Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 42/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2019-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 2017 poz 2137
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 art. 7, ust. 1, 2, 3
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant Sekretarz sądowy Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2019 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego uchyla zaskarżoną decyzję w całości.


UZASADNIENIE

Skarżący A.S. (dalej: strony, skarżący) wniósł skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor OR ARiMR, organ) nr [...] z [...] listopada 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR (dalej: Kierownik BP, organ I instancji) nr [...]

z [...] października 2018 r. (dalej: decyzja z [...] października 2018 r. ) o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego.

W motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia organ opisał następujący stan faktyczny.

Skarżący w dniu 1 czerwca 2016 r. złożył w BP ARiMR wniosek o przyznanie płatności rolno środowiskowej na rok 2016, w którym zadeklarował, że ubiega się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej do Pakietu 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, wariant 4.6 - półnaturalne łąki wilgotne do powierzchni 20,51 ha na działki rolne: A/A1 (PRŚ TUZ - 5,53 ha) położona na działce ewidencyjnej nr [...] B/B1 (PRŚ TUZ - 2,82 ha) położona na działce ewidencyjnej nr [...]; C/C1 (PRŚ TUZ - 6,47 ha) położona na działce ewidencyjnej nr [...] D/D1 (PRŚ TUZ - 5,69 ha) położona na działce ewidencyjnej nr[...].

Mając na uwadze powyższe, Kierownik BP decyzją z [...] stycznia 2017 r. nr [...] wydaną w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej PRO W 2007-2013, przyznał stronie płatność do Pakietu 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków

i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, wariant 4.6 - półnaturalne łąki wilgotne ekologiczne do powierzchni 20,51 ha w łącznej wysokości: 16.408 zł.

Organ powołując się na art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2018 r., poz. 1936 – dalej: Ustawa PROW) wyjaśnił, że jeżeli decyzja w sprawie przyznania pomocy uwzględnia w całości żądanie rolnika i nie określa zmniejszeń lub wykluczeń oraz nie ustala kwot podlegających odliczeniu decyzje doręcza się jedynie na żądanie strony. Mając więc na uwadze fakt, że nie złożyła żądania doręczenia decyzji - orzeczenie pozostało jedynie w aktach sprawy.

Dalej wskazano, że zgodnie z art. 20 ust. 5 Ustawy PROW za dzień doręczenia decyzji, o której mowa w art. 4 Ustawy PROW, w przypadku gdy strona nie wystąpiła

z żądaniem doręczenia tej decyzji, uważa się dzień uznania przyznanej pomocy na rachunku bankowym strony. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy w dniu [...] lutego 2017 r. i w związku z tym faktem decyzja

o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007- 2013 z [...] stycznia 2017 r. stała się ostateczna z dniem 7 marca 2017 r. (14 dni od uznania pomocy na rachunku bankowym Strony).

W dniu [...] marca 2018 r. Dyrektor OR ARiMR wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji, gdyż uznał za konieczne ustalenie, czy w/w orzeczenie z [...] stycznia 2017 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013 za rok 2016 narusza przepisy prawa regulujące przyznawanie płatności rolnośrodowiskowej, które zostały określone w § 20 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy’’ objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361, z późn. zm. – dalej: Rozporządzenie PRŚ).

Wyjaśnił, że zgodnie z § 20 ust. 1 Rozporządzenia PRŚ w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 4 (tj. Pakiet 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków

i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000) płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana w wysokości: 100% stawki płatności - za powierzchnię od 0,1 ha do 10 ha; 50% stawki płatności - za powierzchnię powyżej 10 ha do 20 ha. Według § 20 ust. 5 Rozporządzenia PRŚ gdy łączna powierzchnia, do której przysługuje płatność rolnośrodowiskowa w ramach wszystkich realizowanych pakietów lub wariantów, przekracza największą powierzchnię, za którą w ramach realizowanych pakietów lub wariantów można przyznać płatność rolnośrodowiskową z uwzględnieniem 100% stawki płatności, płatność rolnośrodowiskowa w ramach poszczególnych pakietów lub wariantów jest przyznawana w wysokości 100% stawki płatności za powierzchnię:

1/ stanowiącą iloczyn: a) największej powierzchni, za którą w ramach realizowanych pakietów lub wariantów można przyznać płatność rolnośrodowiskowa z uwzględnieniem 100% starki, b) udziału, o którym mowa w § 13a ust. 3, ustalonego z uwzględnieniem

§ 13a ust. 4 i 5; 2/ nie większą jednak niż powierzchnia, za którą w ramach danego pakietu lub wariantu można przyznać płatność rolnośrodowiskowa z uwzględnieniem 100% stawki płatności. Natomiast w ust. 6 ustanowiono, że w przypadku o którym mowa w ust. 5 płatność rolnośrodowiskowa za pozostałą powierzchnię, do której ta płatność przysługuje, jest przyznawana w wysokości 50% stawki płatności.

Uwzględniając więc w/w przepis organ powinien przyznać płatność do powierzchni

10 ha w wysokości 100 % stawki płatności, natomiast do powierzchni kolejnych 10 ha zastosować stawkę 50 % płatności przy uwzględnieniu uwarunkowań prawnych określonych w § 20 ust. 5 i 6 Rozporządzenia PRŚ. Do pozostałej powierzchni 0,51 ha płatność nie przysługuje, ponieważ zgodnie z § 20 ust. 1 Rozporządzenia PRŚ maksymalna powierzchnia, do której może zostać przyznana płatność wynosi 20 ha.

