Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 356/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: at. 145 par. 1 pkt 5, art. 151 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit.  a i lit. c w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1 pkt 2 lit l, art. 33 ust. 4 pkt 1, art. 73 ust. 5, ust. 6
journal: Dz.U. 2016 poz 645
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
article: art. 6 ust. 1 pkt 11, art. 13 pkt 11
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: art. 59 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 461
law: Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity
article: art. 85
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 31 ust. 1, ust. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 76 poz 693
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia 7 marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 25 stycznia 2017 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 28 listopada 2016 r. Starosta wznowił postępowanie w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej przez S. M. wskazując, że w październiku 2016 r. wyszło na jaw, że ww. osoba od dnia 15 maja 2012 r. była zgłoszona do ubezpieczenia z tytułu odbywania służby wojskowej od dnia 15 maja 2012 r.

Decyzją z dnia 25 stycznia 2017 r. (nr [...]) Starosta - działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej: "k.p.a."), art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a/ i b/ ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 645 ze zm. – dalej jako: "u.p.z.i.r.p.") - uchylił:

- decyzję własną z dnia 22 listopada 2012 r. (nr [...]) w sprawie utraty przez S. M. statusu osoby bezrobotnej z dniem 21 listopada 2012 r.,

- decyzję własną z dnia 30 sierpnia 2012 r. (nr [...]) w sprawie utraty przez S. M. prawa do zasiłku od dnia 16 sierpnia 2012 r.,

oraz orzekł o:

- utracie przez S. M. statusu osoby bezrobotnej z dniem 15 maja 2012 r. z powodu odbywania służby,

- utracie przez S. M. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 15 maja 2012 r.

Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu organ wskazał, że dnia 19 października 2016 r. Powiatowy Urząd Pracy w C. otrzymał informację z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że S. M. (zwany dalej: "stroną", "skarżącym") był zgłoszony do ubezpieczeń z tytułu odbywania służby wojskowej od dnia 15 maja 2012 r.

S. M. odwołał się od ww. decyzji wskazując, że w dniu 3 stycznia 2011 r. podpisał kontrakt na wykonywanie obowiązków w ramach Narodowych Sił Rezerwowych zobowiązujący go m.in. do uczestnictwa w ćwiczeniach, które odbywał co roku w wymiarze o 2 tygodni i za które otrzymywał wynagrodzenie (żołd), nie wiedząc, że od tego wynagrodzenia odprowadzane są składki na ubezpieczenie społeczne.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia 7 marca 2017 r. (nr [...]) orzekł o:

1/ uchyleniu zaskarżonej decyzji w części orzekającej o uchyleniu decyzji z dnia 30 sierpnia 2012 r. (nr [...]) w sprawie utraty przez stronę prawa do zasiłku od dnia 16 sierpnia 2012 r. oraz orzekającej o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 15 maja 2012 r.;

2/ utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w pozostałej części, tj. dotyczącej uchylenia ww. decyzji organu I instancji w sprawie utraty przez S. M. statusu osoby bezrobotnej z dniem 21 listopada 2012 r. oraz orzeczenia o utracie przez S. M. statusu osoby bezrobotnej z dniem 15 maja 2012 r. z powodu odbywania służby.

Organ odwoławczy wskazał, że w dniu 24 lutego 2012 r. została wydana decyzja o uznaniu strony od dnia 13 lutego 2012 r. za osobę bezrobotną i jednocześnie odmawiająca przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, w oparciu o art. 75 ust. 1 pkt 3 u.p.z.i.r.p., tj. z uwagi na spowodowanie rozwiązania z własnej winy umowy o pracę bez wypowiedzenia, w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem. W dniu 2 kwietnia 2012 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w C. wpłynął protokół z posiedzenia Sądu Rejonowego w C. stwierdzający zawarcie ugody w sprawie rozwiązania stosunku pracy przez S. M. z jego byłym pracodawcą, a w konsekwencji, decyzja z dnia 24 maja 2012 r. Starosta przyznał stronie prawo do zasiłku dla bezrobotnych na okres od dnia 14 maja 2012 r. do dnia 15 sierpnia 2012 r. Decyzją z dnia 22 listopada 2012 r. (nr [...]) Starosta orzekł o utracie przez stronę z dniem 21 listopada 2012 r. statusu osoby bezrobotnej z powodu otrzymania jednorazowych środków na podjęcie działalności gospodarczej.

