Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 124/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c art. 152 art. 190 art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 12 art. 121 par. 1 par. 2 art. 122  art. 123 par. 1 art. 124 art. 192 art. 210 par. 4
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 21 ust. 2 art. 22 art. 32 ust. 1 ust. 2 ust. 3 ust. 5 art. 33
journal: Dz.U. 1997 nr 104 poz 662
law: Porozumienie w formie wymiany listów między Rzecząpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi w sprawie zmiany Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z drugiej strony, dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej,podpisane w Brukseli dnia 24 czerwca 1997 r.
article: art. 65 par. 4 art. 83 par. 1 par. 3 art. 262
journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.

SENTENCJA

Dnia 24 kwietnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Mirella Ławniczak ( spr.) As. sąd. Szymon Widłak Protokolant: sekr. sąd. Damian Wojtkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2008 roku przy udziale sprawy ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej [...] na rzecz skarżącego kwotę 270,10,- (dwieście siedemdziesiąt i 10/100) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. przyznaje adwokat A. K. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, kwotę 1464,00 zł (jeden tysiąc czterysta sześćdziesiąt cztery) złote, w tym 264,00 (dwieście sześćdziesiąt cztery) złote tytułem podatku od towarów i usług. IV. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, /-/ M. Ławniczak /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ Sz. Widłak


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Celnego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] skierowaną do PHU "A" [...] W. P. uznał za nieprawidłowe zgłoszenia celne SAD OBR nr:

- [...] z dnia [...]

- [...] z dnia [...]

- [...] z dnia [...]

- [...] z dnia [...]

- [...] z dnia [...]

- [...] z dnia [...]

- [...] z dnia [...]

w części dotyczącej zastosowanych preferencji; stawek celnych i kwoty wynikającej z długu celnego. Organ celny I instancji określił kwoty długu celnego w oparciu o autonomiczną stawkę celną (60%) i wezwał do uiszczenia niedoboru cła w kwocie 9.000,60zł.

Orzekając na skutek odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...] podzielił ustalenia faktyczne oraz kwalifikację prawną organu pierwszej instancji i utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu podjętych decyzji wyjaśniono, że na podstawie wskazanych zgłoszeń celnych procedurą dopuszczenia do obrotu objęto towar w postaci sortowanej odzieży używanej. Zgodnie z żądaniem Strony kwoty długu celnego określono w oparciu o obniżone stawki celne przewidziane przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.12.1998 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej.

Obowiązujące w okresie dokonywania zgłoszeń celnych postanowienia art. 13 i art. 16 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego wprowadzają możliwość stosowania stawek celnych obniżonych w przypadku jednoczesnego spełnienia następujących warunków:

- towar pochodzi z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu

nr 4 Układu Europejskiego,

- pochodzenie zostało udokumentowane prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR. 1 lub deklaracją na fakturze,

- został spełniony warunek bezpośredniego przywozu towaru do Polski.

Weryfikacja deklaracji eksportera sporządzonych na fakturach, przeprowadzona zgodnie z art. 32 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego, nie potwierdziła preferencyjnego pochodzenia importowanego towaru. W ten sposób ujawniono nowe okoliczności istniejące w dniu objęcia towaru procedury dopuszczenia do obrotu. Pochodzenie zgłoszonego towaru nie zostało udokumentowane świadectwami pochodzenia. Belgijskie władze celne nie potwierdziły preferencyjnego pochodzenia odzieży zgłoszonej do procedur dopuszczenia do obrotu. Ujawnione okoliczności stanowiły podstawę do wszczęcia postępowania celnego w sprawie uznania przedmiotowych zgłoszeń celnych za nieprawidłowe. Wynik weryfikacji uzyskany na podstawie umowy międzynarodowej jest wiążący dla organów celnych kraju importu i uniemożliwia zastosowanie obniżonej stawki celnej, gdyż handel nie odbywał się produktami pochodzącymi w rozumieniu Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego.

