Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 964/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 1 i ust. 8 pkt 2, art. 66 ust. 2 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 217
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 187 poz 1 art. 2  pkt 23, art. 6 ust.2, art.14 ust.7
law: Rozporządzenie Komisji (UE) NR 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w  zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska / spr./ Sędziowie WSA Grzegorz Panek WSA Kazimierz Włoch Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi S. W. na uchwałę Zarządu Województwa [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny formalnej wniosku o dofinansowanie projektu pn.: Stworzenie nowego zaplecza produkcyjno-magazynowego w celu wdrożenia innowacyjnych produktów ortopedycznych, szansą wzrostu konkurencyjności oraz rozszerzenia kanałów dystrybucji firmy "A" oddala skargę.


UZASADNIENIE

S. W. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "A" (dalej: beneficjent/skarżący) złożył do Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] (dalej: IZ RPO WP) wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą: "Stworzenie nowego zaplecza produkcyjno-magazynowego w celu wdrożenia innowacyjnych produktów ortopedycznych, szansą wzrostu konkurencyjności oraz rozszerzenia kanałów dystrybucji firmy "A"."

Powyższy wniosek został oceniony negatywnie pod względem formalnym, z uwagi na niespełnienie kryterium formalnego dopuszczającego specyficznego - pomoc publiczna/pomoc de minimis. Zdaniem organu nie został spełniony tzw. efekt zachęty, z uwagi na zakup części urządzeń przed złożeniem wniosku o dofinansowanie.

Od powyższej oceny formalnej beneficjent złożył protest, w którym podniósł, że nie zgadza się z dokonaną oceną, co do niespełnienia efektu zachęty. Stwierdził, że maszyny, jak i pozostałe zasoby posiadane przed datą złożenia projektu, aczkolwiek są niezbędne do osiągnięcia celów projektu, to jednak nie zostały nabyte w celu realizacji przedmiotowej inwestycji. Decyzja inwestycyjna firmy została podjęta po przeprowadzeniu prac B+R, które prowadzone były w latach 2014 - 2015, zaś kluczowy moment nastąpił w roku 2015. Beneficjent podniósł, że zgodnie z załączonymi fakturami kupił zgrzewarkę, hafciarkę i termoformierkę przed przeprowadzeniem prac B+ R, więc zakup tych urządzeń nie był podyktowany wynikami tych prac, a wzrostem popytu na produkty firmy i koniecznością zautomatyzowania i unowocześnienia procesów produkcyjnych. Nie można zatem zakupu tych urządzeń uznawać za rozpoczęcie realizacji projektu, gdyż zostały nabyte dużo wcześniej niż pomysł realizacji przedmiotowej inwestycji. Fakt, że posiadane urządzenia nie zostały do tej pory przez firmę wykorzystane wynika z braku powierzchni niezbędnej do posadowienia tych maszyn. Zdaniem wnioskodawcy rozstrzygnięcie organu, co do braku spełnienia efektu zachęty na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 jest niedostateczne, ponieważ nie została przeprowadzona analiza warunków efektu zachęty pod kątem merytorycznym, która odnosi się do jednego z podstawowych wymogów dotyczących konieczności pomocy jako niezbędnego elementu zgodności środka pomocowego z rynkiem wewnętrznym.

Uchwałą nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. Zarząd Województwa [...] nie uwzględnił wniesionego protestu. Organ wskazał na konieczność analizy wniosku w zakresie spełnienia efektu zachęty wynikającą z art. 6 pkt 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r., uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. U. UE.L.2014.187.1. – dalej: rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014). Zgodnie z tym przepisem uznaje się, że pomoc wywołuje efekt zachęty, jeżeli beneficjent złożył do danego państwa członkowskiego pisemny wniosek o przyznanie pomocy przed rozpoczęciem prac nad projektem. Z kolei pojęcie rozpoczęcia prac zdefiniowane zostało w art.2 pkt 23 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, jako rozpoczęcie robót budowlanych związanych z inwestycją lub pierwsze prawnie wiążące zobowiązanie do zamówienia urządzeń lub inne zobowiązanie, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna, zależnie od tego co nastąpi najpierw. Zakupu gruntów, ani prac przygotowawczych takich jak uzyskanie zezwoleń i przeprowadzenie studium wykonalności, nie uznaje się za rozpoczęcie prac. Treść przepisu art. 6 pkt 2 oraz art. 2 pkt 23 cyt. rozporządzenia nr 651/2014 została przeniesiona do Regulaminu konkursu o dofinansowanie projektów ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020 w ramach Osi priorytetowej I Konkurencyjna i innowacyjna gospodarka. Działanie 1.4. Wsparcie MŚP, Poddziałanie: 1.4.1. Dotacje bezpośrednie, Typ projektu: Rozwój MŚP, (przyjętego uchwałą Zarządu Województwa [...] w Rzeszowie nr [...] z dnia [...] grudnia 2015r., ze zm. – dalej: Regulamin konkursu) - w § 2 ust. 12 pkt 2.

