Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 829/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2006 r. sprawy ze skarg J. J. i J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. znak [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbudowę i remont budynku mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

VII SA/Wa 829/05

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2005 r. Nr [...] Prezydent [...]zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. T. pozwolenia na budowę w zakresie rozbudowy i remontu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] na działce ew. [...] z obrębu [...].

Po zawiadomieniu stron o wszczęciu postępowania uczestniczki postępowania J. J. oraz J. S. złożyły pisma w których to wniosły o wydanie decyzji odmownej.

J. J. stwierdziła iż, projektowane podwyższenie ściany budynku przy ul. [...] pozbawi światła dziennego pomieszczeń w domu przy ul. [...] oraz, że planowana inwestycja jest niezgodna §12, 13 i 57 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690).

Natomiast J. S. wskazała, iż planowana inwestycja spowoduje dodatkowe obciążenie ściany wspólnej domu przy [...] i należącego do niej domu przy [...], zasłoni w tym domu taras i okna pokoju na drugiej kondygnacji, zakłóci poczucie prywatności, a także niekorzystnie wpłynie na architekturę budynku i obniży wartość nieruchomości.

J. J. podniosła także fakt, iż w istniejącej ścianie północnej budynku przy ul. [...], odległej od granicy działki o ok. 3 m wykonano w przeszłości bez zezwolenia drzwi, a także dobudowano schody zewnętrzne, w wyniku czego powstała sytuacja niezgodna z obecnie obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi; samowolnie wykonano także zabudowę balkonu.

Organ architektoniczny wydając decyzje o pozwoleniu na budowę stwierdził, że planowane zmiany są zgodne z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r.

Projekt jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; w szczególności nowo powstająca w odległości 3 m od granicy działki nadbudowa ściany północnej nie ma otworów okiennych ani drzwiowych, a nadto spełnione są wymagania widoczności nieba określone w §13 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690); w związku ze spełnieniem tych wymagań i brakiem obowiązującej normy oświetlenia dziennego jedynym kryterium prawidłowości oświetlenia pomieszczenia mieszkalnego w budynku sąsiednim przy ul. [...] pozostaje wielkość okien w tym pomieszczeniu ( zgodnie z treścią § 57 w/w rozporządzenia).

Projekt budowlany jest kompletny, posiada pozwolenie wydane przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, zawiera informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, oświadczenie o wykonaniu projektu zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej i zaświadczenie o członkostwie projektantów w odpowiednich izbach samorządu zawodowego.

Od powyższej decyzji odwołały się J. J. oraz J.S.. Odwołująca się J. J. zarzuciła w/w decyzji naruszenie § 12, § 13 i § 57 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690), a także art. 5 ust. 1 pkt. 9, art. 35 ust. 1, art. 34 ust.4 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., oraz art. 6, 7, 40 § 2, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. Podniosła ona również, iż planowana inwestycja doprowadzi do całkowitego zasłonięcia i zaciemnienia jedynego okna w pomieszczeniu mieszkalnym znajdującym się w jej budynku, który sąsiaduje z nieruchomością inwestora.

J. J. stwierdziła , iż planowana inwestycja nie spełnia wymogów dotyczących odległości od działki sąsiedniej, określonych w § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 w/w rozporządzenia. Skarżąca J. J. stanowczo twierdziła, iż budynek którego dotyczy inwestycja, znajduje się w odległości 2,9 m od granicy działki, a nie 3 m jak twierdzi organ. Podniosła również to, że organ nie zbadał czy planowana rozbudowa nie prowadzi do zmiany charakteru domu przy ul. [...] z domu jednorodzinnego na dom wielorodzinny, gdyż inwestor doprowadzi w efekcie zamierzonych prac do utworzenia oddzielnych mieszkań z osobnymi wejściami co nie odpowiada pierwotnemu projektowi budowlanemu (dom jednorodzinny w zabudowie bliźniaczej).

