Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 323/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 239b par. 1 pkt 1,  pkt 2,  art. 239b  par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Dorota Kozłowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie z podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) postanowieniem z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239, art. 239b § 1 pkt 1, pkt 2 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm., dalej: O.p.), po rozpatrzeniu zażalenia pełnomocnika J. K. (dalej: podatnik, skarżący) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia [...] nr [...] nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] nr [...], określającej podatnikowi zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. na kwotę [...]zł.

Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] określił podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. na kwotę [...]zł.

Postanowieniem z dnia [...] organ pierwszej instancji nadał powyższej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Pełnomocnik podatnika wniósł zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie przepisów:

1. art. 239b § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 239b § 2 O.p. w zw. z art. 216 O.p. w zw. z art. 122 O.p. poprzez nieuprawdopodobnienie, iż po stronie podatnika zachodzi obawa niewykonania zobowiązania podatkowego, natomiast ewentualny brak majątku, który z uwagi na wartość umożliwiłby ustanowienie na nim stosownego zabezpieczenia nie może sam w sobie uzasadniać obawy niewykonania zobowiązania, w szczególności w kontekście osiąganych przez podatnika dochodów z tytułu umowy o pracę;

2. art. 239b § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 239b § 2 O.p. poprzez ich nieprawidłową interpretację i uznanie, że wyłącznie postawa podatnika oraz jego sytuacja ekonomiczna po wszczęciu postępowań kontrolnych powinny mieć decydujące znaczenie przy uprawdopodabnianiu niewykonania zobowiązania podatkowego, a okoliczności takie jak wysoka kwota zobowiązania, prawo do wniesienia odwołania, brak dobrowolnej płatności określonej w decyzji organu pierwszej instancji kwoty zobowiązania uprawdopodabniają, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie dobrowolnie wykonane, podczas gdy zgodnie z prawidłową wykładnią wskazanych przepisów przedstawione wyżej okoliczności nie mogą stanowić przesłanek uprawdopodobniających niewykonanie należności podatkowej, a które to niewykonanie dotyczy niewykonania w ogóle, a nie w sposób dobrowolny, a nadto prawo do wniesienia odwołania, a przez to wątpliwości, czy decyzja kiedykolwiek uzyska przymiot ostateczności i wykonalności powinna być rozpatrywana w kategorii przeszkody do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności;

3. art. 122 O.p. w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez niepodjęcie wszystkich koniecznych działań niezbędnych do zebrania materiału dowodowego umożliwiającego dokonanie przez organ ustaleń zgodnych z zasadą prawdy materialnej, a dotyczących postawy podatnika co do swojego majątku oraz jego możliwości ekonomicznych;

4. art. 191 O.p. w zw. z art. 180 § 1 O.p. poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny materiału dowodowego przez gołosłowne, niepoparte dowodami wskazanie wartości poszczególnych składników majątkowych podatnika w sytuacji, w której organ winien dokonać rzetelnej oceny ustalonych składników majątkowych;

5. art. 239b § 2 O.p. poprzez jego bezzasadne zastosowanie polegające na uznaniu przez organ, że zostało uprawdopodobnione niewykonanie przez podatnika zobowiązania wynikającego z decyzji.

Pełnomocnik podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o wstrzymanie się przez organ od wszelkich czynności egzekucyjnych do czasu rozpoznania zażalenia, ewentualnie o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...].

Na wstępie swoich rozważań organ odwoławczy wskazał przesłanki jakie muszą zostać spełnione, aby można było decyzji nieostatecznej nadać rygor natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z art. 239b § 1 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy:

1. organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych, lub

2. strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub

3. strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub

4. okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.

Natomiast w myśl art. 239b § 2 O.p. przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Organ odwoławczy podkreślił, że aby nadać decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienie co najmniej dwóch przesłanek. Pierwszą przesłanką jest jedna z czterech okoliczności wskazanych w § 1 art. 239b O.p. Drugą przesłanką jest uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Organ odwoławczy stwierdził, że postanowienie organu pierwszej instancji oparte zostało na spełnieniu pierwszej, drugiej i trzeciej z czterech przesłanek przewidzianych w art. 239b § 1 O.p. oraz spełnieniu przesłanki z art. 239b § 2 O.p. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...], której organ pierwszej instancji nadał rygor natychmiastowej wykonalności, nadal jest decyzją nieostateczną, gdyż podatnik złożył odwołanie i do chwili obecnej nie zostało ono rozpoznane, zatem orzekanie o nadaniu rygoru było możliwe.

