Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 521/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2000-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 609  Gospodarka wodna, w tym ochrona wód, budownictwo wodne, melioracje, zaopatrzenie w wodę
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 105
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 20 ust. 2, art. 82 ust. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz. 230
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne.
Teza: Bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 Kpa jest żądanie przedłużenia prawa wynikającego z decyzji administracyjnej, która ze względu na upływ określonego w niej czasu obowiązywania, nie pozostaje już w obrocie prawnym.

TEZY

Bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 Kpa jest żądanie przedłużenia prawa wynikającego z decyzji administracyjnej, która ze względu na upływ określonego w niej czasu obowiązywania, nie pozostaje już w obrocie prawnym.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy Gospodarstwa Rybackiego w M. na decyzję Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 5 lutego 1998 r. (...) w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego w zakresie budownictwa wodnego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Gospodarstwo Rybackie w M. wniosło do NSA skargę na decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie przedłużenia pozwolenia wodnoprawnego na eksploatację portu jachtowego i kąpieliska na jeziorze R.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wydanej na podstawie art. 82 ust. 1 pkt 7 i ust. 3, art. 18 ust. 2 pkt 5 oraz art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne /Dz.U. nr 38 poz. 230 ze zm.; dalej Prawo wodne/ podaje się, że pozwolenie wodnoprawne na eksploatację przedmiotowych urządzeń udzielone użytkownikowi decyzją Wojewody X, jako wydane z naruszeniem przepisów art. 20 ust. 2 Prawa wodnego było dotknięte na mocy przepisów art. 156 ust. 1 pkt 2 Kpa wadą nieważności. Termin, na jaki udzielono to pozwolenie upłynął zresztą z dniem 30.04.1997 r., a więc wydanie orzeczenia w tej sprawie było bezprzedmiotowe.

Przepisy art. 82 ust. 3 Prawa wodnego jakkolwiek nakładają obowiązek uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń nie służących do szczególnego korzystania z wód, wymienionych w pkt 7 ust. 2 art. 82 Prawa wodnego, nie przewidują jednak konieczności uzyskania pozwolenia na eksploatację tych urządzeń.

W tej sytuacji organ uznał, że "pozwolenie wodnoprawne w przypadku budowy urządzeń nie służących do szczególnego korzystania z wód wydaje się jedynie jako pozwolenie na wykonanie tych budowli i na okres ich wykonania". Pozwolenie wodnoprawne z 24.04.1987 r. udzielono na eksploatację istniejącej już przystani jachtowej i kąpieliska, co w świetle wyżej przytoczonych przepisów nie posiadało w ocenie organu umocowania prawnego.

W tym stanie rzeczy organ uznał prowadzenie postępowania w sprawie przedłużenia portu jachtowego i kąpieliska za bezprzedmiotowe.

W skardze na powyższą decyzję zarzucono naruszenie art. 20 ust. 1 i art. 21 ust. 1 Prawa wodnego oraz naruszenie art. 105 par. 1 Kpa.

W uzasadnieniu skargi podaje się, iż następca prawny użytkownika, który uzyskał podane wyżej pozwolenie wodnoprawne z 24.04.1987 r. z okresem obowiązywania do dnia 30.04.1997 r. wystąpił o przedłużenie pozwolenia wodnoprawnego. W związku natomiast z pisemnym powiadomieniem strony skarżącej o tym, że przedłużenie pozwolenia jest zbędne, wystąpiła ona do Wojewody o wszczęcie postępowania w sprawie przedłużenia pozwolenia wodnoprawnego dla aktualnego użytkownika pomostów i kąpieliska lub wydanie decyzji nakazującej rozebranie tych urządzeń wodnych i przywrócenie pierwotnego stanu.

Strona skarżąca nie podziela wyrażonego przez organ administracji poglądu, co do tego, że decyzja z dnia 23.04.1987 r. była dotknięta wadą nieważności. Decyzja ta wydana została w czasie obowiązywania przepisów, które wymagały na budowę pomostów i kąpieliska pozwolenia wodnoprawnego. Ówczesny inwestor takiego pozwolenia nie otrzymał, są to więc budowle "dzikie", w związku z czym należało wszcząć postępowanie w przedmiocie rozbiórki tych urządzeń.

Strona nie zgadza się również ze stanowiskiem organu co do braku wymogu pozwolenia wodnoprawnego na eksploatację przedmiotowych urządzeń. Zgodnie z art. 20 ust. 1 Prawo wodnego, korzystanie z wód, wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe, wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Również na wykonanie urządzeń wodnych wymagane jest pozwolenie. Eksploatacja urządzeń wodnych - pomostów i kąpielisk nie jest powszechnym korzystaniem z wód w rozumieniu art. 47 ust. 1 i zgodnie z art. 53 ust. 1 Prawa wodnego. Bez aktualnie obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego użytkowanie ich należy uznać za niezgodne z prawem. Jeżeli więc uzna się decyzję z dnia 23.04.1987 r. za dotkniętą wadą nieważności, to brak pozwolenia wodnoprawnego powinien skutkować wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki urządzeń wodnych. Zaskarżone decyzje akceptują natomiast bezprawne działanie użytkowników pomostów i kąpieliska.

