Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 500/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7  ust. 1  pkt 4
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak, Sędziowie WSA Beata Kozicka, Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Protokolant Karolina Czaplicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2012 r. sprawy ze skargi A S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. – w dalszej części uzasadnienia określane słowem "Kolegium" lub "SKO" – działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. Nr 8, poz. 60 z 2005 roku ze zm., zwanej dalej Ordynacja podatkowa lub O.p.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]r. nr [...] w sprawie określenia wobec A S.A. w K. wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2002 r. w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podano na wstępie, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji pełnomocnik strony zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, według stanu obowiązującego w 2002 r. poprzez błędne ustalenie jego zakresu, a więc błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazało, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2002 r. z podatku od nieruchomości zwolnione były budowle a także zajęte pod nie grunty - wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego. W myśl powołanego przepisu ustawa uzależniała nabycie prawa do zwolnienia z podatku od łącznego zaistnienia następujących przesłanek:

1/ zwolnienie dotyczyło wyłącznie budowli, jednakże pod warunkiem ich wykorzystywania na potrzeby "publicznego transportu kolejowego",

2/ wykorzystywanie budowli na potrzeby "publicznego transportu kolejowego" miało charakter wyłączny,

3/ grunty pod budowlami kolejowymi korzystały ze zwolnienia jedynie wówczas, gdy posadowione na nich budowle również korzystały z takiego zwolnienia.

Na przytoczony przepis powołała się Spółka we wniosku o stwierdzenie nadpłaty za 2002 r., oświadczając, że infrastruktura kolejowa, której dotyczyła korekta deklaracji odpowiadała cechom oznaczonym w powołanym przepisie.

Kolegium uznało, że kluczowym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest po pierwsze dokonanie wykładni pojęcia "publiczny transport kolejowy", a po drugie ustalenie, czy wykorzystywanie budowli kolejowych na potrzeby publicznego transportu kolejowego miało charakter "wyłączny". W ocenie organu odwoławczego przeprowadzone przez organ I instancji szczegółowe postępowanie wyjaśniające dało podstawę do tego, aby uznać, że wyłączone z opodatkowania budowle oraz grunty nie spełniają wszystkich warunków określonych w art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

W dalszych rozważaniach organ odwoławczy wskazał na rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczące interpretacji pojęcia "publiczny transport kolejowy". W niektórych bowiem wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego (o sygnaturach akt: II FSK 600/09, II FSK 729/09, II FSK 340/09, II FSK 1541/08, II FSK 696/08 oraz II FSK 1102/09) stwierdzono, że utożsamianie pojęcia "publiczny transport kolejowy" z powszechną dostępnością tego transportu dla każdego, kto chciałby z niego skorzystać nie jest uzasadnione. Z tak określonym transportem mamy bowiem do czynienia wtedy, gdy jest on dostępny dla wszystkich uprawnionych przewoźników na równych prawach. Odmienną interpretację tego pojęcia przyjęto natomiast w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 22 października 2007 r., sygn. akt I SA/Gl 82/07 oraz w wyroku NSA dnia 4 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1102/09. NSA stwierdził, że "niedopuszczalne jest powoływanie się na wyrwane z konkretnego kontekstu prawnego tezy orzecznictwa sądowego, w szczególności zaś wywodzenie, że w określonych sytuacjach wolno odstąpić od literalnego brzmienia jakiegoś przepisu w celu nadania mu "właściwego" znaczenia, zgodnego z oczekiwaniami zainteresowanego podmiotu". Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż pojęcie "publicznego transportu kolejowego" należy wiązać z jego językowym, a więc potocznym rozumieniem. Według składu orzekającego NSA (w tej konkretnej sprawie) "publiczny transport kolejowy", to transport dostępny zarówno dla każdego podmiotu świadczącego usługi w zakresie przewozów kolejowych, jak również dla każdego człowieka, który chciałby z niego skorzystać.

