Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 2077/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151; art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 2; par. 7
journal: Dz.U. 2005 nr 17 poz 142
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Beata Mahlhofer, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi G. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie inne – przyznania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C., po rozpoznaniu odwołania G. G., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] r. nr [...], o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania pomocy na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

W podstawie prawnej decyzji powołał art. 104 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634), art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich( Dz. U. z 2005 r., Nr 17, poz.142 z późn. zm.)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny sprawy:

Z akt administracyjnych wynika, iż G. G. w dniu [...] 2005 r. aktem notarialnym nabył gospodarstwo rolne od swego ojca C. G. w drodze darowizny. Z kolei C. G., przed dniem zbycia gospodarstwa w dniu [...] 2005 r., złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w B. wniosek o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. Wobec przekazania gospodarstwa rolnego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. decyzją z dnia [...] r., utrzymaną w mocy przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] r. nr [...], umorzył postępowanie w stosunku do zbywcy gospodarstwa C. G.. Skarga C. G. na decyzję drugoinstancyjną wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 606/06, została oddalona.

W dniu [...] 2006 r. nabywca gospodarstwa – G. G. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w B. wniosek o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej wraz z deklaracją, gdzie zobowiązał się do kontynuacji programu, a więc i wynikających z niego obowiązków, które zostały wyznaczone dla poprzedniego właściciela gospodarstwa C. G.. Decyzją z dnia [...] r. wydaną w wyniku uchylenia przez organ odwoławczy poprzedniej decyzji, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił G. G. przyznania pomocy na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. po rozpoznaniu odwołania G. G., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] r. o odmowie przyznania pomocy na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. W uzasadnieniu stwierdził, iż w okresie, kiedy C. G. przekazał synowi G. G. gospodarstwo rolne, obowiązywały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 17, poz. 142, ze zm. zwanym w dalszej części uzasadnienia rozporządzeniem z 18 stycznia 2005 r.), które w swoim ówczesnym brzmieniu nie regulowały zasad umożliwiających korzystanie z pomocy przez osobę przejmującą gospodarstwo rolne. Możliwość taka pojawiła się dopiero z chwilą wejścia w życie nowelizacji tych przepisów wprowadzonej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 1 sierpnia 2006 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 142, poz. 1016 zwanym w dalszej części uzasadnienia rozporządzeniem zmieniającym).

Zaakcentował też, że wprawdzie po wprowadzeniu zmian w przepisach § 7a, § 7b oraz § 7c rozporządzenia z 18 stycznia 2005 r., przewidziano możliwość złożenia wniosku przez następcę prawnego, jednakże w rozpoznawanej sprawie, wobec przekazania gospodarstwa, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...] 2006 r. umorzył postępowanie w stosunku do pierwotnego właściciela gospodarstwa C. G.. Opierając się na powyższym organ stwierdził, iż przejmujący nie może skorzystać z pomocy, jeżeli doszło do umorzenia postępowania o przyznanie płatności, a tym samym nie istnieją już przesłanki dające możność wznowienia postępowania administracyjnego w trybie art. 145 k.p.a.

W odwołaniu G. G. wniósł o zmianę decyzji pierwszoinstancyjnej oraz przyznanie mu pomocy na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Zrzucił przy tym naruszenie § 7 a rozporządzenia z 18 stycznia 2005 r. W uzasadnieniu wskazał, że w zaskarżonej decyzji nie wskazano podstaw prawnych, z których wynika, że warunkiem zastosowania § 7 a rozporządzenia jest wznowienie postępowania, a to narusza art. 107 § 1-3 k.p.a. oraz tenże § 7a rozporządzenia. Zaakcentował też, że spełnił warunki wynikające z § 7a ust. 1 i 2 rozporządzenia i przed upływem 35 dni od daty wejścia w życie nowelizacji, złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej. Przywołał treść uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 606/06, oddalającego skargę poprzedniego właściciela gospodarstwa, z którego jego zdaniem wynika, że przysługuje mu płatność z tytułu pomocy finansowej jako podmiotowi przejmującemu gospodarstwo rolne.

Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B..

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, G. G. wniósł o uchylenie decyzji drugoinstancyjnej oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzucił przy tym naruszenie § 7 a rozporządzenia z 18 stycznia 2005 r. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. oraz art. 35 k.p.a. i 36 k.p.a.

