Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1696/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 3 par. 2 ust. 4 i 8, art. 25 par. 3, art. 32,52 par. 3 i 4, art. 58 par. 1 pkt 1,5,6, art. 183 par. 2 pkt 2, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys, Sędzia NSA Irena Kamińska, Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Kopania, po rozpoznaniu w dniu 10 października 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 lutego 2013 r. sygn. akt II SAB/Bd 155/12 w sprawie ze skargi R. B. na bezczynność [...] S.A. z siedzibą w Gdańsku Oddział w Toruniu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od [...]S.A. z siedzibą w Gdańsku na rzecz R. B. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 26 lutego 2013 r. sygn. akt II SAB/Bd 155/12 zobowiązał [...] S.A. Oddział w Toruniu do rozpatrzenia wniosku R. B. z dnia [...] lipca 2011 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku oraz stwierdził, że bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał następujący stan faktyczny i prawny:

R. B. pismem z dnia [...] lipca 2011 r. wezwał [...] S.A. Oddział w Toruniu do podjęcia negocjacji w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez Spółkę z nieruchomości położonej w S. G. (działka nr [...]) oraz ustanowienia na tej nieruchomości służebności przesyłu za wynagrodzeniem. Wnioskodawca wniósł jednocześnie o udostępnienie kserokopii wszystkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na przedmiotowej działce, na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.).

W odpowiedzi, pismem z dnia [...] lutego 2012 r., Spółka poinformowała, że linie elektroenergetyczne napowietrzne [...] wybudowane zostały na przedmiotowej nieruchomości w 1958 r., a linia napowietrzna niskiego napięcia w 1974 r. i w związku z upływem ponad trzydziestoletniego okresu nieprzerwanego posiadania na nieruchomości urządzeń elektrycznych podniosła zarzut zasiedzenia służebności gruntowej.

Skarżący pismem z dnia [...] lutego 2012 r. ponownie zwrócił się do [...] S.A. Oddział w Toruniu o udostępnienie kserokopii wszelkich decyzji administracyjnych (lub ich oznaczenie), dotyczących budowy linii elektroenergetycznych znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości. Ponowny wniosek o udostępnienie powyższych informacji wystosowano do Spółki w dniu [...] czerwca 2012 r.

W odpowiedzi [...] S.A. Oddział w Toruniu, pismem z dnia [...] lipca 2012 r. poinformowała, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie obejmuje przedsiębiorstwa jakim jest ww. Spółka, w związku z czym brak jest podstaw prawnych do udostępnienia posiadanych dokumentów.

R. B. pismem z dnia 14 listopada 2012 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność [...] S.A. Oddział w Toruniu zarzucając jej nieudostępnienie informacji publicznej oraz brak rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania w tym przedmiocie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 26 lutego 2013 r. zobowiązał [...] S.A. Oddział w Toruniu do rozpatrzenia wniosku R. B. z dnia [...] lipca 2011 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, powołując się na treść art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Z kolei w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o dostępie do informacji publicznej do szerokiego katalogu form informacji publicznej ustawodawca zaliczył informację publiczną o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności teść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy (art. 6 ust. 2). Zdaniem Sądu z powyższego wynika, że żądane przez skarżącego dokumenty w postaci decyzji administracyjnych dotyczących budowy i lokalizacji linii elektroenergetycznych, stanowią informację publiczną w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Sąd wskazał ponadto, powołując się na treść art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, że do udostępniania informacji publicznej obowiązane są nie tylko władze publiczne, ale również podmioty wykonujące zadania publiczne. Przy ustalaniu czy przedsiębiorstwo energetyczne można zaliczyć do kręgu ww. podmiotów, należy mieć na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2006 r. sygn. akt P 24/05, w którym uznano, iż dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia istnienia społeczeństwa i poszczególnych jednostek, suwerenności i niepodległości państwa – a zatem zapewnienia wolności i praw człowieka i obywatela. Obowiązkiem władzy publicznej jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, a więc dążenie do zaspokojenia istniejących, jak i przewidywanych potrzeb energetycznych. Z powyższego zdaniem Sądu wynika, że przedsiębiorstwa energetyczne są przedsiębiorstwami użyteczności publicznej i wykonują zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Argumentację tę potwierdzają przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz.U. z 2012 r. poz. 1059). [...] S.A. Oddział w Toruniu jest bowiem operatorem systemu dystrybucyjnego, czyli przedsiębiorstwem energetycznym zajmującym się dystrybucją paliw gazowych lub energii elektrycznej, odpowiedzialnym za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym gazowym albo systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami gazowymi albo innymi systemami elektroenergetycznymi (art. 3 pkt 25 ww. ustawy). W art. 9c ust. 3 tej ustawy zawarto obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego i z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywanie przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistnienia konstytucyjnej zasady dobra wspólnego, są zadaniami publicznymi.

