Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2461/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6366 Tabele wynagrodzeń za korzystanie z utworów lub artystycznych wykonań
Hasła tematyczne: Autorskie prawo
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145a  par. 2,  art. 149,  art. 66 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 170
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2013 r. sprawy ze skargi P. I. K. E. z siedzibą w [...] na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie zwrotu zażalenia skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012r., znak [...]

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego na podstawie art. 138 §1 pkt 2 w związku z

art. 127§3 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania

administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), i art.

144 k.p.a. oraz art. 66 § 3 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez P. I.

K. E. z siedzibą w [...] z dnia [...] maja 2012 r. o ponowne

rozpoznanie sprawy zakończonej wydaniem przez Ministra Kultury i Dziedzictwa

Narodowego postanowienia z dnia[...] czerwca 2012r., ([...]), którym Minister

Kultury i Dziedzictwa Narodowego zwrócił zażalenie z dnia [...] września 2011 r. na

postanowienie Komisji Prawa Autorskiego z dnia [...] sierpnia 2011r., w przedmiocie

odrzucenia wniosku z dnia [...] września 2006r., o wznowienie postępowania

administracyjnego dotyczącego zatwierdzenia tabel wynagrodzenia Związku Artystów

Scen Polskich (zwanego dalej "ZASP") - uchylił własne postanowienie w całości i

zwrócił zażalenie.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że skarżąca wniosła w trybie art.

145a k.p.a. skargę z dnia [...] września 2006 r. o wznowienie postępowań

administracyjnych zakończonych orzeczeniami Komisji Prawa Autorskiego.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Komisja Prawa Autorskiego odrzuciła

wniosek skarżącej na podstawie art. 13§ 2 w zw. z art. 199 § 1 pkt 1 oraz w zw. z art.

410 § 1 kodeksu postępowania cywilnego w zw. z art. 1101 ust. 3 ustawy z dnia 4 lutego

1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 90,

poz. 631 ze zm.). Postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 19 września

2011r.

Pismem z dnia [...] września 2011 r. skarżąca wniosła za pośrednictwem Komisji

zażalenie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego podnosząc naruszenie przez

Komisję art. 145a §2 k.p.a., art. 149 k.p.a. i art. 170 ustawy prawo o postępowaniu

przed sądami administracyjnymi poprzez niezastosowanie art. 13 § 2 w związku z art.

199 §1 pkt 1 oraz w związku z art. 410 §1 k.p.c. i art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2010

r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 152, poz. 1016) - tzw. ustawy

nowelizującej, poprzez błędne zastosowanie. Skarżąca wskazała, że ustawa

nowelizująca nie obejmuje swym zakresem, ani procedury dotyczącej poprzedniego

stanu prawnego, ani tym bardziej przepisów postępowania administracyjnego i w

związku z tym istnieją podstawy do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji

administracyjnej o zatwierdzeniu tabel ZASP przez Komisję Prawa Autorskiego na

podstawie i w trybie przepisów k.p.a.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. [...] Minister Kultury i

Dziedzictwa Narodowego zwrócił zażalenie.

Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. skarżąca złożyła wniosek o ponowne

rozpoznanie sprawy. Zarzuciła Ministrowi naruszenie przy wydawaniu postanowienia

przepisu art. 145a § 2 k.p.a., art. 149 k.p.a. i art. 170 ustawy prawo o postępowaniu

przed sądami administracyjnymi poprzez niezastosowanie, art. 13 § 2 w związku z art.

199 §1 pkt 1 oraz w związku z art. 410 §1 k.p.c. i art. 3 ust. 4 ustawy nowelizującej

poprzez błędne zastosowanie, naruszenie art. 1101 ustawy o prawie autorskim (...).

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że rozpoznając sprawę

ponownie miał na uwadze przepis art. 138 § 1 k.p.a. zawierający katalog rozstrzygnięć

w postępowaniu administracyjnym, ponadto art. 127 § 3 k.p.a., zgodnie z którym od

decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium

odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może

zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a zgodnie z

art. 44 k.p.a. w sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają

odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Ponadto, w sytuacji, gdy

postanowienie wydał minister, zgodnie z przepisem art. 127§ 3 k.p.a. w związku z art.

144 k.p.a., strona niezadowolona z rozstrzygnięcia ma prawo je kwestionować poprzez

złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazał, że podstawę wydania

postanowienia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 138 § 2 pkt 2 k.p.a. w związku z

art. 144 k.p.a. Zgodnie z tymi przepisami, organ odwoławczy wydaje postanowienie, w

którym uchylając zaskarżone postanowienie w całości lub w części, w tym zakresie

orzeka co do istoty sprawy. Badając ponownie sprawę stwierdził, że postanowienie,

objęte wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy, zostało podpisane przez Sekretarza

stanu P. Ż. w dniu [...] maja 2012 r. W dniu tym, w Ministerstwie Kultury i

Dziedzictwa Narodowego, obecny był również Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Zgodnie natomiast z Zarządzeniem Ministra Kultury i Dziedzictwa

