Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2214/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 13,15,4 ust 1 i 2, art 97
journal: Dz.U. 2009 nr 189 poz 1472
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej1) - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2013 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wobec stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o nadanie statusu uchodźcy oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] czerwca 2012 r. o umorzeniu postępowania w sprawie nadania S. S. (dalej także, jako: "skarżąca") statusu uchodźcy w RP wobec stwierdzenia, że wniosek ww. osoby jest niedopuszczalny.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

S. S. - obywatelka Federacji Rosyjskiej, narodowości czeczeńskiej ubiega się o nadanie jej statusu uchodźcy. Pierwotnie skarżąca objęta była postępowaniem, które toczyło się z wniosku jej męża. Decyzją z [...] czerwca 2009 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił mu nadania statusu uchodźcy i orzekł o wydaleniu cudzoziemca wobec braku przesłanek do udzielenia ochrony uzupełniającej i braku przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Rady do Spraw Uchodźców z [...] grudnia 2009 r.

Następnie w dniu 30 marca 2010 r. S. S. złożyła wniosek o nadanie jej statusu uchodźcy, wskazując na groźby, jakich dopuścili się w stosunku do niej nieznani sprawcy podczas jej pobytu w domu w Rosji. S. S., uzasadniając swój wniosek powoływała się na problemy męża i ogólną niespokojną sytuację w kraju pochodzenia. Z wniosku wynikało nadto, że skarżąca nie brała udziału w działaniach wojennych, nie była zatrzymana, karana, skazana wyrokiem sądu, nie należała do żadnej partii politycznej lub innej organizacji. Nie prowadzono w stosunku do niej żadnego postępowania sądowego czy administracyjnego. Kraj pochodzenia skarżąca opuściła legalnie, na podstawie paszportu wydanego przez władze kraju pochodzenia w dniu 2 kwietnia 2008 r., nie miała żadnych problemów z przekroczeniem granicy.

Decyzją z [...] kwietnia 2011 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił skarżącej nadania statusu uchodźcy, uznał, że brak jest przesłanek do udzielenia skarżącej ochrony uzupełniającej, jak również zgody na pobyt tolerowany oraz postanowił wydalić S.S. z terytorium RP. Organ powołał się na art. 19 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009 r. Nr 189, poz. 1472).

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Rady do Spraw Cudzoziemców z [...] lipca 2011 r.

W dniu 12 lipca 2011 r. S. S. złożyła kolejny wniosek o nadanie jej statusu uchodźcy, ponownie powołując się na okoliczności związane z jej mężem. Skarżąca podała, że w 2008 r. jej mąż zabierany był przez ludzi w maskach, a gdy w 2010 r. pojechała na miesiąc do G. to nieznane jej osoby groziły zabraniem męża lub syna. Z powodu tych wydarzeń skarżąca ponownie wyjechała z kraju pochodzenia.

Decyzją z [...] października 2011 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców umorzył postępowanie w sprawie o nadanie skarżącej statusu uchodźcy wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny, albowiem cudzoziemka powołała się na okoliczności, które były już przedmiotem oceny organów.

W dniu 3 stycznia 2012 r. S. S. złożyła kolejny wniosek o nadanie jej statusu uchodźcy.

W wyniku jego rozpoznania, decyzją z [...] czerwca 2011 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców ponownie umorzył postępowanie w sprawie o nadanie skarżącej statusu uchodźcy wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. Organ wyjaśnił, że okoliczności przedstawione przez cudzoziemkę oparte są na tych samych podstawach, co poprzedni wniosek.

Z rozstrzygnięciem tym S. S. nie zgodziła się i złożyła odwołanie do organu wyższego stopnia.

Rada do Spraw Uchodźców decyzją z [...] sierpnia 2012 r. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że w sprawie zachodzą okoliczności do zastosowania art. 40 ust 2 pkt 2 ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który obliguje organ do umorzenia postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Wniosek zaś jest niedopuszczalny, gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach.

