Wyrok NSA, sygn. akt GSK 1289/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6064 Stwierdzenie kwalifikacji do wykonywania, dozorowania i kierowania pracami geologicznymi lub górniczymi
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba, Sędziowie NSA Jan Bała (spr.), Edward Kierejczyk, Protokolant Anna Tomaka, po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 czerwca 2004 r. sygn. akt 3/II SA/Ka 1652/02 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zakazu wykonywania czynności osoby wyższego dozoru ruchu górniczego 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od K. K. na rzecz Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego kwotę 180 (sto osiemdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach decyzją dnia [...] czerwca 2002 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w R. z dnia [...] marca 2002 r. nr [...], którym to orzeczeniem zakazano K. K. wykonywania czynności osoby wyższego dozoru ruchu w specjalności górniczej, techniczna eksploatacja złóż w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny przez okres 2 lat.

Organ odwoławczy podzielił ustalenia Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego, iż K. K. pełniąc obowiązki nadsztygara górniczego i opiekuna rejonu w dniu 24 stycznia 2002 r. jako przewodniczący komisji kopalnianej powołanej do odbioru przenośnika taśmowego dokonał tego odbioru bezusterkowo mimo, iż rurociąg przeciwpożarowy nie został zabudowany zgodnie z przepisami. Nie obejmował bowiem całej trasy przenośnika taśmowego i nie posiadał hydrantu do 20 metrów od strony dopływu świeżego powietrza za stacją zwrotną. Takie zabudowanie rurociągu uniemożliwiło usuwanie nagromadzonego w wyrobisku pyłu węglowego przed wykonaniem robót strzałowych, przez co istniało niebezpieczeństwo wybuchu. Takim postępowaniem K. K. naruszył dyscyplinę i porządek pracy, a w szczególności § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 kwietnia 1995 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych (Dz. U. Nr 67, poz. 342 ze zm.) oraz pkt. 2.17 załącznika nr 11 do tego rozporządzenia.

K. K. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie decyzji z dnia 11 czerwca 2002 r. z powodu naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. i art. 140 k.p.a. poprzez nierozpoznanie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i bezpodstawne ustalenie, że naruszył on dyscyplinę i porządek pracy. W konsekwencji, zdaniem skarżącego decyzja ta naruszyła również art. 113 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo geologiczne i górnicze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 22 czerwca 2004 r. sygn. akt 3/II/SA/Ka 1652/02, oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził m.in., iż ocena dowodów, jakiej dokonał w tej sprawie organ odwoławczy nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzystała ona z ochrony przewidzianej w art. 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Ponieważ granice swobodnej oceny dowodów nie zostały przez organ przekroczone, Sąd uznał, iż nie ma podstaw do podważania dokonanych przez ten organ ustaleń.

Zdaniem Sądu organy nadzoru górniczego dokonując wykładni pojęcia naruszenia dyscypliny i porządku pracy, zasadnie uznały, że skarżący naruszył obowiązki określone w § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 kwietnia 1995 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych. Zarzuty przedstawione w skardze nie stanowiły w ocenie Sądu o naruszeniu przez organy administracji powołanych przepisów prawa. To, że dokonały one na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentował skarżący nie świadczy jeszcze o dowolnej ocenie dowodów.

W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 czerwca 2004 r., sygn. akt 3/II SA/Ka 1652/02, K. K. zastąpiony przez pełnomocnika domagał się uchylenia w całości tego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi, a gdyby Sąd ten nie mógł rozpoznać jej w innym składzie, innemu sądowi, zasądzenia od organu administracji na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności art. 68 ust. l w zw. z art. 113 ust. l pkt 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96) poprzez przyjęcie, że skarżący był osobą, pod której kierownictwem i dozorem odbywał się ruch zakładu górniczego, podczas gdy skarżący był jedynie osobą, która posiadającą odpowiednie kwalifikacje; § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 kwietnia 1995 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz prowadzenia ruchu i specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych (Dz.U. Nr 67, poz. 342) poprzez brak wyraźnego wskazania, jakiego rodzaju uchybień dopuścił się skarżący, pomimo że czynności skarżącego kwestionowane przez organ są zgodne w zakresie badanego odcinka z kryteriami określonymi w pkt 2.17, załącznika 11, Tab.2 - pkt 8 ppkt 2 wymienionego rozporządzenia.

