Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2597/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 3 pkt 7
journal: Dz.U. 2006 nr 171 poz 1225
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
article: art. 3 pkt 1, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2, 4 i 5, art. 15 pkt 6
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant apl. prok. Olga Kudanowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2009 r. sprawy ze skarg M. K. na decyzje Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych z dnia [...] października 2008 r. nr [...], nr [...], nr [...] w przedmiocie nakazu stosowania właściwego znakowania artykułów rolno-spożywczych 1. uchyla zaskarżone decyzje oraz utrzymane nimi w mocy decyzje Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych na rzecz skarżącego M. K. kwotę 2520 (dwa tysiące pięćset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

M. K. wniósł skargi na decyzje Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] października 2008 r. którymi utrzymano

w mocy decyzje Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] sierpnia 2008 r. nakazujące stosowanie właściwego znakowania wprowadzanych do obrotu ryb mrożonych: filetów z miruny (decyzja nr [...]), rewala (decyzja nr [...]) i ostroboka (decyzja nr [...]).

Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W toku kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...]

w dniach [...] i [...] czerwca 2008 r. stwierdzono, iż M. K. prowadzący działalność pod nazwą F. M. K., wprowadził do obrotu trzy partie przetworów rybnych - trewal tusze, miruna filet ze skórką i ostrobok australijski tusze - w określonych protokołem ilościach w sposób naruszający prawo. W oznakowaniu towaru, o którym mowa wyżej użyto sformułowań:

- "najlepiej spożyć przed upływem 24 miesięcy od daty produkcji", co naruszyło art. 3 ust. 3 pkt 7 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. Nr 171, poz. 1225) – dalej uobż.

- "przechowywać w temp. poniżej 18˚C (zapis w jęz. angielskim – keep frozen below -18 degrees centigrade ), czym naruszono art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U z 2005 r.

Nr 187, poz. 1577 ze zm.) – dalej ustawa o jakości, a także art. 6 ust. 5 tej ustawy stanowiący, iż oznakowanie artykułu rolno-spożywczego nie może wprowadzać

w błąd konsumenta co do ( ...) trwałości (... )" oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 marca 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu

i sposobu znakowania opakowań niektórych grup i rodzajów artykułów rolno-spożywczych nieprzeznaczonych bezpośrednio dla konsumenta finalnego (Dz. U. Nr 59, poz. 401) – dalej rozporządzenie MRiRW, zgodnie z którym głęboko mrożone środki spożywcze, nieprzeznaczone bezpośrednio dla konsumenta finalnego znakuje się podając m.in. nazwę środka spożywczego wraz z określeniem "produkt głęboko mrożony".

Z kontroli sporządzone zostały dwa protokoły jeden z dnia [...] czerwca 2008 r. i drugi z dnia [...] lipca 2008 r. Pierwszy protokół m.in. opisał szczegółowo oznaczenie poszczególnych trzech rodzajów filetów z ryb, stwierdził wadliwość oznakowania towarów i naruszenie przepisów wyżej wskazanych. Zawarto w nim adnotację o ukaraniu M. K. mandatem karnym w wysokości 200 zł za wprowadzanie do obrotu artykułów rolno-spożywczych nie odpowiadających jakości handlowej wynikających z przepisów o jakości handlowej oraz deklarowanej przez producenta wraz z uwagą, iż M. K. odmówił przyjęcia mandatu; do protokołu załączono protokół pobrania próbek do oceny oznakowania, wzory etykiet i wzór etykiety dodatkowej. Protokół z lipca powtórzył skrótowo ustalenia protokołu poprzedniego, a dodatkowo, powołując się na pismo z dnia [...] lipca 2008 r. M. K. do organu, w którym oświadczył, iż dobrowolnie poddaje się karze zapłacenia mandatu, stwierdzono, iż mandat został przyjęty w dniu sporządzenia protokołu.

W takim stanie rzeczy Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych ( WIJHARS ) w [...], powołując się na wyniki przeprowadzonej kontroli, zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2008 r. wszczął trzy odrębne postępowania administracyjne w sprawie wprowadzania do obrotu filetów z miruny, z trewala i z ostroboka. Zawiadomienia, jak wynika z widniejącej na zawiadomieniu adnotacji pod poz. "otrzymują", zostały doręczone do F. M. K. dnia [...] lipca 2008 r.

