatkowych.

Zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" należy ocenić jako czynnik podnoszący wartość rzetelnej służby funkcjonariusza. Warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego, niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy.

Zadaniem organu było zatem stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego przesłanki możnabyło uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodził szczególnie uzasadniony przypadek.

Definiując pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku", uzasadniającego wyłączenie względem wnioskującego stosowania przepisów ogólnych, tj. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, organ powołał się na stanowisko zawarte w wyroku NSA z 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19. Wskazał także, iż krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po 12 września 1989 r., nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej jest zasadne. Organ zaznaczył, że wykonywanie obowiązków służbowych w sposób rzetelny i z najwyższym zaangażowaniem nie świadczy o zaistnieniu przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", bowiem z istoty każdej służby wynika powinność funkcjonariusza do realizowania powierzonych mu zadań z najwyższą starannością. Sam zatem fakt otrzymywania przez stronę awansów, wyróżnień, nagród motywacyjnych, odznaczeń nie świadczy jeszcze o zaistnieniu szczególnie uzasadnionego przypadku, o jakim mowa w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.

W świetle wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 652/19 i 10 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2073/20 Minister stwierdził, że zbyteczne było podejmowanie powtórnej analizy w obszarze krótkotrwałości pełnienia przez wnioskodawcę służby na rzecz totalitarnego państwa, bowiem ocena prawna wyrażona przez Sąd jest dla organu wiążąca. W związku z tym rozpatrzono aspekty, które miały lub ewentualnie mogły mieć wpływ na ukształtowanie się poglądu co do wystąpienia w sprawie warunku "szczególnie uzasadnionego przypadku".

Z zebranej w sprawie dokumentacji wynikało, że wnioskodawca został zwolniony z Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] listopada 1989 r. i po tej dacie nie pełnił ponownie służby. W związku z tym krótkotrwały okres pełnienia przez byłego funkcjonariusza służby po 12 września 1989 r., tj. 2 miesiące i 18 dni, nie pozwalał na obiektywną ocenę jej rzetelności. Ponadto zwrócono uwagę na fakt, że Policja została utworzona na mocy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. Zważywszy na brak możliwości oceny rzetelności wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem życia lub zdrowia Minister stwierdził, że S. P. nie spełnia jednego z warunków określonych w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, niezbędnych do zastosowania uprawnienia przyznanego organowi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 października 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 390/18).

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności, organ uznał, że skoro wnioskodawca zakończył służbę [...] listopada 1989 r., to nie można przyjąć, że art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, mógł odnosić się do jego sytuacji. Odwołał się do zapisów z przebiegu posiedzenia komisji sejmowych, z których wynika, że wprowadzony wyjątkowy tryb administracyjny miał być skierowany do tych funkcjonariuszy którzy nie odeszli ze służby po 1990 r., lecz nadal rzetelnie ją pełnili, w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

W związku z tym skoro wnioskodawca pełnił służbę po 12 września 1989 r. przez okres ponad 2 miesięcy należało stwierdzić, że przesłanka zawarta w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej nie została spełniona, bowiem organ nie miał możliwości zbadania rzetelności wykonywania zadań i obowiązków po tej dacie, w szczególności z narażeniem życia i zdrowia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyroku z 11 października 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 390/18). Wyklucza to możliwość wyłączenia w stosunku do strony stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Organ zaznaczył, że sposób sformułowania normy prawnej zawartej w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej wskazuje na to, że przesłanki wymienione w pkt 1 i 2 ww. ustawy powinny być spełnione łącznie. Powyższy pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 14 października 2020 r., sygn. akt I OSK 3208/19, wskazując, iż do zastosowania wobec strony art. 8a ustawy zaopatrzeniowej wymagane jest spełnienie obu wymienionych w tym przepisie przesłanek, stąd też brak spełnienia jednej z nich przesądza automatycznie o braku możliwości zastosowania odstępstwa wynikającego z tego przepisu.