Organ nie zgodził się z argumentacją beneficjenta zawartą w proteście odnośnie istnienia efektu zachęty Przy ocenie kwalifikowalności projektu stanowiącego etap większej inwestycji konieczne jest wskazanie, że projekt stanowi funkcjonalnie wyodrębnioną nową inwestycję w stosunku do etapów poprzedzających, równolegle realizowanych w zakresie całego przedsięwzięcia. Organ przywołał definicję projektu z art. 2 pkt 18 ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t. jedn. Dz. U. z 2016r., poz.217 – dalej: ustawa wdrożeniowa), że jest to przedsięwzięcie zmierzające do osiągnięcia założonego celu określonego wskaźnikami, z określonym początkiem i końcem realizacji, zgłoszone do objęcia albo objęte współfinansowaniem UE jednego z funduszy strukturalnych albo Funduszu Spójności w ramach programu operacyjnego. Z przepisu tego wynika, że projekt należy rozumieć jako operację o jasno określonych celach, której efektem jest wykonanie niepodzielnego zadania. Szereg działań składających się na projekt powinien zachować spójny, skoordynowany charakter i prowadzić do ściśle określonego celu.

Organ wskazał, że weryfikacja spełnienia efektu zachęty odnosi się do okoliczności o charakterze chronologicznym, a więc odwołuje się do analizy ratione temporis. Analiza taka powinna być dokonywana w odniesieniu do decyzji inwestycyjnej danego przedsiębiorstwa, która to decyzja wyznacza początek dynamicznego procesu, jakim jest inwestycja na poziomie zakładu. Należy zatem w pierwszej kolejności uwzględnić fakt, że ocena czy prace w zakresie danej inwestycji rozpoczęły się czy nie, wymaga na wstępie ustalenia zakresu przedmiotowego inwestycji (projektu). Organ stwierdził, że w swojej praktyce decyzyjnej Komisja Europejska przyjęła, że wszystkie fazy inwestycji objętej dofinansowaniem bez względu na ich technologiczną wagę i rolę w procesie inwestycji należą do tego samego jednego projektu, jeżeli są częścią ogólnego planu. Oznacza to, że dla oceny kwalifikowalności projektu, stanowiącego etap większej inwestycji, niezbędne jest wykazanie, że stanowi on wyodrębnioną nową inwestycję. Sam fakt możliwości wyodrębnienia poszczególnych etapów prac zmierzających do osiągnięcia celu np. zakupu środków trwałych, nie oznacza, że traktowane mają być jako odrębna nowa inwestycja. Projekt, który w związku z funkcjonalnym i ekonomicznym powiązaniem poszczególnych etapów został rozpoczęty przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie w ramach wcześniejszego etapu danego przedsięwzięcia inwestycyjnego, nie wywołuje efektu zachęty.