Rozpatrując niniejszą sprawę Kolegium przyjęło pierwszą z przedstawionych powyżej interpretacji omawianego pojęcia.

Nawiązując do podniesionych w odwołaniu zarzutów, które w ocenie Kolegium nie zasługują na uwzględnienie, wskazano, że stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Przedmiotem sporu są natomiast wnioski poczynione na jego podstawie. Przeprowadzone postępowanie wykazało – jak podkreślił organ II instancji – że podatniczka w badanym roku posiadała koncesje na wykonywanie działalności gospodarczej polegającej na zarządzaniu liniami kolejowymi oraz na wykonywaniu przewozów kolejowych. Poza sporem jest, że koncesja na zarządzanie liniami obejmowała konkretne linie kolejowe (wymienione w udzielonej koncesji), w tym znajdujące się na terenie Gminy Z.. Poza sporem jest także, że podatniczka była w tym czasie przedsiębiorcą deklarującym i wykonującym działalność gospodarczą w przedmiocie eksploatacji złóż kruszyw, transportu kolejowego i sprzedaży detalicznej poza siecią sklepową. Kolegium – w trakcie rozpoznawania tożsamych spraw podatniczki dotyczących terenów Gminy Z. i R. – pozyskało informację, że A posiadała swój punkt sprzedaży piasku B położony w Z.. Podatniczka dostarczała kruszywa budowlane do tego punktu sprzedaży, a działalność tę wykonywała na potrzeby prowadzonej jednocześnie działalności w zakresie wydobywania kopalin, realizując tym samym własny cel gospodarczy w postaci m.in. sprzedaży kruszyw. Zakupu towarów (kruszyw) mógł dokonać każdy zainteresowany, a nie tylko podmiot, który wcześniej zamówił dostawę kruszyw i zlecił jej przywóz.

Kontynuując organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w bardzo szerokim zakresie, a jego wyniki pozwalają na przyjęcie, iż A S.A. w badanym okresie nie wykorzystywała swojej infrastruktury kolejowej wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego. Organ I instancji na podstawie wypisu z KRS ustalił bowiem, że podstawowym rodzajem działalności podatniczki była eksploatacja złóż kruszyw, natomiast dodatkowym przedmiotem działania była m.in. sprzedaż materiałów budowlanych oraz transport kolejowy. Z udzielonych przez podatniczkę wyjaśnień i przedłożonych kopii umów wynikało, że infrastruktura kolejowa była udostępniana takim przewoźnikom jak: C S.A. z siedzibą w R., D sp. z o.o. z siedzibą w Z., E S.A., F S.A. oraz G sp. z o.o. na podstawie zawartych przez podatniczkę umów o udostępnianiu linii kolejowych. Organ I instancji ustalił także, iż w roku 2002 z całej infrastruktury kolejowej korzystała także (bezumownie) podatniczka.

Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że - wbrew twierdzeniom pełnomocnika Spółki - w roku podatkowym 2002 nie obowiązywały jednolite i równe dla wszystkich zasady, co pozwoliłoby na stwierdzenie, że dostęp do infrastruktury miał wyłącznie publiczny charakter. Spółka nie tylko bowiem korzystała z własnej infrastruktury bezumownie, ale również wykonywała przewozy własnych towarów (żwiru, piasku) na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Nie można zatem mówić o "wyłącznie" publicznym charakterze transportu kolejowego w przypadku, gdy dana infrastruktura kolejowa jest przeznaczona do użytku nie tylko uprawnionych przewoźników, ale także do użytku jej właściciela dla wykonywania przewozów rzeczy dla jego własnych potrzeb.

