Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1834/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1 a
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska- Matusiak (spr.) sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. K. i A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Ol 785/17 w sprawie ze skargi I. K. i A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zaskarżonym wyrokiem z 23 stycznia 2018 r. oddalił skargę A. K. i I. K. (dalej: "skarżący") na decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości.

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.

Decyzją z [...] lipca 2017 r., Starosta [...], po rozpatrzeniu wniosku [...] Spółka Akcyjna w [...] (dalej jako "inwestor" lub "spółka"), działając na podstawie art.124 ust. 1a w związku z art.6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm., dalej: u.g.n."), udzielił spółce zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości będącej własnością skarżących, stanowiącej działkę o numerach: [...], [...], [...], [...] (przed podziałem [...]) obręb [...] miasta [...], w celu założenia i przeprowadzenia linii [...] zgodnie z decyzją Starosty [...] z [.....] maja 2017 r. i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że za wydaniem wnioskowanej decyzji przemawiał interes społeczny i wyjątkowo ważny interes Spółki, w tym interes gospodarczy polegający na zwiększeniu bezpieczeństwa energetycznego całego regionu. Projekt dotyczący budowy [...], jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przedmiotowa decyzja jest niezbędna w celu skorzystania przez Spółkę z przedmiotowej nieruchomości, gdyż w przeciwnym wypadku, może nie uzyskać do niej dostępu, a tym samym, nie będzie możliwe przeprowadzenie przez nieruchomość przedmiotowej linii. W przypadku nieuzyskania stosownej decyzji, opóźni się termin realizacji i zakończenia inwestycji.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucili, że nie zaistniały przesłanki do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z ich nieruchomości. Stwierdzili, że art. 124 ust. 1a u.g.n. ma zastosowanie wyłącznie do sytuacji nagłych i wymagających natychmiastowego działania, a podniesione przez organ pierwszej instancji argumenty nie uzasadniały wydania przedmiotowej decyzji.

Decyzją z [...] sierpnia 2017 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Spółka wnioskiem z 13 lipca 2017 r., zwróciła się do organu pierwszej instancji, na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n., o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości i nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w związku z wydaną wcześniej decyzją ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości. We wniosku wskazała, że w obrocie prawnym istnieje ostateczna decyzja wydana w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. We wniosku z 13 lipca 2017 r. podniosła zaś, że uzyskanie prawa do dysponowania gruntem na cele budowlane (art. 124 ust. 1 i 1a u.g.n.), konieczne jest do zabezpieczenia interesu społecznego. Planowana budowa napowietrznej linii elektroenergetycznej [...] spełniać będzie istotną funkcję w systemie rozdziału i jakości energii elektrycznej na poziomie napięcia 110 kV na obszarze województwa [...]. Łączyć będzie istniejące stacje elektroenergetyczne 110/15 kV: Główny Punkt Zasilający (dalej jako "GPZ") [...] oraz GPZ [...]. Podała, że o randze tej linii w systemie rozdziału energii elektrycznej decyduje m.in. długość budowanej linii – ok. 35,5 km, jak i fakt, że przebiegać ona będzie przez teren dwóch powiatów: [...]i [...], w tym trzech gmin: [...], [...] [...] i [...]. Linia ta będzie budowana od podstaw na całej długości, a jej budowa wynika z konieczności zwiększenia pewności zasilania dla obszaru miast [...] i [...] oraz powiatów [...]i [...]. Tym samym, poprawi się bezpieczeństwo energetyczne regionu, a także znacznie zmniejszą się straty energii przy przesyle prądu elektrycznego. Spółka wskazała również na ważny interes gospodarczy podnosząc, że obecne zasilanie GPZ w [...] jedynie liniami [...] i [...] oraz stacji [...] liniami [...] i [...] może powodować komplikacje, zwłaszcza w okresach zwiększonego poboru energii elektrycznej i podczas niekorzystnych warunków atmosferycznych. Inwestor podniósł też, że z uwagi na uwarunkowania klimatyczne oraz związane z ochroną przyrody wyrażone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji, prace budowlane będą mogły być prowadzone w wąskim przedziale czasowym każdego roku. Konieczne jest zatem jak najszybsze uzyskanie prawa do dysponowania gruntem na cele budowlane, aby możliwe było uzyskanie pozwolenia na budowę.

