Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 106/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu w części
Powołane przepisy: article: art. 147, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 18
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 21 ust. pkt 2, 3
journal: Dz.U. 2005 nr 31 poz 266
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 17 kwietnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2018 roku sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Brzezinach na uchwałę Rady Gminy Lipce Reymontowskie z dnia 19 grudnia 2007 r. nr X/59/07 w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie następujących jej przepisów: - paragrafu 6 punkt 2 załącznika do uchwały w zakresie zapisu o treści "nie mające tytułu prawnego do innego lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego"; - paragrafu 6 punkt 4 załącznika do uchwały w zakresie zapisu o treści "przed pobytem w domu dziecka"; - paragrafu 6 punkt 9 załącznika do uchwały w zakresie zapisu "przez okres co najmniej ostatnich 3 lat i nie posiadają tytułu prawnego do innego lokalu"; - paragrafu 7 ustęp 1 punkt 2 załącznika do uchwały ; - paragrafu 7 ustęp 1 punkt 3 załącznika do uchwały; - paragrafu 7 ustęp 1 punkt 4 załącznika do uchwały w zakresie zapisu o treści "przed pobytem w zakładzie karnym"; 2. w pozostałym zakresie oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 19 grudnia 2007 r. Rada Gminy Lipce Reymontowskie podjęła uchwałę nr X/59/07 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Podstawę prawną uchwały stanowił art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.) i art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.).

W Rozdziale I zatytułowanym Postanowienia ogólne w §1.1. stwierdzono, że uchwała niniejsza reguluje zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Lipce Reymontowskie. W ust. 2 § 1 określono, że mieszkaniowy zasób Gminy Lipce Reymontowskie tworzą lokale stanowiące własność gminy.

W Rozdziale IV określono Kryteria wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego

W §6 postanowiono, że pierwszeństwo zawarcia umowy o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy na czas nieoznaczony przysługuje:

1) specjalistom o pożądanych na terenie gminy kwalifikacjach;

2) osobom, które utraciły mieszkanie w wyniku klęski żywiołowej, katastrofy, pożaru lub

innego zdarzenia losowego, nie mające tytułu prawnego do innego lokalu mieszkalnego

lub budynku mieszkalnego;

3) osobom uprawnionym do lokalu zamiennego na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 200 l r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 z późn. zm.),

4) osobom, które opuściły dom dziecka po uzyskaniu pełnoletniości, a przed pobytem w

domu dziecka mieszkały na terenie gminy;

5) kobietom w ciąży;

6) osobom niepełnosprawnym wraz z opiekunem, jeżeli osoba niepełnosprawna wymaga opieki osób trzecich albo jest niepełnoletnia;

7) emerytom i rencistom;

8) zamieszkujące w budynkach lub lokalach przeznaczonych do rozbiórki w związku ze stwierdzeniem przez organ nadzoru budowlanego zagrożenia dla życia lub zdrowia;

9) osobom, które pozostały w lokalu po ustaniu stosunku najmu, a mieszkały w tym lokalu z byłym najemcą i prowadziły z nim wspólne gospodarstwo domowe przez okres co najmniej ostatnich 3 lat i nie posiadają tytułu prawnego do innego lokalu.

Natomiast w § 7.1. uchwały stwierdzono, że pierwszeństwo zawarcia umowy o najem lokalu socjalnego przysługuje:

1) osobom o niskich dochodach, które znalazły się w niedostatku i nie stać ich na wynajem lokalu na czas nieokreślony;

2) osobom, które nabyły uprawnienia do otrzymania takiego lokalu na podstawie orzeczenia sądowego;

3) osobom w stosunku, do których orzeczono eksmisję wyrokiem sądowym;

4) osobom, które opuściły zakład karny, a przed pobytem w zakładzie karnym mieszkały na terenie gminy.

W §16 określono, że uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego i wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Skargę na powyższą uchwałę wniósł w dniu 2 stycznia 2018 r. Prokurator Rejonowy w Brzezinach zarzucając rażące naruszenie art. 21 ust. 3 pkt 1, 2, 3 i 6 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego i rażące naruszenie przepisu art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym przez:

- nieuprawnione ustalenie w przepisie paragrafu 6 punkt 2 w/w uchwały, iż pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy na czas nieoznaczony przysługuje wskazanym w tym przepisie osobom jeśli nie mają tytułu prawnego do innego lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego,

- nieuprawnione ustalenie w przepisie paragrafu 6 punkt 4 w/w uchwały, iż pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy na czas nieoznaczony przysługuje wskazanym w tym przepisie osobom jeśli mieszkały na terenie gminy przed pobytem w domu dziecka,

- nieuprawnione ustalenie w przepisie paragrafu 6 punkt 9 w/w uchwały, iż pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy na czas nieoznaczony przysługuje wskazanym w tym przepisie osobom jeśli przez co najmniej ostatnie 3 lata zamieszkiwały z dotychczasowym najemcą tego lokalu na terenie Gminy Lipce Reymontowskie i nie posiadają tytułu prawnego do innego lokalu,

- nieuprawnione ustalenie w przepisie paragrafu 7 ustęp 1 punkt 2 w/w uchwały, iż pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu gminy przysługuje osobom, które nabyły uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego

na podstawie orzeczenia sądowego,

- nieuprawnione ustalenie w przepisie paragrafu 7 ustęp 1 punkt 3 w/w Uchwały, iż pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu gminy przysługuje osobom eksmitowanym wyrokiem Sądu,