W ocenie organu S. S. nie przedstawiła we wniosku żadnych nowych podstaw (powtórzyła dokładnie te same okoliczności, które były przedmiotem oceny organów orzekających w poprzednim postępowaniu). Organy zaanalizowały wniosek odnosząc go do całego materiału dowodowego wcześniej prowadzonego postępowania i uznały, że dotyczy on tych samych okoliczności co w poprzednio rozstrzygniętej sprawie. W obecnie prowadzonym postępowaniu organy nie są uprawnione do oceny okoliczności związanych z wcześniejszym wnioskiem.

Jednocześnie organ wskazał, że sytuacja w Czeczenii nie zmieniła się od czasu wydania decyzji ostatecznej w pierwszym postępowaniu tj. od dnia [...] lipca 2011 r., w taki sposób by można było mówić o jej pogorszeniu względem sytuacji S.S. Nie wskazują na to żadne dostępne opracowania. Z tego powodu sytuacja w kraju pochodzenia nie wskazuje na pojawienie się nowej podstawy wniosku uzasadniającej obawę skarżącej przed prześladowaniem. Skarżąca winna wykazać w kolejnym wniosku jakie konkretnie nowe okoliczności, dotyczące sytuacji w kraju pochodzenia mają wpływ na jej osobistą sytuację i stanowią podstawę złożenia nowego wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Zgodnie z brzmieniem art. 40 ust 1 ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, organ nie prowadzi postępowania w zakresie dowodzenia stawianych w kolejnym wniosku tez, a jedynie prowadzi postępowanie w zakresie stwierdzenia, czy rzeczywiście wniosek oparty jest na tych samych podstawach, a w przypadku potwierdzenia takiej sytuacji, postępowanie podlega umorzeniu.

Dalej organ wyjaśnił, że nie jest tak, że odmawia się skarżącej w ogóle prawa do merytorycznego rozstrzygnięcia w przypadku złożenia kolejnego wniosku. Organ będzie ponownie rozstrzygał sprawę, co do istoty, ale w nowej sprawie, gdy nowe okoliczności zostaną zadeklarowane w kolejnym wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Stanowisko to potwierdza także treść art. 32 ust 3 i 4 Dyrektywy Rady 2005/85/WE z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich (Dz. U. UE z 13 grudnia 2005 r., L 326/13).

Odnosząc się do zarzutu skarżącej przedstawionego w odwołaniu, że cudzoziemce nie udzielono ochrony międzynarodowej w żadnej formie, Rada do Spraw Cudzoziemców wskazała, że wniosek o nadanie statusu uchodźcy jest jedynym wnioskiem inicjującym postępowanie w sprawie cudzoziemca, którego celem jest przyznanie mu ochrony (art. 23 ust 1 i art. 15 ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej). Powyższemu nie przeczy treść art. 23 ust 2 powołanej ustawy. W ocenie organu, z zestawienia treści art. 15 i art. 23 ust 2 ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, należy wyprowadzić jedynie taki wniosek, że rozpatrywanie wniosku o nadanie statusu uchodźcy równocześnie, jako wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej nakłada na organ konieczność rozpoznania takiego wniosku z urzędu, ale tylko w sytuacji, gdy istnieje podstawa rozpoznania wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Przepis art. 15 tej ustawy jednoznacznie wskazuje na pierwszeństwo rozstrzygania wniosku o nadanie statusu, a dopiero, gdy okoliczności sprawy wskazują, że możliwość udzielenia statusu nie wchodzi w grę, w tym samym postępowaniu wniosek taki należy rozpoznać obligatoryjnie, w ramach już poczynionych pod tym względem ustaleń, jako wniosek o udzielenie ochrony uzupełniającej, a w dalszej kolejności, gdy nie zachodzą też przesłanki do udzielenia ochrony uzupełniającej, organ zobowiązany jest rozpoznać przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Konsekwencją takiego rozumowania jest art. 48 ust 1 ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W decyzji o umorzeniu postępowania organy nie orzekają o odmowie nadania statusu uchodźcy nie mogą zatem znaleźć się w niej rozstrzygnięcia w przedmiocie ochrony uzupełniającej czy w przedmiocie pobytu tolerowanego.

