Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1060/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 51 ust. 1 pkt 1, art. 50
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2016 r. sprawy ze skarg A.D. i K. K. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 czerwca 2015 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego skargi oddala.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 2 sierpnia 2013 roku, nr [...] znak: [...] nakazał współwłaścicielom budynku zlokalizowanego przy ul. [...] w K. tj. :

1. K. T.-S.,

2. K. K.,

3. M. A.-N.,

4. A. D.,

5. D. K.-B.,

6. J. D.,

7. A. B.,

doprowadzenie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K. do stanu poprzedniego poprzez wykonanie następujących robót budowlanych, mających na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, tj.:

1. Zdemontowanie kraty o wymiarach 2,48 x 2,90 [m] usytuowanej w wewnętrznej klatce schodowej w poziomie spocznika wysokiego parteru, zamykającej połączenie z klatką schodową powyżej poziomu parteru,

2. Zamurowanie wnęki o wymiarach 0, 75 x 0, 70 [m] w ścianie wewnętrznej stanowiącej oddzielenie mieszkania nr [...] od klatki chodowej wykonanej od strony klatki schodowej w poziomie parteru wraz z zdemontowaniem umieszczonej w niej skrzynki na listy,

3. Rozbiórkę pomieszczenia gospodarczego o wymiarach 1,05 x 1,53 [m], wybudowanego z płyty gipsowo-kartonowej na wewnętrznej klatce schodowej w poziomie parteru, dostawionego do ściany będącej oddzieleniem mieszkania nr [...] od klatki schodowej,

4. Demontaż kraty stalowej o wymiarach 2,20 x 1,08 [m] w istniejącym otworze drzwiowym w poziomie parteru od strony wewnętrznej podwórka.

Ustalono termin wykonania robót budowlanych do dnia 30 listopada 2013 r.

Po rozpatrzeniu odwołań A.D., J.D., A. B. i K. K. wniesionych od powyższej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 26 czerwca 2015 r., znak [...] nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania określonych robót budowlanych lub czynności i w tym zakresie orzekł na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane o obowiązku wykonania nakazów określonych w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 sierpnia 2013 roku, znak: [...] w terminie do dnia 31 sierpnia 2015 r.

W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy przedstawiając dotychczasowy stan sprawy wskazał, że w dniu 14 maja 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził kontrolę budynku przy ul. [...] w K., w ramach której ustalono, że w elewacji budynku od strony posesji przy ul. [...] wykonano otwór drzwiowy w poziomie parteru wraz z osadzeniem kraty. Następnie, organ I instancji wezwał współwłaścicieli do złożenia wyjaśnień w przedmiocie wskazania podmiotu, który wykonał roboty budowlane w budynku. W odpowiedzi na wezwania D. K. B. wskazała, że roboty budowlane wykonał K. K. W związku z tym, w dniu 24 maja 2010 r. PINB przeprowadził oględziny w budynku przy ul. [...] w K. (dz. ew. nr [...] obr. [...] Ś. w K.). W ich trakcie ustalono, że inwestor wykonał założenie kraty na części wspólnej klatki schodowej, kraty na drzwi do podwórza, wybicie otworu, montaż drzwi wejściowych, montaż kraty na drzwiach, wykonanie schodów zewnętrznych.

Mając na uwadze powyższe, pismem z dnia 16 listopada 2010 r., znak: [...] w K. zawiadomił strony postępowania, że prowadzi postępowanie w sprawie przebudowy budynku przy ul. [...] w K. oraz umożliwia stronom postępowania zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie. W oparciu o zgromadzone dowody, w dniu 16 grudnia 2010 r. PINB wydał decyzję nr [...], znak: [...], którą nakazał doprowadzenie budynku mieszkalnego do stanu poprzedniego poprzez wykonanie określonych robót budowlanych.

Odwołanie od decyzji złożył K. K. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB), po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, w dniu 31 maja 2011 r. wydał decyzją znak: [...], którą uchylił zaskarżone rozstrzygniecie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Ponownie prowadząc postępowanie dowodowe w sprawie, w dniu 25 czerwca 2012 r. organ I instancji przeprowadził oględziny w budynku przy ul. [...] w K. Następnie, organ I instancji wezwał współwłaścicieli celem złożenia wyjaśnień. Współwłaściciele udzielili stosownych wyjaśnień. W dniu 2 sierpnia 2013r. PINB wydał skarżoną decyzję, którą nakazał doprowadzić wykonane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem.