Decyzjami WIJHARS w [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. wydanymi na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o jakości (...) nakazano F. M. K. stosowanie właściwego oznakowania importowanych i wprowadzonych do obrotu filetów z kolejno: miruny, trewala i ostroboka.

W odwołaniach od decyzji M. K. stwierdził, iż skontrolowany został towar, który już raz w momencie wejścia na terytorium Polski był kontrolowany przez urzędników Inspekcji i w żadnym przypadku nie zgłoszono zastrzeżeń co do jakości handlowej sprowadzonego towaru. Powołując się na pismo organu, z którego wynikało, iż kontrolę ryb mrożonych przeprowadzono w oparciu o przepisy rozporządzenia MRiRW w sprawie znakowania środków spożywczych przeznaczonych bezpośrednio dla producenta finalnego, M. K. oświadczył, iż żadna z partii kontrolowanego towaru nie jest przeznaczona dla takiego producenta finalnego. Skarżący powołał przepis art. 3 ust. 18 Rozporządzenia WE 178/2002 definiujący pojęcie "producenta finalnego" jako ostatecznego konsumenta środka spożywczego, który nie wykorzystuje żywności w ramach działalności przedsiębiorstw sektora spożywczego. Nadto, skarżący uznał za nadużycie prawne ocenianie jakości handlowej jego towaru na podstawie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, ponieważ zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy tej nie stosuje się do artykułów rolno-spożywczych w zakresie jakości handlowej tych artykułów określonej przepisami ustawy o jakości (...).

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych

(Główny Inspektor) decyzjami z dnia [...] października o nr: [...] (dot. filetów z miruny) [...] (dot. filetów z trewala) i [...] (dot. filetów z ostroboka) , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 6 ust. 2 i art. 21 ustawy o jakości handlowej oraz art. 3 ust. 3 pkt 7 uobż. i § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu organ przyznał skarżącemu rację, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 uobż. Przepisów tej ustawy nie stosuje się do artykułów rolno-spożywczych w zakresie jakości handlowej tych artykułów określonej przepisami ustawy o jakości (...), która jednak nie reguluje kwestii związanej z oznaczeniem daty minimalnej trwałości i w tym zakresie właściwe jest stosowanie przepisów ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Stosownie do art. 3 ust. 3 pkt 7 uobż. Data minimalnej trwałości jest to data, do której prawidłowo przechowywany środek spożywczy zachowuje swoje właściwości. Data minimalnej trwałości powinna być poprzedzona określeniem "najlepiej spożyć przed" albo określeniem "najlepiej spożyć przed końcem". Organ dodał, że w oznakowaniu głęboko mrożonych produktów nieprzeznaczonych bezpośrednio dla konsumenta finalnego podaje się, zgodnie z 1 ust. 1 rozporządzenia MRiRW, nazwę środka spożywczego wraz z określeniem "produkt głęboko mrożony". Odpowiadając na zarzut, iż kwestionowany ze względu na oznaczenie towar był już kontrolowany i nie wniesiono do niego uwag, organ stwierdził, iż wbrew ustaleniom kontroli granicznej, przedmiotowy towar nie został przeznaczony bezpośrednio do przetwórstwa, lecz znalazł się w obrocie. Stosownie do art. 6 ust.1 ustawy o jakości (...) towar wprowadzony do obrotu podlega oznakowaniu, a to zgodnie z ust. 2 cyt. artykułu, powinno być wykonane w języku polskim. Gdy importer zbywa artykuły rolno-spożywcze innemu podmiotowi z tą chwilą następuje wprowadzenie towaru do obrotu, a wynika to z art. 3 pkt 8 Rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady

i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 1 lutego 2002 r. ze zm.) – dalej Rozporządzenie (WE). Brak jest zatem podstaw do zwolnienia od obowiązku znakowania w języku polskim przeznaczonych w celu sprzedaży artykułów rolno-spożywczych, a obowiązujące uregulowania w tym zakresie są racjonalne

i adekwatne do celu zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia i życia oraz istotnych interesów konsumentów. Wreszcie organ podkreślił, że zgodnie

z obowiązującym prawem wspólnotowym, podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji

w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności i pasz

z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych warunków (art. 17 Rozporządzenia (WE)).