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że status osoby bezrobotnej jest w pełni zdefiniowaną instytucją prawną w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i aby przysługiwał danej osobie status osoby bezrobotnej wszystkie wymogi ustawowe muszą zostać spełnione łącznie, co oznacza, że brak któregokolwiek z nich wyklucza nabycie, czy zachowanie tego statusu. Podleganie na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego skutkuje utratą statusu osoby bezrobotnej już nabytego.

Przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l/ u.p.z.i.r.p. stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o "bezrobotnym", to oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g/ lub lit. i/, j/, l/, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo, jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia, co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy (...), jeżeli nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników.

Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z.i.r.p. starosta (prezydent miasta na prawach powiatu), z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2.

Przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przewiduje natomiast, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Stosownie do unormowania art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

W kontekście powołanych powyżej przepisów organ odwoławczy zaznaczył, że w dniu 19 października 2016 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w C. wpłynęło pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. Inspektorat w C. informujące, iż w okresie od dnia 15.05.2012 r. do dnia 29.05.2012 r. oraz od dnia 01.10.2012 r. do 11.10.2012 r. S. M. był zgłoszony do ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego z tytułu odbywania służby, co oznacza, że w tym okresie posiadał zgłoszenie do ubezpieczenia z dwóch wzajemnie się wykluczających tytułów.

Organ podkreślił, że przedmiotowa okoliczność dotycząca S. M., jako osoby, która nabyła status bezrobotnego, jest istotna z uwagi na gramatyczny zapis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l/ u.p.z.i.r.p., gdyż wynika z niego wprost, że samo podleganie, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników stanowi negatywną przesłankę do nabycia czy też zachowania statusu osoby bezrobotnej.

Dokonana na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocena pozwala przyjąć, że na podstawie odrębnych przepisów (w tym wypadku ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych) strona podlegała obowiązkowi ubezpieczenia społecznego od dnia 15 maja 2012 r., a z tym dniem wystąpiła negatywna przesłanka dla uznania przez stronę posiadania statusu osoby bezrobotnej.

W tej sytuacji organ odwoławczy wskazał, że ustalenie w następstwie przeprowadzenia wznowionego postępowania nowego stanu faktycznego w zakresie statusu bezrobotnego strony w dniu 15 maja 2012 r. daje pełne podstawy do uchylenia na mocy art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzji ostatecznej organu zatrudnienia I instancji z dnia 22 listopada 2012 r. (nr [...]) w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 21 listopada 2012 r. i orzeczenia – na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z.i.r.p. – o pozbawieniu strony statusu osoby bezrobotnej z dniem 15 maja 2012 r.

W odniesieniu natomiast do części decyzji orzekającej w przedmiocie prawa do zasiłku dla bezrobotnych organ odwoławczy stwierdził, że postanowieniem z dnia 28 listopada 2016 r. organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie ostatecznej decyzji z dnia 22 listopada 2012 r. w przedmiocie utraty przez stronę statusu osoby bezrobotnej, natomiast organ nie wznowił postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 30 sierpnia 2012 r. dotyczącą utraty przez stronę prawa do zasiłku dla bezrobotnych, dlatego organ odwoławczy obowiązany był uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej orzeczenia o uchyleniu decyzji z dnia 30 sierpnia 2012 r. stwierdzając, że organ I instancji chcąc orzekać w tym przedmiocie w trybie wznowienia postępowania powinien wydać postanowienie wznawiające postępowanie w tej konkretnej sprawie (tj. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 30 sierpnia 2012 r., nr [...]).

S. M. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej utraty statusu bezrobotnego.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w dniu 3 stycznia 2011 r. podpisał dwuletni kontrakt na wykonywanie obowiązków w ramach Narodowych Sił Rezerwowych, który przed upływem tego terminu ponowił na kolejne trzy lata. W trakcie tego okresu zarejestrował się jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. W okresie od 14 maja 2012 r. do 15 sierpnia 2012 r. pobierał zasiłek dla bezrobotnych. Zgodnie z kontraktami zobowiązany był do uczestnictwa w ćwiczeniach wojskowych rotacyjnych, o terminach których informacje niejednokrotnie przekazywał pracownikom Powiatowego Urzędu Pracy. Z racji odbywania służby wojskowej został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych od dnia 15 maja 2012 r., w skutek czego od tego dnia został pozbawiony statusu osoby bezrobotnej.