W uzasadnieniu podniósł te same argumenty, co w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, dodatkowo zauważył, że zostały naruszone przepisy o terminie załatwiania sprawy, albowiem od wniesienia odwołania upłynęło prawie 12 miesięcy, zaś kolejne postanowienia o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy nie zawierają przekonywujących uzasadnień.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt III SA/Gl 1089/08 uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...]., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że naruszone zostały przepisy prawa materialnego. Zaakcentował, iż wniosek o przyznanie pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej złożył poprzedni właściciel gospodarstwa, C. G. w dniu [...] 2005 r. W dacie tej obowiązywały następujące przepisy unijne: rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFORG) (Dz.U. UE.L 99.160.80 ze zm.) oraz rozporządzenie Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U.U.E.L 04.153.30). W ustawodawstwie krajowym kwestię tę regulowała ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 17, poz. 142, ze zm.).

W myśl art. 5 ust. 1 a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...) pomoc jest udzielana na wniosek producenta rolnego, w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub grupy producentów rolnych (...). Zgodnie z § 3 rozporządzenia z 18 stycznia 2005 r. płatność jest udzielana producentowi rolnemu, który został wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (§ 3 pkt 1), prowadzi działalność rolniczą (opisaną w § 3 pkt 2) i zobowiąże się do realizacji przedsięwzięcia (określonego w § 3 pkt 3). Z analizy treści tych przepisów wynika, że rozstrzygnięcie o udzieleniu pomocy finansowej ma charakter nie tylko podmiotowy, dotyczący osoby występującej z konkretnym wnioskiem, ale i przedmiotowy, dotyczący konkretnego gospodarstwa rolnego i konkretnego przedsięwzięcia w tym gospodarstwie.

W ustawodawstwie unijnym kwestię dopuszczalności zmiany po stronie wnioskodawcy wobec skutecznego przeniesienia własności gospodarstwa rolnego regulował art. 36 akapit 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004. W myśl tego przepisu "W przypadku, gdy podczas okresu ważności zobowiązania podjętego jako warunek przyznania wsparcia beneficjent przekazuje całość lub część swojego gospodarstwa innej osobie, ta ostatnia może przejąć zobowiązanie na pozostały okres. Jeżeli zobowiązanie nie jest przekazywane, beneficjent zwraca przyznane mu wsparcie."

Problem ten w ustawodawstwie krajowym został doprecyzowany dopiero w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 1 sierpnia 2006 r. zmieniającym rozporządzenie z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Oba rozporządzenia wydane zostały na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...), upoważniającej Radę Ministrów do określenia szczegółowych warunków i trybu udzielania, wstrzymywania zawieszania zwracania i zmniejszania pomocy finansowej.

Przepis § 1 ust. 2 rozporządzenia zmieniającego stanowi, że w rozporządzeniu z 18 stycznia 2005 r. dodaje się § 7a, § b i § c. W myśl § 7a (ust. 1) w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności nastąpi przeniesienie posiadania całości gospodarstwa rolnego na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy sprzedaży albo innej umowy, płatność przysługuje temu podmiotowi, jeżeli w terminie 35 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego podmiot ten: (pkt 1) złoży wniosek o przyznanie płatności, której dotyczył wniosek poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego, (pkt 2) będzie realizował przedsięwzięcie określone w planie dostosowania opracowanym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego; (ust. 2) do wniosku o przyznanie płatności dołącza się: (pkt 1) kopię umowy sprzedaży albo innej umowy, w wyniku której przeniesiono posiadanie gospodarstwa rolnego, oraz (pkt 2) oświadczenie wnioskodawcy, w którym zobowiązuje się on do realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania opracowanym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego.

Z kolei § 7 b (ust. 1) reguluje przypadki, gdy w okresie od dnia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności do dnia złożenia oświadczenia, o którym mowa w § 9 ust. 3 pkt 1 lit. b, nastąpi przeniesienie posiadania całości gospodarstwa rolnego na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy sprzedaży albo innej umowy, zaś § 7 c ust. 1 określa zasady postępowania w przypadku śmierci producenta rolnego, który złożył wniosek o przyznanie płatności.