Kolegium zanegowało także twierdzenie pełnomocnika strony, że skoro posiadała ona licencję na przewozy kolejowe, to wykonywany przez nią transport miał charakter "wyłącznie" publiczny. W tym zakresie powołano się na pogląd NSA, wyrażony m.in. w wyrokach z dnia 29 lipca 2010 r. o sygn. akt: II FSK 599/09, II FSK 600/09 oraz II FSK 340/09, w których w odniesieniu do drugiego z warunków zwolnienia podatkowego, tj. wykorzystywania określonych budowli wyłączenie na potrzeby publicznego transportu kolejowego stwierdzono, że w tym zakresie należy badać "czy zarządzana przez Spółkę infrastruktura kolejowa była wykorzystywana wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego, tzn. czy była udostępniana uprawnionym przewoźnikom kolejowym na równych prawach, czy też zarządzane przez Spółkę budowle kolejowe były wykorzystywane na cele inne niż publiczny transport kolejowy". Przy czym NSA wskazał, że "nie jest przy tym przeszkodą do uznania, że na przedmiotowych liniach kolejowych wykonywany był wyłącznie publiczny transport kolejowy fakt, że transport tren wykonywany był również przez skarżącą jako licencjonowanego przewoźnika na takich samych zasadach jak przez innych przewoźników kolejowych. Omawiane zwolnienie nie obejmuje natomiast sytuacji, w których zarządca infrastruktury będący jednocześnie przewoźnikiem realizuje na danej linii również transport na własne wewnątrzzakładowe potrzeby".

W konkluzji zaskarżonej decyzji Kolegium stwierdziło, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w bardzo szczegółowym zakresie, a zebrany materiał dowodowy pozwalał na wydanie decyzji, którą organ I instancji szczegółowo uzasadnił.

W skardze na powyższą decyzję (zaskarżoną w części dotyczącej kwoty [...] zł), skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik Spółki zarzucił:

1) nie rozpatrzenie zarzutów podatnika w zakresie ustaleń faktycznych, pominięcie – mimo braku innych dowodów – oświadczeń podatnika, poprzez przyjęcie nierównoprawnego udostępniania infrastruktury przewoźnikom, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych,

2) brak wykładni art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2002 r., w tym w związku z art. 1, 2 pkt 1,2,4,5 oraz art. 10 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. Nr 99, poz. 591 ze zm.),

3) niewłaściwe zastosowanie art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w tym w związku z art. 1,2 pkt 1, 2, 4, 5 oraz art. 10 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. Nr 99, poz. 591 ze zm.),zwanej dalej w skrócie d.u.o.t.k.,

4) niewłaściwe zastosowanie art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, co skutkuje:

a) naruszeniem art. 2 Konstytucji i art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zasady powszechności wobec prawa,

b) naruszeniem zasady konkurencyjności i niedyskryminacji,

c) naruszeniem przepisów ustawy o postępowaniu w sprawach pomocy publicznej,

d) uznaniem, iż organy gminy naruszyły przepisy regulujące dyscyplinę finansów publicznych oraz innych przepisów.

Wobec powyższych zarzutów pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych lub przedłożonego zestawienia.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony skarżącej podniósł na wstępie, że organ II instancji uznając za właściwe ustalenia organu I instancji nie odniósł się do zarzutów odwołania, a jedynie je przytoczył. W odwołaniu tym akcentowano, że z zawartego w statucie Spółki i ujawnionego w KRS szerokiego zakresu działalności skarżącej nie można wywodzić negatywnych dla niej skutków podatkowych.

Następnie wskazano, że bardzo szerokie pojęcie "własne potrzeby wewnątrzzakładowe" nie znajduje odzwierciedlenia w treści art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a przyjęte przez organ II instancji takiego rozumienia analizowanego zwolnienia podatkowego powoduje, że przepis ten nigdy nie znajdzie zastosowania. Wszystko co dzieje się bowiem u przedsiębiorcy, a jest związane z jego działalnością gospodarczą stanowi proces produkcyjny. Udostępnianie tras przewoźnikom jest również elementem takiego procesu.