Sąd wskazał ponadto, że udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną, a żaden przepis nie nakłada na dysponenta takiej informacji nadawania tej czynności jakiejś szczególnej formy. W związku z tym formę, w jakiej informacja ta zostanie udostępniona, determinuje żądanie zawarte we wniosku. Skoro więc wnioskodawca wystąpił o przesłanie mu "kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznej" na działce nr [...] położonej w S. G., to udostępnienie informacji publicznej powinno nastąpić w tej właśnie formie (o ile podmiot zobowiązany do udzielenia tej informacji jest w jej posiadaniu). W przedmiotowej sprawie Spółka nie udostępniła żadnej informacji, mimo że z pisma z dnia [...] lutego 2012 r. wynika, iż jest w ich posiadaniu. Nie poinformowała również o odmowie udzielenia takiej informacji. Z powyższego zdaniem Sądu wynika, że [...] S.A. Oddział w Toruniu pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku złożonego przez skarżącego.

Skargę kasacyjną od wyroku z dnia 26 lutego 2013 r. wniosła [...] S.A. w Gdańsku, reprezentowana przez r.pr. W. W., zaskarżając go w całości, wnosząc o stwierdzenie jego nieważności, ewentualnie uchylenie oraz zasądzenie na rzecz ww. Spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1. przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 183 § 2 pkt 2, art. 58 § 1 pkt 5, art. 58 § 1 pkt 6, art. 58 § 1 pkt 1, art. 52 § 3 i 4 oraz art. 3 § 2 ust. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.";

2. przepisów prawa materialnego, tj. błędną wykładnię art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 5 ust. 2 ww. ustawy.

W uzasadnieniu zarzutu nieważności postępowania sądowoadministracyjnego skarżący kasacyjnie wskazał, że wyrok Sądu I instancji zapadł wobec podmiotu nieposiadającego zdolności sądowej. Oddział Spółki [...] S.A. w Gdańsku nie posiada bowiem zdolności prawnej, ani sądowej, wobec czego nie mógł być stroną niniejszego postępowania, czym naruszono przepis art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną sprawa nie należała także do właściwości sądu administracyjnego, bowiem skarga na bezczynność przysługuje wyłącznie w sprawach, w których wydawane są decyzje lub postanowienia oraz mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. oraz wydawane pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego. Żadna z tych sytuacji nie miała natomiast miejsca w niniejszej sprawie. Skarżący kasacyjnie podniósł również, że przed wniesieniem skargi na bezczynność skarżący nie wezwał [...] S.A. do usunięcia naruszenia prawa, a zatem nie wyczerpał środków zaskarżenia koniecznych do złożenia skargi do Sądu.

Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego skarżąca kasacyjnie wskazała, że wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, nie była ona zobowiązana do udostępnienia skarżącemu informacji, której się domagał, bowiem [...] S.A. w Gdańsku nie należy do kręgu podmiotów wymienionych w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Spółka ta nie może być bowiem uznana za władzę publiczną, jak również nie wykonuje zadań władzy publicznej. Skarżąca kasacyjnie jest spółką prawa handlowego kontrolowaną przez [...] S.A. (100% akcji). Z kolei właścicielem akcji [...] S.A. jest Skarb Państwa (ok. 82%). [...] S.A. w Gdańsku swoją działalność ogranicza jedynie do zadań operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego, a zatem nie wykonuje zadań władzy publicznej. Skarżąca kasacyjnie nie jest również podmiotem dysponującym majątkiem publicznym, tj. mieniem państwowym, komunalnym, czy też mieniem należącym do podmiotów sektora finansów publicznych. [...] S.A. w Gdańsku nie jest także spółką prawa handlowego, w której Skarb Państwa posiada ponad 50% akcji w kapitale zakładowym. Skarb Państwa posiada bowiem 82% akcji jedynie w kapitale zakładowym [...] S.A., która jest większościowym akcjonariuszem w [...] S.A. w Gdańsku.

