Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1712/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 149
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia NSA Sylwester Marciniak, Sędzia WSA del. Hieronim Sęk (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Nowik, po rozpoznaniu w dniu 14 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 maja 2011 r. sygn. akt III SA/Gl 2247/10 w sprawie ze skargi L. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 30 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za marzec 2005 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania, 2) odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

1. Przedmiot skargi kasacyjnej

1.1. Skarga kasacyjna została wniesiona przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. (dalej: Dyrektor IS) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 maja 2011 r., sygn. akt III SA/Gl 2247/10, którym uchylono - wydane wobec L. N. (dalej: Strona) - postanowienie Dyrektora IS z dnia 30 lipca 2010 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za marzec 2005 r.

2. Przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji stan sprawy

2.1. Z ustaleń organu podatkowego wynikało, że: - ww. decyzja (wraz z innymi decyzjami w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2005 r. do grudnia 2008 r., z wyjątkiem decyzji dotyczącej listopada 2007 r.) została wysłana na adres zamieszkania Strony i doręczona pełnoletniemu domownikowi (teściowej – Z. P.) w dniu 2 czerwca 2010 r.; - na tej podstawie przyjęto, że termin do złożenia odwołania upłynął z dniem 16 czerwca 2010 r. (środa); - odwołanie datowane na dzień 15 czerwca 2010 r. zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 17 czerwca 2010 r.; - następnie w dniu 29 czerwca 2010 r. Strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wskazując, że o uchybieniu terminu dowiedziała się w dniu 25 czerwca 2010 r. podczas wizyty w urzędzie skarbowym oraz że decyzje zostały jej przekazane przez teściową około 15 czerwca 2010 r., ale bez informacji o dokładnej dacie odbioru korespondencji.

2.2. Postanowieniem z dnia 30 lipca 2010 r. Dyrektor IS odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji, a kolejnym postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2010 r. stwierdził uchybienie temu terminowi, które odrębnie zostało zaskarżone. Uzasadniając rozstrzygnięcie o odmowie przywrócenia terminu stwierdził, że: - fakt odebrania decyzji przez teściową jest okolicznością niesporną, podobnie jak to, że jest ona pełnoletnim domownikiem w rozumieniu art. 149 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.; dalej: O.p.), który podjął się oddania pisma adresatowi; - doręczenie dokonane w ten sposób w dniu 2 czerwca 2010 r. było więc skuteczne; - Strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania po myśli art. 162 § 1 O.p., ponieważ odwołanie sporządziła w dniu 15 czerwca 2010 r., czyli jeszcze przed upływem terminu, ale wysłała je dopiero w dniu 17 czerwca 2010 r.; - w stanie niepewności co do daty rzeczywistego odbioru korespondencji Strona powinna była ustalić w urzędzie pocztowym lub skarbowym, kiedy przesyłka została doręczona domownikowi, a brak takich działań świadczył o winie w stopniu co najmniej niedbalstwa; - stan zawinienia wykluczał zaś uwzględnienie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu; - przekroczony również został siedmiodniowy termin do złożenia tego wniosku, albowiem przyczyna uchybienia terminowi ustała w dniu 15 czerwca 2010 r., kiedy Strona otrzymała korespondencję od teściowej.

3. Skarga do Sądu pierwszej instancji i odpowiedź na skargę

3.1. Strona w skardze wniosła o uchylenie postanowienia, zarzucając naruszenie: - art. 162 § 1 O.p. przez mylne przyjęcie, że w sprawie brak jest podstaw do przywrócenia terminu z powodu nieuprawdopodobnienia braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania; - art. 162 § 2 O.p. przez wadliwe uznanie, że przekroczony został siedmiodniowy termin do złożenia wniosku, o którym w nim mowa; - art. 191 O.p. przez dowolną ocenę materiału dowodowego; - art. 149 O.p. przez brak wskazania w zaskarżonym postanowieniu, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajdowała się adnotacja o podjęciu się przez domownika doręczenia przesyłki adresatowi.

3.2. W uzasadnieniu skargi argumentowano, że: - przyczyną uchybienia terminowi było subiektywne przekonanie Strony o dochowaniu terminu, ponieważ w dniu 15 czerwca 2010 r. teściowa oświadczyła, że przesyłkę odebrała siedem lub dziesięć dni przed tą datą, co oznaczało upływ terminu do wniesienia odwołania najwcześniej w dniu 19 czerwca 2010 r.; - przekonanie takie było usprawiedliwione tym, że w podobnych sytuacjach teściowa nigdy wcześniej nie wskazała błędnego terminu odbioru korespondencji; - nie czekając na ostatni dzień tak wyliczonego terminu Strona złożyła odwołanie już w dniu 17 czerwca 2010 r.; - przekonanie o terminowości złożenia odwołania ustało dopiero w dniu 25 czerwca 2010 r., gdy od pracownicy urzędu skarbowego dowiedziała się o faktycznej dacie doręczenia decyzji.