- nieuprawnione ustalenie w przepisie paragrafu 7 ustęp 1 punkt 4 w/w Uchwały, iż pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu gminy przysługuje wskazanym w tym przepisie osobom jeśli mieszkały na terenie gminy przed pobytem w zakładzie karnym,

Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie następujących przepisów:

1. paragrafu 6 punkt 2 w zakresie zapisu o treści "nie mające tytułu prawnego do innego

lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego",

2. paragrafu 6 punkt 4 w zakresie zapisu o treści "przed pobytem w domu dziecka",

3. paragrafu 6 punkt 9 w zakresie zapisu "przez okres co najmniej ostatnich 3 lat i nie

posiadają tytułu prawnego do innego lokalu",

4. paragrafu 7 ustęp 1 punkt 2,

5. paragrafu 7 ustęp 1 punkt 3,

6. paragrafu 7 ustęp 1 punkt 4 w zakresie zapisu o treści "przed pobytem w zakładzie

karnym"

W przypadku stwierdzenia nieważności uchwały w zakresie zaskarżonych przepisów Prokurator wniósł o orzeczenie na podstawie art. 152 p.p.s.a., że zaskarżona uchwała w tej części nie może być wykonana oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał, że pierwsza z podstaw wydania uchwały została przyjęta niefortunnie, albowiem właściwym przepisem zawierającym szczególną delegacje dla Rady Gminy do uregulowania kwestii wskazanych w Uchwale jest przepis artykułu 18 ust. 2 pkt. 9 lit a ustawy o samorządzie gminnym.

Prokurator wskazał, że przepis paragrafu 7 ustęp 1 w punktach 2 i 3 wykracza poza upoważnienie zawarte w art. 21 ust. 3 pkt 3 Ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Przepisy ustawy nie dają bowiem podstaw do ustalania przez rady gmin pozaustawowych kryteriów pierwszeństwa w uzyskaniu lokali socjalnych w drodze najmu w sposób dowolny, tymczasem Rada Gminy Lipce Reymontowskie w paragrafie 7 przyjęła, że w pierwszej kolejności zawierane maja być umowy najmu lokali socjalnych z osobami, którym Sąd nakazał opróżnienie lokalu a także z osobami, co do których Sąd bez względu na przyczynę orzekł o ich uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego. Tak sformułowane kryterium pierwszeństwa, zdaniem skarżącego, prowadzi w istocie do dyskryminacji pozostałych osób i realnego ograniczenia ich uprawnień do uzyskania lokalu socjalnego z zasobu mieszkaniowego Gminy Lipce Reymontowskie.

Z kolei w kwestii pierwszeństwa zawarcia urnowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy na czas nieoznaczony Rada Gminy wprowadziła niemające umocowania w delegacji ustawowej ograniczenia w dostępie do skorzystania z tego prawa. W przepisie § 6 pkt 2 Uchwały, Rada Gminy przyznała prawo do ubiegania się o zawarcie umowy najmu lokalu osobom uprawnionym do wynajęcia takiego lokalu z racji utraty mieszkania w wyniku klęski żywiołowej, pożaru, katastrofy lub innego zdarzenia losowego pod warunkiem, iż nie mają one tytułu prawnego do innego lokalu lub budynku mieszkalnego.

Taki sam warunek dotyczący jednakże wyłącznie tytułu prawnego do innego lokalu Rada Gminy postawiła w punkcie 9 paragrafu 6 kandydatom do wynajmu, którzy pozostali w lokalu po ustaniu stosunku najmu z jego dotychczasowym najemcą a mieszkali z nim w tym lokalu w chwili wygaśnięcia dotychczasowej urnowy i prowadzili z nim dotąd wspólne gospodarstwo domowe. Rada Gminy postawiła takim osobom w tym przepisie jeszcze jeden warunek nie mający żadnej podstawy prawnej z punktu widzenia ustawowej delegacji dla Gminy do stanowienia prawa, a mianowicie, warunek zamieszkiwania w tym lokalu z dotychczasowym najemcą przez okres co najmniej 3 ostatnich lat. Oznacza to w praktyce warunek co najmniej trzyletniego zamieszkiwania przez kandydata na terenie Gminy Lipce Reymontowskie. Analogiczny warunek choć bez określenia konkretnej cezury czasowej postawiła Rada Gminy osobom, które opuściły dom dziecka po uzyskaniu pełnoletniości. Punkt 4 paragrafu 6 mówi bowiem o konieczności zamieszkiwania przez takiego kandydata na terenie Gminy Lipce Reymontowskie przed pobytem w domu dziecka. Prokurator wskazał, że co prawda brak tu wskazania okresu takiego zamieszkiwania, ale trzeba pamiętać, że warunek odnosi się w tym wypadku do osób, które przed osiągnięciem pełnoletniości nigdy nie miały wpływu na miejsce swojego pobytu i nie mogły utracić tego wpływu w wyniku działań przez siebie zawinionych.

Skarżący wskazał na konieczność stwierdzenia nieważności punktu 3 w ustępie 1 paragrafu 7 Uchwały, który daje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego osobom eksmitowanym wyrokiem Sądu, a także nieważności punktu 2 w ustępie 1 paragrafu 7 tej uchwały, który daje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu takiego lokalu osobom, które nabyły uprawnienia do jego otrzymania na podstawie orzeczenia sądowego.