W § 2 rozporządzenia zmieniającego wprowadzono przepis przejściowy zgodnie, z którym: "Jeżeli przeniesienie posiadania całości gospodarstwa rolnego, o którym mowa w § 7a ust. 1 i § 7b ust. 1 rozporządzenia wymienionego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, nastąpiło przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, termin do złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej biegnie od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia."

Wykładnia językowa przepisu § 7a rozporządzenia z 18 stycznia 2005 r. w powiązaniu z § 2 rozporządzenia zmieniającego wskazuje, że mają one zastosowanie do nabywców gospodarstw rolnych, którzy gospodarstwo rolne nabyli w okresie pomiędzy złożeniem wniosku o dofinansowanie przez poprzedniego właściciela, a wydaniem decyzji, pod warunkiem jednakże, że w terminie 35 dni od daty wejścia w życie rozporządzenia zmieniającego (tj. od 9 sierpnia 2006 r.) złożyli wniosek o przyznanie pomocy finansowej, której dotyczył wniosek poprzedniego posiadacza oraz spełnili wymogi określone w § 7 a ust. 2 rozporządzenia z 18 stycznia 2005 r.

Taką wykładnię przepisów prawa krajowego potwierdza dodatkowo wykładnia przepisów prawa unijnego.

Jak podkreślił sąd, fakt, że rozporządzenie weszło w życie z dniem ogłoszenia tj. 9 sierpnia 2006 r. oznacza, że z tym dniem uprawnienie nowego posiadacza gospodarstwa do przejęcia zobowiązania poprzedniego posiadacza i uprawnienie do płatności obowiązuje według szczegółowych zasad nadanych tym aktem wykonawczym.

Nie oznacza to, że przed tą datą uprawnienie takie nie istniało, gdyż stanowił o tym powoływany już art. 36 akapit 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004, który przewiduje możliwość przejęcia zobowiązania, w razie przejęcia gospodarstwa rolnego w "okresie ważności" zobowiązania.

Dalej Sąd argumentował, że przez pojęcie "okresu ważności" zobowiązania należy rozumieć okres od momentu złożenia (wraz z wnioskiem o przyznanie płatności) przez producenta rolnego organowi skutecznego oświadczenia o podjęciu zobowiązania do realizacji przedsięwzięcia do czasu jego wygaśnięcia. Oznacza to, że art. 36 akapit 1 rozporządzenia Komisji (WE) normuje możliwość przejęcia zobowiązania w razie przekazania gospodarstwa rolnego w okresie między skutecznym złożeniem wniosku a jego załatwieniem jak i w sytuacji, gdy do przeniesienia dojdzie po wydaniu pozytywnej decyzji, ale w okresie, gdy zobowiązanie jeszcze nie wygasło. Powołał przy tym orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego .

Sąd wyraził pogląd, że nie można utożsamiać momentu powstania ważnego zobowiązania z terminem w jakim możliwa jest jego realizacja, a zarówno przepisy prawa krajowego jak i przepisy unijne przewidują możliwość wystąpienia z wnioskiem o dofinansowanie przez nabywcę gospodarstwa rolnego, gdy nabycie gospodarstwa nastąpiło w okresie od daty złożenia wniosku przez poprzedniego właściciela do dnia wydania decyzji.

Sad wskazał jednocześnie, że poprzedni właściciel gospodarstwa rolnego C. G. złożył w dniu [...]2005 r. wniosek o dofinansowanie i wniosku tego nie cofnął. Decyzją z dnia [...]r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. umorzył postępowanie w sprawie.

