Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 265/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2017 poz 657
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.
article: art. 6, art. 7,  art. 77,  art. 107 par. 1, art. 136, art. 138 par. 2,
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 64e, art. 151a par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 9 pkt 7
journal: Dz.U. 2017 poz 935
law: Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 maja 2018 r. sprawy ze sprzeciwu J. S od decyzji Wojewody [...] z dnia 28 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję w całości; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej J. S. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 11 stycznia 2018 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 657) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2017 r., poz. 1257; dalej w skrócie jako "k.p.a.") Wójt Gminy [...] orzekł o wymeldowaniu T. S. z pobytu stałego przy ul. Ks. [...] w miejscowości S.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że z wnioskiem o wymeldowanie T. S. wystąpiła J. S. – siostra i obecna właścicielka nieruchomości. W złożonym wniosku J. S. podniosła, iż brat opuścił sporną nieruchomość 10 lat temu, obecnie zamieszkuje w G. przy ul. P., w domu nie pozostały jakiekolwiek meble bądź rzeczy osobiste wymienionego. Obecnie w budynku zamieszkuje wnioskodawczyni wraz z mężem, dziećmi oraz rodzicami. Organ pierwszej instancji wskazał nadto, że w toku prowadzonego postępowania przesłuchany w charakterze strony T. S. oświadczył, że obecnie nie mieszka w spornym domu, do którego ma własne klucze. Ze względu na podjęcie pracy za granicą (B.) przeniósł się do mieszkania w G. (przy ul. P. nr [...]) skąd były wyjazdy. Zeznał, że zabrał ze sobą część swoich rzeczy i dokumenty, które były mu najpotrzebniejsze, pozostałą odzież i sprzęty RTV i AGD zostawił w spornej nieruchomości. Zamierza wrócić do domu rodzinnego. Twierdzi, że kroki podjęte w sprawie wymeldowania to zemsta siostry i szwagra. Pismem z dnia 20 października 2017 r. organ pierwszej instancji zwrócił się do Komisariatu Policji w [....] o przeprowadzenie kontroli meldunkowej w spornej nieruchomości. Z przeprowadzonego postępowania wynika, że strona przebywa w miejscu stałego zameldowania. Organ pierwszej instancji wskazał dalej, że w toku postępowania przesłuchano strony, ponadto lokatorów spornej posesji (S. S., B. S., M. S. oraz A. S.), innych członków rodziny (T. G. i S. G.) oraz mieszkańca sąsiedniej posesji (H. R.).

Organ pierwszej instancji przyjął, na podstawie ustaleń wynikających z zebranego materiału dowodowego, że dotychczasowe miejsce zameldowania nie stanowi miejsca, w którym T. S. mieszka i koncentruje swoje sprawy życiowe. Miejsce to zostało przez stronę opuszczone w sposób dobrowolny i trwały, a zgłaszany zamiar powrotu na stałe nie został udowodniony w sposób obiektywny i jest jedynie ustną deklaracją strony. Obecnie strona przebywa na stałe w G. z uwagi na pracę. Wobec powyższego organ pierwszej instancji uznał, że w sprawie zaszła określona w art. 35 ustawy o ewidencji ludności przesłanka uzasadniająca wydanie decyzji o wymeldowaniu strony z miejsca pobytu stałego.

T. S. nie zgodził się z decyzją organu pierwszej instancji i wniósł odwołanie. W odwołaniu zażądał zmiany rozstrzygnięcia. Podniósł, że w skierowanym do niego zawiadomieniu z dnia 27 grudnia 2017 r. został poinformowany, że zebrany dotychczas w jego sprawie materiał dowodowy nie wykazał, że spełnione zostały przesłanki uzasadniające wymeldowanie odwołującego ze spornej posesji. Organ meldunkowy wydał zaś decyzję o jego wymeldowaniu mimo tego, że akta sprawy nie zostały uzupełnione o nowe dowody.