W skardze do sądu administracyjnego W. P. zarzucił organom celnym naruszenie art. 121, art. 122 i art. 123 §1 Ordynacji podatkowej oraz przepisów art. 64, art. 65 i art. 70 Kodeksu celnego.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że decyzje zostały wydane na podstawie enigmatycznej informacji belgijskiego organu celnego, która nie może być wykorzystana jako dowód w sprawie. Postępowanie weryfikacyjne przeprowadzono dwa lata po wprowadzeniu towaru na polski obszar celny, a negatywny wynik weryfikacji został spowodowany zmianą wykładni pojęcia produkt pochodzący w odniesieniu do pojęcia "odzież używana". Na skutek tej zmiany dla uznania odzieży używanej za produkt pochodzący wprowadzono wymóg poddania jej dodatkowemu procesowi technologicznemu. Zdaniem skarżącego w drugiej połowie 1999r. taki obowiązek nie istniał; zarówno belgijskie, jak i polskie organy celne, nigdy nie kwestionowały przedstawianych do odprawy faktur z deklaracją eksportera o pochodzeniu towaru.

Skarżący zarzucił również, że uniemożliwiono mu czynny udział w postępowaniu w części obejmującej weryfikację dowodów pochodzenia towaru. Uważa, iż powiadomienie go o podjęciu czynności weryfikacyjnych stworzyłoby mu możliwość podjęcia konsultacji z eksporterem, a w konsekwencji wpływ na stanowisko władz belgijskich. Podniósł, że podjęcie czynności weryfikacyjnych było równoważne ze wszczęciem postępowania celnego.

Ponadto wyraził pogląd, że działania organów celnych podjęte w jego sprawach są pochodną, podjętej na szczeblu rządowym, decyzji o likwidacji tzw. lumpeksów poprzez ograniczenie importu odzieży używanej. Organy celne zdawały sobie sprawę ze zmiany dotyczącej definicji produktu pochodzącego z danego kraju w odniesieniu do odzieży używanej. Pod tym kątem w Głównym Urzędzie Ceł zostały przygotowane zasady postępowania wobec importerów odzieży używanej obejmujące kontrolę prawidłowości dokonanych zgłoszeń celnych. Przy odpowiednio przygotowanym zapytaniu o weryfikację, zagraniczne organy celne udzielały odpowiedzi, z góry znanej i oczekiwanej przez stronę polską. Postępowanie celne było prowadzone w sprawie, która wcześniej była już przesądzona. Skarżący podniósł, iż zakwestionowanie pochodzenia importowanej odzieży z Belgii powinno być połączone ze wskazaniem skąd faktycznie odzież pochodzi, gdyż ma to decydujący wpływ na wydane rozstrzygnięcie. W ocenie Skarżącego takie działania organów celnych naruszają zasadę budowania zaufania obywateli do organów państwa polskiego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że jedynymi wiarygodnymi informacjami dla władz celnych kraju importu są informacje od administracji celnej kraju eksportu. Pozyskanie informacji przeczących deklaracjom importera ma ten skutek, że towar nie może korzystać z preferencyjnego traktowania w obrocie handlowym z zagranicą i podlega cłu na zasadach ogólnych. W czynnościach związanych z weryfikacją dowodów pochodzenia osobą kontrolowaną nie był importer, lecz eksporter, który sporządził deklarację o preferencyjnym pochodzeniu odzieży używanej. Preferencyjne pochodzenie towaru zostało potwierdzone przez eksportera i dlatego, na mocy art. 21 pkt 3 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego, to ten podmiot był zobowiązany na wezwanie władz celnych kraju eksportu dostarczyć wszystkie wymagane dokumenty potwierdzające status pochodzenia produktów oraz spełnić inne wymogi tego Protokołu.

Odpowiedź belgijskiego organu celnego jest jasna i jednoznaczna. W ocenie Dyrektora Izby Celnej spełnia ona warunki określone w art. 32 pkt 5 Protokołu nr 4. Organy celne kraju importu nie mają prawa kwestionować wyników weryfikacji uzyskanych oficjalną drogą. Nie mogą również domagać się od władz weryfikujących szczegółowego wyjaśnienia, w jaki sposób ustaliły, że deklaracja na fakturze nie stanowi prawidłowego dowodu pochodzenia, uprawniającego do zastosowania obniżonej stawki celnej.

