Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 585/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Prawo miejscowe
Inne
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 31 ust. 1, art. 31 ust. 2, art. 40 ust. 1, art. 91 ust. 1, art. 91 ust. 4
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: par. 4, par. 143
journal: Dz.U. 2016 poz 283
law: Rozporządzenie Prezesa Rady Ministów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Łasku na uchwałę Rady Miejskiej w Łasku z dnia 8 lutego 2006 r. nr XXXII/437/06 w sprawie uchwalenia ,,Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na obszarze gminy Łask" stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej § 27 ust. 4, § 28 i § 29 ust. 2. dc


UZASADNIENIE

Rada Miejska w Łasku, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591; z 2002 r. Nr 23, poz. 220, Nr 62, poz. 558, Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271, Nr 214, poz. 1806; z 2003 r. Nr 80, poz. 717, Nr 162, poz. 1568; z 2004 r. Nr 102, poz. 1055, Nr 116, poz. 1203, Nr 167, poz. 1759; z 2005 r. Nr 172, poz. 1441, Nr 175, poz. 1457), powoływanej dalej jako: "u.s.g.", oraz art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747; z 2002 r. Nr 113, poz. 984; z 2004 r. Nr 96, poz. 959, Nr 173, poz. 1808; z 2005 r. Nr 85, poz. 729, Nr 130, poz. 1087), powoływanej dalej jako: "u.z.z.w.", w dniu 8 lutego 2006 r. podjęła uchwałę Nr XXXII/437/06 w sprawie uchwalenia "Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na obszarze gminy Łask".

Prokurator Rejonowy w Łasku wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na ww. uchwałę Rady Miejskiej w Łasku z dnia 8 lutego 2006 r., zaskarżając ją w części dotyczącej § 27 ust. 4, § 28 i § 29 ust. 2 zarzucił na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 3 kodeksu postępowania administracyjnego, że w zaskarżonej części uchwała została wydana bez podstawy prawnej, a w szczególności, że podstawy takiej nie może stanowić powołany w uchwale art. 19 u.z.z.w. Z powyższych względów Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w całości.

W uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał, że Rada Miejska w Łasku w § 27 ust. 4 zaskarżonej uchwały przewidziała opłatę za wydanie warunków przyłączenia do sieci wodociągowej i/lub kanalizacyjnej, która powinna odpowiadać rzeczywiście poniesionym kosztom przez Przedsiębiorstwo. Ponadto w § 28 uchwała ta przewiduje, na etapie planowania inwestycji, obligatoryjne zawieranie umów regulujących tryb i zasady odpłatnego przejęcia przez Przedsiębiorstwo urządzeń wybudowanych przez przyszłego odbiorcę ze środków własnych. Z kolei w § 29 ust. 2 zaskarżonej uchwały wprowadzono opłatę za pisemne uzgodnienie z Przedsiębiorstwem dokumentacji technicznej (w tym projektu) i sposobu prowadzenia prac związanych z przyłączeniem nieruchomości do sieci i sposobów dokonywania przez Przedsiębiorstwo kontroli robót.