Instytucja zarządzająca stwierdziła, że aby został spełniony efekt zachęty beneficjent powinien złożyć pisemny wniosek o przyznanie pomocy przed rozpoczęciem prac nad projektem, natomiast wyodrębnienie zakupu urządzeń zgrzewarki, hafciarki i termoformierki nie oznacza, że jest to odrębna inwestycja nie związana z wdrożeniem przez firmę produkcji nowego produktu. W ocenie organu z dokumentacji aplikacyjnej dotyczącej przedmiotowego wniosku wynika, że beneficjent rozpoczął realizację projektu przed złożeniem tego wniosku. Organ wskazał na zapisy w biznesplanie - pkt B.3, B.4 i B. 5 oraz B. 8, które w jego ocenie wskazują wprost, że posiadane urządzenia i planowane do zakupu maszyny umożliwią wprowadzenie nowych i znacząco ulepszonych produktów, a co za tym idzie stanowią całość jednej inwestycji, jaką jest przedmiotowy projekt. Cały proces inwestycyjny został zapoczątkowany przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Jak wskazuje sam beneficjent, zakupione, ale nie posadowione przez niego maszyny, są niezbędne do realizacji projektu. Zatem zaplanowana we wniosku o dofinansowanie inwestycja polegająca na budowie hali oraz zakupie maszyn stanowi kolejny etap procesu inwestycyjnego prowadzącego do stworzenia zaplecza produkcyjno-magazynowo-logistycznego. Całość inwestycji nie składa się więc jedynie z wybudowania hali i zakupu wskazanych we wniosku o dofinansowanie w tabeli D.3 urządzeń, gdyż osiągnięcie celów projektu będzie możliwe jedynie przy wykorzystaniu nabytych przed złożeniem wniosku maszyn.

Odnosząc się do zarzutów protestu Instytucja Zarządzająca wskazała, że nie jest prawdą, aby w ramach konkursu instytucja zarządzająca udzielała wsparcia jedynie przedsiębiorcom, którzy dopiero rozpoczynają działalność i w ramach projektu zamierzają nabyć absolutnie wszystkie środki trwałe niezbędne do wykonywania nowych produktów. Stwierdzenie to stoi w sprzeczności z zapisami rozporządzenia nr 651/2014 (art.14), jak też z regulaminem konkursu (§2 ust.6 pkt 2). Spełniając przesłankę inwestycji początkowej, jaką jest dywersyfikacja produkcji zakładu, dla wprowadzenia produktu uprzednio nie produkowanego w zakładzie, dopuszczalne jest wykorzystanie już posiadanych aktywów związanych z dotychczasową działalnością. Jednakże należy zwrócić uwagę, że zapis ten odnosi się nie do posiadanych aktywów, ale do aktywów ponownie wykorzystywanych w procesie produkcji. Wskazane przez beneficjenta we wniosku aktywa tj. zgrzewarka i hafciarka są nowe i nie zostały jeszcze wdrożone do procesu technologicznego, co oznacza, że nie będą one ponownie wykorzystane, więc wskazanie ich w pkt B.6.1 biznesplanu jest nieprawidłowe.

Instytucja zarządzająca oceniła negatywnie wniosek po kątem niespełnienia kryterium formalnego dopuszczającego specyficznego pod nazwą pomoc publiczna/pomoc de minimis, a badanie pod kątem jego spełnienia polegało na ocenie zgodności z danym środkiem pomocowym. W przypadku objęcia projektu zasadami regionalnej pomocy inwestycyjnej weryfikacji podlega m.in. czy spełniony został efekt zachęty - w zakresie złożenia wniosku o dofinansowanie przed rozpoczęciem prac nad inwestycją dla oceny istnienia lub nieistnienia efektu zachęty nie jest istotne czy wnioskodawca rozpoczął realizację projektu przed datą złożenia wniosku świadomie (kierując się interesem gospodarczym) czy nie miał świadomości konsekwencji podejmowanych działań.

