Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 318/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2008-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a ic , art. 135
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 103 ust. 2, art. 48, art. 108, art. 49
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 37 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia NSA Stanisław Nowakowski Protokolant Sekretarz Sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 18 września 2008 r. sprawy ze skargi M. Z. i M. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektów budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie P. z dnia 26 października 2007 r., nr [...], 2. określa, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym nie mogą być wykonane.


UZASADNIENIE

M. Z. i M. Z. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 marca 2008 r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 października 2007 r. Nr [...], którą nakazano skarżącym rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej oraz obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu (w.c.), wybudowanych na działce nr [...] w K. B. (Nr mapy 2) gmina K. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

Skarżący domagają się uchylenia decyzji organu II instancji, zarzucając rażące naruszenie art. 7 kpa, polegające na nieposzanowaniu prawa skarżących do własności oraz faktu, że przedmiotową działkę nabyli w dobrej wierze z istniejąca zabudową. Dodatkowo wskazali, że ewentualna rozbiórka spowoduje poważne straty materialne. Zarzucili także naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i błędnej interpretacji, podnosząc, że działka skarżących o nr [...] znajduje się na terenie, na którym nie został uchwalony plan zagospodarowania przestrzennego, wobec czego nie istnieją przesłanki do zastosowania wskazanego wyżej przepisu. Brak jest w ich ocenie jakichkolwiek podstaw do uznania, że teren, na którym znajduje się przedmiotowa działka został wyłączony z zabudowy lub też przeznaczony jest pod zabudowę innego rodzaju. Ponadto wskazali, że uzasadnienie celowości rozbiórki jest oparte o bliżej nie sprecyzowane przepisy ustawy z 24 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, podczas gdy obiekty znajdujące się na działce wybudowane zostały w 1994 r., a więc na 10 lat przed wejściem w życie cytowanej wyżej ustawy. Dodatkowo ich zdaniem nie uwzględniono "przedawnienia ścigania", bowiem przedmiotowe obiekty zostały wybudowane w 1994 r., a więc organy nadzoru budowlanego podjęły działania dopiero w 17 lat po ich wybudowaniu. Również w ocenie skarżących bezzasadne są stwierdzenia organów, że znajdujące się na działce obiekty są obiektami budowlanymi, w związku z czym w stosunku do nich ma zastosowanie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, podczas gdy charakter tych obiektów nie mieści się w definicji "obiektu budowlanego". Nadto zarzucili wydanie decyzji w sprawie, w której wydana została decyzja ostateczna w dniu 7 grudnia 2001 r. Wskazali na bezzasadne uznanie, że decyzja ta została wyeliminowania z obrotu prawnego, podczas gdy skarżący złożyli w terminie tj. w dniu 25 lutego 2008 r. odwołanie od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego Nr [...], która doręczona została skarżącym w dniu 12 lutego 2008 r.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r,, Nr 156, poz. 1118) po ustaleniu następującego stanu faktycznego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w wyniku przeprowadzonego z urzędu postępowania administracyjnego, działając w oparciu o art. 37 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 poz.414 ze zm.), decyzją z dnia 26 października 2007 r. Nr [...] nakazał M. i M. Z. rozbiórkę obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacyjną i obiektu budowlanego pełniącego funkcję sanitariatu, wybudowanych na działce nr [...] w K. B. bez pozwolenia na budowę

Od powyższej decyzji złożyli odwołanie M. i M. Z. aktualni właściciele działki. Wnieśli o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. W ocenie skarżących, decyzja rażąco narusza przepisy art. 7 kpa poprzez nieposzanowanie własności i przepisy art. 37 ust.1 pkt. 1 prawa budowlanego z 1974 r. poprzez nieuwzględnienie przedawnienia wzniesionych w 1994 r. obiektów.

Rozpatrując w trybie odwoławczym przedmiotową spraw organ II instancji stwierdził, że z ustalonego stanu faktycznego wynika, iż W. i J. K. ówcześni właściciele działki nr [...], w 1994r. wybudowali przedmiotowe obiekty budowlane bez pozwolenia na budowę.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 5 lutego 2008 r. nr [...] podjętą w trybie przepisów art. 156 § 1 pkt 4 kpa, w sytuacji gdy decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, wyeliminował z obrotu prawnego ostateczną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 grudnia 2001 r. [...] nakazującą W. i J. K. rozbiórkę dwóch obiektów budowlanych: ustępu o konstrukcji drewnianej, obiektu budowlanego budynku o wymiarach 9,00 m x 6,00 m wraz z chodnikiem z płytek betonowych, obiektu budowlanego - budowli stalowej konstrukcji wsporczej pod beczkę wraz z płytą betonową w której zamocowano konstrukcję, wybudowanych bez pozwolenia na budowę.

