Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1088/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 1 , art. 30 ust. 1 , 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2014 r. sprawy ze skargi E. K.-S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 257 zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Marszałek Województwa decyzją z dnia [...] 2013 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 21 ust. 1 i 2, art. 23a ust. 9, art. ust. 1, ust. 2 pkt 2 i pkt 3 oraz ust. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.) i art. 104 kpa, orzekł o ustaleniu wysokości nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych przyznanych decyzją Wójta Gminy z dnia [...] 2005 r. znak: [...] w kwocie 2.430 zł., za okres od 1 kwietnia 2006 r. do sierpnia 2006 r., a ponadto o ustaleniu wysokości nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych przyznanych decyzjami Wójta Gminy z dnia [...] 2006 r. znak: [...] oraz z dnia [...] 2006 r. znak: [...] w kwocie 6.244.00 zł za okres od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r.

W uzasadnieniu organ l instancji powołał treść art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych i wskazał, że świadczenia rodzinne pobierane przez E. K. – S. w okresie od 1 kwietnia 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. są świadczeniami nienależnie pobranymi, gdyż S. S. w związku z aktywnością zawodową na terenie Irlandii stał się osobą uprawnioną do świadczeń rodzinnych na terenie tego kraju. Ponadto organ l instancji wskazał, że z ustaleń dokonanych w sprawie wynika, iż S. S. był osobą aktywną zawodowo "od dnia 20 lutego 2006 r. do nadal". Organ l instancji podniósł także, że E. K. – S. nie poinformowała o wyjeździe męża do kraju, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła E. K. – S., zarzucając, że organ l instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego zgodnie z przepisami kpa. Odwołująca się podniosła, że należy rozróżnić świadczenie nienależne od świadczenia nienależnie pobranego, oraz że organ l instancji nie wykazał, iż wprowadziła ona świadomie w błąd organ przyznający świadczenie. Zdaniem skarżącej organ l instancji naruszył art. 7, art. 77 i art. 80 kpa poprzez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, w szczególności okoliczności dotyczących rzekomego i świadomego wprowadzenia w błąd organu. Ponadto zarzucono naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej wydanej decyzji, w szczególności w zakresie naliczenia odsetek za zwłokę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 24 czerwca 2013 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 23a ust. 9 w związku z art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu Kolegium zwróciło uwagę na rozróżnienie pomiędzy pojęciami "nienależnego świadczenia" i "świadczenia nienależnie pobranego" i podkreśliło, że pouczenie zawarte we wnioskach o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z dnia 29 września 2005 r. i z dnia 18 grudnia 2006 r. brzmiało "w przypadku zmiany liczby członków rodziny lub innych zmian mających wpływ na prawo do zasiłku rodzinnego osoba ubiegająca się jest zobowiązana niezwłocznie powiadomić o tych zmianach podmiot realizujący świadczenia rodzinne". Pouczenia te poprzedzało m.in. oświadczenie, że "w przypadku wyjazdu poza granicę Rzeczypospolitej Polskiej zobowiązuję się do niezwłocznego poinformowania o tym fakcie organu właściwego". Kolegium wskazało, że w dalszej części wniosków znajduje się pouczenie o treści: "w przypadku wystąpienia w rodzinie otrzymującej świadczenia rodzinne zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, osoba ubiegająca się jest zobowiązana niezwłocznie powiadomić o tych zmianach podmiot realizujący świadczenia rodzinne. Dotyczy to zwłaszcza informacji o uzyskaniu dochodu przez członka rodziny". Kolegium podkreśliło, że przytoczone pouczenia i oświadczenia zostały podpisane przez E. K. – S. za wyjątkiem ostatniego pouczenia we wniosku z dnia 18 grudnia 2006 r, które zostało podpisane tylko we wniosku z dnia 29 września 2005 r. Kolegium ustaliło, że Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej pismem z dnia 11 lutego 2009 r. poinformował GOPS, że "na podstawie formularzy unijnych, otrzymanych z właściwej instytucji zagranicznej ustalono, że S. S. jest zatrudniony na terenie Irlandii. Kolegium wskazało, że w aktach sprawy znajdują się dwie kserokopie pism złożone przez E. K. – S. w dniu 1 czerwca 2009 r. podbite przez tłumacza przysięgłego M. T., z których wynika, że S. S. rozpoczął pracę w B 20 lutego 2006 r. W aktach sprawy znajduje się także oświadczenie E. K. – S. z dnia 18 października 2010 r. stwierdzające, że "mąż nie był osobą aktywną zawodowo za granicą przed dniem 20.02.2006 r.". Kolegium wskazało również, że z pisma ROPS z dnia 26 listopada 2010 r. wynika, że S. S. "podlega ustawodawstwu irlandzkiemu od dnia 20 lutego 2006 r. do nadal".

