Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 101/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6281 Regulacje spraw majątkowych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Administracji i Cyfryzacji
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 61 a § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2015 r. sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] marca 2014 r. nr [...]; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. H., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku A. J. z dnia 11 marca 2005 r., Minister Administracji i Cyfryzacji utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia 24 stycznia 1991 r. w sprawie poręczenia Parafii Katolickiej p.w. [...] w L. nieruchomości ziemskich położonych w L. o łącznej powierzchni [...] ha.

Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. J.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] stycznia 1991 r., na podstawie art. 1 ust. 2 i art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o przejęciu przez Państwo dóbr martwej ręki, poręczeniu proboszczom posiadania gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Kościelnego (Dz. U. Nr 9, poz. 87, z późn. zm.), Wojewoda [...] poręczył Parafii Katolickiej p.w. [...] w L. posiadanie nieruchomości ziemskiej położonej w L., gmina M., o łącznej powierzchni [...] ha, W skład której wchodziły działki ewidencyjne nr [...], nie posiadającymi urządzonej księgi wieczystej.

Wnioskiem z dnia [...] marca 2005 r. A. J. zwrócił się o stwierdzenie nieważności ww. decyzji podnosząc, że ww. nieruchomości nabyły osoby fizyczne na podstawie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o reformie rolnej, co potwierdza księga wieczysta KW nr [...] Podniósł, że Kościół Katolicki rozpoczął użytkowanie nieruchomości spornych w 1944 r. bez podstawy prawnej, w złej wierze, ze świadomością, że nieruchomości tych nie kupił i nie otrzymał w ramach darowizny oraz, że nieruchomości te nie były gruntem niczyim. Wskazał także, że swoje prawa jako strony postępowania administracyjnego wywodzi z okoliczności, że nieruchomości te stanowiły część nieruchomości objętych wyżej wymienioną księgą wieczystą [...] prowadzoną przez X Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w L., będących wcześniej własnością M. S . Z postanowienia Sądu Rejonowego w L. z dnia 15 maja 1992 r. wynika, że spadek po M. S. nabyła, między innymi, P. J. Następnie Sąd Rejonowy w L. postanowieniem z dnia [...] lipca 1992 r. stwierdził, że spadek po P. J. nabył w całości Pan A. J.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał, że A. J. nie jest stroną w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1991 r. i umorzył postępowanie administracyjne. Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister decyzją z dnia [...] października 2006 r. utrzymał w mocy swoją decyzję. Na skutek skargi A. J., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 września 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 2130/06, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra z dnia [...] stycznia 2006 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł m.in., że "umorzenie postępowania należało uznać za przedwczesne, skoro postępowanie to nie zostało skutecznie wszczęte (...) Nie można uznać za udowodnione twierdzenie Ministra, że nieruchomości o pow. [...] ha (...) zostały przejęte przez Skarb Państwa w trybie dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej od spadkodawcy A. J., skoro w aktach brak jakichkolwiek dokumentów dotyczących stanu prawnego tychże nieruchomości (...). Brak w. aktach sprawy dokumentów potwierdzających stan prawny działek o pow. [...] ha świadczy również o tym, że Minister (...) prowadził postępowanie nadzorcze i wydał decyzję bez ustalenia kręgu uczestników tego postępowania (...) Kwestia ustalenia dla przedmiotowych nieruchomości, w obu przypadkach, ma istotne znaczenie dla sprawy, ponieważ z pism skarżącego wynika, że dla przedmiotowych nieruchomości prowadzone są dwie księgi wieczyste (KW nr [...] i [...]), jedna w której wpisane są osoby fizyczne (zdaniem skarżącego parcelanci) oraz druga, w której uprawniona figuruje Parafia (...). W ponownym prowadzonym postępowaniu organ winien wyjaśnić aspekt podmiotowy sprawy w oparciu o dokumenty potwierdzające stan prawny nieruchomości o pow. [...]i z tego punktu widzenia ocenić istnienie uprawnień A. J. do bycia stroną postępowania".