Dalej autor skargi wskazał, że dla organów podatkowych winno być bezsporne, że skarżąca na podstawie posiadanej koncesji uprawniona była także do prowadzenia działalności przewoźnika kolejowego. Działalność ta była ściśle reglamentowana przepisami obowiązującej wówczas u.o.t.k. i w takim zakresie była wykonywana.

Przyjmowanie zatem przez organ I instancji, że wykonywanie tejże działalności, tj. korzystanie z udostępnionych linii dla celów przewozowych może rodzić negatywne skutki w zakresie podatku od nieruchomości uznano za nieuprawnione. Takim właśnie realizowaniem uprawnień przewoźnika jest w ramach udostępnianej linii kolejowej dokonywanie określonych przewozów dla różnych kontrahentów. Tym bardziej, że akurat w analizowanym roku podatkowym nie dokonywał on po infrastrukturze położonej na terenie właściwości organu podatkowego przewozu własnych produktów (aspekt ten jest akcentowany przez organy podatkowe pomimo, iż ta okoliczność nie powinna mieć żadnego znaczenia). Nawet bowiem dla przeciętnego obserwatora powinno być oczywiste, iż tego typu działania, dokonywane w oparciu i w zgodzie z "konstytucją kolejową" tzn. u.o.t.k. są przejawem podstawowej aktywności przewoźnika kolejowego i ta sfera działania nie może rodzić jakichkolwiek negatywnych skutków,

W dalszych wywodach skargi pełnomocnik Spółki odniósł się do twierdzenia organu, że "w roku podatkowym 2002 nie obowiązywały jednolite i równe dla wszystkich zasady" i wskazał, że obowiązujący ówcześnie stan prawny nie zawierał wymogu, aby umowy zawierane przez zarządcę z przewoźnikami posiadały identyczną treść.

Kontynuując autor skargi przywołał wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 14/06, którym sąd II instancji uchylił wyrok WSA i w znacznej części przychylił się do stanowiska skarżącej. Zasadnicze tezy tego orzeczenia są następujące:

- publiczny transport kolejowy równie dobrze może polegać na przewozie osób, jak i rzeczy, a o takim walorze nie decyduje przedmiot przewozów, a ich charakter;

- "publiczny charakter" linii kolejowej w rozpoznawanej sprawie nie może być jednak interpretowany (...) tylko przez pryzmat zawężającej wykładni słownikowej, określającej "publiczny" jako służący ogółowi, odnoszący się do ogółu ludności;

- linia kolejowa objęta zarządem jest dostępna dla ogółu przewoźników, a zatem, po myśli wykładni słownikowej, jest publiczna, dostępna dla nieokreślonego kręgu podmiotów (jest to zatem szeroko pojęte ogólnodostępne działanie);

- regulacje ustawy o transporcie kolejowym (...) odgrywają decydujące znaczenie w procesie wykładni zwrotu "publiczny transport kolejowy" w rozpatrywanej sprawie.

Pełnomocnik strony zauważył także, iż utrwalony jest już w orzecznictwie NSA i sądów administracyjnych pogląd, że "o publicznym charakterze transportu przesądza to, czy zarządca udostępnia linie kolejowe uprawnionym przewoźnikom kolejowym, a nie to, że faktycznie z linii korzystają niektórzy z nich, którzy mają w tym interes gospodarczy". Potwierdzeniem obecnej linii orzeczniczej jest również podgląd organu II instancji wyrażony w analogicznej sprawie (np. w decyzji z dnia [...] r., nr [...]), że nie ma sporu co do tego, że infrastruktura kolejowa A S.A. była w roku 2005 wykorzystywana na potrzeby publicznego transportu kolejowego oraz , iż wyłączone przez podatnika budowle posiadały cechy określone w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W ocenie autora skargi, mimo pominięcia tego stwierdzenia w zaskarżonej decyzji, uprawnione wydaje się założenie, iż "te wszystkie elementy stanu faktycznego, które pozwoliły na powyższe ustalenia są bezsporne i nie będą kwestionowane".