Decyzją z dnia 28 lutego 2018 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 35 ustawy o ewidencji ludności Wojewoda uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy podniósł, że zgromadzony przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy budzi wątpliwości, gdyż nie wykazał bezspornie, że opuszczenie przez T. S. miejsca pobytu stałego nosiło znamiona trwałości. Z uwagi na to, że materiał dowodowy nie był wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, w ponownie prowadzonym postępowaniu należałoby uzupełnić go w znacznej części. Zdaniem organu odwoławczego, zebrany dotychczas materiał dowodowy świadczy jedynie o zmianie miejsca pobytu T.S. , jednakże z zebranego materiału dowodowego nie wynika, że zmiana ta ma charakter trwały. Ustalenie powyższej okoliczności nie było możliwe z uwagi na sprzeczne oświadczenia składane przez świadków przesłuchanych w toku postępowania. Zadaniem organu administracji publicznej jest z kolei wyczerpujące zebranie materiału dowodowego i wyjaśnienie okoliczności sprawy w sposób przekonywujący. Oświadczenia świadków S. S., B. S. oraz H. R. złożone w dniu 14 grudnia 2017 r. poddają w wątpliwość trwały i dobrowolny charakter opuszczenia posesji przez stronę. Ponadto na podstawie oświadczeń złożonych przez wskazanych świadków w czasie kontroli meldunkowej przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji w [....] została sporządzona informacja, z której jasno wynikało, że T. S. nie opuścił miejsca stałego pobytu. Tymczasem S. i B. S. oświadczyli w dniu 14 grudnia 2017 r., że obecnym centrum życiowym ich syna jest G. W ocenie organu odwoławczego, w ponownie prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym organ meldunkowy winien ponownie przesłuchać wskazanych wyżej świadków w celu wyjaśnienia powyższej kwestii. Z uwagi na fakt, iż zdecydowana większość świadków niniejszej sprawy to krewni wnioskodawczyni, należałoby dodatkowo przesłuchać mieszkańców sąsiednich nieruchomości. Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji winien uzupełnić zebrany materiał dowodowy ponownie przesłuchując obie strony postępowania. Na wyjaśnienie zasługuje również kwestia poruszona w oświadczeniach złożonych przez rodziców stron postępowania, a mianowicie stwierdzenie, że pokój, w którym dotychczas mieszkał T. S. "został mu odebrany drogą sądową". Wskazane jest również przeprowadzenie oględzin spornego lokalu na okoliczność swobodnego dostępu T.S. do powyższej nieruchomości oraz ustalenia, czy pozostały w niej meble i rzeczy osobiste należące do wymienionego.

Odnosząc się do treści wniesionego odwołania organ odwoławczy zaznaczył, iż słusznie treść zawiadomienia organu z dnia 27 grudnia 2017 r. o zakończeniu prowadzonego postępowania wprowadza w błąd jego adresata. Zawarte w nim sformułowanie o tym, iż materiał zebrany w sprawie nie wykazał, że zostały spełnione przesłanki do wymeldowania pozwalało wnioskować wymienionemu, iż w przypadku braku nowych dowodów w sprawie składanych przez stronę przeciwną wydana przez Wójta Gminy [....] decyzja będzie dla niego korzystna. Tymczasem mimo tego, że strona wnioskująca o wymeldowanie nie dostarczyła nowych dowodów, które skłoniłyby organ meldunkowy do zmiany stanowiska, a sam organ również nie przeprowadził dodatkowych dowodów, wydane rozstrzygnięcie było sprzeczne z zamiarem organu zawartym we wspomnianym zawiadomieniu.

W sprzeciwie od powyższej decyzji organu odwoławczego skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji wnosząca sprzeciw zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 138 § 2 k.p.a., polegające na wydaniu decyzji kasatoryjnej, mimo, iż decyzja organu pierwszej instancji nie została wydana z istotnym naruszeniem przepisów postępowania i nie istnieje konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W ocenie J. S. zebrany w sprawie materiał dowodowy nie został zgromadzony z naruszeniem jakichkolwiek przepisów postępowania administracyjnego. Kwestią sporną pozostaje ocena tego materiału a nie - jak niezasadnie uznał organ odwoławczy - jego rzekome deficyty.