Z uzasadnienia wyroku WSA w Gliwicach z dnia 14 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 606/06 wynikało, że ta decyzja była błędna, albowiem winna być wydana decyzja merytoryczna odmawiająca przyznania skarżącemu wnioskowanej płatności, z uwagi na fakt, iż C. G. przekazał gospodarstwo rolne w dniu [...]2005 r. synowi. G. G. w terminie wskazanym w § 2 rozporządzenia zmieniającego, tzn. w terminie 35 dni licząc od 9 sierpnia 2006 r. tj. od daty wejścia w życie rozporządzenia - w dniu 28 sierpnia 2006r. złożył wniosek o przyznanie płatności. Oznacza to, że nabywca gospodarstwa złożył wniosek w "okresie ważności" zobowiązania rozumianego jako okres od momentu złożenia wniosku o przyznanie płatności przez producenta rolnego C. G. wraz ze skutecznym oświadczeniem o podjęciu zobowiązania do realizacji przedsięwzięcia do czasu jego wygaśnięcia, które to wygaśnięcie nie nastąpiło, gdyż C. G. nigdy nie cofnął wniosku. Okoliczności te świadczą o tym, że w sprawie zastosowanie ma § 7 a ust. 1 rozporządzenia z dnia 18 stycznia 2005 r., w brzmieniu obowiązującym od dnia 9 sierpnia 2006 r. Wobec powyższego organ administracji powinien jego wniosek rozpoznać merytorycznie pod kątem spełnienia przez skarżącego szczegółowych warunków, jakie na wnioskodawcę nakładają przepisy powoływanego rozporządzenia z 18 stycznia 2005 r.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że doszło do naruszenia przepisu § 7 a ust. 1 rozporządzenia z 18 stycznia 2005 r. w brzmieniu obowiązującym od 9 sierpnia 2006 r. oraz przepisu § 2 rozporządzenia zmieniającego z 1 sierpnia 2006 r. poprzez błędną ich wykładnię i uchylił zaskarżoną decyzję i wstrzymał jej wykonanie do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] r., nr [...] o odmowie przyznania prawa pomocy na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji wskazał na zasady interpretacji przepisów rozporządzenia wynikające z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 grudnia 2008r., sygn. akt. III SA/Gl 1089/09.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. po przeprowadzeniu postępowania wydał w dniu [...] r. decyzję Nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie przyznania pomocy na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej.

W uzasadnieniu wskazał powołując się na §2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. w sprawie szczegółowych warunków trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2005r., nr. 17, poz. 142) zwanego dalej rozporządzeniem, iż płatność w ramach działania jest udzielana:

1. do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w planie rozwoju obszarów wiejskich na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej;

2. według kolejności otrzymania przez ARiMR wniosków o przyznanie płatności.

Stwierdził przy tym, iż działając w myśl powyżej przytoczonego przepisu §2 rozporządzenia, z uwagi na wyczerpanie środków przeznaczonych na przyznanie pomocy w ramach działania, nie można przyznać pomocy w ramach powyższego programu rolnikowi, który złożył wniosek o przyznanie pomocy i nie została w jego sprawie wydana decyzja przed dniem [...] r.

Dalej argumentował, iż przepisy regulujące sprawę płatności z programu EFRROW (rozporządzenie Komisji (WE) nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. ustanawiające zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE nr 1698/2005) nie przewidują możliwości finansowania nowopowstałego zobowiązania dotyczącego starego okresu programowania (od 2004 do 2006r.) z programu EFRROW 2007-2013r.

Od niniejszej decyzji G. G. złożył w dniu [...] r. odwołanie zarzucając naruszenie:

- art. 22 ust. 1 i 2 i art. 84 Konstytucji RP poprzez stosowanie praktyk nierównego traktowania Obywateli przy rozpoznawaniu spraw o przyznanie pomocy oraz niewykonaniu orzeczeń sądowych.

- art. 286,287 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr. 153 poz. 1270 z późn. zm.)

- rażąco niesprawiedliwe i krzywdzące dla odwołującego się orzeczenia wynikłe z winy organu.

W uzasadnieniu odwołujący stwierdzał, że decyzja rażąco naruszała prawo i jest niesprawiedliwa oraz krzywdząca dla wnioskodawcy. Dalej argumentował, że decyzja rażąco narusza ustalenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie III SA/Gl 189/08 gdyż po raz kolejny nie załatwia sprawy obywatela merytorycznie, co jego zdaniem narusza przepis art.184 konstytucji RP oraz art. 286 i 287 ppsa. Nie zgodził się także ze stanowiskiem wyrażonym w decyzji jakoby jego sprawa była "nowopowstałym zobowiązaniem dotyczącym starego okresu programowania". Podkreślił, że jego sprawa jest starym zobowiązaniem, którego źródła sięgają do wniosku jego ojca, C. G. z dnia [...] 2005 r. i wniosku G. G. z dnia [...] 2006 r., który to wniosek do dnia dzisiejszego nie został merytorycznie rozpoznany z rażącej winy ARiMR.