Natomiast odwołująca się J. S., podniosła, iż zaprojektowane okno mające pełną wysokość poddasza 2m i szerokość 2,5m, w odległości 2,5m od jej granicy i okna z wejściem na taras, będzie wychodziło bezpośrednio na taras widokowy na trzeciej kondygnacji. Wskazała również na fakt, iż organ nie zbadał faktu naruszenia prawa własności jej nieruchomości, a także nie odniósł się do zarzutów zawartych w jej pismach.

Odwołujące się wskazały, iż organ naruszył szereg przepisów k.p.a., określających zasady prowadzenia postępowania administracyjnego.

Podstawowy zarzut w tym zakresie, dotyczy naruszenia obowiązku wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy, określonego w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Już powyżej przetoczone okoliczności - dotyczące naruszeń prawa materialnego - wskazują, że organ nie wziął pod rozwagę, szeregu okoliczności dla sprawy całkowicie zasadniczych. Dotyczy to w szczególności wspomnianego otworu drzwiowego w ścianie północnej, rzeczywistej odległości budynku od granicy sąsiedniej działki. Organ nie odniósł się również i nie zbadał we właściwy sposób innych okoliczności podnoszonych przez skarżące na gruncie prowadzonej korespondencji.

Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. znak [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2005 r.

Organ II instancji wskazał, iż w wyniku dokonanych ustaleń nie stwierdzono naruszeń i niezgodności , które wskazywałyby , że projektowana inwestycja nie spełnia warunków określonych w decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu.

Zarzut dotyczący naruszenia przepisów § 12, 13 i 57 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych , jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie znajduje uzasadnienia , bowiem projektowana rozbudowa budynku nie spowoduje zacienienia okna w pomieszczeniu mieszkalnym znajdującym się w budynku skarżącej. Ponadto nie jest zgodne z prawdą twierdzenie odwołującej się, iż w w/w pomieszczeniu jest tylko jedno okno , gdyż z przedłożonego rzutu parteru budynku przy ul. [...] wynika , iż w omawianym pomieszczeniu jest jeszcze drugie okno

Z projektu budowlanego wynika również, iż inwestor nie zamierza zrealizować w ścianie okno , niemniej jednak będzie ono usytuowane w odległości 4 m od granicy działki , zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Natomiast istniejący otwór drzwiowy, nie może być przedmiotem niniejszego postępowania.

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły Jolanta Jarczyńska oraz Jolanta Samos-Zielińska podnoszące zarzuty już uprzednio wskazane w odwołaniu.

Zaskarżonej decyzji zarzuciły rażące naruszenie § 12, § 13 i § 57 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690), art. 5 ust. 1 pkt. 9, art. 35 ust. 1, art. 34 ust. 4 ustawy prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., oraz art. 6, 7, 40 §2, 77 § 1, 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego.

Skarżące wniosły o stwierdzenie nieważności decyzji i i II instancji, a w przypadku nie podzielenia przez Sąd argumentacji strony skarżącej w zakresie powyższego wniosku wniosły o uchylenie w całości obu ww. decyzji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o oddalenie skargi podnosząc jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu ( art.145 § 1 pkt 1 w/w ustawy ).

Na wstępie należy stwierdzić, iż postanowieniem z dnia 27 lipca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie połączył skargi J. J. i J. S. do wspólnego rozpoznania.

