Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 905/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 7, art 75, art 78 par 1, art 80,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 4 pkt 4
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art 141 par 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała Sędziowie NSA Joanna Kabat-Rembelska Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Protokolant Bogusław Piszko po rozpoznaniu w dniu 28 września 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa Handlowo - Usługowego "C." Spółki z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 334/10 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowo - Usługowego "C." Spółki z o.o. w P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 334/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowo – Usługowego "C." Sp. z o.o. w P. (dalej: skarżąca) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, oddalił skargę.

Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.

Decyzją W. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w P. z dnia [...] października 2009 r., nr [...], została nałożona na skarżącą Spółkę kara pieniężna w łącznej wysokości [...] zł. Podstawą jej nałożenia było ustalenie wykonywania przez skarżącą transportu drogowego w okresie obowiązywania zakazów lub ograniczeń ruchu określonej kategorii pojazdów – [...]zł, bez wymaganej licencji – [...] zł, bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach publicznych – [...]zł.

Powyższe stwierdził inspektor transportu drogowego w dniu [...] czerwca 2009 r. o godz. 11:30 podczas kontroli pojazdu marki [...], o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, dokonanej w miejscowości G.. Kierowca [...] wykonujący przewozy w imieniu strony okazał do kontroli dowód rejestracyjny pojazdu, odcinek kontrolny, winietę samoprzylepną o nr i serii [...], wypis nr [...] z licencji nr [....] wydanej dla P.H.U. "C." Sp. j. ważnej do [...] lutego 2019 r. oraz wypis nr [...] z zaświadczeniem nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne wystawionego dla skarżącej ważny do [...] października 2013 r., umowę o pracę zawartą w dniu [...] października 2008 r. przez skarżącą z R. K. W trakcie kontroli stwierdzono, że: pojazd poruszał się po drodze z naruszeniem zasad wskazanych w § 2 pkt 3 lit. b/ rozporządzenia Ministra Transportu z 31 lipca 2007 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach (Dz. U. Nr 147, poz. 1040), w czasie kontroli kierowca posiadał odcinek kontrolny bez wypełnienia nr rejestracyjnego pojazdu, natomiast winieta samoprzylepna nie była naklejona na szybie pojazdu. Kierowca posiadał dwa dokumenty uprawniające do wykonywania przewozu drogowego wydane dla dwóch różnych podmiotów. Kierowca został przesłuchany w charakterze świadka. Z zeznań złożonych wynikało, że podmiotem wykonującym przewóz drogowy była skarżąca Spółka, natomiast w kwestii przewożonego ładunku ustalono, iż był to barak służący pracownikom na budowie, który został przewieziony z S. k. P. do miejscowości G. na prywatne działki, na których w ocenie świadka skarżąca Spółka nie prowadziła budowy. Świadek nie wiedział czyją własnością był barak.

W toku prowadzonego postępowania organ mając na uwadze fakt, iż - skarżąca Spółka nie ustosunkowała się, co do charakteru przewozu - postanowił dopuścić dowód z przesłuchania strony. W dniu [...] sierpnia 2009 r. przesłuchano w charakterze strony K. P. – wspólnika i członka zarządu skarżącej Spółki, który podał, że według jego wiedzy P.H.U. "C." sp. j. wynajmuje dwa pojazdy skarżącej Spółce. Zeznający był wspólnikiem spółki jawnej, lecz uważał, że z niej wystąpił, a jak zeznał, w dniu kontroli przewóz wykonywała skarżąca Spółka. Nie posiadał dokumentu przewozowego, gdyż zlecenie było nagłe i kierowca pojechał na polecenie ustne. Według świadka właścicielem przewożonego baraku był klient skarżącej Spółki i za przewóz kierowca pobrał w imieniu firmy opłatę w kwocie [...] zł. Zeznający stwierdził, że R. K. nie jeździ na co dzień kontrolowanym pojazdem lecz inny kierowca, który nie wypełnił odcinka kontrolnego i nie nakleił winiety na szybę. Zeznający jako strona podał, iż sam kupił kartę opłaty, lecz nie sprawdził czy kierowca wypełnił kartę i czy nakleił winietę.