Wojewoda stwierdził, że inwestor we wniosku należycie uzasadnił interes społeczny i gospodarczy. Wyjaśnił, że na tym etapie postępowania nie ma potrzeby, ani możliwości przeprowadzania dodatkowego postępowania wyjaśniającego związanego z wydaniem decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości. Decyzja wydawana w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. nie ma bowiem charakteru uznaniowego i jest wydawana, jeśli zaistnieją ustawowe przesłanki i zostanie złożony stosowny wniosek, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Podał, że budowa linii 110 kV ma znaczenie nadrzędne w odniesieniu do słusznego interesu właściciela nieruchomości, któremu ograniczono sposób korzystania z niej, sprowadzającego się do możliwości niezakłóconego korzystania z nieruchomości. Nie wymagała bowiem dowodu okoliczność, że umożliwienie budowy linii elektroenergetycznej, która ma za zadanie zwiększyć pewność i jakość zasilania w energię elektryczną dwóch powiatów, jest inwestycją o charakterze ogólnospołecznym.

Na powyższą decyzję skarżący złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 30 października 2017 r., inwestor podzielił stanowisko organu odwoławczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w zaskarżonym wyroku stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu pierwszej instancji zasadnie organy obu instancji uznały, że za niezwłocznym zajęciem przedmiotowej nieruchomości, w oparciu o art. 124 ust. 1a u.g.n., przemawia interes społeczny i ważny interes gospodarczy. Interes społeczny w niniejszej sprawie polega na poprawie niezawodności i sprawności funkcjonowania systemu elektroenergetycznego, poprawie niezawodności zasilania w energię elektryczną na obszarze województwa [...], a w szczególności powiatu [...] i [...], a także zwiększeniu atrakcyjności inwestycyjnej regionu. Natomiast interes gospodarczy polega na konieczności prowadzenia prac budowlanych w krótkim przedziale czasowym w ciągu roku z uwagi na uwarunkowania klimatyczne oraz wymogi związane z ochroną przyrody wyrażone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji. Dlatego też Sąd podzielił ocenę organów obu instancji, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 124 ust. 1a u.g.n.

Zdaniem Sądu wskazane powyżej okoliczności nie wymagają przeprowadzenia wszechstronnego postępowania wyjaśniającego. Organy wyczerpująco bowiem scharakteryzowały charakter i przeznaczenie inwestycji, a także jej strategiczne znaczenie dla bezpieczeństwa elektroenergetycznego przedmiotowego obszaru województwa [...] i na tej podstawie oceniły, że realizacja inwestycji wymaga zgody na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, a skarżący nie zakwestionowali skutecznie żadnej z cech przypisanych inwestycji. W tej sytuacji przyjęcie, że interes społeczny uzasadnia wydanie decyzji mającej na celu umożliwienie niezwłocznego zajęcia nieruchomości koniecznej dla realizacji inwestycji, nie ma cech arbitralności. Wystąpienie przesłanki ważnego interesu społecznego nie jest kwestią wykazania, lecz raczej uargumentowania, nie odnosi się bowiem wyłącznie do sfery faktów, lecz wymaga ich ewaluacji, dokonanej przez organ. Nie zaistniała zatem potrzeba przedstawiania dowodów na okoliczność spełnienia powyższych przesłanek, a wystarczające było ograniczenie się do przedstawienia cech, parametrów i przeznaczenia inwestycji.

Sąd uznał, że umożliwienie Spółce niezwłocznego zajęcia przedmiotowej nieruchomości uzasadnione było wystąpieniem w stanie faktycznym sprawy przesłanki interesu społecznego, wyrażającego się w konieczności zapewnienia szerokiemu gronu odbiorów nieprzerwanych dostaw energii elektrycznej i ważnego interesu gospodarczego, polegającego na konieczności poprawy bezpieczeństwa funkcjonowania infrastruktury elektroenergetycznej w powiatach [...] i [...], przez jej budowę. Tym samym, w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 124 ust. 1a u.g.n.

Końcowo Sąd podniósł, że kwestia prawidłowości decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, w szczególności kwestia przeniesienia przedmiotowej linii, nie może być oceniana na obecnym etapie sprawy, gdyż jej przedmiotem jest wyłącznie zbadanie, czy spełnione zostały przesłanki wymienione w art. 124 ust. 1a u.g.n. Ocena prawidłowości powyższej decyzji nie mieści się zatem w granicach sprawy, o których mowa w art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: ‘p.p.s.a.").

