Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 840/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: par. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 198 poz 2043
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek  nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych
article: art. 66 ust. 1 pkt 3 i 4,  art. 67
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi W. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu nałożenia obowiązku 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z [...] lipca 2017 r. nr [...]; 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego W. C. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga W. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. Nr [...] z [...] września 2017 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania remontu.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

W dniu [...] września 2015 r. P. R. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. (dalej: PINB, organ I instancji) z wnioskiem C. (dalej: skarżący), położonych na działce nr [...] w miejscowości D..

W wyniku oględzin przeprowadzonych na gruncie w dniu 7 października 2015 r. ustalono, że na ww. nieruchomości znajdują się: szopa drewniana przy budynku inwentarskim, szopa gołębnik drewniana, stodoła, budynek inwentarski murowany, budynek mieszkalny drewniany. W odniesieniu do drewnianego budynku mieszkalnego ustalono, iż wybudowany został na podmurówce murowanej o wymiarach 11,60 m x 6,30 m, posiada dwuspadowy dach o drewnianej konstrukcji kryty eternitem. Na powierzchni widoczne są pęknięcia, uszkodzenia, mech i porosty. Krawędzie pokrycia dachowego pokruszone i mocno poszczerbione. Na powierzchni płyt eternitowych widoczne są wżery i rozwarstwienia. Budynek mieszkalny jest orynnowany, ale na rynnach widoczna rdza. Stolarka okienna i drzwiowa drewniana. Według oświadczenia skarżącego, budynek został wybudowany w 1932 r. W 1945 - 46 został odbudowany po zniszczeniach wojennych, a w latach 70 –tych XX w. dokonano zmiany pokrycia dachu.

Powyższe ustalenia skutkowały wszczęciem postępowania w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr [...]

w miejscowości D., gmina S. nad [...].

Decyzją Nr [...] z [...] listopada 2015 r. PINB nałożył na skarżącego oraz A. G., J. K. G., K. G., R. S. oraz P. M. G. (tj. pozostałych współwłaścicieli budynku) obowiązek wymiany pokrycia dachowego na spornym budynku na materiał niezawierający azbestu. Na skutek złożonego odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego

w W. (dalej: WINB, organ odwoławczy) decyzją Nr [...] z [...] stycznia 2016 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy wskazał wówczas, że zastosowanie art. 66 p.b. jest przedwczesne w sytuacji, gdy wykonanie odbudowy budynku jest nieopłacalne,

a współwłaściciele chcą budynek rozebrać. Organ I instancji powinien dokonać oceny technicznej przedmiotowego budynku celem ustalenia, czy nadaje się on do remontu, odbudowy lub wykończenia oraz zaistnienia pozostałych przesłanek warunkujących możliwość zastosowania art. 67 p.b.

W wyniku ponownych oględzin przeprowadzonych w dniu 3 kwietnia 2017 r. ustalono, że budynek mieszkalny drewniany o wymiarach 11,60 m x 6,30 m, wysokość w szczycie do kalenicy 6,05 m. Budynek posadowiony na podmurówce z cegły pełnej palonej, podmurówka popękana. W ścianie szczytowej od strony drogi gminnej podmurówka wybrzuszona, odchylona od pionu, a narożnik od strony drogi gminnej

i wojewódzkiej [...] pęknięty i przesunięty. Pozostałe trzy narożniki również posiadają pionowe pęknięcia, widoczne ubytki cegieł w ścianach podmurówki. Belka podwalinowa wykonana z bala sosnowego, spróchniała, widoczne ślady po kornikach, w wielu miejscach przegnita. W prawnym narożniku od strony podwórza widoczny duży ubytek drewna. Obitka ścian budynku wykonana z płyty twardej pilśniowej, przegnita, pofałdowana. Belki oczepowe w złym stanie technicznym, widoczne ślady po kornikach. Dach krokwiowy konstrukcji drewnianej kryty eternitem falistym. Krokwie

w dostatecznym stanie technicznym, natomiast pokrycie z eternitu w niedostatecznym stanie technicznym. W płytach widoczne są duże wżery, krawędzie płyt wyszczerbione, część z nich rozwarstwiona, nie zachowują jednolitej struktury. Opady atmosferyczne oraz wiatr mogą powodować wypłukiwanie i wywiewanie cząstek azbestu. Podmurówka od strony drogi wojewódzkiej [...] wykonana częściowo z kamienia wapiennego, częściowo z cegły czerwonej, popękana i wybrzuszona. Orynnowanie budynku

w niedostatecznym stanie technicznym. Wewnątrz budynku - w dużym pokoju

w narożniku budynku widać pionowe pęknięcie, przechodzące w poziomie pęknięcie przy stropie, podłoga wybrzuszona, ściany nad podłogą zawilgocone.

