Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 547/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2011-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1  art. 31 ust. 1 i 2
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
article: art. 65 ust. 1, 5, 5, 6, art. 73, art. 86 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi W.F. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru, kwoty długu celnego, podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W.K.F. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] określającej wartość celną towaru, kwotę długu celnego, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług.

W sprawie został przez organy ustalony następujący stan faktyczny.

W dniu [...].08.2008 r. Z.M. działający z upoważnienia W.F. zgłosił do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu używany samochód osobowy marki [...] o pojemności silnika 1968 cm3, rok produkcji 2006. Zgłoszenie zostało przyjęte jako spełniające warunki określone w art. 62 Wspólnotowego Kodeksu Celnego i zarejestrowane w Oddziale Celnym pod pozycją ewidencji OGL [...] Do zgłoszenia celnego Strona załączyła m.in. fakturę nr [...] z dnia [...].08 2008r. opiewający na kwotę 6.600 CHF, dokument pojazdu oraz opinię techniczną nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008r. Na podstawie deklaracji na rachunku, w zgłoszeniu skarżący zadeklarował preferencyjną stawkę celną 0% przewidzianą dla towarów pochodzących ze wspólnoty lub z krajów korzystających.

Korzystając z postanowień art. 78 ust.1 i 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (rozporządzenie Rady EWG nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r., ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WEL nr 302 z 19.10.1992r., ze zmianami) organ celny po zwolnieniu towaru dokonał z urzędu kontroli zgłoszenia celnego.

W toku czynności organ celny zgodnie z postanowieniami art. 33 Protokołu Nr 3 dotyczącymi definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej oraz umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz. Urz. WE L 45 z 15 lutego 2006 r. ze zmianami) przekazał załączony do zgłoszenia celnego rachunek zakupu nr [...] z dnia [...].08.2008 r. z zamieszczoną na nim deklaracją o pochodzeniu towaru, do weryfikacji przez szwajcarskie służby celne.

Przy piśmie nr [...] z dnia [...].03.2010r. Generalny Dyrektoriat Ceł Federalnej Administracji Celnej - Sekcja ds. Pochodzenia oraz Tekstyliów, poinformował, że eksporter nie udowodnił pochodzenia pojazdu. Z tego względu pojazd należy traktować jako nieokreślonego pochodzenia i uznać dowód pochodzenia za nieważny.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji dopuścił jako dowód w sprawie karty ze szwajcarskiego katalogu EurotaxGlass, 07-08/08 str. 378, z której wynika, że ceny tego rodzaju towaru na rynku szwajcarskim kształtują się w przedziałach: od 20.400 CHF do 25.100 CHF. Nawet uwzględniając przedstawioną przez importera ocenę techniczną nr [...] z dnia [...].08.2008r., wg której wskazano procentowy wskaźnik ubytku wartości pojazdu (ubytek m.in.: z tytułu uszkodzeń, braków w wyposażeniu nadwozia), to wartość pojazdu ustalona na podstawie materiału porównawczego kształtuje się na poziomie kilkakrotnie wyższym od ceny określonej na umowie kupna - sprzedaży załączonej do zgłoszenia celnego.

Po przeprowadzonym postępowaniu organ I instancji wartość celną przywiezionego samochodu ustalił na podstawie metody zastępczej, tzw. metody ostatniej szansy, o której mowa w art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, przyjmując jako podstawę ustalenia wartości wyliczenia dokonaną przez powołanego w tym celu biegłego rzeczoznawcę, odejmując należności publicznoprawne.

Strona odwołała się od tej decyzji, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji

i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Decyzji zarzuciła:

1. Naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, poprzez jego niezastosowanie

i odrzucenie wartości transakcyjnej jako podstawy do ustalenia wartości celnej,

z tego powodu, że w ocenie organów celnych istnieją "uzasadnione wątpliwości",

co do faktycznej wartości pojazdu,

b) art. 30 ust. 2 lit. b Wspólnotowego Kodeksu Celnego, poprzez odmowę jego zastosowania przez organy celne dla określenia wartości celnej samochodu sprowadzonego przez stronę skarżącą,

c) art. 31 w zw. z art. 30 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez zastosowanie dla określenia wartości celnej samochodu sprowadzonego przez skarżącego, metody "ostatniej szansy" z naruszeniem obligatoryjnej kolejności stosowania metod do określenia wartości celnej, ustalonej w art. 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego,

d) art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

(Dz. U. 2004 r., Nr 29, poz. 257 ze zm.), w zw. z art. 154 ust. 1 ustawy z dnia

6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29 poz. 257 ze zm.) wyrażające się w przyjęciu zawyżonej wartości celnej importowanego przez stronę skarżącą pojazdu i tym samym określenie podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym w nieprawidłowej wysokości

e) art. 29 ust. 13 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

(Dz. U. 2004 r. Nr 54, poz. 534 ze zm.) poprzez przyjęcie zawyżonej wartości celnej pojazdu wynikającej z nieuwzględnienia przy wymiarze cła i podatku akcyzowego wartości transakcyjnej, co ostatecznie doprowadziło do określenia podstawy opodatkowania podatku od towarów i usług w nieprawidłowej wysokości

2. Naruszenie prawa procesowego

a) art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie, przejawiające się

w braku przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego oraz niewyjaśnienie w pełni stanu faktycznego w celu ustalenia wartości transakcyjnej,

b) art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie, polegające

na niewyjaśnieniu w pełni stanu faktycznego i uchylaniu się od przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego w celu ustalenia wartości transakcyjnej,

c) art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, polegające na pominięciu ceny transakcyjnej towaru oraz oparcie decyzji na wadliwej opinii rzeczoznawcy.

Dyrektor Izby Celnej, po rozpoznaniu wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji.

Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, w której zarzucił organowi celnemu:

1. Naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, poprzez jego niezastosowanie i odrzucenie wartości transakcyjnej jako podstawy do ustalenia wartości celnej, z tego powodu, że w ocenie organów celnych istnieją uzasadnione wątpliwości, co do faktycznej wartości pojazdu,

b) art. 30 ust. 2 lit. b Wspólnotowego Kodeksu Celnego, poprzez odmowę jego zastosowania przez organy celne dla określenia wartości celnej samochodu sprowadzonego przez stronę skarżącą,

c) art. 31 w zw. z art. 30 ust. 1 wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez zastosowanie dla określenia wartości celnej samochodu sprowadzonego przez skarżącego, metody "ostatniej szansy" z naruszeniem obligatoryjnej kolejności stosowania metod do określenia wartości celnej ustalonej w art. 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego,

d) art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. 2004, Nr 29, poz. 257 ze zm.), w zw. z art. 154 ust. 1 ustawy z dnia

6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) wyrażające się w przyjęciu zawyżonej wartości celnej importowanego pojazdu i tym samym określenia podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym w nieprawidłowej wysokości,

e) art. 29 ust. 13 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U 2004 r. Nr 54, poz. 534 ze zm.) poprzez przyjęcie zawyżonej wartości celnej pojazdu wynikającej z nieuwzględnienia przy wymiarze cła i podatku akcyzowego wartości transakcyjnej, co ostatecznie doprowadziło do określenia podstawy opodatkowania podatku od towarów i usług w nieprawidłowej wysokości.

2. Naruszenie prawa procesowego:

a) art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie, przejawiające się w braku przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego oraz niewyjaśnienie w pełni stanu faktycznego w celu ustalenia wartości transakcyjnej,

b) art. 187 § 1 ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie, polegające na niewyjaśnieniu w pełni stanu faktycznego i uchylaniu się od przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego w celu ustalenia wartości transakcyjnej,

c) art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, polegającej na pominięciu ceny transakcyjnej towaru oraz oparcie decyzji na wadliwej opinii rzeczoznawcy.

Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżący wniósł o:

1. uchylenie w całości zaskarżonych decyzji tj. decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] kwietnia 2011r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] stycznia 2011r. nr [...] określającej wartość celną towaru, kwotę wynikającą z długu celnego oraz kwotę podatku od towarów i usług

W uzasadnieniu między innymi podnosząc, że organ I instancji powołał rzeczoznawcę, którego zadaniem było ustalenie rzeczywistej wartości celnej pojazdu, a w konsekwencji określenia właściwej kwoty należności publicznoprawnych dla pojazdu objętego zgłoszeniem celnym.

