Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1259/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 15 § 2
journal: Dz.U. 1974 nr 14 poz 85
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz ( spr. ) Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Protokolant Krzysztof Tkacz po rozpoznaniu w dniu 24 października 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 maja 2005 r. sygn. akt SA/Rz 1485/03 w sprawie ze skargi S. G. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

II OSK 1259/05 U z a s a d n i e n i e

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 19 maja 2005 r. sygn. akt SA/Rz 1485/03 po rozpoznaniu skargi S. G. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] sierpnia 2003 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta L. z dnia [...] czerwca 2003 r. w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego - oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podał, że z wnioskiem o wymeldowanie skarżącego z lokalu przy ul. S. wystąpiła H. G., była żona skarżącego twierdząc, że nie mieszka on w tym lokalu od 1990 roku, co potwierdził zgromadzony w sprawie administracyjnej materiał dowodowy /przesłuchanie H. i S. G. ich córki E. G. oraz K. H., S. H. i L. B/. W związku z tym organ wydający zaskarżoną decyzję uznał, że zaistniały przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /tekst jednolity dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960/.

S. G. kwestionuje w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie powyższe rozstrzygnięcie podnosząc, iż orzeczenie o wymeldowaniu jest przedwczesne, skoro w Sądzie Okręgowym w R. toczy się postępowanie o eksmisję z przedmiotowego lokalu. Nie zachodzą poza tym przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych do orzeczenia o wymeldowaniu, gdyż organ orzekający dowolnie przyjął, że opuścił on dobrowolnie ten lokal. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga nie jest zasadna. Sąd wskazał, iż materialnoprawną podstawą orzeczenia administracyjnego w sprawie jest art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Ustawa ta przewiduje obowiązek meldunkowy osób przebywających na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, zaś art. 4 obejmuje między innymi zameldowanie w miejscu pobytu stałego lub czasowego /pkt 1/ i wymeldowanie z miejsca pobytu stałego lub czasowego /pkt 2/. Zameldowanie i wymeldowanie polega na rejestracji danych i powinno odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy jak też instytucja ta nie powinna służyć fikcji meldunkowej, to jest odzwierciedlać stanu faktycznie nie istniejącego co do miejsca zamieszkania danej osoby. Ze względu na cel ustawy /rejestrację faktów objętych ewidencją/ ustawodawca w art. 15 ust. 2 dopuścił wymeldowanie w formie decyzji administracyjnej podejmowanej z urzędu lub na wniosek podmiotów mających w tym interes prawny w sytuacji, gdy osoba zobowiązana nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Zameldowanie nie przesądza o prawie do lokalu ani o uprawnieniu do przebywania w nim.

Sąd I instancji zgodził się z ustaleniami poczynionymi w postępowaniu administracyjnym, iż skarżący od 1990 r. nie mieszka w przedmiotowym lokalu. Z akt sprawy wynika wprawdzie, ze miał on utrudnione zamieszkiwanie w danym lokalu /wymiana zamków/, niemniej jednak nie przedłożył żadnych dowodów, aby czynił starania o powrót do tego lokalu. Do protokołu przesłuchania w dniu 23 maja 2003 r. oświadczył, że nie zamieszkuje w spornym lokalu od ponad 7 /8/ lat ze względu na nieporozumienia istniejące między nim a teściową.

Mając na uwadze powyższy stan sprawy Sąd I instancji uznał, że prawidłowo w zaskarżonej decyzji przyjęto, iż zaistniały przesłanki do zastosowania art. 15 ust. 2 wymienionej ustawy wobec spełnienia określonej w nim przesłanki opuszczenia przez skarżącego dotychczasowego miejsca pobytu przy czy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł S. G. reprezentowany przez adwokata K. W. zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędne przyjęcie, iż ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny odpowiada hipotezie normy prawnej wyrażonej w art. 15 ( 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzi się, iż nie można zasadnie twierdzić, że opuszczenie lokalu przez skarżącego nastąpiło w sposób dobrowolny, skoro nie mógł korzystać z tego laku ze względu na wymianę zamków w drzwiach wejściowych przez byłą żonę z zamiarem pozbawienia skarżącego możliwości zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Wyrokiem z dnia 6 grudnia 1996 r. Sąd Rejonowy w L. sygn. akt II K 252/96 uznał H. G. winną tego, że "używając przemocy w postaci usuwania męża S. G. z mieszkania i wstawiania nowego zamku zmuszała go do nie zamieszkiwania w tym mieszkaniu".