Natomiast Kierownik BP decyzją z [...] stycznia 2017 r. przyznał stronie płatność do Pakietu 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 - wariant 4.6 - półnaturalne łąki wilgotne ekologiczne do powierzchni 20,51 ha w wysokości 100 % stawki płatności 20,51 ha w wysokości

100 % stawki płatności czyli 800 zł/ha bez uwzględnienia regulacji określonych w § 20

ust. 5 Rozporządzenia PRS.

Organ, mając na uwadze w/w przypisy prawa oraz stan faktyczny stwierdził, że Kierownik BP, przyznając decyzją z [...] stycznia 2017 r. płatność w pełnej wysokości do powierzchni 20,51 ha w ramach Pakietu 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków

i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 (dalej: Pakiet 4) rażąco naruszył przepis § 20 ust. 1 i 5 Rozporządzenia PRŚ. W konsekwencji, Dyrektor OR ARiMR decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2018 r. stwierdził nieważność decyzji Kierownika BP ARiMR z [...] stycznia 2017 r. w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013. Orzeczenie to skutecznie doręczono stronie

w dniu 10 kwietnia 2018 r.

Ze względu na powyższe Kierownik BP po ponownym poddaniu wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2016 r. kontroli administracyjnej, w tym uwzględnieniu przepisów Rozporządzenia PRŚ (w szczególności § 20 Rozporządzenia PRŚ) decyzją

z [...] maja 2018 r. nr [...] przyznał stronie płatność do powierzchni

20 ha w wysokości 12.000 zł. Orzeczenie zostało skarżącemu skutecznie doręczone

w 24 maja 2018 r., (zwrotne potwierdzenie odbioru) i w postępowaniu dotyczącym przyznania płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013 na rok 2016 stało się ostateczne z dniem 3 sierpnia 2018 r.

Następnie organ I instancji zawiadomieniem z 17 lipca 2018 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwot pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego. W treści pisma poinformował stronę

o przysługującym jej prawie wglądu do akt jak również możliwości składania wyjaśnień, oraz o wyjaśnił, że postępowanie zostało wszczęte w związku z wydaniem w dniu 21 maja 2018 r. decyzji na mocy której skarżącemu przyznano środki w kwocie 12.000 zł tj. mniej niż w pierwotnym postępowaniu. Wobec czego w sprawie została ustalona kwota nienależnie pobranych płatności będąca różnicą pomiędzy decyzją z [...] stycznia 2017 r. w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013 (wyeliminowaną z obrotu prawnego) a decyzją z [...] maja 2018 r. w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013 (obowiązującą). Różnica pomiędzy kwotą wypłaconą (tj. 16 408 zł) a kwotą przysługującą (tj. 12 000 zł) wynosi 4.408 zł.

W konsekwencji powyższego Kierownik BP 2 października 2018 r. wydał decyzję w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego, którą ustalił wymaganą kwotę zwrotu płatności

w wysokości 4 408 zł. W motywach wskazał, że ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności nastąpiło na podstawie przepisów prawa określonych w art. 29 Ustawy z dnia 9 maj 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r. poz. 2137- dalej: ustawa o Agencji). Powołał również regulację działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 – dalej: O.p.) tj.

art. 47 § 1, art. 51 § 1 oraz art. 56 § 1. Odniósł się również do kwestii ewentualnego odstąpienia od ustalenia nienależnie pobranych płatności zgodnie z art. 7 ust. 3 Rozporządzenia 809/2014 oraz art. 54 ust. 3 lit. a akapit drugi Rozporządzenia 1306/2013. Orzeczenie doręczono stronie w dniu 4 października 2018 r.

Strona w odwołaniu na powyższe rozstrzygniecie zarzuciła naruszenie: prawa materialnego, tj. § 7 ust. 3 Rozporządzenia 809/2014, art. 8 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postepowania administracyjnego (tj Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 – dalej: K.p.a.), tj. brak przeprowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, poprzez ustalenie kwoty płatności na podstawie dwóch różnych decyzji administracyjnych, w tym wydanie decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych świadczeń, mimo wydania tych decyzji w niezmienionym stanie faktycznym, art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego.

Dyrektor OR ARiMR utrzymując w mocy orzeczeniem z [...] listopada 2018 r. zaskarżoną decyzję w motywach w pierwszej kolejności omówił zasady i przepisy przyznawania płatności - § 2 ust. 1-4, § 20 ust. 1, ust. 5 Rozporządzenia PRŚ. Następnie omówił zasady ustalania kwot nienależnie pobranych płatności. W tym zakresie wskazał, że stosownie do treści art. 28 ust. 3 Ustawy PROW właściwość i tryb ustalania kwot pomocy i pomocy technicznej, pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, są określone w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, chyba że przepisy wydane na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 lub pkt 3 stanowią inaczej. Zgodnie z art. 29 ust. 1 Ustawy o Agencji - ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących

z funduszy Unii Europejskiej, 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 29 ust. 7 Ustawy o Agencji do należności, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800), z wyjątkiem przepisów dotyczących umarzania należności OR ARiMR odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności, z tym że termin, o którym mowa

w art. 47 § 1 O.p., wynosi 60 dni. Natomiast według art. 29 ust. 8 Ustawy o Agencji, uprawnienia organu podatkowego określone w ustawie, o której mowa w ust. 7, przysługują organowi, o którym mowa w ust. 2.