Skarżąca kasacyjnie wskazała również, że przedmiotowa sprawa dotyczy udostępnienia dokumentów znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej, która prowadzona była przez właściwy organ administracji. To zatem od tego organu skarżący winien domagać się uzyskania tej informacji publicznej. Zdaniem [...] S.A. w Gdańsku, w przedmiotowej sprawie powinien ponadto znaleźć zastosowanie przepis art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż informacje, których domaga się skarżący, stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Prawo do ich uzyskania ulega zatem ograniczeniu. Żądanie udostępnienia przedmiotowych informacji zapowiada bowiem spór dotyczący urządzeń przesyłowych, a zatem ich ujawnienie może spowodować działanie na szkodę skarżącej kasacyjnie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, R. B. wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu pisma skarżący wskazał, że wniesiona skarga kasacyjna stanowi jedynie polemikę z prawidłowym rozstrzygnięciem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który koresponduje z dotychczasową linią orzecznictwa sądowoadministracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza natomiast związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia oraz wnioskiem.

Dokonując takiej oceny Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należało odnieść się do, jako najdalej idącego, zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Przepis ten mówi bowiem o nieważności postępowania z powodu braku zdolności sądowej lub procesowej strony, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo braku należytego umocowania pełnomocnika strony. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, strony reprezentowane były przez należycie umocowanych pełnomocników, jak również nie wskazano, aby [...] S.A., czy też jej oddział nie miały organu.

Zarzut nieważności postępowania skarżąca kasacyjnie łączy jednak z udziałem w postępowaniu sądowym podmiotu nie posiadającego zdolności sądowej, tj. Oddziału w Płocku Spółki [...] S.A. z siedzibą w Gdańsku. Zarzut ten należy uznać jednak za bezzasadny. Na wstępie wskazać należy, że niniejsze postępowanie toczy się w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, która jest ustawą szczególną w stosunku do ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 4 tej ustawy zobowiązuje do udostępniania informacji publicznej władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, których szczegółowe wyliczenie przedstawia w ust. 1 i 2. I tak w art. 4 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy jako podmioty zobowiązane do udzielenia informacji publicznej wymieniono podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz inne osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Uznać zatem należy, że zakres podmiotowy ww. przepisu jest bardzo szeroki, bowiem dotyczy on każdej jednostki organizacyjnej wykonującej zadania publiczne, nawet gdy stanowi ona część Spółki powołaną w celu świadczenia usług na określonym terenie. Przyjmując zatem (o czym będzie mowa poniżej), że oddział spółki jest jednym z podmiotów, o których mowa w ww. przepisie, można przyjąć, że jest on jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, na którą przepisy prawa pozwalają nałożyć obowiązki lub przyznać uprawnienia lub skierować nakazy i zakazy, a także stwierdzić albo uznać uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisów prawa. Takim z kolei jednostkom organizacyjnym ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w art. 25 § 3 przyznaje zdolność sądową w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej. Z powyższego wynika, że oddział spółki może być traktowany jako organ w rozumieniu art. 32 P.p.s.a., a zatem w znaczeniu funkcjonalnym, wynikającym z charakteru wykonywanych zadań należących do zakresu zadań publicznych, co uzasadnia przyznanie mu przymiotu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 102/13; postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r. sygn. akt I OZ 811/13; https://cbois.nsa.gov.pl). W konsekwencji za niezasadny uznać należało zarzut naruszenia przepisu art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a.

