Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1135/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2008-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorza Jankowski /spr./, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2008 r. sprawy ze skargi Spółki z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia-wypisu z ewidencji gruntów i budynków oddala skargę


UZASADNIENIE

Starosta postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wydanym na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w zw. z art. 24 ust. 3 i 20 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 1989 r. Nr 30, poz. 163 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku "W." Sp. z o.o. z dnia 4 lipca 2007r. o wydanie z operatu ewidencji gruntów i budynków informacji o numerach ksiąg wieczystych nieruchomości, której właścicielem lub współwłaścicielem jest M. P. i D. P. odmówił wydania zaświadczenia wypisu z ewidencji gruntów i budynków.

Organ ustalił, jak wynika to z uzasadnienia, że "W." Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. wystąpiła z wnioskiem o przesłanie numerów ksiąg wieczystych nieruchomości, której właścicielem lub współwłaścicielem jest M. P. i D. P.

Zdaniem organu I instancji przedmiotem żądania wniosku nie jest potwierdzenie informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, lecz ustalenie majątku dłużnika. Jest to zatem czynność z zakresu prawa cywilnego, a do tego właściwym jest komornik i sąd powszechny.

Z przepisów art. 217 Kpa jak i z art. 24 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wynika, iż osoba fizyczna lub -prawna nie będąca właścicielem nieruchomości, może uzyskać wypis z ewidencji gruntów i budynków wówczas, gdy wykaże istnienie interesu prawnego do uzyskania takiego dokumentu. Fakt toczącego się postępowania egzekucyjnego świadczy o istnieniu interesu faktycznego, a nie prawnego.

Wnioskodawca nie wykazał, w ocenie Starosty, istnienia interesu prawnego i nie wskazał przepisu prawa materialnego, z którego wynika jego prawo do uzyskania wypisu z ewidencji gruntów i budynków.

W zażaleniu Spółka "W." wniosła o:

1. uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji lub

2. zmianę zaskarżonego postanowienia i udzielenie informacji zgodnie z wnioskiem

z dnia 4 lipca 2007 r.

Odnosząc się do zarzutu braku interesu prawnego, żaląca się podniosła

w uzasadnieniu, że zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego są wydawane m.in. osobom które mają interes prawny.

Strona powołała się na dołączony do wniosku nakaz zapłaty Sądu Rejonowego w K. V Wydziału Gospodarczego, sygn. akt V NG 1284/99, w którym Sąd zasądził od pozwanego M. P. zapłatę prawie 141.000 zł z ustawowymi odsetkami, oraz postanowienie tegoż Sądu wydane w sprawie sygn. akt V GCo 284/00, którym Sąd nadał wyżej opisanemu nakazowi klauzulę wykonalności przeciwko małżonce dłużnika D. P., a także postanowienie z dnia [...] sygn. akt V GCo 93/07, którym ten sam Sąd nadał opisanemu wyżej tytułowi klauzulę wykonalności na rzecz "W." Sp. z o.o. z siedzibą w Ł.

Wskazując na charakter prawny klauzuli wykonalności i jej brzmienie Spółka wywiodła, że nadając klauzulę wykonalności Sąd poleca wszystkim organom i urzędom państwowym, aby udzieliły wierzycielowi wszelkiej pomocy w celu wyegzekwowania jego należności od dłużnika.

Pojęcie "interesu prawnego" nie zostało przez ustawodawcę w Kodeksie postępowania administracyjnego zdefiniowane i dlatego trudno określić wyczerpujący krąg podmiotów posiadających interes prawny, a zatem przyjąć należy - zdaniem strony - że pojęcie to powinno rozumieć się szeroko.

W niniejszej sprawie interes prawny wnioskodawcy wynika wprost z przepisów prawa powszechnie obowiązującego tj. kodeksu postępowania cywilnego i aktów do niego wykonawczych, w szczególności art. 783 § 2 kpc i powołanego wyżej rozporządzenia oraz art. 921 i n. kpc o egzekucji z nieruchomości. Skoro ustawodawca dał wierzycielowi możliwość prowadzenia egzekucji z nieruchomości, zgodnie z zasadą racjonalności ustawodawcy, dał również wierzycielowi możliwość "dowiedzenia się" o majątku, który posiada dłużnik, a realizacją tego właśnie uprawnienia jest wniosek powoda o udzielenie informacji z rejestru gruntów.