Zdaniem strony skarżącej opinia rzeczoznawcy ze Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego nr [...] na podstawie, której organ podatkowy wydał decyzję jest wadliwa. Opinia powinna ustalać wartość rynkową pojazdu identycznego lub podobnego do tego objętego zgłoszeniem. Powołany przez organ podatkowy rzeczoznawca wydał w dniu [...] lipca 2010 r. opinię, w której ustalił wartość pojazdu na rynku polskim (brutto) na dzień odprawy celnej na kwotę 52.100 zł. Strona skarżąca nie zgadza się z takim stanowiskiem organu podatkowego. Zdaniem strony skarżącej wadliwe jest określenie zobowiązania podatkowego od kwoty wskazanej w opinii rzeczoznawcy. Zgodnie z obowiązującymi przepisami organ zobowiązany jest do wyceny towaru biorąc pod uwagę samochody identyczne lub podobne. W zaistniałym stanie faktycznym dziwi więc fakt oparcia się w opinii przez biegłego na porównaniu [...] z [...]. Przede wszystkim nie są to samochody identyczne lub podobne, ze względu na fakt, iż ich producentem są dwie zupełnie inne firmy. Z tego też względu na ich cenę zarówno wyjściową jak i na rynku wtórnym wpływa wiele czynników związanych z indywidualnymi uwarunkowaniami poszczególnych producentów. Samochody te zostały wyprodukowane również w innych krajach, co także wpływa na ich cenę rynkową. Zgodnie z wytycznymi kalkulacja powinna uwzględniać cenę katalogową samochodu identycznego lub podobnego wyprodukowanego poza Wspólnotą, a więc w kraju trzecim. [...] została wyprodukowana faktycznie w kraju trzecim, w Japonii co zdecydowanie podnosi jego cenę ze względu na dodatkowe koszty z tym związane. Z kolei [...] mimo, ze został zakupiony przez skarżącego w Szwajcarii, to jego miejscem produkcji jest Europa. W oparciu o te okoliczności, skarżący podnosi, iż opinia biegłego nie jest obiektywna a co za tym idzie jest wadliwa. W ocenie skarżącego przyjęta przez organ celny I instancji wartość pojazdu została znacznie zawyżona i dlatego powinna być ponownie przez ten organ zweryfikowana. Organ celny pominął także fakt, że importowany samochód będący przedmiotem transakcji był pojazdem poważnie uszkodzonym, co znacznie obniżyło jego wartość rynkową (ta okoliczność w ogóle nie została wzięta pod uwagę przy szacowaniu wartości samochodu przez biegłego) W ocenie strony skarżącej opinia rzeczoznawcy jest wadliwa. Strona podkreślała, że ustaliła za pomocą serwisu [...], że pojazd był serwisowany w Szwajcarii, co stanowi dowód, iż pochodzi ze Szwajcarii.

Ponadto, w oparciu o art. 191 Ordynacji podatkowej, z zasady swobodnej oceny dowodów wynika, że organ podatkowy – przy ocenie stanu faktycznego – nie jest skrępowany żadnymi regułami ustalającymi wartości poszczególnych dowodów.

Zdaniem strony skarżącej dokumenty dołączone do zgłoszenia celnego w sposób jednoznaczny wskazywały, iż samochód pochodzi ze Szwajcarii i dlatego też objęty jest preferencyjną opłatą celną (0%). Potwierdzeniem słuszności poniesionego zarzutu było także orzeczenie wydane przez WSA w Gorzowie Wlkp. w sprawie I SA/Go 83/11.

Niezależnie od powyższego w toku niniejszego postępowania naruszony został

art. 122 o.p., zgodnie z którym " W toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym". Zasada ta nie oznacza, ze organ jest uprawniony do oceny dowodów według dowolnych kryteriów, swoją ocenę musi oprzeć na przekonywujących przesłankach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji.