Decyzją Nr [...] z [...] lipca 2017 r. PINB, działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm., zwana dalej: p.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., zwana dalej: k.p.a.), nałożył na skarżącego oraz A. G., J. K. G., K. G., R. S. oraz P. M. G. (pozostałych współwłaścicieli budynku) obowiązek: 1) wymiany pokrycia dachowego na materiał niezawierający azbestu, 2) naprawy podmurówki i narożników obiektu, 3) wymiany belki podwalinowej z bala sosnowego, 4) naprawy obitki ścian budynku, 5) wymiany belek oczepowych, 6) naprawy orynnowania budynku, 7) wymiany podłogi wewnątrz budynku. Termin wykonania ww. obowiązków określono do [...] maja 2018 r.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie PINB podał, że w toku postępowania wpłynęło doń pismo jednej ze współwłaścicielek – A. G. informujące, iż nie zamierza przeprowadzać ani remontu, ani rozbiórki obiektu, jak również nie wyraża zgody na jakiekolwiek działania podejmowane przez pozostałych współwłaścicieli.

PINB wskazał, iż zgodnie z regulacją art. 66 p.b. organy nadzoru budowlanego są upoważnione i zobligowane do wydania decyzji nakazujących usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, m.in. w zakresie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego. Doprowadzenie go do stanu zgodnego

z przepisami powinno być dokonane poprzez nałożenie określonych czynności, robót budowlanych na właściciela lub zarządcę obiektu. Za należyty stan techniczny obiektu budowlanego należy uznać stan jego sprawności technicznej jako całości, a także elementów instalacji i urządzeń odpowiadający wymaganiom prawa, w tym przepisom techniczno-budowlanym. Decyzje podejmowane na podstawie art. 66 ust. 1 p.b. mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z określonych w nim przesłanek, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Zatem

w sytuacji stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu, brak jest podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego.

Podał, iż wydanie nakazu rozbiórki obiektu wobec braku jednomyślnego stanowiska wszystkich współwłaścicieli obiektu byłoby zbyt daleko idące i w sposób nadmierny ingerujące w prawo własności tym bardziej, iż jest to tradycyjny dom rodzinny, który można wyremontować. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy (protokoły oględzin, zdjęcia) wskazuje, iż obecnie przedmiotowy budynek znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym i zachodzi konieczność jego remontu.

Odwołania na powołaną decyzję złożyli: skarżący, J. K. G., R. S. oraz K. G..

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Wydanej decyzji zarzucił naruszenie - art. 28, art. 34, art. 61 § 1, 2 i 4 k.p.a., art 7 k.p.a. i art. 66 ust. 1 p.b. poprzez ich zastosowanie do budynku niezamieszkanego i nieużytkowanego od jedenastu lat, skutkujące nieuzasadnionym pozbawieniem skarżącego prawa do dysponowania własnością i celowym narażeniem na koszty oraz całkowite pominięcie wskazań zawartych w decyzji WINB nr [...] z [...] stycznia 2016 r.

J. K. G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości

i umorzenie postępowania. Wydanej decyzji zarzuciła naruszenie art. 61 § 4, art. 34

i art. 28 k.p.a.

R. S. i K. G. wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji

w całości i umorzenie postępowania. Wydanej decyzji zarzuciły naruszenie art. 7 i art. 28 k.p.a. oraz błędne zastosowanie w sprawie art. 66 p.b.

Decyzją Nr [...] z [...] września 2017 r. WINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 p.b., orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu faktycznego, organ odwoławczy wskazał, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe, PINB dokonał właściwej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, zaś argumenty odwołania pozostają bez wpływu na kształt podjętego rozstrzygnięcia.