Organ odwoławczy w zakresie pierwszej z przesłanek (art. 239b § 1 pkt 1 O.p.) wskazał, że organ pierwszej instancji jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku podatnika na wniosek wierzycieli: Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego na łączną kwotę [...]zł (w tym: należność główna - [...]zł, koszty egzekucyjne - [...]zł oraz koszty upomnienia - [...]zł), Prezydenta Miasta G. - Zarząd Dróg Miejskich na łączną kwotę [...]zł (w tym należność główna - [...]zł, koszty egzekucyjne - [...]zł, koszty upomnienia - [...]zł), Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w O. na łączną kwotę [...]zł (w tym należność główna - [...]zł, koszty egzekucyjne - [...]zł, koszty upomnienia - [...]zł) oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z tytułu zaległości w podatku od towarów i usług w łącznej kwocie [...]zł (w tym należność główna - [...]zł, odsetki za zwłokę - [...]zł, koszty egzekucyjne - [...]zł).

Zdaniem organu odwoławczego posiadanie przez organ podatkowy wiedzy o prowadzeniu wobec podatnika egzekucji z tytułu innych należności pieniężnych stanowi ziszczenie się przesłanki określonej w art. 239b § 1 pkt 1 O.p.

Odnośnie przesłanki z art. 239b § 1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu zażaleniowym ustalono sytuację majątkową i finansową podatnika. W szczególności w zakresie posiadanych ruchomości - na podstawie informacji zawartych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców ustalono, że podatnik jest właścicielem: samochodu osobowego marki Volkswagen Golf - rok produkcji 1980 r., (wyrejestrowany 13 listopada 2017 r.), samochodu osobowego marki Volkswagen Passat - rok produkcji 1988 r. (wyrejestrowany 13 listopada 2017 r.), samochodu osobowego marki Volkswagen Golf - rok produkcji 1996 r. (wyrejestrowany 1 marca 2017 r.). Z uwagi na wyrejestrowanie, rok produkcji, brak informacji o stanie faktycznym i tym samym szacowaną niską wartość, ruchomości te nie spełniają warunków określonych w art. 41 § 1 O.p., tj. wartość poszczególnych pojazdów nie wynosi co najmniej 12.400,00 zł a tym samym nie może być przedmiotem zastawu skarbowego.

Ponadto organ odwoławczy na podstawie informacji (wydruków) z portalu internetowego OTOMOTO dokonał analizy wartości samochodów i ustalił, że:

- w stosunku do Volkswagena Golf rok produkcji 1980 - brak wyników wyszukiwania wg wskazanych kryteriów tj. marka, model, rok produkcji,

- Volkswagen Passat rok produkcji 1988 - ceny kształtują się od 1.500,00 zł do 3.200,00 zł,

- Volkswagen Golf rok produkcji 1996 - ceny kształtuje się od 850,00 zł do 12.500,00 zł.

Niemniej w ocenie organu odwoławczego, mając na uwadze, że samochód marki Volkswagen Golf rok produkcji 1996 został wyrejestrowany, podatnik nie posiada środków ruchomych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego.

Organ odwoławczy podniósł też, co ustalił organ pierwszej instancji na podstawie Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych, że podatnik nie jest właścicielem, ani współwłaścicielem nieruchomości, nie można więc ustanowić hipoteki przymusowej.

