Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SAB/Kr 92/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: stwierdzono bezczynność organu i zobowiązano do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy: article: Art. 35  i 61
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący S WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Ewa Michna (spr.) ASR WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 lutego 2022 r. sprawy ze skargi W. C. na bezczynność Kierownika Studiów Doktoranckich w przedmiocie skreślenia z listy studentów I. stwierdza, że Kierownik Studiów Doktoranckich dopuścił się bezczynności w załatwieniu sprawy dotyczącej skreślenia z listy studentów; II. stwierdza, że bezczynność Kierownika Studiów Doktoranckich nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Kierownika Studiów Doktoranckich do wydania orzeczenia w przedmiocie skreślenia z listy studentów w terminie 14 dni od otrzymania wyroku wraz z aktami sprawy; IV. zasądza na rzecz skarżącego W. C. od Kierownika Studiów Doktoranckich kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z 16 lipca 2021 pełnomocniczka W. C., (dalej skarżący) złożyła skargę na bezczynność Kierownika studiów doktoranckich Uniwersytetu [...] w K.

W skardze zarzuciła naruszenie przez organ art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm., zwanej dalej: "k.p.a."), art. 12 § 1 k.p.a., art. 35 § 1 i 3 k.p.a., art. 36 § 1 k.p.a. i art. 37 § 5 k.p.a. poprzez przekroczenie terminów załatwienia sprawy, tj. pozostawanie w bezczynności przez Kierownika studiów doktoranckich Uniwersytetu [...] w K. Jednocześnie wniosła o stwierdzenie bezczynności organu i zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Na koniec wniosła o zasądzenie zwrotu na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pełnomocniczka skarżącego wskazała, że zgodnie z informacją uzyskaną z Wydziału [...] został on skreślony z listy uczestników studiów doktoranckich Uniwersytetu [...] w K. Uniwersytet zaprzestał też wypłaty stypendium doktoranckiego na podstawie § 7 ust. 4 regulaminu studiów doktoranckich w Uniwersytecie [...] w K. Skarżący kilkakrotnie zwracał się pisemnie oraz telefonicznie do organów i pracowników uczelni o wyjaśnienie sprawy i udzielenie pisemnej informacji, w szczególności: na jakiej podstawie został skreślony ze studiów doktoranckich oraz informacji dotyczącej niewypłacenia stypendium za okres od czerwca do września 2017 r., a także doręczenia mu decyzji o skreśleniu z listy studentów oraz decyzji dotyczącej niewypłacania stypendium. Organ nie wypełnił ciążących na nim obowiązków wynikających z przepisów prawa, i w ocenie skarżącego dopuścił się naruszenia art. 8 k.p.a., art. 12 § 1 k.p.a., art. 35 § 1 i 3 k.p.a., art. 36 § 1 k.p.a. i art. 37 § 5 k.p.a. poprzez przekroczenie terminów załatwienia sprawy, tj. pozostawanie w bezczynności przez organ: Kierownika studiów doktoranckich Uniwersytetu [...] w K.

Zdaniem pełnomocniczki skarżącego skreślenie z listy uczestników studiów doktoranckich, zgodnie z art. 201 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2183) oraz rozporządzenia Ministra Edukacji i Szkolnictwa Wyższego w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich, powinno mieć formę decyzji administracyjnej i jako takie podlegało rygorom określonym w k.p.a. Forma decyzji administracyjnej została również określona w § 7 ust. 3 regulaminu studiów doktoranckich w Uniwersytecie [...] w K, stanowiącym załącznik do Uchwały nr 62/2016 Senatu z dnia 19 września 2016 r. zgodnie z którym: "Decyzję o skreśleniu podejmuje kierownik studiów doktoranckich. Od decyzji przysługuje prawo odwołania się do Rektora w terminie 14 dni od jej doręczenia. Decyzja o skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich jest decyzją administracyjną i zawiera uzasadnienie".