W uzasadnieniu tego zarzutu pełnomocnik skarżącego podkreślił, że skarżący nie był osobą, pod której kierownictwem i dozorem odbywał się ruch zakładu górniczego, ani też osobą uprawnioną do sporządzania dokumentacji mierniczo-geologicznej (art. 70 ust. l prawa górniczego i geologicznego). Skarżący pełnił czynności dozoru. W toku postępowania pominięto zatem, że pomimo posiadania odpowiednich kwalifikacji przez skarżącego nie pełnił on czynności kierownictwa i dozoru ruchu zakładu górniczego, co oznacza, że nie może on odpowiadać na podstawie art. 113 ust. 1 pkt 3 prawa górniczego i geologicznego.

2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 233 § l k.p.c. w zw. z art. 106 § 3, art. 106 § 5, a także art. 133 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270), poprzez nierozpoznanie istoty sprawy i oparcie wyroku na niepełnym materiale dowodowym, w tym poprzez pominięcie dowodu z raportu Komisji badającej przyczyny wypadku zbiorowego w dniu 6 lutego 2002 r.; art. 278 § l k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez pomięcie dowodu z opinii biegłego, co skutkowało oddaleniem skargi na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach.

Stosownie do treści przepisu art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Okoliczności dotyczące wypadku w dniu 6 lutego 2002 r. były przy tym przedmiotem badania Komisji. Wnioski Komisji nie wykazały, że do wypadku doszło na skutek zachowania skarżącego. Sąd w tym zakresie powinien powołać dowód z opinii biegłego, ponieważ określenie przyczyn wypadku wymagało wiadomości specjalnych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Wyższego Urzędu Górniczego wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i obciążenie strony skarżącej kosztami postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarżący kwestionuje wyrok Sądu Wojewódzkiego w Gliwicach z dnia 22 czerwca 2004 r. opierając skargę kasacyjną na dwóch podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) zwanej dalej P.p.s.a., a więc na naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W takiej sytuacji ocena zasadności skargi kasacyjnej wymaga wpierw rozważań zasadności zarzutów o charakterze procesowym, odnoszących się do ustaleń faktycznych Sądu. Zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być bowiem zweryfikowane tylko w odniesieniu do określonego stanu faktycznego, stanowiącego podstawę zastosowania prawa materialnego.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach art. 233§1 k.p.c. w związku z art. 106§3 i art. 106§5 oraz art. 133§1 P.p.s.a. a także art. 278§1 k.p.c. w związku z art. 106§5 P.p.s.a. przez nierozpoznanie istoty sprawy i oparcie wyroku na niepełnym materiale dowodowym, w tym pominiecie dowodu z raportu Komisji badającej przyczyny wypadku z dnia 6 lutego 2002 r., a także pominiecie dowodu z opinii biegłego.

Podstawą orzekania dla Sądu był bowiem cały materiał faktyczny i dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organami administracji, w tym wyniki badań przyczyn i okoliczności wypadku zbiorowego, który miał miejsce 6 lutego 2002 r. w [...] w J. Przed sądem administracyjnym możliwe jest jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe, ograniczone do możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentu, przy czym Sąd może dopuścić przeprowadzenie tego dowodu, jeżeli w jego ocenie jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Powołane w skardze kasacyjnej przepisy nie dają przy tym podstaw do dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, gdyż nie jest to dowód z dokumentu. W wyroku składu 7 sędziów NSA z 25 września 2000 r., sygn. FSA 1/00 (ONSA 2001 r. , nr 1 poz.1) Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdził, iż nie ma podstaw do dopuszczenia dowodu z dokumentu, który w istocie ma charakter opinii biegłego.

Należy przy tym zauważyć, iż zgodnie z art. 183§1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze pod rozwagę z urzędu tylko nieważność postępowania. Rygoryzm formalny w stosunku do skargi kasacyjnej ma na celu umożliwienie ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości zakresu rozpoznania sprawy. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych. Prawidłowo sformułowane w skardze kasacyjnej podstawy kasacyjne, o których mowa w art. 174 P.p.s.a. zawierają konkretne przepisy prawa, które zdaniem wnoszącego skargę, zostały naruszone, a także uzasadnienie zarzutu ich naruszenia. W razie zgłoszenia zarzutów z zakresu prawa formalnego należy także wykazać, że te wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ograniczenie rozpoznania sprawy do granic określonych w skardze kasacyjnej oznacza, że sąd, poza przypadkiem nieważności postępowania, może odnieść się wyłącznie do przepisów prawa, które powołała strona w skardze kasacyjnej. Z unormowania zawartego w art. 183§1 P.p.s.a. wynika, że możliwe jest tylko przedstawienia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych.