Na uchwałę Zarządu Województwa [...] w przedmiocie rozpatrzenia protestu S.W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzucając, że ocena formalna wniosku została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. W ocenie skarżącego, organ błędnie przyjął, że projekt opisany we wniosku nie spełnia kryteriów poprawności formalnej określonych szczegółowo w opisie priorytetów Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...], tj. nie spełnia efektu zachęty z uwagi na zakup części urządzeń przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Wprawdzie część urządzeń niezbędnych do osiągnięcia celu projektu, jak zgrzewarka, maszyna do termoformowania oraz hafciarka, zostały zakupione przed złożeniem wniosku, to jednak nie zostały one nabyte w celu realizacji niniejszego projektu, a ich pierwotne przeznaczenie i motywacja do zakupu związane były z koniecznością ogólnego poszerzenia posiadanego parku maszynowego, w celu zwiększenia automatyzacji procesów produkcyjnych w firmie. Sama decyzja inwestycyjna firmy, która wyznacza początek przedsięwzięcia, została podjęta po zakończeniu prac B+R, czyli początkiem 2016 r. - w momencie ogłoszenia konkursu do działania 1.4 wsparcie MŚP, a nie w momencie podjęcia decyzji o zakupie tych urządzeń. Zakup przedmiotowych urządzeń nie mógł być podyktowany wynikami własnych prac B+R prowadzonych w latach 2014 - 2015, ponieważ kluczowy etap prac rozpoczął się już po dokonaniu zakupu. Zatem, zdaniem skarżącego, zakupu ww urządzeń nie należy interpretować jako rozpoczęcia realizacji projektu, gdyż zostały one nabyte dużo wcześniej niż powstał pomysł realizacji tego projektu, do którego niezbędna była wiedza uzyskana w ramach prac B+R. Urządzenia te stanowią odrębną inwestycję i miały posłużyć do innych celów, a wyniki prac B+R, na których opiera się przedmiotowy projekt, w momencie dokonania ich zakupu nie były jeszcze znane. Zatem to rezultaty prac B+ R oraz wypracowane w ich wyniku innowacyjne materiały (materiał 3D oraz materiał o nazwie Uni-Pren), a także zakres rzeczowy projektu, stanowią podstawę osiągnięcia jego celu. Posiadane urządzenia jako zasoby, które m.in. umożliwiają jego realizację zgodnie z pkt B.3 biznesplanu, nie zostały do tej pory przez firmę wykorzystane ze względu na brak niezbędnej do ich posadowienia powierzchni.

Skarżący zarzucił ponadto, że organ dokonał błędnej analizy stanu faktycznego sprawy i wyprowadził negatywne dla wnioskodawcy skutki prawne z analizy pojęcia "rozpoczęcie prac", użytego w art. 6 pkt 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 651/2014. Dotyczy to w szczególności uznania, że zakupione przed dniem złożenia wniosku zasoby techniczne tj. automatyczna zgrzewarka, maszyna do termoformowania oraz hafciarka komputerowa są niezbędne do realizacji celu projektu, jakim jest wdrożenie do produkcji firmy nowej oraz znacząco ulepszonej gamy ortez będących wynikiem przeprowadzonych prac B+R. Skarżący nie zgadza się z tą oceną, bowiem jakichkolwiek urządzenia te są niezbędne do osiągnięcia celu projektu, podobnie jak posiadane przed datą złożenia wniosku pozostałe zasoby (tj. działka, środki trwałe oraz kapitał ludzki), to jednak nie zostały one nabyte w celu realizacji niniejszego projektu, a ich pierwotne przeznaczenie i motywacja do zakupu związane były z koniecznością ogólnego poszerzenia posiadanego parku maszynowego w celu zwiększenia automatyzacji procesów produkcyjnych w firmie. Skarżący konsekwentnie twierdzi, że decyzja inwestycyjna firmy, która wyznacza początek przedsięwzięcia, została podjęta po zakończeniu pracy B+R, czyli na początku 2016 r. - w momencie ogłoszenia konkursu do działania 1.4 Wsparcie małych i średnich przedsiębiorstw, a nie w momencie podjęcia decyzji o zakupie wyżej wymienionych urządzeń.

Prace B+R dotyczące określenia nowych procesów technologicznych zostały przeprowadzone w okresie od 1 czerwca 2015r. do 31 grudnia 2015r., czyli dawno po zakupie tych urządzeń. Pomysł wykorzystania urządzeń pojawił się na etapie właśnie tych prac, dopiero one pokazały możliwości wykorzystania posiadanych urządzeń we wdrażaniu nowości produktowych. Urządzenia te przyczyniły się do zrealizowania prac badawczych przez możliwość przetestowania nowych rozwiązań w warunkach rzeczywistych np. pod kątem haftowania czy zgrzewania nowych materiałów.