Wszystkie trzy decyzje zostały zaskarżone przez M. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący, domagając się uchylenia decyzji wydanych przez Głównego Inspektora zarzucił, iż naruszają one prawo. Kwestionowany przez organ towar poddany został kontroli (m.in. oznakowania) już na etapie wejścia na terytorium Polski i uzyskał zezwolenie na "posiadanie żywności w celu sprzedaży..." w rozumieniu art. 3 pkt 8 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r.

Za nieprawdziwe uznał twierdzenie organu co do ustalenia, iż towar kontrolowany zostanie przeznaczony przez skarżącego do przetwórstwa we własnym zakresie. Nie odebrano od skarżącego w tym przedmiocie żadnego oświadczenia. Nadto, skarżący zarzucił, że wadliwe pod względem prawnym są zarzuty o nieprawidłowości oznakowania towaru. Organ oparł się na ustawie o jakości (...), ustawie

o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz na wyżej cytowanym rozporządzeniu MRiRW właściwym dla artykułów rolno-spożywczych nieprzeznaczonych dla finalnego konsumenta. Ocena kwestionowanego towaru, zdaniem skarżącego, winna dokonać się wyłącznie w oparciu o ustawę o jakości (...), zaś ocena wydana

w oparciu o ustawę o bezpieczeństwie żywności i żywienia jest nieuprawniona

i stanowi naruszenie prawa, ponieważ nie ma zastosowania do takich artykułów. Również zakres przedmiotowy ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia ogranicza się wyłącznie do wymagań zdrowotnych żywności i wymagań z zakresu przestrzegania zasad higieny żywności i materiałów i wyrobów służących do kontaktu z żywnością. Skarżący wskazał też na sformułowaną w art. 6 ust. 4 ustawy o jakości (...) definicję pojęcia "oznakowanie", która wskazuje na wszelkie informacje w postaci wyrazów, opisu, znaku towarowego, firmy, elementów graficznych lub symboli odnoszących się do artykułu rolno-spożywczego umieszczonych na artykule, dokumencie, ulotce, etykiecie dołączonych do danego artykułu. Jak podkreślił skarżący dokumenty handlowe są dotyczące towaru stanowią jego oznakowanie.

W odniesieniu do ryb wprowadzanych do obrotu celem dalszego przetwarzania taki rodzaj oznakowania jest w pełni wystarczający. Narzucanie przez organ sformułowania dotyczącego terminu przydatności do spożycia jest sprzeczne z art. 6 ust. 5 ustawy o jakości (...). Wreszcie skarżący zarzucił, iż organ nie wskazuje na podstawę zastosowania w stosunku do kontrolowanego towaru przepisów ustawy

o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, a zarzuty skargi uznając za nieuzasadnione. Podkreślono, że wbrew ustaleniom kontroli granicznej przedmiotowy towar nie został przeznaczony bezpośrednio do przetwórstwa, lecz znalazł się

w obrocie, na dowód czego złożone zostały oświadczenia pracowników Wydziału Kontroli Obrotu z Zagranicą Wojewódzkiego Inspektoratu IHARS w [...]

z dnia [...] lipca 2008 r.

W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2009 r. oraz na rozprawie przed Sądem skarżący potwierdził swoje dotychczasowe stanowisko, iż kwestionowany towar nie był przeznaczony bezpośrednio do konsumenta finalnego, a zatem

w sprawie znakowania znajduje zastosowanie przepisy rozporządzenia MRiRW. Oznacza to, że zgodnie z § 1 pkt 1 tego aktu należało podać następujące informacje: nazwę środka rolno-spożywczego, masę netto, kod identyfikacyjny partii produkcyjnej i dane identyfikacyjne producenta lub wprowadzającego środki spożywcze do obrotu, zaś pozostałe informacje dotyczące daty minimalnej trwałości i warunków przechowywania nie były obligatoryjnym elementem oznakowania. Mimo to, skarżący podniósł, iż nie są mu znane źródła ustaleń organu co do tego, że sprowadzony towar przeznaczony był do bezpośredniego przetwórstwa, a nie do obrotu, tak jak nieznane są mu dowody w postaci oświadczeń pracowników Inspektoratu Wojewódzkiego na tę okoliczność.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), cytowanej dalej jako p.u.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4.