Podstawą zakwestionowania wartości celnej w niniejszej sprawie nie mógł być również wynik weryfikacji przeprowadzony przez szwajcarskie władze celne, które tylko poinformowały, że eksporter nie udowodnił pochodzenia rzeczowego pojazdu, stwierdzenie to nie oznacza, że firma ta nie istniała w chwili dokonania transakcji.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2011r., pełnomocnik skarżącego podtrzymując twierdzenia zawarte w złożonej skardze, wskazał że wydana przez rzeczoznawcę opinia jest wadliwa. Ponadto podniósł, że przyjęta przez organ podatkowy wartość pojazdu została znacznie zawyżona, gdyż pominął on fakt, że importowany samochód był uszkodzony.

Strona skarżąca do złożonego pisma przedłożyła opinię z dnia [...] czerwca 2011 r. wykonaną na jej zlecenie po wydaniu przez organ odwoławczy decyzji.

Dyrektor Izby Celnej w udzielonej odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W dniu rozprawy 18 sierpnia 2011 r., skarżący za pośrednictwem faksu przesłał wniosek o odroczenie rozprawy, wskazując, że dotychczasowy pełnomocnik wypowiedział pełnomocnictwo przebywa na urlopie do 23 sierpnia 2011 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skargę należało oddalić.

Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej.

Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast z art. 1 i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. wynika, że ustawa ta normuje postępowanie sądowe

w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne).

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie także w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Z powyższych regulacji wynika, że sąd administracyjny nie jest organem biorącym udział w wydawaniu decyzji administracyjnej, a jedynie dokonuje jej kontroli,

która sprowadza się do oceny prawidłowości jej wydania pod względem formalnym oraz prawidłowości zastosowania prawa materialnego, przy czym jeżeli chodzi o stan faktyczny to należy rozumieć ten, który istniał w dniu wydania decyzji, gdyż był on znany organowi wydającemu decyzję.

Zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Strona skarżąca przedłożyła opinię rzeczoznawcy sporządzoną na jej zlecenie, niewątpliwie ma ona walor dokumentu prywatnego. Jednak w przypadku jej dopuszczenia koniecznym byłoby wezwanie powołanego przez organ rzeczoznawcy do ustosunkowania się do jej treści, co skutkowałoby "nadmiernym przedłużeniem postępowania w sprawie". Ponadto opinia ta nie była "niezbędna do wyjaśnienia istotnych wątpliwości", gdyż w swojej istocie sprowadzała się nie do faktów ale do polemiki z zastosowaną przez biegłego powołanego przez organ metodą, dotyczącą ustalenia wartości pojazdu w oparciu o wartość głównych zespołów pojazdu. Natomiast przedłożona przez stronę opinia dotyczyła ustalenia wartości pojazdu poprzez obniżenie jego wartości bazowej o przedłożoną kalkulację naprawy. Strona nie złożyła wniosku o dopuszczenie dowodu z tej opinii a Sąd nie uznał aby była ona niezbędna do rozpoznania sprawy i nie dopuścił dowodu z urzędu. Wniosek o odroczenie rozprawy należało mając na uwadze treść art. 42 ust 2 P.p.s.a. oddalić, albowiem radca prawny, który według twierdzenia skarżącego wypowiedział pełnomocnictwo, obowiązany jest działać za stronę jeszcze przez dwa tygodnie, chyba że mocodawca zwolni go z tego obowiązku. W rozpoznawanej sprawie, do wniosku o odroczenie rozprawy z powodu wypowiedzenia pełnomocnictwa przez dotychczasowego nie przedłożono wypowiedzenia. Ponadto pełnomocnik o tym fakcie nie zawiadomił także sądu (tak też B. Dauter i inni w Komentarzu do Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2005 str. 110) Biorąc pod uwagę powyższe oraz treść art. 7 P.p.s.a., z którego wynika nałożony na sąd obowiązek szybkiego załatwienia sprawy i dążenia do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu, wniosek o odroczenie rozprawy należało oddalić.

Strona skarżąca podniosła, że organy celne naruszyły regulacje z art. 29 ust 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, poprzez odrzucenie wartości transakcyjnej jako podstawy do ustalenia wartości celnej, gdyż w ich ocenie istniały "uzasadnione wątpliwości" co do faktycznej wartości pojazdu.

