Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt II SA/Ka 2264/99
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 2001-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 34 ust. 3 pkt 1-2, art. 34 ust. 4
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Teza: Wytyczenie służebności przechodu i przejazdu należy do komornika sądowego realizującego wyrok Sądu cywilnego, a dokonanie wytyczenia takiej służebności przez organ jest możliwe jedynie w sytuacji zgodnego wskazania przez zainteresowane strony przebiegu tej służebności.

TEZY

Wytyczenie służebności przechodu i przejazdu należy do komornika sądowego realizującego wyrok Sądu cywilnego, a dokonanie wytyczenia takiej służebności przez organ jest możliwe jedynie w sytuacji zgodnego wskazania przez zainteresowane strony przebiegu tej służebności.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Andrzeja K. na decyzję Wojewody (...) z dnia 29 listopada 1999 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na budowę uchyla zaskarżoną decyzję; (...).


UZASADNIENIE

Starosta Powiatowy w K. decyzją (...) z dnia 7.10.1999 r. wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego i zbiornika na nieczystości ciekłe - dla inwestorów Małgorzaty i Marka P. - do realizacji na działkach nr 749/3 i 750/3 w O. przy ul. K. Realizacja obiektu stosownie do tej decyzji miała nastąpić według projektu budowlanego obejmującego projekt architektoniczno-budowlany wielokrotnego stosowania W-0303 przystosowanego do warunków miejscowych przez Józefa K. - (...), który stanowił załącznik do decyzji.

W uzasadnieniu organ podał, że po stwierdzeniu nieważności decyzji obu instancji o pozwoleniu na budowę wyrokiem NSA z dnia 9 kwietnia 1998 r. II SA/Ka 1121/96, organ prowadząc postępowanie po raz drugi w przedmiocie pozwolenia na budowę umorzył to postępowanie decyzją z dnia 22.01.1999 r. wobec stwierdzenia wykonania przez inwestorów w oparciu o nieprawomocną decyzję fundamentów. Organ nadzoru budowlanego, któremu sprawę przekazano do załatwienia w dniu 2.03.1999 r. nakazał zaniechanie dalszych robót.

Inwestorzy w dniu 2.08.1999 r. wystąpili z ponownym wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę, który na żądanie organu prowadzącego postępowanie uzupełnili o projekt zagospodarowania działki, opinie o stanie technicznym fundamentów wykonanych w 1996 r. oraz dodatkowy egzemplarz projektu architektoniczno-budowlanego.

Równocześnie organ nadzoru budowlanego wyjaśnił w piśmie z dnia 20.08.1999 r., że nakaz zaniechania dalszych robót nie będzie obowiązywał po uzyskaniu pozwolenia na budowę.

Mając na uwadze złożenie przez inwestorów pełnej dokumentacji wymaganej Prawem budowlanym, zgodność z decyzją o warunkach zabudowy z dnia 26.06.1999 r. i miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego udzielono inwestorowi pozwolenia na budowę i zatwierdzono projekt budowlany.

Uchylenia powyższej decyzji - w odwołaniu z dnia 15.10.1999 r. - domagał się Andrzej K. - właściciel sąsiedniej nieruchomości oznaczonej nr 794/4. Zarzucił, że organ pominął fakt ustanowienia na jego rzecz służebności przejazdu i przechodu przez działkę 749/3, które to prawo potwierdzone zostało wyrokiem Sądu Rejonowego w Cz. z dnia 10.11.1998 r. (...) i jest egzekwowane przez Komornika Rewiru IV w sprawie oznaczonej (...).

Odwołujący wskazał na wyrok NSA z 9 kwietnia 1998 r. i zawartą w nim ocenę co do ochrony służebności i podkreślił, że służebność ta wpisana jest do księgi wieczystej.

Wojewoda (...) zaskarżoną decyzją z dnia 29.11.1999 r. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej zatwierdzenia projektu zagospodarowania działek nr 749/3 i 750/3 i w tym zakresie umorzył postępowanie I instancji i orzekł o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działek 749/3 i 750/3 przedłożonego w dniu 23.11.1999 r. W pozostałej części decyzję organu I instancji utrzymał w mocy.

W motywach rozstrzygnięcia wyjaśniono, że projekt zagospodarowania działek zatwierdzony przez organ I instancji nie spełniał warunków odnośnie służebności przechodu i przejazdu wynikających z wyroku Sądu Rejonowego w Cz. (...).

Inwestorzy w trakcie postępowania odwoławczego przedłożyli nowy, poprawiony projekt zagospodarowania działek 749/3 i 750/3 zapewniający służebność przejazdu i przechodu dla działki 749/4 /obecnie własność odwołującego się/ przez całą długość działki 749/3. Tym samym organ uznał, że zarzuty odwołania zostały uwzględnione i brak jest podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę.