Organ odwoławczy wskazał, że aktualnymi właścicielami przedmiotowej nieruchomości jest M. i M. Z.. Zgodnie z art. 30 § 4 kpa w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Organ I instancji przed podjęciem zaskarżonej decyzji poinformował strony o stanie faktycznym i możliwością zapoznania się z dotychczas zebranym materiałem dowodowym. Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, przepisów art. 48 tego prawa nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne; do spraw takich stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli zawarte w art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane. Stosownie do przepisów art. 37 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, stanowiących podstawę prawną nakazu rozbiórki, obiekty budowlane lub ich części, wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy właściwy organ stwierdzi, że znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Organ odwoławczy wskazał, że w świetle obecnie obowiązującego orzecznictwa sądów administracyjnych przesłanką dotycząca niezgodności budowy obiektów budowlanych z przepisami o planowaniu przestrzennym bada się na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w okresie budowy obiektów. Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy w K. Nr [...] z dnia 30 lipca 1993 r. (Dz. Urz. Woj. Gd. Nr 16, poz. 90, z dnia 16 sierpnia 1993r.), obowiązującego w okresie budowy, przedmiotowa działka wchodziła w skład terenu upraw rolnych i łąk oznaczonych symbolem RP i RZ. Artykuł 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane stanowił, że obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Zgodnie z treścią art. 28 ustawy Prawa budowlanego z 1974 r. budowa wymienionych wyżej obiektów budowlanych wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Wymóg ten dotyczył również budowy tymczasowych obiektów budowlanych. Artykuł 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawa budowlanego z 1974 r. zobowiązuje organ administracji państwowej do wydania nakazu przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego, gdy stwierdzi on, że obiekt ten znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowy. Zdaniem organu II instancji, w tak ustalonym stanie faktycznym, w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności wymienione w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. do wydania nakazu przymusowej rozbiórki przedmiotowych obiektów.

Odnosząc się do treści odwołania, organ II instancji wyjaśnił, że wydane na podstawie delegacji ustawowej rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8 poz.48 z późn. zm.) przewidywało w § 44 ust. 1 obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla wykonywania i rozbudowy stałych i tymczasowych budynków. Pod pojęciem "budynek tymczasowy" na podstawie

§ 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17 poz. 62 z 1980r. ze zm.) rozumiało się budynki niepołączone w sposób trwały z gruntem, skonstruowane jako rozbieralne, jak baraki, kioski, obiekty o konstrukcji pneumatycznej i typu namiotowego lub budynki określone w przepisach jako tymczasowe. Przedmiotowe obiekty znajdujące się na nieruchomości skarżących wymagały pozwolenia na budowę na podstawie wyżej przywołanych przepisów. Ponadto nieruchomość znajduje się w granicach [...] Parku Krajobrazowego, utworzonego uchwałą nr IX/49/78 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z dnia 5 stycznia 1978r. (DZ. Urz. WRN w Gdańsku z 1978 r. nr 1, poz. 3). Szczególna ochrona wynikająca z ustanowienia w sposób prawem przewidziany terenu krajobrazowego chronionego oraz wprowadzania obowiązujących w nim zakazów i ograniczeń w szczególności dotyczących zabudowy, stanowi "inną ważną przyczynę" do nakazania rozbiórki określoną w art. 37 ust. 2 prawa budowlanego z 1974 r. Ponadto organ odwoławczy zaznaczył, że samowole budowlane nie ulegają przedawnieniu.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jako uzasadniona podlegała uwzględnieniu, lecz po części z przyczyn innych niż w niej wskazane.

Stosownie do treści art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Rozpoznając skargę Sąd miał na względzie treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zatem pod względem legalności zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że narusza ona prawo. Naruszenie to dotyczy przepisów postępowania, art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem wynikiem wadliwie ustalonego stanu faktycznego mogło dojść do naruszenia przepisu prawa materialnego, art. 37 ust.1 pkt. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 oraz art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 poz. 414 ze zm.). Wadliwość ta dotyczy w pierwszej kolejności ustalenia daty zakończenia budowy. Wprawdzie strona skarżąca zdaje się nie kwestionować daty budowy obiektów objętych nakazem rozbiórki, lecz stan faktyczny w tym zakresie jest niejasny i budzi wątpliwości w odniesieniu do tak stanowczego ustalenia organu I instancji, powtórzonego przez organ odwoławczy.