Zdaniem strony organ kwestionując wartość transakcyjną jako wartość celną,

nie poparł swojego stanowiska żadnym dowodem.

Podstawą zakwestionowania wartości celnej nie mógł być również wynik postępowania przeprowadzonego przez szwajcarskie organy władzy celnej, gdyż nie orzekły one co do wiarygodności ceny uwidocznionej na fakturze czy też jej wiarygodności a jedynie udzieliły odpowiedzi co do pochodzenia pojazdu.

Ustosunkowując się do tego zarzutu podnieść należy, że postępowanie organów było zgodne z art. 181 a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/1992 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, z jego treści wynika, że organy celne nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem wartości transakcyjnej, jeżeli mają uzasadnione wątpliwości, czy zadeklarowana wartość celna stanowi faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 kodeksu.

Ta regulacja daje organowi celnemu podstawę do ustalenia wartości celnej na podstawie innej niż metoda wartości transakcyjnej.

W rozpoznawanej sprawie te uzasadnione wątpliwości były spowodowane prawdziwością danych zawartych w przedłożonym przez skarżącego dowodzie zakupu samochodu z dnia [...] sierpnia 2008 r. Z przeprowadzonego przez szwajcarskie organy celne postępowania wynika, że sprzedawca pomimo złożenia stosownego oświadczenia na rachunku nr [...], nie wykazał pochodzenia towaru. Zatem skoro w tym elemencie rachunek zawierał nieprawdziwe dane, to organy miały uzasadnione wątpliwości, że także w elemencie dotyczącym ceny sprzedaży pojazdu nie odpowiada ona rzeczywistej wartości rynkowej samochodu, co zostało potwierdzone uzyskanymi przez organy danymi. Wynika z nich, że wartość importowanego samochodu wynosi od 20.400 CHF do 25.100 CHF, natomiast skarżący przedłożył rachunek na wartość 6.600 CHF. Mając na uwadze, że był to pojazd uszkodzony oraz rodzaj uszkodzeń pojazdu, wartość takiego pojazdu mogłaby się kształtować w granicach 70-80%, wartości samochodu nieuszkodzonego, (powołany przez organy biegły ustalił ją na 80%) , ale cena podana przez skarżącego była nawet poniżej 30% tej wartości. To uzasadnia zaistnienie w rozpoznawanej sprawie "uzasadnionych wątpliwości" i odstąpienie przez organy celne od ustalania wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej.

Przypomnieć należy, że sporny towar korzystał z preferencji celnych, a zatem jego pochodzenie winno być udokumentowane preferencyjnym dowodem pochodzenia. Kwestie te reguluje, mająca zastosowanie w niniejszej sprawie, Umowa zawarta pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz. Urz. WE L 45 z 15 lutego 2006r.ze zmianami), a konkretnie Protokół Nr 3 do tejże Umowy dotyczący definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej.

Zgodnie za art. 16 Protokołu Nr 3 produkty pochodzące ze Wspólnoty

przy przywozie do Szwajcarii oraz produkty pochodzące ze Szwajcarii przy przywozie

do Wspólnoty korzystają z postanowień niniejszej Umowy po przedstawieniu jednego z wymienionych poniżej dowodów pochodzenia:

1) świadectwa przewozowego EUR.1, którego wzór zamieszczony jest w załączniku III a;

2) świadectwa przewozowego EUR-MED, którego wzór zamieszczony jest w załączniku III b;

3) deklaracji na fakturze lub deklaracji EUR-MED. wydanej zgodnie z art. 22 Protokołu Nr 3, która może zostać sporządzona przez:

a/ upoważnionego eksportera w rozumieniu art. 23 niniejszego Protokołu Nr 3 lub

b/ przez każdego eksportera dla każdej przesyłki składającej się z jednej

lub większej liczby opakowań zawierających produkty pochodzące, których całkowita wartość nie przekracza 6000 EUR.

Dowodem pochodzenia w myśl art. 16 Protokołu Nr 3 może być m.in. świadectwo przewozowe EUR 1 lub deklaracja sporządzona przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym opisującym dane produkty w sposób wystarczający do ich identyfikacji. Tekst deklaracji na fakturze umieszczono w załącznikach do Protokołu Nr 3.