Organ odwoławczy następnie wskazał, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie są roboty budowlane w budynku przy ul. [...] w K., polegające na:

← wykonaniu kraty w wewnętrznej klatce schodowej w poziomie parteru;

← zamontowaniu skrzynki na listy w ścianie wewnętrznej w budynku, stanowiącej oddzielenie mieszkania nr [...] od klatki schodowej, polegające na wykuciu wnęki w tej ścianie i montażu skrzynki pocztowej;

← wykonaniu pomieszczenia gospodarczego z płyt gipsowo-kartonowych w poziomie parteru w ramach pomieszczenia wewnętrznej klatki schodowej,

← zamontowaniu kraty w otworze drzwiowym, zlokalizowanym od strony podwórka.

Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w sprawie, organ I instancji uznał, że doprowadzenie samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem może nastąpić jedynie poprzez demontaż wykonanych robót, co zostało nakazane skarżona decyzją. W ocenie organu odwoławczego, wydane rozstrzygnięcie jest prawidłowe.

W ocenie organu odwoławczego, wykonane roboty budowlane stanowią przebudowę istniejącego budynku przy ul. [...] w K. W ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. póz. 1409 z późn. zm., dalej: PrBud) w art. 3 pkt 7a wskazano, że ilekroć w ustawie jest mowa o przebudowie należy przez to rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego.

Równocześnie wskazano, że zgodnie z przepisami § 239 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, póz. 690 z późn. zm.; dalej: RWarTech), szerokość drzwi stanowiących wyjście ewakuacyjne z budynku, z zastrzeżeniem ust. 1, a także szerokość drzwi na drodze ewakuacyjnej z klatki schodowej, prowadzących na zewnątrz budynku lub do innej strefy pożarowej, powinna być nie mniejsza niż szerokość biegu klatki schodowej, określona zgodnie z § 68 ust. 1 i 2. Nie budzi zatem wątpliwości, ze zamontowanie krat wewnątrz budynku na drogach ewakuacyjnych, w sposób zmniejszający szerokość tych dróg ewakuacyjnych (tak, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie - por. k-[...]) stanowi o zmianie warunków pożarowych w istniejącym budynku, a w konsekwencji powoduję zmianę parametrów użytkowych istniejącego obiektu.

Również wykonanie pozostałych robót budowlanych w obrębie klatki schodowej i korytarza w budynku nie pozostaje bez wpływu na zmianę bezpieczeństwa pożarowego budynku.

W związku z powyższym, zasadnie w ocenie WINB, organ I instancji ustalił, że wykonane roboty budowlane polegające na montażu urządzeń budowlanych (kraty, częściowo wbudowana w ścianę skrzynka na listy), czy też wydzieleniu pomieszczenia gospodarczego z przestrzeni korytarza, stanowiło przebudowę istniejącego budynku.

Przed przystąpieniem do przebudowy istniejącego obiektu budowlanego, inwestor powinien uzyskać ostateczną decyzję pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 PrBud). Wykonanie przebudowy budynku bez pozwolenia na budowę stanowi inny przypadek samowoli budowlanej, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 PrBud. W związku z tym, w przypadku ustalenia, że zostały wykonane roboty budowlane na warunkach samowoli budowlanej, organ nadzoru budowlanego podejmuje działania, celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

W ocenie organu odwoławczego, czynności dowodowe podjęte przez PINB były wystarczające do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Organ I instancji prawidłowo ustalił zakres samowolnie wykonanych robót budowlanych i w tym zakresie podjął kroki zmierzające do doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

W uzasadnieniu skarżonej decyzji organ I instancji wskazuje, że w wyniku wykonania robót budowlanych, mogło dojść do stworzenia zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi bądź mienia, bowiem wykonane roboty budowlane nie są zgodne z przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa pożarowego, określonymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Taki stan faktyczny w sprawie powoduje konieczność usunięcia stanu zagrożenia. Zasadnie zatem orzeczono o nakazie przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego, (demontażu) samowolnie wykonanych robót budowlanych.

Ponadto z uwagi na niemożność ustalenia osoby inwestora wykonanych robót budowlanych, zasadnie PINB skierował skarżoną decyzję do współwłaścicieli budynku. Zgodnie bowiem z art. 52 PrBud, inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51.