Takie ujęcie uprawnienia dla tych kategorii osób jest niezgodne z prawem, albowiem stwarza zasadę uprzywilejowania w dostępie do wynajmu lokalu socjalnego nie mającą umocowania w przepisach ustawy stanowiących podstawę wydania uchwały w tej kwestii. Powołane zapisy uchwały w przypadku, gdy obowiązek dostarczenia lokalu socjalnego spoczywa na gminie wykraczają poza upoważnienie ustawowe, określone w art. 21 ust. 3 pkt 3 ustawy o ochronie praw lokatorów. Przepisy tej ustawy nie dają podstaw do ustalenia opisanej w Uchwale zasady pierwszeństwa. Przepisy art. 4 ust. 2 i art. 14 ust. 1 tej ustawy, wyznaczają granicę obowiązku gminy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej przez dostarczanie im lokali socjalnych. Artykuł 21 ust. 3 pkt 3 ustawy, przyznający radom gmin kompetencje do ustalenia zasad pierwszeństwa wynajmowania lokali socjalnych i lokali na czas nieoznaczony, dotyczy wyłącznie kształtowania przesłanek zawierania umów najmu takich lokali na zasadach ogólnych, a nie na podstawie art. 14 ustawy. Ten ostatni przepis jest dla art. 21 ust. 3 pkt 3 ustawy przepisem szczególnym, w tym sensie, że wyłącza stosowanie art. 21 ust. 3 pkt 3 w stosunku do przypadków przyznania uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego na podstawie wyroku Sądu. Żaden z przepisów ustawy nie zawiera regulacji pozwalającej na przyjęcie, że osoby eksmitowane wyrokiem sądowym lub osoby z przyznanym przez Sąd lokalem socjalnym mają być w jakikolwiek sposób uprzywilejowane, w stosunku do innych osób oczekujących na lokal socjalny. Nie ma więc, żadnych podstaw do dedukowania delegacji dla organów samorządu do stworzenia takiej reguły w postaci przepisu prawa miejscowego. Przepis Uchwały określający zasadę pierwszeństwa w uzyskaniu lokalu socjalnego z uwagi na legitymowanie się wyrokiem eksmisyjnym jest więc niezgodny z prawem podobnie jak przepis statuujący taką zasadę z uwagi na przyznanie prawa do lokalu socjalnego przez Sąd.

Skarżący wskazał, że kolejnymi uregulowaniami Uchwały, których stwierdzenie nieważności wydaje się konieczne są przywołane na wstępie zapisy zawarte w punktach 4 i 9 paragrafu 6, dotknięte jednakową wadą, wynikającą z nieuprawnionego ograniczenia kręgu osób dopuszczonych do ubiegania się o realizację opisanych w nim uprawnień. Kluczowym dla oceny naruszenia prawa przy tworzeniu obydwu tych regulacji jak i jego wagi zagadnieniem jest określenie desygnatu pojęcia mieszkańca w tym wypadku gminy, jako członka utożsamianej z tą gminą wspólnoty samorządowej i podmiotu praw wynikających z przynależności do niej.

Pojęcie wspólnoty samorządowej zostało zdefniowane wart. 16 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wynika, że tworzy ją z mocy prawa ogół mieszkańców jednostek zasadniczego podziału terytorialnego. Znaczenie konstytucyjne pojęcia wspólnoty samorządowej (w tym wypadku gminy) należy nadać więc pojęciu tej wspólnoty użytemu w art. 4 ust. 1 Ustawy o ochronie praw lokatorów. Za mieszkańca gminy należy zatem - zgodnie z przyjętym w orzecznictwie poglądem uznać każdą osobę fizyczną mającą miejsce zamieszkania na terenie tej gminy.

Zgodnie z art. 4 ust. 2 Ustawy o ochronie praw lokatorów, prawo do ubiegania się o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego z gminnego czy miejskiego zasobu ma każdy mieszkaniec takiej jednostki samorządu terytorialnego nie mający zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, mający niskie dochody.

Żaden obowiązujący akt rangi ustawowej nie przewiduje uznania za mieszkańca danej jednostki samorządu terytorialnego pod warunkiem zamieszkiwania na jej terenie przez określony czas. Niedopuszczalne jest zatem wyłączenie aktem prawa miejscowego z kręgu osób mogących ubiegać się o wynajem lokalu z gminnego zasobu mieszkaniowego osób nie spełniających warunku zamieszkania na terenie miasta przez okres co najmniej 3 ostatnich lat, co wynika z brzmienia zaskarżonego przepisu ustępu 9 paragrafu 6 Uchwały. Jest to bowiem ograniczenie praw członka wspólnoty samorządowej i de facto wykluczenie z niej w tym aspekcie. Autor uchwały wskazuje tymczasem, że warunkiem ubiegania się o zawarcie umowy najmu, przez osobę pozostałą w lokalu po śmierci dotychczasowego najemcy lub po opuszczeniu przez niego lokalu jest to, żeby zamieszkiwała z nim co najmniej przez okres 3 lat do chwili wygaśnięcia stosunku najmu z dotychczasowym najemcą. Nie został tu co prawda wprost sformułowany warunek zamieszkiwania przez kandydata przez okres 3 ostatnich lat na terenie Gminy Lipce Reymontowskie, ale z wymogu zamieszkiwania w tym okresie z dotychczasowym najemcą w lokalu, który należy do zasobu mieszkaniowego tej gminy, trzeba wnioskować, że sformułowanie użyte w przepisie punktu 9 ustępu 6 Uchwały jest równoznaczne z postawieniem kandydatowi warunku trzyletniego zamieszkiwania na terenie Gminy Lipce Reymontowskie.