W ocenie Kolegium E. K. – S. wiedziała, że powinna powiadomić organ l instancji o wyjeździe członka rodziny za granicę, oraz o uzyskaniu przez członka rodziny dochodu, jednakże nie uczyniła tego ani dobrowolnie, ani niezwłocznie. Organ l instancji został powiadomiony przez ROPS pismem z dnia 11 lutego 2009 r., że S. S. przebywa w Irlandii i jest tam zatrudniony. Dopiero w następstwie tego zawiadomienia E. K. – S. złożyła w dniu 1 czerwca 2009 r. powyższe pisma. Te okoliczności, zdaniem Kolegium, wskazują, że E. K. – S. świadomie wprowadziła w błąd organ l instancji, nie informując o wyjeździe członka rodziny za granicę oraz o uzyskaniu przez członka rodziny dochodu, co z kolei spowodowało wypłacenie świadczeń rodzinnych. Kolegium uznało, że okoliczność tą w sposób prawidłowy ocenił organ l instancji.

Odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu, że obowiązek informowania o wyjeździe za granice, o którym została poinformowana E. K. – S., dotyczy tylko jej, jako osoby składającej wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych, Kolegium wyjaśniło, że wyjazd za granicę członka rodziny jest okolicznością mającą wpływ na prawo do zasiłku rodzinnego.

Skargę na decyzję SKO wniosła E. K. – S., która zarzuciła naruszenie:

1) art. 7, 8, 9 i 77 kpa poprzez dowolne i nie znajdujące odzwierciedlenia w

materiale dowodowym sprawy przyjęcie, że skarżąca świadomie pobrała zasiłek rodzinny, wiedząc że jej się nie należy, podczas gdy w toku postępowania administracyjnego nie zostało wykazane, że skarżąca miała świadomość nienależnego świadczenia, a nawet iż samo świadczenie zostało pobrane nienależnie;

2) art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia wysokości nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, mimo braku podstaw do jej wydania, np. wydania decyzji na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów, względnie świadomego wprowadzenia organu w błąd przez skarżącą;

3) art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wobec przyjęcia, że świadczenie rodzinne pobrane przez skarżącą jest nienależne, mimo braku ustalenia iż w tym samym czasie mąż skarżącej efektywnie pobierał analogiczne świadczenie w Irlandii, podczas gdy za nienależnie pobrane świadczenia uznać można jedynie te świadczenia rodzinne, które zostały wypłacone za te same okresy w Polsce oraz w innym państwie członkowskim.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 26 września 2013 r. odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ppsa. Orzekanie -w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa.

Kontrola sądowa przeprowadzona zgodnie ze wskazanymi kryteriami prowadzi do uznania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa dającym podstawę do uwzględnienia skargi, częściowo z przyczyn zarzucanych przez skarżącą.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 ze zm.), dalej u.ś.r.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 i ust. 3 u.ś.r. świadczenia rodzinne przysługują obywatelom polskim i cudzoziemcom spełniającym warunki, o których mowa w ust. 2 pkt. 2 lit. a), b), i c), jeżeli osoby te zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres zasiłkowy, w którym otrzymują świadczenia rodzinne, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Zgodnie z regulacją zawartą w przepisie art. 3 pkt 15a ustawy o świadczeniach rodzinnych, ilekroć jest w niej mowa o "przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego", oznacza to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UE L 166 z 30.04.2004, str. 1 z pózn. zm.; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, roz.5, t.5, str.72) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UE L 284 z 30.10.2009, str. 1). Zawarte w tych aktach prawnych przepisy pozwalają na wyeliminowanie skutków podlegania różnym systemom zabezpieczenia społecznego różnych państw, przede wszystkim w związku ze zmianami miejsca pobytu lub zamieszkania.