W toku postępowania organ administracji pozyskał informacje z Urzędu Miasta P. i z Ministerstwa Infrastruktury Biuro Obsługi Transportu Międzynarodowego, iż skarżąca Spółka nie posiada licencji na transport drogowy rzeczy.

Zawiadomieniem z dnia [...] września 2009 r. poinformowano skarżącą o rozszerzeniu zarzutów na ujawnione w toku postępowania administracyjnego naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez licencji.

W piśmie z dnia [...] sierpnia 2009 r. skarżąca wskazała, że w dniu kontroli wykonywany był przewóz na potrzeby własne. Przewóz baraku nastąpił ze Spółki celem dostarczenia go do klienta na teren budowy wykonywanej przez tego klienta, któremu Spółka sprzedaje materiały budowlane. Kwota podana przez wspólnika przesłuchanego w charakterze strony – [...] zł – była symbolicznym zwrotem kosztów załadunku i rozładunku baraku, a sam przewóz był wykonany nieodpłatnie. Ponieważ w sprawie wymienia się dwa podmioty – spółkę jawną i z ograniczoną odpowiedzialnością – udzielone przez zeznającego w charakterze strony odpowiedzi mogły być rozbieżne ze stanem faktycznym, gdyż skład osobowy obu spółek jest taki sam.

W dniu [...] września 2009 r. skarżąca Spółka złożyła wniosek o przesłuchanie w charakterze strony prezesa P.H.U. "C." sp. z o.o. – K. P. – na okoliczności związane z własnością przewiezionego baraku.

Organ pierwszej instancji stwierdził, iż wniosek o przesłuchanie jako świadka prezesa zarządu skarżącej Spółki nie został uwzględniony, gdyż okoliczność mająca zostać wyjaśniona tym dowodem została już wyjaśniona zeznaniami drugiego wspólnika, a więc przeprowadzenie dodatkowego dowodu zmierzałoby do przewleczenia sprawy.

W wyniku postępowania odwoławczego Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. na podstawie art. 5, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm., dalej: u.t.d.), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ wskazał, że kontrolowany przewóz nie spełniał warunku z art. 4 pkt 4 lit. c) u.t.d. Jak wynika bowiem z zeznań K. P. przewożony barak nie był własnością przewoźnika. Nie można było również zakwalifikować przewozu jako wykonywanego nieodpłatnie, bowiem kierowca pobrał od klienta Spółki wynagrodzenie, a w ocenie organu administracji nie ma znaczenia czy kwota ta stanowiła wynagrodzenia za załadunek i rozładunek i czy miała charakter symboliczny. Spółka nie posiadała licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy, gdyż za taką nie można uznać licencji innego podmiotu – spółki jawnej, której spółka ta nie mogła odstąpić skarżącej. Licencja ta nie była również, zgodnie z art. 13 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 u.t.d., przeniesiona na skarżącą. Nadto wskazał, iż z informacji pełnomocnika wynika, że obie Spółki są odrębnymi podmiotami i łączy je wyłącznie tożsamość personalna wspólników.

Na ww. decyzję Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zdaniem skarżącej organ administracji, z naruszeniem art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego, a stało się tak za sprawą niedopuszczenia dowodu z przesłuchania w charakterze strony wspólnika Spółki i jednocześnie jej członka zarządu – K. P. Wniosek ten został złożony niezwłocznie po zawiadomieniu strony o rozszerzeniu postępowania administracyjnego o nowy zarzut. Zatem w ocenie skarżącej organ administracji naruszył również art. 78 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. przez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do nowego zarzutu. Doszło także do naruszenia art. 75 k.p.a. przez bezpodstawne niedopuszczenie przeprowadzenia zgłoszonego dowodu. W tych okolicznościach skarżąca uznała, w świetle wymagań art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., ustalenia organu administracji za dowolne i dokonane przy niepełnym materiale dowodowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 334/10 oddalił skargę uznając, że organ kontroli był uprawniony do zastosowania art. 92 ust. 1 u.t.d. i nałożenia kary pieniężnej na podstawie lp. 1.1. załącznika do tej ustawy. Stwierdził, że przewóz nie mógł zostać zakwalifikowany jako wykonywany na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 u.t.d. z powodu braku spełnienia przesłanki z lit. c/ tego przepisu.