Badając zaskarżone decyzje w sposób dozwolony prawem, Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowej są decyzje Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, który w związku z wynikami kontroli sprowadzonych przez skarżącego partii mrożonych ryb, stwierdzającymi naruszenia przepisów prawa dotyczących oznakowania takiego towaru, utrzymał w mocy decyzje organu I instancji nakazujące poddanie wskazanego towaru zabiegowi prawidłowego oznakowania. Zdaniem organu, wszystkie kontrolowane partie ryb mrożonych (trewala, miruny i ostroboka) były nieprawidłowo oznakowane ponieważ, wadliwie podano datę minimalnej trwałości, co naruszało art. 3 ust. 3 pkt 7) i art. 6 ust. 5 uobż., znakowanie nie zostało wykonane w języku polskim, co naruszało art. 6 ust. 2 ustawy o jakości (...) oraz nie zaznaczono, iż produkt jest głęboko mrożony, co naruszało § 1 ust. 1 rozporządzenia MRiRW.

Na wstępie rozważań zauważyć wypada, że działalność podmiotów gospodarczych na rynku spożywczym w Polsce podporządkowana jest regułom prawa żywnościowego rozumianego jako przepisy ustawowe, wykonawcze

i administracyjne regulujące sprawy żywności, a w szczególności regulujące bezpieczeństwo tej żywności na poziomie krajowym i Wspólnoty Europejskiej (art. 3 pkt 1 Rozporządzenia (WE) Nr 178/2002. Jednym z celów prawa żywnościowego jest ochrona interesów konsumentów, czego wyrazem jest zapobieganie oszukańczym lub podstępnym praktykom, fałszowaniu żywności oraz wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzić konsumenta w błąd (art. 8 ust. 1 pkt a) – c) cyt. Rozporządzenia). W krajowym porządku prawnym aktami realizującymi powyższe, wspólnotowe założenia są m.in. ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych i wydane na jej podstawie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu znakowania opakowań niektórych grup i rodzajów artykułów rolno-spożywczych nieprzeznaczonych dla konsumenta finalnego, a także ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Artykuły rolno-spożywcze zdefiniowane zostały w art. 3 pkt 1) ustawy

o jakości (...) jako produkty rolne, runo leśne, dziczyzna, organizmy morskie

i słodkowodne w postaci surowców, półproduktów oraz wyrobów gotowych otrzymywanych z tych surowców i półproduktów, w tym środki spożywcze. Z kolei te ostatnie określone zostały w art. 2 Rozporządzenia (WE) i są to jakiekolwiek substancje lub produkty przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone, przeznaczone do spożycia przez ludzi lub, których spożycia przez ludzi można się spodziewać. Wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania określone w przepisach o jakości handlowej oraz wymagania dodatkowe jeśli ich spełnienie zadeklarował producent. Ustawa o jakości handlowej przepisem art. 6 ust. 1 ustanowiła obowiązek oznakowania wprowadzanych do obrotu artykułów rolno-spożywczych, które to oznakowanie, zgodnie z ust. 2 tego artykułu, powinno być wykonane w języku polskim, w sposób czytelny, zrozumiały i widoczny oraz dla artykułów w opakowaniach jednostkowych – nieusuwalny. Obowiązek oznakowania artykułu rolno-spożywczego powstaje z chwilą wejścia w posiadanie tych artykułów

w celu ich sprzedaży z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania. Powyższe wynika z treści art. 3 pkt 8 Rozporządzenia (WE)