W cytowanym przepisie ustawodawca w drodze koniunkcji (poprzez użycie spójnika "oraz") połączył ze sobą dwa wymogi dla skutecznego ubiegania się o wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a oraz 24a ustawy w stosunku do pełniących służbę, o której mowa w art. 13b ustawy. Takie rozumienie art. 8a ust. 1 ustawy wynika z wykładni językowej. Zgodnie z jej regułami, czyli regułami języka polskiego (tzw. znaczeniem słownikowym), techniką legislacyjną (rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej – Dz. U. Z 2016 r. poz. 283), logiką formalną (znajdująca zastosowanie do rachunku zdań) oraz utrwaloną praktyką orzeczniczą - użycie spójników "i", "oraz" lub "łącznie" reprezentuje koniunkcję łączną, czyli taki rodzaj relacji między zdaniami, w których zdania (wyrażenia) poprzedzające i następujące po spójniku muszą być zastosowane kumulatywnie (łącznie). W myśl prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 424/19 skoro w stosunku do skarżącego nie można było uznać ziszczenia się jednej z przesłanek wprowadzonych w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, to wobec obligatoryjności łącznego spełnienia obu wskazanych na wstępie warunków, należało odmówić wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

W sytuacji formułowania ostatecznej opinii organu co do tego, czy sprawę zainteresowanego można zaliczyć do "szczególnie uzasadnionego przypadku", o którym mowa w analizowanym przepisie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej znaczenie miał fakt, że rozpoczęcie służby w Służbie Bezpieczeństwa przez wnioskodawcę było świadome i powodowane perspektywą awansu. W raporcie z [...] grudnia 1987 r., dotyczącym przeniesienia do Służby Bezpieczeństwa, wnioskodawca zwrócił się z prośbą "(...) o przeniesienie ze stanowiska [...] Drużyny ZOMO w [...] na stanowisko [...] Grupy [...] Wydziału [...] Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...]". Zaznaczył, że "(...) pozostawienie go na dotychczas zajmowanym stanowisku ograniczy możliwości jego awansu". Natomiast we wniosku zawarł informację, że przeniesienie do Służby Bezpieczeństwa wiązało się z pogorszeniem jego sytuacji zdrowotnej. Argumentacji strony odnoszącej się do stanu zdrowia przeczy również tryb zwolnienia ze służby, tj. na własną prośbę. Ponadto raport wnioskodawcy z [...] sierpnia 1989 r., zawierający prośbę o zwolnienie, zawiera również wniosek strony o niekierowanie na komisję lekarską. Wobec powyższego, brak było wiarygodnych dowodów na potwierdzenie przywołanych przez stronę okoliczności.

Co do zarzutów dotyczących przynależności partyjnej i jej związku z rozstrzygnięciem organ zaznaczył, że w swej decyzji stwierdził jedynie przynależność wnioskodawcy do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR). Natomiast zgromadzona w sprawie dokumentacja nie zawiera szczegółowych danych dotyczących aktywności politycznej strony. Jednocześnie stwierdzenie wnioskodawcy, że "W latach, w których pełnił służbę, przynależność partyjna była niejako obowiązkowa" nie znalazło potwierdzenia, na co wskazuje lektura znacznej ilości akt byłych funkcjonariuszy, w związku z prowadzonymi przez organ, w trybie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, postępowaniami administracyjnymi. Poza tym, przynależność wnioskodawcy do wymienionej partii politycznej, jak wynika z jego życiorysu, datuje się na 1969 r. Mając na względzie powyższe należało wskazać, że jego członkostwo w PZPR było dobrowolne i wynikało z przekonań, a nie z obowiązku.

Ponadto wnikliwa analiza akt archiwalnych przedłożonych organowi przez IPN wskazuje, że postawa S. P. w okresie służby na rzecz państwa totalitarnego nie ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego. O zindywidualizowanym zaangażowaniu wnioskodawcy w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu dobitnie świadczy fakt, iż pełnił służbę na stanowisku [...] drużyny w Zmotoryzowanych Odwodach Milicji Obywatelskiej (ZOMO), które służyły do likwidacji zbiorowych naruszeń porządku publicznego, jak również do udzielania pomocy ludności w czasie klęsk żywiołowych i ochrony imprez masowych. W latach 80-tych ubiegłego wieku formacje ZOMO były używane głównie do rozpraszania manifestacji opozycyjnych, podczas których zasłynęły z brutalności i bezwzględności. Główne zadania pacyfikacji strajków, które wybuchły na wieść o wprowadzeniu stanu wojennego, powierzono ZOMO (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 października 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2304/20).