Dalej organ powołując treść art. 97 ust 1 pkt 1a ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wskazał, że udzielenie zgody na pobyt tolerowany nie może być formą legalizacji pobytu cudzoziemca w Polsce, gdyż jest ściśle powiązane z ochroną międzynarodową i może być rozpatrywane tylko w tym kontekście. Omawiana ochrona służy ochronie życia rodzinnego osób, którym grozi prześladowanie w kraju pochodzenia lub spełniają przesłanki udzielenia ochrony uzupełniającej oraz rodzinom tych osób. Przyjęcie innej interpretacji tego przepisu prowadziłoby do wniosku, że każdy kto dobrze zaaklimatyzował się w Polsce powinien otrzymać zgodę na pobyt tolerowany, bo trudno mu będzie odnaleźć się w kraju pochodzenia po kilku latach nieobecności.

Z rozstrzygnięciem Rady do Spraw Uchodźców z [...] sierpnia 2012 r. nie zgodziła się S. S. i wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. Istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy:

• art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie poprzez umorzenie postępowania w sprawie pomimo nieistnienia przesłanki niedopuszczalności wniosku o nadanie statusu uchodźcy,

• art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania, nie uwzględniając zasady budowania zaufania jego uczestników do władzy,

• art. 11 K.p.a. poprzez zaniedbanie zasady przekonywania niewłaściwym umotywowaniem wydanej decyzji.

2. Naruszenie prawa materialnego:

• art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej poprzez dokonanie błędnej interpretacji tego przepisu i w konsekwencji umorzenie postępowania, mimo że spełnione zostały przesłanki określone w tym przepisie uprawniające organ do udzielenia zgody na pobyt tolerowany.

Skarżąca w uzasadnieniu skargi podniosła, że w dniu 3 stycznia 2012 r. złożyła kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy, który obejmował także małoletnie dzieci: S. B., ur. [...]., oraz T. B., ur. [...] . W ocenie skarżącej we wniosku tym przedstawiła nowe okoliczności i dowody, które nie były przedmiotem poprzednich postępowań o nadanie statusu uchodźcy. Nową okolicznością jest, w opinii skarżącej, fakt asymilacji małoletniego syna ze społeczeństwem polskim i zagrożeń płynących dla niego na skutek wydalenia go i całej jego rodziny z terytorium Polski. Tym samym nie jest prawdą, że składając trzeci wniosek o nadanie statusu uchodźcy, skarżąca powtórzyła wyłącznie dokładnie te same okoliczności, które były przedmiotem oceny organów orzekających w poprzednim postępowaniu. W niniejszej sprawie została zatem spełniona przesłanka merytorycznego rozpatrzenia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy, tj. nowe okoliczności i dowody w sprawie.

Dalej skarżąca wskazała, że interpretacja Rady do Spraw Uchodźców dotycząca konieczności powiązania przesłanek uzyskania zgody na pobyt tolerowany określonych w art. 97 ust. 1 pkt 1 a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z przesłankami nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej jest nieprawidłowa, gdyż nie znajduje poparcia w treści przepisów powołanej ustawy, Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz Konwencji o prawach dziecka. Przepis art. 97 ust. 1 powołanej ustawy zawiera trzy przesłanki udzielenia tej formy ochrony. Z literalnej wykładni tego przepisu nie wynika, aby przesłanki te były ze sobą w jakikolwiek sposób powiązane albo by były powiązane z treścią art. 13 lub art. 15 tej ustawy. Gdyby ustawodawca chciał uzależnić otrzymywanie zgody na pobyt tolerowany na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, od spełniania przesłanek określonych w art. 13 ust. 1 lub w art. 15 ustawy, wyraziłby to wprost w przepisie jednak tego nie uczynił. Nie jest zatem prawdą, w ocenie skarżącej, że do naruszenia prawa do życia rodzinnego czy też do naruszenia praw dziecka może dojść tylko w sytuacji, gdy jego rodzicowi grozi po wydaleniu prześladowanie lub orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie albo poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego. Przesłanka określona w art. 97 ust. 1 pkt 1a ww. ustawy stanowi samodzielną podstawę do uzyskania zgody na pobyt tolerowany. Fakt asymilacji dziecka ze społeczeństwem polskim i w konsekwencji konieczności wyjazdu z Polski dla tego dziecka może być podstawą do udzielenia zgody na pobyt tolerowany na podstawie powołanego przepisu.