Wskazując na ustalenia dokonane w toku oględzin organ odwoławczy stwierdził, iż nieodpowiedni stan techniczny przedmiotowego budynku mieszkalnego oraz związana z tym konieczność wykonania prac remontowych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem uzasadniała nałożenie na skarżącego oraz pozostałych współwłaścicieli budynku w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 i 4 p.b. obowiązku wykonania w wyznaczonym terminie określonych robót. Podzielił tym samym stanowisko PINB co do nieodpowiedniego stanu technicznego przedmiotowego budynku mieszkalnego, co uzasadnia nakazanie właścicielom podjęcia działań w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje bowiem, iż pokrycie dachowe kontrolowanego obiektu jest

w znacznym stopniu uszkodzone. Na płytach eternitowych widoczne są wżery, rozwarstwienia powierzchni, popękania i wyszczerbione krawędzie. Opady atmosferyczne oraz wiatr mogą powodować wypłukiwanie i wywiewanie cząstek azbestu. W ścianie szczytowej budynku od strony drogi gminnej stwierdzono wybrzuszenie podmurówki, odchylenie od pionu, popękanie. Ponadto stwierdzono nieodpowiedni stan techniczny narożników (pęknięcia, ubytki), belki podwalinowej (spróchniała, przegnita), obitki ścian budynku (przegnita, pofałdowana), belek oczepowych, orynnowania, podłóg wewnątrz budynku. Powyższe okoliczności uzasadniają zastosowanie w niniejszej sprawie art. 66 p.b.

Powyższy przepis określa przypadki, w których organ nadzoru budowlanego powinien nakazać właścicielowi lub zarządcy obiektu doprowadzenie obiektu budowlanego do właściwego stanu technicznego. Konstrukcja tego przepisu wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Nałożenie na właściciela (współwłaścicieli) lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązków, o jakich stanowi art. 66 ust. 1 p.b., jest konsekwencją niezastosowania się przez nich do ciążących na nich obowiązków, mających na celu utrzymanie obiektu we właściwym stanie technicznym i estetycznym, wynikających z art. 61 ust. 1 p.b.

Zdaniem WINB, skarżący i pozostali współwłaściciele budynku niewątpliwe nie wywiązali się z powyższych obowiązków względem przedmiotowego budynku. Zły stan techniczny obiektu potwierdza zarówno treść protokołów oględzin z 7 października 2015 r. oraz 3 kwietnia 2017 r., jak i załączona do nich dokumentacja zdjęciowa.

Odnosząc się do zarzutów odwołań, organ odwoławczy wskazał, że są one niezasadne i nie mają wpływu na treść wydanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia. Podał, iż w pierwszej decyzji kasacyjnej z [...] stycznia 2016 r. zalecono, aby PINB przy ponownym rozpoznaniu sprawy przeprowadził postępowanie pod kątem ustalenia, jaki jest stan techniczny przedmiotowego budynku mieszkalnego, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 67 p.b., czy wszyscy współwłaściciele wyrażają zgodę na rozbiórkę spornego obiektu oraz na konieczność uwzględnienia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków

i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz.U. z 2004 r. Nr 198, poz. 2043, zwanego dalej: rozporządzeniem MI). Zalecenia te organ I instancji wykonał. Na wezwanie do wypowiedzenia się, czy wszyscy współwłaściciele wyrażają zgodę na rozbiórkę spornego obiektu, zareagowała jedynie A. G. podając, że nie zamierza przeprowadzać ani remontu, ani rozbiórki ww. budynku. Ponadto PINB wyznaczył termin przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, jednak żaden z uczestników postępowania nie stawił się na wezwanie.

W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Wydanej decyzji zarzucił:

1. naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, skutkujące utrzymaniem zaskarżonej decyzji w mocy;

2. rażące naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a. skutkujące narażeniem współwłaścicieli budynku na wielkie koszty, poprzez nakazanie dokonania remontu budynku przeznaczonego do rozbiórki;

3. naruszenie § 3 pkt 1 rozporządzenia MI poprzez brak opisu stanu bali stanowiących ściany budynku oraz kuchni grzewczej pieca i komina;

4. błędne zastosowanie art. 66 p.b. w stosunku do budynku nieużytkowanego od dziesięciu lat i przeznaczonego do rozbiórki;

5. prowadzenie postępowania administracyjnego z naruszeniem art. 61 § 2 i 4, art. 61a § 1, art. 28 i art 34 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że organy prowadziły dwa postępowania dotyczące stanu technicznego budynków na działce nr [...] wobec stodoły oraz budynku mieszkalnego. Odwołanie dotyczące stodoły, różniące się tylko przedmiotem postępowania, zostało przez WINB uwzględnione. Podał, iż zgadzając się co do szkodliwości pokrycia dachowego wykonanego z płyt eternitowych, chce (wraz

z pozostałymi współwłaścicielami budynku) dokonać ich usunięcia poprzez rozbiórkę nieużywanych, zużytych technicznie budynków.