W ocenie prokuratora również ograniczenie wskazane w punkcie 4 paragrafu 6, stanowi rażące naruszenie prawa. Wprawdzie Rada Gminy nie wskazała tu wymaganego okresu zamieszkiwania na terenie Gminy Lipce Reymontowskie dla osób opuszających domy dziecka, uprawniającego je do ubiegania się one o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony, jednak w przypadku tej kategorii zainteresowanych już samo wymaganie zamieszkiwania na terenie gminy w okresie małoletniości – przed umieszczeniem takiej osoby w domu dziecka, stanowi arbitralne pozbawienie jej przynajmniej w tym jednym aspekcie praw mieszkańca gminy, zwłaszcza jeśli zamieszkiwała ona po opuszczeniu domu dziecka choćby przez jeden dzień na terenie gminy i jej sytuacja nie różniłaby się od innych mieszkańców uprawnionych do zawarcia umowy najmu z tytułu pozostałych przesłanek wskazanych w paragrafie 6 uchwały. Skarżący wskazał, że trzeba pamiętać, że dotychczasowy małoletni opuszczający dom dziecka po uzyskaniu pełnoletniości, nie miał wcześniej żadnego wpływu na to, na terenie jakiej gminy przebywał i nie utracił go na skutek zdarzeń przez siebie zawinionych (jak to ma miejsce w przypadku osoby opisanej w przepisie § 7 ust. 1 pkt 4).

Omawiane unormowanie w stosunku do osób opuszczających domy dziecka wydaje się więc wykraczać poza granicę umocowania ustawowego jako przejaw szczególnej dyskryminacji niektórych Obywateli Gminy, nie znajdującej także zrozumiałej podstawy faktycznej, gdyż chodzi o osoby, które zostały już wcześniej bez swojej winy pozbawione prawa decyzji o tym, czy będą przebywać na terenie Gminy Lipce Reymontowskie i aktualnie zostają w rezultacie przesunięte w sferę wykluczenia społecznego.

Skarżący wskazał, że podobna sytuacja dotyczy przepisu § 7 ust. 1 pkt 4, albowiem także tu nie ma umocowania ustawowego do wyznaczania momentu zamieszkiwania na terenie gminy uprawniającego do skorzystania z prawa wynajęcia lokalu tym razem socjalnego.

Tak więc w jednym jak i w drugim przypadku umieszczenie w treści odpowiednich paragrafów uchwały sformułowań określających moment zamieszkiwania przez zainteresowanego na terenie Gminy Lipce Reymontowskie jako warunek skorzystania z uprawnienia, ma ten sam skutek co wcześniej omówione uzależnienie go od czasu zamieszkiwania na terenie tej gminy.

Uzależnienie zawarcia umowy najmu lokalu w paragrafach 6 i 7 Uchwały od długości okresu zamieszkiwania kandydata do jej zawarcia na terenie Gminy albo od charakteru (w sensie momentu i okoliczności) tego zamieszkiwania, nie jest jedynym bezprawnym ograniczeniem mieszkańców Gminy w ich prawach w tym zakresie. Rada Gminy postawiła bowiem kolejny nieznajdujący podstawy ustawowej warunek ubiegania się o zawarcie umowy najmu lokalu pozostałego po opuszającym go lub zmarłym dotychczasowym najemcy. Jest nim nieposiadanie przez kandydata do zawarcia umowy najmu tytułu prawnego do innego lokalu wymagane w przepisie punktu 9 paragrafu 6 Uchwały. Takie same wymagania stawiane są też w punkcie 2 paragrafu 6 osobom, które utraciły mieszkanie w wyniku zdarzeń losowych.

W odpowiedzi na skargę Gmina Lipce Reymontowskie uznała przedmiotową skargę za zasadną ze względu na naruszenie przepisów prawa i wyjaśniła, że uchwałą z dnia 30 stycznia 2018 r. nr XXVI/181/18 wyeliminowała z obrotu prawnego wadliwe unormowania zawarte w uchwale nr X/59/07 z dnia 19 grudnia 2007 r. Organ wskazał, że zasadnym jest stwierdzenie nieważności § 6 pkt 4 i 9 uchwały warunkującego wynajęcie lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego gminy od stałego zamieszkiwania na terenie gminy. Brak jest bowiem podstaw, aby przepisy gminne dyskryminowały w jakichkolwiek sposób członków wspólnoty samorządowej w dostępie do prawa nabycia lokalu z gminnego zasobu nieruchomości, z uwagi na długość okresu i charakter zamieszkiwania na terenie danej gminy.

Odnośnie uregulowania § 6 punkt 2 Uchwały, opisanego powyżej Rada Gminy podzieliła stanowisko Prokuratora, iż wskazane unormowania Uchwały wprowadzają dodatkowe - nieznane ustawie o ochronie praw lokatorów i niedopuszczalne pod jej rządem - warunki nabycia uprawnienia do najmu (lub zamiany) lokalu, w postaci: nieposiadania przez osobę ubiegającą się o lokal, w chwili składania wniosku i przystąpienia do jego realizacji, tytułu prawnego do lokalu służącego zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych. Omawiana regulacja bezpodstawnie różnicuje sytuację prawną mieszkańców, w kontekście uprawnień wynikających z Uchwały, w zależności od posiadania (bądź nie) tytułu prawnego do lokalu. Stanowi to rażące naruszenie art. 4 ust. 1 u.o.p.1. w zw. z art. 1 ust. 1 u.s.g.