W piśmie procesowym z 22 lutego 2013r. pełnomocnik skarżącej (ustanowiony w ramach przyznanego prawa pomocy) zarzucił organowi rażące naruszenie prawa mające wpływ na wynik sprawy, to jest art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 10 K.p.a. w związku z art. 43 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nie zapewnienie skarżącej tłumacza języka czeczeńskiego i porozumiewanie się z nią w języku dla niej obcym, mimo że organ dysponował wiedzą, że skarżąca w sposób niedostateczny posługuje się językiem rosyjskim. W konsekwencji doprowadziło to do tego, że w sprawie tłumacz języka rosyjskiego okazał się nieprzydatny (i przez to nieobecny), a skarżąca nie była w stanie swobodnie przedstawiać swojego stanowiska i porozumieć się z organem. Brak możliwości porozumienia się mógł doprowadzić do tego, że organ w sposób dowolny, rutynowy i nie zgodny ze stanem faktycznym ustalił dane i fakty (licznie cytowane w treści skarżonego rozstrzygnięcia), które były podstawą do podjęcia skarżonego rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie i podtrzymała swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, iż decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] sierpnia 2012 r. nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji istotne jest rozważenie, czy w sprawie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania wszczętego kolejnym wnioskiem skarżącej (z 3 stycznia 2012 r.) o nadanie statusu uchodźcy, na podstawie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009 r. Nr 189, poz.1471). W tej sytuacji pierwszorzędne znaczenie ma zbadanie, czy organy administracji orzekające w sprawie mogły uznać wniosek cudzoziemki za niedopuszczalny z tego względu, iż skarżąca wystąpiła z nowym wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy, podczas gdy organy orzekające odmownie rozpatrzyły już takie żądanie, a nowy wniosek został oparty na tych samych podstawach.

Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Zgodnie zaś z ust. 2 pkt 2 tego artykułu - wniosek jest niedopuszczalny, gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył wniosek oparty na tych samych podstawach.

W ocenie Sądu skarżąca składając wniosek z dnia 3 stycznia 2012 r. o udzielenie statusu uchodźcy odwołała się wyłącznie do okoliczności - które zostały podniesione oraz przeanalizowane przez organy w uprzednim postępowaniu uchodźczym, zakończonym negatywną ostateczną decyzją Rady do Spraw Uchodźców z [...] lipca 2011 r., a dotyczących prześladowania jej męża w kraju pochodzenia, stąd nachodzenia skarżącej w nocy i wypytywania o męża oraz straszenia przez nieznanych sprawców. Dopiero na etapie postępowania odwoławczego powołała się na okoliczność asymilacji syna w związku z pobytem na terytorium RP i z tego wywodziła podstawy do zastosowania wobec niej i dzieci dobrodziejstwa uzyskania zgody na pobyt tolerowany. Strona ma możliwość zmodyfikowania wniosku bądź powołania nowych okoliczności do czasu ostatecznego zakończenia postępowania. Z tego względu Rada rozpoznając odwołanie miała obowiązek odnieść się również do twierdzeń strony w zakresie ochrony sytuacji małoletniego dziecka skarżącej. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy dokonał oceny tej okoliczności co do meritum, choć błędnie zaznaczył, że dokonuje tego z ostrożności procesowej. Ocena ta zaś w ocenie Sądu zasługuje na aprobatę, choć rozważania w tym zakresie można byłoby uzupełnić o dodatkową argumentację.