Skarżący w skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli o uchylenie powyższego wyroku w całości i przeprowadzenie rozprawy.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili naruszenie:

I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 104 i art. 108 k.p.a. w zw. z art. 124 ust. 1a u.g.n., polegające na przyjęciu, że w okolicznościach niniejszej sprawy zrealizowane zostały przesłanki warunkujące dopuszczalność wydania decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1a u.g.n, co w szczególności dotyczy ziszczenia się przesłanki istnienia interesu społecznego oraz interesu gospodarczego, w sytuacji gdy brak jest należytego uzasadnienia stanowiska, zgodnie z którym ziściła się którakolwiek przesłanka warunkująca wydanie wskazanej decyzji;

- art. 7 k.p.a., 8 k.p.a., 11 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na:

akceptacji przez Sąd pierszej instancji poczynionych przez organy ustaleń faktycznych leżących u podstaw wydania decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2017 r. w oparciu jedynie o gołosłowne, charakteryzujące się dużym stopniem ogólności twierdzenia Spłki nie poparte jakimikolwiek dowodami uzasadniającymi owe twierdzenia, co w szczególności dotyczy twierdzeń Spółki odnoście komplikacji w funkcjonowaniu istniejącej sieci energetycznej w związku z ewentualnym zwiększeniem poboru energii przez odbiorców oraz wpływu warunków atmosferycznych na jej awaryjność, jak i koniecznością szybkiego prowadzenia prac polegających na budowie linii;

zaniechanie zebrania dowodów na okoliczności mające świadczyć o spełnieniu przesłanek wydania decyzji, tj. w szczególności zrealizowania przesłanki interesu społecznego oraz interesu gospodarczego;

- art. 7 k.p.a., 8 k.p.a., 11 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 80 k.p.a. – w ocenie skarżacych nawet w razie przyjęcia za poprawne poczynionego przez Sąd pierszej instancji założenia, że przesłanka "ważnego interesu społecznego" (co należy także odnieść od "przesłanki interesu gospodarczego") warunkująca wydanie decyzji z art 124 ust 1a u.g.n. "nie jest kwestią wykazania, a raczej uargumentowania" - na niedokonaniu:

ustaleń faktycznych wystarczających dla dokonania ewaluacji, czy przesłanka "ważnego interesu społecznego" bądź "interesu gospodarczego" jest w okolicznościach niniejszej sprawy realizowana w wystarczającym stopniu co polega na co najmniej uprawdopodobnieniu rzeczywistego wpływu realizacji inwestycji na cechy prawnie relewantne takie jak: poprawę bezpieczeństwa energetycznego odbiorców i stabilności dostaw energii elektrycznej;

niedokonaniu w należyty sposób ewaluacji (oceny) przesłanek pozwalających na wydanie decyzji, co przejawiło się w przyjęciu apriorycznego założenia, że realizacja inwestycji infrastrukturalnej jest ex definitione inwestycją spełniającą przesłankę "ważnego interesu społecznego";

- art. 106 § 3 p.p.s.a., polegające na oddaleniu złożonego w toku postępowania przez skarżących wniosku dowodowego o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z treści znajdujących się aktach sprawy o sygn. II SA/Ol 667/17:

opinii dendrologicznej dotyczącej wyceny wartości drzew na pasie służebności przesyłu przez teren szkółki drzew ozdobnych Gospodarstwa Szkółkarskiego [...] w [...] (dz. nr [...], [...], [...], [...]) sporządzonej przez mgr inż. M. S., datowanej na października 2017, oraz

pisma [...] S.A. z [...] lutego 2017 r., znak: [...]