Skarżący podniósł, że nie każde działanie podjęte przed złożeniem projektu automatycznie dyskwalifikuje możliwość uzyskania pomocy publicznej. W odniesieniu do przejęć, rozpoczęcie prac oznacza moment nabycia aktywów bezpośrednio związanych z nabytym zakładem. Dokonując oceny czy w danym przypadku naruszony został efekt zachęty w przypadku innego zobowiązania niż rozpoczęcie robót budowlanych czy zobowiązanie do zamówienia urządzeń, niezbędna jest ocena czy dany podmiot, kierując się logiką prywatnego inwestora zrezygnowałby z ukończenia danej inwestycji (dopuściłby zatem do zmarnowania dotychczas zainwestowanych środków). Skarżący konsekwentnie twierdzi, że nabyte urządzenia stanowią odrębne inwestycje i miały posłużyć do innych celów. Z pewnością nie stanowią elementu nowego projektu, są to samodzielne urządzenia, które zostały zakupione do wykorzystania w bieżącej działalności gospodarczej wnioskodawcy przy wykonywaniu produkowanych do tej pory ortez. Ani Regulamin konkursu, ani żaden inny przepis prawa powszechnie obowiązującego, nie uzależnia osiągnięcia efektu zachęty od wykorzystania w projekcie jedynie urządzeń nowych. Wg regulaminu dopuszczalne jest ponowne wykorzystanie aktywów i nie powinno to skutkować odrzuceniem wniosku z uwagi na niespełnienie efektu zachęty.

Skarżący ponadto podkreślił, że Zarząd nie uwzględnił faktu dysponowania przez skarżącego odpowiednimi zasobami do prawidłowej realizacji projektu oraz osiągnięcia jego celów, co jest zgodne z wytycznymi w pkt. B.3 Biznesplanu i stanowi kryterium merytoryczne dopuszczające standardowe projektu. W tym punkcie wniosku wskazano następujące zasoby posiadane przez beneficjenta: działka pod budowę budynku produkcyjno-magazynowego, zasoby techniczne w postaci parku maszynowego, zasoby ludzkie.

Zdaniem skarżącego, rozstrzygnięcie spełnienia efektu zachęty na podstawie art. 6 pkt 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 jest niedostateczne, ponieważ nie została przeprowadzona analiza warunków efektu zachęty pod kątem merytorycznym (ekonomicznym), która odnosi się do jednego z podstawowych wymogów dotyczących konieczności pomocy jako niezbędnego elementu zgodności środka pomocowego z rynkiem wewnętrznym. Zgodnie z rozporządzeniem ocena ta powinna zostać przeprowadzona na ogólnym proceduralnym poziomie, a następnie na bardziej szczegółowym ekonomicznym, tj. czy otrzymana pomoc zmieni zachowanie przedsiębiorstwa w taki sposób, że zaangażuje się ono w dodatkową działalność, której nie podjęłoby się bez przyznanej pomocy. W momencie zakupu hafciarki, termoformierki i zgrzewarki projekt nie stał się inwestycją z ekonomicznego punktu widzenia nieodwracalną. Skarżący zaznaczył też, że cena zakupionego sprzętu to kwoty rzędu 20 - 70 000 zł, co w porównaniu do całkowitej wartości projektu (koszty kwalifikowalne 2 739 395,81 zł) stanowi niewielki procent jego wartości. Tym samym inwestycja w zakup przedmiotowych urządzeń nie sprawia, że jego realizacja staje się nieodwracalna. W konkluzji skarżący stwierdził, że złożony przez niego projekt spełnia efekt zachęty zarówno pod kątem formalnym, jak i merytorycznym.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa [...] wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia protestu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2016r. poz.1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem. Na podstawie art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r., poz.718 ze zm. – dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

Takimi przepisami szczególnymi są m.in. przepisy ustawy wdrożeniowej, które określają m.in. sposób wyboru projektów do dofinansowania oraz procedurę odwoławczą w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków regionalnego programu operacyjnego. Jedynie w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy P.p.s.a., z wyłączeniami, o których mowa w art. 64 ustawy wdrożeniowej.

Zgodnie z art. 61 ust.1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. W wyniku rozpatrzenia skargi, sąd może: uwzględnić skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1a); orzec, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1b); oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia (pkt 2); umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe (pkt 3).