Organ nie jest zobowiązany do ustalania skąd pochodzi importowana odzież. Natomiast czynności obejmujące weryfikację dokumentów pochodzenia nie mają na celu ustalenia, jakie niepreferencyjne pochodzenie ma dany towar, lecz ustalenie, czy zadeklarowane preferencyjne pochodzenie dokonane zostało w sposób prawidłowy. Nie jest rzeczą polskich organów celnych dociekać wadliwości deklaracji na fakturze. Natomiast uznanie, że towar ma status produktu pochodzącego uzależnione jest nie tylko od faktycznego pochodzenia towaru, ale od prawidłowego dowodu poświadczającego ten status.

Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił również, że Skarżący niesłusznie dopatruje się przyczyny wnioskowania o weryfikację dowodów pochodzenia importowanej odzieży w zmianie interpretacji przepisów określających preferencyjne pochodzenie odzieży używanej. Organ nie zgodził się z zarzutem, że dopiero po zmianie interpretacji przepisów, czyli na przełomie 1999/2000, uznanie używanej odzieży za produkt pochodzący z kraju strony Układu Europejskiego zostało uzależnione od tego, że taka odzież musiała przejść dodatkowy proces technologiczny. W ocenie organu noszenie odzieży zawsze było czynnością niewystarczającej obróbki bądź przetworzenia, czyli nie pozwalało uznać sortowanej odzieży używanej za produkt pochodzący. Dyrektor Izby Celnej wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy zastosowanie mógł znaleźć jedynie art. 5 pkt 1 lit h Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego. Zgodnie z jego treścią status produktu całkowicie uzyskanego we Wspólnocie lub w Polsce mają "używane artykuły tam zebrane nadające się tylko do odzysku surowców". Wskazany przepis nie dotyczy używanej odzieży sortowanej zaimportowanej z zamiarem jej dalszej odsprzedaży, czyli bez zmiany jej przeznaczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 grudnia 2005r. oddalił skargę.

Na skutek kasacji wniesionej przez W. P. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, iż zasadnie zarzucono naruszenie przepisów postępowania.

Sąd I instancji, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, powinien uwzględnić, że akta administracyjne nie zwierają pism belgijskich władz celnych z dnia 22.10.2001r. oraz z dnia 27.11.2002r. Ponadto w aktach administracyjnych brak jest kart od 118 do 149, a niektóre karty nie są ponumerowane. Brak jest również spisu treści akt. Stąd nie wiadomo, czego dotyczą brakujące karty. Ponadto wojewódzki sąd administracyjny nie odniósł się do zarzutu wskazującego brak precyzyjności odpowiedzi władz belgijskich oraz do zarzut zmiany definicji produktu pochodzącego dla "odzieży używanej". Pominięcie tych zarzutów i stwierdzenie, że to Skarżący powinien wykazać, iż przedmiotowy towar pochodzi z Unii Europejskiej mogło mieć istotny wpływ na załatwienie sprawy oraz nie spełnia wymogów art. 141 §4 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że wynik weryfikacji dowodów pochodzenia towaru przeprowadzony przez władze celne eksportu nie ma charakteru bezwzględnego, ponieważ art. 32 ust. 6 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego pozwala władzom wnioskującym o weryfikację na odmowę przyznania preferencji, lecz pod warunkiem, że nie zaistniały wyjątkowe okoliczności. Sąd I instancji nie rozważył, czy w kontrolowanej sprawie takie okoliczności istnieją, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

NSA wskazał również, że ani art. 83 Kodeksu celnego, ani art. 32 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego, nie regulują postępowania przed organami celnymi. Przepis art. 83 Kodeksu celnego zawiera upoważnienie do podejmowania kontroli zgłoszenia celnego, a art. 32 Protokołu nr 4 określa zasady weryfikacji dowodów pochodzenia towarów.

W wykonaniu wezwania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 marca 2008r. Dyrektor Izby Celnej przedłożył brakujące karty od 118 do 149 akt administracyjnych, które zawierają pisma władz belgijskich z dnia 22 października 2001 roku (k. nr 133) oraz z dnia 27 listopada 2001 roku (k. nr 134).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się słuszna, lecz z innych powodów niż wskazane w jej uzasadnieniu.