W oparciu o powyższe normy prawne organ wyjaśnił, że Dyrektor OR ARiMR mając

na względzie wskazane wyżej przepisy prawa wskazuje, że środki finansowe (tj. płatność rolnośrodowiskowa w roku 2016) wypłacone skarżącemu pochodzą

z Europejskiego Funduszu Rolnego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), a także z publicznych środków krajowych tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Ustawy o Agencji. Biorąc pod uwagę powyższe należy bezsprzecznie uznać, że zgodnie z przywołanymi regulacjami w przedmiotowej sprawie organem właściwym do ustalenia kwoty nienależnie pobranych przez Pana A.S. płatności PRŚ w drodze decyzji administracyjnej jest Kierownik BP ARiMR.

Następnie organ przypomniał dotychczasowy przebieg postępowania – począwszy od złożenia wniosku przez stronę o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016 do wydania decyzji [...] października 2018 r. przez Kierownik BP. Stwierdził, że poczynione ustalenia potwierdzają prawidłowość ustalonej kwoty nienależnie pobranej płatności w wysokości 4.408 zł przez Kierownika BP oraz że przedmiotowa decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Dalej organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 28a Ustawy PROW w przypadku określonym

w art. 33 ust. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r.

w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 209 z 11.08.2005, str. 1, z późn. zm.) – dalej: Rozporządzenie (WE) 1290/2005 organ, o którym mowa

w art. 29 ust. 2 Ustawy o Agencji, odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności z tytułu pomocy, o którym mowa w art. 29 ust. 1 Ustawy o Agencji, jeżeli kwota, o której mowa w art. 5a rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L171 z 23.06.2006, str. 90, z późn. zm.), nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 11 ust. 2 Rozporządzenia 907/2014 w odniesieniu do programów rozwoju obszarów wiejskich, podczas sporządzania deklaracji wydatków państwa członkowskie nienależące do strefy euro stosują - w odniesieniu do każdej operacji płatności lub odzyskania - przedostatni kurs walutowy ustalony przez Europejski Bank Centralny sprzed miesiąca, w którym operacje zapisuje się w księgach agencji płatniczej. Jednocześnie organ podkreślił, że zgodnie z art. 119 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (WE) nr 352/78, nr 165/94, nr 2799/98, nr 814/2000, nr 1290/2005 i nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 2013.347.549 – dalej: Rozporządzenie 1306/2013), utraciło moc Rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, przy czym odesłania do uchylonych rozporządzeń traktuje się jak odesłania do Rozporządzenia 1306/2013 zgodnie z tabelą korelacji zamieszczoną w załączniku III do rozporządzenia (art. 119 ust. 2 Rozporządzenia 1306/2013). Stosownie zaś z tabelą korelacji, dotychczas obowiązującemu art. 33 Rozporządzenia (WE) nr 1290/2005 odpowiada aktualnie art. 54 i 56 Rozporządzenia 1306/2013. Tak więc, na podstawie art. 54 ust. 3 lit. a akapit drugi Rozporządzenia 1306/2013 w należycie uzasadnionych przypadkach państwa członkowskie mogą zdecydować o zaprzestaniu odzyskiwania. Taka decyzja może zostać podjęta jeżeli kwota do odzyskania od beneficjenta

w kontekście płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia nie przekracza 100 EUR, nie licząc odsetek. Ocena kwoty 100 EUR następuje oddzielnie w odniesieniu do danego rolnika, płatności indywidualnej (zrealizowanej na podstawie pojedynczego wniosku, a więc płatności na dany rok) oraz oddzielnie dla poszczególnych schematów pomocowych/środków wsparcia). Zwrócił uwagę na tożsamość treści art. 33 Rozporządzenia (WE) nr 1290/2005 oraz art. 54 i 56 Rozporządzenia 1306/2013. Uwzględniając więc w/w przepisy, kwotę nienależnie pobranych przez stronę płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, jak też kurs euro określony zgodnie z art. 11 ust. 2 Rozporządzenia 907/2014 organ stwierdził, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalania kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego i kwota

4.408 zł. musi być zwrócona na konto ARiMR.

Dyrektor OR ARiMR omówił również, w oparciu o art. 7 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. urz. UE L 227

z 31.07.2014, str. 69 – dalej: Rozporządzenie 809/2014) kwestie oprocentowania

w sytuacji zwrotu kwoty nienależnej płatności.

Dalej Dyrektor OR ARiMR wskazał, że ustalając dla strony kwotę nienależnie pobranych płatności PRŚ przeanalizował także przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 ust. 3 akapit pierwszy i drugi Rozporządzenia 809/2014, obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego istotnych dla obliczania przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja

o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności. Organ wskazał, że w tej sprawie dokonana płatność w nienależnej wysokości spowodowana była pomyłką Kierownika BP, który przyznał ją stronie do 100 % stawki płatności do powierzchni 20,51 ha naruszając przy tym § 20 Rozporządzenia PRŚ. Jednakże w jego ocenie, nie można uznać, że błąd ten nie mógł zostać wykryty

w zwykłych okolicznościach przez stronę, bowiem skarżący jako beneficjent środków pomocowych zobowiązany jest do znajomości zasad przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętej wnioskiem o przyznanie płatności, a tym samym obowiązujących przepisów prawa, w tym przypadku Rozporządzenia PRŚ. Ponadto zauważył, że w decyzji w sprawie przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 Kierownik BP wskazał stronie wielkość jego zobowiązania podjętego w dniu 15 marca 2014 r w ramach wariantu: 4.6 półnaturalne łąki wilgotne na powierzchnie równą 20,00 ha (pomimo deklaracji 20,51 ha) oraz przyznał płatność rolnośrodowiskową