Wprawdzie w pierwszej kolejności określony nakaz powinien być skierowany do inwestora, który jest sprawcą samowoli budowlanej i ma tytuł prawny do obiektu, niemniej w przypadku, w którym nie można ustalić danych inwestora (tak, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie), obowiązek doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem ciąży na współwłaścicielach nieruchomości.

Niewątpliwie wniesione odwołania wskazują, że współwłaściciele budynku mają odmienne interesy faktyczne, odnośnie wykonanych robót budowlanych. Niemniej organ nadzoru budowlanego nie jest podmiotem uprawnionym do rozstrzygania, którzy spośród współwłaścicieli nieruchomości są upoważnieni do decydowania o zakresie możliwych do wykonania robót budowlanych. W związku z powyższym, w ocenie WINB, skoro wykonane roboty budowlane, stanowią o powstaniu niedającego się usunąć stanu naruszenie przepisów budowlanych, to zasadnym było nałożenie skarżoną decyzją obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych.

Z akt sprawy wynika, że budynek przy ul. [...] w K., stanowi współwłasność 8 osób. Niemniej z uwagi, że jeden z współwłaścicieli nie figuruje w rejestrze PESEL ani pozostałym współwłaścicielom nie są znane jego dane adresowe, celem usunięcia stanu zagrożenia, koniecznym jest skierowanie decyzji do tych podmiotów, którą mogą faktycznie wykonać obowiązek nałożony skarżoną decyzją. Skierowanie decyzji nakazującej doprowadzenie budynku do stanu poprzedniego do osoby nieznanej z miejsca pobytu faktycznie uniemożliwiłoby wykonanie skarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez strony w odwołaniu należy wskazać, że w związku z powstaniem stanu zagrożenia bezpieczeństwa, zdrowia i życia ludzi na skutek samowolnie wykonanych robót budowlanych, koniecznym stało się nałożenie wykonania obowiązków w zakresie wskazanym w wyrzeczeniu skarżonej decyzji. Subiektywne odczucia odwołujących się, co do wpływu wykonanych robót budowlanych na bezpieczeństwo użytkowania budynku, pozostają bez wpływu na zakres nałożonych obowiązków. Doprowadzenie bowiem budynku do stanu poprzedniego stanowi jedyny sposób, w jaki możliwe jest doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z przepisami prawa i umożliwiającego bezpieczne dalsze użytkowania obiektu budowlanego. Ponadto należy wskazać, że każdorazowo sposób zabezpieczenia budynku przed włamaniami, kradzieżami albo innymi zdarzeniami losowymi musi spełniać wymogi określone przepisami prawa.

Należy także wyjaśnić, że wydanie decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 (roboty wykonane) ustawy Prawo budowlane oznacza, że po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w sprawie, doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w ocenie organu nadzoru budowlanego, jest możliwe poprzez przywrócenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego. Natomiast w przypadku, kiedy istnieje możliwość doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego, w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 wskazuje jakie czynności lub roboty budowlane winny zostać wykonane, aby przywrócić stan zgodności prawem. W niniejszej sprawie, jedynie przywrócenie stanu poprzedniego zapewni odpowiednie warunki bezpieczeństwa pożarowego w budynku.

Natomiast w zakresie, w jakim odwołujący wnosi o wyłącznie organu, tj. PINB od załatwienia sprawy oraz o wyłączenie pracowników PINB z postępowania organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisami art. 25 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, wyłączenie organu administracji publicznej następuje w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania są sprawy dotyczące interesów majątkowych jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3 lub osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3. W niniejszej sprawie taka sytuacja w ocenie WINB nie zachodzi. Natomiast o wyłączeniu pracowników organu z udziału w postępowaniu rozstrzyga jego bezpośredni przełożony. W związku z tym, stosowny wniosek, jeżeli dotyczy pracowników PINB, należy kierować do PINB a nie do organu odwoławczego (art. 24 KPA). Wobec powyższego orzeczono jak we wstępie.

Opisaną wyże decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A.D. (sygn. akt II SA/Kr 1060/15) i K. K. (sygn. akt II SA/Kr 1164/15).