Zgodnie art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Uwzględniając stanowisko, że art. 32 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego nie normuje postępowania celnego, Sąd przyjął, iż związanie organów celnych kraju importu wynikami weryfikacji dowodów pochodzenia nie zwalniało organów celnych orzekających w niniejszej sprawie od obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia w postępowaniu celnym (art. 121 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego) w prawem przewidzianej formie (art. 65 §4 Kodeksu celnego). Organy prowadzące postępowanie powinny były mieć na uwadze, że art. 33 zdanie drugie Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego podpisanego w Brukseli dnia 24 czerwca 1997r. (Dz.U. z 1997r. nr 97 poz. 662 zał.) nakazuje rozstrzygać wszystkie przypadki sporów między importerem i władzami celnymi kraju importu w oparciu o ustawodawstwo tego kraju.

W kontrolowanej sprawie organy celne zakwestionowały stosowanie preferencji celnych, wynikających z Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczypospolita Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli dnia 16 grudnia 1991r. (Dz.U. z 1994r. nr 11, poz. 38 ze zm.), do importu sortowanej odzieży używanej. Bezsporne pomiędzy stronami pozostaje, że deklaracja na fakturze została sporządzona przez upoważnionego eksportera (art. 22 Protokołu nr 40). Natomiast sposób postępowania organów celnych, oparcie rozstrzygnięcia na "wiążących ustaleniach władz belgijskich", kłóci się z treścią obowiązków procesowych polskich organów celnych.

Działania podjęte w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sposób kwalifikacji prawnej zebranego materiału dowodowego sugerują, że pochodzenie importowanej odzieży nie było należycie udokumentowane. Tymczasem treść uzasadnienia decyzji wskazuje, że zakwestionowany został preferencyjny status pochodzenia produktu pomimo istnienia autentycznego dowodu preferencyjnego pochodzenia importowanej odzieży. W treści uzasadnienia decyzji stwierdzono, że przyjęto zgłoszenie celne bez zastrzeżeń, gdyż dokumenty potwierdzające pochodzenie były poprawne. Z akt sprawy nie wynika, aby zakwestionowano autentyczność dowodów pochodzenia.

W konsekwencji przyjmując, że wprowadzona na polski obszar celny sortowana odzież używana nie jest objęta regułami handlu preferencyjnego wynikającymi z Układu Europejskiego, ponieważ deklaracja na fakturze została sporządzona z naruszeniem art. 21 ust. 2 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego, organy celne powinny wykazać, że towar nie podlega regułom handlu preferencyjnego i wyjaśnić przesłanki, które uzasadniają odmowę przyznania importowanemu towarowi statusu produktu pochodzącego. Takich rozważań nie ma, ani w decyzji pierwszej instancji, ani w rozstrzygnięciu wydanym na skutek odwołania. Poza stwierdzeniem, że "belgijskie władze celne ustaliły, że towary wymienione w weryfikowanych fakturach nie mogą być uznane za produkty pochodzące w rozumieniu Protokołu nr 4 Układu Europejskiego" w uzasadnieniu pominięto omówienie podstawy faktycznej wydanego rozstrzygnięcia. Polegając na ustaleniach władz belgijskich pominięto także wyjaśnienia dotyczące kwalifikacji prawnej przyjętych ustaleń faktycznych. Tym samym nieznane pozostają przesłanki, którymi organy kierowały się odmawiając importowanej odzieży statusu produktu pochodzącego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie ujawnia powodów nałożenia na importera ciężarów fiskalnych (art. 210 §4 Ordynacji podatkowej).