Kolejnym zarzutem procesowym był zarzut niedopuszczalności złożonej w niniejszej sprawie skargi na bezczynność z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego. Zarzut ten jest jednak całkowicie chybiony. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że udzielenie informacji publicznej ma charakter czynności materialno-technicznej, wynikającej z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Identyfikacja określonego we wniosku dokumentu jako informacji publicznej determinuje konieczność jego udostępnienia, natomiast jeżeli w ocenie organu, istnieją ustawowe przeszkody do udostępnienia informacji w określony sposób lub w określonej formie, bądź istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia takiej informacji, to zobligowany jest on do załatwienia wniosku w formie procesowej. Brak udostępnienia informacji publicznej i brak rozstrzygnięć procesowych w tym zakresie powoduje, że organ pozostaje w bezczynności. Środkiem przysługującym w tej sytuacji osobie domagającej się udostępnienia informacji publicznej jest skarga do sądu administracyjnego, wnoszona na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (por. orzeczenia NSA: z dnia 21 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 557/10; z dnia 23 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 646/10; z dnia 15 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 667/11; z dnia 12 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 2149/12; https://cbois.nsa.gov.pl). Uznanie więc, że żądane przez stronę dokumenty stanowiły informację publiczną, uczyniła konieczną merytoryczną ocenę przez sąd administracyjny działania skarżącej kasacyjnie spółki w przedmiocie wniosku R. B.. Pozbawione zatem podstaw były zarzuty naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.

Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie skarga na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie musi być również poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Wprawdzie w odniesieniu do aktów wymienionych z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. środka zaskarżenia należy poszukiwać w art. 52 § 3 P.p.s.a., jednak sama ustawa o dostępie do informacji publicznej tego typu środków zaskarżenia nie przewiduje, a w odniesieniu do aktów i czynności z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. nie przewiduje ich również ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267). Przepis art. 52 P.p.s.a. uzależnia zatem uruchomienie drogi postępowania sądowoadministracyjnego od wyczerpania środków zaskarżenia, jednak jedynie wówczas, gdy środki takie przysługują, czy to na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, czy też przepisów szczególnych. Jak już jednak wskazano powyżej środków takich nie przewiduje zarówno ustawa o dostępie do informacji publicznej, jak i w zakresie aktów i czynności - Kodeks postępowania administracyjnego. Wykładnia językowa art. 52 § 3 P.p.s.a. upoważnia zatem do stwierdzenia, że przepis ten odnosi się do skarg na akty i czynności, a nie do bezczynności w zakresie wydawania aktów. Uwagi te dotyczą także art. 52 § 4 P.p.s.a. Wobec powyższego pozbawiony podstaw był zarzut naruszenia przepisów art. 58 § 1 pkt 6 i art. 52 § 3 i 4 P.p.s.a.

Chybione okazały się również zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego, sprowadzające się do podważenia wykładni art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że cytowana ustawa nie zawiera art. 6 ust. 1 lit. a), gdyż przepis art. 6 ust. 1 składa się dodatkowo z pięciu punktów. Można jedynie przypuszczać, że skarżącej kasacyjnie chodziło o przepis art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) tej ustawy, na który to powołał się Sąd I instancji, trafnie klasyfikując dokumenty, których żąda w niniejszej sprawie R. B., do kategorii dokumentów urzędowych wymienionych w tym przepisie, tj. aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć.