Wnosząca sprzeciw podniosła również, że wydana decyzja powoduje zbędne przedłużenie postępowania. Przeprowadzone przez organ pierwszej instancji wnikliwie postępowanie dowodowe, polegające na przesłuchaniu mieszkańców spornej posesji, sąsiadów oraz samych zainteresowanych stron w sposób jednoznaczny potwierdza, iż uczestnik postępowania T. S. opuścił dobrowolnie 10 lat temu dom rodzinny, będący uprzednio miejscem jego pobytu stałego. Od tego czasu nie przebywa w domu należącym do wnoszącej sprzeciw, wykorzystywanym na potrzeby założonej przez nią rodziny. Ponadto brat ani nie partycypuje w kosztach wspólnego zamieszkiwania, ani nie posiada już pod spornym adresem jakichkolwiek rzeczy osobistych, a tym bardziej mebli czy własnych sprzętów. Istotnym jest ponadto wskazanie, że T.S. nigdy nie posiadał tytułu prawnego do spornej nieruchomości.

Wojewoda przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sprzeciw od decyzji wydanej w dniu 28 lutego 2018 r. pismem z dnia 3 kwietnia 2018 r. (data wpływu do Sądu – 9 kwietnia 2018 r.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Sprzeciw jest zasadny.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Należy wskazać, że w dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017, poz. 935, dalej zwana: "ustawą nowelizującą"), która wprowadziła zmiany między innymi do ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 9 pkt 7 ustawy nowelizującej, w dziale III ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi po rozdziale 3 dodano rozdział 3a o tytule "Sprzeciw od decyzji". W myśl nowowprowadzonego art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.

Zgodnie z art. 64e p.p.s.a. sąd, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Ustawodawca wyłączył tym samym w tym zakresie kontroli sądowej możliwość oceny przez sąd problematyki prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151 a § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151 a § 2 p.p.s.a.). Z przyjętym rozwiązaniem koresponduje zasada, że w przypadku uwzględnienia przez sąd sprzeciwu od decyzji jego wyrok nie jest zaskarżalny (art. 151a § 3 p.p.s.a.).

Kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji w ramach rozpoznania sprzeciwu oznacza w świetle powyższych regulacji konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ drugiej instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego sprzeciw od decyzji kasacyjnej jest zatem ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc do odstąpienia od ogólnej zasady ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób przez organ odwoławczy. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r.; sygn. akt II OSK 2219/15; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Orzeczenie w przedmiocie sprzeciwu ma wobec tego wyłącznie charakter procesowy i nie kreuje żadnych skutków, gdy chodzi o zakres praw i obowiązków stron postępowania, zainteresowanych konkretnym rozstrzygnięciem.

W myśl art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W świetle tej regulacji organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (zob.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2017 r.; sygn. akt II OSK 1386/15; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy przy tym podkreślić, że rozstrzygnięcie kasacyjne może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. Należy wskazać, że z orzecznictwa sądów administracyjnych jednoznacznie wynika, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego, jeśli organ pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy (zob. w tej materii m.in.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 stycznia 2007 r.; sygn. akt II SA/GI 439/06; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Oczywistym jest przy tym wskazanie, że konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej (zob.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2016 r.; sygn. akt II OSK 1427/16; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle powyższych rozważań należy zatem skonstatować, że w sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ pierwszej instancji jest dotknięte brakami, które jednakże z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a. Jeżeli organ pierwszej instancji nie wyjaśnił części istotnych okoliczności sprawy albo zgromadził niepełny, ale obszerny materiał dowodowy, wówczas organ odwoławczy ma obowiązek te uchybienia usunąć we własnym zakresie.