Ponadto organ odwoławczy na podstawie zeznań podatkowych ustalił, że podatnik w latach 2013-2018 uzyskał następujące dochody:

- w 2013 r. - z działalności wykonywanej osobiście, w tym umowa o dzieło i zlecenie w wysokości [...]zł (według PIT-37 z dnia 30 kwietnia 2014 r.);

- w 2014 r. - ze stosunku pracy oraz z działalności wykonywanej osobiście, w tym umowa o dzieło i zlecenie w wysokości [...]zł (według PIT-37 z dnia 30 kwietnia 2015 r.);

- w 2015 r. - z najmu lub dzierżawy w wysokości [...]zł (według PIT-36 z dnia 2 maja 2016 r.);

- w 2016 r. - brak złożonego zeznania rocznego, brak PIT-11;

- w 2017 r. - ze stosunku pracy w wysokości [...]zł (według PIT-37 z dnia 30 kwietnia 2018 r.);

- 2018 r.- ze stosunku pracy w wysokości [...]zł (według PIT-37 z dnia 30 kwietnia 2019 r.).

Organ odwoławczy analizując sytuację finansową podatnika uznał, że uzyskiwane przez niego dochody nie pozwalają na bieżącą spłatę zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. w kwocie [...]zł.

W ocenie organu odwoławczego, mając na uwadze sytuację finansowo-majątkową podatnika oraz wysokość zaległości podatkowej wynikającej z decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności w sprawie zaistniała przesłanka z art. 239b § 1 pkt 2 O.p.

Następnie organ odwoławczy przechodząc do oceny przesłanki z art. 239b § 2 O.p., tj. uprawdopodobnienia, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, wskazał, że okoliczność posiadania przez podatnika innych nieuregulowanych zaległości, co do których prowadzone jest postępowanie egzekucyjne wskazuje na uprawdopodobnienie niewykonania przedmiotowego zobowiązania. Skoro bowiem podatnik nie reguluje w terminie innych, w tym mniejszych kwotowo zobowiązań, uzasadnionym jest założenie, że może nie uregulować znacznie wyższej kwoty określonej w decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Także okoliczność, że podatnik nie dysponuje majątkiem ani środkami finansowymi, które wystarczyłyby na pokrycie przedmiotowego zobowiązania uzasadnia obawę niewykonania zobowiązania.

Zdaniem organu odwoławczego okolicznością która dodatkowo uprawdopodabnia obawę niewykonania zobowiązania jest fakt pomniejszenia przez podatnika swojego majątku w toku postępowania kontrolnego. Jak bowiem wynika z akt sprawy podatnik w toku wszczętej w dniu [...]kontroli podatkowej, w dniu [...] aktem notarialnym Repertorium [...] (k. 19-22) przeniósł własność nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działkę gruntu numer [...] o powierzchni [...]m2 zabudowanej budynkiem mieszkalnym i gospodarczym, objętej Księgą Wieczystą nr [...], na rzecz A. K. zamieszkałej w W. ul. [...], jako zabezpieczenie wierzytelności wynikających z umowy pożyczki zawartej w dniu [...]pomiędzy podatnikiem a A. K..

Natomiast odnosząc się do kwestii zaistnienia przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności z art. 239b § 1 pkt 3 O.p., organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji nie wykazał okoliczności uzasadniających zastosowanie tego przepisu, w aktach sprawy nie ma wystarczających danych pozwalających na jednoznaczne ustalenie proporcji wartości zbytego majątku w porównaniu do majątku pozostającego w dyspozycji podatnika.

Organ odwoławczy nie podzielił też zarzutów odwołania dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego, wskazując, że organ pierwszej instancji zgromadził materiał dowodowy niezbędny do dokonania oceny, czy w sprawie zachodzą przesłanki nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności (z zastrzeżeniem braku udowodnienia zasadności zastosowania w sprawie przesłanki z art. 239b § 1 pkt 3 O.p.).

W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego zgodnie z art. 191 O.p. i nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów.

W skardze na postanowienie organu odwoławczego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie przepisów postępowania:

1. art 239b § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art 239b § 2 O.p. w zw. z art 216 O.p. w zw. z art 122 O.p. poprzez nieuprawdopodobnienie, iż po stronie skarżącego zachodzi obawa niewykonania zobowiązania podatkowego, podczas gdy zgodnie z dyspozycją powyższych przepisów organ, aby móc nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności zobowiązany jest poczynić ustalenia dotyczące możliwości wykonania zobowiązania podatkowego, przede wszystkim przez szczegółowe odniesienie się do sytuacji majątkowej podatnika, jako że ewentualny brak majątku, który z uwagi na wartość umożliwiłby ustanowienie na nim stosownego zabezpieczenia nie może sam w sobie uzasadniać obawy niewykonania zobowiązania, w szczególności w sytuacji, w której organ w zasadzie nie podaje jakie to okoliczności w jego ocenie uzasadniają przypuszczenie, iż skarżący nie będzie w stanie (w przypadku uprawomocnienia się decyzji) wykonać ciążącego na nim zobowiązania podatkowego, w szczególności w kontekście osiąganych przez niego dochodów z tytułu umowy o pracę;