Skarżąca kasacyjnie zakwestionowała również błędne zakwalifikowanie jej przez Sąd I instancji do podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej. Wskazać jednak należy, że przepis art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazuje, że obowiązek ten spoczywa na władzach publicznych oraz innych podmiotach wykonujących zadania publiczne, a zatem wyraźnie rozróżnia władze publiczne, do których z pewnością skarżąca kasacyjnie nie zalicza się, oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, których przykładowe wyliczenie zawierają punkty od 1 do 5 tego przepisu. I tak stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 5 omawianej ustawy obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty reprezentujące inne państwowe osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W tym znaczeniu zobowiązanym może być również wyodrębniona jednostka danego podmiotu, jak oddział spółki akcyjnej, zwłaszcza wpisany do krajowego rejestru sądowego i wyposażony w pewną samodzielność, jak to ma miejsce w przypadku Oddziału w Toruniu Spółki [...] S.A. w Gdańsku. Jak wynika ponadto z twierdzeń skarżącej kasacyjnie, spółka ta (jej oddział) podlega przywołanemu przepisowi, bo jest osobą prawną, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą. Jeżeli bowiem przyjąć, że 100% akcji posiada w niej [...] S.A., w której większościowym udziałowcem jest Skarb Państwa dysponujący 82% udziałów, to w takim samym ułamku jest on współwłaścicielem pierwszej ze spółek. Posiada on bowiem pozycję dominującą w rozumieniu art. 4 pkt 10 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zm.). W orzecznictwie wskazuje się, że udział Skarbu Państwa przekraczający 40% w spółce akcyjnej pozwala na przypisanie mu takiej cechy (por. wyroki NSA z dnia 2 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 317/11 i z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 877/11; postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2013 r. sygn. akt I OZ 997/12; https://cbois.nsa.gov.pl). W judykaturze przyjmuje się również, że przedsiębiorstwa energetyczne należą do kategorii podmiotów wykonujących "zadania publiczne", które to pojęcie użyte zostało w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a ma znaczenie szersze od zwrotu "zadania władzy publicznej" zawartego w art. 61 Konstytucji RP. Jeżeli bowiem przedsiębiorstwa energetyczne mają na celu zaspokojenie powszechnych potrzeb obywateli i są istotne z punktu widzenia celów państwa, to brak jest podstaw, by odmówić im tego przymiotu (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2006 r. sygn. akt P 24/05, OTK-A 2006/7/87; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 851/10, https://cbois.nsa.gov.pl). Skoro tak, to bez względu na fakt, czy przedsiębiorstwo energetyczne wykonuje zadania w zakresie produkcji energii, czy jej przesyłania, obrotu, czy wreszcie dystrybucji, albo sprzedaży, mimo iż zadania te zostały odrębnie ujęte w ustawie - Prawo energetyczne, bo tak wynika z art. 3 pkt 4, 5, 6, 6a, winno być traktowane jako wykonujące zadania publiczne w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. O obowiązku udostępniania przez przedsiębiorstwa energetyczne żądanej informacji decyduje jedynie to, czy dotyczy ona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zawsze więc, gdy przedsiębiorstwo wypełnia zadania operatora systemu dystrybucyjnego, wymienione w ww. przepisie, realizuje ono zadania publiczne, a zatem informacje odnoszące się do tych zadań są informacjami publicznymi.

Niezrozumiałym jest natomiast, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut naruszenia przepisu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Po pierwsze, powołanie się na tajemnicę przedsiębiorcy oznacza, że informacja, której udostępnienia żąda strona jest informacją publiczną, co akurat w niniejszej sprawie skarżąca kasacyjnie kwestionuje. Po drugie, trudno zarzucić Sądowi I instancji naruszenie przepisu, którego w ogóle nie stosował. Zauważyć bowiem należy, że w niniejszej sprawie Sąd I instancji rozpatrywał jedynie skargę na bezczynność [...] S.A. w Gdańsku Oddział w Toruniu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, podczas gdy zarzut naruszenia przepisu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej można podnieść dopiero na etapie rozpoznawania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Nie przesądzając zatem tego, czy informacja publiczna, której udostępnienia żąda R. B., stanowi tajemnicę przedsiębiorcy, Sąd I instancji zobowiązał jedynie skarżącą kasacyjnie spółkę do rozpoznania tego wniosku w formie prawem przewidzianej. Rzeczą skarżącej kasacyjnie jest zatem bądź udzielnie informacji, jeżeli jest w jej posiadaniu (poprzez czynność materialno-techniczną), bądź powiadomienie, że informacji takiej nie posiada, bądź też wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia w wypadku, gdy polega ona ochronie prawnej (z przyczyn, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej).

Mając na uwadze powyższe, podzielić należało pogląd Sądu I instancji, że skarga na bezczynność polegającą na nierozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej w formie przewidzianej w ustawie o dostępie do informacji publicznej, jest zasadna. Jak wynika bowiem z akt sprawy, wniosek ten nie został rozpoznany, a okoliczności wskazywane przez skarżącą kasacyjnie nie usprawiedliwiają jej bezczynności. Podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego i procesowego nie mogły więc odnieść oczekiwanego skutku.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie 204 pkt 2 P.p.s.a.