3.3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

4. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji

4.1. Uznając skargę za zasadną Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., dalej: P.p.s.a.), ale z innych przyczyn niż wskazane zostały w skardze.

4.2. W motywach takiej oceny Sąd stwierdził, że: - zaskarżone postanowienie było przedwczesne; - w granicach tej sprawy, tj. odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nie ustalono bowiem daty skutecznego doręczenia ww. decyzji Stronie, co uniemożliwiło ocenę dochowania przez nią terminu do wniesienie odwołania, a tym samym stało na przeszkodzie rozstrzyganiu w kwestii jego przywrócenia; - bezsporne było ustalenie, że przesyłkę zawierającą ww. decyzję odebrała w dniu 2 czerwca 2010 r. teściowa Strony, będąca osobą pełnoletnią i domownikiem oraz zobowiązała się do oddania pisma adresatowi, co wynikało ze znajdującego się w aktach administracyjnych zwrotnego poświadczenia odbioru.; - analiza art. 149 O.p. prowadzi do wniosku, że w przepisie tym ustawodawca wprowadził jedynie domniemanie doręczenia; - można je wzruszyć przez wykazanie, że doręczenie pisma stronie przez domownika w ogóle nie nastąpiło i wówczas nie jest dopuszczalne orzekanie o przywróceniu terminu (bo ten nie rozpoczął biegu), albo przez wykazanie, iż strona otrzymała pismo później niż w dacie doręczenia domownikowi, co oznacza, że dopiero od daty faktycznego doręczenia pisma stronie zacznie biec termin a jego uchybienie nastąpi wtedy, gdy czynność procesowa zostanie dokonana po upływie terminu liczonego od tak przyjętej daty; - uwzględnienie w ramach wykładni art. 149 O.p. wnioskowania a maiori ad minus prowadzi do konkluzji, że skoro możliwe jest całkowite obalenie domniemania doręczenia i przeprowadzenie dowodu, że doręczenie w ogóle nie nastąpiło oraz wywiedzenie na tej podstawie, że termin procesowy nie rozpoczął biegu, to możliwe jest tym bardziej wykazanie, że skutek ten nastąpił w późniejszej dacie; - w okolicznościach rozpoznanej sprawy nie można było jednoznacznie uznać, że doręczenie ww. decyzji domownikowi w dniu 2 czerwca 2010 r. było równoznaczne z dostarczeniem jej do rąk Strony w tym samym dniu i z wywołaniem dla niej skutku doręczenia ww. decyzji; - okoliczności tej Strona konsekwentnie zaprzeczała wskazując we wniosku o przywrócenie terminu na otrzymanie przesyłki od teściowej dopiero w dniu 15 czerwca 2010 r.; - stan taki świadczył o istotnej rozbieżności co do daty doręczenia decyzji, uniemożliwiając ustalenie daty rozpoczęcia biegu terminu odwoławczego; - dla dokonania oceny opisanej próby obalenia domniemania doręczenia decyzji Stronie w dniu 2 czerwca 2010 r. konieczne było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego z jej udziałem, a zaniechanie w tym zakresie stanowiło o naruszeniu przez organ podatkowy art. 122 i art. 187 § 1 O.p. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ramach wskazań co do dalszego postępowania Sąd zalecił również, aby przy uwzględnieniu powyższych zapatrywań wyjaśnić, czy domniemanie doręczenia z art. 149 O.p. zostało przez Stronę obalone i zależnie od wyników ustaleń w tym zakresie "podjąć stosowne orzeczenie w sprawie".

4.3. Powyższą zasadniczą ocenę prawną Sąd pierwszej instancji uzupełnił odniesieniem się do twierdzeń Dyrektora IS co do przypisania Stronie niedbalstwo w stopniu co najmniej lekkim z powodu braku weryfikacji informacji o dacie odbioru przesyłki otrzymanej od teściowej. W tym aspekcie sprawy Sąd ten stwierdził, iż "(...) organ nie wykazał, że uzyskanie takiej informacji na poczcie było możliwe (...) oraz że "(...) ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego poświadczenia odbioru nie wynika w jakiej dacie poświadczenie to doręczono do organu podatkowego. Nie można więc z całą pewnością stwierdzić, że gdyby skarżący udał się do Urzędu Skarbowego 15 czerwca, to uzyskałby informację o dacie doręczenia przesyłki do rąk dorosłego domownika, co czyni zarzut niedbalstwa nieuzasadnionym.".