A. D. podniosła w skardze, że prace nakazane zaskarżoną decyzją nie mają wpływu na bezpieczeństwo pożarowe albowiem nie zawężają biegu klatki schodowej, a stanowią jedynie zabezpieczenie przed niejednokrotnymi włamaniami do budynku i tym samym stanowią wzmocnienie istniejących drzwi. Pomieszczenie gospodarcze z płyt kartonowo-gipsowych o wymiarach 1,00 x 1,50 [m] nie znajduje się w ciągu komunikacyjnym budynku i w niczym nie pomniejsza przejścia. Dotyczy to także skrzynki na listy, która nie zagraża mieszkańcom ani nie powoduje naruszenia warunków przeciwpożarowych. Przeciwnie wykonane przeróbki stanowią poprawę zabezpieczenia mienia i bezpieczeństwa mieszkańców. Wykonanie zaskarżonej decyzji stanowiłoby zwiększenie zagrożenia utraty mienia oraz bezpieczeństwa mieszkańców (niejednokrotne włamania, kradzieże, łącznie z napadami w przeszłości). Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

K. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, będąc w całości zwolniony od kosztów sadowych. Zarzucił, że w trakcie postępowania nie został zawiadomiony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Organy nadzoru budowlanego nie ustaliły, w jakim czasie przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane, co ma zasadnicze znaczenie choćby ze względu na ustalenie, kto wówczas był właścicielem nieruchomości oraz jakie przepisy powinny zostać zastosowane. Ponadto bezzasadnie uznano, że jeden ze współwłaścicieli jest nieznany z miejsca pobytu. Dalej skarżący podniósł lokalizacja skrzynki na listy leży poza kompetencjami organów nadzoru budowlanego, a z kolei pomieszczenie gospodarcze z płyt gipsowo - kartonowych w żaden sposób nie wpływa na szerokość przejścia (3,5 m). Z kolei zamontowana krata ma szersze światło niż drzwi obok niej, zatem nie ma wpływu na bezpieczeństwo pożarowe a zima jest problem z osobami bezdomnymi. Instalacja kraty nie przeszkadza żadnemu ze współwłaścicieli budynku, natomiast jej demontaż spowodowałby zmniejszenie bezpieczeństwa w budynku, w których dochodziło już do włamań. Cała sprawa jest zdaniem skarżącego załatwieniem prywatnych interesów osoby mieszkającej za granicą a nie na nieruchomości.

W odpowiedzi na skargi [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Obie sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia na rozprawie w dniu 7 czerwca 2016 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (por. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.".

Kontrolując zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia powyższych zasad, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa.

Stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia o którym mowa w art. 50 ust 1 właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Zgodnie z ust 7 art. 51 - przepisy ust 1 i 2 oraz ust 3 stosuje się odpowiednio jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.

Artykuł 50 ust 1 pkt 2 dotyczy między innymi robót budowlanych wykonanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska.

Przepisy art. 51 znajdują zastosowanie również do robót budowlanych zakończonych a wtedy wydanie decyzji, o których mowa w tym artykule nie jest ograniczone terminem. (Komentarz do prawa budowlanego pod red. prof. Z. Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2013 r , str 570 -571)

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził staranne kontrole i oględziny budynku w dniach 14 maja 2009, 24 maja 2010 i 25 czerwca 2012 r. wraz z czytelnymi szkicami i dokumentacją zdjęciową. Ustalono, że roboty budowlane w budynku przy ul. [...] w K. opisane w decyzji zostały wykonane samowolnie. Inwestor założył kratę na części wspólnej klatki schodowej, zamykając połączenie z klatką schodową powyżej parteru. Założył kratę na drzwi do podwórza, wykonał wnękę w ścianie wewnętrznej stanowiącej oddzielenie mieszkania nr [...] od klatki schodowej i umieścił w niej skrzynkę na listy, wybudował z płyty gipsowo – kartonowej na wewnętrznej klatce schodowej w poziomie parteru pomieszczenie gospodarcze, dostawiając go do ściany będącej oddzieleniem mieszkania nr [...] od klatki schodowej.

Organ w sposób prawidłowy określił zakres stwierdzonych nieprawidłowości, co zostało udokumentowane wynikami kontroli i znalazło odzwierciedlenie w wydanej decyzji.