Należy ponadto podkreślić, że wszystkie okoliczności, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej muszą zostać ustalone w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją obowiązywania wskazanej zasady jak i wyrażonej w art. 6 k.p.a. zasady praworządności jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Powyższe obowiązki ciążą na organach administracji publicznej obu instancji. Organ odwoławczy ma obowiązek nie tylko dokonać kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, ale co do zasady ma również rozpatrzyć całość sprawy i orzec merytorycznie. Na organie odwoławczym ciążą te same, co na organie pierwszej instancji obowiązki w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

Dokonując w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że organ odwoławczy wydał decyzję z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy bezpodstawnie uchylił się bowiem od załatwienia sprawy co do jej istoty.

Odstępując od możliwości uzupełnienia postępowania dowodowego i wydając decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Wojewoda nie wskazał ponadto przyczyn niezastosowania regulacji zawartej w art. 136 k.p.a.

Jak wynika ze stanowiska organu odwoławczego, powodem uchylenia decyzji organu pierwszej instancji było niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie przez ten organ materiału dowodowego w sprawie. W szczególności, zdaniem Wojewody, materiał dowodowy zebrany w sprawie przez organ pierwszej instancji nie pozwolił na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, a tym samym na ustalenie braku dobrowolności opuszczenia spornego lokalu przez brata J. S.

Jak wynika z akt sprawy przedstawionych Sądowi organ pierwszej instancji - Wójt Gminy [....] - przeprowadził obszerne postępowanie dowodowe na okoliczność ustalenia faktu opuszczenia miejsca zameldowania przez T.S., okoliczności towarzyszących temu opuszczeniu, jak i charakteru zamiaru przeniesienia centrum życiowego w inne miejsce oraz samego miejsca obecnej koncentracji swoich spraw życiowych.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał i opisał przeprowadzone czynności wyjaśniające. Relacjonując przebieg postępowania organ przytoczył m.in. treść zeznań przesłuchanych w sprawie świadków: domowników (S. S. , B. S. , M. S., A. S. – k. 13, 16, 24 i 25 akt administracyjnych), innych członków rodziny (T. G., S. G. – s. 14 i 15 akt administracyjnych) oraz sąsiadki (H. R. – k. 26 akt administracyjnych) oraz wyjaśnień samych stron (T. S. i J. S. – k. 6 i 28 akt administracyjnych), uznając w reasumpcji, że T. S. mieszka i koncentruje swoje sprawy życiowe w innym miejscu niż miejsce jego zameldowania. Miejsce to zostało przez niego opuszczone dobrowolnie i nosi cechy stałości, natomiast zgłaszany zamiar powrotu na stałe nie został wykazany w sposób obiektywny.

W świetle zgromadzonego w aktach materiału dowodowego nie można uznać, że postępowanie przed organem pierwszej instancji było prowadzone z naruszeniem przepisów postępowania uzasadniającym wydanie decyzji kasacyjnej. W aktach sprawy znajduje się bowiem materiał dowodowy w pełni korespondujący z uzasadnieniem decyzji wydanej przez Wójta Gminy [....]. Organ ten nie naruszył również przepisów postępowania przez nieustalenie istotnych okoliczności faktycznych, niezbędnych do prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego.

Należy w tym miejscu podkreślić, że czym innym są braki w materiale dowodowym sprawy (czego Sąd nie stwierdza) a czym innym odmienna ocena tego materiału dokonywana na potrzeby wydania określonego rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu organ odwoławczy nie wskazał takiego naruszenia przepisów postępowania, którego dopuścić się miał organ pierwszej instancji, a które wiązałoby się z koniecznością wyjaśnienia zakresu spawy, mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Przepis art. 138 § 2 k.p.a., określając uprawnienia kasacyjne organu odwoławczego wymaga natomiast, by decyzja organu pierwszej instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Należy zwrócić uwagę, że organ odwoławczy kwestionując poprawność przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wskazał, że organ meldunkowy powinien ponownie dopuścić dowód z zeznać S. S. , B. S. oraz okolicznych sąsiadów spornej nieruchomości chociaż z akt postępowania administracyjnego bezspornie wynika, że organ pierwszej instancji uzyskał materiał dowodowy z zeznań tych osób. Podkreślić w związku z tym należy, że takie uzupełniające postępowanie dowodowe w celu wyjaśnienia zaistniałych sprzeczności czy też wątpliwości organ drugiej instancji mógł ewentualnie przeprowadzić we własnym zakresie. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wydanej przez Wojewodę nie wynika w żaden sposób, że uzupełnienie materiału dowodowego przekraczało kompetencje organu odwoławczego.