Powołany przez organ odwoławczy jako jedna z materialnoprawnych podstaw zaskarżonej decyzji przepis art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, iż osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Przepis ten uprawnia organy administracji publicznej do wydawania decyzji o zwrocie wypłaconych świadczeń rodzinnych, jeśli w rozumieniu tego przepisu stanowią one świadczenia nienależne. Oznacza to, że tylko w przypadku spełnienia wszystkich przesłanek świadczenia nienależnego organ może wydać decyzję o obowiązku zwrotu wypłaconego świadczenia rodzinnego.

Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy świadczeniami nienależnie pobranymi są: 1. świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania,

2. świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań

lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd

przez osobę pobierającą świadczenie,

3. świadczenia rodzinne wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 23a ust. 5,

za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w

innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów

zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne,

4. świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, albo świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego.

W rozpatrywanej sprawie organ l instancji orzekł o obowiązku zwrotu świadczeń rodzinnych wypłaconych skarżącej z uwagi na przesłanki określone w pkt 2 i pkt. 3 art. 30 ust. 2 u.ś.r. - tj. przyznania lub wypłacenia świadczeń na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo innego przypadku świadomego wprowadzenia w błąd, oraz powstania uprawnienia do świadczeń w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Tak powołana podstawa prawna wskazuje, że zdaniem organu w sprawie zaistniały łącznie przesłanki zwrotu nienależnie pobranego świadczenia określone zarówno w pkt. 2 jak i w pkt. 3 art. 30 ust. 2 ustawy. Natomiast organ II instancji, jako podstawę prawną podjętej w trybie odwoławczym decyzji powołał wyłącznie przepis art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt. 2 zgodnie z którym za nienależnie pobrane uważa się świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenie. Jednocześnie treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ odwoławczy przyjął za organem l instancji istotne w sprawie okoliczności faktyczne, polegające przede wszystkim na fakcie podjęcia przez męża skarżącej zatrudnienia poza granicami Polski i jego aktywności zawodowej na terenie Irlandii od dnia 20 lutego 2006r. Okoliczności tych nie kwestionowała i nie kwestionuje także skarżąca, której argumenty przeciwko zaskarżonemu rozstrzygnięciu polegają na zwalczaniu stanowiska organu przypisującego skarżącej uzyskanie świadczeń w sposób polegający na świadomym wprowadzeniu w błąd organu. Wobec tak - odmiennie -wskazanych przez organy podstaw prawnych dokonanego przez organy ustalenia wynikającego z art. 30 ust. 2 u.ś.r. , oraz stanowiska skarżącej będącego konsekwencją argumentacji organu, zasadniczą kwestią wymagającą wyjaśnienia na wstępie jest określenie wzajemnej relacji przesłanek uznania świadczenia za nienależnie pobrane, w sytuacjach określonych przepisami art. 30 ust. 2 pkt. 2 i art. 30 ust. 2 pkt. 3 u.ś.r. Prawidłowe odczytanie powyższych norm determinuje bowiem zakres postępowania dowodowego, które winien przeprowadzić organ, po wszczęciu postępowania w przedmiocie ustalenia faktu i wysokości nienależnie pobranych świadczeń. Redakcja przepisu art. 30 ust. 2 u.ś.r. wskazuje, że jego pkt. 2 i pkt. 3 zawierają samodzielne, odrębne przesłanki, których zaistnienie skutkuje uznaniem świadczenia rodzinnego za niezależnie pobrane. Ma to znaczenie w szczególności, jeżeli chodzi o rozstrzyganie przez organy o nienależnie pobranych świadczeniach za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, od dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne - art. 30 ust. 2 pkt. 3 u.ś.r. W tym bowiem przypadku świadczenia są uznawane za nienależnie pobrane, niezależnie od tego, czy po stronie osoby, która je pobrała wystąpiła równocześnie przesłanka z art. 30 ust. 2 pkt. 2 ustawy, tj. , czy osoba ta działała w sposób w tym przepisie określony. Dla uznania świadczenia za nienależnie pobrane na podstawie art. 30 ust. 2 pkt. 3 u.ś.r. obojętne jest, czy osoba działała w sposób określony w pkt. 2 ust. 2, czy też nie. Gdyby zamiarem ustawodawcy było uzależnienie zaistnienia przesłanek z pkt. 3 ust. 2 od możliwości przypisania osobie fałszywych zeznań lub dowodów, lub wprowadzenia w błąd, niewątpliwie takie dodatkowe przesłanki zawarte zostałyby w przepisie art. 30 ust. 2 pkt. 3. Z powyższego wynika więc, że świadczenie rodzinne jest świadczeniem nienależnie pobranym w przypadku wynikającym z przepisu art. 30 ust. 2 pkt. 3 u.ś.r., niezależnie od zaistnienia okoliczności leżących po stronie osoby pobierającej, określonych w art. 30 ust. 2 pkt. 2 u.ś.r. Dopiero gdyby z poczynionych ustaleń wynikało, że nie jest spełniona przesłanka z pkt. 3, obligowałoby to organ do czynienia ustaleń, czy nie zachodzą okoliczności wskazane w pkt. 2 ust. 2 art. 30 ustawy. Wynika to nie tylko wykładni językowej powyższego przepisu, ale przede wszystkim z jego celu, jakim jest uniknięcie "podwójnego" pobierania świadczeń.