Ponownie rozpatrując wniosek A. J. oraz mając na uwadze ww. wytyczne Sądu, Minister wskazał, że zlecił uprawnionemu geodecie E. M. przeprowadzenie sprawozdania z badania stanów prawnych i ustaleń pochodzenia nieruchomości spornych. Ze sprawozdania z dnia [...] grudnia 2010 r., w ocenie Ministra, wynika, że nieruchomości sporne zapisane są w księdze wieczystej KW nr [...] (w systemie elektronicznym oznaczoną nr [...] ) jako własność Parafii na postawie decyzji [...] z dnia [...] stycznia 1991 r. Działki nr [...] stanowią grunty "dawnego uposażenia Parafii L.", które nie należały do [...]. Na działce nr [...] znajdują się budynki stanowiące mieszkanie proboszcza i kancelaria parafialna oraz place i podwórza. Na działce nr [...] znajduje się organistówka, a działka nr [...] to grunty pod budynkiem kościoła i cmentarz przykościelny, natomiast działka nr [...] to grunty orne i nieużytki. Na działce [...] znajduje się cmentarz parafialny. Działki [...] wchodziły w skład [...], podlegających dekretowi z dnia 6 września 1944 r. o reformie rolnej. Działki te (bez wskazania ich numeracji) zapisane są w wyżej wymienionej, księdze wieczystej "[...]" jako własność Skarbu Państwa oraz w wyżej wymienionej księdze wieczystej KW nr [...] jako własność Parafii. Natomiast działka nr [...] stanowi cmentarz wojenny z okresu I Wojny Światowej, wpisany jako dobro kultury do rejestru zabytków i jest objęty ścisłą ochroną konserwatorską. Działka ta nie należała do [...].

Mając powyższe na uwadze oraz treść art. 28 k.p.a. Minister uznał, że z przeprowadzonego sprawozdania wynika, że jedynie działki nr [...] wchodzące w skład nieruchomości spornych należały do [...]. Ze sprawozdania wynika ponadto, że wymienione działki podlegały dekretowi PKWN z dnia 6 września 1944 r. o reformie rolnej. W ocenie Ministra, powyższe prowadzi do wniosku, że A. J. na podstawie spadków potwierdzonych wyżej wymienionymi postanowieniami Sądu z dnia [...] maja 1992 r. i [...] lipca 1992 r. nie nabył żadnych praw majątkowych do [...], a w szczególności prawa własności do ostatnio wymienionych 9 działek. Okoliczność ta znajduje również potwierdzenie w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 1996 r., sygn. akt II SA 2819/95, wydanego po rozpoznaniu skargi A. J. na decyzję Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia [...] sierpnia 1995 r., w którym wskazano: "Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że sprawa nieruchomości - jak wynika z akt sprawy - została przejęta na rzecz Skarbu Państwa w trybie przepisów dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (...) Okoliczność tę A. J. potwierdził w toku postępowania administracyjnego (...). W tej sytuacji następcy prawni M. S. (zmarłej w dniu [...] września 1944 r.) utracili prawo własności nieruchomości, w skład której wchodziło przedmiotowe gospodarstwo rolne".

W ocenie Ministra, powyższe oznacza, że A. J. nie wskazał skutecznie przepisu prawa materialnego określającego, że jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. w odniesieniu do wyżej wymienionych 9 działek wchodzących w skład nieruchomości spornych, należących wcześniej do [...]. Nie wskazał ponadto przepisu prawa materialnego, określającego, że jest stroną postępowania w odniesieniu do nieruchomości spornych oznaczonych jako działki nr [...] (dawne uposażenie Parafii) oraz jako działka nr [...] (cmentarz wojenny).

Minister wskazał również, że ustawowa regulacja stanu prawnego nieruchomości ziemskich kościołów i innych związków wyznaniowych miała dwojaki skutek. Po pierwsze, wszystkie nieruchomości ziemskie kościołów i innych związków wyznaniowych, z wyłączeniem gospodarstw rolnych proboszczów, przechodziły na własność Państwa. Po wtóre, ustawa nie regulowała stanu prawnego wspomnianych gospodarstw rolnych proboszczów - nie przejmując ich na własność Państwa, poręczała jedynie proboszczom ich posiadanie. Jeżeli więc parafia nie dysponowała tytułem własności gospodarstwa rolnego, ustawa tego stanu prawnego nie zmieniała, ograniczając się jedynie do poręczenia proboszczom posiadania tych gospodarstw.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], Minister Administracji i Cyfryzacji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu ww. postanowienia Minister przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz podtrzymał stanowisko, że A. J. nie wykazał aby był stroną postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1991 r., ani też, że jest stroną uprawnioną do skutecznego wniesienia o stwierdzenie nieważności ww. decyzji.

Minister podtrzymał swoje stanowisko, że jedynie działki nr [...], wchodzące w skład nieruchomości spornej należały do [...] i przeszły na własność Skarbu Państwa na podstawie przepisów dekretu. Pozostałe działki wchodzące w skład nieruchomości spornych nie należały do [...]. W związku z tym, zdaniem Ministra, biorąc pod uwagę to, że A. J. swoje prawa jako strony postępowania administracyjnego wywodzi z prawa własności do części [...], to oczywistym jest, że jego wniosek z dnia [...] marca 2005 r. nie może skutecznie obejmować tych działek wchodzących w skład nieruchomości spornych, które nie należały do [...]. W odniesieniu do działek wchodzących w skład nieruchomości spornych przejętych na własność Skarbu Państwa na podstawie przepisów dekretu Minister podtrzymał również swoje stanowisko, że nie może być on uznany za stronę postępowania uprawnioną do skutecznego wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, bowiem nigdy nie był właścicielem tych ostatnio wymienionych działek. Przywołane przez wnioskodawcę postanowienie Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] lipca 1992 r. stwierdzające, że spadek po P. J. nabył w całości A. J., nie przeniosło na niego prawa własności do [...]wchodzących w skład nieruchomości spornych.