Pełnomocniczka podkreśliła, że skarżący jako strona w tym postępowaniu, w przypadku wszczęcia procedury skreślenia z listy studentów studiów doktoranckich - winien być poinformowany o wszczętym postępowaniu i móc aktywnie brać w nim udział, móc zapoznać się z aktami sprawy, zgłaszać uwagi i wnioski, a w przypadku wydania decyzji - skorzystać z możliwości odwołania się od niej. Podobnie w przypadku postępowania w sprawie decyzji dotyczącej niewypłacania stypendium. Tymczasem skarżący nie został poinformowany nawet o wszczętych postępowaniach w powyższych sprawach. Pełnomocniczka skarżącego podkreśliła, że w obu sprawach administracyjnych (skreślenie z listy studentów i zaprzestanie wypłacania stypendium doktoranckiego) nie zostały doręczone jakiekolwiek decyzje administracyjne. Skarżący nie posiadał także wiedzy, aby w ogóle zostało wszczęte postępowanie dotyczące skreślenia z listy doktorantów czy niewypłacania stypendium. Tym samym nie miał możliwości zapoznania się przesłankami stanowiącymi o jego skreśleniu; z materiałem dowodowym zebranym w toku postępowania, a w konsekwencji - nie miał możliwości obrony swoich praw. Zostały naruszone podstawowe zasady kodeksu prawa administracyjnego, tj.: zasada praworządności (art. 6 k.p.a.), zasada prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasada pogłębiania zaufania (art. 8 k.p.a.), zasada udzielania informacji (art. 9 k.p.a.), zasada wysłuchania stron i czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.), wyjaśnienie zasadności przesłanek (art. 11 k.p.a.), zasada szybkości i prostoty postępowania (art. 12 k.p.a.), zasada pisemności (art. 14 k.p.a.), zasada dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.).

Pełnomocniczka skarżącego podkreśliła również, że pismem z 25 listopada 2017 r. (odebranym 5 grudnia 2017 r.) wnosiła o przesłanie potwierdzonych za zgodność z oryginałem obu decyzji administracyjnych oraz dokumentów potwierdzających ich nadanie i doręczenie skarżącemu. Organ w ogóle nie ustosunkował się do stanowiska skarżącego.

Pełnomocniczka skarżącego zaznaczyła, że skargę na bezczynność poprzedziła ponagleniem z 7 lutego 2018 r. oraz 29 września 2020 r., nie otrzymując do dnia złożenia skargi jakiejkolwiek odpowiedzi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie jej oddalenie, a także zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący do 2 czerwca 2017 r. był alumnem Seminarium dla Starszych Kandydatów do Święceń i z tego tytułu odbywał studia doktoranckie na Uniwersytecie [...] w oparciu o skierowanie Rektora Ogólnopolskiego Seminarium dla Starszych Powołań do Święceń, a następnie, w związku z odejściem z Seminarium, utracił prawa studenta. Skreślenie poprzedziło tzw. concilium abuendi (instytucja stosowana w Kościele) - opierająca się na decyzji dotyczącej wydalenia z seminarium wydana przez właściwego arcybiskupa - w tym przypadku Arcybiskupa M. J. - Metropolitę [...]. Organ wskazał, że Ogólnopolskie Seminarium dla Starszych Kandydatów do Święceń działa na podstawie statutu nadanego przez Konferencję Episkopatu Polski. W oparciu o ten statut, Seminarium zawarło 15 września 2014 r. umowę z Uniwersytetem [...] w K obejmującą realizację przez Uniwersytet studiów dla alumnów Seminarium, Umowa przewidywała, że z datą odejścia z Seminarium lub na skutek decyzji concilium abuendi, alumn traci wszelkie uprawnienia z tytułu odbywania studiów na Uniwersytecie. Tak też się stało w przypadku skarżącego, gdzie Rektor Seminarium, pismem z 2 czerwca 2017 r. zawiadomił uczelnię, że skarżący nie jest już klerykiem Seminarium. Organ zapewnił przy tym, że skarżący uczestniczył w czynnościach związanych z jego odejściem z Seminarium i znał konsekwencje takiego kroku w kontekście studiów na Uniwersytecie.

Organ jako dowód w sprawie powołał:

1) umowę z 15 września 2014 r. - na okoliczność regulacji dotyczących odbywania studiów;

2) kartę alumna znajdująca się w dokumentach Ogólnopolskiego Seminarium dla Starszych Kandydatów do Święceń;

3) Pismo z 2 kwietnia 2017r. skierowane przez Rektora Ogólnopolskiego Seminarium dla Starszych Kandydatów do Święceń do Metropolity [...];

4) pismo Metropolity [...] z dnia 15 maja 2017r. w sprawie consilium abeundi

5) pismo z dnia 2 czerwca 2017r. skierowane przez Rektora Seminarium do Sekretariatu Wydziału [...]