2. art. 239b § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 239b § 2 O.p. poprzez ich nieprawidłową interpretację i uznanie, że wyłącznie postawa skarżącego oraz jego sytuacja ekonomiczna po wszczęciu wobec niego postępowań kontrolnych powinny mieć decydujące znaczenie przy uprawdopodabnianiu niewykonania zobowiązania podatkowego a okoliczności takie jak wysoka kwota zobowiązania, prawo do wniesienia odwołania, brak dobrowolnej płatności określonej w decyzji organu pierwszej instancji kwoty zobowiązania uprawdopodabniają, iż zobowiązanie podatkowe nie zostanie dobrowolnie wykonane, podczas gdy zgodnie z prawidłową wykładnią wskazanych przepisów przedstawione powyżej okoliczności nie mogą stanowić przesłanek uprawdopodobniających niewykonanie należności podatkowej, a które to niewykonanie dotyczy niewykonania w ogóle, a nie w sposób dobrowolny, a nadto prawo do wniesienia odwołania, a przez to wątpliwości, czy decyzja kiedykolwiek uzyska przymiot ostateczności i wykonalności powinna być rozpatrywana w kategorii przeszkody do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności;

3. art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez niepodjęcie wszystkich koniecznych działań niezbędnych do zebrania materiału dowodowego umożliwiającego dokonanie przez organ ustaleń zgodnych z zasadą prawdy materialnej, a dotyczących postawy skarżącego co do swojego majątku oraz jego możliwości ekonomicznych;

4. art 191 w zw, z art. 180 § 1 O.p. poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny materiału dowodowego przez gołosłowne, niepoparte dowodami wskazanie wartości poszczególnych składników majątkowych skarżącego w sytuacji, w której organ winien dokonać rzetelnej oceny ustalonych składników majątkowych, a która to ocena winna być dokonana za pomocą dowodów, które przyczynią się do wyjaśnienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy materialnej;

5. art. 239b § 2 O.p. poprzez jego bezzasadne zastosowanie polegające na uznaniu przez organ, iż zostało uprawdopodobnione, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie przez skarżącego wykonane, co w konsekwencji wyklucza możliwość nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, albowiem nie sposób w takiej sytuacji uznać, iż spełniona została przesłanka z art. 239b § 2 O.p.

Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto wniósł on o skierowanie sprawy na rozprawę, wstrzymanie się od wszelkich czynności egzekucyjnych do czasu rozpoznania zażalenia, ewentualnie o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wywodził, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z powołanych przez organ przesłanek uzasadniających nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Zdaniem pełnomocnika skarżącego organ nie wykonał ciążącego na nim obowiązku ustalenia całego majątku podatnika, na podstawie możliwych dostępnych dowodów, ich wszechstronnej oceny oraz w zgodzie z zasadą prawdy materialnej.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia, na które na podstawie art. 239b § 4 O.p. służy zażalenie. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: P.p.s.a. ) w zw. z art. 120 P.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zatem odnosząc się do zgłoszonego w skardze przez pełnomocnika skarżącego wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie stwierdzić należy, iż żądanie to nie znajduje oparcia w przepisach regulujących tryb i zasady postępowania przed sądami administracyjnym. Zgodnie z § 32 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 sierpnia 2015 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 177), to przewodniczący wydziału orzeczniczego kieruje sprawy, o których mowa w art. 119 P.p.s.a., do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym według kolejności ich wpływu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepis ten, podobnie jak i art. 119 pkt 3 P.p.s.a., nie przewiduje w tym zakresie wniosku stron postępowania o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Natomiast w myśl art. 122 P.p.s.a., to Sąd rozpoznający sprawę w trybie uproszczonym może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie, jednakże w niniejszej sprawie nie skorzystano z tej możliwości z uwagi na jej charakter.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nie prowadzi do pominięcia strony skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak argumenty skarżonego organu, są rozważane w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę, a sprawa po wnikliwej analizie rozpoznawana jest przez sąd w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). Zastosowanie więc trybu uproszczonego gwarantowało pełne rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej.

Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że zgodnie z wyrażoną w art. 239a O.p. zasadą, decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W myśl art. 239b § 1 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy:

1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub

2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub

3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub

4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.

Z tym zastrzeżeniem, że przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 O.p.).

Jak wynika z przywołanych regulacji, dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek. Pierwszą jest istnienie przynajmniej jednej z czterech okoliczności enumeratywnie wskazanych w art. 239b § 1 O.p. Użycie przez ustawodawcę w powołanym przepisie spójnika "lub" oznacza, że stwierdzenie w stanie faktycznym sprawy już jednej z tych okoliczności daje organowi podatkowemu możliwość zastosowania wspomnianego rygoru. Drugą przesłanką wskazaną w przywołanym uregulowaniu jest uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W znaczeniu leksykalnym "uprawdopodobnić" to czynić prawdopodobnym, zaś bycie prawdopodobnym to możliwość, szansa wydarzenia się czegoś. Jednocześnie udowodnić to przeprowadzić dowód, uzasadnić (Słownik języka polskiego PWN, opracowanie E. Sobol, Warszawa 2005 s. 753, 1064 i 1079).

W sprawie o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wystarczy, że organy podatkowe wykażą, że niewykonanie zobowiązania podatkowego jest prawdopodobne. W przypadku uprawdopodobnienia ustawodawca nie wymaga przy tym wykazania okoliczności za pomocą przewidzianych przepisami procedury dowodów, a rygory uznania jego twierdzeń są złagodzone i odformalizowane (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 maja 2013 r., sygn. akt I GSK 1041/11 oraz z 7 lutego 2012 r., sygn. akt I GSK 799/10 - wszystkie wyroki powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Wystarczy zatem, aby organy podatkowe wskazały na okoliczności, fakty już istniejące, na podstawie których można obiektywnie i racjonalnie wnioskować, że podatek ten nie zostanie zapłacony. Uprawdopodobnienie nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) istnienia jakiegoś faktu, a zatem nie oznacza konieczności udowodnienia danej okoliczności. Przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania nie może być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy (przypuszczenia), że zobowiązanie to nie zostanie wykonane.

Poza tym fakt wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe oraz brak zapłaty zobowiązania z tej decyzji wynikającego, w okolicznościach konkretnej sprawy, może zostać uznany za spełnienie przesłanki z art. 239b § 2 O.p. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 11 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 441/14).

W podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wskazał art. 239b § 1 pkt 1 i pkt 2 oraz § 2 O.p.

Odnosząc się zatem do pierwszej z wymienionych przesłanek wskazać należy, iż decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy organ podatkowy posiada informacje z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych. Ustawodawca nie zawęża przy tym w art. 239b § 1 pkt 1 O.p. rodzaju prowadzonego postępowania egzekucyjnego, co oznacza, że chodzi o jakiekolwiek formalnie wszczęte i prowadzone (formalnie niezakończone) postępowanie egzekucyjne (np. w zakresie należności cywilnoprawnych, administracyjnych). Skorzystanie z tej podstawy nadania rygoru natychmiastowej wykonalności jest możliwe od momentu skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, dopóki postępowanie egzekucyjne wobec podatnika nie zostanie skutecznie zakończone.

Organy podatkowe wskazały na niezakończone postępowania egzekucyjne toczące się w stosunku do podatnika na wniosek następujących wierzycieli: Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego na łączną kwotę [...]zł (w tym: należność główna - [...]zł, koszty egzekucyjne - [...]zł oraz koszty upomnienia - [...]zł), Prezydenta Miasta G. - Zarząd Dróg Miejskich na łączną kwotę [...]zł (w tym należność główna - [...]zł, koszty egzekucyjne - [...]zł, koszty upomnienia - [...]zł), Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O. na łączną kwotę [...]zł (w tym należność główna - [...]zł, koszty egzekucyjne - [...]zł, koszty upomnienia - [...]zł) oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z tytułu zaległości w podatku od towarów i usług w łącznej kwocie [...]zł (w tym należność główna - [...]zł, odsetki za zwłokę - [...]zł, koszty egzekucyjne - [...]zł). Zatem w sprawie zachodzi przesłanka z art. 239b § 1 pkt 1 O.p.

