Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 256/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.145 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 31 maja 2017 r. sprawy ze skargi Z. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zasiłku stałego oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. znak: [...] Wójt Gminy [...] (dalej też jako "organ I instancji") działając na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. z 2016 r. poz.23, ze zm., dalej jako "k.p.a.") po rozpoznaniu wniosku Z. G. (dalej także jako "wnioskodawczyni") z dnia 1 stycznia 2017 r. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie własnej decyzji [...] z dnia [...] października 2015 r. oraz zmiany własnej decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. zmienionej kolejnymi decyzjami w sprawie świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że Z. G. składając wniosek o wznowienie postępowania nie wskazała istnienia jakiejkolwiek przesłanki wymienionej w art. 145 k.p.a., nadto nie został zachowany termin do jego złożenia.

Wnioskodawczyni w ustawowym terminie wniosła zażalenie na postanowienie organu I instancji, w którym zarzuciła, że Wójt Gminy [...] postąpił nagannie, bowiem zataił istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne takie jak zmianę dotyczącą przyznania zasiłku stałego dla osób niepełnosprawnych, tj. ustawę z dnia 2 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 października 2015 r. sygn. akt SK 19/14.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "Kolegium" lub "SKO"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że na podstawie decyzji organu I instancji z dnia [...] lipca 2004 r. znak: [...] (zmienionej kolejnymi decyzjami w części dotyczącej wysokości zasiłku) wnioskodawczyni jest uprawniona do zasiłku stałego. Do dnia 1 października 2015 r. świadczenie to wynosiło [...] zł. W związku ze zmianą od 1 października 2015 r. ustawowego kryterium dochodowego, decyzją ostateczną z dnia [...] października 2015 r. znak: [...] organ I instancji dokonał kolejnej zmiany decyzji własnej z dnia [...] lipca 2004 r. znak: [...], w części dotyczącej wysokości zasiłku stałego i od [...] października 2015 r. wysokość zasiłku ustalił na kwotę [...] zł miesięcznie. Pismem z dnia 22 listopada 2016 r. (uzupełnionym pismem z 2 grudnia 2016 r.) wnioskodawczyni zwróciła się do Ministra Pracy i Polityki Społecznej o wyjaśnienie zapowiedzianej przez ww. organ zmiany zasiłku stałego dla osób niepełnosprawnych. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Departament Pomocy i Integracji Społecznej w piśmie z dnia 19 grudnia 2016 r. udzieliło wnioskodawczyni obszernych i wyczerpujących informacji dotyczących rządowego projektu nowelizacji ustawy o pomocy społecznej, który został przekazany do Senatu. Po otrzymaniu powyższego pisma Z. G. wnioskiem z dnia 2 stycznia 2017 r. zwróciła się do organu I instancji o uchylenie decyzji znak [...] z dnia [...] października 2015 r. nie wskazując w tym piśmie podstawy prawnej mającej być podstawą uchylenia decyzji.

Kolegium wyjaśniło, że po otrzymaniu podania o wznowienie postępowania organ obowiązany jest zbadać czy zachowane są warunki formalne wznowienia postępowania, tj. czy podanie wniosła strona i czy wskazała ustawowe przesłanki wznowieniowe, a także czy zachowany został termin do złożenia podania. W razie niespełnienia ww. wymogów odmawia się wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie, zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. należy wnieść w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia.

W ocenie SKO, w niniejszej sprawie wskazane przez wnioskodawczynię okoliczności nie stanowią przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a., co uniemożliwia ocenę czy wniosek ten został złożony w ustawowym terminie o jakim mowa w art. 148 § 1 k.p.a, w świetle którego podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Kolegium wyjaśniło, że odmowa wznowienia postępowania może nastąpić z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Zatem może do niej dojść wtedy, gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń strony wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji; gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany. Odmowa wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie podyktowana jest brakiem podania ustawowych podstaw do wznowienia, a tym samym możliwości zbadania terminu złożonego podania o wznowienie. Dlatego też, organ I instancji wskazanym na wstępie niniejszego uzasadnienia postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. zasadnie odmówił wznowienia postępowania.

Skargę na ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie SKO wniosła Z. G. (dalej jako "skarżąca"). Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Według skarżącej w jej sprawie wyszły na jaw istotne nowe okoliczności faktyczne. Okoliczności te stanowi wejście w życie ustawy z dnia 2 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej. Zdaniem skarżącej zachowała ona termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem złożyła go natychmiast po wejściu w życie ww. ustawy.

W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości swoją dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu uproszczonym zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ww. ustawy).

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Kolegium utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie wznowienia postępowania.

Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie.

Wyjaśnić należy, że Sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stwierdzenie zatem, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie składu orzekającego, organy obu instancji nie naruszyły bowiem przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanych postanowień.

Skarżąca żąda wznowienia postępowania w sprawie decyzji organu I instancji z dnia [...] października 2015 r. znak [...] oraz zmiany decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. zmienionej kolejnymi decyzjami w sprawie świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego.

Wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją o charakterze nadzwyczajnym i jako takie stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Stwierdzenie faktu występowania jednej z przyczyn wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 k.p.a. rodzi po stronie właściwego organu konieczność wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. W postępowaniu wznowieniowym organ winien stosować się do wszystkich zasad kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasady legalności i prawdy obiektywnej, a także prowadzić postępowanie przy uwzględnieniu słusznego interesu strony. Zakres rozpoznania sprawy w toku wznowionego postępowania wyznacza art. 149 § 2 k.p.a., zgodnie z którym przedmiotem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie w którym została wydana decyzja ostateczna było dotknięte jedną z wad prawnych skutkujących wznowieniem oraz przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną.

Zgodnie z poglądami doktryny odmowa wznowienia postępowania możliwa jest

w razie gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne, albo gdy strona złożyła żądanie wznowienia z uchybieniem ustawowego terminu z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. W myśl art. 149 § 2 k.p.a. podstawę do przeprowadzenia postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia jak i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy stanowi postanowienie o wznowieniu postępowania. Oznacza to, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy podanie o wznowienie zostało wniesione z zachowaniem terminów z art. 148 k.p.a.

Tak więc, odmowa wznowienia postępowania może nastąpić z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Zatem może do niej dojść wtedy, gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń strony wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji; gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany.

Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Skarżąca w toku postępowania przed organami obu instancji nie wskazała żadnej z ww. przesłanek wznowienia postępowania. Nie można zaś uznać, że wejście w życie ustawy z dnia 2 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej stanowi przesłankę wyjścia na jaw istotnych nowych okoliczności faktycznych o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Okoliczność ta nie istniała bowiem w dniu wydania decyzji, co do której skarżąca żąda obecnie wznowienia postępowania.

W związku z powyższym zgodzić się należy z SKO, że odmowa wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie podyktowana jest brakiem podania przez skarżącą ustawowych podstaw do wznowienia, a tym samym możliwości zbadania terminu złożonego podania o wznowienie.

W związku z powyższym, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.