W przedmiotowej sprawie, mając na względzie przepis art. 78 Wspólnotowego Kodeksu Celnego zgodnie, z którym po zwolnieniu towarów, organ celny, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, może m.in. w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem celnym, a także mając na względzie postanowienia art. 33 Protokołu Nr 3 ( Dz. U. WE L Nr 45 z 2006 r.) dokonały sprawdzenia załączonej do zgłoszenia celnego faktury zakupu wystawionej przez szwajcarską firmę J, przesyłając ją do weryfikacji szwajcarskim władzom celnym.

Przy piśmie nr [...] z dnia [...].03.2010 r. Generalny Dyrektoriat Ceł Federalnej Administracji Celnej Sekcja ds. Pochodzenia oraz Tekstyliów, poinformował, że eksporter nie udowodnił pochodzenia rzeczonego pojazdu. Z tego względu pojazd należało traktować jako nieokreślonego pochodzenia i nie uznać dowodu pochodzenia. Bez znaczenia jest podniesiony przez skarżącego fakt serwisowania samochodu w Szwajcarii, albowiem podstawą skorzystania z preferencji celnej jest dokument spełniający wymogi wskazanej powyżej umowy.

Weryfikacja przeprowadzona przez władze kraju wystawiającego świadectwo pochodzenia jest jedyną przewidzianą przez umowę formą kontroli dowodów pochodzenia towarów i wynik jej jest wiążący dla władz celnych kraju importu. Pismo szwajcarskiej administracji celnej z dnia [...].03.2010 r. stanowi dokument urzędowy

w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej, albowiem zostało sporządzone w formie określonej przepisami prawa (tj. formie przewidzianej w protokole) przez powołane do tego organy władzy publicznej (tj szwajcarski organ administracyjny), na wniosek polskiego organu o udzielenie pomocy prawnej na podstawie art. 3 ust. 1 i 2

oraz art. 8 tego protokołu. Stosownie do treści art. 194 1 i 2 Ordynacji podatkowej pismo to jest zatem zagranicznym dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego,

co zostało w nim "urzędowo stwierdzone" (tak też NSA w wyroku z grudnia 2010, sygn. akt I GSK 608/09).

W sprawie ustalono, że organy celne mogły mieć uzasadnione wątpliwości

co do zadeklarowanej wartości celnej, zatem zasadne było odstąpienie przez nie

od przyjęcia wartości transakcyjnej jako wartości celnej towaru.

Konsekwencją zakwestionowania wiarygodności zadeklarowanej wartości celnej towaru było ustalenie tej wartości w oparciu o jedną z metod określonych w art. 30 – 31 WKC. W sytuacji, gdy zadeklarowana wartość celna nie mogła być przyjęta, organ celny miał obowiązek ustalenia tej wartości stosując kolejno metody wynikające z tych przepisów, należało zaakceptować stanowisko organów celnych wskazujące na brak możliwości zastosowania metod ustalania wartości celnej, sprowadzonego używanego samochodu, określonych w art. 30 WKC. W omawianym zakresie organy celne prawidłowo odwołały się do stanowiska sformułowanego przez Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO).

Zarówno metoda wartości transakcyjnej identycznych towarów, jak i metoda wartości transakcyjnej podobnych towarów (art. 30 ust. 2 lit. a i b WKC) odnosi się do cech towarów, takich jak identyczność lub podobieństwo. Tych przesłanek nie spełniają sprowadzane z zagranicy używane samochody. Również nie znajduje zastosowania do towarów używanych metoda oparta o cenę jednostkową towarów importowanych. Opiera się ona na cenie jednostkowej (art. 30 ust. 2 lit. c WKC), po jakiej towary przywożone lub towary identyczne bądź podobne są sprzedawane we Wspólnocie

w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedawcami. Stwierdzić także należy, że do określenia wartości celnej sprowadzanych samochodów używanych nie znajduje również zastosowania metoda wartości kalkulowanej - art. 30 ust. 2 lit. d WKC, która wymaga określenia kosztów lub wartości materiałów i produkcji, kwoty zysku i kosztów ogólnych oraz kosztów lub wartości elementów wymienionych w art. 32 ust. 1 lit. e WKC. które są zmienne.