Względy bezpieczeństwa stanowczo przemawiają za trafnością i koniecznością zobowiązania właścicieli do wykonania obowiązków jak w zaskarżonej decyzji. W wyniku wykonania robót budowlanych, mogło dojść do stworzenia zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi bądź mienia, bowiem wykonane roboty budowlane nie są zgodne z przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa pożarowego, określonymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wydanym na podstawie art. 7 ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r – prawo budowlane.

Stosownie do § 207 ust 1 pkt 2 i 4 tego rozporządzenia budynek i urządzenia z nim związane powinny być zaprojektowane i wykonane w sposób zapewniający w razie pożaru ograniczenie rozprzestrzeniania się ognia i dymu w budynku, możliwość ewakuacji ludzi a także uwzgledniający bezpieczeństwo ekip ratowniczych.

Art. 239 ust 4 tego rozporządzenia zmierza do ochrony dróg ewakuacyjnych i pożarowych i stanowi że: szerokość drzwi stanowiących wyjście ewakuacyjne z budynku, z zastrzeżeniem ust 1, a także szerokość drzwi na drodze ewakuacyjnej z klatki schodowej, prowadzących na zewnątrz budynku lub do innej strefy pożarowej, powinna być nie mniejsza niż szerokość biegu klatki schodowej, określona zgodnie z § 68 ust 1 i 2.

Stosownie do wymogów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów: Z każdego miejsca w obiekcie, przeznaczonego dla przebywania ludzi, zapewnia się odpowiednie warunki ewakuacji, umożliwiające szybkie i bezpieczne opuszczanie strefy zagrożonej lub objętej pożarem, dostosowane do liczby i stanu sprawności osób przebywających w obiekcie oraz jego funkcji, konstrukcji i wymiarów a także zastosowanie technicznych środków zabezpieczenia przeciwpożarowego, polegających między innymi na zachowaniu dopuszczalnej długości, wysokości i szerokości przejść oraz dojść ewakuacyjnych ( §15 ust 1 pkt 2)

W obiektach oraz na terenach przyległych do nich jest zabronione wykonywanie następujących czynności, które mogą spowodować pożar, jego rozprzestrzenianie się, utrudnienie prowadzenia działania ratowniczego lub ewakuacji:

- składowanie materiałów palnych na drogach komunikacji ogólnej służących ewakuacji lub umieszczanie przedmiotów na tych drogach w sposób zmniejszający ich szerokość albo wysokość poniżej wymaganych wartości określonych w przepisach techniczno – budowlanych (§ 4 ust 1 pkt 11),

- zamykanie drzwi ewakuacyjnych w sposób uniemożliwiający ich natychmiastowe użycie w przypadku pożaru lub innego zagrożenia powodującego konieczność ewakuacji (§ 4 ust 1 pkt 14),

- lokalizowanie elementów wystroju wnętrz, instalacji i urządzeń w sposób zmniejszający wymiary drogi ewakuacyjnej poniżej wartości wymaganych w przepisach techniczno – budowlanych (§ 4 ust 1 pkt 16).

Wykonane na nieruchomości roboty w postaci kraty wewnątrz budynku oraz inne urządzenia na drodze ewakuacyjnej takie jak pomieszczenie gospodarcze, skrzynka na listy - niedopuszczalnie zmniejszają szerokość dróg ewakuacyjnych, stanowiących o zmianie warunków pożarowych w istniejącym obiekcie.

Argumenty skargi poszukujące uzasadnienia dla wykonanych robót budowlanych względami bezpieczeństwa mieszkańców i ich mienia nie są trafne, bowiem właściciele budynku zobowiązani są respektować obowiązujące przepisy prawa dotyczące warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki. Wszelkie roboty mające na celu zwiększenie bezpieczeństwa w budynku muszą pozostawać w zgodzie z tymi przepisami.

Ten prawidłowo ustalony przez organy stan faktyczny powoduje konieczność usunięcia stanu zagrożenia. Zasadnie, zatem orzeczono o nakazie przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego. Doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem może nastąpić jedynie poprzez demontaż samowolnie wykonanych robót.

Skoro nie można ustalić osoby odpowiedzialnej za przeróbki – to trafnie obowiązkiem ich usunięcia obciążono wszystkich współwłaścicieli. Takie rozstrzygnięcie pozostaje w zgodzie z art. 52 ustawy prawo budowlane. W pierwszej, bowiem kolejności nałożone obowiązki obciążają inwestora a jeśli takiej osoby nie można ustalić wtedy odpowiada właściciel bądź współwłaściciele nieruchomości.