W ocenie Ministra, przedstawione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy argumenty dotyczące ewentualnych nieprawidłowości przy stosowaniu przepisów dekretu nie mają znaczenia, a Minister nie posiada kompetencji do ich badania. Ponadto wskazał, że Wojewoda [...] wydając decyzję z dnia [...] stycznia 1991 r. nie naruszył prawa własności nieruchomości objętych tą decyzją żadnego podmiotu, w szczególności hipotetycznego prawa własności A. J. do [...], bowiem ustawa poręczając proboszczom posiadanie gospodarstw rolnych nie regulowała własności nieruchomości składających się na wspomniane gospodarstwo rolne.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. J., wskazując, że wydane postanowienie jest niezgodne z prawem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "ppsa", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, iż skarga A. J. zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane.

W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z [...] grudnia 2014 r. oraz poprzedzające je postanowienie tego samego organu z [...] marca 2014 r. zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 61a § 1 kpa.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] stycznia 1991 r. Przedmiotowe postanowienie zostało wydane na podstawie art. 61a § 1 kpa.

Zgodnie z treścią tego przepisu, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych zapadłym na tle art. 61a § 1 kpa, żądanie wnioskodawcy nie wszczyna postępowania administracyjnego tylko wówczas, gdyż zostało ono zgłoszone przez podmiot oczywiście nieuprawniony, tzn. gdy z podania w sposób oczywisty wynika, że wnoszący składa je nie w swojej sprawie. W każdym innym przypadku zatem, kiedy brak interesu prawnego wnoszącego żądanie wszczęcia postępowania nie jest tak oczywisty, budzi wątpliwości bądź wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, organ nie powinien odmawiać wszczęcia postępowania ale kontynuować je i w jego trakcie ustalić status prawny żądającego wszczęcia postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 150/13). W uzasadnieniu przywołanego orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił w szczególności, iż na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ administracji przeprowadza badanie pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność. Ponadto, podniósł, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w kontekście zastosowania art. 61a § 1 k.p.a., dominujące jest stanowisko, że żądanie osoby nie wszczyna postępowania administracyjnego tylko wówczas, gdyż żądanie wszczęcia zostało zgłoszone przez podmiot oczywiście nieuprawniony, tzn. gdy z podania w sposób oczywisty wynika, że wnoszący składa je nie w swojej sprawie. W każdym innym przypadku zatem, kiedy brak interesu prawnego wnoszącego żądanie wszczęcia postępowania nie jest tak oczywisty, budzi wątpliwości bądź wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, organ nie powinien odmawiać wszczęcia postępowania ale kontynuować je i w jego trakcie ustalić status prawny żądającego wszczęcia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2980/12; wyrok NSA z dnia 9 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2945/12; wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2872/12; wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1573/11).

Zatem, w sytuacji, w której organ administracji nie dysponuje wystarczającymi przesłankami do uznania, że wnioskodawca w oczywisty sposób nie posiada interesu prawnego w sprawie będącej przedmiotem wniosku, ma obowiązek przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego, przede wszystkim w kwestii podmiotowej - legitymacji materialnoprawnej osób żądających przeprowadzenia postępowania w sprawie nieważności decyzji. Tylko w toku wszczętego postępowania administracyjnego można bowiem dokonać niezbędnych ocen w zakresie norm prawa materialnego, odnoszących się do praw podmiotu wnoszącego żądanie, a w konsekwencji ustalić, czy podmiot ten ma interes prawny w sprawie.