W ocenie Prokuratora, powyższe przepisy regulaminu są niezgodne z prawem. Postanowienia te zostały podjęte bez podstawy prawnej, z przekroczeniem upoważnienia ustawowego określonego w art. 19 ust. 5 u.z.z.w., albowiem żaden przepis tego artykułu nie upoważnia do uszczegóławiania w regulaminie kwestii związanych z przejęciem urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych wybudowanych przez inwestora prywatnego z jego środków własnych. Materię tę ustawodawca pozostawił stronom do uregulowania w drodze umowy. Wkraczanie zatem w sferę zastrzeżoną do określenia przez strony działające na zasadzie swobody kontraktowania, zdaniem Prokuratora stanowi niedopuszczalną ingerencję Rady w materię pozostawioną poza zakresem jego kompetencji. Treść regulaminu musi bezwzględnie odpowiadać zakresowi delegacji ustawowej określonej w art. 19 ust. 5 u.z.z.w., a wszelkie odstępstwa przesądzają o naruszeniu przepisu upoważniającego. Za pozbawienie podstaw prawnych uznać należy zarówno opłaty ustalone za samo podłączenie do sieci, jak również wszystkie inne opłaty związane z przyłączeniem, w tym opłatę za wydanie warunków technicznych przyłączenia. Na poparcie tego stanowiska skarżący odwołał się do poglądów prezentowanych w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Jednocześnie Prokurator stwierdził, że wprawdzie przedmiotowa uchwała już nie obowiązuje, gdyż została uchylona uchwałą Rady Miejskiej w Łasku z dnia 28 września 2018 r. nr LI/570/218 w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie gminy Łask, jednakże nie ma to znaczenia dla dopuszczalności skargi, gdyż stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje skutki prawne od chwili jej podjęcia. Prokurator podkreślił przy tym, że uchwała wywoływała skutki prawne w określonym czasie i na jej podstawie pobierane były stosowne opłaty m.in. za wydanie warunków przyłączeniowych do sieci wodociągowej i/lub kanalizacyjnej. Uchwała ta mogłaby być nadal stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie m.in. upoważniłaby do egzekwowania zaległych, nieprawidłowo naliczonych opłat. Jedynie stwierdzenie jej nieważności przez sąd pozbawia ją mocy prawnej w całości ex tunc, tak jakby nigdy nie była podjęta. Ponadto Prokurator wskazał na możliwość stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w każdym czasie, gdyż jest ona aktem prawa miejscowego.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Łasku, reprezentowana przez Burmistrza Łasku, uznała skargę w części dotyczącej stwierdzenia nieważności § 27 ust. 4, § 28 oraz § 29 ust. 2 uchwały, jednocześnie wnosząc o jej oddalenie w pozostałym zakresie.

Organ zgodził się z argumentacją strony skarżącej w zakresie zasadności zarzutów dotyczących § 27 ust. 4, § 28 oraz § 29 ust. 2 uchwały. Jednocześnie organ stwierdził, że wniosek o stwierdzenie nieważności całości uchwały jest zbyt daleko idący i nieuzasadniony, gdyż zakres regulacji uchwały jest znacznie szerszy niż kwestie związane z przejęciem urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych wybudowanych przez inwestora prywatnego z jego środków własnych, stanowiące istotę skargi. W ocenie organu, za wystarczające uznać należy stwierdzenie nieważności uchwały w części dotyczącej § 27 ust. 4, § 28 oraz § 29 ust. 2.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 października 2021 r. niniejsza sprawa została na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na zgodny wniosek stron skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle zaś art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne właściwe są w sprawach z zakresu kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego oraz aktów organów administracji rządowej stanowiących przepisy prawa miejscowego. Należy przy tym dodać, że stosownie do treści art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na uchwałę, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wówczas, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Nie jest zaś konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia organu administracji, o jakim mowa w przepisie art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2020r. poz. 256 ze zm.). Czym innym jest bowiem stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, a czym innym stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego podjętego przez organ gminy. Świadczy o tym choćby odrębność podstaw orzekania sądu administracyjnego w tym przedmiocie.

Dokonując kontroli zaskarżonego aktu w świetle powyższego kryterium legalności Sąd uznał, że skarga powinna być uwzględniona w zaskarżonej części, bowiem podejmując zaskarżoną uchwałę organ w sposób istotny naruszył prawo.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miejskiej w Łasku z dnia 8 lutego 2006 r. Nr XXXII/437/06 w sprawie uchwalenia "Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na obszarze gminy Łask", która w myśl art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków jest aktem prawa miejscowego.

Wyjaśnić należy, że zasady podejmowania uchwał lub aktów organu gminy wyznaczają przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. obowiązujący w dacie uchwalenia zaskarżonej uchwały, tj. w dniu 8 lutego 2006 r.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), powoływanej w niniejszym uzasadnieniu także jako: "u.s.g.". Przepis art. 40 ust. 1 u.s.g. przyznaje gminie prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy na podstawie upoważnień ustawowych. Oznacza to, że jeżeli podstawą aktu prawa miejscowego (uchwały) jest upoważnienie ustawowe, rada gminy nie może w żaden sposób wystąpić poza przedmiotowe granice upoważnienia zawartego w ustawie. Przekroczenie upoważnienia ustawowego stanowi istotne naruszenie prawa, stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności podjętego aktu. Zgodnie bowiem z art. 91 ust. 1 zdanie 1 u.s.g., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Podstawą stwierdzenia takiego faktu jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. Według bowiem art. 91 ust. 4 u.s.g. w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa. Do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się m.in. naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał.