W odpowiedzi na skargę wnosi się o jej oddalenie wyjaśniając, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzając w szczególności, że wniosek o zmianę pozwolenia wodnoprawnego z 23.04.1987 r. został złożony po upływie określonego w nim terminu obowiązywania, wobec czego nawet w przypadku gdyby pozwolenie na korzystanie z kąpieliska i portu jachtowego było konieczne, brak jest podstaw do zmiany terminu jego obowiązywania, bowiem prawa przysługujące uprawnionemu na jego podstawie już wygasły.

Sąd uznał skargę za nie zasadną. Jak to wynika z akt sprawy, co zresztą jest w sprawie niesporne, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek użytkownika przedmiotowych urządzeń wodnych z 5.05.1997 r., to jest po upływie okresu wskazanego dla eksploatacji tych urządzeń wodnych o przedłużenie pozwolenia wodnoprawnego w tym zakresie. Po rozpoznaniu tego wniosku organ I instancji orzekł o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 par. 1 Kpa, zaś organ odwoławczy wydał z odwołania strony skarżącej decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji.

Rozstrzygnięcie powyższe sąd uznał za zgodne z prawem. Słusznie bowiem zauważył organ II instancji, iż bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 par. 1 Kpa jest rozstrzyganie o przedłużeniu uprawnień wynikających z decyzji administracyjnej w sytuacji gdy decyzja ta utraciła już swoją moc prawną. Takie stanowisko zajmował już wielokrotnie w swym orzecznictwie NSA.

Strona skarżąca występując w postępowaniu administracyjnym, jak to wynika z materiału zgromadzonego w aktach sprawy, w istocie nie była zainteresowana uzyskaniem przedłużeniem pozwolenia wodnoprawnego przez użytkownika przedmiotowych urządzeń lub umorzeniem postępowania administracyjnego w tej sprawie, lecz uzyskaniem odszkodowania w związku z korzystaniem z tych urządzeń lub ich rozbiórką. Te roszczenia strony skarżącej w rozpatrywanej sprawie administracyjnej nie mogły natomiast być zaspokojone, nie stanowiły one bowiem przedmiotu danej sprawy administracyjnej.

Mając na uwadze powyższe NSA orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Ponieważ nie należało to do istoty sprawy, NSA nie zajął w niniejszym wyroku stanowiska w kwestii, czy na użytkowanie zrealizowanych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego urządzeń wodnych powinno być uzyskane stosowne pozwolenie organu właściwego do wydawania pozwoleń wodnoprawnych.

Komentarz Alicji Plucińskiej-Filipowicz.

W niniejszym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zajął się kwestią dopuszczalności wydania decyzji administracyjnej rozstrzygającej o przedłużeniu pozwolenia wodnoprawnego udzielonego wcześniejszą decyzją, której okres obowiązywania w czasie złożenia wniosku wszczynającego postępowanie w sprawie już upłynął.

(...)

W omawianym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zajął się tylko kwestią bezprzedmiotowości żądania przedłużenia pozwolenia wodnoprawnego, które w dacie złożenia wniosku wszczynającego postępowanie już nie istniało /upłynął okres obowiązywania tego pozwolenia/. Zauważyć przy tym należy, że żądanie przedłużenia tego pozwolenia prawa wynikającego z decyzji administracyjnej może zgłosić /w formie podania, wniosku wszczynającego postępowanie w sprawie/ wyłącznie podmiot uprawniony z decyzji, której przedłużenia dotyczy wniosek. Z takim żądaniem nie mógł więc wystąpić podmiot, który był w rozpatrywanej sprawie stroną skarżącą.

Wyrok NSA nie rozstrzyga natomiast o ważnej z punktu widzenia strony skarżącej kwestii, to jest czy możliwe jest korzystanie z "samowolnie", bowiem bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego zrealizowanych urządzeń, bez ich "zalegalizowania" w drodze odpowiedniej decyzji administracyjnej. Wydaje się, iż ingerencja właściwego organu administracji byłaby tu wskazana, w jakiej jednak formie, na to pytanie będzie musiało odpowiedzieć orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Będzie to mogło jednak nastąpić wtedy, gdy przedmiotem sprawy będzie nie jak w niniejszej sprawie, przedłużenie czasu obowiązywania nie istniejącej już decyzji, lecz sprawa będzie bezpośrednio dotyczyła pozwolenia na użytkowanie urządzeń wodnych powstałych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.