Sąd pierwszej instancji ustalając, kto był prawnym dysponentem przewiezionego przez Spółkę baraku stwierdził, iż skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu na tę okoliczność. Ma to istotne znaczenia dlatego, iż zgodnie z art. 4 pkt 4 lit c) u.t.d. okoliczności te są jednym z warunków do uznania wykonywanego przewozu jako przewozu na potrzeby własne, na który to przewóz Spółka posiadała stosowne zaświadczenie. W postępowaniu administracyjnym skarżąca nie przedłożyła żadnego materialnego dowodu na wykazanie okoliczności, o których stanowi ww. przepis stwierdzających, iż przewożony barak był własnością Spółki lub został przez nią sprzedany, kupiony, wynajęty, wydzierżawiony, wyprodukowany lub naprawiony lub, że barak był przewożony z terenu Spółki na teren prac wykonywanych przez nią w celu zaspokojenia jej własnych potrzeb związanych z tymi pracami. Wręcz przeciwnie, wspólnik skarżącej i jednocześnie członek jej zarządu przesłuchany w charakterze strony, wyraźnie stwierdził, że właścicielem baraku był klient skarżącej co również potwierdza fakt przewożenia tego przedmiotu nie z siedziby Spółki (P.) lecz z miejscowości S. do miejscowości G. na prywatne działki, na których również klient Spółki, a nie Spółka, prowadził roboty budowlane. Zatem ustalenia organu administracji w zakresie zakwalifikowania kontrolowanego przewozu, jako nie wykonywanego na potrzeby własne, były wystarczające w świetle art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz wystarczające dla dokonania oceny tych dowodów przez treść art. 80 k.p.a.

Ponadto odnosząc się do zarzutu niedopuszczenia dowodu z przesłuchania K. P. Sąd pierwszej instancji wskazał, że składając zeznania w charakterze strony K P. jednoznacznie stwierdził, że "właścicielem baraku był klient firmy "C." sp. z o.o. ul. M. 16" (adres skarżącej). Wnioskując o ponowienie tego dowodu Spółka wskazywała, iż chce przesłuchania drugiego członka zarządu również na okoliczności związane z własnością przedmiotowego baraku. Zatem w ocenie Sądu skarżąca dążyła do przeprowadzenia dowodu na okoliczności już przez organ wyjaśnione. Przy czym w dalszym ciągu nie przedkładała żadnych dokumentów na poparcie innej wersji dotyczącej własności baraku od podanej przez Wiceprezesa przesłuchanego już jako strony. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji uznał, iż organ administracji zgodnie z art. 80 k.p.a. dał wiarę dowodom, które zostały prawidłowo zgromadzone w toku postępowania. Ponadto Sąd i instancji wskazał, że w postępowaniu administracyjnym nie funkcjonuje tzw. formalna teoria dowodowa, która w niniejszej sprawie miałaby, zdaniem skarżącej, sprowadzać się do tego, że zeznanie strony złożone przed rozszerzeniem zarzutów należałoby uznać za niebyłe, a w związku z tym konieczne do powtórzenia. Jeżeli natomiast miano by przyjąć, że skarżąca celowo nie przedłożyła dokumentów uzasadniających jej twierdzenie o wystąpieniu przesłanek z art. 4 pkt 4 lit. c) u.t.d., czyli innymi słowy zataiła tę informację w postępowaniu administracyjnym, to nie może tej okoliczności podnosić jako naruszenia prawa przez organ administracji publicznej

W skardze kasacyjnej skarżąca Spółka zaskarżyła powyższy wyrok, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie pod nieobecność skarżącej Spółki lub jej pełnomocnika.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 7 k.p.a. – poprzez brak stwierdzenia naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania polegającego na niepodjęciu przez te organy wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 10 k.p.a. – poprzez brak stwierdzenia naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania polegającego na uniemożliwieniu stronie brania czynnego udziału w sprawie;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. – poprzez brak stwierdzenia naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania polegającego na niedopuszczeniu dowodów mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy;

4. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. – poprzez brak stwierdzenia naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania polegającego na niezebraniu przez te organy wyczerpująco materiału dowodowego;

5. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. oraz art. 78 § 2 k.p.a. – poprzez brak stwierdzenia naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania polegającego na nieuwzględnieniu żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu którego przedmiotem była okoliczność mająca istotne znaczenie dla sprawy;

6. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. – poprzez brak stwierdzenia naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania polegającego na orzekaniu w sprawie przez organy administracji na podstawie niekompletnego materiału dowodowego.