Dodać trzeba, iż art. 61a § 1 kpa, obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011 r., został dodany do Kodeksu postępowania administracyjnego ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18). W literaturze podkreśla się, iż w poprzednio obowiązującym stanie prawnym ocena legitymacji do występowania w charakterze strony podmiotu składającego żądanie wszczęcia postępowania następowała już po jego faktycznym wszczęciu, na etapie postępowania wyjaśniającego. Obecnie organ dokonuje tej oceny w fazie przedwstępnej (tak: R. Stankiewicz [w:] M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, KPA, Komentarz, Warszawa 2011, str. 341). Zatem, celem nowelizacji było umożliwienie odróżnienia postępowania wstępnego polegającego na wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego od postępowania właściwego, które kończy się rozstrzygnięciem sprawy co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć trzeba, iż przedmiotowa sprawa zainicjowana wnioskiem A. J. z [...] marca 2005 r. była już przedmiotem rozpoznania organów administracji. Jak wynika z akt sprawy, pismem z [...] maja 2005 r., [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, na podstawie art. 61 § 4 kpa, zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie z wniosku A. J. o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] stycznia 1991 r. i wezwał strony postępowania do składania wyjaśnień i ewentualnych wniosków dowodowych w zakreślonym terminie. Następnie, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z [...] stycznia 2006 r., utrzymaną w mocy decyzją tego samego organu z [...] października 2006 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, umorzył postępowanie administracyjne na podstawie art. 105 § 1 kpa wskazując na niewykazanie przez A. J. interesu prawnego. Powołane decyzje zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 18 września 2007 r., I SA/Wa 2130/06. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, iż nie można uznać za udowodnione twierdzenia Ministra, że nieruchomości o pow. [...] ha objęte kwestionowaną decyzją z dnia [...] stycznia 1991 r. zostały przejęte przez Skarb Państwa w trybie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. od spadkodawcy A. J., skoro w aktach sprawy brak jakichkolwiek dokumentów dotyczących stanu prawnego tychże nieruchomości. WSA podniósł, iż brak w aktach sprawy dokumentów potwierdzających stan prawny działek o pow. [...] ha świadczy również, o tym, że Minister Skarbu Państwa prowadził postępowanie nadzorcze i wydał decyzję, bez ustalenia kręgu uczestników tegoż postępowania. Wskazując na powyższe uchybienia prowadzonego postępowania Sąd zobowiązał organ aby w ponownie prowadzonym postępowaniu wyjaśnił aspekt podmiotowy sprawy w oparciu o dokumenty potwierdzające stan prawny nieruchomości o powierzchni [...] ha z i tego punktu widzenia ocenił istnienie uprawnień A. J. do bycia stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] stycznia 1991 r. Jak ponadto wynika z akt sprawy, w ponownie prowadzonym postępowaniu, na zlecenie organu, uprawniony geodeta sporządził sprawozdanie z badania stanów prawnych i ustaleń pochodzenia nieruchomości spornych, które to sprawozdanie zostało następnie poddane szczegółowej ocenie organu nadzorczego.

W ocenie Sądu, z powyższego wynika, iż postępowanie nadzorcze zainicjowane wnioskiem skarżącego z [...] marca 2005 r. zostało już wszczęte przez organ w dniu [...] maja 2005 r. Jak wskazano powyżej, postanowienie, którego podstawą materialnoprawną jest art. 61a § 1 kpa, może być wydane wyłącznie w fazie przedwstępnej, przed formalnym wszczęciem postępowania administracyjnego. Skoro zaś przedmiotowe postępowanie administracyjne zostało już wszczęte i było prowadzone przez organ administracji przez kilka lat, to, w ocenie Sądu, działanie organu nadzoru polegające na dokonaniu oceny legitymacji skarżącego do występowania w charakterze strony w drodze postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania rażąco narusza art. 61a § 1 kpa. W konsekwencji, uznać należało, iż zarówno zaskarżone postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji o odmowie wszczęcia postępowania z [...] grudnia 2014 r. jak i poprzedzające je postanowienie tego samego organu z [...] marca 2014 r. zostały wydane z rażącym naruszeniem powołanego wyżej przepisu.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ppsa, Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W związku z ustaleniem, iż zaskarżone postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z [...] grudnia 2014 r. oraz poprzedzające je postanowienie tego samego organu z [...] marca 2014 r. dotknięte są wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa konieczne stało się stwierdzenie - na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa - nieważności tych rozstrzygnięć.

Niezależnie od powyższego zauważyć trzeba, iż jak wynika z wiążącego w sprawie wyroku Sądu z 18 września 2007 r., I SA/Wa 2130/06, ocena legitymacji materialnoprawnej skarżącego wymagała przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego. Jak zaś wskazano powyżej, według przeważającego w orzecznictwie poglądu dotyczącego zastosowania art. 61a § 1 kpa, w sytuacjach kiedy brak interesu prawnego wnoszącego żądanie wszczęcia postępowania nie jest oczywisty, budzi wątpliwości bądź wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, organ nie powinien odmawiać wszczęcia postępowania ale kontynuować je i w jego trakcie ustalić status prawny żądającego wszczęcia postępowania.

Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji uwzględni zapatrywania prawne Sądu zaprezentowane w niniejszym uzasadnieniu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej (punkt 2 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 250 powołanej ustawy.