Podniósł, że w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w sposób zupełnie niezrozumiały pomija przepisy: art. 7, art. 8, art. 138 § 1 k.p.a. oraz § 3 pkt 1 rozporządzenia MI, co powoduje wrażenie, że nie ma on na celu interesu społecznego

i interesu współwłaścicieli budynku, tylko dąży do narobienia kosztów. Decyzje organów pomijają treść art. 7 i art. 8 k.p.a., co podważa całkowicie zaufanie do tych organów, ponieważ stosują przepisy z prawa budowlanego przewidziane dla budynków używanych, a przedmiotem postępowania jest budynek niezamieszkany od dziesięciu lat i przeznaczony do rozbiórki.

Zdaniem skarżącego, zgodnie z rozporządzeniem MI obowiązkiem PINB było całościowe przedstawienie stanu technicznego budynku i podanie przyczyn złego stanu jego elementów konstrukcyjnych. Organ pominął stan techniczny bali drewnianych,

z których dom jest wykonany i stan techniczny kuchni grzewczej, pieca i komina. Podał, iż wszystkie bale są zniszczone przez korniki i aby dokonać nakazanego remontu należałoby je wszystkie wymienić. Nie byłby to w rozumieniu prawa budowlanego "remont", a budowa nowego budynku. Kuchnia, piec i komin są wykonane z kamienia polnego i gliny. Wykonywanie nakazanych przez PINB robót budowlanych grozi zawaleniem się tej konstrukcji, zniszczonej upływem czasu.

Stwierdził, iż posługując się art. 66 p.b. organ I instancji, aby uzasadnić jego użycie, przedstawił cytat z wyroku NSA z 14 lipca 1998 r., sygn. akt IV SA 1420/96: "Niewątpliwie jest to przepis, który bezpośrednio ingeruje w sferę prawa własności, wymuszając na właścicielu obowiązek określonego zachowania, lecz przepis ten ma na celu utrzymanie odpowiedniego stanu obiektu, zgodnie z zasadami prawidłowego

i bezpiecznego użytkowania obiektu." PINB nie podał jednak, kto użytkuje obiekt

i o czyje bezpieczeństwo się troszczy. Tym samym zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja to ewidentna, nieuzasadniona ingerencja w prawo własności, niemająca nic wspólnego z zacytowanym uzasadnieniem wyroku NSA.

Zdaniem skarżącego, działania PINB są pozaprawne, organ odwoławczy winien postępowanie umorzyć. PINB określił, że niniejsze postępowanie zostało wszczęte

z "urzędu" na podstawie pisma P. R.. Pismo to jest wnioskiem, ponieważ zawiera żądanie podjęcia konkretnego działania. Jest to naruszenie art 61 § 1 k.p.a. PINB złamał też art. 28 k.p.a., ponieważ nadał status "strony" w postępowaniu, P. R., osobie niemającej interesu prawnego, a nie zwrócił się do właścicieli przyległych działek z zapytaniem, czy żądają wszczęcia postępowania. Działaniem pozaprawnym jest również prowadzenie postępowania w sytuacji, kiedy korespondencja do dwojga współwłaścicieli wracała do PINB.

W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał argumentację przedstawioną

w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Uczestnicy postępowania: K. G., K. G. i R. S.

w pismach procesowych z dnia [...] marca 2018 r. przyłączyły się do stanowiska skarżącego, powtórzyły zarzuty skargi i wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podniosły, że budynek należy rozebrać ze względu na jego zużycie i nieopłacalność odbudowy, a nie dokonywać jego remontu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, zwanej dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej

i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 p.p.s.a.