- mających wpływ na wynik sprawy.

7. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie zasadności lub niezasadności zgłoszonych przez stronę zarzutów odnośnie prowadzonego w stosunku do niej postępowania w szczególności zasadności nieuwzględnienia wniosku dowodowego strony zgłoszonego w postępowaniu przed W. Inspektorem Transportu Drogowego, co w konsekwencji uniemożliwia kontrolę instancyjna orzeczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest oparta na uzasadnionych podstawach.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach: 1) naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędna jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Według regulacji zawartej w art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadku ziszczenia się co najmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego określenia podstaw kasacyjnych, co zgodnie z art. 176 p.p.s.a. oznacza nie tylko obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym jego zdaniem uchybił sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu ale również uzasadnienie ich naruszenia. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie są one zasadne. Strona wnosząca skargę kasacyjną nie przedstawiła uzasadnienia zarzutów naruszenia prawa procesowego lub przedstawiła je jedynie ogólnikowo wskazując na treść przepisu, nie uzasadniając, na czym polegało naruszenie oraz nie wykazując, jaki to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Ułomność zarzutu pozbawionego uzasadnienia i dokładnego określenia naruszonego przepisu, to jest elementów, do których ustawodawca odwołuje się w art. 174 i 176 p.p.s.a., powoduje, że uchyla się on spod kontroli kasacyjnej, jeśli zważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny będąc związany granicami skargi kasacyjnej nie jest uprawniony do doprecyzowania za stronę zgłoszonych zarzutów (por. między innymi wyroki NSA: z 31 sierpnia 2010 r., sygn. II OSK 1148/09, LEX nr 737689; z 5 sierpnia 2010 r., sygn. I FSK 1353/09, LEX nr 744171; z 15 lipca 2010 r., sygn. I OSK 217/10, LEX nr 672895 ).

Autor skargi kasacyjnej oparł skargę kasacyjną na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. na zarzutach naruszenia przepisów postępowania. Kasator zarzucił naruszenie: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 10 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że Kasator zarzuca przede wszystkim nieuwzględnienie przez organ I instancji wniosku spółki o przeprowadzenie dowodu z zeznań Prezesa Zarządu tej spółki – K. P., co miało jego zdaniem wpływ na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej przy opisywaniu poszczególnych zarzutów naruszenia przepisów postępowania za każdym razem powołuje się na ten fakt nieuwzględnienia przez organy administracji żądania strony dotyczące przeprowadzenia tego dowodu.

Jest w sprawie bezsporne, że spółka nie posiadała licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy, gdyż za taką nie można uznać licencji innego podmiotu – spółki jawnej, której spółka ta nie mogła odstąpić skarżącej. Organ I instancji sprawdził w organie właściwym, tj. w Urzędzie Miasta P. i w Ministerstwie Infrastruktury), czy spółka posiada licencję. W obu przypadkach wskazano, że spółka nie posiada stosownej licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy. Taką licencję posiadała jedynie PHU C. sp. j. z siedzibą w P.. Nadto wskazał, iż z informacji pełnomocnika wynika, że obie Spółki są odrębnymi podmiotami i łączy je wyłącznie tożsamość personalna wspólników, co potwierdził pełnomocnik spółki w piśmie z dnia [...] sierpnia 2009 r. zaznaczając, że spółki te są odrębnymi podmiotami prawa i łączą je jedynie osoby wspólników.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny, iż organy prowadzące postępowanie słusznie wskazały, że kontrolowany przewóz nie spełniał wszystkich przesłanek z art. 4 pkt 4 lit. c) u.t.d, określającego warunki uznania przejazdu pojazdu załadowanego za przewóz na potrzeby własne. Spółka bowiem – w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji w piśmie z dnia [...] sierpnia 2009 r. o okazanie licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy – wskazała, że przewóz baraku w dniu [...] czerwca 2009 r. – był przewozem na potrzeby własne.