Rada Gminy odnosząc się z kolei do nieuprawnionego ustalenia w § 7 ustęp 1 pkt 2, 3 i 4 Uchwały prawa pierwszeństwa osób w nich wymienionych, uważa, że przepisy tej ustawy nie dają faktycznie podstaw do ustalenia takiego pierwszeństwa. Przepisy art. 4 ust. 2 i art. 14 ust. 1 tej ustawy, wyznaczają granicę obowiązku gminy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej przez dostarczanie im lokali socjalnych. Kreowane natomiast przez gminę w drodze uchwały zasady wynajmowania lokali z mieszkaniowego zasobu gminy I nie mogą zawężać granic tego ustawowego obowiązku. Z zasobu mieszkaniowego gmina wydziela część lokali, które przeznacza się na wynajem jako lokale socjalne (art. 22). Umowa najmu lokalu socjalnego, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1, może być zawarta z osobą, która nie ma tytułu prawnego do lokalu i której dochody gospodarstwa domowego nie przekraczają wysokości określonej w uchwale rady gminy podjętej na podstawie art. 21 ust. 3 pkt 1 (art. 23 ust. 2). Z powyższego wynika, że lokale socjalne zostały potraktowane odrębnie i uprawnienie do wynajęcia z gminnego zasobu mieszkaniowego lokalu socjalnego przysługuje osobom spełniającym tylko dwa warunki: nie posiadającym tytułu prawnego do lokalu oraz spełniającym kryterium dochodowe określone przez radę na podstawie art. 21 ust. 3 pkt ustawy o ochronie praw lokatorów. Skoro więc ustawodawca wyraźnie określa kryteria, jakie muszą spełniać osoby, którym gmina może przyznać lokale socjalne, to nie ma podstaw do tego aby wprowadzać w uchwale innych wymogów w tej kwestii, w analizowanej sprawie kryterium posiadania stosownego orzeczenia sądowego, posiadania wyroku eksmisyjnego sądowego czy też kryterium zamieszkiwania na terenie gminy przed pobytem w zakładzie karnym. Takie działanie rzeczywiście jest niewątpliwie niedopuszczalne.

Wobec powyższego Rada Gminy uznała za słuszny zarzut przekroczenia upoważnienia ustawowego poprzez nieuprawnione ustalenie w zaskarżonych przepisach, tj. w paragrafie 6 punkcie 2, punkcie 4 i punkcie 9 oraz w paragrafie 7 ustęp 1 punkcie 2, punkcie 3 i punkcie 4 prawo pierwszeństwa zawarcia umowy najmu czy to lokalu na czas nieokreślony czy to lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu gminy przez osoby wskazane w tychże przepisach.

Rada nie podzieliła natomiast zarzutu Prokuratora odnośnie nieprawidłowej podstawy prawnej zaskarżonej Uchwały podtrzymując stanowisko, że upoważnienie do wydania zaskarżonej uchwały stanowi m.in. art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym. Rada wyraziła również pogląd że z uwagi na nowelizację art. 152 p.p.s.a. brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na: akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.).

W myśl art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 tej ustawy, stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia przepisu prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa. Przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii rażących naruszeń, np. w razie podjęcia uchwały przez organ niewłaściwy, braku podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwego zastosowania przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenia procedury jej uchwalania.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy uregulowania zawarte w uchwale Rady Gminy Brzeziny z dnia 30 października 2012 r. nr XXII/156/2012 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, a w przypadku stwierdzenia ich niezgodności, czy są one na tyle istotne, aby stwierdzić ich nieważność na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a.

Uprawnienie do zaskarżenia aktu prawa miejscowego do sądu administracyjnego ustawodawca przyznał m.in. prokuratorowi (art. 50 § 1 P.p.s.a). Legitymacja do wniesienia przedmiotowej skargi przez Prokuratora Rejonowego w Brzezinach nie budziła wątpliwości i nie była kwestionowana.

W przedmiotowej sprawie Prokurator zarzucając rażące naruszenie art. 21 ust. 3 pkt 1, 2, 3 i 6 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego i rażące naruszenie przepisu art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie następujących przepisów:

1. paragrafu 6 punkt 2 w zakresie zapisu o treści "nie mające tytułu prawnego do innego

lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego",

2. paragrafu 6 punkt 4 w zakresie zapisu o treści "przed pobytem w domu dziecka",

3. paragrafu 6 punkt 9 w zakresie zapisu "przez okres co najmniej ostatnich 3 lat i nie

posiadają tytułu prawnego do innego lokalu",

4. paragrafu 7 ustęp 1 punkt 2,

5. paragrafu 7 ustęp 1 punkt 3,

6. paragrafu 7 ustęp 1 punkt 4 w zakresie zapisu o treści "przed pobytem w zakładzie

karnym"

Prokurator odniósł całokształt argumentacji skargi wyłącznie do wskazanych wyżej regulacji.

Jako podstawa prawna zaskarżonej Uchwały wskazane zostały: art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 21 ust. 1 pkt 2 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., nr 31, poz. 266 ze zm- dalej ustawa).