Materialnoprawną podstawę podjętych w postępowaniu administracyjnym decyzji stanowił przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 i 4 p.b., zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo powoduje swoim wyglądem oszpecenie otoczenia – organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzenia nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

W niniejszej sprawie organy administracji oceniły, iż przedmiotowy budynek, nieużytkowany od 11 lat, jest w nieodpowiednim stanie technicznym oraz powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia. Zakres robót budowlanych, które zniwelują ten stan techniczny obiektu, został wymieniony w sentencji zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu, skarga jest zasadna, ponieważ orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego dopuściły się naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 77

§ 1, art. 80 k.p.a.) i prawa materialnego (art. 66 ust. 1 pkt 3 i 4 p.b.), co miało istotny wpływ na wynik sprawy, doprowadziło bowiem do nałożenia na współwłaścicieli przedmiotowego budynku obowiązku wykonania określonych robót budowlanych.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten nakazuje organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Oznacza to, iż organy administracji państwowej mają obowiązek dążenia do prawdy obiektywnej. Organ administracji, w myśl art. 8 k.p.a., jest zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do państwa. Obowiązek ten jest realizowany, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., dzięki nakazowi zebrania

i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Dopiero bowiem jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stwarza podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 k.p.a.

Zdaniem Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstawy do poczynienia ustaleń faktycznych pozwalających na rozstrzygnięcie sprawy w sposób zawarty w zaskarżonej decyzji. W postępowaniu prowadzonym w wyniku ponownego rozpoznania sprawy PINB, zgodnie z zaleceniem organu odwoławczego, zawartym

w decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., przeprowadził w dniu 3 kwietnia 2017 r. oględziny, podczas których ustalono stan techniczny przedmiotowego budynku. Oględziny te nie były jednak dokładne, a protokół z opisem stanu technicznego kontrolowanego obiektu, jak zasadnie w tym zakresie wywodzi skarżący, nie zawiera opisu stanu drewnianych bali, stanowiących ściany budynku, brak jest także opisu stanu kuchni grzewczej, pieca i komina oraz desek sufitowych.

Dokładne ustalenie stanu technicznego przedmiotowego budynku mieszkalnego jest niezbędne w celu ewentualnego zastosowania art. 67 p.b. W decyzji wydanej przez organ odwoławczy [...] stycznia 2016 r. wskazane zostało, iż zastosowanie w niniejszej sprawie regulacji art. 66 p.b. jest przedwczesne w sytuacji, gdy wykonanie odbudowy budynku jest nieopłacalne, a współwłaściciele chcą budynek rozebrać. Bezsporne jest bowiem, że przedmiotowy budynek od 2007 r. nie jest użytkowany, a do takich stanów ma zastosowanie przepis art. 67 p.b., w przeciwieństwie do art. 66 p.b.

W toku postępowania skarżący już podczas pierwszych oględzin w dniu

7 października 2015 r. wskazał, że będzie dążył do rozebrania budynku, bowiem jego odbudowa jest nieopłacalna (k. [...] akt administracyjnych). Współwłaścicielki: K. G. i R. S. w odwołaniu od decyzji z dnia [...] listopada 2015 r. również podnosiły, że wyrażają wolę rozbiórki przedmiotowego budynku. W piśmie procesowym

z dnia [...] marca 2018 r. uczestniczka K. G. wniosła o rozbiórkę budynku mieszkalnego. Tak więc czterech współwłaścicieli wyraźnie opowiedziało się za rozbiórką niezamieszkałego budynku mieszkalnego.

Jeżeli nieużytkowany obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia (art. 67 ust. 1 p.b.).

Orzeczenie przez organ nadzoru budowlanego nakazu rozbiórki powinno zostać poprzedzone postępowaniem, w którym ustalenia wymaga nie tylko stan techniczny obiektu budowlanego, lecz także to, czy właściciel danego obiektu ma zamiar podjąć działania zmierzające do rozpoczęcia i wykonania prac remontowych, czy też zamierza budynek rozebrać (por. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 515/08, publ. Lex nr 558403, wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1674/11, publ. Lex nr 1107757).