w wysokości 12.000 zł. W kolejnym roku, tj. 2015 strona również otrzymała płatność rolnośrodowiskową w takiej samej wysokości tj. 12 000 zł deklarując powierzchnie 20,51 ha czyli taką samą jaką zgłosiła do płatności rolnośrodowiskowej w roku 2014. Tym samym, według organu, skarżący był świadomy, że kwota wypłacona z tytułu płatności rolnośrodowiskowej za rok 2016 na jego rachunek bankowy w wysokości 16.408 zł jest dużo wyższą kwotą niż tą którą otrzymał w latach poprzednich za tą samą deklarację, tj. 20,51 ha w wysokości 12.000 zł. Organ stwierdził, że okoliczność związana z wypłaceniem stronie na konto bankowe płatności w dużo większej wielkości (4.408 zł) niż faktycznie przysługująca jest w ocenie organu w niniejszym przypadku na tyle ewidentna, że rolnik ową nieprawidłowość mógł z łatwością dostrzec i z własnej inicjatywy zwrócić środki finansowe wypłacone w wysokości większej niż przysługująca. Tym samym, wskazywany błąd organu ARiMR nie był błędem którego strona nie mogła dostrzec. Ponadto płatność przez cały okres zobowiązania jest przyznawana w takiej samej kwocie, skarżący mając do dyspozycji plan działalności rolnośrodowiskowej, posiadał pełną wiedzę w zakresie podjętego zobowiązania dot. działek rolnych, na których zobowiązanie powinno być realizowane w ramach poszczególnych pakietów

i ich wariantów oraz przewidywaną wysokość płatności w poszczególnych latach. Ponadto skarżący składając podpis we wniosku w sekcji oświadczenia i zobowiązania, potwierdził fakt znajomości zasad przyznawania płatności.

Mając na względzie powyższy stan faktyczny, Dyrektor OR ARiMR stwierdził, że Kierownik BP zasadnie uznał, że stronie nie przysługuje płatność przyznana decyzją

z [...] stycznia 2817 r. w kwocie 16.408 zł gdyż decyzja ta została wyeliminowana

z obrotu prawnego, i zastąpiona decyzją ostateczną z [...] maja 2018 r., którą stronie została przyznana płatność w kwocie 12 000 zł. Dlatego też kwota 4 408 zł wynikająca

z różnicy pomiędzy w/w decyzjami jest nienależnie pobrana, a wypłacone środki strona powinna zwrócić na mocy zaskarżonej decyzji, a zatem konieczne było rozstrzygnięcie o ich ustaleniu na podstawie art. 29 ust. 1, 2 i 8 Ustawy o Agencji. Podstawą wydania takiego rozstrzygnięcia jest art. 29 ust. 1 Ustawy o Agencji.

Odnosząc się z kolei do argumentów odwołania organ stwierdził, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 7 ust. 3, albowiem z treści tego przepisu wynika, że wyłączenie obowiązku zwrotu płatności rolnośrodowiskowej nie ma zastosowania pod warunkiem łącznego spełnienia następujących przesłanek: - płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy, - błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Organ wskazał, że w tej sprawie nie można uznać, że błąd był błędem, którego trona nie mogła dostrzec, bowiem jako beneficjent środków pomocowych zobowiązana jest do znajomości zasad przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętej wnioskiem o przyznanie płatności, a tym samym obowiązujących przepisów prawa, w tym przypadku Rozporządzenia PRŚ. Ponadto, wskazał, że strona powinna być świadoma, że kwota wypłacona na jej rachunek bankowy w wysokości 16.408 zł jest dużo większą kwotą niż tą którą otrzymała w latach poprzednich (2014 i 2015) za tą samą deklarację tj. 20,51 ha

w wysokości 12.000 zł. Okoliczność związana z wypłaceniem stronie na konto bankowe płatności w dużo większej wielkości (tj. 4 408 zł) niż faktycznie przysługująca jest

w ocenie Dyrektora OR ARiMR w niniejszym przypadku na tyle ewidentna, że rolnik ową nieprawidłowość mógł z łatwością dostrzec i z własnej inicjatywy zwrócić środki finansowe wypłacane w wysokości większej niż przysługująca. Organ zaznaczył też, że płatność przez cały okres zobowiązania jest przyznawana w takiej samej kwocie, skarżący mając do dyspozycji plan działalności rolnośrodowiskowej, posiadał pełną wiedzę w zakresie podjętego zobowiązania dot. działek rolnych, na których zobowiązanie powinno być realizowane w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów oraz przewidywaną wysokość płatności w poszczególnych latach. Tym samym, wskazywany błąd organu ARiMR nie był błędem, którego w ocenie organu strona nie mogła dostrzec. W ocenie Dyrektora OR ARiMR - w świetle okoliczności niniejszej sprawy wykazanych w niniejszej decyzji - brak ustalenia względem strony kwoty nienależnie pobranych płatności stałoby w oczywistej sprzeczności ze wskazanymi wyżej zasadami rzetelnego finansowania i wydatkowania środków unijnych.