Obie skargi zasługują na uwzględnienie zaskarżone decyzje organów obu instancji naruszają bowiem przepisy postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7 i art. 77 § 1 i art. 107 w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy stwierdzić, iż już organ I instancji nie ustosunkował się wnikliwie do zarzutów podniesionych przez skarżące jeszcze przed wydaniem decyzji I – instancji, a miał taki obowiązek. Zgodnie z art. 77 kpa organy orzekające mają obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wyczerpujące zebranie materiału dowodowego oznacza także jego wszechstronne rozpatrzenie. Stąd wymóg, by w uzasadnieniu faktycznym decyzji organ wykazał przyczyny, z powodu których dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji powołał się na §13 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690) i stwierdził, iż spełnione są wymagania ,,widoczności nieba" określone w tym paragrafie. Sąd zauważa, iż w §13 w/w rozporządzenia, nie ma mowy o ,,widoczności nieba" tak jak stwierdził organ, w tym paragrafie mowa jest o odległość budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów, która powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji nie odniósł się wogóle do zarzutów stawianych przez skarżące. Ponadto stwierdzić należy, że naruszono § 57 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690), ponieważ nie ustalono stosunku powierzchni okien, liczonej w świetle ościeżnic, do powierzchni podłogi, a organ I instancji wskazał, iż w/w paragraf mówi o wielkości okien w pomieszczeniach. W/w paragraf mówi w punkcie pierwszym, iż pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kształtu i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy. Natomiast punkt drugi tegoż paragrafu stwierdza, iż w pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi stosunek powierzchni okien, liczonej w świetle ościeżnic, do powierzchni podłogi powinien wynosić co najmniej 1:8, natomiast w innym pomieszczeniu, w którym oświetlenie dzienne jest wymagane ze względów na przeznaczenie - co najmniej 1:12.

Organ II instancji był zobowiązany rozpoznając sprawę na nowo ustosunkować się do podniesionych w odwołaniu zarzutów. Zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy, w ramach swoich uprawnień kontrolnych, ocenia materiał dowodowy, stan faktyczny stwierdzony w czasie wydania decyzji przez organ I instancji, ale może też rozszerzyć postępowanie dowodowe na nowe okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji, jak i na te, które po wydaniu decyzji przez organ I instancji uległy zmianie, oraz te, które w świetle zmienionych przepisów prawa mają znaczenie prawne ( zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2000 r. sygn. akt V SA 102/2000 publ. LEX nr 49869 i Gazeta Prawna 2005/67 str. 5 ).

Tymczasem organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów skarżących dotyczących naruszenia § 12, § 13 i § 57 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690) stwierdził tylko, iż projektowana rozbudowa budynku nie spowoduje zacienienia okna w pomieszczeniu mieszkalnym znajdującym się w budynku przy ul. [...].

Wskazać należy iż, kwestie podnoszone przez skarżące podczas postępowania administracyjnego ( zacienienie, zaciemnienie części budynku, zagrożenie konstrukcji budynków mających wspólną ścianę ) nie były przedmiotem badań, ekspertyz, opinii biegłych. Organy architektoniczne mają jednak możliwość dopuszczenia dowodów z przesłuchania świadków oraz z opinii biegłych na okoliczności podnoszone w sprawie, a nie dostatecznie wyjaśnione zgodnie z art. 77 § 3 k.p.a.

W każdym razie organy I i II instancji powinny ustosunkować się do żądań i twierdzeń stron, uwzględnić zarówno interes społeczny , jak i słuszny interes obywateli.

Należy jeszcze raz podkreślić, iż w myśl ogólnych zasad postępowania administracyjnego, organy administracji powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) iw tym celu obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.), zaś wynik tej oceny powinien znaleźć prawidłowe odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia (art. 107 § 1 i 3 k.p.a.).

Z przepisu art. 138 k.p.a. wynika, że organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji. Kompetencje organu odwoławczego oznaczają dokonanie merytorycznej i prawnej oceny zaskarżonej decyzji. Jeżeli organ odwoławczy nie usuwa naruszeń prawa popełnionych przez organ I instancji - utrzymując w mocy bez zmian naruszającą prawo decyzję tego organu - wydaje decyzję również naruszającą prawo ( zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 14 kwietnia 1999 r. sygn. akt SA/Bk 675/98 i SA/Bk 676/98 publ. LEX Polonica ).

Zasadom postępowania administracyjnego nie odpowiada prowadzenie postępowania administracyjnego, w którym organy prowadzące postępowanie, bez wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, uwzględniają tylko jeden z wchodzących w grę interesów, nie ustosunkowując się do zgłaszanych w toku postępowania twierdzeń i wniosków stron, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Z tych względów orzeczono jak w punkcie I na podstawie art. 145 § 1 ust 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W II punkcie orzeczono na podstawie art. 152 w/w ustawy.