5. Skarga kasacyjna i dalsze pisma procesowe

5.1. W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku Dyrektor IS domagał się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

5.2. Sądowi pierwszej instancji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz art. 149 O.p. przez zakwestionowanie skuteczności doręczenia Stronie ww. decyzji w dniu 2 czerwca 2010 r. w trybie przewidzianym w art. 149 O.p. oraz oparcie się na wskazaniach, które nie miały istotnego znaczenia ze względu na ocenę, że w tym dniu przesyłka zawierająca decyzję została doręczona domownikowi; ponadto skoncentrowanie się wyłącznie na okolicznościach związanych z doręczeniem decyzji spowodowało, że poza obszarem wymaganych rozważań pozostawiono ocenę przesłanek uprawdopodobniających brak winy Strony w dochowaniu terminu do złożenia odwołania od tej decyzji (art. 162 § 1 i § 2 O.p.);

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 122 i art. 187 O.p. przez wskazanie, że dowody którymi dysponował organ odwoławczy nie były wystarczające do ustalenia daty doręczenia spornej przesyłki Stronie;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 134 § 1 i art. 151 P.p.s.a. polegające na uchyleniu postanowienia mimo nienaruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 149 w związku z art. 122 i art. 187 O.p.;

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 162 § 1 i § 2 O.p. przez pominięcie przez Sąd w swoich rozważaniach braku uprawdopodobnienia winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania, a skupienie się jedynie na kwestii domniemania doręczenia z art. 149 O.p.

5.3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, udzielonej pismem z dnia 19 września 2011 r., pełnomocnik Strony wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

5.4. W kolejnym piśmie procesowym z dnia 10 września 2012 r. pełnomocnik Strony podtrzymał wniosek o oddalenie skargi kasacyjnej, a w przypadku uznania go za bezzasadny wniósł o nieobciążanie Strony kosztami postępowania kasacyjnego.

6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6.1. Skarga kasacyjna Dyrektora IS zbadana zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., czyli w granicach zakreślonych jej zarzutami, zasługiwała na uwzględnienie.

6.2. Według zapatrywań Sądu pierwszej instancji ocena legalności postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji, wiązała się najpierw z koniecznością zweryfikowania ustaleń organu podatkowego w sferze doręczenia decyzji Stronie. Ten element Sąd uznał za niedostatecznie wyjaśniony i wyłącznie z tego powodu uchylił kontrolowane postanowienie. Przyznać należy, że istotnie w stanie sprawy wynikającym z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w którym wskazano, iż postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania wydane zostało później i poddane odrębnej kontroli, a w skardze kasacyjnej nie czyniono z powodu takiej właśnie kolejności jakichkolwiek zastrzeżeń (z uwagi na tożsamość autora tej skargi i postanowień), aspekty związane z doręczeniem decyzji Stronie uzyskały w niniejszej sprawie znaczenie podstawowe. Oczywiste jest bowiem - i takie było też dla Sądu badającego legalność zaskarżonego postanowienia - że domaganie się przywrócenia terminu odwoławczego może mieć miejsce wówczas, gdy termin został uchybiony. To z kolei wymaga rozpoczęcia jego biegu, co wiąże się właśnie między innymi ze wspomnianą wcześniej kwestią skuteczności doręczenia decyzji stronie.

W tym zakresie trafnie jednak argumentował Dyrektor IS w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji oceniając ten element sprawy dokonał wadliwej wykładni i wadliwego zastosowania art. 149 O.p. Przyjął bowiem, że nawet w przypadku prawidłowego doręczenia decyzji domownikowi (w tej sprawie stwierdził, że takie ono było), datą jej doręczenia Stronie jest dzień faktycznego otrzymania decyzji od domownika i ta data decyduje o rozpoczęciu biegu terminu odwoławczego. W konsekwencji uznał również, że Strona mogła domniemanie doręczenia jej decyzji w dacie pokwitowania odbioru korespondencji przez domownika obalić i że podjętą próbę w tym zakresie należało dokładnie wyjaśnić.