- co w konsekwencji doprowadziło Sąd pierszej instancji do zaniechania uznania, iż prowadzenie prac przez inwestora doprowadzi do naruszenia godnego ochrony interesu skarżących jako właścicieli nieruchomości, na kórej prace mają być prowadzone,

II. przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 124 ust. 1 u.g.n., polegające na zastosowaniu tego przepisu w okolicznościach, w których nie istniały podstawy do jego zastosowania:

wobec niespełnienia przesłanki "ważnego interesu gospodarczego" - gdyż nie istnieje konieczność szybkiego rozpoczęcia prac budowlanych, bowiem na nieruchomości skarżących do dnia sporządzenia skargi nie zostały one w ogóle zainicjowane,

wobec niespełnienia przesłanki "ważnego interesu społecznego" (stosowanego wobec odesłania do art. 108 k.p.a. w treści art 124 ust. 1a u.g.n.) - gdyż poza ogólnym twierdzeniem, że inwestycja tego rodzaju jak zamierzona przez [...] służy realizacji takowego interesu, nie zostało to w jakikolwiek sposób wykazane

- co w konsekwencji doprowadziło do wydaniu decyzji zezwalającej dla wnioskodawcy na zajęcie nieruchomości będącej własnością skarżących w celu realizacji zamierzonej inwestycji;

- art. 124 ust. 1a u.g.n. w zw. z art 140 k.c., polegające na wadliwym uznaniu, iż nie miała miejsca rażąco nadmierna ingerencja w prawo własności skarżącego polegająca na pominięciu godnego ochrony interesu skarżących jako właścicieli nieruchomości, co przejawiało się w tym, że szkoda, która powstaje po ich stronie w związku prowadzeniem prac (na podstawie decyzii wydanej na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n.) na nieruchomości z jednoczesnym wyłączeniem po stronie właścicieli prawa do uprawy w pasie technologicznym roślin o wysokości przekraczającej 3 m., wynosi co najmniej [...] zł (kwota stanowiąca wartość roślin o wysokości przekraczającej 3 m., których skarżący nie będą mogli w dalszym ciągu uprawiać w związku z treścią zaskarżónychdecyzji) i przewyższa znacznie koszty zmiany trasy tej linii 110 kV ustalonej na kwotę [...] zł (uwzględniający koszt wykonania nowych prac projektowych, uzyskania nowych uzgodnień, decyzji administracyjnych /a także podwyższony koszt wykonawstwa), co wynika jednoznacznie z dokumentów złożonych do akt sprawy o sygn. akt II SA/Ol 667/17, a mianowicie:

opinii dendrologicznej dot. wyceny wartości drzew na pasie służebności przesyłu przez teren szkółki drzew ozdobnych Gospodarstwa Szkółkarskiego [...] w [...] (dz. nr [...], [...], [...], [...]) sporządzonej przez mgr inż. M. S., datowanej na październik 2017 r.;

pisma [...] S.A. z [...] lutego 2017 r., znak: [...]

a których to dokumentów dotyczył wniosek dowodowy złożony przez skarżacych w postępowaniu przed Sądem pierszej instancji w sprawie zakończonej wydaniem wyroku, którego dotyczy niniejsza skarga kasacyjna.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawili argumentacją mającą na celu wykazanie przedstawionych w niej zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

Skarga kasacyjna wniesiona w rozpoznawanej sprawie została oparta na obu podstawach wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Z zasady gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego. Jednak w rozpoznawanej sprawie z uwagi na sposób i zakres sformułowanych zarzutów należy w pierwszej kolejności odnieść się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, albowiem zasadność zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania bezpośrednio zależna jest od zasadności zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego. Istota zarzutów sprowadza się bowiem do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji, który zaaprobował twierdzenie organu, że w sprawie spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie przez [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] nieruchomości będącej własnością A. i I. K., stanowiącej działkę oznaczoną numerami ewidencyjnymi [...], [...], [...], [...] (przed podziałem [...]), obręb [...] miasto [...], dla której Sąd Rejonowy w [...], Wydział [...] Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...].

Zgodnie z art. 124 ust. 1a u.g.n. w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

W świetle art. 124 § 1a u.g.n. i art. 108 K.p.a. decyzja o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest wydawana zatem przez starostę na wniosek inwestora w razie wykazania przez niego jednej z dwóch grup przesłanek. Pierwsza odnosi się do przypadków możliwości nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, tj. gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Druga grupa dodana w art. 124 § 1a u.g.n. wypełnia się w przesłance "ważnego interesu gospodarczego".

W rozpoznawanej sprawie decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości została poprzedzona decyzją Starosty [...] z [...] maja 2017 r. w sprawie ograniczenia sposobu korzystania przez skarżących z części przedmiotowej nieruchomości. Niezwłoczne zajęcie nieruchomości konieczne było ze względu na interes społeczny, a także ważny interes gospodarczy.