Jednocześnie zgodnie z unormowaniem art. 66 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej w przypadku, gdy na jakimkolwiek etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej wyczerpana zostanie kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania sąd uwzględniając skargę, stwierdza tylko, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i nie przekazuje sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest spełnienie przez skarżącego tzw. efektu zachęty, co wymaga stwierdzenia czy rozpoczęcie realizacji projektu nastąpiło przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, rozporządzenie to stosuje się jedynie do pomocy, która wywołuje efekt zachęty. Uznaje się, że pomoc wywołuje efekt zachęty, jeżeli beneficjent złożył do danego państwa członkowskiego pisemny wniosek o przyznanie pomocy przed rozpoczęciem prac nad projektem lub rozpoczęciem działalności. Istotne znaczenie dla oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia ma w związku z tym ustalenie momentu "rozpoczęcia prac" w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014. Stosownie do treści art. 2 pkt 23 tego rozporządzenia, za "rozpoczęcie prac" uważa się rozpoczęcie robót budowlanych związanych z inwestycją lub pierwsze prawnie wiążące zobowiązanie do zamówienia urządzeń lub inne zobowiązanie, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna, zależnie od tego, co nastąpi najpierw. Zakupu gruntów, ani prac przygotowawczych, takich jak uzyskanie zezwoleń i przeprowadzenie studiów wykonalności, nie uznaje się rozpoczęcie prac. W odniesieniu do przejęć "rozpoczęcie prac" oznacza moment nabycia aktywów bezpośrednio związanych z nabytym zakładem.

Powyższe zapisy prawodawcy unijnego przeniesione zostały do postanowień Regulaminu konkursu, który wchodzi w zakres systemu realizacji. Stanowi on mianowicie w § 2 ust. 12 pkt 2, że pomoc może zostać udzielona pod warunkiem, że prace nad realizacją projektu nie rozpoczną się przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Przez rozpoczęcie prac należy rozumieć rozpoczęcie robót budowlanych związanych z inwestycją lub pierwsze prawnie wiążące zobowiązanie do zamówienia urządzeń lub inne zobowiązanie, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna, zależnie od tego, co nastąpi najpierw. Zakupu gruntów ani prac przygotowawczych, takich jak uzyskanie zezwoleń i przeprowadzenie studiów wykonalności, nie uznaje się za rozpoczęcie prac.

W ocenie Sądu Zarząd Województwa dokonał prawidłowej wykładni powołanych przepisów w zakresie oceny kryterium efektu zachęty w okolicznościach przedmiotowej sprawy.

Jak wynika z Biznesplanu, projekt skarżącego dotyczy stworzenia zaplecza produkcyjno-magazynowo-logistycznego niezbędnego do wdrożenia nowych znacząco ulepszonych produktów - wyrobów ortopedycznych innowacyjnych w skali rynku europejskiego. Inwestycja ma polegać na budowie nowej hali, do której z istniejącego zakładu zostaną przeniesione niektóre działy, a dzięki temu w istniejącym budynku zwolnią się pomieszczenia produkcyjne, które zostaną przeznaczone na instalację nowo zakupionych maszyn do wytwarzania innowacyjnych produktów ortopedycznych. Ponadto w ramach realizacji projektu firma wdroży do produkcji nową innowacyjną linię termicznych ortez ortopedycznych oraz znacząco ulepszone produkty - ortezy wytwarzane metodą termoformowania, zgrzewania ultradźwiękowego i zgrzewania przy użyciu technologii wysokiej częstotliwości. W ramach projektu firma planuje przy użyciu nowo zakupionych maszyn wdrożenie do produkcji nowatorskich, uniwersalnych ortez ortopedycznych wykonanych z trójwarstwowego surowca Uni-Pren oraz innowacyjnych przestrzennych ortez na bazie dzianiny 3D.

Należy podzielić stanowisko organu, że przy ocenie kwalifikowalności projektu stanowiącego etap większej inwestycji konieczne jest wskazanie, że projekt stanowi funkcjonalnie wyodrębnioną nową inwestycję w stosunku do etapów poprzedzających, równolegle realizowanych w zakresie całego przedsięwzięcia, a weryfikacja spełnienia efektu zachęty powinna odnosić się do okoliczności o charakterze chronologicznym. Projekt, który został rozpoczęty przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie, nie wywołuje efektu zachęty. Początek projektu wyznacza decyzja inwestycyjna, przy czym wszystkie fazy inwestycji objętej dofinansowaniem należą do tego samego jednego projektu, jeżeli są częścią ogólnego planu. Należy przy tym wskazać, że ocenie podlegają obiektywne okoliczności, a nie motywacja beneficjenta, dlatego ocena spełnienia kryterium efektu zachęty nie może być uzależniona od wskazanych przez beneficjenta subiektywnych zamiarów. Ustalenie zatem daty rozpoczęcia projektu nie może odnosić się do niesprawdzalnej ze swej istoty daty powstania pomysłu realizacji projektu, ale do zewnętrznych przejawów realizacji tego projektu.