Odnosząc się do kwestii dotyczącej faktu, że do oceny rzetelności służby nie jest konieczne jej pełnienie z narażeniem zdrowia i życia Minister wyjaśnił, że podziela stanowisko strony w przedmiotowej kwestii. Zwrot "w szczególności z narażeniem życia i zdrowia" dotyczący generalnego kryterium "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków służbowych po 12 września 1989 r." stanowi dodatkowy kwantyfikator oceny sposobu wykonywania służby po wskazanej dacie, ukierunkowując organ na szczególne uwzględnienie sytuacji, w których rzetelności w wykonywanej służbie towarzyszyło realnie istniejące zagrożenie życia i zdrowia, w związku z pełnionymi rzetelnie zadaniami i obowiązkami. Zwrot ten nie wyklucza natomiast w żadnym wypadku konieczności oceny rzetelności wykonywania zadań i obowiązków służbowych w przypadku niestwierdzenia okoliczności faktycznego narażenia zdrowia i życia.

Jednak w zaistniałym stanie faktycznym, wobec braku możliwości oceny rzetelności wykonywanych przez stronę zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., przedmiotowy zarzut nie mógł zostać uznany za zasadny.

W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji "szczególnie uzasadniony przypadek" zachodzi wówczas, gdy strona legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Jak wynika z powyższego uprawnienie z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami. Krótkotrwała służba na rzecz totalitarnego państwa nie stanowi wystarczającego powodu do zastosowania przez organ przyznanego mu uprawnienia.

Mając na względzie analizę materiału zgromadzonego w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, a także biorąc pod uwagę całokształt służby oraz brak możliwości dokonania oceny rzetelności pełnionej przez wnioskodawcę służby po 12 września 1989 r. oraz zważywszy na jego określoną postawę ideologiczną charakterystyczną dla ustroju państwa totalitarnego organ stwierdził, że przedmiotowa sprawa nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku", pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. P. zakwestionował decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] stycznia 2022 r. [...], wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a. oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji zgodnie z wnioskiem z [...] listopada 2017 r.

Skarżący wskazał, że na przestrzeni 2018-2022 organ wydał dwie decyzje odmawiające wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy, które były przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W obu przypadkach, Sąd uchylał decyzje organu (wyroki: z 13 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 652/19; i 10 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2073/20). W jego ocenie uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest kopią uzasadnienia poprzednich, co wskazuje na brak wykonania zaleceń Sądu.

Ponadto, zdaniem skarżącego, zaskarżone rozstrzygnięcie z [...] stycznia 2022 r. zostało najprawdopodobniej antydatowane. Świadczy o tym fakt, że skarga z [...] stycznia 2022 r. na bezczynność organu po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2073/20 została doręczona organowi [...] stycznia 2022 r. o godz. 09:17, co wynika z danych Poczty Polskiej S.A. i tego samego dnia o godz. 14:25, nadano przesyłkę poleconą, zawierającą zaskarżoną decyzję, co znajduje potwierdzenie w treści stempla pocztowego widniejącego na kopercie, a także w danych Poczty Polskiej S.A.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] stycznia 2022 r. nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania wobec S. P. art. 15c, art. 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej. Podstawę prawną ww. decyzji stanowił art. 8a ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).

Powyższa decyzja została wydana w następstwie uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 652/19, który uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] stycznia 2019 r. nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania przepisów ustawy zaopatrzeniowej w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a, a następnie uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2073/20, który uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania przepisów ustawy zaopatrzeniowej w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Sąd był obowiązany dokonać oceny zaskarżonej decyzji w kontekście art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego, która zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2013r., sygn. akt II GSK 2101/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem zarówno organ administracji, jak i sąd, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej i zaleceń zawartych w prawomocnym wyroku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, publ. LEX 745376).

Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa czyniącej pogląd Sądu nieaktualnym, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Powyższe przesłanki nie zaistniały po uprawomocnieniu się ww. wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 652/19 i z 10 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2073/20.

W niniejszej sprawie znajduje również zastosowanie art. 170 P.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby.

W wyroku z 10 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2073/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podał, że organ związany wytycznymi Sądu co do rozumienia "szczególnie uzasadnionego przypadku", ograniczył się do stwierdzenia o zaangażowaniu skarżącego w działalność partyjną, bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie zadań i funkcji państwa totalitarnego. To stwierdzenie nie znajduje jednak żadnego uzasadnienia w materiale dowodowym sprawy. Jeżeli zatem nie jest prawdziwe, nie może być przesłanką odmowy wyłączenia stosowania wobec skarżącego przepisów ustawy zaopatrzeniowej. Zdaniem Sądu fakt, że S. P. w raporcie o przeniesienie do wydziału [...] WUSW w [...] powołał się na perspektywę awansu, nie świadczy samo w sobie o jego zaangażowaniu w działalność partyjną, bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie zadań i funkcji państwa totalitarnego. Mając na uwadze zalecenia Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z 13 listopada 2019 r., podkreślić należy, że o "szczególnie uzasadnionym przypadku" mogą świadczyć pewne wyjątkowe, czy szczególne okoliczności związane z przesłankami zastosowania art. 8a ust. 1 ustawy, a więc nie tylko, wybitne osiągnięcia w służbie, ale także np. okoliczności związane z samą służbą przed 31 lipca 1990 r., a więc np. wyjątkowo krótki okres służby przed tą datą czy nawet rodzaj wykonywanych zadań albo treść czynności służbowych mogących mieć mniej lub bardziej bezpośredni związek z działaniami charakterystycznymi dla państwa totalitarnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyroku z 13 listopada 2019 r. stwierdził także, iż w decyzji z [...] stycznia 2019 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji "nie kwestionował", że skarżący, rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w służbie, a w konsekwencji, została spełniona przesłanka zastosowania art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy. W tym stanie faktycznym i prawnym oparcie zaskarżonej decyzji na stwierdzeniu o braku możliwości dokonania oceny rzetelności służby skarżącego po 12 września 1989 r., z uwagi na jego krótkotrwałość, nie jest prawidłowe.

Sąd podzielił zapatrywanie skarżącego, że nie można postawić znaku równości pomiędzy rzetelnym wykonywaniem zadań i obowiązków, a narażaniem zdrowia i życia, a zatem podstawą uznania, że służba była wykonywana rzetelnie mogą być również inne okoliczności, nie zaś wyłącznie służba z narażaniem zdrowia i życia.

Z związku z powyższym stwierdził, że Minister ponownie rozpatrując sprawę powinien zweryfikować ustalenia faktyczne, które przyjął za podstawę rozstrzygnięcia, w szczególności wyjaśnić, w jaki sposób skarżący był zaangażowany w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, jakie pełnił funkcje w ramach przynależności do PZPR, odnieść się do zarzutów skargi podniesionych w tym zakresie i do ustaleń co do aktywności politycznej i partyjnej w okresie jego służby przed transformacją ustrojową.

Dokonując kontroli wykonania przez organ zaleceń Sądu zawartych w uzasadnieniach wyroków o sygn. akt II SA/Wa 652/19 i II SA/Wa 2073/20 stwierdzić należy, że organ ich w pełni nie zrealizował.