W myśl art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Natomiast zgodnie z normą zawartą w tej ustawie w przepisie przejściowym - art. 103 ust. 2, do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2, który stanowi, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, to jest przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.). Zasadniczą kwestią dla postępowania administracyjnego wszczętego w celu likwidacji samowoli budowlanej jest zatem ustalenie, czy przed dniem wejścia w życie ustawy z 1994 r., to jest przed 1 stycznia 1995 r. (art. 108 tej ustawy) budowa została zakończona, albo przed tą datą wszczęte zostało postępowanie administracyjne niezakończone na dzień orzekania.

Data wszczęcia niniejszego postępowania administracyjnego pozostaje poza sporem, w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie z dnia 6 czerwca 2000 r. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie samowolnej zabudowy działki, skierowane do W. i J. K., których ustalono jako właścicieli działki nr [...] w K. B. (vide: zawiadomienie i wypis z rejestru gruntów k. 1-2 akt administracyjnych I instancji). Tym samym nie zachodzi druga z przesłanek wymienionych w art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., co oznacza, że dla zastosowania przepisów ustawy z 1974 r. niezbędne jest ustalenie, iż samowolna budowa obiektów została zakończona przed dniem 1 stycznia 1994 r.

Dokonując analizy dowodów znajdujących się w aktach administracyjnych, Sąd stwierdził, że jest wśród nich fotokopia aktu notarialnego – umowa sprzedaży z dnia 4 września 1995 r., Repertorium A Nr [...] (vide: k. 12 akt administracyjnych I instancji). Jak wynika z treści tego aktu, w dniu 4 września 1995 r. A. M. C., w imieniu którego czynności dokonał pełnomocnik T. H., sprzedał działkę Nr [...] położoną w K. B. J. K., który nabył ją do majątku dorobkowego razem ze swoją żoną W. Z. K.. Dodatkowo w treści aktu znajduje się informacja, że działka Nr [...] "stanowi łąkę" oraz jest przeznaczona pod uprawy rolne. Informacja podobnej treści odnosząca się do przedmiotowej działki znajduje się w fotokopii aktu notarialnego z dnia 2 czerwca 2000 r. Repertorium A Nr [...] umowy o dożywocie i sprzedaż, zawartej między małżonkami K. a Z. i K. małżonkami Z. (vide: k. 15 akt administracyjnych I instancji). Natomiast w pisemnym oświadczeniu W. i J. K. z dnia 1 listopada 2001 r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wymienieni twierdzą, że "nabywając w dniu 4 września 1995 r. działkę nr [...] w K. B. gm. K. zakupił ją wraz z budynkiem o konstrukcji drewnianej oraz ubikację drewnianą wolnostojącą (...). (vide: pismo k. 11 akt administracyjnych I instancji).

Przeprowadzając dowód z oględzin działki, przed wydaniem kwestionowanych w niniejszym postępowaniu decyzji (vide: protokół oględzin k. 23 akt administracyjnych I instancji) przedstawiciel PINB stwierdza, że poprzedni właściciele przedmiotowej nieruchomości W. i J. K. "bez wymaganego pozwolenia na budowę pobudowali w 1994 r. dwa obiekty budowlane o konstrukcji drewnianej nietrwale związane z gruntem, pełniące funkcją sanitariatu oraz rekreacji indywidualnej (letniskowej)". Takiej treści ustalenie zostało zawarte w decyzji PINB z dnia 26 października 2007 r. Nr [...] i zaaprobowane przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu i w świetle dowodów znajdujących się w aktach sprawy ustalenie powyższej treści jest wadliwe. Uwzględniając informacje zawarte w fotokopiach przywołanych wyżej aktów notarialnych oraz przytoczonego pisemnego oświadczenia, nie można jednoznacznie stwierdzić, iż małżonkowie K. wybudowali przedmiotowe obiekty budowlane w roku 1994, skoro stali się właścicielami przedmiotowej działki dopiero w dniu 4 września 1995 r. Ponadto informacje zawarte w fotokopiach aktów notarialnych z dnia 2 czerwca 2000 r. oraz z dnia 4 września 1995 r., że działka Nr [...] "stanowi łąkę" oraz jest przeznaczona pod uprawy rolne, również powodują, iż nie można z całą pewnością stwierdzić, że przedmiotowe obiekty zostały wybudowane w 1994 r. Treść wymienionych dokumentów w odniesieniu do treści pisma małżonków K. z dnia 1 listopada 2001 r. winna zostać poddana szczegółowej analizie, a wymienione pismo wraz całym zebranym materiałem dowodowym ocenione w sposób przewidziany w art. 80 kpa. Bowiem tylko na podstawie całokształtu materiału dowodowego można ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona.