W ocenie Sądu, organy nadzoru budowlanego orzekające w tej sprawie nieprawidłowo ustaliły, czy współwłaściciele wyrażają zgodę na rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego. Jak wynika z akt sprawy, nie wzięły pod uwagę znajdujących się

w aktach oświadczeń w tym zakresie skarżącego oraz K. G. i R. S., skupiając się na oświadczeniu A. G. z dnia [...] maja 2017 r., w którym stwierdziła, że nie zamierza przeprowadzać ani remontu, ani rozbiórki z uwagi na sytuację finansową. Jednak z treści tego oświadczenia wynika przede wszystkim brak zgody na partycypowanie w kosztach jakichkolwiek czynności czynionych względem przedmiotowego budynku mieszkalnego. Tę nieścisłość organ I instancji mógł rozwiać, wzywając stronę na rozprawę, ewentualnie zwrócić się do niej o złożenie stosownych wyjaśnień na piśmie. Nieprawidłowe było zatem powiązanie niemożności zastosowania przepisu art. 67 p.b. z treścią oświadczenia jednego ze współwłaścicieli budynku.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził, że strony nie stawiły się na wyznaczoną rozprawę administracyjną. Jednak z akt wynika, że nie został rozpoznany wniosek skarżącego z dnia [...] maja 2017 r. o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień [...] maja 2017 r. Brak jest również protokołu rozprawy administracyjnej, z którego wynikałaby nieobecność wezwanych stron. Powyższe uchybienia, w ocenie Sądu, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W konsekwencji ustalony stan faktyczny sprawy nieprawidłowo odniesiono do przepisów Prawa budowlanego, określających obowiązki współwłaścicieli w zakresie utrzymania obiektów budowlanych. Przepisy te nie pozostawiają organom nadzoru budowlanego prawa wyboru pomiędzy nakazaniem czynności zmierzających do utrzymania obiektu a nakazaniem rozbiórki obiektu. Dla każdego z tych rozwiązań Prawo budowlane przewiduje inne przesłanki, które każdorazowo winny być szczegółowo ustalone.

Szczegółowe przepisy w zakresie sposobu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w sprawie wydania decyzji na podstawie art. 67 p.b. zawarte są

w rozporządzeniu MI, które to przepisy organy orzekające w tej sprawie powinny mieć na uwadze.

W związku z powyższym Sąd uznał, że zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego, a w konsekwencji błędnego, a przynajmniej przedwczesnego, zastosowania art. 66 p.b., zasługują na uwzględnienie.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji zobowiązany będzie do prawidłowego ustalenia stanu technicznego przedmiotowego budynku, zgodnie z § 2 i 3 rozporządzenia MI, w celu ustalenia, czy przedmiotowy nieużytkowany budynek mieszkalny nadaje się do remontu lub odbudowy. Jeżeli w wyniku oględzin powstaną uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego tego budynku, PINB zleci współwłaścicielom w tym zakresie ekspertyzę techniczną, zgodnie z § 4 w związku z § 2 pkt 2 rozporządzenia MI.

Zgodnie z § 2 pkt 3 rozporządzenia MI, PINB przed wydaniem nakazu rozbiórki na podstawie art. 67 p.b. przeprowadzi rozprawę administracyjną, na której poczyni ustalenia, jaki jest zamiar współwłaścicieli przedmiotowego budynku, czy dążą oni do jego rozbiórki, czy też rozważają remont obiektu.

W odniesieniu do pozostałych zarzutów procesowych skargi należy stwierdzić, że na tle art. 66 p.b. przyjęto pogląd, iż w sytuacji, gdy osoba trzecia składa zawiadomienie informujące o złym stanie technicznym budynku, to organ ma obowiązek wszcząć postępowanie z urzędu. W konsekwencji przyjąć trzeba, że stroną postępowania prowadzonego w trybie art. 66 p.b. jest wyłącznie właściciel nieruchomości (współwłaściciele) i jej zarządca. Inny podmiot zainteresowany funkcjonowaniem obiektu posiada wyłącznie interes faktyczny, co oznacza, że w takim stanie faktycznym właściciele nieruchomości sąsiednich nie mają uprawnień strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 66 p.b. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 maja 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 208/14, publ. Lex nr 1476869).

W związku z powyższym, w odniesieniu do P. R. zasadnie organ

I instancji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. odmówił mu prawa strony

w przedmiotowym postępowaniu.

Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej

i poprzedzającej ją decyzji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200

i art. 205 § 1 p.p.s.a.