Oceniając stanowisko przyjęte przez organy wskazać zatem należy, że w stanie faktycznym sprawy, którego zasadniczą okolicznością jest fakt podjęcia przez męża skarżącej pracy poza granicami Polski od 20 lutego 2006 r. i kontynuowania zatrudnienia do dnia wydania zaskarżonej decyzji zbędne było prowadzenie przez organy ustaleń, czy skarżąca była, czy też nie była należycie pouczona o konieczności poinformowania organów o fakcie podjęcia pracy przez męża w Irlandii, oraz czy świadomie wprowadziła w błąd organy, gdyż okoliczność ta nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 30 ust. 2 pkt. 3 u.ś.r. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 kwietnia 2010r. l OSK 1710/09 (LEX nr 595278),: "Nienależnie pobrane świadczenie, to świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych, albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, na skutek okoliczności leżących po stronie świadczeniobiorcy" . W uzasadnieniu w/w wyroku NSA wskazał, że nienależnie pobranymi świadczeniami rodzinnymi są świadczenia rodzinne wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 23a ust. 5, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne - art. 30 ust. 2 pkt. 3 u.ś.r. Zdaniem Sądu jednakże, w rozumieniu tego przepisu, za nienależnie pobrane świadczenia uznać można jedynie te świadczenia rodzinne, które zostały wypłacone za te same okresy w Polsce oraz w innym państwie członkowskim. Dopuszczenie innej możliwości wykładni przedmiotowego artykułu prowadzić by mogło bowiem sytuacji, w której możliwe byłoby żądanie zwrotu świadczeń rodzinnych wypłaconych w Polsce, nawet w zakresie, w jakim nie zostały one wypłacone na terenie innego państwa. Sąd podziela w całości pogląd wyrażony przez WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 222 października 2010r. II SA/Po 582/10 (LEX nr 754485), zgodnie z którym: "W rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 3 u.ś.r., za nienależnie pobrane świadczenia uznać można jedynie te świadczenia rodzinne, które zostały wypłacone za te same okresy w Polsce oraz w innym państwie członkowskim. Dopuszczenie innej możliwości wykładni przedmiotowego artykułu prowadzić by mogło do wniosków niedających się pogodzić z zasadami racjonalności prawodawcy oraz regułami wykładni systemowej przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych. Należy mieć na uwadze, że dopuszczenie możliwości żądania zwrotu świadczeń rodzinnych w zakresie, w jakim nie zostały one wypłacone na terenie innego państwa, szkodziłoby interesom osób korzystających z pomocy i zaprzeczałoby roli świadczeń rodzinnych jako formy pomocy społecznej państwa na rzecz osób najbardziej potrzebujących".