W jego ocenie w decyzji organu I instancji nie zostały uwzględnione bardzo istotne akty prawne, które odnoszą się do zaistniałej sytuacji, tj. Konstytucja RP (art. 85 ust. 1 i 2) oraz ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (art. 4), a w szczególności przepisy art. 31 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych, z których wyraźnie wynika, że żołnierzom rezerwy oraz osobom przeniesionym do rezerwy niebędącym żołnierzami rezerwy, odbywającym ćwiczenia wojskowe, przysługuje za każdy dzień trwania tych ćwiczeń uposażenie zasadnicze według stopnia etatowego zajmowanego stanowiska służbowego, a pobieranie tego uposażenia powoduje zawieszenie na ten czas prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Także ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w art 73 ust. 5 i ust. 6 jednoznacznie odróżnia osoby, które utraciły status bezrobotnego z powodu podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności lub uzyskiwania przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę od osób, które zostały powołane i zwolnione z zasadniczej służby wojskowej oraz tych, które stawiły się na ćwiczenia wojskowe rotacyjne.

Z kolei art. 6 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, m.in. osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są żołnierzami niezawodowymi pełniącymi czynną służbę wojskową, z wyłączeniem żołnierzy pełniących służbę kandydacką. Osoby te podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu w okresach od dnia powołania lub skierowania do tej służby do dnia zwolnienia z tej służby (art. 13 pkt 11 ww. ustawy).

W ocenie skarżącego, wspartej powołanym orzecznictwem sądów administracyjnych (w sprawie: sygn. akt II SA/Lu 340/16 oraz sygn. akt III SA/Łd 1059/16), wskazane przepisy przesądzają, że na czas trwania ćwiczeń rotacyjnych, a tym samym pobierania z tego tytułu uposażenia i jednocześnie podlegania ubezpieczeniom społecznym, właściwym jest jedynie zawieszenie na ten czas prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych, a zatem błędnym było pozbawienie skarżącego statusu osoby bezrobotnej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności), co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku stwierdzenia określonych naruszeń prawa sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla zaskarżony akt albo stwierdza jego nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.) bądź oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia (art. 151 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do jej istoty a jedynie ocenia, czy postępowanie przeprowadzono prawidłowo i czy wydany akt pozostaje w zgodzie z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody z dnia 7 marca 2017 r. (nr [...]), którą ten uchylił – wydaną po wznowieniu postępowania w sprawie utraty przez S. M. statusu osoby bezrobotnej - decyzję Starosty z dnia 25 stycznia 2017 r. (nr [...]) w części dotyczącej uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 30 sierpnia 2012 r. (nr [...]) w sprawie utraty przez S. M. prawa do zasiłku od dnia 16 sierpnia 2012 r. i w tym zakresie orzekającej o utracie przez ww. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 15 maja 2012 r.; a w pozostałej części, tj. w części dotyczącej uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 22 listopada 2012 r. (nr [...]) w sprawie utraty przez S. M. statusu osoby bezrobotnej z dniem 21 listopada 2012 r. i orzekającej w tym zakresie o utracie przez ww. statusu osoby bezrobotnej z dniem 15 maja 2012 r. z powodu odbywania służby – utrzymał w mocy.

Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (u.p.z.i.r.p.) oraz ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.).

Na wstępie należy zaznaczyć, że kontrolowane w niniejszej sprawie decyzje zostały wydane w ramach postępowania nadzwyczajnego, tj. po wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty w przedmiocie: 1/ utraty przez S. M. statusu osoby bezrobotnej z dniem 21 listopada 2012 r. (na podstawie ostatecznej decyzji z dnia 22 listopada 2012 r.; nr [...]) oraz 2/ utraty przez S. M. prawa do zasiłku od dnia 16 sierpnia 2012 r. (na podstawie ostatecznej decyzji z dnia 30 sierpnia 2012 r.; nr [...]).

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że "wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego" (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2012, s. 536). Enumeratywny katalog wad postępowania (przesłanek stanowiących podstawę do wzruszenia decyzji w tym trybie) ustanowiony został w art.145 §1 pkt 1–8 oraz w art.145a i art. 145b k.p.a. Zgodnie natomiast z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądnie strony.