Wskazał, że, jego zdaniem, należne świadczenia nie muszą pochodzić ze środków unijnych, a mogą pochodzić także ze środków krajowych, skoro organ płatniczy nie zabezpieczył w stosownym czasie środków na sprawy będące w toku. Argumentował, że rozpoznając sprawy, które wiążą się ze zobowiązaniami finansowymi organ płatniczy winien mieć na względzie zabezpieczenie środków finansowych na poczet finalnych decyzji, chociażby przez depozyty lub ujęcie w planach 2007-2013 r.

Dyrektor [...] Wydziału Regionalnego ARiMR w C. w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] r. [...] o umorzeniu postępowania w sprawie o przyznanie pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

W uzasadnieniu podtrzymał dotychczasowe stanowisko i argumentację prawną. Podkreślił, iż swym działaniem nie doprowadził do złamania konstytucyjnych obowiązków opisanych w art. 22 ust 1 i 2 oraz konstytucji RP. Zauważył, iż nie naruszył również art. 286 i 287 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. ppsa ponieważ organ w toku swego działania dotrzymał wszelkim wymaganym w tej materii terminom określonym przepisami prawa. Stwierdził, iż w badanym przypadku po wyroku sądu organ odwoławczy zgodnie z tym właśnie wyrokiem przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Stwierdził jednocześnie, iż podnoszone treścią odwołania zarzuty rażąco niesprawiedliwych i krzywdzących dla strony orzeczeń jakie miały zapadać w trakcie procesowania w sprawie nie zostały poparte żadnym konkretnym przykładem.

W dniu [...] 2010r. G. G. złożył skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. nr [...] z dnia [...] r. zarzucając:

-naruszenie art. 32 ust. 1 konstytucji RP poprzez praktykę nierównego traktowania Obywateli w sytuacjach równorzędnych,

- naruszenie §2 i §7 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów (Dz. U. 2005, nr.17 poz. 142 z późn. zm.) – poprzez naruszenie zasady rozpoznawania wniosków o przyznanie pomocy według kolejności ich złożenia w kontekście braku zabezpieczenia środków na rozpoznanie wniosków złożonych w ustawowych terminach, jak też nierozpoznanie złożonego wniosku w terminie 120 dni od dnia jego złożenia oraz naruszenie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tj. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.- dalej kpa):

- art. 12 kpa – poprzez zaniechanie wnikliwego i szybkiego załatwienia sprawy administracyjnej,

- art. 8 kpa– poprzez postępowanie skutkujące utratą zaufania obywatela do Państwa i jego organów,

- art. 106 §1 kpa – poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe, podczas gdy w sprawie istniały przesłanki do merytorycznego i zgodnego z wnioskiem wnioskodawcy rozstrzygnięcia sprawy,

- art. 107 §1 i §3 kpa– poprzez brak jakiegokolwiek uzasadnienia zaskarżonej decyzji okoliczności wskazujących na fakt niemożności merytorycznego rozpatrzenia wniosku z uwagi na wyczerpanie puli środków pomocowych.

Wskazując na powyższe skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Podkreślił, iż jego zdaniem, wniosek o przyznanie pomocy na dostosowanie prowadzonego przezeń gospodarstw do potrzeb Unii Europejskiej został złożony w takim terminie, iż gdyby postępowanie administracyjne w sprawie tego wniosku toczyło się bez zwłoki oraz bez dokonywania stwierdzonych naruszeń prawa ze strony organów administracji, przysługujące G. G. środki byłyby mu dawno przyznane i wypłacone.

Podkreślił, iż Agencja nigdy nie zakwestionowała spełnienia przez skarżącego przesłanek otrzymania środków.

Dalej argumentował, iż zaskarżona decyzja nie zawierała uzasadnienia faktycznego, z którego wynikałoby, że wniosek nie mógł zostać merytorycznie rozpoznany z uwagi na wyczerpanie puli środków pomocowych. Wyraził pogląd, iż w jego przekonaniu ilość przyjmowanych w ramach programu wniosków pozostawała dostosowana do wielkości środków przeznaczonych na jego realizację. Zarzucił organowi, ze gdyby jego wniosek był rozpatrzony w kolejności otrzymania tegoż to skarżący otrzymałby środki, które z winy organu prawdopodobnie otrzymał inny producent rolny składający wniosek w późniejszym terminie, co stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady równości obywateli wobec prawa.