Twierdzenie starosty, że przedmiotem wniosku o udzielenie informacji z ewidencji gruntów jest w rzeczywistości żądanie ustalenia majątku dłużnika, żaląca się uznała za chybione i podniosła, że art. 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w ust. 2 wyraźnie stanowi, że informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne (zakres informacji zawartych w ewidencji określa art. 20 powołanej ustawy), natomiast art. 24 ust. 3 wyraźnie stanowi, iż "(...) wypisy i wyrysy wydaje się (...)". Nie ma nigdzie mowy o tym, że organ prowadzący ewidencję jedynie potwierdza informacje zawarte w ewidencji.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia [...] Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kpa oraz art. 219 w związku z art. 217 Kpa, a także art. 7b ust. 2 pkt 2 oraz art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.), w związku z art. 7d pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1 oraz art. 22 tej ustawy, po rozpatrzeniu zażalenia utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ odwoławczy ustalił, jak wynika to z uzasadnienia postanowienia, że wnioskiem z dnia 4 lipca 2007 r., "W" Spółka z o.o. z siedzibą w Ł. zwróciła się do Starostwa Powiatowego o udzielenie informacji czy jej dłużnicy, M. P. i D. P. są lub byli właścicielami, współwłaścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości, budynków lub lokali położonych na terenie miasta S. i powiatu sławieńskiego oraz podanie dla tych nieruchomości numerów ksiąg wieczystych bądź zbioru dokumentów. Wymieniona Spółka prosiła także o podanie numeru księgi wieczystej nieruchomości wraz z danymi jej właściciela, jeżeli byłyby jawne, położonej w D. przy ulicy [...].

Do pisma, żaląca dołączyła kserokopię, wydanego w dniu 12.07.1999r. przez Sąd Rejonowy w K., sygn. akt V NG 1284/99 - tytułu egzekucyjnego w postaci nakazu zapłaty na rzecz "A." Spółki z o.o. w W. kwoty 140 862,89 zł wraz z ustawowymi odsetkami oraz wynagrodzenia adwokackiego w wysokości 3003 zł i kosztów sądowych w wysokości 2165 zł , w którym to nakazie, osobą obowiązaną do zapłaty wykazany jest M. P. Nadto, przedstawiła kserokopię sentencji postanowienia z dnia [...], wydanego przez Sąd Rejonowy w K. w sprawie V GCo 308/00, którym omawianemu wyżej nakazowi zapłaty nadano klauzulę wykonalności przeciwko małżonce dłużnika - D. Z. P. z ograniczeniem jej odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością ustawową małżonka (na tym samym arkuszu znajduje się informacja Komornika z maja 2003r. o kosztach wszczęcia egzekucji) oraz kserokopię sentencji postanowienia z dnia [...] wydanego przez Sąd Rejonowy w K. w sprawie V GCo 93/07, na mocy którego nadano klauzulę wykonalności opisanego wyżej nakazu zapłaty na rzecz "W" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., na którą przeszło uprawnienie dotychczasowego wierzyciela.

Ustosunkowując się do zażalenia organ II instancji stwierdził, że Spółka "W." zwróciła się do Starostwa Powiatowego o udzielenie z ewidencji gruntów i budynków dwojakiego rodzaju danych.

W pierwszym przypadku, były to dane dotyczące bliżej nieokreślonych nieruchomości, w tym budynków i lokali, położonych na terenie powiatu sławieńskiego oraz numerów ksiąg wieczystych bądź zbioru dokumentów prowadzonych dla tych nieruchomości, a stanowiących własność, współwłasność lub użytkowanie wieczyste, wskazanych w tytule wykonawczym dłużników Spółki. Druga kategoria danych obejmowała dane dotyczące konkretnej nieruchomości położonej na terenie miasta D. (dla której wskazano adres) - w zakresie numeru księgi wieczystej bądź zbioru dokumentów wraz z danymi ich właściciela.

Organ wyjaśnił, że rozróżnienie kategorii danych ma istotne znaczenie, albowiem dla każdej z nich ustanowiony jest inny tok ich udostępniania.

Podstawową formą udzielania informacji z ewidencji gruntów i budynków

w stosunku do pierwszej z ww. kategorii danych jest wypis, o którym mowa w art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Jednakże w każdym przypadku pisemne informacje organu ewidencyjnego zawierające powyższe dane, przybrać muszą formę zaświadczenia w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ urzędowo potwierdzają ujawniony w tej ewidencji stan prawny nieruchomości. Obojętną dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje więc okoliczność czy wnioskodawca żądał wprost wydania wypisu, zaświadczenia czy też wydania pisemnej informacji z ewidencji gruntów i budynków w bliżej nieokreślonej formie.

Decydujące znaczenie dla kwestii wydawania wypisów oraz zaświadczeń

z ewidencji gruntów i budynków ma zatem treść art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz treść przepisów Działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego.

W pierwszym z wymienionych przepisów w sposób wyraźny ustalono zasady wydawania tychże wypisów dla poszczególnych kategorii wnioskodawców. I tak, dla osób fizycznych i prawnych a niebędących właścicielami nieruchomości, której wypis ma dotyczyć, przewidziano wymóg istnienia po stronie tych osób interesu prawnego

w uzyskaniu wypisu.