Podjęcie przez Radę Gminy w Brzezinach uchwały o wskazanej wyżej treści ma związek z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, który do zadań własnych gminy zalicza zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej. Zaspokajanie w/w potrzeb polega na: zapewnianiu lokali socjalnych i lokali zamiennych, a także zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach (art. 4 ust. 2 tej ustawy). Ustawa określa również prawną formę, w jakiej gmina "zapewnia lokale socjalne i zamienne" oraz "zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw o niskich dochodach". Formę tę stanowi umowa najmu (art. 20 ust.2, ust. 2a i ust. 3 oraz art. 22, art. 23 ust.1 i ust. 2 ustawy). Zaspokojenie potrzeby mieszkaniowej członkowi wspólnoty samorządowej przez gminę polega więc na wynajęciu tej osobie lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Przepisy art. 21 ust.1 pkt 2 oraz art. 21 ust.3 ustawy stanowią regulację dotyczącą zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy.

W myśl art. 21 ust. 1 ustawy, rada gminy uchwala wieloletnie programy gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy (pkt 1) oraz zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasady i kryteria wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel (pkt 2). Zgodnie zaś z art. 21 ust. 3 ustawy, zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminu powinny określać w szczególności:

1. wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najem lub w podnajem lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego, oraz wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą zastosowanie obniżek czynszu;

2. warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy;

3. kryteria wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego;

4. warunki dokonywania zamiany lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy oraz zamiany pomiędzy najemcami lokali należących do tego zasobu a osobami zajmującymi lokal w innych zasobach;

5. tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas oznaczony i o najem lokali socjalnych oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej;

6. zasady postępowania w stosunku do osób, które pozostawały w lokalu opuszczonym przez najemcę lub w lokalu, w którego najem nie wstąpiły po śmierci najemcy;

7. kryteria oddawania w najem lokali o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m².

Z treści w/w przepisu ustawy wynika, że uchwała w sprawie zasad wynajmowania lokali winna kompleksowo i szczegółowo regulować wskazane w powyższym upoważnieniu ustawowym kwestie, w sposób dostosowany do zindywidualizowanych potrzeb danej społeczności lokalnej. Ponieważ przywołane wyliczenie jest katalogiem otwartym, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może także zawrzeć w przedmiotowej uchwale dodatkowe regulacje. Istnieje zatem możliwość zamieszczenia w uchwale jeszcze innych zagadnień związanych z najmem, ale nie oznacza to jednak dowolności organu (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 732/10, Lex nr 595501). Przede wszystkim muszą być one zgodne z Konstytucją RP oraz przepisami powszechnie obowiązującymi rangi ustawowej, w tym zwłaszcza przepisami ustawy zawierającej delegację do podjęcia uchwały.

Ponadto zasady wynajmowania lokali powinny być stanowione w taki sposób, aby mieszkańcy gminy, którzy spełniają podstawowe kryteria przedmiotowe, tj. wysokość dochodu i warunki zamieszkiwania, od których zależy wynajęcie lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy, mieli równe szanse w staraniach o uzyskanie lokalu. Zatem przy określaniu kręgu osób uprawnionych do uzyskania lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy, rada gminy nie może wprowadzać zapisów o charakterze wyłączającym pewne kategorie mieszkańców gminy z możliwości ubiegania się o zawarcie umowy najmu.

Na wstępie podkreślenia wymaga, że pojęcie wspólnoty samorządowej zostało zdefiniowane w art. 16 ust. 1 Konstytucji RP, z którego wynika, że tworzy ją z mocy prawa ogół mieszkańców jednostek zasadniczego podziału terytorialnego, w tym przypadku gminy. Takie właśnie znaczenie należy nadać pojęciu wspólnoty samorządowej użytemu w art. 4 ust. 1 ustawy. Mieszkańcem gminy jest zatem każda osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania na terenie tej gminy. Jak wynika z kolei z art. 4 ust. 2 ww. ustawy, prawo do ubiegania się o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego z gminnego zasobu ma każdy mieszkaniec gminy nie mający zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, mający niskie dochody.

W powyższym kontekście, w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że brak jest podstaw, aby przepisy gminne dyskryminowały w jakichkolwiek sposób członków wspólnoty samorządowej w dostępie do prawa nabycia lokalu z gminnego zasobu nieruchomości, z uwagi na długość okresu i charakter zamieszkiwania na terenie danej gminy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 kwietnia 2006 r., II SA/Go 5/06, LEX nr 322213 wyrok NSA z 08.06.2002 r., II SA/Ka 269/02, LEX nr 162291; wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 23.02.2011 r. II SA/Go 1/11, CBOSA). Rada, realizując przypisane gminie zadanie własne "tworzenia warunków zaspokajania potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej" nie może arbitralnie, bez upoważnienia ustawowego, kwalifikować do grona tejże wspólnoty osoby legitymujące się określonym czasem trwania zamieszkiwania, ewentualnie uzależniać tego od charakteru zamieszkiwania. Wyłączenie członka wspólnoty samorządowej z powyższego powodu narusza art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy. W tej sytuacji zasadnym jest stwierdzenie nieważności § 6 pkt 4 w zakresie zapisu o treści "przed pobytem w domu dziecka", § 6 pkt 9 w zakresie zapisu o treści "przez okres co najmniej ostatnich 3 lat i nie posiadają tytułu prawnego do innego lokalu" oraz § 7 pkt 4 co do zapisu o treści "przed pobytem w zakładzie karnym". Na pełną aprobatę zasługuje zaprezentowane w tej kwestii stanowisko Prokuratora, że wprawdzie Rada Gminy nie wskazała wymaganego okresu zamieszkiwania na terenie Gminy Lipce Reymontowskie dla osób opuszających domy dziecka, uprawniającego je do ubiegania się one o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony, jednak w przypadku tej kategorii zainteresowanych już samo wymaganie zamieszkiwania na terenie gminy w okresie małoletniości – przed umieszczeniem takiej osoby w domu dziecka, stanowi arbitralne pozbawienie jej przynajmniej w tym jednym aspekcie praw mieszkańca gminy, zwłaszcza jeśli zamieszkiwała ona po opuszczeniu domu dziecka choćby przez jeden dzień na terenie gminy i jej sytuacja nie różniłaby się od innych mieszkańców uprawnionych do zawarcia umowy najmu z tytułu pozostałych przesłanek wskazanych w paragrafie 6 uchwały. Trzeba bowiem pamiętać, że dotychczasowy małoletni opuszczający dom dziecka po uzyskaniu pełnoletniości, nie miał wcześniej żadnego wpływu na to, na terenie jakiej gminy przebywał i nie utracił go na skutek zdarzeń przez siebie zawinionych (jak to ma miejsce w przypadku osoby opisanej w przepisie § 7 ust. 1 pkt 4).