Na wstępie należy zaznaczyć, że Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w wyroku z 24 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 557/10, że nie można pominąć tego, że zakres badania podobieństwa wniosków (aktualnie rozpoznawanego i uprzedniego, w wyniku którego zakończono merytorycznie sprawę) nie może zostać ograniczony jedynie do analizy tożsamości faktów istotnych do nadania statusu uchodźcy. Rację jednocześnie ma organ orzekający, że w świetle art. 48 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wydanie decyzji umarzającej postępowanie stoi na przeszkodzie jednoczesnemu rozstrzyganiu o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany. Jednakże przesłanki przyznania ochrony cudzoziemcowi w tych dwu formach - w trakcie oceny ponownego wniosku - będą podlegać rozważeniu z uwagi na to, że stanowią one element badania tożsamości podstaw tego wniosku w myśl art. 40 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy. Jeżeli zatem strona powołuje nowe okoliczności organ powinien rozstrzygnąć merytorycznie wniosek o przyznanie statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej – tutaj nic się nie zmieniło, zatem odmowa byłaby jak najbardziej uzasadniona, nie zaś umarzać postępowanie. To samo powinien uczynić w kwestii zgody na pobyt tolerowany – tutaj pojawiły się nowe okoliczności, aczkolwiek jak trafnie ocenił organ – bez znaczenia dla sprawy. W tym kontekście Sąd nie podziela stanowiska organu, zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji, że wykluczone jest badanie przesłanek dla udzielenia ochrony uzupełniającej oraz przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany.

Co prawda organ powinien wydać decyzję odmowną w zakresie tych trzech elementów rozstrzygnięcia, nie zaś umarzać postępowanie, nie mniej jednak błąd ten nie miał wpływu na wynik sprawy. Skarżąca bowiem nie osiągnęłaby wyznaczonego celu w postaci zarówno statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej, jak i wreszcie zgody na pobyt tolerowany. Pomimo zaprezentowania przez organ błędnej interpretacji powołanych przepisów ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie oceny w tym postępowaniu przesłanek przyznania skarżącej ochrony w postaci udzielenia ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany, Sąd nie uchylił zaskarżonej decyzji, albowiem organ w istocie rozważył w tym zakresie wskazane przez skarżącą we wniosku okoliczności w kontekście badania tożsamości podstaw tego wniosku (art. 13, art. 15 oraz art. 97 powołanej ustawy).

Wydanie decyzji w sprawie wymagało nadto stwierdzenia przez organ nie tylko, że skarżąca nie wykazała, że wskazywane nowe okoliczności uzasadniają objęcie jej ochroną, ale też, że sytuacja w kraju pochodzenia skarżącej nie zmieniła się.

Druga ze wskazanych przesłanek również została przez organ spełniona. Rada do Spraw Uchodźców dokonała oceny aktualnej sytuacji w kraju pochodzenia skarżącej, w odniesieniu do podnoszonych przez nią okoliczności, uzasadniających przyznanie ochrony na terytorium RP. W ocenie organu, sytuacja w kraju pochodzenia nie zmieniła się od czasu wydania decyzji ostatecznej w pierwszym postępowaniu ([...] lipca 2011 r.) do dnia złożenia kolejnego wniosku (z dnia 3 stycznia 2012 r.). Sytuacja w kraju pochodzenia nie wskazuje na pojawienie się nowej podstawy wniosku uzasadniającej obawę skarżącej przed prześladowaniem.

W odpowiedzi na zarzuty skargi dotyczące braku udzielenia skarżącej zgody na pobyt tolerowany na podstawie art. 97 ust 1 pkt 1 a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wskazać należy, co następuje.