W ramach pierwszej podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego) skarżący zarzucił, że Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia przepisów art. 68 ust. 1 w związku z art. 113 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. nr 27, poz. 96) oraz § 4 i §5 rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 kwietnia 1995 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz prowadzenia ruchu i specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych (Dz.U. nr 67, poz. 342) przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Zgodnie z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. W świetle tego przepisu nie jest zatem dopuszczalne równoczesne powołanie się w kasacji na dwie, alternatywne postacie naruszenia prawa materialnego. Naruszenie prawa materialnego przejawiające się w jego błędnej wykładni polega na mylnym zrozumieniu, a więc na wadliwej interpretacji treści normy prawnej wynikającej z przepisu objętego zarzutem naruszenia. Nieodzownym elementem uzasadnienia podstawy kasacyjnej, obejmującej zarzut błędnej wykładni prawa materialnego dokonanej przez Sąd, jest więc wyraźne wskazanie na czym polega wadliwa interpretacja dokonana przez tenże Sąd, a także wyjaśnienie, jak zdaniem skarżącego przepisy te powinny być rozumiane (por. wyrok SN z 22 listopada 2002 r. , IV CKN 1527/00 - Lex nr 77055). Z kolei naruszenie prawa przez niewłaściwe jego zastosowanie to kwestia prawidłowego odniesienia normy prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego, sprawa właściwego skonfrontowania okoliczności stanu faktycznego z hipotezą normy prawnej i poddanie tego stanu ocenie prawnej na podstawie treści tej normy (por. wyrok SN z 18 września 2002 r., III CKN 1375/00 - Lex nr 57222).

Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, iż skarżący naruszenia prawa materialnego upatruje w niewłaściwym zastosowaniu przez Sąd art. 68 ust. 1 w związku z art. 113 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze albowiem przepisy te jego zdaniem dotyczą wyłącznie osób pełniących jednocześnie funkcję kierownictwa i dozoru nad ruchem zakładu górniczego, z skarżący pełnił jedynie czynności dozoru. Tego stanowiska skarżącego podzielić nie można. Wprawdzie zgodnie z art. 68 ust. 1 Prawa geologicznego i górniczego ruch zakładu górniczego może się odbywać tylko pod kierownictwem i dozorem osób posiadających odpowiednie kwalifikacje, lecz przepis ten dotyczy zarówno osób będących kierownikami jak i wykonujących czynności dozoru. Użycie w tym przepisie spójnika "i" nie oznacza, iż przepis ten dotyczy tylko osób łączących funkcje kierownictwa i dozoru. W przepisie tym postawiono bowiem wymóg posiadania "odpowiednich kwalifikacji" tak dla osób będących kierownikami, jak pełniących czynności dozoru. Poza tym z istoty kierownictwa nad ruchem zakładu górniczego wynika również jego dozór, stąd też przy prezentowanym w skardze kasacyjnej poglądzie nie zachodziłaby potrzeba wyszczególnienia w omawianym przepisie osób dozoru. Jeżeli bowiem ustawodawca chciał uregulować wyłącznie kwalifikacje kierowników to wyraźnie określił to w art. 68 ust. 4 omawianej ustawy - Prawo geologiczne i górnicze. W konsekwencji też zawarte w art. 113 ust. 1 pkt 3 omawianej ustawy odesłanie do art. 68 ust.1 dotyczy zarówno osób kierownictwa, jak i dozoru. W sprawie zaś było bezsporne, że skarżący jako nadsztygar górniczy był osobą wyższego dozoru ruchu.

Z kolei jeżeli chodzi o zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego, a mianowicie § 4 i 5 rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 kwietnia 1995 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz prowadzenia ruchu i specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych przez brak wyraźnego wskazania, jakiego rodzaju uchybień dopuścił się skarżący, to stwierdzić należy, że kwestia tych uchybień należy do sfery ustaleń faktycznych, a nie prawa materialnego. Zarzut zaś naruszenia prawa materialnego w którejkolwiek spośród postaci naruszenia wskazanych w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania ustaleń faktycznych, bowiem próba taka mogłaby ewentualnie odnieść zamierzony skutek wyłącznie w ramach drugiej podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a.

Mając to wszystko na uwadze Naczelny Sad Administracyjny uznał, ze skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego orzekł jak w wyroku na mocy art. 181, 183§1 i 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tej ostatniej ustawy.