Ustalenie faktu pobierania świadczeń przez męża skarżącej w Irlandii było więc w sprawie kwestią zasadniczą, bowiem warunkującą możliwość uznania, że świadczenia rodzinne pobrane przez skarżącą były świadczeniami pobranymi nienależnie w rozumieniu przepisu art. 30 ust. 2 pkt. 3 u.ś.r. Organ odwoławczy powtórzył co prawda ustalenia organu l instancji dotyczące faktu i daty podjęcia pracy przez męża skarżącej na terenie Irlandii, oraz informację wynikającą z pisma ROPS z dnia 26 listopada 2010r. o podleganiu przez S. S. ustawodawstwu irlandzkiemu, jednak okoliczności powyższe odniósł do regulacji wynikającej z art. 30 ust. 2 pkt. 2 ustawy stwierdzając - czemu dał wyraz w ustaleniu podstawy prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia, że zatajenie ich przez skarżącą daje podstawę do uznania świadczeń za nienależnie pobrane z przyczyn określonych tym przepisem. Tymczasem powinien był organ - rozpatrzeć sprawę ponownie, w jej całokształcie, dokonując przede wszystkim ustaleń pozwalających na stwierdzenie, czy wypełniła się dyspozycja normy wynikającej z art. 30 ust. 2 pkt.3 u.ś.r. , tj. ustalić czy i w jakim okresie S. S. pobierał świadczenia rodzinne i jakiego rodzaju, na małoletnie dzieci poza granicami kraju. Dane wynikające bowiem z ustaleń poczynionych przez organ l instancji są niewystarczające do ustalenia, że w sprawie zachodzą przesłanki uznania świadczenia za nienależnie pobrane w rozumieniu tego przepisu. Natomiast powoływanie się przez organy na istnienie w sprawie przesłanek z art. 30 ust. 2 pkt. 2 ustawy, stanowiło -jak się wydaje - dodatkowe, lecz zbędne uzasadnienie uznania świadczeń za nienależnie pobrane. Organy podjęły rozstrzygnięcia z naruszeniem przepisów postępowania - art. 7, 77 i 80 kpa, co doprowadziło do wydania decyzji przedwcześnie, z naruszeniem przepisu art. 30 ust. 2 u.ś.r. Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o błędną podstawę prawną, ponieważ w przypadku wypłacenia świadczeń rodzinnych w sytuacji istnienia uprawnienia do tych świadczeń w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, podstawą prawną decyzji o ustaleniu świadczeń za nienależnie pobrane jest przepis art. 30 ust. 2 pkt. 3 u.ś.r. a nie wskazany przez SKO art. 30 ust. 2 pkt. 2 ustawy. Rozpatrując ponownie sprawę organy winny uzupełnić postępowanie dowodowe celem umożliwienia dokonania jednoznacznych ustaleń w zasadniczej dla rozstrzygnięcia kwestii - tzn. faktu pobierania przez męża skarżącej świadczeń rodzinnych i ich rodzaju, na terenie Irlandii, oraz okresów ich pobierania, oraz rozstrzygnąć sprawę mając na uwadze należyte rozumienie treści art. 30 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Powyższe uzasadniało uznanie przez Sąd, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania- art. 7, 77 i 80 kpa mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oraz z naruszeniem przepisów prawa materialnego - art. 30 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, które miało wpływ na jej wynik.

Wobec stwierdzenia tego rodzaju naruszeń należało na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ustawy.