6) przesłuchanie w charakterze strony ks. dr. hab. J. D. S. prof., na okoliczność przebiegu studiów skarżącego oraz sposobu ich zakończenia.

W ocenie organu skarżący nie tylko miał świadomość tego, że odejście z Seminarium automatycznie powodowało skreślenie go z listy doktorantów i utratę przysługujących mu z tego tytułu praw, ale także uczestniczył w procesie odejścia z Seminarium; jego działania następujące po 2 czerwca 2017 r. należało więc uznać za całkowicie bezpodstawne. Organ skierował do skarżącego pismo z dnia 11 grudnia 2017 r., w którym wyjaśniono przyczyny oraz podstawę zaprzestania wypłacania stypendium.

Jednocześnie organ podkreślił, że Uniwersytet [...] w K jest uczelnią prowadzoną przez Kościół Rzymskokatolicki, erygowaną przez papieża, ze statutem zatwierdzonym przez papieża. Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działa na podstawie art. 15. Konkordatu podpisanego między Stolicą Apostolską a Rzecząpospolitą Polską w dniu 28 lipca 1993 r. (Dz.U. z 1998 r., nr 51, poz. 318). Na podstawie Konkordatu, w dniu 1 lipca 1999 r. została zawarta umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Konferencją Episkopatu Polski umowa w sprawie statusu prawnego szkół wyższych zakładanych i prowadzonych przez Kościół Katolicki, w tym uniwersytetów, odrębnych wydziałów i wyższych seminariów duchownych, oraz w sprawie trybu i zakresu uznawania przez Państwo stopni i tytułów nadawanych przez te szkoły wyższe, stanowiąca załącznik do obwieszczenia Ministra Spraw Zagranicznych z 29 lipca 1999 r. o wykonaniu Konkordatu między Stolicą Apostolską a Rzecząpospolitą Polską (Dz.U. z 1999 r., Nr 63, poz. 727). Zgodnie z powołanymi regulacjami, wyższe seminaria duchowne prowadzone przez Kościół katolicki nie nadają własnych tytułów zawodowych, a ich alumni są jednocześnie studentami kierunku "teologia" kościelnego lub świeckiego wydziału teologicznego w oparciu o zawierane między takimi seminariami a uczelniami kościelnymi umowy, zaś jedynym środkiem nadzoru państwa nad uczelniami kościelnymi jest odmowa uznania równoważności stopni. A zatem stopnie i tytuły naukowe są uznawane w oparciu o spełnianie przez uczelnię kościelną warunków co do ich nadawania, natomiast w sytuacjach, w których seminarium lub uczelnia nie posiadają uprawnień w zakresie prowadzenia studiów, ich prowadzenie odbywa się w oparciu o umowy zawierane z posiadającymi te uprawnienia uczelniami kościelnymi, przy czym Państwo nie ingeruje w ich treść.

Organ podkreślał, że powyższe regulacje nie mogą być uznawane za podlegające w oparciu o § 5 ww. umowy z 1 lipca 1999 r. kognicji sądów administracyjnych, jako że dotyczą zupełnie innej materii niż wskazana w § 5. Dodatkowo, należało wskazać, że stosownie do art 1 ust 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (obowiązującej w okresie odbywania studiów przez skarżącego) ustawę stosowało się do publicznych i niepublicznych szkół wyższych. Natomiast z ust 2 powołanego przepisu wynikało, że nie stosuje się jej do szkół wyższych i wyższych seminariów duchownych prowadzonych przez kościoły i związki wyznaniowe, z wyjątkiem Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, chyba że ustawa lub umowa między rządem a władzami kościołów lub związków wyznaniowych stanowi inaczej (vide: umowa z dnia 1 lipca 1999 r.). Powyższe jednoznacznie zatem wskazywało, że wolą ustawodawcy nie było poddanie przepisom ww. ustawy działalności szkół wyższych i wyższych seminariów duchownych prowadzonych przez kościoły i związki wyznaniowe.