W świetle powyższych uwag stwierdzić należy, że należało podzielić stanowisko organów celnych uznające, iż wartość celną sprowadzonego ze Szwajcarii samochodu osobowego należało ustalić przy zastosowaniu metody, o której mowa w art. 31 WKC zwanej metodą ostatniej szansy. Zastosowanie tej metody podlega ograniczeniom, o których mowa w art. 31 ust. 2 WKC. w szczególności według tej metody wartość celna nie może być ustalana na podstawie ceny sprzedaży na obszarze Wspólnoty towarów wytworzonych we wspólnocie.

Zgodnie z przepisem art. 31 WKC, jeżeli wartość celna nie może być ustalona

na podstawie przepisów art. 29 lub 30 ustawy, ustalana jest na podstawie danych dostępnych we wspólnocie z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.. Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. W przypadku określenia wartości celnej używanego samochodu dokonuje się weryfikacji w oparciu o materiały porównawcze dla samochodów o parametrach zgodnych z danymi dla sprowadzonych przez importera, wyprodukowanych poza Wspólnotą, sprzedawanych na rynku Wspólnoty. Zgodnie z postanowieniami Porozumienia.

W sytuacji gdy wartość celna przywożonych używanych pojazdów samochodowych ustalana jest w oparciu o art. 31 WKC, istnieje możliwość skorzystania

z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających średnie ceny rynkowe tych pojazdów na obszarze Wspólnoty.

Organy celne słusznie uznając, że nie jest możliwe zastosowanie art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, wobec wystąpienia uzasadnionych wątpliwości co do wartości celnej towaru prawidłowo zastosowały metodę ustalania wartości celnej określoną w art. 31 ust.1 WKC. Ustalając wartość celną zgodnie z dyspozycją przepisu art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, jako punkt wyjścia przyjęły wartość przedmiotowego pojazdu określoną w opinii nr [...] z dnia [...].07.2010 r. w której biegły wbrew twierdzeniom strony skarżącej uwzględnił uszkodzenia pojazdu przy ustalaniu wartości celnej pomniejszyły je o należności celne, podatek VAT i podatek akcyzowy pobierane w związku z importem towaru.

Rzeczoznawca ustalił, że najbardziej zbliżone, niemalże identyczne parametry trakcyjno – techniczne do przedmiotu importu ma samochód marki [...] wyprodukowany w Japonii, a więc poza Wspólnotą Europejską. W sporządzonej dla potrzeb tej sprawy - opinii, biegły dokonał licznych odliczeń od ceny bazowej, uwzględniając dostępne dane oraz konkretny stan techniczny wycenianego pojazdu (m.in. na podstawie opinii załączonej do zgłoszenia celnego nr [...]), istniejący w chwili jego sprowadzenia do Polski.

Zarzut naruszenia regulacji z art. 191 Ordynacji podatkowej polegający na oparciu decyzji na opinii rzeczoznawcy bez dokładnej jej analizy, okazał się w tej sprawie niezasadny, inaczej niż we wskazanym przez stronę sprawie I SA/Go 83/11, albowiem w tej sprawie biegły przyjął wszystkie współczynniki dotyczące poszczególnych zespołów pojazdu z opinii przedłożonej przez stronę skarżącą.

Odnosząc się do przedłożonej przez stronę opinii należy stwierdzić na co Sąd zwrócił już uwagę, że została ona sporządzona po wydaniu przez organy decyzji, ponadto podstawą jej wydania w przeciwieństwie do opinii sporządzonej przez powołanego przez organy biegłego nie była Instrukcja ustalania wartości pojazdu 1/2005 Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego a doświadczenie rzeczoznawcy wydającego opinię, które jest trudno przez Sąd zweryfikować.

Mając na uwadze powyższe, skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. należało oddalić.

Sędzia WSA Sędzia WSA Sędzia WSA

Dariusz Skupień Stefan Kowalczyk Joanna Wierchowicz