Bezsporne w niniejszej sprawie jest nabycie hafciarki komputerowej (13.12.2012r.), automatycznej zgrzewarki (11.12.2014r.) i termoformierki (wytworzenie w 2014r.) przed datą złożenia wniosku o dofinansowanie projektu. Nie ulega też wątpliwości, że maszyny te są niezbędne do realizacji przedmiotowego projektu (pkt B.3 Biznesplanu), w szczególności przy ich pomocy będą wytwarzane nowe produkty, przy czym maszyny te do tej pory nie były wykorzystywane przez beneficjenta (pkt B.5 Biznesplanu).

Okoliczności te wskazują na słuszność stanowiska organu, że z dokumentacji aplikacyjnej dotyczącej przedmiotowego wniosku wynika, że beneficjent rozpoczął realizację projektu przed złożeniem tego wniosku. Jak bowiem wskazuje sam beneficjent, zakupione, ale nie posadowione przez niego maszyny, są niezbędne do realizacji projektu. Zatem zaplanowana we wniosku o dofinansowanie inwestycja polegająca na budowie hali oraz zakupie maszyn stanowi kolejny etap procesu inwestycyjnego prowadzącego do stworzenia zaplecza produkcyjno-magazynowo-logistycznego. Całość inwestycji nie składa się więc jedynie z wybudowania hali i zakupu wskazanych we wniosku o dofinansowanie w tabeli D.3 urządzeń, gdyż osiągnięcie celów projektu będzie możliwe jedynie przy wykorzystaniu nabytych przed złożeniem wniosku maszyn.

Odnosząc się do zarzutów skargi trzeba wskazać, że dopuszczalne jest wykorzystanie już posiadanych aktywów związanych z dotychczasową działalnością, w przypadku pomocy na dywersyfikację istniejącego zakładu, o której mowa w art.14 ust.7 rozporządzenia Komisji nr 651/2014 i w Regulaminie konkursu (§ 2 ust.6 pkt 3), jednakże w takim przypadku nie jest wystarczające jednie posiadanie tych aktywów, lecz powinny być one "ponownie wykorzystane" procesie produkcji. Jak wyżej wskazano, przedmiotowe maszyny są nowe i nie były dotąd wykorzystane w produkcji, z uwagi na brak miejsca do ich posadowienia, a to oznacza, że nie będą one obecnie "ponownie wykorzystane". Słusznie zatem uznał organ, że wskazanie przedmiotowych maszyn w pkt.B.6.1 Biznesplanu było nieprawidłowe.

W odniesieniu do zarzutu braku analizy warunków efektu zachęty pod kątem merytorycznym (ekonomicznym), Sąd stwierdza, że jest on nietrafny.

Zgodnie z art. 6 ust.2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 ocena spełnienia efektu zachęty odnosi się – co do zasady – do ustalenia, czy beneficjent złożył wniosek o przyznanie pomocy przed rozpoczęciem prac nad projektem lub rozpoczęciem działalności. Natomiast obowiązek przeprowadzenia dodatkowej – poza spełnieniem warunku z art.6 ust.2 - bardziej szczegółowej (ekonomicznej) analizy, dotyczy pomocy ad hoc przyznawanej dużym przedsiębiorstwom. W tych przypadkach przed przyznaniem pomocy należy sprawdzić, że dokumentacja przygotowana przez beneficjenta zakłada, m.in. przeprowadzenie projektu, który nie zostałby przeprowadzony na danym obszarze albo nie przyniósłby wystarczających korzyści beneficjentowi na danym obszarze w razie braku takiego środka pomocy (art.6 ust.3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014). Jednakże w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z tego rodzaju pomocą tj. ad hoc przyznawaną dużym przedsiębiorcom.

W związku z powyższym zasadnie uznał Zarząd Województwa, że przedmiotowy projekt nie spełnia efektu zachęty, a co za tym idzie nie spełnia kryterium formalnego dopuszczającego specyficznego – pomoc publiczna/pomoc de minimis, co uzasadnia jego negatywną ocenę formalną.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że dokonane rozstrzygnięcie nie narusza prawa, dlatego na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, orzekł jak sentencji.