Uniwersytet [...] w K mógł więc zawrzeć umowę z Seminarium o treści ustalającej kwestie dotyczące skreślenia z listy studentów w sposób odmienny od przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

Skreślenie z listy studentów w sposób określony w tej umowie stanowiło więc samoistną podstawę do zakończenia stosunku prawnego łączącego strony niniejszego postępowania. W związku z powyższym organ nie był zobowiązany do wydania decyzji o skreśleniu, ergo zapłaty na rzecz skarżącego stypendium doktoranckiego.

Jedynie na marginesie sprawy, organ wskazał, że skarżący z roszczeniami dotyczącymi zapłaty stypendium za okres po 2 czerwca 2017 r. wystąpił również na drogę postępowania przed sądem powszechnym i sprawa toczyła się w Sądzie Rejonowym Wydział [...] pod sygnaturą [...], przy czym sąd powszechny podzielił argumentację strony pozwanej.

W replice pełnomocniczka skarżącego zaprzeczyła, że skarżącemu zostały doręczone pisma wskazane jako dowody w sprawie, w związku z tym nie mógł się on odnieść do przywołanych tam twierdzeń. Podkreśliła przy tym, że przedmiotem skargi jest bezczynność w przedmiocie niewydania decyzji o skreśleniu z listy studentów i wstrzymania wypłaty stypendium, a nie sam brak wypłaty stypendium. Sprawa wypłaty stypendium zawisła przed sądem cywilnym i zdaniem pełnomocniczki skarżącego nie miała bezpośredniego związku z zarzucaną organowi bezczynnością w trybie przepisów administracyjnych.

W duplice organ powtórzył dotychczasową argumentację podkreślając, że wbrew twierdzeniom skarżącego pismo z 11 grudnia 2017 r. zostało do niego skierowane. Organ wskazał przy tym, że ze względu na ścisłą korelację statusu alumna z statusem studenta Uniwersytetu [...] w K – skreślenie z listy studentów nie wymagało więc wydania decyzji administracyjnej. Do dupliki został dołączony odpis pisma pełnomocników Uniwersytetu [...] w K z dnia 11 grudnia 2017 r. skierowany do pełnomocniczki skarżącego.

Odpowiadając natomiast na wezwanie Sądu o udzielenie informacji co do aktualnego statusu skarżącego w Seminarium pełnomocniczka wskazała, że skarżący nie jest klerykiem tego Seminarium, ale nie "wystąpił z Seminarium", natomiast otrzymał ustną informację o skreśleniu z listy alumnów, ale w sprawie nie wydano również żadnej decyzji oraz nie wszczęto postępowania w tej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ kwestie statusu studenta w Uniwersytecie [...] w K podlegają kognicji sądu administracyjnego, a w sprawie, zgodnie z wewnętrznymi aktami tej uczelni, powinna zostać wydana decyzja administracyjna.

Na wstępie swoich rozważań Sąd zaznacza, że przedmiotem skargi, co zresztą podkreślała pełnomocniczka skarżącego, była bezczynność w przedmiocie niewydania decyzji o skreśleniu z listy studentów Wydziału Teologicznego Uniwersytetu [...] w K i wstrzymania przez tę uczelnię wypłaty stypendium doktoranckiego . Sąd nie badał więc w ogóle zasadności wykluczenia (skreślenia) skarżącego z listy alumnów Ogólnopolskiego Seminarium dla Starszych Kandydatów do Święceń.

Faktem jest, że zgodnie z art. 15 ust. 1 Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską, podpisanego w Warszawie dnia 28 lipca 1993 r. (Dz. U. z 1998 r. Nr 51, poz. 318) Rzeczpospolita Polska gwarantuje Kościołowi Katolickiemu prawo do swobodnego zakładania i prowadzenia szkół wyższych, w tym uniwersytetów, odrębnych wydziałów i wyższych seminariów duchownych oraz instytutów naukowo-badawczych. Z kolei zgodnie z art. 15 ust. 2 Konkordatu status prawny szkół wyższych, o których mowa w ustępie 1, a także tryb i zakres uznawania przez Państwo kościelnych stopni i tytułów oraz status prawny wydziałów teologii katolickiej na uniwersytetach państwowych regulują umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Konferencją Episkopatu Polski upoważnioną przez Stolicę Apostolską.

