Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 430/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2016-03-02 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3 i  par. 5
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gerard Czech po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 22 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za maj 2012 r. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 22 maja 2015 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za maj 2012 r. A. S. (dalej określany jako skarżący, strona) reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając ten drugi wniosek, skarżący wskazał na niebezpieczeństwo zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej w przypadku realizacji nałożonych na niego zobowiązań. Wyjaśnił, że jest właścicielem niewielkiej firmy transportowej, a wykonanie decyzji zaskarżonej w przedmiotowej sprawie oraz pozostałych, odrębnie zaskarżonych 34 decyzji w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług niewątpliwie zmusi go do podjęcia kroków w kierunku zamknięcia działalności gospodarczej, nie będzie bowiem w stanie regulować bieżących należności publicznoprawnych, wynagrodzeń dla pracowników ani ponosić kosztów utrzymania pojazdów służących do prowadzenia firmy transportowej, gdyż cały osiągany przez firmę przychód zostanie zajęty przez wierzyciela tj. Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu. Przedstawione okoliczności dowodzą w sposób niewątpliwy, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo trudnych, a wręcz niemożliwych do odwrócenia skutków, przy czym powrót do stanu poprzedniego nie nastąpi prawdopodobnie nigdy. Podkreślił, że istotne znaczenie dla oceny zasadności wniosku ma fakt wydania przez Dyrektora Izby Celnej w Opolu 74 decyzji, określających mu łącznie zobowiązanie podatkowe w wysokości 383.071,80 zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczanymi od 2009 r., co do których na dzień złożenia przedmiotowego wniosku toczyło się postępowanie egzekucyjne. Tak znacznych kwot skarżący nie zdoła wygenerować, co niechybnie doprowadzi do likwidacji działalności jego przedsiębiorstwa, do czego przyczyni się również egzekucja zobowiązań w podatku VAT (tj. określonych 35 zaskarżonymi do tut. Sądu decyzjami, w tym decyzją objętą przedmiotowym wnioskiem).

Wyjaśnił ponadto, że prowadzi wraz z niepracującą żoną i córką wspólne gospodarstwo domowe, w którym jest jedynym żywicielem, albowiem jego rodzina w całości utrzymuje się z prowadzonej przez niego działalności. W wyniku prowadzenia opisywanych postępowań egzekucyjnych został praktycznie pozbawiony środków do życia, ponieważ nie jest on chroniony, tak jak chociażby pracownicy, regulacjami o kwocie wynagrodzenia niepodlegającego zajęciu. Powyższe dane wynikają z wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dla wykazania zasadności tych twierdzeń pełnomocnik przedłożył kserokopie zawiadomienia Dyrektora Izby Celnej w Opolu o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z dnia 16 grudnia 2014 r. na kwotę 368.811,90 zł. Natomiast w sprawach dotyczących decyzji za inne okresy rozliczeniowe, co do których również złożono wniosek o wstrzymanie wykonania, przedłożył dodatkowo pismo z dnia 31 sierpnia 2015 r. informujące o wycenach pojazdów należących do skarżącego, dokonanych w toku postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności z tytułu podatku akcyzowego oraz opłaty paliwowej (m.in. w sprawie o sygn. akt I SA/Op 597/15).

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy nie odniósł się do przedmiotowego wniosku.

Niezależnie od wyżej wskazanych okoliczności, w ramach postępowania w zakresie prawa pomocy (wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zawarty w złożonej w tej sprawie skardze, podobnie jak w pozostałych 34 skargach na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu w przedmiocie podatku od towarów i usług - sprawy o sygn. akt od I SA/Op 402/15 do I SA/Op 435/15 oraz I SA/Op 597/15 tut. Sądu), poprzedzającego rozpoznanie niniejszego wniosku, w oparciu o przedłożone materiały źródłowe ustalono że skarżący w ramach prowadzonej działalności gospodarczej osiągnął w 2014 r. przychód w kwocie 709.980,24 zł, poniósł koszty jego uzyskania w kwocie 701.700,26 zł uzyskując przy tym dochód w wysokości 8.279,98 zł. (kserokopie zeznań podatkowych skarżącego, PIT-36L oraz PIT/B za 2014r., znajdujące się w aktach sprawy o sygn. I SA/Op 402/15), zaś w ostatnim udokumentowanym w sprawie okresie rozliczeniowym, skarżący odnotował spadek (o około 20.000 zł) wartości sprzedanych towarów i usług w stosunku do okresów wcześniejszych, znacznemu zmniejszeniu uległa również wartość nabytych towarów i usług za ten okres (deklaracje VAT-7 znajdujące się m.in. w aktach sprawy o sygn. I SA/Op 597/15).