Organy prowadzące postępowanie prawidłowo oceniły, że spółka spełniała jedynie dwa warunki dotyczące przewozu na potrzeby własne – stosownie do art. 4 pkt 4 u.t.d – mianowicie, prowadzenia pojazdu przez pracownika firmy oraz posiadania pojazdu w dyspozycji prawnej. Nie zostały natomiast spełnione przesłanki określone w art. 4 pkt 4 lit. c) u.t.d.

Podkreślenia wymaga, że ustawodawca pod pojęciem niezarobkowego przewozu drogowego, zwanego zamiennie przewozem na potrzeby własne - zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 4 u.t.d. - rozumie nie określony rodzaj działalności gospodarczej, lecz każdy przejazd pojazdu (nawet wykonywany jednorazowo) pod drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczony do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Zasadniczym kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie danego przejazdu do przewozu drogowego na potrzeby własne jest służebny charakter tego przejazdu wobec zasadniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę. Należy również podkreślić, że w odróżnieniu od transportu drogowego jest to przewóz niezarobkowy, nieodpłatny, tzn. że przedsiębiorca ponosi we własnym zakresie koszty przewozu koniecznego dla wykonywania zarejestrowanej przez niego, innej niż transportowa działalności podstawowej. Ponadto, podkreślenia wymaga, że aby uznać dany przejazd za przewóz na potrzeby własne muszą być spełnione kumulatywnie cztery warunki: dotyczący kierowcy, pojazdu, przewożonego ładunku lub osób i pozostawania poza zasięgiem przedmiotowym działalności gospodarczej.

Ustawodawca w art. 4 pkt 4 u.t.d. określił szczegółowo kryteria niezarobkowego przewozu na potrzeby własne, wskazując, że wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że istota sporu sprowadzała się do ustalenia, czy wykonywany w dniu [...] czerwca 2009 r. przez Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "C." sp. z o.o. przewóz spełniał warunki art. 4 pkt 4 lit. c powyższej ustawy, co pozwoliłoby zakwalifikować go jako przewóz niezarobkowy - przewóz na potrzeby własne. Jest w sprawie bezsporne, że zasadniczą kwestią było ustalenie, kto był właścicielem, sprzedawcą/nabywcą, producentem lub innym prawnym dysponentem przewiezionego przez spółkę baraku.

Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że Spółka nie przedłożyła dowodu wskazującego na to, do kogo należał, czyją własnością był przewożony barak, przez kogo został wyprodukowany, lub kto był jego sprzedawcą. Ma to bez wątpienia istotne znaczenie dlatego, iż zgodnie z art. 4 pkt 4 lit c) u.t.d. okoliczności te są jednym z warunków do uznania wykonywanego przewozu jako przewozu na potrzeby własne, na który to przewóz spółka posiadała stosowne zaświadczenie. Z zeznań kierowcy przesłuchanego w charakterze świadka wynika, że przedmiotowy barak był przewożony z miejscowości S. k. P. do G. Z Krajowego Rejestru Sądowego spółki (Dział 1 Rubryka 3) nie wynika, aby w którejś z tych miejscowości skarżąca posiadała swój oddział. W postępowaniu administracyjnym skarżąca nie przedłożyła żadnego materialnego dowodu na wykazanie okoliczności, o których stanowi przepis art. 4 pkt 4 lit. c) u.t.d. stwierdzających, iż przewożony barak był własnością spółki lub został przez nią sprzedany, kupiony, wynajęty, wydzierżawiony, wyprodukowany lub naprawiony lub, że barak był przewożony z terenu spółki na teren prac wykonywanych przez nią w celu zaspokojenia jej własnych potrzeb związanych z tymi pracami. Wręcz przeciwnie, wspólnik spółki i jednocześnie członek jej zarządu (wiceprezes) przesłuchany w charakterze strony, wyraźnie stwierdził, że właścicielem baraku był klient spółki, co również potwierdza fakt przewożenia tego przedmiotu nie z siedziby spółki (P.), lecz z miejscowości S. do miejscowości G. na prywatne działki, jak zeznał kierowca – R. K., na których również klient spółki, a nie spółka, prowadził roboty budowlane.