Zadaniem Wojewody, który nie działa jedynie jako organ odwoławczy, a przede wszystkim jako organ merytoryczny, było rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu odwoławczym na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego. Wskazywane przez organ odwoławczy braki w materiale dowodowym mogły zostać ewentualnie uzupełnione, w trybie art. 136 k.p.a. Raz jeszcze podkreślić trzeba, że dla wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. konieczne jest wykazanie, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i jednocześnie, że brak jest podstaw do zastosowania art. 136 k.p.a. Zgodnie z art. 136 § 1 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Jeżeli zatem w ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji nie wyjaśnił części istotnych okoliczności sprawy albo zgromadził niepełny, ale obszerny materiał dowodowy wówczas organ odwoławczy miał możliwość i środki proceduralne aby uchybienia te usunąć we własnym zakresie. Tak uzupełniony materiał dowodowy mógłby stanowić podstawę do wydania decyzji merytorycznej (w tym reformatoryjnej).

W reasumpcji powyższych rozważań Sąd uznał, że postępowanie organu odwoławczego jak i wydaną przez ten organ decyzję należy ocenić jako nie tylko wadliwe ale przede wszystkim zaprzeczające nowelizacji k.p.a. dokonanej wskazaną wcześniej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, której intencją było przyspieszenie rozpoznawania spraw. Temu celowi służyć miała zmiana przepisów k.p.a. (w tym m.in. art. 136) dotyczących możliwości szerszego niż dotychczas prowadzenia postępowania dowodowego przez organ drugiej instancji, co w intencji ustawodawcy miało zapobiegać bezpodstawnemu uchylaniu się przez organy odwoławcze od rozpoznawania sprawy co do istoty poprzez wydawanie tzw. decyzji kasacyjnych typowych mających swoją podstawę w art. 138 § 2 k.p.a.

Na dokonaną ocenę - z uwagi na precyzyjnie określone normatywne podstawy do wydania tzw. decyzji kasacyjnej typowej - nie może mieć wpływu zawiadomienie z dnia 27 grudnia 2017 r. wystosowane do stron postępowania w trybie art. 79a k.p.a.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję organu odwoławczego w całości, o czym orzeczono jak w punkcie pierwszym wyroku na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a.

O kosztach postępowania (punkt drugi wyroku) rozstrzygnięto na podstawie art. 64b § 1 w zw. z art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając od organu odwoławczego na J. S. ich zwrot w kwocie równej wysokości uiszczonego wpisu od sprzeciwu.

Należy w tym miejscu podkreślić, że rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu nie mają na celu merytorycznego ukierunkowania organu odwoławczego co do sposobu załatwienia sprawy i nie powinny być w taki sposób przez ten organ postrzegane. Sąd wskazał jednie organowi odwoławczemu, że w aktach znajduje się materiał dowodowy, który pozwala odnieść się merytorycznie do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji i rozstrzygnąć sprawę co do istoty. Zaznaczyć również należy, że gdyby Wojewoda w toku ponownej oceny materiału dowodowego podtrzymał stanowisko w przedmiocie wątpliwości co do określonych okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy pozostaje uprawniony do przeprowadzenia wyjaśniającego postępowania dowodowego na podstawie art. 136 § 1 k.p.a.