Nr 178/2002, do którego odsyła przepis art. 3 pkt 4) ustawy o jakości (...), definiujący termin "obrót". Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż skarżący M. K. przez wejście w posiadanie sprowadzonego przez siebie artykułu rolno-spożywczego w celu jej sprzedaży lub z uwzględnieniem tej czynności, obowiązany był do oznakowania towaru w sposób prawem przewidziany. Odnosząc się jednak do zarzutu organu nieoznakowania sprowadzonej żywności w języku polskim, wydaje się on być w świetle załączonych do akt administracyjnych dowodów, niezrozumiały. Na rozprawie przed sądem zarówno pełnomocnik organu, jak też skarżący potwierdzili, iż organ kontrolował pod względem spełniania wymogów prawnych oznakowania etykiety mrożonych filetów z miruny, trewala

i ostroboka, których kserokopie znajdują się w aktach sprawy administracyjnej (k. 47 akt adm.). Etykiety te informują w dwóch językach (polskim i angielskim) o nazwie artykułu rolno-spożywczego, kraju pochodzenia, wadze, dacie produkcji - odnosząc ją do daty widniejącej na kartonie, terminie przydatności do spożycia oraz danych identyfikujących importera. Dodatkowo, na etykietach widnieje również dwujęzyczna uwaga, o zakazie ponownego zamrażania i przetrzymywania towaru w temperaturze poniżej –18°C. Zauważyć należy, iż obowiązek znakowania w języku polskim wynika nie tylko z przepisów ustawy o jakości (...) lecz również z ogólnego obowiązku używania języka polskiego w obrocie z udziałem konsumentów, co dotyczy

w szczególności nazewnictwa towarów i usług oraz ostrzeżeń i informacji dla konsumentów, informacji o właściwościach towaru, o czym stanowi art. 7 i 7a ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm.). Jak wynika z art. 7a ust. 2 tej ustawy wymagane przez inne ustawy obcojęzyczne opisy towarów, ostrzeżenia, informacje dla konsumentów muszą być jednocześnie sporządzone w polskiej wersji językowej. Należy zatem stwierdzić, że oznakowanie artykułu rolno-spożywczego poprzez umieszczenie na etykiecie wymaganych zapisów o artykule w dwóch językach, w tym w języku polskim, nie narusza prawa i spełnia wymóg art. 6 ust. 2 ustawy o jakości (...) wykonania oznakowania w języku polskim.

Odnosząc się do nakazu właściwego oznakowania przedmiotowych artykułów rolno-spożywczych w części dotyczącej daty przydatności do spożycia, co naruszało zdaniem organu art. 3 ust. 3 pkt 7 uobż. i art. 6 ust. 5 ustawy o jakości (...) to należy stwierdzić, iż stanowisko organu w tym zakresie nie jest konsekwentne i nie może być do końca zrozumiałe dla skarżącego. Powyższa konstatacja Sądu wynika ze stwierdzenia zawartego w zaskarżonych decyzjach przyznającego, iż przepisy ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia nie mają zastosowania do artykułów rolno-spożywczych w zakresie ich jakości handlowej określonymi przepisami ustawy o jakości (...), ponieważ jednak ustawa ta nie reguluje kwestii daty minimalnej trwałości artykułu, to należy stosować przepisy ustawy o bezpieczeństwie żywności

i żywienia. Takie wyjaśnienie organu należy uznać za dalece niewystarczające.

W tym miejscu wypada przypomnieć, iż zarówno ustawa o jakości (...), jak też ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia tworzą uzupełniający się blok prawa żywnościowego realizującego przyjęte prawem wspólnotowym, m.in. Rozporządzeniem (WE) Nr 178/2002 zasady i wymagania dla tego prawa w zakresie bezpieczeństwa żywności. Jakość handlowa zgodnie z art. 3 pkt 5) ustawy o jakości (...) to cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Tak rozumiana jakość handlowa mieści się

w naczelnym zadaniu prawa żywnościowego, jakim jest realizacja jednego lub więcej celów dotyczących wysokiego poziomu zdrowia i życia ludzi oraz ochrony interesów konsumentów (art. 5 ust. 1 Rozporządzenia (WE) Nr 178/2002). Pozostałe kwestie – wymagania zdrowotne żywności, wymagania dotyczące przestrzegania zasad higieny tak żywności, jak też materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu

z nią, wymagania dotyczące przeprowadzania urzędowych kontroli żywności regulowane są przez ustawę o bezpieczeństwie żywności i żywienia. W istocie, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3) uobż. ustawy tej nie stosuje się do artykułów rolno-spożywczych w zakresie jakości handlowej tych artykułów określonej przepisami ustawy o jakości (...). Powyższe oznacza, że kwestie nie regulowane ustawą

o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, a więc nie odnoszące się do jakości handlowej jak wymagania zdrowotne i znakowanie żywności, reguluje ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Artykuły rolno-spożywcze stanowią żywność w rozumieniu art. 2 Rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, zaś obowiązek oznakowania tych artykułów wynika z art. 6 ust. 1 ustawy o jakości (...) oraz z art. 45 ust. 1 uobż.

a zakres tego obowiązku wynika z art. 6 ust. 4 ustawy o jakości (...) i art. 45 ust. 2 uobż. Przepis art. 6 ust. 5 ustawy o jakości (...) zakazuje wprowadzania w błąd konsumentów m.in. co do trwałości artykułu rolno-spożywczego i podobny zapis znajduje się w ustawie o bezpieczeństwie żywności i żywienia (art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a)). W rozpatrywanej sprawie organ nakazał prawidłowe znakowanie sprowadzonych przez skarżącego artykułów rolno-spożywczych przez podanie daty minimalnej trwałości w sposób zgodny z art. 3 ust. 3 pkt 7) uobż. Jest oczywiste, że zarówno ze względu na wymagania jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, jak też wymagania zdrowotne żywności, niezbędne jest aby w oznakowaniu określić jednoznacznie trwałość artykułu czy środka spożywczego (żywności), jednak trudno na podstawie art. 3 ust. 3 pkt 7) uobż. postawić skarżącemu wadliwość znakowania sprowadzonych przez niego artykułów rolno-spożywczych. Przepis ten poza zdefiniowaniem pojęcia "data minimalnej trwałości" nie kreuje żadnego obowiązku

w zakresie znakowania żywności. Niewątpliwie podana przez importera data przydatności do spożycia powinna być, poza podaniem jej w języku polskim, jednoznaczna, co wynika z zakazu wprowadzania konsumenta w błąd co do trwałości artykułu (art. 6 ust. 5 ustawy o jakości) i tylko pod tym względem dopuszczalne jest badanie poprawności oznakowania. Powoływanie się organu na definicję daty minimalnej trwałości i wywodzenie z niej naruszenia obowiązków znakowania jest chybione, a w przedmiotowej sprawie dodatkowo niezrozumiałe wobec ujawnionych w aktach administracyjnych spraw kontrolowanych etykiet, które podając datę przydatności do konsumpcji (dotyczy filetów z trewala i miruny), posługują się wymaganym przez organ zapisem "najlepiej spożyć przed". Organ, kierując się pojęciem daty minimalnej trwałości i zarzucając skarżącemu naruszenie przepisu art. 3 ust. 3 pkt 7 uobż., nie wyjaśnił dlaczego sposób podania daty minimalnej trwałości na kwestionowanym produkcie był wadliwy, skoro użyto wymaganego przepisem sformułowania.

Wreszcie jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy o jakości (...) w oznakowaniu opakowanych środków spożywczych przeznaczonych bezpośrednio dla konsumenta finalnego (...) podaje się nazwę środka spożywczego, dane identyfikujące producenta (...) w przypadku osoby fizycznej imię i nazwisko oraz nazwę pod którą osoba ta wykonuje działalność i inne niezbędne dane do identyfikacji środka spożywczego, istotne z punktu widzenia konsumenta. Wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 15 pkt 6 ustawy o jakości (...) rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi uregulowano szczegółowy zakres i sposób znakowania niektórych grup i rodzajów artykułów rolno-spożywczych nieprzeznaczonych bezpośrednio dla konsumenta finalnego. Akt ten w § 1 ust. 1 określił specjalne wymogi w zakresie oznaczania głęboko mrożonych środków spożywczych, a między innymi w pkt 1) ustalił, iż na opakowaniach, pojemniku lub na etykiecie należy podać nazwę środka spożywczego wraz z określeniem "produkt głęboko mrożony". Brak oznaczenia "produkt głęboko mrożony" stwierdził organ