W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny jest bezsporny. Skarżący na mocy decyzji Starosty z dnia 24 lutego 2012 r. uzyskał status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, natomiast decyzją z dnia 25 maja 2012 r. uzyskał prawo do zasiłku dla bezrobotnych na okres: 14.05.2012 r. – 15.08.2012 r. W dniu 19 października 2016 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w C. wpłynęło pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. Inspektorat w C. informujące, iż w okresie od dnia 15 maja 2012 r. do dnia 29 maja 2012 r. oraz od dnia 1 października 2012 r. do dnia 11 października 2012 r. S. M. był zgłoszony do ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego, co – jak ustalono w toku postępowania – związane było z odbywaną przez skarżącego służbą. Mianowicie, skarżący w związku z posiadanym kontraktem na wykonywanie obowiązków w ramach Narodowych Sił Rezerwowych, został we wskazanych okresach powołany do odbycia ćwiczeń rotacyjnych, za które otrzymał należne z tego tytułu uposażenie, od którego zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami odprowadzone składki na ubezpieczenie społeczne. W myśl bowiem art. 6 ust 1 pkt 11 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.: Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm. - zwanej dalej "u.s.u.s."), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są żołnierzami niezawodowymi pełniącymi czynną służbę wojskową, z wyłączeniem żołnierzy pełniących służbę kandydacką. Żołnierze niezawodowi w służbie czynnej oraz osoby odbywające służbę zastępczą podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu w okresie od dnia powołania lub skierowania do tej służby do dnia zwolnienia z tej służby (art. 13 pkt 11 u.s.u.s.). Z kolei żołnierzami w czynnej służbie wojskowej - w rozumieniu ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 461 ze zm. – dalej w skrócie: "u.p.o.") – są osoby, które odbywają lub pełnią następujące jej rodzaje: m.in. ćwiczenia wojskowe (art. 59 pkt 3 u.p.o.).

W takim stanie faktycznym i prawnym organy przyjęły, że skarżący nie wypełnia przesłanek warunkujących posiadanie statusu osoby bezrobotnej. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l/ u.p.z.i.r.p. ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym – oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, l oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli: nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników.

W ocenie organów zaistnienie w omawianym przypadku "negatywnej przesłanki" dla oceny statusu osoby bezrobotnej (art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l/ u.p.z.i.r.p.) - spowodowane de facto konsekwencją uczestnictwa skarżącego w ćwiczeniach wojskowych – doprowadziło do utraty przez niego statusu osoby bezrobotnej z dniem "pierwszego" powołania na ćwiczenia, tj. z dniem 15 maja 2012 r., a w konsekwencji do wydania w oparciu o art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z.i.r.p. decyzji pozbawiającej skarżącego z tego powodu statusu osoby bezrobotnej. Innymi słowy, organy orzekające pozbawiły skarżącego statusu osoby bezrobotnej, z uwagi na to, że został powołany do odbycia ćwiczeń wojskowych.

Z takim stanowiskiem – w przedstawionych okolicznościach sprawy – nie sposób się zgodzić.

Przede wszystkim należy wskazać, że organy pominęły art. 85 Konstytucji RP, który w ust. 1 stanowi, że obowiązkiem obywatela polskiego jest obrona Ojczyzny, zaś ust. 2 określa, iż zakres obowiązku służby wojskowej określa ustawa. Ustawą tą jest ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, w której art. 4 wskazano, że powszechnemu obowiązkowi obrony podlegają wszyscy obywatele polscy zdolni ze względu na wiek i stan zdrowia do wykonywania tego obowiązku (art. 4 ust. 1 zd. 1 u.p.o.). W ramach powszechnego obowiązku obrony obywatele polscy są obowiązani do: pełnienia służby wojskowej, wykonywania obowiązków wynikających z nadanych przydziałów kryzysowych i przydziałów mobilizacyjnych, świadczenia pracy w ramach pracowniczych przydziałów mobilizacyjnych, pełnienia służby w obronie cywilnej, odbywania edukacji dla bezpieczeństwa, uczestniczenia w samoobronie ludności, odbywania ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji i pełnienia służby w jednostkach zmilitaryzowanych, wykonywania świadczeń na rzecz obrony – na zasadach i w zakresie określonych w ustawie (art. 4 ust. 2 pkt 1-8 u.p.o.). Ochotnicze spełnianie zadań w ramach powszechnego obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskie jest prawem wszystkich obywateli polskich (art. 4 ust. 3 u.p.o.). Stosownie zaś do treści art. 2 u.p.o. umacnianie obronności Rzeczypospolitej Polskiej, przygotowanie ludności i mienia narodowego na wypadek wojny oraz wykonywanie innych zadań w ramach powszechnego obowiązku obrony należy do wszystkich organów władzy i administracji rządowej oraz innych organów i instytucji państwowych, organów samorządu terytorialnego, przedsiębiorców i innych jednostek organizacyjnych, organizacji społecznych, a także do każdego obywatela w zakresie określonym w ustawach.