Stosownie z kolei do przesłanki, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 2 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Na gruncie rozpoznawanej sprawy podkreślenia wymaga, że ustalono sytuację majątkową i finansową skarżącego. Skarżący jest właścicielem 3 samochodów osobowych marki: Volkswagen Golf - rok produkcji 1980 r., Volkswagen Passat - rok produkcji 1988, Volkswagen Golf - rok produkcji 1996 r. Jednakże wszystkie te samochody zostały wyrejestrowane i z uwagi na rok produkcji nie przedstawiają one obiektywnie większej wartości, tym samym nie mogą być przedmiotem zastawu skarbowego.

Ponadto skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, na których możliwe byłoby ustanowienie hipoteki przymusowej. Nie można więc zasadnie czynić zarzutu organom podatkowym, że nie ustaliły stanu majątkowego skarżącego. Organy podatkowe prawidłowo uznały, że w sprawie zachodzi także przesłanka z art. 239b § 1 pkt 2 O.p.

Z kolei w zakresie przesłanki z art. 239b § 2 O.p. organ podatkowy ma obowiązek jedynie uprawdopodobnienia zaistnienia tej przesłanki. Nie ma zatem obowiązku przedstawienia dowodu wprost potwierdzającego możliwość niewykonania zobowiązania. Organ ma obowiązek jedynie wskazać inne fakty i dowody, z których można wyprowadzić wniosek, że taka możliwość istnieje. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, organy prawidłowo wykazały istnienie ww. obawy. Oceniły bowiem sytuację majątkową skarżącego (brak nieruchomości oraz wartościowych ruchomości podlegających zabezpieczeniu), zestawiając ją z kwotą zobowiązania wynikającą z decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Porównanie wysokości zaległości podatkowych skarżącego z jego stanem majątkowym oraz brak składników majątku, na których można by zabezpieczyć wykonanie zobowiązań, jest w zupełności wystarczające dla uprawdopodobnienia, iż zobowiązania nie zostaną wykonane (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2019 r., sygn. akt I FSK 1527/17).

Również okoliczność posiadania przez skarżącego innych nieuregulowanych zaległości, co do których prowadzone jest postępowanie egzekucyjne wskazuje na uprawdopodobnienie niewykonania przedmiotowego zobowiązania.

Odnosząc się do argumentacji pełnomocnika skarżącego, że zobowiązanie może zostać uregulowane z osiąganych przez skarżącego dochodów, Sąd wskazuje, że w latach 2013-2017 kształtowały się one na stosunkowo niskim poziome, a nawet

dochód ze stosunku pracy w wysokości [...]zł, osiągnięty w 2018 r. nie byłby wystarczający, aby uregulować zobowiązanie podatkowe wraz z odsetkami.

Trzeba także przyznać rację organowi odwoławczemu, że organ pierwszej instancji nie wykazał zaistnienia przesłanki z art. 239b § 1 pkt 3 O.p. Jednakże i tak nie miało to wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia, skoro do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej wystarczy zaistnienie choćby jednej przesłanki, określonej w art. 239b § 1 O.p.

W tej sytuacji zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego (a nie procesowego) - art. 239b § 1 pkt 2 i § 2 O.p. Sąd uznał za niezasadne.

Również zarzuty naruszenia prawa procesowego i to w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia okazały się nietrafne. Zgodnie art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. organy podatkowe zebrały materiał dowodowy umożliwiający prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Organy dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego zgodnie z art. 191 O.p. i nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów (z zastrzeżeniem braku udowodnienia przez organ pierwszej instancji zasadności zastosowania w sprawie przesłanki z art. 239b § 1 pkt 3 O.p., co nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia).

Mając powyższe na uwadze, iż zaskarżone postanowienie jak również postanowienie organu pierwszej instancji nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.