Z wykonania obowiązków procesowych nie zwalniały organów przepisy dotyczące weryfikacji dowodów pochodzenia – art. 32 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego. Takiego skutku nie może powodować realizacja obowiązku poszanowania dla wyników weryfikacji przeprowadzonych przez władze kraju eksportu. Wydając decyzję w przedmiocie prawidłowości zgłoszenia celnego władze polskie nie mogły, wbrew stanowisku władz kraju eksportu, ograniczać przepływu towarowego z pominięciem procedury rozstrzygania sporów określonej w art. 33 zdanie pierwsze Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego. Jednocześnie niedopuszczalne było uchylanie się od przeprowadzenia postępowania celnego w pełnym zakresie, czyli z wyjaśnieniem jej podstawy faktycznej i prawnej. Stanowisko władz kraju eksportu wiązało polskie organy celne, ale nie wiązało podmiotów podległych kompetencji tych organów. Rozstrzygając o prawach i obowiązkach adresatów swoich decyzji organy celne nie mogły postąpić tak jakby wynik weryfikacji władz belgijskich miał charakter prejudykatu w formie ostatecznej decyzji doręczonej już wcześniej stronie w innym postępowaniu prowadzonym przez organy polskie. Zaskarżone rozstrzygnięcie było adresowane do podmiotu pozostającego na zewnątrz administracji celnej i wprowadzało do obrotu prawnego stanowisko wypracowane w ramach współpracy administracji celnej Polski i Belgii. Zasady tej współpracy w zakresie kontroli dowodów pochodzenia towarów dla celów stosowania preferencji celnych zostały ustalone właśnie w Części VI Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego.

Podkreślenia wymaga, że wyniki weryfikacji, zgodnie z art. 32 ust. 5 Protokołu nr 4 do układu Europejskiego, miały umożliwiać organom kraju importu wyraźne ustalenie okoliczności istotnych dla określenia preferencyjnego pochodzenia towaru. Stąd oczywisty wniosek, że przeprowadzenie postępowania weryfikacyjnego przez władze kraju eksportu nie usprawiedliwiało zaniechania jakichkolwiek działań w zakresie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, kwalifikacji prawnej materiału zebranego w toku postępowania weryfikacyjnego, czy ujawnienia rozumowania przeprowadzonego przez organ orzekający o prawidłowości zgłoszenia celnego (art. 121 §1 i §2, art. 122, art. 124 oraz art. 210 §4 Ordynacji podatkowej). Zaskarżona decyzja powinna być podjęta z poszanowaniem, obowiązujących w dniu jej wydania, wszystkich przepisów ustanowionych ustawą z dnia 09 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz.U. z 2001r. nr 75, poz. 802 ze zm.), a tym samym, zgodnie z treścią art. 262 tej ustawy, czyli przy odpowiednim stosowaniu przepisu art. 12 oraz przepisów działu IV ustawy – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997r. nr 137, poz. 926 ze zm.).

Kontrolowana decyzja jest wadliwa także z tego powodu, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy nie pozwala zakwestionować prawidłowości dokonanego zgłoszenia celnego. Jedyny dowód w sprawie, pisma władz belgijskich, potraktowane jako "wiążące ustalenia" nie został przetłumaczony na język polski. Z kolei z pisma przewodniego Departamentu Środków Taryfowych i Pozataryfowych Głównego Urzędu Ceł (k. 135) wynika jedynie, że odpowiedź władz belgijskich zawiera informację o negatywnym wyniku weryfikacji deklaracji na fakturach. W tych okolicznościach pozostawienie zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym naruszałoby zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu celnym (art. 123 §1 Ordynacji podatkowej), gdyż ograniczono jej możliwość wpływu na treść rozstrzygnięcia gromadząc dowody w języku innym niż język ojczysty strony i język urzędowy prowadzonego postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 192 Ordynacji podatkowej okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miał możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Wydanie rozstrzygnięcia na podstawie dowodów zgromadzonych w tej formie uchyla się spod kontroli strony oraz w sposób oczywisty narusza zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów celnych (art. 121 §1 i §2 Ordynacji podatkowej). Stwierdzony stan rzeczy usprawiedliwia również zarzut naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej, gdyż materiał dowodowy nie pozwala stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie wyników weryfikacji, które umożliwiają wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące z Belgii oraz czy spełniają one inne wymogi Protokołu (art. 32 ust. 5 protokołu nr 4 do Układu Europejskiego).

Błędne jest stanowisko Skarżącego, że postępowanie celne zostało wszczęte z chwilą wystąpienia o weryfikację dowodów pochodzenia do władz belgijskich i z tą chwilą został on objęty ochroną prawnoprocesową przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa.