Akty prawa miejscowego, w rozumieniu art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP, są źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Powyższa zasada znajduje odzwierciedlenie w powołanym już wcześniej art. 40 ust. 1 u.s.g., który stanowi, że na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy.

Ustanawianie aktów prawa miejscowego należy do kompetencji organów samorządu terytorialnego, które czynią to wyłącznie na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Materia uregulowana wydanym aktem normatywnym powinna wynikać z upoważnienia ustawowego i nie może przekraczać zakresu tego upoważnienia. Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie "uzupełnienie" przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów. Uwzględniając hierarchiczność źródeł prawa akty tego typu mają charakter zależny od źródeł prawa wyższego rzędu, czego konsekwencją jest stanowisko, że nie mogą normować materii uregulowanych aktami wyższego rzędu, a nadto nie mogą wykraczać poza zakres delegacji ustawowej.

Podstawę prawną zaskarżonej uchwały stanowi art. 19 u.z.z.w. Zgodnie z treścią art. 19 ust. 1 tej ustawy, w stanie prawnym obowiązującym w dacie procedowania przez organ, rada gminy, po dokonaniu analizy projektów regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków opracowanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, zwany dalej "regulaminem". Regulamin jest aktem prawa miejscowego.

Ustawodawca w art. 19 ust. 2 powołanej ustawy określił elementy treści regulaminu, wskazując, że powinien on określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym:

1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków,

2) szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług,

3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach,

4) warunki przyłączania do sieci,

5) techniczne warunki określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych,

6) sposób dokonywania odbioru przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne wykonanego przyłącza,

7) sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków,

8) standardy obsługi odbiorców usług, a w szczególności sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków,

9) warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe.

Podkreślić należy, że przepis art. 19 powołanej ustawy stanowi delegację ustawową do wydania aktu prawa miejscowego i ściśle określa zakres spraw, które mogą stać się przedmiotem unormowania uchwały rady gminy. Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków nie może wykraczać poza materię przewidzianą w art. 19 ust. 2 tej ustawy, gdyż regulacja ta ma charakter wyczerpujący. Wskazując zakres zagadnień, które mogą być objęte regulaminem, ustawodawca w skonstruowaniu delegacji ustawowej posłużył się sformułowaniem "regulamin określa", co oznacza, że treść tego regulaminu musi bezwzględnie odpowiadać zakresowi delegacji ustawowej. Jednocześnie wszelkie odstępstwa od katalogu sformułowanego w tym przepisie przesądzają o naruszeniu przepisu upoważniającego, jak i konstytucyjnej zasady praworządności w zakresie legalności aktu prawa miejscowego, co stanowi istotne naruszenie prawa, którego skutkiem jest stwierdzenie jego nieważności w całości bądź w części. Taką samą wadą dotknięte są te z postanowień aktu prawa miejscowego, które wprawdzie odnoszą się do materii wskazanej w przepisie art. 19 u.z.z.w., ale w zakresie uregulowanym już wyczerpująco w ustawie bądź w rozporządzeniu wykonawczym i albo stanowią powtórzenie rozwiązań ustawowych, albo je modyfikują lub regulują te same kwestie w sposób odmienny.

Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Sądu, § 27 ust. 4 zaskarżonej uchwały, stanowiący, że wynagrodzenie Przedsiębiorstwa za wydanie "Warunków przyłączenia do sieci wodociągowej i/lub kanalizacyjnej", winno odpowiadać rzeczywiście poniesionym przez Przedsiębiorstwo kosztom", podjęty został z przekroczeniem wyżej wskazanej delegacji ustawowej. Podkreślić w tym względzie należy bowiem, że w świetle regulacji ustawowych, w tym w szczególności art. 19 ust. 2 u.z.z.w., przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma wyłącznie uprawnienia do wydawania warunków technicznych przyłączenia do sieci, a następnie dokonania odbioru wykonanego przyłącza. Żaden przepis nie upoważnił Rady do uregulowania w uchwale możliwości wynagrodzenia za ustalenie warunków przyłączenia do sieci. Zdaniem Sądu, pozostaje to niewątpliwie w gestii umownej pomiędzy stronami (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 2 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 435/19, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W dalszej kolejności za trafny uznać należy kolejny zarzut skargi Prokuratora dotyczący postanowień zawartych w § 28 zaskarżonej uchwały, regulującym tryb i zasady odpłatnego przejęcia przez przedsiębiorstwo urządzeń wybudowanych przez przyszłego odbiorcę ze środków własnych. Niewątpliwie organ uchwalając ten paragraf dopuścił się przekroczenia delegacji ustawowej zawartej w art.19 ust. 2 u.z.z.w. W tym względzie Sąd podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że zapisy uchwały przewidujące, na etapie planowania inwestycji, obligatoryjne zawieranie umów regulujących tryb i zasady odpłatnego przejęcia przez gminę urządzeń wybudowanych lub przebudowanych przez odbiorcę, nie mieszczą się w zakresie pojęciowym "warunków przyłączenia do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej" (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2007 r., II OSK 1663/06, LEX nr 315971). Taka regulacja wykracza poza zakres delegacji ustawowej określonej w art. 19 ust. 2 u.z.z.w. Analiza powyższych przepisów regulaminu, dokonana w świetle art. 31 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 19 ust. 2 u.z.z.w. prowadzi do wniosku, że są one niezgodne z prawem. Żaden przepis art. 19 ust. 2 u.z.z.w. nie upoważnia do uszczegóławiania w regulaminie kwestii związanych z przejęciem przez gminę urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych wybudowanych przez inwestora prywatnego z jego środków własnych. Materię tę ustawodawca pozostawił stronom do uregulowania w drodze umowy. Wkraczanie zatem w sferę zastrzeżoną do określenia przez strony działające na zasadzie swobody kontraktowania, stanowi niedopuszczalną ingerencję uchwałodawcy gminnego w materię pozostawioną poza zakresem jego kompetencji. Nadto wskazane przepisy regulaminu w sposób nieprawidłowy powielają regulację ustawową stanowiąc niedopuszczalne superfluum ustawowe. Stosownie do treści § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (tekst jedn.: Dz.U.2016, poz. 283, dalej zwane: "Zasadami") do projektów aktów prawa miejscowego stosuje się odpowiednio zasady wyrażone m.in. w dział I w rozdziałach 1-7. Przepis § 4 Zasad stanowi, że ustawa (odpowiednio akt prawa miejscowego) nie może powtarzać przepisów zamieszczonych w innych ustawach. Nie ulega więc wątpliwości, że kwestionowane przepisy regulaminu powtarzają przepisy zamieszczone w art. 31 ust. 1 u.z.z.w. dodatkowo je modyfikując w sposób, którego nie przewidział ustawodawca. W regulaminie bowiem przewidziano nie tylko obowiązek zawarcia z gminą umowy przyłączeniowej dotyczącej planowanych urządzeń, lecz jednocześnie określono tryb i zasady odpłatnego przejęcia przez Przedsiębiorstwo części inwestycji sfinansowanej przez osobę ubiegająca się o przyłączenie. Podstawą podjęcia uchwały w tym zakresie nie są przepisy art. 19 ust. 1 i ust. 2, a w szczególności art.19 ust. 2 pkt 4 u.z.z.w. uprawniający do określania warunków przyłączania do sieci (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 9 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 152/19, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ponadto za zasadny uznać należy także ostatni zarzut skargi kwestionujący legalność postanowień zawartych w § 29 ust. 2 zaskarżonej uchwały. Zgodnie z § 29 ust. 1 tej uchwały, warunkiem przystąpienia do prac zmierzających do przyłączenia nieruchomości do sieci jest pisemne uzgodnienie z Przedsiębiorstwem dokumentacji technicznej (w tym projektu) i sposobu prowadzenia tych prac oraz warunków i sposobów dokonywania przez przedsiębiorstwo kontroli robót. W myśl zaś zakwestionowanego ust. 2 tej regulacji, spełnienie warunku wskazanego w ust. 1 nie jest wymagane, jeżeli przyłączenia do sieci dokonuje Przedsiębiorstwo, które wydało "Warunki przyłączenia do sieci wodociągowej i/lub kanalizacyjnej" dla danej nieruchomości. Przedsiębiorstwo wykonuje tę usługę odpłatnie. Przed przystąpieniem do wykonania usługi Przedsiebiorstwo sporządza własny koszt i przedkłada osobie ubiegającej się o podłączenie szczegółowy wykaz planowanych kosztów. Rachunek wystawiony przez Przedsiębiorstwo po zakończeniu prac nie może być wyższy o więcej niż 10% w stosunku do sumy kosztów przedłożonych osobie ubiegającej się o przyłączenie przed przystąpieniem do tych prac. Zdaniem Sądu, zgodzić się należy ze skarżącym, że także i ten przepis przyjęty został z przekroczeniem upoważnienia ustawowego. Podkreślić bowiem w tym względzie należy, że katalog problematyki przekazanej radzie gminy do unormowania w regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków nie uprawnia do określania w nim zasad poboru jakichkolwiek opłat związanych z przyłączeniem odbiorcy do instalacji wodociągowo-kanalizacyjnych. Nie stanowi w szczególności takiej podstawy ustawowy element regulaminu dotyczący warunków przyłączania do sieci, ponieważ nakładanie jakichkolwiek obowiązków na obywateli, w tym obowiązku ponoszenia opłat, musi wynikać z wyraźnego upoważnienia ustawowego, a nie z zastosowania odpowiedniej wykładni przepisów zmierzającej do wyinterpretowania takiego obowiązku obywateli (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 1138/17, dostępny na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Reasumując, należało stwierdzić, że zarówno § 27 ust. 4, jak i § 28 § 29 ust. 2 zaskarżonej uchwały, zostały wydane z przekroczeniem wyżej wskazanej delegacji ustawowej, co obligowało Sąd do stwierdzenia nieważności ww. regulacji.