W zaskarżonej decyzji z [...] stycznia 2022 r. Minister uwzględnił wskazania Sądu co do konieczności uznania, że S. P. spełnił przesłankę krótkotrwałości określoną w art. 8a ust. 1 ustawy, jednak stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy, a ponadto nie zachodzi "szczególny uzasadniony przypadek", dlatego też należało odmówić wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a, art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Podkreślić należy, że choć organ przeanalizował orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym z którego wynika, że art. 8a ustawy zaopatrzeniowej nie zawiera w sobie trzech odrębnych przesłanek, warunkujących wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, a jedną "szczególnie uzasadnionego przypadku", którą należy rozważać z uwzględnieniem kryteriów krótkotrwałości służby przed 31 lipca 1990 r. i rzetelności realizowania zadań służbowych po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem życia - przykładowo wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1895/19 (publik. www.orzeczenia.nsa.gov.pl)., to uczynił to jednak w sposób wybiórczy. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdził, iż unormowania art. 15c, art. 22a i art. 24a nie obejmują sytuacji takich osób, wymienionych w art. 13b w zw. z art. 13c ustawy zaopatrzeniowej, których aktywność ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego. Jednocześnie brak spełnienia któregoś z kryteriów wskazanych w pkt 1 i 2 art. 8a ust. 1 nie wyłącza automatycznie spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", lecz wymaga zbadania, czy służba określonej osoby, mimo, że nie była "krótkotrwałą służbą przed 31 lipca 1990 r.", bądź nie charakteryzowała się "rzetelnym wykonywaniem zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem życia i zdrowia", była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym nie ma – z punktu widzenia aksjologicznych podstaw demokratycznego państwa prawnego – konotacji pejoratywnych. W tym drugim przypadku dopuszczalne jest przyjęcie, że wystąpiły w sprawie "szczególne uzasadnione przypadki" obalające domniemanie służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu.

W niniejszej sprawie organ wskazał, że skoro S. P. pełnił służbę po 12 września 1989 r. przez okres ponad 2 miesięcy to przesłanka zawarta w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy nie została spełniona, bowiem brak jest możliwości zbadania rzetelności wykonywania zadań i obowiązków po tej dacie, w szczególności z narażeniem życia i zdrowia, co wyklucza wyłączenie w stosunku do skarżącego stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Stanowisko to, jako nieprawidłowe, już zostało zakwestionowane w dokonanej uprzednio kontroli sądowej. Podkreślić należy, iż ocena "rzetelności pełnienia służby" nie jest samodzielną przesłanką warunkującą ziszczenie się szczególnie uzasadnionego przypadku, lecz jednym z elementów oceny branych pod uwagę. Zaś krótki okres służby skarżącego po 12 września 1989 r. nie może zostać pomięty, bowiem ustawodawca nie zakreślił minimalnej cenzury czasowej, którą w tym wypadku należy brać pod uwagę. Skoro zatem w spornym okresie nie zakwestionowano pełnienia przez funkcjonariusza służby w sposób rzetelny, co zostało już przez Sąd dostrzeżone, nie sposób twierdzić, że skarżący nie spełnił przedmiotowego kryterium oceny.

Następnie, jak sam organ ustalił, skarżący przez wiele lat przynależał do PZPR. Nie dotarł jednak do dowodów obrazujących jakie skarżący pełnił funkcje w ramach przynależności do PZPR oraz w jaki sposób był on zaangażowany w realizację zadań charakteryzujących państwo totalitarne. Powyższe okoliczności zatem nie przemawiają na niekorzyść strony. Sama przynależność do partii politycznej i określone poglądy polityczne, bez aktywności ukierunkowanej na konkretnie działania, nie powinna być wiązana z działalnością na rzecz państwa totalitarnego, skoro aktywności zainteresowanego w tym obszarze nie odnotowano. Ustawodawca zaś samej przynależności do PZPR nie łączy z państwem totalitarnym, lecz ze służbą w określonych formacjach stanowiących ustrojowe fundamenty funkcjonowania takiego państwa.

W ocenie Sądu organ nie dokonał, w kontekście wytycznych Sądu, prawidłowych rozważań w odniesieniu do przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku". Uzasadnienie w tym względzie cechuje się ogólnością, jest niespójne i wybiórcze. Organ przyjmując, iż "przesłanka" z art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej nie została spełniona w istocie odstąpił od rzetelniej oceny tego, czy służba skarżącego na rzecz totalitarnego państwa (organ wskazuje okres od [...] lutego 1988 r. do [...] listopada 1989 r.) wiązała się z realizacją zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie. Ocena w tym zakresie jest zaś kluczowa dla prawidłowego rozpoznania wniosku strony.