Narodowego z dnia 26 stycznia 2012 r. (opubl. w Dzienniku Urzędowym Ministra

Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 stycznia 2012 r. poz. 1). Sekretarz stanu P. Ż. jest uprawniony do zastępowania ministra podczas jego nieobecności (

2 pkt 1). Takie działanie doprowadziło do naruszenia przepisów prawa powodujące

wydanie przez organ rozstrzygnięcia obarczonego wadą nieważności z tym, że w

przypadku, gdy organ odwoławczy ustali, że decyzja organu I instancji jest dotknięta

jedną z wad wyliczonych w art. 156§1 k.p.a., zobowiązany jest wydać rozstrzygnięcie

stosując art. 138 k.p.a.(wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca

1981 r. sygn. akt I SA 472/81). Mając na uwadze powyższe Minister oparł swe

rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. i uchylił

w całości zaskarżone postanowienie.

Ponadto, Minister stwierdził, że zgodnie z art. 108 ust. 4 ustawy o prawie

autorskim i prawach pokrewnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 21 października

2010r. od orzeczeń Komisji wydanych w sprawach o zatwierdzenie bądź odmowę

zatwierdzenia tabel wynagrodzeń służyło odwołanie do ministra właściwego do spraw

kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Na podstawie art. 1 pkt 6 ww. ustawy

nowelizującej art. 108 został uchylony.

Zażalenie skarżącej Spółki zostało wniesione do Ministra Kultury i Dziedzictwa

Narodowego już po wejściu w życie ustawy nowelizującej. Na skutek przepisów ustawy

nowelizującej przepisy dotyczące działania Komisji Prawa Autorskiego zostały

gruntownie zmodyfikowane (również w zakresie trybu procedowania Komisji oraz

postępowania odwoławczego). W wyniku nowelizacji Minister Kultury i Dziedzictwa

Narodowego przestał pełnić rolę organu właściwego do rozpatrywania odwołań od

orzeczeń Komisji Prawa Autorskiego. Przepisy przejściowe ustawy nowelizującej nie

uregulowały kwestii właściwości Ministra w zakresie odwołań od orzeczeń Komisji. W

odniesieniu do spraw o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń ustawodawca ograniczył się

do postanowienia, zgodnie z którym postępowania wszczęte na podstawie

dotychczasowych przepisów w sprawach o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń oraz w

sprawach o wskazanie organizacji właściwej w rozumieniu art. 107 ustawy o prawie

autorskim (...), i nie zakończone do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, umarza się

(art. 3 ust. 4 ustawy nowelizującej). W myśl obecnie obowiązujących przepisów

jedynym organem kompetentnym do rozpoznawania wniosków, odwołań, a także

zażaleń odnoszących się do orzeczeń Komisji Prawa Autorskiego jest Sąd Okręgowy w

Poznaniu (art. 11020 i art. 11021 ustawy o prawie autorskim (...) w związku z § 1

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 lutego 2011 r. w sprawie wyznaczenia

sądu okręgowego właściwego do rozpoznawania niektórych spraw z zakresu prawa

autorskiego i praw pokrewnych, Dz. U. Nr 36, poz. 186). Minister stwierdził, że wniosek skarżącej o wznowienie postępowania powinna rozpoznać Komisja Prawa Autorskiego, jednak przedmiotem ustalenia w niniejszym postępowaniu jest to, kto winien rozpoznać środek zaskarżenia od orzeczenia Komisji Prawa Autorskiego, nie zaś wniosek o wznowienie postępowania o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń. Zgodnie z art. 110 ze znaczkiem 14 ww. ustawy, podmiot niezadowolony z orzeczenia Komisji w sprawie o zatwierdzenie tabeli wynagrodzeń może złożyć, w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu orzeczenia z uzasadnieniem, wniosek o zatwierdzenie albo odmowę zatwierdzenia tabeli wynagrodzeń, w całości albo w części, przez sąd. Kognicja Komisji Prawa Autorskiego, Sądu Okręgowego w Poznaniu, a przed nowelizacją Ministra została ustanowiona poprzez określenie rodzaju spraw, a niepostępowań. Poprzez pojęcie "sprawa" należy rozumieć pewną kwestię, problem do rozstrzygnięcia, przedmiot postępowania w znaczeniu materialnoprawnym. Natomiast poprzez pojęcie "postępowanie" należy natomiast rozumieć zespół reguł, zgodnie z którymi dana kwestia jest rozstrzygana. Sprawy o zatwierdzenie tabel będzie dotyczyć każde postępowanie mające związek z procesem zatwierdzenia tabel wynagrodzeń. Postępowanie z wniosku o wznowienie postępowania o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń cechują co prawda pewne elementy samodzielności w stosunku do postępowania o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń, ale jednocześnie postępowania te pozostają w ścisłym związku zależności. Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowego rozstrzygnięcia jest bowiem powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Przedmiotem rozstrzyganej sprawy jest przedmiot sprawy uprzednio załatwionej. Nowe orzeczenie rozstrzygające o istocie sprawy wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana. W istocie zatem postępowanie z wniosku o wznowienie postępowania może prowadzić do orzekania w przedmiocie zatwierdzenia tabel wynagrodzeń. Z powyższego wywieść należy kognicję Sądu Okręgowego w Poznaniu do rozpoznania zażalenia na postanowienie Komisji Prawa Autorskiego. Ocenie w tym postępowaniu podlegać bowiem może ostatecznie kwestia praw i obowiązków stron postępowania, a zatem kwestia materialno-prawna wyznaczająca przedmiot tego postępowania.