Zasadny jest również wniosek o stwierdzenie nieważności § 7 ust. 1 pkt 2 i 3 Uchwały regulujący pierwszeństwo w wynajmowaniu lokali osobom, które nabyły prawo do lokalu socjalnego na podstawie orzeczenia sądowego i w stosunku do których orzeczono eksmisje wyrokiem sądowym. Taki zapis, w przypadku gdy obowiązek dostarczenia lokalu socjalnego spoczywa na gminie wykracza poza upoważnienie ustawowe, określone w art. 21 ust. 3 pkt 3 ustawy o ochronie praw lokatorów. Przepisy tej ustawy nie dają podstaw do ustalenia takiego pierwszeństwa. Przepisy art. 4 ust. 2 i art. 14 ust. 1 tej ustawy, wyznaczają granicę obowiązku gminy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej przez dostarczanie im lokali socjalnych. Kreowane natomiast przez gminę w drodze uchwały zasady wynajmowania lokali z mieszkaniowego zasobu gminy, nie mogą zawężać granic tego ustawowego obowiązku. Zdaniem Sądu regulacja tego przepisu Uchwały, w istocie bez żadnego uzasadnienia prawnego, ogranicza realizację przez gminę ustawowego obowiązku dostarczania lokali socjalnych na podstawie art. 14 ust. 1 zd. 2 ustawy, co w rezultacie prowadzi do ograniczenia ustawowego obowiązku przez akt prawa miejscowego. Artykuł 21 ust. 3 pkt 3 ustawy, przyznający radzie gminy kompetencje do ustalenia zasad pierwszeństwa wynajmowania lokali socjalnych i lokali na czas nieoznaczony, dotyczy wyłącznie kształtowania przesłanek zawierania umów najmu takich lokali na zasadach ogólnych, a nie na podstawie art. 14 ustawy. Ten ostatni przepis kształtuje bowiem w sposób samodzielny i wyczerpujący zasady postępowania wobec osób które nabyły prawo do lokalu socjalnego na podstawie orzeczenia sądowego. To sąd w prawomocnym orzeczeniu oznacza krąg podmiotów uprawnionych do otrzymania lokalu socjalnego na tej podstawie. Skoro żaden z przepisów ustawy nie zawiera regulacji, aby osoby z przyznanym lokalem socjalnym były w jakikolwiek sposób uprzywilejowane, w porównaniu do innych osób oczekujących na lokal socjalny, to gmina nie ma podstaw prawnych aby w uchwale w tym zakresie przyznawać wskazanym podmiotom pierwszeństwo.(por. wyrok NSA w sprawie I OSK 732/10).

Jako uzasadniony należy ocenić zarzut skargi skierowany wobec § 6 pkt 9 Uchwały, wprowadzający dodatkowe warunki uzyskania przez inne osoby tytułu prawnego do lokalu opuszczonego przez najemcę. Zasadnie Prokurator argumentuje, że doszło w tym przypadku do przekroczenia zakresu upoważnienia ustawowego. Zgodnie z art. 21 ust. 3 pkt 6 ustawy uchwała w sprawie zasad wynajmowania lokali powinna określać zasady postępowania w stosunku do osób, które pozostały w lokalu opuszczonym przez najemcę lub w lokalu, w którego najem nie wstąpiły po śmierci najemcy. Pod pojęciem zasad postępowania należy rozumieć określenie trybu (toku) czynności podejmowanych w danej sytuacji. Wprowadzanie dodatkowych warunków wspólnego zamieszkiwania z najemcą przez okres co najmniej ostatnich 3 lat do momentu opuszczenia przez niego lokalu i nieposiadania tytułu prawnego do innego lokalu z pewnością w tym pojęciu nie mieści się, a zatem wykracza poza delegację ustawową. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, uzależnienie możliwości zwarcia umowy najmu od minimum 3-letniego okresu zamieszkiwania z najemcą przed opuszczeniem przez niego lokalu oraz nieposiadania tytułu prawnego do innego lokalu nie ma oparcia w przepisach prawa. Bezpodstawność wymogu zamieszkiwania przez określony czas wykazano wyżej, natomiast należy podkreślić, że spełnienie warunku nieposiadania tytułu prawnego do lokalu jest przesłanką konieczną, ale tylko w przypadku umowy najmu lokalu socjalnego ( art. 23 ust. 2 ustawy). Wprowadzenie warunku braku tytułu prawnego do innego lokalu stanowi niewynikające z ustawy ograniczenie, a tym samym naruszenie art. 21 ust. 3 pkt 6 ustawy w zw. z art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy. Z tych samych powodów nieuprawnione jest ograniczenie wprowadzone w § 6 pkt 2 Uchwały w zakresie zapisu o treści " nie mające tytułu prawnego do innego lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego" Pogląd o braku ustawowego upoważnienia do wyłączania przez radę gminy z grona podmiotów uprawnionych do ubiegania się o najem lokalu osób posiadających tytuł prawny do innego lokalu należy uznać za utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych o czym świadczą powołane przez Prokuratora w skardze przykładowe wyroki sądów. Skład orzekający w przedmiotowej sprawie w pełni podziela przedstawione w tych orzeczeniach stanowisko i argumentację.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku, biorąc też pod uwagę to, że w odniesieniu do stwierdzenia nieważności (w całości lub w części) uchwały, jako aktu prawa miejscowego, nie znajduje zastosowania ograniczenie terminem rocznym, o którym mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W zakresie wniosku Prokuratora odnośnie wykonalności zaskarżonej uchwały należy wyjaśnić, że wobec nowelizacji art. 152 p.p.s.a. wniosek ten należy uznać za nieaktualny, tym bardziej, że jak wynika z odpowiedzi na skargę uchwałą z dnia 30 stycznia 2018 r. nr XXVI/181/18 Rada Gminy Lipce Reymontowskie wyeliminowała z obrotu prawnego wadliwe unormowania zawarte w uchwale nr X/59/07 z dnia 19 grudnia 2007 r. Również brak jest podstaw prawnych do rozpoznania wniosku Prokuratora o zasądzenie kosztów postępowania.