Stwierdził jednocześnie, iż organ winien był zabezpieczyć stosowne środki finansowe tak by była możliwość zrealizowania wniosków złożonych w terminie przez producenta rolnego, który spełniał kryteria do uzyskania środków pomocowych.

Podkreślił, iż postępowanie było prowadzone przewlekle co doprowadziło w konsekwencji do wydania krzywdzących decyzji. Podkreślił, iż wydane przez Wojewódzki Sad Administracyjny wyroki wskazywały na wadliwe działanie organów, a przewlekłość postępowania w jego sprawie spowodowała, iż skarżący nie otrzymał

przysługującej mu pomocy na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w piśmie z dnia [...] 2010 r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, iż jego ocenie nie doszło do naruszenia art. 32 ust.1. Konstytucji RP, albowiem tok procesowania w sprawie był i jest objęty właściwą procedurą dodatkowo nadzorowaną systemem informatycznym, a wnioski jakie zostały złożone w ramach programu były poddawane identycznym czynnościom kontrolnym, a w stosunku do wniosków stosowane są identyczne wymogi.

Dalej stwierdził, iż nie został naruszony § 2 i § 7 §2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów (Dz. U. 2005, nr.17 poz. 142 z późn. zm.), gdyż zostały zachowane zasady postępowania, a limit środków jaki był przewidziany dla przedmiotowego programu pomocowego został wyczerpany, a same środki nie są już w ramach programu dystrybuowane. Wskazał przy tym, iż zgodnie z art. 5 ust. 3 a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej( Dz. U. Nr 229, poz.2273 z późn. zm.) pomoc jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty euro określonej w planie na poszczególne działania, lecz nie później niż do 30 czerwca 2008 r.

Organ stwierdził ponadto, iż w jego ocenie nie doszło do naruszenia wskazanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż skarżący był informowany o podejmowanych czynnościach, miał możliwość wypowiadania się co do zgromadzonych w sprawie materiałów, a wobec wyczerpania prawnych podstaw umożliwiających dokonanie płatności dla wnioskodawców tego programu zarzuty w zakresie naruszenia art.8, 105 §1, art.107 § 1 i 3 kpa uznał za bezpodstawne.

Wskazując na powyższy stan faktyczny i prawny wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego prezentował dotychczasowe stanowisko w sprawie i wskazywał na przewlekłość postępowania, która skutkowała pozbawieniem strony praw do uzyskania płatności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że Sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Sąd nie przejmuje, zatem sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz jedynie dokonuje oceny działalności organu orzekającego z punktu widzenia kryterium legalności.

Na wstępie rozważań wskazać należy na unormowanie przepisu art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem skargi. Przez ocenę prawną, o której mowa w cytowanym przepisie, należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpatrywanej sprawie. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Zakamycze 2005). Ustanie mocy wiążącej oceny prawnej może spowodować zmiana, po wydaniu orzeczenia, istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia (zawierającego ocenę prawną) w przewidzianym trybie. Przedstawione poglądy wynikają bezpośrednio z orzecznictwa (por. wyrok NSA z dnia 1 października 2001 roku, SA/Rz 434/00, Palestra 2002/9-10/199; wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 roku, I SA/Ka 2408/98, Lex Nr 44392; wyrok NSA z dnia 28 października 1999 roku, IV SA 1840/97, Lex Nr 47850 i inne). Wykładnia zawarta w przytoczonych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowana na podstawie art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), jest aktualna również na gruncie obecnego stanu prawnego.

W odniesieniu do stanu faktycznego sprawy podać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zajmował się skargą strony skarżącej na wcześniej wydaną decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania prawa pomocy na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. Wówczas Sąd wyrokiem z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt: III SA/Gl 1089/08 uchylił decyzje organu odwoławczego oraz stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. W uzasadnieniu wyroku Sąd zawarł zalecenia co do ustaleń, które powinien poczynić organ w toku ponownego postępowania wyjaśniającego. Wyrok jest prawomocny.

W kontekście tych uwag podkreślić należy, iż organ administracji prowadzący postępowanie związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonym w wyroku sądu administracyjnego wydanym w tej sprawie.