Kolejny fragment skargi poświęcono zagadnieniu ukształtowanej na terenie RP struktury własnościowej całej linii kolejowej, co istotne jest dla oceny stanu faktycznego niniejszej sprawy. Sygnalizując tę złożoną i trudną problematykę, pełnomocnik Spółki wyjaśnił jedynie, że przeważająca część krajowej infrastruktury kolejowej zarządzana jest przez "krajowego" zarządcę infrastruktury, którym jest H S.A. Infrastruktura ta została przekazana temu zarządcy na podstawie umowy dzierżawy (informacje te są publicznie dostępne). Właścicielem tego "majątku" jest I S.A., jednakże nie odprowadza w związku z tym podatku od nieruchomości, co dowodzi łamania prawa przez organy podatkowe oraz inne podmioty zobowiązane do działania z mocy prawa (daniną publiczną obciąża się bowiem skarżącą i innych mniejszych zarządców, a nie opodatkowuje mienia posiadanego przez potentatkę).

W dalszych wywodach skargi jej autor nadmienił, że skarżąca posiada linie kolejowe na terenie 13 gmin i do tej pory trzy z nich (ze względu m.in. na wyroki NSA) uwzględniły argumentację strony.

Następnie pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi II instancji, że nie wyjaśnił kluczowych dla omawianego zwolnienia zwrotów, tj. pojęć "transport kolejowy". "publiczny transport kolejowy", "na potrzeby", "wyłącznie", nadając pojęciom ustawowym znaczenie potoczne.

Kontynuując wytknięto organowi II instancji uniemożliwienie stronie racjonalnej polemiki z poglądami organu. Kolegium nie zajęło bowiem jednoznacznego stanowiska w sprawie, powołało się na rozbieżne poglądy orzecznictwa i nie wskazało, które z nich legło u podstaw zaskarżonej decyzji.

W dalszych wywodach skargi podkreślono, że literalne brzmienie zwrotu "wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego" oznacza, iż wyłączność wykorzystania dotyczy potrzeb publicznego transportu kolejowego. Czym zaś jest ów "publiczny transport kolejowy" przesądził NSA. Autor skargi zaakcentował także, iż ustawodawca nie posłużył się zwrotem: "wykorzystywane na potrzeby publicznego przewozu osób, czy rzeczy", a odwołał się do kategorii znacznie szerszej.

W kolejnych fragmentach skargi pełnomocnik Spółki podniósł, że nie jest wiadome czym w ocenie organu podatkowego są "potrzeby własne". Czy pojęcie to zostało zinterpretowane w oparciu o rozumienie potoczne, czy też w odniesieniu do ustawy o transporcie kolejowym. W pierwszym z przypadków, każde wykorzystanie infrastruktury, w tym również polegające na pełnieniu funkcji zarządcy infrastruktury jest z całą pewnością korzystaniem na potrzeby własne. Przyjęcie tej tezy powoduje, że przepis jest martwy, gdyż każdy zarządca prowadzi działalność gospodarczą polegającą właśnie na udostępnianiu posiadanej infrastruktury. Zakres drugiego z wymienionych znaczeń został natomiast określony przez NSA.

Dalej zaakcentowano, że omawiany w niniejszej sprawie przepis statuuje zwolnienie przedmiotowe, gdyż zwalnia od podatku budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej oraz zajęte pod nie grunty. Ustawodawca wydaje się rozróżniać w nim zagadnienie własności i posiadania w ujęciu cywilnoprawnym od "przeznaczenia" tych przedmiotów opodatkowania, a koncepcja proponowana przez organ podatkowy wyklucza możliwość korzystania ze zwolnienia w wielu przypadkach.