6.3. Z powyższymi poglądami Sądu pierwszej instancji nie można było się zgodzić. Nie ulega wątpliwości, że Strona może kwestionować zapatrywania organu podatkowego co do skuteczności doręczenia pisma w trybie art. 149 O.p. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, gdy osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi. Jeśli zatem w rzeczywistości nie zostanie spełniony choćby jeden ze wskazanych warunków, wówczas możliwe jest wzruszenie twierdzenia organu podatkowego o skuteczności dokonanego doręczenia. Tylko i wyłącznie w takim zakresie można więc ewentualnie mówić o dopuszczalności obalenia domniemania doręczenia. Dalsza bowiem czynność faktycznego doręczenia pisma do rąk jego adresata, mająca nastąpić w wyniku podjętego przez domownika zobowiązania do oddania pisma, wykracza już poza treść art. 149 O.p. Jako taka nie może zatem mieć znaczenia dla oceny skuteczności doręczenia pisma. Okoliczności z tego zakresu mogą co najwyżej być przedmiotem analizy w ramach merytorycznego rozpatrywania zasadności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Powyższe oznacza zatem, odmiennie niż przyjął to Sąd pierwszej instancji, że podstawą obalenia domniemania doręczenia pisma w trybie art. 149 O.p. nie mogą być okoliczności związane z jego przekazaniem adresatowi.

6.4. W zaskarżonym wyroku Sąd wyraził także z gruntu chybiony pogląd, że o dacie doręczenia pisma stronie na podstawie art. 149 O.p. decyduje data jego otrzymania przez stronę a nie domownika. Biorąc pod uwagę istotę doręczenia zastępczego we wskazanym trybie przyjąć należy, że doręczenia dokonuje się domownikowi, ale ze skutkiem dla strony. W samej konstrukcji doręczenia do rąk domownika pisma przeznaczonego dla strony tkwi założenie, że w sytuacji objętej hipotezą powołanego przepisu dopuszczalne jest pozostawienie korespondencji zamiast bezpośrednio adresatowi innej osobie będącej domownikiem gotowym do dalszego przekazania pisma podmiotowi nieobecnemu w mieszkaniu. Analizowana regulacja prawna nie wskazuje przy tym, aby tego rodzaju doręczenie pisma do rąk domownika było tylko pewnym niezakończonym jeszcze prawnie etapem na drodze do jego skutecznego doręczenia stronie, który to etap prawidłowo wykonany sam z siebie miałby nie wywołać skutków bezpośrednio w sferze doręczenia pisma adresatowi, lecz je jedynie poprzedzał. Tymczasem, co trzeba podkreślić, pisma doręcza się stronie, ewentualnie jej przedstawicielowi lub pełnomocnikowi, o czym stanowi art. 145 O.p. Skoro więc w art. 149 O.p. przewidziano, że w pewnej sytuacji doręczenie pisma adresowanego do strony następuje w inny sposób, tj. do rąk domownika, to uczyniono tak nie tylko po to, aby podmiotowi spoza sfery praw adresata pismo doręczyć, lecz aby z uwagi na okoliczności, jakie muszą być spełnione przy takim doręczeniu, móc jednocześnie przyjąć, że zastępuje ono doręczenie pisma bezpośrednio samej stronie. Prawodawca nie uregulował bowiem dalszych czynności, które powinien wykonać domownik w stosunku do adresata odebranego pisma. Prawidłowe doręczenie pisma domownikowi, w warunkach przewidzianych w art. 149 O.p., rozpoczyna zatem bieg terminu, który jest z tym pismem związany, niezależnie od tego czy i kiedy pismo zostanie oddane adresatowi. W tym zakresie występuje pewna analogia z doręczeniem pisma do rąk pełnomocnika ze skutkiem od razu dla strony.