Wyraźne zalecenia co do dalszego postępowania zawarł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 22 grudnia 2008 r. wskazując, że poprzedni właściciel gospodarstwa rolnego C. G. nie cofnął złożonego w dniu [...] 2005 r. Sąd stwierdził przy tym, iż z uzasadnienia wyroku WSA w Gliwicach z dnia 14 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/GL 606/06 ze skargi C. G. wynikało, że decyzja umarzająca postępowanie w jego sprawie była błędna, albowiem winna być wydana decyzja merytoryczna odmawiająca przyznania skarżącemu wnioskowanej płatności, z uwagi na fakt, iż C. G. przekazał gospodarstwo rolne synowi.

W wyroku z 22 grudnia 2008 r. WSA w Gliwicach podkreślił, iż skoro G. G. w terminie wskazanym w § 2 rozporządzenia zmieniającego, tzn. w terminie 35 dni licząc od daty wejścia w życie rozporządzenia - w dniu [...]2006 r. złożył wniosek o przyznanie płatności, to wniosek ten organy winny były rozpatrzyć merytorycznie pod kątem spełnienia przez skarżącego szczegółowych warunków, jakie na wnioskodawcę nakładają przepisy rozporządzenia z 18 stycznia 2005 r., gdyż w sprawie zastosowanie miał § 7 a ust. 1 rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym od dnia 9 sierpnia 2006 r. Sąd stwierdził przy tym, że doszło do naruszenia przepisu § 7 a ust. 1 rozporządzenia z 18 stycznia 2005 r. w brzmieniu obowiązującym od 9 sierpnia 2006 r. oraz przepisu § 2 rozporządzenia zmieniającego z 1 sierpnia 2006 r. poprzez błędną ich wykładnię .

Organ, w ramach wykonania zaleceń zawartych w wyroku decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] r., nr [...] o odmowie przyznania prawa pomocy na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji wskazał na zasady interpretacji przepisów rozporządzenia wynikające z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 grudnia 2008r., sygn. akt. III SA/Gl 1089/09.

W konsekwencji ponownego rozpatrzenia sprawy G. G. z uwzględnieniem zaleceń zawartych w przywołanym wyroku organ I instancji przywołał §2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. w sprawie szczegółowych warunków trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2005r., nr 17, poz. 142) zwanego dalej rozporządzeniem, iż płatność w ramach działania jest udzielana:

1. do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w planie rozwoju obszarów wiejskich na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej;

2. według kolejności otrzymania przez ARiMR wniosków o przyznanie płatności.

Stwierdził przy tym, iż działając w myśl powyżej przytoczonego przepisu §2 rozporządzenia, z uwagi na wyczerpanie środków przeznaczonych na przyznanie pomocy w ramach działania, nie można przyznać pomocy w ramach powyższego programu rolnikowi, który złożył wniosek o przyznanie pomocy i nie została w jego sprawie wydana decyzja przed dniem [...] r.

Dalej argumentował, iż przepisy regulujące sprawę płatności z programu EFRROW (rozporządzenie Komisji (WE) nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. ustanawiające zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE nr 1698/2005) nie przewidują możliwości finansowania nowopowstałego zobowiązania dotyczącego starego okresu programowania (od 2004 do 2006r.) z programu EFRROW 2007-2013r.

Organ II instancji umorzył postępowanie w sprawie podkreślając, iż decyzja merytoryczna w sprawie G. G. powinna była być wydana przed dniem [...] r.

W tej sytuacji Sąd uznał, że organy administracji ponownie prowadząc postępowanie nie naruszyły przepisu art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podjęły działania zmierzające do merytorycznego rozpatrzenia wniosku jednakże ze względu na pierwotnie błędną interpretację przepisu § 7 a ust. 1 rozporządzenia z 18 stycznia 2005 r. w brzmieniu obowiązującym od 9 sierpnia 2006 r. oraz przepisu § 2 rozporządzenia zmieniającego z 1 sierpnia 2006 r. i upływ czasu postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

Należy zauważyć, iż wyrok WSA w Gliwicach sygn. akt III SA/Gl 1089/08 został wydany w dniu 22 grudnia 2008 r., a więc już po terminie wynikającym zarówno z rozporządzenia jak i z art. 5 ust 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej1( Dz.U. z 2003 r., Nr 229, poz. 2273 ze zm.).

Sąd uznał, iż zarzuty dotyczące naruszenia art. 8, art.105 §1, art.107 § 1 i kpa nie mają wobec tak ustalonego stanu faktycznego i prawnego znaczenia w niniejszej sprawie.

W związku z powyższym na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić skargę