Jako bezzasadny organ ocenił zarzut naruszenia art. 8 Kpa wyjaśnił, że jeżeli decyzja narusza przepisy prawa to organ administracji jest zobligowany do wyeliminowania takiej decyzji z obiegu prawnego, czemu służy zawarta w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, obarczonej wada rażącego naruszenia prawa. Konsekwencją konieczności zastosowania tego trybu

w tej sprawie była wydana w dniu [...] maja 2018 r. decyzja rozstrzygająca

w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej uwzględniająca obowiązujące

limity powierzchniowe zgodnie z § 20 ust. 1 i 5 Rozporządzenia PRŚ na kwotę

12.000 zł. W związku z czym, zarzut braku przeprowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej jest chybiony tym bardziej, że strona na każdym etapie postępowania była informowana w oparciu o przepisy

art. 10 K.p.a. o możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Kopia dokumentacji zgromadzonej w sprawie została przekazana stronie za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 13 sierpnia 2018 r. skarżący przesyłkę odebrał dnia 16 sierpnia 2018 r. i nie wniósł do zgromadzonego materiału jakichkolwiek zastrzeżeń. Tym samym, tezy stawiane przez stronę są nieuzasadnione.

Za chybione organ uznał także argumenty strony dotyczące naruszenia art. 7 w zw.

z art. 11 i art. 80 K.p.a., albowiem strona nie wniosła do zgromadzonego materiału dowodowego żadnych zastrzeżeń pomimo, że miała do tego prawo po zapoznaniu się

z aktami sprawy przed wydaniem zaskarżonej decyzji. W opinii organu Kierownik BP

w decyzji z [...] października 2018 r. rozważył i ocenił wszystkie okoliczności istotne dla sprawy, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Organ I instancji wykazał, że nie mógł inaczej orzec z uwagi na okoliczności faktyczne i prawne występujące w przedmiotowej sprawie, wskazał, że nie zostały wypełnione łącznie wszystkie warunki określone w art. 7 ust. 3 Rozporządzenia 809/2014 tj. zaistnienie błędu organu oraz niemożność jego wykrycia przez beneficjenta co zostało już opisane w motywach decyzji. W sytuacji błędu, który możliwy był do wykrycia przez rolnika

w zwykłych okolicznościach, na co wskazują organy ARiMR upływ wskazanego terminu na który powołuje się strona nie znosi obowiązku zwrotu.

W skardze na powyższe orzeczenie skarżący podniósł zarzuty naruszenia:

1. art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a. poprzez utrzymanie decyzji organu I instancji w mocy,

w sytuacji gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem: - prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 809/2014, poprzez jego niezastosowanie

w sytuacji, gdy płatność została dokonana na moją rzecz na skutek pomyłki organu,

a decyzja w tym zakresie została przekazana w terminie dłuższym niż 12 miesięcy od dokonania płatności, tym samym zaistniały przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu świadczeń na rzecz organu; - art. 8 K.p.a., tj. brak przeprowadzenia postępowania

w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, poprzez ustalenie kwoty płatności na podstawie różnych decyzji administracyjnych, w tym wydanie decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych świadczeń, pomimo wydania tych decyzji

w niezmienionym stanie faktycznym; - art. 7, 77 § 1 i art, 80 K.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, tj. nieuwzględnienie okoliczności, że decyzja o zwrocie nienależnie pobranych płatności została przekazana skarżącemu po upływie 12 miesięcy a nadto, że skarżący nie mógł stwierdzić błędu organu w zwykłych okolicznościach.

Skarżący zarzucił też uchybienie w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że błąd organu w zwykłych okolicznościach mógł zostać przez niego wykryty, a nadto,

że miał świadomość, że kwota wypłacona na jego rzecz z tytułu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016 została wypłacona w wysokości większej niż przysługująca, podczas gdy prawidłowa ocena stanu faktycznego prowadzi do wniosku całkowicie odmiennego.

W odpowiedzi, na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje;

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.). Sąd rozpoznający skargę na akt administracyjny dokonuje jego oceny mając na uwadze wyłącznie stan prawny obowiązujący w dniu podjęcia aktu, jak i stan sprawy istniejący na ten dzień,

a wynikający z akt administracyjnych (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Podstawą orzekania Sądu jest więc materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed organami obydwu instancji. Aby usunąć z obrotu prawnego decyzję wydaną przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w niej do naruszenia przepisu prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, bądź przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145

§ 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt dotknięty jest jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych ustawach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję co do jej zgodności z prawem, tj. w granicach określonych przepisami ustaw powołanych wyżej, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kontroli sądowej została poddana decyzja Dyrektora OR ARiMR z [...] listopada 2018 r. utrzymująca w mocy orzeczenie Kierownika BP z [...] października 2018 r.

o ustaleniu skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013 na rok 2016.

Podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły m. in. przepisy Ustawy o Agencji, w szczególności art. 29 ust. 1. Zgodnie z jego treścią, ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących

z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej. Przepis ust. 1 stosuje się również do podmiotów niebędących stronami postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej, które nienależnie lub nadmiernie pobrały środki publiczne, o których mowa w ust. 1 (ust.1a). Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia

w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych,

o których mowa w ust. 1 (ust.1b).