Zasady postępowania w zakresie weryfikacji dowodów pochodzenia, w szczególności art. 32 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego, normują postępowanie wewnątrzadministracyjne, dotyczą współpracy administracyjnej władz celnych krajów członkowskich Wspólnoty i Polski. Wynik weryfikacji ma wpływ, w sposób określony postanowieniami Układu Europejskiego, jedynie na sytuację prawną władz kraju importu; stanowisko wyrażone przez władze kraju eksportu nie kształtowało sytuacji prawnej Skarżącego. Dla osiągnięcia takiego celu konieczne było wydanie decyzji administracyjnej poprzedzonej właściwym przeprowadzeniem postępowania celnego. Ustawodawca zagwarantował podmiotom prowadzącym obrót towarowy z zagranicą prawo do podważania wyników weryfikacji w postępowaniu celnym, w szczególności poprzez obowiązek zapewnienia im czynnego udział w postępowaniu celnym, możliwość zgłaszania wniosków dowodowych oraz prawo odwołania od decyzji. Po ostatecznym zakończeniu postępowania celnego strona postępowania celnego może podważać legalność wydanego rozstrzygnięcia w skardze do sądu administracyjnego. Z tych względów organy celne nie miały obowiązku zapewniać Skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu weryfikacyjnym prowadzonym na podstawie przepisów Części VI Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego.

Argumentacja skargi dotycząca zmiany interpretacji pojęcia produkt pochodzący w odniesieniu do "odzieży używanej" okazała się niewystarczająca dla uchylenia decyzji. Skarżący nie powołał jakiegokolwiek dokumentu, który pozwalałby stwierdzić wadliwość decyzji z tego powodu. W skardze brak informacji o wiążących informacjach taryfowych, podanych do publicznej wiadomości stanowiskach organów celnych lub innych śladów praktyki orzeczniczej, które uzasadniałyby twierdzenie, że stosowanie preferencji celnych dotyczących importu sortowanej odzieży używanej było zgodne z kwalifikacją prawną zaproponowaną w zgłoszeniu celnym. Zarzut skargi nie został nawet uprawdopodobniony. W sprawie nie stwierdzono okoliczności potwierdzających argumentację skargi, że realizacja kompetencji organów celnych obejmująca kontrolę zgłoszenia celnego (art. 83 §1 Kodeksu celnego), czy dążenie do właściwego zastosowania przepisów prawa celnego (art. 83 §3 Kodeksu celnego), spowodowana była zmianą praktyki orzeczniczej organów celnych Belgii lub Polski. Okolicznością usprawiedliwiającą stawiany zarzut nie może być samo podjęcie działań kontrolnych, nawet wówczas, gdy podjęcie kontroli zostało spowodowane przez organ o ogólnokrajowym zasięgu działania.

Usunięcie stwierdzonych uchybień przy ponownym rozpoznaniu sprawy w pierwszym rzędzie wymaga włączenia do akt sprawy tłumaczeń pism władz belgijskich. Dyrektor Izby Celnej powinien również mieć na uwadze, że nie został zwolniony od jakichkolwiek obowiązków prawnoprocesowych i dlatego w przyszłej decyzji należy precyzyjnie określić, czy zakwestionowanie prawidłowości zgłoszenia celnego znajduje usprawiedliwienie w nienależycie udokumentowanym pochodzeniu towaru, czy też jest spowodowane tym, że tego rodzaju towar nie podlegał regułom handlu preferencyjnego. Niemniej, zarówno w pierwszym, jak i w drugim przypadku, zgromadzony materiał dowodowy, zgodnie z art. 32 ust. 5 Protokołu nr 4 w związku z art. 122 Ordynacji podatkowej, powinien umożliwiać wyraźne ustalenie czy dokumenty są autentyczne, czy sprawdzane towary można uznać za pochodzące z Belgii oraz wskazywać warunki preferencyjnego traktowania, których importowany towar nie spełnia z wyjaśnieniem, dlaczego zastosowanie preferencji celnych w tym wypadku było niemożliwe.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania i wykonalności zaskarżonego aktu ma swoje uzasadnienie w przepisach art. 152 i art. 200 cytowanej ustawy.

/-/ M. Ławniczak /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ Sz. Widłak

D.W.d