Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 771/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-11-10 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 258 par. 1 i  par. 2 pkt 7 w zw. z  art. 258 par. 3,  art. 245 par. 1 i  par. 3 w zw. z  art. 246  par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Spółka komandytowa z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 2 czerwca 2011 r., nadesłanym w odpowiedzi

na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego

w kwocie [...] zł, skarżąca Spółka domagała się zwolnienia od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków).

W jego uzasadnieniu podała, iż zajmuje się przeładunkiem, magazynowaniem i przechowywaniem towarów. Działalność ta w ubiegłym roku przyniosła jej zysk wielkości 10.967,01 zł (vide: kserokopia podatkowej księgi przychodów i rozchodów za 2010 r.). Jednakże na posiadanym rachunku bankowym poza kwotą 7,05 zł brak środków, albowiem organy skarbowe zabezpieczyły na majątku Spółki należności finansowe w kwocie 10.218.755,71 zł (por. zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego z tytułami wykonawczymi wystawionymi w dniu [...] r. i [...] r.). Z kolei Prokuratura Okręgowa dokonała zajęcia mienia na kwotę 39.000,00 zł (vide: postanowienie z dnia [...] r.).

Ponieważ dane te okazały się niewystarczające do uwzględnienia złożonego wniosku, pismem z dnia 18 października 2011 r. wezwano działającego w sprawie pełnomocnika do ich uzupełnienia wskazując jednocześnie jakie dokumenty źródłowe należy w tej materii nadesłać.

W odpowiedzi na powyższe do akt sprawy nadesłano podatkową księgę przychodów i rozchodów za okres od marca do sierpnia bieżącego roku wraz

z deklaracjami VAT-7 za trzy ostatnie miesiące, z których ustalono, iż Spółka

od początku roku wypracowała przychód rzędu 55.020,21 zł i poniosła wydatki

w kwocie: 512.864,30 zł, 875,00 zł i 29.465,02 zł. Ponadto w miesiącu lipcu wykazała w deklaracji VAT-7 podstawę opodatkowania w wysokości 31.537,00 zł, natomiast w sierpniu nadwyżka podatku naliczonego nad należnym wynosiła 117.178,00 zł. Wprawdzie na rachunku bankowym występuje ujemne saldo końcowe, nie mniej jednak w lipcu 2011 r. odnotowano wpływy rzędu 12.607,50 zł i 24.000,00 zł, które przelane zostały na konto W.K. Według oświadczenia z dnia [...]r. ten jako komplementariusz Spółki jest za nią odpowiedzialny. Nie posiada jednak żadnych nieruchomości, ruchomości ani lokat, które należałyby do niego. Poza dochodem ze Spółki w wysokości 4.386,81 zł w roku 2010 wypracował on jeszcze dochód z działalności wykonywanej osobiście rzędu 8.000,00 zł oraz ze stosunku pracy w kwocie 16.665,00 zł.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono,

co następuje.

Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

W tym miejscu należy zauważyć, iż przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej

w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, iż ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania występujących w sprawie kosztów sądowych, w tym należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją

prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. - Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa

2004 r., str. 319).

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie analiza sytuacji finansowej strony skarżącej, dokonana w oparciu o przedłożone dokumenty, nie daje podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Należy bowiem zauważyć, iż przychód Spółki za grudzień 2010 r. wynosił 1.475.920,76 zł i po potrąceniu kosztów jego uzyskania wielkości 1.442.838,63 zł przyniósł dochód rzędu 33.082,13 zł.

Z kolei roczny przychód za ubiegły rok podatkowy wyniósł 4.020.584,99 zł

i po pomniejszeniu o dokonane wydatki wielkości 4.009.617,98 zł przyniósł zysk rzędu 10.967,01 zł. Wprawdzie w bieżącym roku jej przychody w porównaniu

do ubiegłego roku znacznie zmalały, jako że przychód od początku roku wynosi 55.020,21 zł (vide: podatkowa księga przychodów i rozchodów), nie mniej jednak okoliczność ta nie może mieć znaczenia przesądzającego zwłaszcza w kontekście z ponoszonymi przez Spółkę wydatkami, które wynoszą: 512.864,30 zł (zakup towarów handlowych i materiałów), 875,00 zł (koszty uboczne zakupu) oraz 29.465,02 zł (inne wydatki wraz z wynagrodzeniami). W świetle powyższych danych uprawnione staje się twierdzenie, iż skarżąca dysponuje stosownymi środkami na pokrycie kosztów niniejszego postępowania. Skoro jest w stanie ponosić tak znaczne wydatki, których wysokość nie znajduje pokrycia