Zatem, powyższa norm prawna pozwala organom na ustalenie nienależnie lub nadmiernie pobranych środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej lub też krajowych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy europejskich, jak też finansowanie przez ARiMR pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Jak wynika z tego przepisu, uprawnienie do ustalenia tej kwoty jest realizowane przez ARiMR w drodze decyzji. Jako przesłanka działania organów ARiMR w tym trybie jawi się tylko i wyłącznie fakt ustalenia, że beneficjent otrzymujący dopłaty realizowane z funduszy unijnych (współfinansowanych z funduszy krajowych) otrzymał pomoc w sposób nienależny lub też otrzymał ją w nadmiernej wielkości (por. np. wyrok NSA z 14 grudnia 2016 r., sygn. II GSK 2715/26, wyrok WSA w Szczecinie

z 8 września 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 168/16). Ustalenia będące podstawą wydania takiej decyzji mogą wynikać z przeprowadzonej kontroli przez stosowne komórki ARiMR, w czasie których zostaną stwierdzone nieprawidłowości czy też niezgodności, ale może też być podstawą wydania takiej decyzji fakt, że decyzja, na podstawie której daną pomoc przyznano, została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego.

Jeżeli zatem kwota pomocy została przyznana na podstawie decyzji wyeliminowanej następnie z obrotu prawnego, to rzeczą organu jest ustalić obowiązek jej zwrotu

– w decyzji opartej na art. 29 ust. 1 Ustawy o Agencji.

Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Z okoliczności stanu faktycznego wynika bowiem, że rozstrzygnięcie Kierownika BP z [...] stycznia 2017 r. wydane w zakresie przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013 za rok 2016

w pełnej wysokości do powierzchni 20,51 ha w ramach Pakietu 4 – tj. 16.408 zł. (środki przekazano na rachunek strony [...] lutego 2017 r.) rażąco naruszało przepis § 20 ust. 1

i 5 Rozporządzenia PRŚ w zakresie obowiązujących limitów powierzchniowych.

W konsekwencji, Dyrektor OR ARiMR decyzją z [...] kwietnia 2018 r. stwierdził nieważność decyzji z [...] stycznia 2017 r. Natomiast, Kierownik BP ponownie rozpatrując wniosek strony, prawidłowo już stosując przepisy prawa, decyzją z [...] maja 2018 r. przyznał jej płatność do powierzchni 20 ha w wysokości 12.000 zł. He to stało się ostateczne z dniem 3 sierpnia 2018 r.

W tej sytuacji nie może budzić wątpliwości, że różnica pomiędzy kwotą otrzymaną przez beneficjenta na podstawie pierwotnej, wyeliminowanej następnie z obrotu prawnego decyzji ([...] stycznia 2017 r.), a wysokością płatności przyznanych na podstawie decyzji z [...] maja 2018 r. (tj. 4.408 zł.) będzie stanowiła kwotę świadczenia nienależnie pobranego (pobranego w nadmiernej wysokości).

W sprawie jest niepodważalnym, że nienależna skarżącemu płatność została mu przyznana i wypłacona – w wyniku pomyłki organu I instancji.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się natomiast do rozstrzygnięcia, czy przeprowadzone przez organ postępowanie uwzględniało wszystkie aspekty sprawy,

i w konsekwencji czy dawało podstawę do uznania, że nie zachodzą przesłanki odstąpienia od żądania zwrotu wypłaconych nienależnie skarżącemu w/w płatności rolnośrodowiskowej – w wysokości, jak wyżej.

W punkcie wyjścia należy przypomnieć, że stosownie do brzmienia art. 7 ust. 3 Rozporządzenia 809/2014 - obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta

w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego istotnych dla obliczania przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności.

W orzecznictwie wskazuje się, że celem, określonego w powyższej normie prawnej wyjątku od zasady, że płatności nienależnie lub nadmiernie pobrane powinny zostać zwrócone, jest zwolnienie z obowiązku zwrotu tylko w takich sytuacjach, w których to błąd organu spowodował wypłatę nienależnej płatności. Chodzić tu będzie o tę część rozstrzygnięcia, za którą w całości i niezależnie od rolnika odpowiada organ. Ocenę taką dodatkowo uzasadnia odwołanie się do reguł wykładni językowej. Przepis

art. 7 ust. 3 Rozporządzenia 809/2014 stanowi, że nienależna płatność ma zostać dokonana "na skutek" pomyłki organu. Przepisy Rozporządzenia 809/2014 nie definiują pojęcia "pomyłki organu". Jednak, w ocenie Sądu pod tym pojęciem należy rozumieć wszelkie błędy popełnione przez właściwy organ lub inny organ, których skutkiem było dokonanie nienależnej płatności. Chodzi tu o takie działanie organu, które jest czynnikiem sprawczym bezpodstawnego przyznania rolnikowi płatności (por. wyrok WSA w Lublinie z 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Lu 240/17). Pomyłka organu może zaistnieć zarówno wówczas, gdy np. na podstawie niespornych okoliczności faktycznych wyliczył on kwotę płatności przy zastosowaniu błędnych stawek lub

z powodu błędów rachunkowych, jak i za pomyłkę mogą być uznane wszelkie błędy popełnione przez właściwy organ lub inny organ, których skutkiem było dokonanie nienależnej płatności." (tak NSA w wyrokach z 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 584/14, z 11 października 2013 r., sygn. akt II GSK 849/12, z 11 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 1861/12, z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1097/16, wyrok

WSA w Kielcach z 30 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Ke 525/17 - dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei ocena, co do możliwości wykrycia błędu przez rolnika, winna uwzględniać zarówno charakter nieprawidłowości będącej podstawą ustalenia i wypłacenia kwoty nienależnie pobranych płatności, jak i akcentowane

w orzecznictwie sądowym prawo rolnika do działania w zaufaniu do zgodności

z prawem działań organu zajmującego się przyznawaniem płatności - (por. wyroki NSA: z 12 maja 2015 r. sygn. akt II GSK 870/14, z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1097/16).