Wbrew jednak twierdzeniom organu, § 5 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Konferencją Episkopatu Polski w sprawie statusu prawnego szkół wyższych zakładanych i prowadzonych przez Kościół Katolicki, w tym uniwersytetów, odrębnych wydziałów i wyższych seminariów duchownych, oraz w sprawie trybu i zakresu uznawania przez Państwo stopni i tytułów nadawanych przez te szkoły wyższe stanowiącej załącznik do obwieszczenia Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 29 lipca 1999 r. o wykonaniu Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską (Dz. U. Nr 63, poz. 727) nie wykluczał kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących statusu skarżącego jako studenta. Wręcz odwrotnie, powołany przepis stanowi, że studentom kościelnych szkół wyższych przysługują prawa studentów uczelni utworzonych na podstawie ustawy, o której mowa w § 4, oraz na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1997 r. o wyższych szkołach zawodowych (Dz. U. Nr 96, poz. 590 z późniejszymi zmianami). Z kolei powołany § 4 umowy stanowił, że do odbywania studiów w kościelnych szkołach wyższych mogą być dopuszczone osoby spełniające warunki określone w art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 z późniejszymi zmianami). Statut kościelnej szkoły wyższej może określić dodatkowe warunki, które powinny być spełnione przez kandydatów do tych szkół.

Statut Uniwersytetu [...] w K również nie wykluczył stosowania w sprawie statusu studenta, nawet Wydziału [...], kognicji sądów administracyjnych. Co więcej, to właśnie organ w postępowaniu przed sądem powszechnym o zapłatę stypendium argumentował, że "(...) sprawa podlega rozstrzygnięciu w drodze administracyjnej" powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z 22 października 2010 r., III CZP 74/10 (uzasadnienie postanowienia Sądu Rejonowego Wydział [...] z 28 grudnia 2020 r., [...] – k.47 akt III SO/Kr 4/21). Z tych to powodów sąd powszechny odrzucił pozew na podstawie art. 199 §1 pkt 1 kpc przyjmując, że droga sądowa była niedopuszczalna, ale w zakresie powództwa cywilnego. Natomiast sprawa powinna zostać rozpatrzona przez sąd administracyjny ponieważ "wszystkie kwestie związane z tokiem studiów doktoranckich, w tym również dotyczące stypendium, należą do postępowania administracyjnego" (uzasadnienie ww. postanowienia w sprawie [...] – k.48 akt III SO/Kr 4/21).

Najistotniejsze jest jednak, że zgodnie z obowiązującymi w Uniwersytecie [...] w K regulaminami studiów doktoranckich w sprawach skreślenia studenta powinna zostać wydana decyzja. I tak, zgodnie z § 7 ust. 3 regulaminu studiów doktoranckich Uniwersytetu [...] w K stanowiącego załącznik do Uchwały nr 62/2016 Senatu "Decyzję o skreśleniu podejmuje kierownik studiów doktoranckich. Od decyzji przysługuje prawo odwołania się do Rektora w terminie 14 dni od jej doręczenia. Decyzja o skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich jest decyzją administracyjną i zawiera uzasadnienie". Dla porządku Sąd jedynie zaznacza, że regulamin ten wszedł w życie z dniem 1 października 2016 r. (§ 14 ust. 3 regulaminu), niemniej jednak w stosunku do doktorantów, którzy rozpoczęli studia doktoranckie przed 1 października 2016 r. (a tak było w przypadku skarżącego, który rozpoczął studia w 2014 r.) należało stosować regulamin obowiązujący w momencie przyjęcia ich na studia. Obowiązującym od 1 lutego 2011 r. wówczas regulaminem był regulamin studiów doktoranckich w Uniwersytecie [...] w K z 17 stycznia 2011 r., którego treść § 7 ust. 3 była identyczna ("Decyzję o skreśleniu podejmuje kierownik studiów doktoranckich. Od decyzji przysługuje prawo odwołania się do Rektora w terminie 14 dni od jej doręczenia. Decyzja o skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich jest decyzją administracyjną i zawiera uzasadnienie. Decyzja Rektora jest ostateczna").

Reasumując, skoro wewnętrzne akty uczelni wyraźnie wskazywały Kierownika Studiów Doktoranckich jako organ zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej, od której przysługiwało odwołanie – to skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu była dopuszczalna. Zgodnie bowiem z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329) sądy administracyjne orzekają w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sprawami wymienionymi w § 3 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy są skargi na decyzje administracyjne.