Tym samym, w ocenie Sądu, nie wyjaśniono istotnych okoliczności sprawy, a niejasny stan faktyczny i brak wyczerpujących ustaleń uniemożliwiają kontrolę prawidłowości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w kontekście zastosowanego przepisu prawa materialnego – art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Opisana wadliwość postępowania stanowi o naruszeniu przepisów postępowania – art. 77 i art. 80 kpa, w konsekwencji przy wydaniu kontrolowanych rozstrzygnięć doszło naruszenia zasad wyrażonych w art. 7 kpa, w tym prawdy obiektywnej, nakładającej na organ administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą oraz zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Opisane naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego.

Poza wyżej opisanymi naruszeniami prawa, organ odwoławczy naruszył także przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa, poprzez utrzymanie w mocy wadliwej i naruszającej prawo w opisany sposób decyzji organu I instancji.

W kontekście powyższych rozważań zarzut skargi naruszenia przez organy art. 7 kpa jest trafny, aczkolwiek nie można go łączyć, jak chcą skarżący, z naruszeniem czy też nieposzanowaniem przysługującego im prawa własności. Wykonywanie prawa własności może zostać ograniczone przepisami ustaw (por. art. 63 ust. 3 Konstytucji RP), a ustawy Prawo budowlane, zarówno obecnie obowiązująca jak i poprzednia, z 1974 r., dopuszczają w ściśle określonych sytuacjach rozbiórkę samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych. Kwestia nabycia działki "w dobrej wierze" pozostaje bez znaczenia prawnego w niniejszym postępowaniu administracyjnym, pojęcie to funkcjonuje w sprawach cywilnych, a te podlegają kognicji sądów powszechnych.

Podobnie nie może zostać uwzględniony zarzut nazwany "przedawnieniem ścigania". Przepisy karne, zawarte w Rozdziale 9 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., wymieniają w art. 90 jako przestępstwo (występek, zgodnie z art. 7 Kodeksu karnego) między innymi przypadek określony w art. 48 ustawy, a więc roboty budowlane wykonywane bez wymaganego pozwolenia na budowę. Sankcją karną za ten występek jest kara grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności i dotyczy sprawcy czynu. Nakaz rozbiórki nie jest sankcją karną, nie jest to bowiem represja w rozumieniu przepisów prawa karnego, lecz nałożona administracyjnie sankcja, której celem jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem administracyjnym. Sankcje tę stosuje się w przypadkach ściśle określonych w ustawie i wobec osób wskazanych w przepisie art. 52 tej ustawy (inwestora, właściciela, zarządcy obiektu budowlanego). Nadto należy podkreślić, że wymieniona ustawa Prawo budowlane z 1994 r. nie zawiera przepisów regulujących "przedawnienie" orzekania przez organy administracyjne. Określona w cytowanym wyżej art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. cezura czasowa reguluje jedynie, w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej, kwestię stosowania właściwych przepisów (tej ustawy lub ustawy uprzednio obowiązującej). Wskazany natomiast przez skarżących przepis art. 49 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie noweli z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 70, Nr poz. 218, ze zm.), przewidywał w ust. 1, że nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Przytoczony przepis i w takim brzmieniu podlegać może zastosowaniu jedynie na warunkach wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2006 r., P 27/05 (publ. OTK-A 2006/9/124), o ile nastąpi spełnienie przesłanek określonych tym przepisem przed dniem wejścia w życie ustawy z 27 marca 2003 r., to jest do dnia 10 lipca 2003 r. Obiekt musiałby zatem być wybudowany w okresie 5 lat liczonych do dnia 10 lipca 2003 r., a jego istnienie nie mogłoby naruszać przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wobec braku prawidłowych ustaleń co do daty wybudowania obiektów, Sąd nie może wskazać, że cytowany przepis należy w niniejszej sprawie stosować.