W ocenie pełnomocnika skarżącej najistotniejszą konsekwencją przyjętego przez Kolegium poglądu jest podnoszona wielokrotnie przez Spółkę niekonsekwencja organów podatkowych obu instancji w podejściu do innych podatników znajdujących się w relewantnej sytuacji. Skoro więc NSA potwierdza konieczność postrzegania tej szczególnej regulacji podatkowej, jaką jest przepis art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych "poprzez pryzmat (z uwzględnieniem) regulacji "konstytucji kolejowej", a to ustawy o transporcie kolejowym (obowiązującej w danym roku), to uprawnione wydaje się oczekiwanie, aby organy podatkowe w procesie wykładni i stosowania przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej uwzględniały ten szczególny charakter aktywności społecznej, których to wymogów zaskarżona decyzja nie spełnia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji – w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami Sąd stwierdził, iż decyzja ta nie narusza prawa.

Sporna w niniejszej sprawie jest przede wszystkim interpretacja art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W skardze strona zakwestionowała także po części ustalenia organów podatkowych dotyczące wykorzystywania własnej infrastruktury kolejowej na przewóz kruszyw wydobywanych przez skarżącą. Zanegowała bowiem twierdzenie organów podatkowych, że przewożenie kruszyw sprzedanych kontrahentowi wiąże się z wykorzystaniem infrastruktury kolejowej na własne potrzeby. Nadto strona nie zgodziła się z ustaleniem, że korzystała z własnej infrastruktury na zasadach preferencyjnych w stosunku do innych przewoźników, skoro linia ta była dostępna dla każdego zainteresowanego przewoźnika kolejowego.

Art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2002 r. stanowił, że zwolnione od podatku od nieruchomości były budowle wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego i zajęte pod nie grunty. Omawiane zwolnienie uwarunkowane było zatem kumulatywnym spełnieniem dwóch przesłanek: odnoszącej się do celu wykorzystania budowli (na potrzeby publicznego transportu kolejowego) oraz do charakteru tego wykorzystywania (tj. wyłącznego wykorzystywania na wskazane potrzeby).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (w tym m.in. w wyroku NSA z dnia 29 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 340/09) wskazuje się, że o tym, czy infrastruktura kolejowa wykorzystywana jest na potrzeby publicznego transportu kolejowego decyduje to, czy zarządca udostępnia linie kolejowe wszystkim potencjalnym użytkownikom, przez których należy rozumieć licencjonowanych przewoźników. O publicznym charakterze transportu przesądza to, czy zarządca udostępnia linie kolejowe uprawnionym przewoźnikom kolejowym, a nie to że faktycznie z linii korzystają tylko niektórzy z nich, którzy mają w tym interes gospodarczy. Wyłączność realizowania potrzeb publicznego transportu kolejowego ma miejsce także wtedy, gdy na danych liniach kolejowych transport wykonywany jest nie tylko przez uprawnionych przewoźników na równych prawach, ale także (na tych samych prawach) przez podatniczkę jako licencjonowanego przewoźnika. Omawiana przesłanka nie jest natomiast spełniona w sytuacji, gdy zarządca infrastruktury, będący jednocześnie przewoźnikiem, realizuje na danej linii również transport na własne wewnątrzzakładowe potrzeby.

Bezsporne jest, że skarżąca Spółka była w badanym roku podatkowym jednocześnie zarządcą infrastruktury kolejowej (na podstawie koncesji z dnia 5 lipca 1998 [...]) oraz koncesjonowanym przewoźnikiem (na podstawie koncesji z lipca 1998 r.). Wyodrębnienie tych funkcji poprzez utworzenie dwóch spółek nastąpiło w okresie późniejszym, a w roku 2002 r. miało jedynie odzwierciedlenie w strukturze organizacyjnej skarżącej. Spółka w 2002 r. udostępniała linie kolejowe koncesjonowanym przewoźnikom (w tym G sp. z o.o., F S.A., E S.A., C S.A. D sp. z o.o.). Okoliczności te potwierdzają załączone do akt sprawy umowy oraz oświadczenia strony (zawarte m.in. w piśmie z dnia 6 lutego 2006 r. oraz 19 lutego 2007 r.). Z umów tych wynika, iż podstawą rozliczeń była, zróżnicowana dla poszczególnych przewoźników, stawka odpłatności za jeden osiokilometr.