w odniesieniu do skontrolowanych partii ryb sprowadzonych przez skarżącego, uznając że produkt ten nie jest przeznaczony dla producenta finalnego, przy czym stwierdzić należy, że podanie na etykiecie sposobu przechowywania produktu (-18°C) nie jest tożsame ze stwierdzeniem "produkt głęboko mrożony". Z uwagi na to, że wynikający z § 1 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia MRiRW obowiązek jest obowiązkiem z zakresu oznakowania, a więc mieszczącym się w wymaganiach jakości handlowej, stwierdzenie naruszenia tego obowiązku stanowiło

w przedmiotowej sprawie niewątpliwie naruszenie art. 4 ust.1 ustawy o jakości (...), jednak przy założeniu, iż organ ustalił ponad wszelką wątpliwość, że do kontrolowanego produktu rolno-spożywczego ma zastosowanie powołane wyżej rozporządzenie. Innymi słowy, aby można było postawić zarzut naruszenia § 1 ust. 1 pkt 1 tego aktu oraz art. 4 ust. 1 ustawy o jakości (...) kontrolowany środek spożywczy nie mógł być przeznaczony bezpośrednio dla producenta finalnego, co nie zostało w sposób jednoznaczny wyjaśnione dla każdego z trzech kontrolowanych produktów. Wyjaśnienia organu (k. 62 akt adm.) dotyczące powodów powtórnej kontroli sprowadzonych przez skarżącego artykułów rolno-spożywczych, w związku

z wyjaśnieniami inspektorów przeprowadzających pierwotną kontrolę (k.51 i 52 akt adm.) są nieprzekonujące i sprzeczne z nimi. Brak jest w aktach administracyjnych dokumentacji kontroli pierwotnej, co nie przyczynia się do pełnego wyjaśnienia sprawy. Nadto, w protokołach kontroli z dnia [...] czerwca 2008 r. na str. 2/5 (k. 41 akt adm.) figuruje zapis o przeznaczeniu partii przetworów do sprzedaży do dalszego przetwórstwa, zaś obok widnieje adnotacja odręczna niepodpisana przez kontrolujących, iż powyższe dotyczy trewala i ostroboka. Z uwagi na powyższe, nie można uznać, że ustalono określone przeznaczenie każdego z kontrolowanych produktów.

Organ, ponownie rozpoznając sprawę, wyjaśni przeznaczenie kontrolowanych artykułów jako skierowanych, bądź nieprzeznaczonych dla konsumenta finalnego w rozumieniu art. 3 pkt 18) Rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 i dopiero po wyjaśnieniu tej kwestii rozważy ponownie zasadność zarzutu nieprawidłowego oznakowania w części dotyczącej braku informacji "produkt głęboko mrożony".

Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących przeprowadzonej przez służby Inspektoratu kontroli kwestionowanych produktów Sąd stwierdza, iż nie jest bezprawne działanie organu, który po przeprowadzeniu jednej kontroli co do jakości handlowej artykułu rolno-spożywczego, decyduje się przeprowadzić kolejną kontrolę tego samego artykułu. Dopóki bowiem określony artykuł znajduje się

w obrocie, dopóty dopuszczalna jest jego kontrola w zakresie wynikającym

z obowiązujących przepisów, a może to w szczególności mieć miejsce wtedy, gdy kontrola pierwotna obarczona jest błędem. Powtórna kontrola w takiej sytuacji jest celowa i uzasadniona, choćby ze względu na ostateczny cel kontroli, jakim jest przestrzeganie obowiązków z zakresu jakości handlowej produktów rolno – spożywczych.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1pkt 1 a) i c) ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) p.p.s.a. orzekł jak

w sentencji. O niewykonalności uchylonych decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. zaś o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a