Zarzut naruszenia przez organ art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. jest uzasadniony o tyle, że zastosowanie tego przepisu prawa materialnego było wadliwe i przedwczesne w okolicznościach niniejszej sprawy, przy braku ustaleń niezbędnych dla prawidłowego zastosowania przepisu art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Dopiero właściwe i wyczerpujące ustalenie przez organ I instancji stanu faktycznego w szczególności co do daty wybudowania przedmiotowych obiektów, pozwoli na zastosowanie przepisów prawa, które będą stanowić podstawę rozstrzygnięcia dokonanego przez ten organ, zatem Sąd nie odnosi się szczegółowo do istnienia bądź nieistnienia przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 1.

Nie są trafne zarzuty kwestionujące, iż przedmiotowe obiekty nie są obiektami budowlanymi w rozumieniu ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane. Słusznie organ II instancji, odwołując się do § 44 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz. U. Nr 8 poz.48 z późn. zm.) wskazał na obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla wykonywania i rozbudowy stałych i tymczasowych budynków. Okoliczność zatem, że przedmiotowe obiekty nie są trwale połączone z gruntem nie miałaby znaczenia dla przyjęcia obowiązku uzyskania na ich budowę pozwolenia, na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Zarzut naruszenia przez organy przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880, ze zm.) nie jest trafny, ponieważ organy przepisów tej ustawy przy rozstrzygnięciu nie stosowały. Odwołanie się w zaskarżonej decyzji do ograniczeń związanych z położeniem nieruchomości w granicach [...] Parku Krajobrazowego, utworzonego uchwałą Nr IX/49/78 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z dnia 5 stycznia 1978 r. (Dz. Urz. WRN w Gdańsku Nr 1, poz. 3) nie ma znaczenia dla kwestionowanego rozstrzygnięcia podjętego w myśl przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. i stanowi jedynie dodatkową informację i odniesienie się do zarzutu odwołania. Kwestia ta miałaby istotne znaczenie prawne tylko wówczas, gdyby podjęta decyzja o rozbiórce opierała się na przesłankach określonych w art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., co w niniejszej sprawie nie zachodziło.

Rozpatrując sprawę ponownie, organ I instancji przeprowadzi postępowanie wyjaśniające w zakresie dotyczącym ustalenia osób, które wybudowały przedmiotowe obiekty oraz przede wszystkim daty, w jakiej zostały wybudowane. Dopiero na podstawie tych ustaleń będzie możliwe prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego, na podstawie których dokonana zostanie subsumcja ustalonego stanu faktycznego pod normę prawną. Konieczne jest zatem ustalenie, stosownie do treści art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 poz.414 ze zm.) tych okoliczności, które pozwolą na jednoznaczną ocenę, czy w niniejszej sprawie samowoli budowlanej będzie miał zastosowanie przepis art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.), czy też art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Ustalenie stanu faktycznego musi również uwzględniać podniesioną w skardze okoliczność zaskarżenia przez skarżących małżonków Z. decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 lutego 2008 r. nr [...], podjętą w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 grudnia 2001 r. Nr [...]. Oznacza to bowiem w istocie, że decyzja PWINB z dnia 5 lutego 2008 r. nie była decyzją ostateczną w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Tym samym ustalić należy, czy w obrocie prawnym pozostaje decyzja PINB z dnia 7 grudnia 2001 r. nakazująca rozbiórkę obiektów znajdujących się na działce nr [...], skierowana do małżonków K.. Jednocześnie wskazać trzeba, że postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2005 r. Nr [...] wznowione zostało przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowanie administracyjne w sprawie zabudowy działki nr [...]. Tym samym mogą toczyć się dwa konkurencyjne nadzwyczajne postępowania administracyjne, z których pierwszeństwo ma tryb stwierdzenia nieważności, mimo iż postępowanie to wszczęte zostało później (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 1990 r., sygn. akt IV SA 543/90, OSP z 1992 r., nr 5, poz. 120). Zatem rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie nie może nastąpić przed rozstrzygnięciem postępowania nadzwyczajnego, w wyniku którego wyeliminowana zostanie z obrotu prawnego decyzja PINB z dnia 7 grudnia 2001 r. Nr [...].

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

W wyroku zawarto rozstrzygnięcie oparte na przepisie art. 152 powołanej wyżej ustawy, określające czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem obligatoryjne, szczególnie zaś w przypadku, gdy zaskarżona decyzja nadaje się z istoty swej do wykonania, co w niniejszej sprawie ma miejsce.