Podzielając stanowisko inwestora wyrażone we wniosku o wydanie decyzji organy obu instancji, za podstawę swoich decyzji przyjęły przesłanki "ważnego interesu gospodarczego" i "interesu społecznego". Jak wynika ze stylistyki przepisu art. 124 ust. 1a u.g.n. przesłanki w nim wymienione są rozłączne, o czym świadczy użycie spójnika "lub", co oznacza, że wystąpienie którejkolwiek z nich skutkuje spełnieniem dyspozycji uregulowanej tym przepisem. Uprawnione jest przy tym stanowisko, że przesłanki "ważnego interesu gospodarczego" i "interesu społecznego" mogą się przenikać i można je kwalifikować łącznie, skoro realizacja inwestycji w postaci napowietrznej linii energetyczne może służyć obu tym interesom. Słusznie przy tym stwierdza Sąd pierwszej instancji, że organy administracyjne nie mają w takim przypadku obowiązku prowadzenia wszechstronnego postępowania wyjaśniającego w takim kształcie jak domaga się tego skarżący, a więc takiego którego wyniki będą mogły zostać ściśle określone w postaci wykazania, że bezpieczeństwo energetyczne regionu jest w jakikolwiek sposób zagrożone, czy wykazania wpływu realizacji inwestycji na stabilność dostaw energii elektrycznej. Po pierwsze ani inwestor, ani organy administracyjne nie wskazywały na pierwszą z ww. sytuacji, ale szerzej na poprawę niezawodności i sprawności systemu elektroenergetycznego oraz systemu zasilania, zwiększenie zdolności przesyłowej, pewności zasilania, konieczność prowadzenia prac budowlanych jedynie w określonych okresach roku. Po drugie, nie można założyć, aby przesłanka "ważnego interesu gospodarczego" realizowała się tylko w sytuacji zagrożenia energetycznego określonego rejonu, a już nie w planowanym jego rozwoju. Po trzecie wreszcie, strona skarżąca na żadnym etapie postępowania nie podważyła okoliczności, które w ocenie organów, jak i Sądu pierwszej instancji przemawiały za udzieleniem inwestorowi zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, zaś podejmowane próby polemiki były nieskuteczne chociażby z tego względu, że nie odnosiły się do całości argumentacji organu. Słusznie przy tym przyjął Sąd pierwszej instancji, że zaistnienie ww. przesłanek jest kwestią przedstawienia stosownej argumentacji a nie wykazania ich jako faktów (por. wyrok NSA z 23 stycznia 2019 r., I OSK 739/18).

Oczywistym jest i niewymagającym dowodzenia, wobec postępującego rozwoju cywilizacyjnego i rosnącego uzależnienia społeczeństwa od nieprzerwanych dostaw energii, że energia elektryczna posiada szczególną rolę. Zagadnienia zaspokajania potrzeb energetycznych i gospodarka zasobami energii są w orzecznictwie uznawane za niezwykle ważne, i judykatura zalicza tę materię do zadań publicznych (por. wyroki NSA z: 4 kwietnia 2013 r., I OSK 102/13, 26 września 2013 r., I OSK 831/13, 10 października 2013 r., I OSK 1030/13). Wynika to z pierwotnego charakteru energii elektrycznej, w związku z czym nie ma możliwości jej zastąpienia. Takie nośniki jak gaz, czy ciepło mogą zostać zastąpione energią elektryczną, ale nie odwrotnie. Całkowita przerwa w dostawie energii elektrycznej powoduje duże straty ekonomiczne, jak i społeczne. Ponadto przyczynia się do osłabienia poczucia bezpieczeństwa mieszkańców miasta, regionu, czy też całego państwa. Podejmowanie działań zmierzających do minimalizowania ryzyka awarii w oczywisty sposób leży zatem w interesie społecznym.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanie kwestionowanej decyzji było bezpośrednio związane z realizacją celu publicznego. W orzecznictwie wskazuje się, że realizowanie sieci energetycznej jako inwestycji liniowej, jest realizacją celu publicznego (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2015 r., I OSK 1244/15). Umożliwienie budowy linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia o charakterze ponadlokalnym, która ma na celu poprawienie bezpieczeństwa energetycznego, a także jest niezbędna dla rozwoju ekonomicznego regionu, jest inwestycją o charakterze ogólnospołecznym. Ma zatem znaczenie nadrzędne w odniesieniu do słusznego interesu właściciela nieruchomości, któremu ograniczono sposób korzystania z niej, a który to interes sprowadza się do możliwości niezakłóconego korzystania z nieruchomości.