Sąd nie podziela natomiast zarzutu Prokuratora rażącego naruszenia art. 18 ust. 2 pkt 9a ustawy o samorządzie gminnym. W uzasadnieniu skargi Prokurator zacytował jedynie treść tego przepisu nie wskazując na czym polega rażące naruszenie tego przepisu jak również nie przedstawiając żadnej argumentacji na poparcie zaprezentowanego stanowiska. Za takowe nie można bowiem uznać stwierdzenia, że podstawa wydania uchwały została przyjęta niefortunnie. W tej sytuacji należy stwierdzić, że po pierwsze organ nie mógł rażąco naruszyć przepisu którego nie stosował. Jak bowiem wynika z treści zaskarżonej uchwały w podstawie prawnej Rada nie wskazała art. 18 ust. 2 pkt 9a. Podstawą prawną zaskarżonej uchwały był art. 18 ust. 2 pkt 15 oraz art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobnie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.

Zdaniem Sądu to jest właściwa podstawa prawna podjętej Uchwały. W świetle art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym do wyłącznej właściwości rady gminy należy stanowienie w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy.

Jak wynika z art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów rada gminy uchwala zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasady i kryteria wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel; w razie gdy rada gminy nie określi w uchwale odmiennych zasad, do lokali podnajmowanych przez gminę stosuje się odpowiednio zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy.

Artykuł 21 ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów stanowi, iż zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinny określać w szczególności:

1) wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najem lub w podnajem lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego oraz wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą zastosowanie obniżek czynszu;

2) warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy;

3) kryteria wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego;

4) warunki dokonywania zamiany lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy oraz zamiany pomiędzy najemcami lokali należących do tego zasobu a osobami zajmującymi lokale w innych zasobach;

5) tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i o najem lokali socjalnych oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej;

6) zasady postępowania w stosunku do osób, które pozostały w lokalu opuszczonym przez najemcę lub w lokalu, w którego najem nie wstąpiły po śmierci najemcy;

7) kryteria oddawania w najem lokali o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m2.

Dokonując zatem analizy treści art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym w kontekście przedmiotu i treści zaskarżonej Uchwały dotyczącej zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Słupia, zatem ściśle odpowiadającego delegacji z art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy o ochronie lokatorów należy stwierdzić, że wskazana przez organ podstawa prawna wynikająca z art. 18 ust. 2 pkt 15 stanowi właściwe upoważnienie do jej wydania.

Wskazany przez Prokuratora przepis art. 18 ust. 2 pkt 9a ustawy o samorządzie gminnym stanowi natomiast, że do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Przepis ten stanowi dalej, że uchwała rady gminy jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość. Jak wykazano wyżej przedmiotem zaskarżonej Uchwały nie były sprawy z zakresu uregulowanego w art. 18 ust. 2 pkt 9a.

Dodać należy, że wskazany przez Prokuratora przepis ma zastosowanie w sprawach w których organy gminy procedują na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jak wynika z art. 13 ust. 1 tej ustawy z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z ustaw, nieruchomości mogą być przedmiotem obrotu. W szczególności nieruchomości mogą być przedmiotem sprzedaży, zamiany i zrzeczenia się, oddania w użytkowanie wieczyste, w najem lub dzierżawę, użyczenia, oddania w trwały zarząd, a także mogą być obciążane ograniczonymi prawami rzeczowymi, wnoszone jako wkłady niepieniężne (aporty) do spółek, przekazywane jako wyposażenie tworzonych przedsiębiorstw państwowych oraz jako majątek tworzonych fundacji. Zgodnie z art. 37 ust. 4 tej ustawy zawarcie umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony następuje w drodze przetargu. Wojewoda albo odpowiednia rada lub sejmik mogą wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia tych umów.

Wobec powyższego w tej części Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił o czym orzekł w punkcie 2 wyroku.

d.j.