Ponadto Sąd podziela stanowisko skarżącego, że uchylenie przedmiotowej uchwały (w drodze uchwały z dnia 28 września 2018 r., nr LI/570/218) nie przesądza o bezprzedmiotowości skargi ani tym bardziej o jej dopuszczalności. Inne są bowiem skutki prawne, jakie niesie ze sobą uchylenie (bądź ewentualnie zmiana) uchwały i stwierdzenie jej nieważności. Mianowicie, uchylenie (zmiana) uchwały wywołuje skutki od daty uchwalenia, na przyszłość - ex nunc, pozostawiając w mocy skutki powstałe na podstawie uchylonej (lub zmienionej) uchwały, natomiast stwierdzenie jej nieważności wywołuje skutki dalej idące i sięga wstecz, aż do daty jej podjęcia - ex tunc, co oznacza, że taki akt prawny od samego początku nie mógł skutecznie kształtować praw i obowiązków jego adresatów.

Zaskarżona uchwała przed jej uchyleniem w drodze wskazanej uchwały miała pełne zastosowanie do stanów faktycznych zaistniałych w czasie jej obowiązywania. Dopiero stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje skutek od chwili jej wydania. Ma to swoje znaczenie dla czynności prawnych podjętych na jej podstawie. W orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, że zmiana lub uchylenie uchwały podjętej przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała mogła być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie lub zmianę (por. wyroki NSA z dnia 4 sierpnia 2005 r., sygn. OSK 1290/04; z dnia 27 września 2007r., sygn. II OSK 1046/07; z dnia 1 września 2010 r., sygn. I OSK 368/10 oraz z dnia 4 listopada 2010 r., sygn. II OSK 1783/10, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie 119 pkt 2 p.p.s.a.