Istotnym jest, że możliwość wyłączenia zwrotu nienależnie dokonanej płatności wymaga łącznego spełnienia dwóch przesłanek – płatność musi być dokonana na skutek błędu organu i błąd jest tego rodzaju, że nie mógł zostać wykryty przez rolnika (wyrok NSA

z 15 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 594/10, z 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 315/13).

W niniejszej sprawie błąd organu I instancji jest bezsporny. Rozstrzygnięcia wymaga natomiast kwestia, czy w ustalonym stanie faktycznym sprawy można z całą

pewnością uznać, że została spełniona druga przesłanka wskazana w przepisie art. 7 ust. 3 Rozporządzenia nr 809/2014, to jest - czy istniała możliwość wykrycia przez skarżącego błędu organu w zwykłych okolicznościach. Innymi słowy, czy pobranie przez stronę płatności za 2016 r. było błędem zauważalnym w tzw. "zwykłych okolicznościach".

Rozważania w tym zakresie należy rozpocząć od spostrzeżenia, że organy rozpoznające sprawę o ustalenie kwoty nienależnie pobranej płatności, każdorazowo - po analizie całokształtu materiału dowodowego – zobowiązane są ocenić indywidualne okoliczności sprawy i na ich podstawie dokonać ustaleń co do możliwości wykrycia przez rolnika błędu organu. Przy dokonywaniu oceny, czy było możliwe wykrycie przez rolnika błędu, organy powinny również uwzględnić naturę tego błędu, tj. czy np. dotyczy błędnej interpretacji i w konsekwencji wadliwego zastosowania prawa, czy też obejmuje błąd co do stanu faktycznego.

W ocenie Sądu, przy uwzględnieniu powyższych uwag brak jest podstaw do zaaprobowania stanowiska organów, które weryfikując przesłankę odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranych płatności stwierdziły, że przepis art. 7 ust. 3 Rozporządzenia 809/2014 nie będzie miał zastosowania, albowiem uznały, że błąd organu mógł zostać przez stronę wykryty w zwykłych okolicznościach. U podstaw tej tezy legły takie argumenty jak to, że skarżący, jako beneficjent środków pomocowych jest zobowiązany do posiadania wiedzy o zasadach przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętej wnioskiem o przyznanie płatności, a tym samym obowiązujących przepisów prawa, w tym przypadku Rozporządzenia PRŚ. Fakt znajomości przez skarżącego zasad przyznawania płatności miał natomiast potwierdzać złożony przez niego we wniosku podpis - w sekcji oświadczenia i zobowiązania. Znaczenie przypisano również wcześniejszym decyzjom wydanym skarżącemu za lata 2014 i 2015. To one bowiem w ocenie organu miały potwierdzać świadomość skarżącego co do tego, że kwota wypłacona na jego rachunek bankowy

z tytułu płatności rolnośrodowiskowej za rok 2016 w wysokości 16.408 zł. jest dużo wyższą niż ta którą otrzymywał w latach poprzednich za tę samą deklarację (tj. 20,51 ha w wysokości 12.000 zł.). Według organu, różnica ta była o tyle ewidentna (4.408 zł), że rolnik mógł z łatwością dostrzec ową nieprawidłowość i z własnej inicjatywy zwrócić środki finansowe wypłacone mu w wysokości większej niż przysługująca. Tym samym, błąd organu I instancji nie był błędem którego strona nie mogła dostrzec. Dyrektor OR ARiMR zaznaczył też, że płatność przez cały okres zobowiązania jest przyznawana w takiej samej kwocie, skarżący mając do dyspozycji plan działalności rolnośrodowiskowej, posiadał pełną wiedzę w zakresie podjętego zobowiązania dot. działek rolnych, na których zobowiązanie powinno być realizowane w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów oraz przewidywanej wysokości płatności

w poszczególnych latach.

Choć trudno powyższe argumenty deprecjonować, to jednak są one zbyt jednostronne

i wybiórcze. Dla rzetelnego i bezstronnego rozważenia przedmiotowej przesłanki obowiązkiem organu było zbadać sprawę wieloaspektowo. Przy ocenie "możliwości wykrycia błędu w zwykłych okolicznościach" pod rozwagę i analizę należało również wziąć chociażby fakt, że w tej indywidualnej sprawie błąd organu był związany

z niewłaściwym zastosowaniem przepisów prawa materialnego (§ 20 ust. 1 i 5 Rozporządzenia PRŚ). Wydana decyzja z [...] stycznia 2017 r. nie została stronie doręczona. Jest oczywistym, że przepisy prawa - art. 20 ust. 4 Ustawy PROW - taki stan rzeczy przewidują. Może to nastąpić wyłącznie, gdy decyzja w sprawie przyznania pomocy uwzględnia w całości żądanie rolnika i nie określa zmniejszeń lub wykluczeń oraz nie ustala kwot podlegających odliczeniu. W niniejszej sprawie, organ uwzględnił

w całości żądanie skarżącego. Ten, złożył prawidłowy pod względem formalnym

i materialnym wniosek (z akt nie wynika, by był on w jakimkolwiek zakresie kwestionowany). Z punktu widzenia przedmiotu sporu ważne jest jednak to, że skarżący tym jednym wnioskiem ubiegał się o przyznanie trzech różnych płatności: jednolitej płatności obszarowej (...), płatności ONW, płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013). Uprawnionym więc będzie spostrzeżenie, że w takiej sytuacji, co do zasady,

z każdą z nich wiązało się przekazanie na konto środków finansowych. Już choćby

z tego względu, twierdzenie organu, że strona mogła zauważyć, że dostała dopłatę

w nieprawidłowej wysokości, bo wyższej, jest w przekonaniu Sądu za daleko idącą konkluzją. Dopłata ONW mogła być niejedyną, jaką strona otrzymała na konto w tym samym, lub zbliżonym czasie. W tych okolicznościach, nie jest już takie jednoznacznie przekonywujące twierdzenie organu, że skarżący mógł wykryć błąd w zwykłych okolicznościach.