Organ nie wskazał jakie konkretne działania podejmował skarżący, które mogłyby świadczyć, iż wykonywał on czynności ukierunkowane na realizowanie typowych dla ustroju państwa totalitarnego zadań i funkcji. Podał jedynie, że S. P. pełnił służbę na stanowisku [...] drużyny w ZOMO, która to jednostka służyła do likwidacji zbiorowych naruszeń porządku publicznego, jak również do udzielenia pomocy ludności w czasie klęsk żywiołowych i ochrony imprez masowych. Zaś w latach 80 – tych ubiegłego wieku formacje ZOMO były (lecz nie wyłącznie) używane do walki z opozycją, rozpraszaniem manifestacji publicznych, pacyfikacją strajków robotniczych. Tym samym organ posłużył się metodą kwalifikacji "co do zasady", a nie "indywidualnego przypadku". Niezrozumiałe jest dlaczego określa służbę skarżącego na stanowisku "[...] ZOMO WUSW w [...]" pełnioną w okresie od [...] lipca 1986 r. do [...] lutego 1988 r. jako tę, która charakteryzowała państwo totalitarne, choć wskazanego okresu nie wykazuje jako służby pełnionej w formacjach, o których mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej. Natomiast w ogóle nie odnosi się do okresu uznawanego za służbę na rzecz totalitarnego państwa od [...] lutego 1988 r. do [...] listopada 1989 r., w tym w sposób należyty do argumentacji skarżącego, iż wnioskował on o przeniesienie do lżejszej służby ze względu na stan zdrowia i pełnił ją we wskazanym czasie na posterunkach stałych zlokalizowanych przy wejściach do placówek dyplomatycznych. Twierdzenia skarżącego nie są gołosłowne, bowiem znajdują potwierdzenie w "Przebiegu służby" z [...] czerwca 1991 r., w którym stwierdzono: "Od 1988 r. pracował w ochronie placówek konsularnych w [...], w systemie zmianowym" (k. – 33 akt administracyjnych).

Tak więc argumentacja organu przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie daje podstaw by twierdzić, że skarżący wykonując zadania służbowe w strukturach resortu MSW angażował się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji.

Wskazany sposób załatwienia sprawy obywatela nie może uzyskać akceptacji w demokratycznym państwie prawa. Sąd w całej rozciągłości zgadza się z uchwałą Sądu Najwyższego w składzie siedmiu sędziów z 16 września 2020 r., sygn. akt III UZP 1/20 stwierdzającą, iż kryterium "służby na rzecz totalitarnego państwa", określone w art. 13b ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, powinno być oceniane na podstawie wszystkich okoliczności sprawy, w tym także na podstawie indywidualnych czynów i ich weryfikacji pod kątem naruszenia podstawowych praw i wolności człowieka służących reżimowi komunistycznemu.

Także dotychczasowy dorobek orzeczniczy Naczelnego Sądu Administracyjnego (przykładowo wyrok z 12 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 2114/19 – publik.www.orzeczenia.nsa.gov.pl) ukształtował pogląd, iż wykładni art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, należy dokonywać z uwzględnieniem wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP zasady sprawiedliwości społecznej. Jest ona kojarzona z koniecznością poszanowania niezbywalnej godności człowieka, który powinien być traktowany przez organy państwa w sposób bezstronny i sprawiedliwy według jednolitej miary dla wszystkich (za W. Sokolewicz [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, L. Garlicki, M. Zubik, Warszawa 2018, s. 158). Jednocześnie wskazuje się, że oznacza ona zakaz arbitralności państwa przy określeniu sytuacji prawnej obywateli (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 22 grudnia 1997 r., sygn. akt K 2/97). Zasada sprawiedliwości społecznej jest zatem wyznacznikiem zmierzającym do tego, aby Państwo podejmowało wobec swoich obywateli działania, które nie będą miały cech dowolności. Powinna ona uwzględniać indywidualne przypadki, które pozwalają na uwzględnienie szczególnej sytuacji danego podmiotu. Podnosi się w doktrynie, że "w ujęciu art. 2 Konstytucji RP sprawiedliwość społeczna jest celem, który ma urzeczywistniać demokratyczne państwo prawne. Nie jest bowiem demokratycznym państwem prawnym państwo, które nie realizuje idei sprawiedliwości społecznej, przynajmniej pojmowanej jako dążenie do zachowania równego w stosunkach społecznych i powstrzymywania się od kreowania nieusprawiedliwionych, niepopartych obiektywnymi wymogami i kryteriami przywilejów" (P. Tuleja [w:] Konstytucja RP tom I Komentarz do art. 1-86, red. M. Safian, L. Bosek, Warszawa 2016, s. 243)".