Przede wszystkim organ wyjaśnił stronie, że podnoszone przez skarżącą okoliczności (w zakresie zmiany sytuacji skarżącej - zmiany wniosku) w kontekście art. 97 ust 1 pkt 1a powołanej ustawy nie miały miejsca, a sam fakt asymilacji dziecka (dzieci) ze społeczeństwem polskim i w konsekwencji konieczność wyjazdu z Polski dla tego dziecka nie może być podstawą do udzielenia zgody na pobyt tolerowany na podstawie powołanego przepisu.

Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w przypadku, gdy wnioskodawcy lub osobie, w imieniu której wnioskodawca występuje, odmawia się nadania statusu uchodźcy, w decyzji orzeka się ponadto o udzieleniu:

1) ochrony uzupełniającej z przyczyn, o których mowa w art. 15, jeżeli nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 20, albo

2) zgody na pobyt tolerowany z przyczyn, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a, jeżeli nie istnieją okoliczności uzasadniające udzielenie ochrony uzupełniającej i nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 97 ust. 1a.

W myśl art. 97 ust 1 powołanej ustawy, cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie:

1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada

1950 r.;

1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu;

2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca.

Zgodnie z art. 97 ust 1a tej ustawy, przepisu ust. 1 pkt 1a nie stosuje się w przypadku, gdy dalszy pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi zagrożenie obronności lub bezpieczeństwa państwa albo bezpieczeństwa i porządku publicznego.

W rozpoznawanej sprawie żaden z przypadków art. 97 ust 1 ustawy nie wystąpił, w tym w szczególności sytuacja określona w art. 97 ust 1 pkt 1 a tej ustawy. Wskazać należy, iż ostateczną decyzją z [...] lipca 2011 r. orzeczono m. in. o wydaleniu skarżącej z terytorium RP. Jej pobyt w Polsce jest, zatem od tego czasu nielegalny. Powołany przez nią przepis nie może być postrzegany, jako ustanawiający obowiązek państwa poszanowania wyboru miejsca zamieszkania cudzoziemców poprzez zapewnienie im legalizacji pobytu (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2008 r. II OSK 438/07 Lex nr 505306). Skarżąca mimo decyzji o wydaleniu, pozostała na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, gdzie mieszka i wychowuje dwójkę swoich dzieci. W tej sytuacji z faktu asymilacji dzieci, w szczególności starszego syna, nie może skutecznie wywodzić swojego prawa do udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Skarżąca sama doprowadziła do takiej sytuacji, pozostając w Polsce nielegalnie, a omawiana instytucja nie może być środkiem legalizacji jej pobytu. W ocenie Sądu brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń organu, co do braku podstaw do udzielenia cudzoziemce zgody na pobyt tolerowany.

Z kolei zarzut przedstawiony przez pełnomocnika skarżącej w piśmie procesowym z 22 lutego 2013 r. sprowadzający się do naruszenia zasad postępowania administracyjnego poprzez niezapewnienie skarżącej tłumacza języka czeczeńskiego, nie może zostać uwzględniony. Otóż skarżąca ani w toku postępowania administracyjnego, ani w odwołaniu, ani też w skardze do Sądu nie wnosiła żadnych zastrzeżeń do sposobu prowadzenia postępowania (w tym zakresie). Skarżąca składała do organu pisma i środki odwoławcze sporządzone w języku polskim. Jednocześnie w czynnościach procesowych z udziałem skarżącej przed organem brał udział tłumacz języka rosyjskiego. Przesłuchiwana do protokołu w dniach 23 kwietnia 2010 r. i 31 marca 2011 r. w języku rosyjskim oświadczyła, że wszystkie pytania były dla niej zrozumiałe i nie wnosi zastrzeżeń do sposobu przeprowadzenia przesłuchania lub tłumaczenia. Tym samym należy uznać, że zapewniono skarżącej rzeczywisty udział w postępowaniu i nie ma żadnych podstaw do twierdzenia, że naruszone zostały wskazane w piśmie procesowym z 22 lutego 2013 r. przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 P.p.s.a. - skargę S.S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] sierpnia 2012 r., jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, oddalił.