Nie może też z pola widzenia umykać fakt, że nawet gdyby strona wystąpiła z żądaniem doręczenia decyzji z [...] stycznia 2017 r., to otrzymałaby rozstrzygnięcie z którego nie wynikały żadne konkretne dane, żadne wyliczenia, które poddawałyby się jakiejkolwiek weryfikacji – ewentualnie - głównie pod względem rachunkowym. W decyzji (k: 2-3) ograniczono się do podania podstaw prawnych i kwoty udzielonej dopłaty. Skoro sam organ jako profesjonalista, dysponujący wiedzą, doświadczeniem i fachowym zapleczem, nie zauważył błędu związanego z naruszeniem przepisów Rozporządzenia PRŚ przy przyznawaniu płatności (za kolejny rok z rzędu), to mało przekonujące jest twierdzenie, że skarżący mógł wykryć błąd w zwykłych okolicznościach. To przede wszystkim na organach administracji spoczywa obowiązek działania w każdej sprawie zgodnie z prawem. Są one zobowiązane z urzędu do wnikliwego rozpatrywania wszystkich spraw. Winny posiadać pełną wiedzę o obowiązującym prawie (w zakresie przyznawania poszczególnych płatności), ewentualnych zmianach w tych przepisach, ale i też wydanych przez siebie uprzednich decyzjach, dotyczących danego rolnika

a związanych w szczególności z przyznawaniem konkretnej płatności. W tej sprawie, jak same organy podkreślały, było to kolejne rozstrzygnięcie, za kolejny rok, dotyczące takiego samego rodzaju płatności. Niemniej jednak, wbrew oczekiwaniom organów, trudno argument ten poczytać na niekorzyść strony. Wprost przeciwnie, przy założeniu że skarżący w ogóle zauważył wpływ wyższych środków na konto z tego konkretnego tytułu, to mógł on mieć uzasadnione prawo do pozostawania w pełnym zaufaniu do profesjonalizmu, oraz rzetelnego i wnikliwego działania organów administracji w jego sprawie. To zaś oznacza, że miał pełne prawo założyć, że organ zajmujący się przyznawaniem różnego rodzaju płatności dla rolnictwa czyni to w sposób profesjonalny, ze znajomością obowiązującego prawa, jego ewentualnych zmian, jak też spoczywającego na nim obowiązku starannego działania i czuwania na tym, aby strony uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa (por. wyrok NSA z 11 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 1861/12). Strona mogła więc przyjąć, że organowi są znane znajdujące się w danej sprawie przepisy, mające wpływ na rozmiar przyznanej dopłaty.

Istotnym jest, że za każdy rok – są wydawane odrębne decyzje. Od beneficjentów wymaga się sporządzenia prawidłowego wniosku, to jest zgodnego z obowiązującym

w tym zakresie porządkiem prawnym, który przy uwzględnieniu tego prawa ma odzwierciedlać stan rzeczywisty i ma być prawidłowy pod względem formalnym

i materialnym. Niemniej jednak, świadomość i znajomość zasad funkcjonowania systemu nie przesądza automatycznie o tym, że beneficjent jest zobowiązany do tego, by sam wyliczał sobie kwotę dopłaty, zaś organ by ten stan jedynie zatwierdzał lub nie.

Obowiązkiem skarżącego nie było wyliczanie sobie kwoty dopłaty, ta kompetencja

jest przypisana organom, które stosując odpowiednie przepisy prawa mają ten proces przeprowadzić prawidłowo. Raz jeszcze należy zważyć, że skoro organ jako profesjonalista, dysponujący wiedzą, doświadczeniem i fachowym zapleczem, nie zauważył, że niewłaściwie zastosował przepisy prawa materialnego przyznając przedmiotową dopłatę, to czy – w świetle powyższych uwag - można jednoznacznie

i przekonywująco uznać, że skarżący mógł ten błąd wykryć w zwykłych okolicznościach.

W tym stanie rzeczy, organ - przy uwzględnieniu treści art. 7 ust. 3 Rozporządzenia 809/2014, poczynionych na jego tle uwag, wszystkich okoliczności sprawy oraz z poszanowaniem zasad określonych w art. 7, art. 8 art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. - powinien raz jeszcze ocenić charakter błędu i wskazać, w sposób przekonujący,

czy w stanie faktycznym tej sprawy występują tzw. "zwykłe okoliczności", i czy skarżący mógł błąd wykryć. Wynik analizy winien być przedstawiony w uzasadnianiu decyzji spełniającym wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a.

Wszystkie powoływane w niniejszym wyroku orzeczenia są dostępne

w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie - www.orzeczenia.

nsa.gov.pl.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji wyroku.