Minister stwierdził, że podziela utrwalony w orzecznictwie pogląd wyrażony

między innymi przez Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 25 marca 2010 r.

(sygn. akt II SA/Op 145/10), zgodnie z którym organy administracji publicznej "winny

dokonać oceny i podjąć rozstrzygniecie w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu

wydania decyzji. Obowiązek ten dotyczy przy tym również sytuacji, gdy przepisy prawa

ulegną zmianie w czasie miedzy wszczęciem postępowania, a rozpatrzeniem sprawy. W takim przypadku zachowując jej tożsamość organy winny przy orzekaniu uwzględnić

nowy stan prawny, jeżeli z nowych przepisów nie wynika co innego."(podobnie także w

wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2010 r.,

sygn. akt SA/Kr 541/09).

Reasumując organ stwierdził, że skoro w myśl przepisów obowiązujących w dniu

wydania zaskarżonego postanowienia, jak również w chwili rozpoznawania wniosku o

ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem, Minister Kultury i

Dziedzictwa Narodowego nie ma kompetencji do rozpatrywania odwołań od

jakichkolwiek orzeczeń Komisji Prawa Autorskiego, a w przepisach przejściowych nie

zastrzeżono utrzymania właściwości Ministra do jakichkolwiek spraw z tego zakresu,

należy uznać, że zażalenie skarżącej zostało wniesione do niewłaściwego organu i

należało je zwrócić. Ewentualne rozpoznanie przez Ministra takiego odwołania

stanowiłoby w jego ocenie rażące naruszenie prawa. Organem kompetentnym do

rozpoznania zażalenia na postanowienie Komisji jest Sąd Okręgowy w Poznaniu.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe

postanowienie złożyła P. I. K. E. z siedzibą w [...]

Wniosła o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia oraz

orzeczenia Komisji. Zarzuciła naruszenia art. 3 ust 4 oraz art. 110 20 ustawy o zmianie

ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, art. 145 a , art. 66 § 3 k.p.a., art. 151

§ 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w

zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1

ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002

r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem

zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa

oraz trafności ich wykładni.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie odpowiada

przepisom prawa. Sąd w pełni akceptuje prawną argumentację, zawartą w

uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Odnosząc się do stanowiska skarżącej Sąd stwierdza, że postanowienie Komisji

Prawa Autorskiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. stanowiło rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania, tymczasem zaskarżone postanowienie Ministra

Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotyczyło właściwości organu do rozpoznania

zażalenia na postanowienie Komisji. Zarzuty skarżącej Spółki są formułowane w taki

sposób, że zdają się świadczyć o braku rozróżnienia tych dwu trybów rozpoznania

sprawy przez organy administracji.

Zarzuty skarżącej są nietrafne i w nieuzasadniony sposób w okolicznościach

sprawy dotyczą kwestii merytorycznego rozpoznania sprawy o wznowienie

postępowania w przedmiocie zatwierdzenia tabel wynagrodzeń przez Ministra Kultury i

Dziedzictwa Narodowego. Minister, wydając zaskarżone postanowienie nie mógł

naruszyć przepisu art. 145a § 2 k.p.a., art. 149 k.p.a. i art. 170 ustawy Prawo o

postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż przepisy te w ogóle nie mogły

mieć zastosowania w sprawie, skoro jej przedmiotem była ocena właściwości Ministra

do rozpoznania zażalenia. Podkreślmy jeszcze raz - Minister nie rozstrzygał kwestii

wznowienia postępowania o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń, lecz jedynie kwestię

właściwego organu do rozpoznania środka zaskarżenia złożonego od postanowienia

Komisji Prawa Autorskiego.

W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 3

ust. 4 ustawy nowelizującej. Minister nie dopuścił się naruszenia art. 3 ust. 4 ustawy

nowelizującej, gdyż przepis ten nie był w niniejszej sprawie stosowany. Przepis nie

dotyczy kwestii, które są przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie tj. kompetencji

organu do rozpoznania zażalenia.

Wreszcie, wbrew zarzutom skarżącej, nie doszło również przy wydawaniu

zaskarżonego postanowienia do naruszenia art. 11020 ustawy o prawie autorskim (...),

gdyż bezsprzecznie, w okolicznościach niniejszej sprawy, jak prawidłowo to wywiódł

organ, właściwym do rozpoznania zażalenia na postanowienie Komisji jest Sąd

Okręgowy w Poznaniu.

Sąd stwierdza, że rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu

odpowiada dyspozycji przepisu art. 19 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji

publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.

Właściwość organu musi wynikać z wyraźnego umocowania, właściwości organu nie

można domniemywać. Przepis z art. 66 § 3 k.p.a. stanowi zaś, że kiedy podanie

wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na

podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest

sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu.

Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak

w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. 2012r., poz. 270).