W literaturze przedmiotu wskazuje się też, że" ... jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia standardów demokratycznego państwa prawnego, chronionych przez to państwo wartości i realizowanych przez nie celów, w tym z punktu widzenia korespondującej z tymi standardami, wartościami i celami zasady równości wobec prawa, zgodnie z którą prawo w imię równości powinno indywidualizować sytuację obywateli ze względu na pewne cechy istotne, a więc relewantne, a nie wprowadzać odpowiedzialności zbiorowej. Również posługiwanie się przez ustawodawcę konstrukcją domniemania prawnego opartego na założeniu odpowiedzialności zbiorowej budzi co najmniej wątpliwości co do zgodności tego rodzaju konstrukcji ze standardami demokratycznego państwa prawnego, w ramach których ciężar dowodu okoliczności uzasadniających ingerencję w sferę praw obywateli, w tym ciężar dowodu, że prawa te zostały nabyte niesłusznie, spoczywa na "ingerującym", tj. na organach państwa, a nie na adresacie tego rodzaju działań".

Ponownie rozpoznając sprawę, organ dokona wyczerpującej oceny tego, czy sprawa skarżącego stanowi "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Wyrażając stanowisko w tym zakresie organ nie może przyjąć, że krótki okres służby skarżącego po 12 września 1989 r. jest równoznaczny z niespełnieniem ustawowego kryterium "rzetelnego pełnienia służby". Ponadto Minister powinien przywołać fakty obrazujące charakter i sposób wykonywanych obowiązków służbowych przez S. P. w trakcie służby pełnionej na poszczególnych stanowiskach w jednostkach organizacyjnych uznawanych przez organ za służbę pełnioną w formacjach wymienionych w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej. Dopiero wnikliwa ocena wszystkich ww. elementów powinna stanowić punkt wyjścia do rozważań, czy w sprawie mamy do czynienia ze "szczególnie uzasadnionym przypadkiem" pozwalającym pozytywnie załatwić wniosek strony. Fundamentalne znaczenie w tej mierze będzie miała ocena, czy skarżący wykonując zadania służbowe w strukturach resortowych PRL angażował się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji. Organ nie może poprzestać na wnioskowaniu oderwanym od dogłębnej analizy indywidualnej sytuacji skarżącego, bowiem takie działanie nie doprowadzi do podjęcia decyzji, która nie będzie obarczona zarzutem dowolności. Weźmie też pod uwagę, iż przy spełnieniu warunków z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej to na organie spoczywa obowiązek wykazania zaangażowania strony w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu. Jeżeli analiza materiału aktowego, ewentualnie uzupełniona o dodatkowy materiał dowodowy, nie wykaże okoliczności uzasadniających twierdzenie, że skarżący był zaangażowany w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, nie będzie przeszkód aby załatwić sprawę w sposób zgodny z wnioskiem strony.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 153 w zw. z art. 170 P.p.s.a. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Naruszenie przepisów procesowych mogło mieć wpływ na końcowy wynik sprawy. W związku z tym organ nieprawidłowo zastosował art. 8a ustawy zaopatrzeniowej przyjmując, że ustalony w sprawie stan faktyczny nie odpowiada dyspozycji powołanego przepisu prawa materialnego. Powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.

Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji albowiem nie stwierdził, aby organ odstąpił do oceny prawnej i zaleceń zawartej w zapadłych w sprawie wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Organ bowiem nie zignorował oceny prawnej Sądu, lecz nie wykonał w pełni zaleceń Sądu w postępowaniu, w którym dysponuje uznaniem administracyjnym.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.