Poza sporem w sprawie było, że Kierownik Studiów Doktoranckich nie wydał w sprawie decyzji administracyjnej. Pośrednio wynika to zarówno z twierdzeń organu jak i przesłanego w odpisie pisma pełnomocników uczelni z 11 grudnia 2017 r., skierowanego do pełnomocniczki skarżącego. Organ nie przedstawił jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego fakt doręczenia skarżącemu lub jego pełnomocniczce decyzji w przedmiocie skreślenia z listy studentów oraz związanej z tym rozstrzygnięciem orzeczenia o wstrzymaniu wypłaty stypendium.

Odnosząc się natomiast do argumentów odwołujących się do decyzji consilium abeundi, która miała być wydana 15 maja 2017 r. (k. 20 akt III SAB/Kr 92/21) przez Metropolitę Arcybiskupa M. J. to zarówno organ, jak i Kuria Metropolitalna wzywana o wydanie odpisu tej decyzji – wyjaśniali, że nie poosiadają w archiwach tego pisma. Dodatkowo z akt sprawy wynika, że decyzja consilium abuedi dotyczyła raczej usunięcia z Ogólnopolskiego Seminarium dla Starszych Kandydatów do Święceń, a nie Wydziału Teologicznego Uniwersytetu [...] w K. Wynika to pośrednio z pisma Rektora Seminarium do Metropolity [...] z dnia 2 kwietnia 2017 r. przedkładającego do akceptacji właśnie tę decyzję z powodu, jak to opisano: zachowania się wobec innych ludzi tj. dyskredytującej megalomanii dotyczącej przyszłej kariery jako duchownego; uzurpowania tytułu doktora nauk medycznych, pod którym występował na konferencjach; usiłowania manipulowania ludźmi, których poznał osobiste problemy; nadużywania insygniów biskupich (k.21-22 akt sądowych III SAB/Kr 92/21). Sąd nie badał w sposób szczegółowy zasadności decyzji consilium abuedi ponieważ żadna ze stron jej nie przedstawiła pomimo wyraźnego wezwania, a nadto sam skarżący zaprzeczał, aby w ogóle decyzję tę otrzymał. Co więcej skreślenie z listy kleryków Seminarium (bo do tego w praktyce sprowadza się decyzja consilium abuedi) nie podlega kontroli sądów administracyjnych ponieważ w tej sprawie nie wydaje się decyzji administracyjnej czy też innego typu rozstrzygnięcia wydawanego w trybie przepisów administracyjnych.

Ponadto z przedłożonej umowy z 15 września 2014 r. zawartej przez Wydział Teologiczny Uniwersytetu [...] w K z Ogólnopolskim Seminarium dla Starszych Kandydatów do Święceń w K wynika, że decyzja consilium abuedi stanie się podstawą skreślenia z listy studentów, przy czym strony zobowiązały się do opracowania szczegółowego Regulaminu. Strony takiego Regulaminu nie przedłożyły; nie wiadomo nawet czy Regulamin taki został w ogóle opracowany. Przyjąwszy nawet, że zgodnie z takim hipotetycznym regulaminem decyzja consilium abuedi powodowałaby automatyczny skutek skreślenia z listy studentów Uniwersytetu [...] w K to i tak takiego skreślenia powinien dokonywać organ Uniwersytetu, a nie Rektor Seminarium, czy też Metropolita [...]. Zgodnie bowiem ze statutem Uniwersytetu [...] w K organami Uniwersytetu są: rektor, senat, dziekani, rady wydziałów, rady dyscyplin naukowych lub artystycznych i rady szkół doktorskich (§ 15 ust. 2 statutu).

Sąd przyjął więc, że organ pozostawał w bezczynności co najmniej od 30 września 2017 r. ponieważ prośba skarżącego z 20 lipca 2017 r. o udzielenie pisemnej informacji w sprawie braku decyzji o skreśleniu z listy studentów (k. 32 akt III SAB/Kr 92/21) została nadana w urzędzie pocztowym 21 lipca 2017 r. w Gdańsku przesyłką priorytetową rejestrowaną (k. 33 akt III SAB/Kr 92/21) – niewątpliwie można więc założyć, że została doręczona organowi nie później niż 31 lipca 2017 r. Zgodnie z art. 35 §3 k.p.a załatwienie sprawy powinno nastąpić nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zgodnie przy tym z art. 61 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej.