Organy te wszystkie okoliczności, istotne z punktu widzenia normy prawnej znajdującej zastosowanie w sprawie, w swoich rozważaniach uwzględniły, odniósł się do nich także Sąd pierwszej instancji.

Wobec powyższego na uwzględnienie nie zasługują zarzuty naruszenia art. 124 ust. 1a u.g.n. w zw. z art. 104 k.p.a. i art. 108 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a., art. 8, art. 11, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a.

Dodatkowo podkreślić należy, że zarzuty oparte na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. mogą zostać uwzględnione jedynie wtedy, gdy uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie i w piśmiennictwie wskazuje się, że zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" zawarty w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. in fine, należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Oznacza to po stronie skarżącego obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z 14 lipca 2011 r., II GSK 784/10 i przywołane w nim: wyrok SN z 21 marca 2007 r., I CSK 459/06, wyrok SN z 21 marca 2006 r., I CSK 63/05, T. Wiśniewski, Apelacja i kasacja. Nowe środki odwoławcze w postępowaniu cywilnym, Warszawa 1996, str. 167; B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2009, str. 508). W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej z powyższej powinności nie wywiązał się.

Nie mógł być uwzględniony także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 106 § 3 p.p.s.a. Naruszenia tego przepisu strona skarżąca kasacyjnie upatruje w nieuwzględnieniu wniosków dowodowych złożonych w toku postępowania sądowego a dotyczących możliwości i zasadności innego usytuowania przedmiotowej linii.

Stosownie do przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga sprawę na podstawie akt sprawy, a więc na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego i zgromadzonego materiału dowodowego. Skoro zatem kontrola sądowoadministracyjna odbywa się na podstawie akt sprawy, to co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed tym sądem, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem, którego działalność podlega kontroli. Przepis artykułu 106 § 3 p.p.s.a. nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza (por. wyroki NSA z: 25 lutego 2016 r., II OSK 1592/14, 25 października 2015 r., I OSK 300/14, 20 stycznia 2010 r., II FSK 1306/08). Ponadto postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ograniczone jest wyłącznie do możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentów i może mieć wyłącznie charakter uzupełniający. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. "Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie". Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. jest ocena, czy organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń, co oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym ustalania stanu faktycznego sprawy. W orzecznictwie NSA zwraca się uwagę, że w drodze wyjątku, zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., Sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów, nie jest natomiast jego rolą uzupełnianie materiału dowodowego" (por. wyrok NSA z 19 sierpnia 2016 r., I GSK 1792/14). Ponadto dopuszczenie nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu (por. wyroki NSA z: 25 września 2012 r., II OSK 840/11, 17 grudnia 2015 r., II OSK 2501/15).

Wbrew twierdzeniom strony skarżącej kasacyjnie w realiach niniejszej sprawy nie zachodziły podstawy do przeprowadzenia przez Sąd pierwszej instancji postępowania dowodowego w oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a., mającego na celu ustalenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, których nie dokonał organ. Jak zasadnie wskazał ten Sąd, kwestie prawidłowości decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, w szczególności kwestia przeniesienia przedmiotowej linii, nie może być oceniania w rozpoznawanej sprawie. Jej przedmiotem jest bowiem jedynie zbadanie spełnienia przesłanek wymienionych w art. 124 ust. 1a u.g.n.

Ze wskazanych powodów nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 140 k.c., zgodnie z którym w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Przywołany przepis nie znajduje zastosowania w rozpoznawanej sprawie z uwagi na jej przedmiot. Nie są w niej rozstrzygane, podnoszone w ramach tego zarzutu, kwestie związane ze szkodą powstałą po stronie skarżących, a wiążące się m.in. z odmową zmiany przebiegu linii. Skarżącym przysługuje stosowne odszkodowanie, o którym jednak organy orzekają w odrębnym postępowaniu.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną, która nie miała usprawiedliwionych podstaw, oddalił w oparciu o art. 184 p.p.s.a.