Błędnie w zaskarżonym wyroku przyjęto również, że materiał dowodowy nie pozwala na uznanie, że skarżący nie podjął działań zmierzających do powrotu do lokalu. "Wyrokiem Sądu Okręgowego w R. z dnia 24 czerwca 2003 r. sygn. akt I Ca 204/03 nakazano wstrzymanie opróżnienia przez skarżącego lokalu do czasu złożenia mu przez właściwą gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego."

W odpowiedzi na skargę kasacyjną H. G. wniosła o jej oddalenie podnosząc, że skarżący od 15 lat nie mieszka w przedmiotowym lokalu. Opuścił to mieszkanie oraz rodzinę zaprzestając łożyć na jej utrzymanie. Dopiero po złożeniu wniosku o wymeldowanie chciał wykorzystać fakt wpisu w dowodzie osobistym miejsca zameldowania jako podstawy do uzyskania prawa do mieszkania. Mieszkał z siostrą w domu jednorodzinnym i nigdy nie starał się o przydzielenie mu prawa do lokalu socjalnego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie.

Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa", skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach:

1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /art. 174 pkt 1/,

2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2/.

Przepis art. 175 ( 1 ppsa wymaga, aby skarga kasacyjna była sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniami wynikającymi z ( 2 i 3. W myśl art. 176 ppsa skarga kasacyjna powinna m. in. czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

Wprowadzenie tzw. przymusu adwokackiego /radcowskiego/ a więc nałożenie obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez określonych ustawowo profesjonalistów powoduje, iż skarga ta powinna być odpowiednio, w profesjonalny sposób sformułowana. W zależności od braków skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna nie odpowiadająca ustawowym wymaganiom, podlega oddaleniu a nawet odrzuceniu w razie uznania jej niedopuszczalności ze względów formalnych.

W niniejszej sprawie wskazuje się jako podstawę skargi kasacyjnej naruszenie prawa materialnego przez błędne przyjęcie, iż ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny odpowiada hipotezie normy prawnej wyrażonej w art. 15 ( 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zarzut ten nie został sformułowany z zachowaniem wymogów określonych w art. 174 i następnych ppsa. Nie wskazano w nim bowiem, iż strona zarzuca błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa materialnego /art. 15 ( 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych/, lecz w istocie zarzut strony odnosi się nie tyle do naruszenia prawa materialnego, lecz do błędnej oceny ustalonego przez organ administracji publicznej stanu faktycznego sprawy, w aspekcie regulacji prawnej powołanego przepisu.

Niezależnie jednak od powyższego Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, iż w sprawie fakt nie zamieszkiwania strony wnoszącej skargę kasacyjną w przedmiotowym lokalu przez wiele lat pozostaje bezsporny. Nie jest też kwestionowana okoliczność, że wnoszący skargę kasacyjną nie skorzystał z prawnej drogi dochodzenia swych praw w postępowaniu prowadzącym do ochrony jego praw do korzystania z lokalu. Ustalono w postępowaniu administracyjnym, że toczy się przed sądem powszechnym postępowanie o eksmisję z przedmiotowego lokalu, które jednak zostało wywołane przez byłą żonę skarżącego. Rację ma Wojewódzki Sąd Administracyjny, że wszystkie te okoliczności są całkowicie wystarczające do wydania decyzji administracyjnej o wymeldowaniu skarżącego z lokalu, w którym od dawna nie zamieszkuje i z którego nie wymeldował się pomimo ustawowego obowiązku. Zameldowanie niewątpliwie ma bowiem charakter jedynie rejestrowy i nie daje praw do lokalu. Z takiego charakteru zameldowania wynika, że nie może ono trwać przez długi okres czasu w określonym lokalu wówczas, gdy dana osoba faktycznie od dawna zamieszkuje zupełnie gdzie indziej. Przeciwne rozumienie normy określonej w art. 15 ( 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowiącego w niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną do orzeczenia o wymeldowaniu, prowadziłoby do akceptowania fikcji polegającej na zachowaniu meldunku określonej osoby w lokalu, w którym faktycznie od bardzo dawna nie zamieszkuje. Nie miałoby to żadnego związku z istotnym celem zameldowania, a przede wszystkim z jego rejestrowym charakterem.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ppsa.