Z tych to powodów Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu sprawy dotyczącej skreślenia z listy studentów (pkt I wyroku). Sąd stwierdził przy tym, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku). Wprawdzie bezczynność trwała co najmniej od 30 września 2017 r., ale była spowodowana nie tyle intencjonalnym działaniem organu, ale błędną wykładnią przepisów co do statusu studenta. Sąd kierował się przy tym poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z 12 kwietnia 2016 r., I OSK 3337/15, że nie może być uznana za rażącą bezczynność, bezczynność wynikająca z faktu błędnego interpretowania obowiązujących przepisów. Wprawdzie cytowany wyrok dotyczył bezczynności w udostępnianiu informacji publicznej, niemniej jednak istota spornego zagadnienia (bezczynność z powodu błędu w wykładni) pozostaje ta sama.

Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu. Z tych to powodów Sąd stwierdzając bezczynność Kierownika Studiów Doktoranckich Uniwersytetu [...] w K zobowiązał go do wydania orzeczenia w przedmiocie skreślenia z listy studentów w terminie 14 dni od otrzymania wyroku wraz z aktami sprawy.

W związku z zaginięciem decyzji consilium abuedi organ zobowiązany będzie do ewentualnego odtworzenia akt administracyjnych w tej części w celu rozstrzygnięcia co do skreślenia skarżącego z listy studentów, a następnie rozstrzygnięcia w przedmiocie stypendium. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 13 czerwca 2018 r., I SA/Wa 330/18 orzecznictwo oraz doktryna nie są jednolite w zakresie możliwości stosowania tej instytucji w postępowaniu administracyjnym. Część doktryny uznaje, że tego rodzaju postępowanie jest dopuszczalne w procedurze administracyjnej, a jego podstawę prawną stanowią przepisy procedury cywilnej lub sądowoadministracyjnej (ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), które w tym przypadku są stosowane per analogiam.

Zgodnie z poglądami, dotyczącymi postępowania o odtworzenie akt, obowiązującymi w powyższych procedurach sądowych, postępowanie o odtworzenie akt ma charakter wyłącznie pomocniczy i rekonstrukcyjny, a nie rozpoznawczy (Kodeks Postępowania Cywilnego – Komentarz pod red. prof. dr hab. Kazimierza Piaseckiego, wyd. C.H. Beck, Warszawa 1977, t. II str. 596 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz pod red. prof. dr hab. Romana Hausera i prof. dr hab. Marka Wierzbowskiego, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2011, str. 957). Nadmienić przy tym wypada, że odtworzeniu mogą podlegać tylko dokumenty, których istnienie nie budziło nigdy wątpliwości. Jak przyjmują to autorzy powołanego wyżej Komentarza do ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: "Warunkiem odtworzenia akt jest ich byt fizyczny w określonym czasie" (op. cit. str. 956). Celem postępowania o odtworzenie akt nie jest bowiem wytworzenie "na nowo" akt zgodnie z oczekiwaniami stron, ale odtworzenie dowodów, które rzeczywiście w tych aktach były, były znane uczestnikom postępowania, a uczestnicy ci dysponują kopiami materiału tworzącego zawartość utraconych akt.

Sąd orzekł o kosztach w pkt IV wyroku zgodnie z art. 200 i 205 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądzając na rzecz skarżącego zwrot uiszczonej opłaty od skargi (100 zł), koszty zastępstwa procesowego (480 zł) oraz zwrot uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł). Koszty zastępstwa procesowego zostały ustalone zgodnie z § 14 ust.1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.).

Sąd nie przeprowadzał dowodów z przesłuchania wnioskowanego w odpowiedzi na skargę, ponieważ zgodnie z art. 106 §3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Obowiązujące przepisy w ogóle nie przewidują przesłuchiwania świadków przez sąd administracyjny na jakąkolwiek okoliczność. Jak przy tym wskazuje się w orzecznictwie celem postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej lecz ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie – czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego (por. wyrok NSA z 17 listopada 2021 r., I GSK 967/21).

Sąd orzekał w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ skarga dotyczyła bezczynności organu. Zgodnie przy tym z art. 120 powołanej ustawy w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.