Organ odwoławczy dodatkowo wyjaśnił, że inwestorzy wykonali fundamenty budynku w okresie od 26.07.1996 r. do 28.10.1996 r., w którym w obiegu prawnym pozostawała ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę Wojewody Cz. z dnia 26.07.1996 r., a więc wykonane roboty nie stanowią samowoli budowlanej.

W skardze Andrzej K. podniósł przede wszystkim zarzut naruszenia przez organy orzekające kompetencji sądu powszechnego, a właściwości jego organu egzekucyjnego - komornika przez samodzielne wytyczenie służebności, której dotyczy wyrok Sądu Rejonowego w Cz. (...). Wytyczenie to nastąpiło w sposób sprzeczny z powyższym wyrokiem. Podniósł także, że w odwołaniu nie kwestionował projektu zagospodarowania działek, a więc organ odwoławczy działał w tym zakresie z urzędu.

W odpowiedzi na skargę - trzyzdaniową - organ odwołał się do uzasadnienia zaskarżonej decyzji stwierdzając, że zarzuty skargi nie mają wpływu na rozstrzygnięcie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu prowadzonym po stwierdzeniu nieważności wyrokiem NSA z dnia 9 kwietnia 1998 roku decyzji ostatecznej Wojewody Cz. z dnia 26.11.1996 r. i decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 9 maja 1996 r. udzielających pozwolenie inwestorom - państwu P. - na budowę budynku mieszkalnego i zbiornika bezodpływowego na działkach 750/3 i 749/3 w O.

Oznacza to, że organy prowadząc ponownie postępowanie w sprawie związane były - stosownie do art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu Sądu.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 9.04.1998 r. Sąd uznał za niedopuszczalne wkraczanie przez organy administracji publicznej w sferę podlegającą kompetencji sądów powszechnych. Prawo przechodu i przejazdu - jak wynika ze skróconego odpisu IV działów Księgi Wieczystej nr 10282 /prowadzonej w Wydziale Ksiąg Wieczystych w K./ przysługuje każdoczesnym właścicielom działki 749/4 /obecnie należy do skarżącego/ na działce 749/3. Wszelkie zmiany dotyczące tej służebności, jak i spory z nią związane - w tym w zakresie jej przebiegu należą do wyłącznej kompetencji sądów powszechnych.

Ze znajdującego się w aktach administracyjnych prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Cz. z dnia 10.11.1998 r. (...) wynika przywrócenie na rzecz m.in. skarżącego Andrzeja K. "możliwości przechodu i przejazdu przez działkę 749/3" przez nakazanie Markowi P. usunięcia części ogrodzenia i słupków żelaznych. Ani wykonanie tego wyroku, ani wytyczenie przebiegu przysługującej służebności, która jak wynika z twierdzeń skarżącego jest sporną między stronami nie należało do kompetencji organu administracji publicznej. Opisany wyrok stanowił zresztą przedmiot postępowania egzekucyjnego w sprawie (...).

Brak, więc było podstaw do ustalenia przez organy administracyjne, a właściwie zatwierdzenie przez te organy projektu zagospodarowania działki 749/3 na którym to projekcie wytyczono przebieg służebności przechodu i przejazdu przez tę działkę na rzecz właścicieli /obecnie skarżący/ działki 749/4. Przebiegu tej służebności nie wskazały bowiem strony, skarżący go kwestionuje, a nie została ona wytyczona przez właściwy organ egzekucyjny. Brak, więc było podstaw do zatwierdzenia projektu zagospodarowania działek 749/3 i 750/3. złożonego przez inwestorów przy piśmie Starosty Powiatu K. z dnia 24.11.1999 r.

Ponieważ projekt budowlany obejmuje projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-urbanistyczny /art. 34 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r./ i podlega zatwierdzeniu w decyzji o pozwoleniu na budowę /art. 34 ust. 4 ustawy Prawo budowlane/ wadliwość projektu zagospodarowania działki czyni niemożliwym wydanie pozwolenia na budowę, a w sytuacji wydania takiego pozwolenia obarczone jest ono naruszeniem prawa.

Z tych względów, mając także na uwadze stanowisko Sądu w poprzednim wyroku oznaczonym II SA/Ka 1121/96, zaskarżone decyzje - w ocenie składu orzekającego - należy uznać za naruszającą przepisy prawa procesowego i materialnego.

Rozpoznając sprawę ponownie organ administracyjny winien mieć na uwadze, że wytyczenie służebności przechodu i przejazdu należy do komornika sądowego realizującego wyrok Sądu cywilnego, a dokonanie wytyczenia takiej służebności przez organ jest możliwe jedynie w sytuacji zgodnego wskazania przez zainteresowane strony przebiegu tej służebności.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 ust. 1 i art. 2 pkt 1 i 3 ustawy o NSA z dnia 11 maja 1995 r. /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w oparciu o art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.