w wypracowanym za ten rok przychodzie to oznacza to, że posiada dodatkowe możliwości finansowe, których źródło nie zostało w rozpoznawanej sprawie ujawnione. Nic zatem nie stoi na przeszkodzie by w ramach wspomnianych kosztów przyjmujących dużo wyższe wartości znalazły się również wydatki dotyczące postępowania sądowego. Tym bardziej, że w doktrynie za dominujący uznany został pogląd, zgodnie z którym koszty sądowe należą do normalnych kosztów działalności gospodarczej, a dochodzenie roszczeń na drodze sądowej - jako element tej działalności - wymaga na równi z koniecznością zapewnienia środków na bieżącą działalność, także zapewnienia środków na ich dochodzenie (por. M. Kowalska, A. Malmuk-Cieplak, Stosowanie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Przegląd Sądowy 2006/9/44). Podobnie podnoszone przez stronę argumenty dotyczące ustanowienia przez organy skarbowe zabezpieczenia na majątku Spółki należności finansowych w kwocie 10.218.755,71 zł nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Z treści art. 166a § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) wynika przecież, że w okresie zabezpieczenia - za zgodą organu egzekucyjnego - mogą być dokonywane wypłaty z zajętego - w celu zabezpieczenia - rachunku bankowego zobowiązanego, o ile ten przedstawi wiarygodne dokumenty świadczące o konieczności poniesienia tych wydatków

dla wykonywania działalności gospodarczej. Dlatego też przyjąć należało,

iż skarżąca Spółka nie wykazała w dostateczny i przekonujący sposób jakoby zasługiwała na dofinansowanie z budżetu Państwa, gdyż prawo pomocy jest właśnie taką formą dotowania. Tym bardziej, że zadeklarowana w sierpniu bieżącego roku nadwyżka podatku naliczonego nad należnym wynosiła 117.178,00 zł. Wprawdzie na rachunku bankowym Spółki występuje ujemne saldo końcowe, nie mniej jednak w lipcu 2011 r. odnotowano wpływy rzędu 12.607,50 zł i 24.000,00 zł, które przelane zostały na konto W.K. Powyższe ma istotne znaczenie w sprawie, jako że wnioskodawcą jest

Spółka komandytowa. To oznacza, iż ocena zasadności złożonego wniosku

nie może odbywać się w oderwaniu od oceny sytuacji finansowej wspólników tejże Spółki. Stosownie bowiem do art. 102 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) za zobowiązania spółki

co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczenia (komplementariusz),

a odpowiedzialność co najmniej jednego wspólnika (komandytariusza) jest ograniczona. W przypadku komplementariusza odpowiedzialność ta ma charakter odpowiedzialności osobistej, nieograniczonej, solidarnej i subsydiarnej.

Również art. 115 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

(Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) stanowi, iż wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusz spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki. Tymczasem sytuacja materialna W.K. nie została w sposób rzetelny wykazana. Poza złożonym oświadczeniem z dnia [...] r., z którego ustalono, iż ten nie posiada żadnych nieruchomości, ruchomości i lokat, jego obecne źródła utrzymania oraz ich wysokość nie zostały podane, mimo stosownego wezwania

w tym zakresie. Dane te mają istotne znaczenie w sprawie, jako że z treści złożonego za 2010 r. zeznania podatkowego wynika, iż dochody ze Spółki

"A" nie są jedynymi przychodami W.K. Podobnie niezbędne było przedłożenie wyciągów z posiadanych przez komplementariusza rachunków bankowych, które z pewnością posiada (vide: przelewy z dnia [...] r. i [...] r. z konta Spółki), a które do dnia dzisiejszego nie zostały nadesłane. Przyjąć zatem należało, iż skarżąca nie wykazała jakoby sytuacja materialna Spółki oraz jej wspólników uniemożliwiała poniesienie występujących w sprawie kosztów sądowych. Dlatego też, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.