Sama skarżąca zaś (co wynika m.in. z jej oświadczenia zawartego w piśmie z dnia 19 lutego 2007 r.) korzystała z własnej infrastruktury kolejowej realizując po przedmiotowych liniach kolejowych przewozy węgla z J, K, L, N, N, O, popiołów z P na J, L, M, N, O, odpadów na zwałowisko Q z L, kruszyw dla N, E S.A. sp. zo.o., R, S, F, T w S., D Z., U, firmy V, W, X, Y, Z, AA, BB, CC odział S., DD, EE, FF, GG, HH.

Abstrahując od podniesionej m.in. w odwołaniu okoliczności, iż popioły i węgiel nie były własnymi towarami Spółki zaakcentować trzeba, iż z powyższego, złożonego przez stronę oświadczenia jednoznacznie wynika, iż po infrastrukturze kolejowej usytuowanej w obszarze właściwości Prezydenta Miasta Z. skarżąca przewoziła do licznych odbiorców wydobywane przez siebie kruszywa. Niewątpliwie korzystała zatem z tej infrastruktury kolejowej na zasadach preferencyjnych, innych niż pozostali licencjonowani przewoźnicy. W okresie tym, wobec skupienia w jednym podmiocie funkcji zarządcy i przewoźnika zawarcie umowy o udostępnieniu tych linii i ponoszenie kosztów korzystania z tej infrastruktury nie miało racji bytu.

Stanowczo zanegować zatem należy zawarte w skardze twierdzenie, że "akurat w analizowanym roku podatkowym podatnik nie dokonywał po infrastrukturze położonej w obszarze właściwości organu podatkowego przewozu własnych produktów". Przewożąc wydobyte kruszywa na rzecz wymienionych powyżej odbiorców strona, łącząc rolę producenta, sprzedawcy i dostawcy wykorzystywała własną infrastrukturę kolejową dla osiągnięcia zamierzonego celu gospodarczego, korzystała z linii na zasadach niedostępnych innym przewoźnikom i czyniła to na własne wewnątrzzakładowe potrzeby.

Z powyższego wynika, że omawiana infrastruktura wykorzystywana była niewątpliwie na potrzeby publicznego transportu kolejowego, jednakże wykorzystywanie to nie miało charakteru wyłącznego. Jeżeli skarżąca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wykorzystywała infrastrukturę, której była właścicielem, w celu wykonywania przewozów rzeczy wyłącznie dla własnych potrzeb, przewożąc własne produkty, po własnych liniach kolejowych do odbiorców to tak wykorzystywane budowle kolejowe nie były budowlami wykorzystywanymi wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego. Pogląd ten znalazł potwierdzenie w najnowszym orzecznictwie NSA, m.in. wyroku z dnia 5 października 2012 r., sygn. akt II FSK 1702/11 i wbrew niezmiennemu stanowisku strony, nie może być podważony ze względu na to, że skarżąca w 2002 r. realizowała te przewozy jako licencjonowany przewoźnik.

Powyższa konstatacja, która jednoznacznie wyklucza objęcie składników majątku skarżącej przedmiotowym (jak słusznie wskazano w skardze) zwolnieniem podatkowym przewidzianym w art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych czyni bezprzedmiotowymi rozważania dotyczące pozostałych zarzutów skargi, które odnoszą się do ustawy o transporcie kolejowym, ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz wielu aspektów związanych z opodatkowaniem majątku I S.A.

Wykazana powyżej legalność zaskarżonej decyzji nakazuje oddalić skargę w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).