Podkreślenia wymaga, że przesłuchany w charakterze strony wiceprezes Zarządu skarżącej spółki nie został wybrany do przesłuchania w charakterze strony przez organ administracji, lecz został zgłoszony z imienia i nazwiska przez pełnomocnika spółki. Spółka wniosła o przesłuchanie wiceprezesa zarządu – K. P., przy czym organ I instancji uwzględnił ten wniosek. Pan K. P. zeznał wyraźnie, iż właścicielem przywożonego baraku budowlanego był klient spółki, a za przewóz kierowca pobrał w imieniu spółki [...] zł. Sąd zauważa, że nie zgłoszono więc do przeprowadzenia tego dowodu osoby przypadkowej, która nie orientowałaby się w tym, czyją rzecz miała spółka przewozić.

Sąd I instancji zasadnie przyjął, że organ I instancji miał prawo nie uwzględnić wniosku spółki zgłoszonego w piśmie z dnia [...] września 2009 r. o przeprowadzenie dowodu z zeznań Prezesa Zarządu Spółki – K. P., z uwagi na fakt, iż okoliczność na którą ww. dowód miał być przeprowadzony, została już wyjaśniona, a przeprowadzenie tego dowodu prowadziłoby do przewlekania sprawy. Przepis art. 78 § 1 k.p.a. ogranicza prawo strony do składania jedynie takich wniosków, które dotyczą dowodów na okoliczności mające znaczenie dla sprawy. W razie, gdy organ stwierdzi, że żądanie przeprowadzenia dowodu złożono w celu przewleczenia sprawy, to może go nie uwzględnić (wyrok NSA z 10 października 1998 r., I S.A./Gd 1863/96). Żądanie przeprowadzenia dowodu z zeznań K. P. nie miało znaczenia dla sprawy, a zatem organ miał prawo go nie uwzględnić stosownie do art. 78 § 1 i 2 k.p.a. Z literatury przedmiotu oraz orzecznictwa wyraźnie wynika, że właśnie od okoliczności, iż żądanie musi mieć znaczenie dla sprawy, zależy jego uwzględnienie przez organ administracji (por. m. in. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Warszawa 2011, s. 399). Zatem przedmiotem dowodu musi być okoliczność mające znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Ponadto, prawo do nieuwzględnienia przez organ I instancji żądania przeprowadzenia dowodu w rozstrzyganej sprawie, znajduje uzasadnienie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Mianowicie, jak stwierdził NSA w orzecznictwie, organ nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu, jeżeli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w postępowaniu. W takim wypadku powinien jednak wskazać konkretne motywy takiego stanowiska (por. wyrok NSA w Warszawie z 5 maja 1998 r., III S.A. 193/97, Legalis). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził ponadto, że odmowa przeprowadzenia przez organ odwoławczy dowodu dla wyjaśnienia okoliczności już bezspornie wyjaśnionych przez organ I instancji, nie jest naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a tym samym nie uzasadnia uwzględnienia skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny i uchylenia zaskarżonej decyzji (wyrok NSA z 17 marca 1986 r., III S.A. 1160/85, ONSA 1986, nr 1, poz. 19).

Podkreślenia wymaga, że do zakończenia postępowania skarżąca nie przedłożyła żadnego dokumentu ani oświadczenia na okoliczność spełnienia przesłanek z art. 4 pkt 4 lit. c) u.t.d. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. skarżąca mogła przed Sądem I instancji uzupełnić dowód z dokumentów, który by wykazywał spełnienie tych przesłanek, jednakże tego nie uczyniła.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że organy nie naruszyły przepisów postępowania i ich rozstrzygnięcia są zgodne z prawem. Ustalenia organów administracji w zakresie zakwalifikowania kontrolowanego przewozu, jako nie wykonywanego na potrzeby własne, były wystarczające w świetle zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. oraz oparte na wyczerpująco zebranym i rozpatrzonym materiale dowodowym stosownie do art. 77 § 1 k.p.a., jak również wystarczające dla dokonania oceny tych dowodów na mocy art. 80 k.p.a. Nie doszło do naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 78 § 1 i 2 k.p.a., gdyż organ miał prawo nie uwzględnić żądania spółki przeprowadzenia dowodu dla wyjaśnienia okoliczności, które zostały już dostatecznie wyjaśnione. Nie ma również uzasadnienia zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., gdyż organy zapewniły spółce czynny udział w każdym stadium postępowania.

Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest chybiony i nie został przez skarżącą należycie uzasadniony. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny nie może dokonać oceny tego zarzutu.

Z wymienionych powodów skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.