Nawet obecny na rozprawie w dniu 9 września 2016 r skarżący K. K. nie był w stanie wskazać, kto i kiedy dokonał przeróbek – zmian na nieruchomości, mimo że na niej stale zamieszkuje.

Niewątpliwie wniesione odwołania i skargi wskazują, że współwłaściciele budynku mają odmienne interesy faktyczne i są skonfliktowani. Na nieruchomości nie dokonano zniesienia współwłasności, współwłaściciele pozostają we współwłasności w częściach ułamkowych. Do rozstrzygania sporów cywilnych pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości właściwe są jednak sądy cywilne a nie organy administracyjne.

Zarzut, że nieznany z miejsca pobytu P. G. jako współwłaściciel nieruchomości nie był stroną postępowania podnoszony przez innego skarżącego nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości wydanej decyzji która znajduje adresatów odpowiedzialnych za jej realizację Zarzut ten miałby znaczenie gdyby był podnoszony przez samego pominiętego. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 marca 2013 r., sygn. II OSK 2276/11 "(...) przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy powołuje się na nią podmiot uprawniony do skorzystania z tej przesłanki, to jest ten, który bez własnej winy nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Dotyczy to również Sądu rozstrzygającego sprawę ze skargi podmiotów biorących udział w postępowaniu, który z urzędu nie ma podstaw do podnoszenia, że podmiot nie wnoszący skargi został pominięty w postępowaniu administracyjnym i z tej przyczyny stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Zauważyć należy, że przesłanka wznowieniowa polegająca na niezapewnieniu stronie udziału w postępowaniu administracyjnym bez jej winy (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) wiąże się ściśle z art. 147 k.p.a., stosownie do którego wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony. Takie rozwiązanie ustawowe powoduje, że tylko od woli strony, która została pominięta w postępowaniu zależy, czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia i ewentualnie podniesienia zarzutu zaistnienia przesłanki wznowieniowej w skardze wniesionej do sądu administracyjnego. Inne podmioty nie mają prawa do zastępowania uprawnionej strony i korzystania z zarzutu wystąpienia podstaw do wznowienia, powołując się na to, że nie wszystkie podmioty, które powinny brać udział w postępowaniu, zostały do udziału w nim dopuszczone. Powyższe stanowisko ugruntowało się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 czerwca 2006 r., sygn. I OSK 911/05; z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. II OSK 665/07; z dnia 22 grudnia 2008r. sygn. akt II OSK 1109/07; z dnia 26 stycznia 2009 r., sygn. II OSK 51/08; z dnia 26 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 832/08, z dnia 26 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 51/08, z dnia 18 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 796/09, z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1886/10) i skład orzekający w niniejszej sprawie je podziela.

Uczestnik i współwłaściciel nieruchomości J. D. zmarł 17 listopada 2015 r (odpis zupełny aktu zgonu k – [...]) na etapie postępowania sądowego, wobec tego był uczestnikiem prowadzonego postępowania administracyjnego a wydane decyzje uwzględniają jego osobę.

Prawidłowo organ Ii instancji skorygował termin wykonania obowiązku czyniąc jego wykonanie aktualnym i możliwym. Jednocześnie organ zadbał, aby postępowanie naprawcze nie przedłużało się ponad miarę.

W trakcie trwania postępowania strony miały możliwość zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz wypowiedzieć się, co do jego kompletności, wszelkich materiałów i zgłoszonych żądań w trybie art. 10 kpa. Zawiadomienia były prawidłowo kierowane do współwłaścicieli nieruchomości.

Jak wynika z powyższego bezzasadne okazały się zarzuty podniesione w obu rozpatrywanych skargach. Sąd nie dopatrzył się również zarzucanych przez skarżącą A. D. na rozprawie w dniu 9 września 2016 r ( k – [...]) i sformułowanych do protokołu naruszeń przepisów postępowania: art. 7, art. 86, art. 89 i art. 34 § 1 kpa, bowiem stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób, który nie budzi wątpliwości, a zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i został prawidłowo oceniony.

Z tych względów skargi wniesione w niniejszej sprawie należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718).