6.5. Możliwość obalenia domniemania doręczenia pisma stronie rozumiana tak, jak przedstawił to wyżej Naczelny Sąd Administracyjny, nie mogła dotyczyć więc tego przypadku, z jakim mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie. Sąd pierwszej instancji przy formułowaniu oceny prawnej nie miał bowiem żadnych wątpliwości, że doręczenie ww. decyzji domownikowi odpowiadało wszelkim wymogom zawartym w art. 149 O.p. Ta ocena była przy tym zgodna ze stanowiskiem Dyrektora IS i w tym zakresie - co jest oczywiste - nie została zakwestionowana w skardze kasacyjnej. Stąd też zagadnienie prawidłowości doręczenia korespondencji domownikowi - po myśli art. 183 § 1 P.p.s.a., czyli z uwagi na brak zarzutu - nie mogło być objęte kontrolą instancyjną Naczelnego Sądu Administracyjnego. Natomiast w dalszej kolejności Sąd pierwszej instancji przyjął i zastosował wadliwe rozumienie art. 149 O.p., co doprowadziło do wadliwych ocen oraz wskazań odnośnie do dalszego postępowania. Wskazał mianowicie na konieczność wyjaśnienia okoliczności, które przy prawidłowej wykładni ww. przepisu były bez znaczenia dla określenia daty doręczenia decyzji Stronie. Nadto, uznając przy takich zapatrywaniach postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania za przedwczesne, Sąd ten de facto pozostawił poza zakresem oceny merytoryczną jego zasadność, a za konieczne i zarazem wystarczające na tym etapie sprawy przyjął wyłącznie ustalenie daty doręczenia ww. decyzji Stronie, jako równoznacznej z początkiem biegu terminu odwoławczego. W takim stanie rzeczy doszło zatem również do uchylenia postanowienia bez dostatecznych ku temu podstaw, albowiem były nimi wadliwie zrekonstruowane przesłanki.

6.6. Kompleksowej ocenie w tej płaszczyźnie nie czyniło zadość fragmentaryczne odniesienie się Sądu pierwszej instancji do twierdzeń organu odwoławczego, który przypisał Stronie niedbalstwo (vide pkt 4.3. niniejszego uzasadnienia). Uwzględniając logikę wypowiedzi tego Sądu, wyrażającą się w stanowisku, że kluczowe w sprawie było ustalenie daty doręczenia przesyłki Stronie nie zaś domownikowi, jako niezrozumiałe i przedwczesne należało ocenić poczynione poza zasadniczą oceną prawną wynikającą z uzasadnienia zaskarżonego wyroku uwagi tego Sądu, że Dyrektor IS powinien wykazać, iż Strona miała możliwość zweryfikowania daty doręczenia przesyłki w placówce pocztowej lub urzędzie podatkowym.

Jakkolwiek powyższe uwagi poczyniono w sposób logicznie niespójny z motywem uchylenia kontrolowanego postanowienia (vide pkt 4.2. niniejszego uzasadnienia) i niejako "na wyrost", to nie można było w świetle motywów skargi kasacyjnej postawić ich bez komentarza. Stwierdzić bowiem należało, że - wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji - to rolą wnioskodawcy (Strony) było wykazanie, że mimo dochowania należytej staranności nie był w stanie dokonać czynności procesowej w terminie. W przypadku nieuprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi organ podatkowy nie ma obowiązku wyjaśniania, czy w okolicznościach sprawy brak winy miał miejsce (zob. np. wyrok NSA z dnia 18 maja 2012 r., I FSK 1186/11, CBOSA). Zauważyć zatem trzeba było i to, że w niniejszej sprawie Strona nie próbowała nawet ustalić dokładnego terminu doręczenia przesyłki, tj. zweryfikować niepewnej informacji uzyskanej od teściowej, wskazując na swoje subiektywne przekonanie o rzetelności tej informacji, a tym samym o dochowaniu terminu do wniesienia odwołania.

Powyższe czyniło zasadnym pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej z wyjątkiem zarzutu naruszenia art. 151 P.p.s.a. Uznanie go na tym etapie sprawy za trafny nie było możliwe biorąc pod uwagę, że Sąd pierwszej instancji w rozpoznanej sprawie (odmiennie niż w szeregu innych spraw Strony) zasadniczo poprzestał na wadliwym - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - kwestionowaniu daty doręczenia ww. decyzji domownikowi jako tożsamej z doręczeniem jej Stronie.

6.7. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd pierwszej instancji uwzględni, że data doręczenia decyzji domownikowi jest datą jej doręczenia Stronie. Następnie dokona kompleksowej oceny legalności postanowienia w zakresie odmowy przywrócenia terminu, od czego w niniejszej sprawie (odmiennie niż w szeregu innych spraw Strony) Sąd ten zasadniczo się uchylił, a w tym zakresie, w którym to fragmentarycznie uczynił, zrobił to nieprawidłowo.

6.8. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie, o czym stanowi art. 185 § 1 ab initio P.p.s.a. Na tej podstawie orzeczono zatem jak w punkcie pierwszym sentencji.

6.9. Od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego odstąpiono w oparciu o art. 207 § 2 P.p.s.a., orzekając jak w punkcie drugim sentencji.