W tym miejscu tut. Sąd wskazuje, że w pełni podziela stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 13 listopada 2013 r. (sygn. akt IV SA/Wr 605/13, LEX nr 1765486), że wynikający z art. 7 Konstytucji RP (powtórzony w art. 6 k.p.a.), obowiązek działania organów administracji publicznej na podstawie i w granicach prawa, to również obowiązek dokonywania takiej wykładni znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów, która pozwoli na pełną realizację celu ustawy, w zgodzie z normą konstytucyjną, w tym przypadku z art. 85 Konstytucji RP. Obrona kraju, czy też świadczenia na rzecz obronności kraju są obowiązkiem nie tylko sił zbrojnych, osób fizycznych, czy też podmiotów państwowych, ale również i podmiotów prywatnych, a obowiązek ten wynika wprost z Konstytucji.

W tej sytuacji nie można przyjąć, że skarżący – z powodu wykonywania obowiązku uczestnictwa w ćwiczeniach wojskowych (w okresie od dnia 15.05.2012 r. do dnia 29.05.2012 r. oraz od dnia 01.10.2012 r. do 11.10.2012 r.) – miałby ponosić ujemne konsekwencje z tym związane, w tym wypadku poprzez pozbawienie go statusu osoby bezrobotnej z dniem 15 maja 2012 r.

Stanowisko takie potwierdza także treść przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych (t.j.: Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 ze zm. – dalej w skrócie jako: "u.ż.n."). W myśl bowiem art. 31 ust. 1 u.ż.n. żołnierzom rezerwy oraz osobom przeniesionym do rezerwy niebędącym żołnierzami rezerwy, odbywającym ćwiczenia wojskowe, przysługuje za każdy dzień trwania tych ćwiczeń uposażenie zasadnicze według stopnia etatowego zajmowanego stanowiska służbowego. Z kolei z art. 31 ust. 4 u.ż.n. wynika jednoznacznie, że pobieranie uposażenia za czas ćwiczeń powoduje zawieszenie na ten czas prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Mając na uwadze konieczność stosowania reguł wykładni systemowej i funkcjonalnej powołanych wyżej przepisów, stwierdzić należy, że skoro art. 31 ust. 4 u.ż.n. stanowi – w sposób wyraźny – podstawę do zawieszenia wypłaty zasiłku dla bezrobotnych dla osób pobierających uposażenie za czas ćwiczeń wojskowych, to niewątpliwie przepis ten wyklucza pozbawienia takiej osoby, z tytułu odbywania wspomnianych ćwiczeń, statusu osoby bezrobotnej w oparciu o art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l/ u.p.z.i.r.p. (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 340/16, LEX nr 2173332).

Z treścią art. 31 ust. 4 u.ż.n. – jak z kolei trafnie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 1059/16, LEX nr 2239988) - koresponduje art. 73 ust. 6 u.p.z.i.r.p., który stanowi o odpowiednim stosowaniu art. 73 ust. 5, a więc regulacji umożliwiającej uzyskanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych przez osoby, które utraciły status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności lub uzyskiwania przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie i zarejestrowały się ponownie w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotne w okresie 14 dni, w przypadku ćwiczeń wojskowych. Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, regulując w art. 73 ust. 5 i 6 kwestie związane z prawem do zasiłku dla bezrobotnych i okresem jego pobierania, odróżnia zatem w sposób wyraźny osoby, które utraciły status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności lub uzyskiwania przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie od osób, które uczestniczyły w ćwiczeniach wojskowych.

Przyjąć zatem należy, że odbywanie ćwiczeń wojskowych przez żołnierza rezerwy i otrzymywanie z tego tytułu uposażenia na podstawie art. 31 ust. 1 u.ż.n. nie powoduje utraty statusu osoby bezrobotnej w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Okoliczność ta – w myśl art. 31 ust. 4 u.ż.n. – powoduje jedynie zawieszenie na ten czas prawa do zasiłku dla bezrobotnych, o ile prawo takie bezrobotnemu przysługuje.

W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości Sądu, że opisane w sprawie okoliczności – w świetle zaprezentowanej wykładni ww. przepisów - nie mogły prowadzić do skutecznego wzruszenia ostatecznych decyzji wydanych w przedmiocie uznania skarżącego za osobę bezrobotną oraz w przedmiocie przyznania mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, tym samym organy orzekające w sprawie naruszyły art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l/ u.p.z.i.r.p. oraz art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań i oceny prawnej.

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ w zw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.