Postanowieniami tut. Sądu z dnia 16 listopada 2015 r. wstrzymano wykonanie 74 zaskarżonych decyzji w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym i w opłacie paliwowej (sprawy o sygn. akt od I SA/Op 45/15 do I SA/Op 118/15). W sprawach tych pełnomocnik skarżącego wskazał na okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania decyzji. Z przedłożonego postanowienia Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 2 czerwca 2015 r. o podjęciu postępowania egzekucyjnego oraz pisma Izby Celnej w Opolu z dnia 31 sierpnia 2015 r. wynikało, że organ egzekucyjny zmierza do zrealizowania środka egzekucyjnego i sprzedaży zajętych ruchomości, które służą skarżącemu do wykonywania prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w zakresie transportu, w związku z czym istnieje uzasadniona obawa, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje co najmniej niebezpieczeństwo wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków, z ryzykiem braku możliwości powrotu do stanu poprzedniego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

Z powyższego wynika, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady, a przesłankami uzasadniającymi zastosowanie w sprawie przez Sąd tej instytucji procesowej jest niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20.12.2004 r. sygn. akt GZ 138/04, publikowane na stronie internetowej NSA www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak i pozostałe powołane poniżej orzeczenia). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m.in.: postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04, postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04, postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., II OZ 52/05).

Zaznaczyć dodatkowo należy, że badania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie można dokonywać jedynie w kontekście wykonania zaskarżonej decyzji, bez uwzględnienia pozostałych, zainicjowanych przez stronę spraw dotyczących zobowiązań podatkowych (por. postanowienie NSA z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. akt II GZ 730/14). W sprawie ustalono, że w chwili obecnej przed tut. Sądem toczy się 35 zainicjowanych przez skarżącego postępowań (sygn. akt I SA/Op 402/15 do I SA/Op 435/15 oraz I SA/Op 597/15) dotyczących decyzji określających zobowiązania w podatku od towarów i usług, a wartość należności pieniężnych będąca przedmiotem zaskarżenia w ww. sprawach (tj. różnica pomiędzy podatkiem zadeklarowanym przez podatnika, a określonym w zaskarżonych decyzjach) wynosi około 168.110 zł. Nadto, na skarżącym ciążą także zobowiązania podatkowe wynikające z dwóch zaskarżonych do tut. Sądu decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu, określających zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. i za 2012 r. (sprawy o sygn. akt I SA/Op 583/15 i I SA/Op 584/15), a łączna kwota należności z tego tytułu wynosi około 95.057 zł (bez odsetek).

Z uwagi na powyższe, analizując przedstawione we wniosku argumenty, Sąd doszedł do przekonania, że spełnione zostały ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Ustalone w sprawie przychody skarżącego z prowadzonej działalności w zestawieniu z łączną kwotą wyżej opisanych należności podatkowych (bez odsetek), wskazują, że wykonanie decyzji objętej wnioskiem (oraz pozostałych odrębnie zaskarżonych do tut. Sądu decyzji) może doprowadzić do utraty płynności finansowej prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej i jej likwidacji. Ze względu na wysokość ciążącego na skarżącym zobowiązania należy również przypuszczać, że wykonanie zaskarżonej decyzji może oznaczać pozbawienie skarżącego środków niezbędnych do prowadzenia działalności. Postępowanie egzekucyjne może doprowadzić do zbycia posiadanych przez niego ruchomości (pojazdów) służących do prowadzenia działalności gospodarczej. W tej sytuacji nie można wykluczyć, że doprowadzenie do realizacji obowiązku zapłaty należności wynikających z zaskarżonej decyzji, jak również z pozostałych ww. decyzji, przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego, może skutkować trudnymi do odwrócenia skutkami czy wyrządzeniem znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a, tj. utratą płynności finansowej przedsiębiorstwa, ograniczaniem lub brakiem możliwości prowadzenia działalności, stanowiącej źródło utrzymania rodziny skarżącego, czy też zwolnieniem pracowników.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.