Istnienie interesu prawnego po stronie wnioskodawcy przewidują również wspomniane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 217 § 2 tej ustawy zaświadczenie wydaje się, jeśli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa oraz gdy osoba ubiega się o nie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Wypis z ewidencji gruntów i budynków, którego elementy szczegółowo wymieniono w załączniku nr 5 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) jest zaświadczeniem w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Stąd przepisy Działu VII tej ustawy, dotyczące wydawania zaświadczeń znajdują w rozpatrywanej sprawie odpowiednie zastosowanie.

Jak wynika z powyższego, istotne znaczenie dla podjęcia rozstrzygnięcia

w przedmiotowej sprawie jest ustalenie czy wnioskodawca wskazał przepis wymagający urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub istnienia interesu prawnego w uzyskaniu wypisu z ewidencji gruntów i budynków.

Organ wyjaśnił dalej, że mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to znaczy tyle samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, tj. taki stan, w którym wprawdzie dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany podjęciem przez organ danej czynności lub rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego.

Zdaniem organu odwoławczego, żaląca nie wykazała istnienia takiego przepisu. Przede wszystkim, interesu prawnego w uzyskaniu wypisu nie sposób wyprowadzić z art. 24 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Art. 24 ustala bowiem zróżnicowane zasady udostępniania danych z ewidencji gruntów i budynków

w zależności od kategorii tych danych. I tak art.24 ust. 2 ustala wprawdzie zasadę jawności (ogólnodostępności), ale jedynie w odniesieniu do informacji o gruntach, budynkach i lokalach. Czym są informacje o gruntach, budynkach i lokalach stanowi art. 20 ust.1 pkt 1, pkt 2 i pkt 3. W zakres tych" Informacji nie wchodzą takie dane, jak dotyczące właściciela czy miejsca ich zamieszkania (art. 20 ust. 2 omawianej ustawy). Takie dodatkowe dane zawiera właśnie wypis z ewidencji gruntów i budynków. Jednak warunkiem uzyskania powyższego wypisu przez osoby fizyczne i prawne a niebędące właścicielem określonej nieruchomości, jest istnienie po ich stronie interesu prawnego w tym zakresie, co wynika zarówno z art. 24 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, jak i art.217 Kpa. Nadto punktem wyjścia do uzyskania jawnych danych, o których mowa w art.24 ust. 2 omawianej ustawy jest zawsze konkretna nieruchomość (działka), nie zaś nazwisko właściciela potencjalnej, bliżej nieokreślonej nieruchomości. W tym ostatnim przypadku wnioskodawcy chodzi nie tyle o jawne dane o cechach fizycznych konkretnej działki ewidencyjnej (jak np. powierzchnia), co wprost o wskazanie nieznanego wierzycielowi przedmiotu własności konkretnego dłużnika.

Strona nie wykazała interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia z ewidencji gruntów i budynków. Dokumenty mające udowadniać istnienie po jej stronie interesu prawnego w uzyskaniu ww. zaświadczenia, potwierdzają jedynie, że dysponuje ona prawomocnym orzeczeniem sądowym wraz z tytułem wykonawczym, stanowiącym podstawę do wszczęcia egzekucji przeciwko dłużnikom wskazanym w orzeczeniu sądu. Sam fakt, że przeciwko dłużnikowi ma zostać wszczęta lub toczy się egzekucja, choćby nawet bezskuteczna, nie oznacza jeszcze istnienia interesu prawnego w otrzymaniu zaświadczenia dotyczącego nieruchomości mogącej stanowić własność dłużnika. Okoliczność ta świadczy bezsprzecznie o istnieniu w pełni uzasadnionego interesu faktycznego po stronie wierzyciela w uzyskaniu danych z ewidencji gruntów i budynków. Interes faktyczny nie jest jednak tożsamy z interesem prawnym, który każdorazowo oparty musi być na normie prawnej wynikającej z konkretnego przepisu prawa. Tymczasem żaden przepis prawa nie obliguje wierzyciela do dostarczenia organom egzekucyjnym zaświadczeń organu administracji publicznej wskazujących składniki majątku dłużnika, zobowiązując go jedynie do wskazania należnego świadczenia i sposobu egzekucji (art.797 Kpc). Stosownie do art.761 § 1 Kpc - organ egzekucyjny może zasięgać od organów administracji informacji niezbędnych do prowadzenia egzekucji.

Organ odwoławczy nie zakwestionował słuszności twierdzenia żalącej, iż istnienie tytułu wykonawczego, którym legitymuje się w niniejszej sprawie, potwierdza istnienie wobec dłużników roszczenia o charakterze materialno-prawnym. Tytuł ten świadczy o istnieniu interesu prawnego po stronie Spółki tyle tylko, że w odniesieniu do dochodzenia należnego jej świadczenia pieniężnego i wszczynania w tym celu egzekucji komorniczej, w żadnym razie zaś w odniesieniu do uzyskania zaświadczenia organu administracji publicznej o składnikach majątku nieruchomego jej dłużników.

Co się zaś tyczy treści klauzuli wykonalności, to jakkolwiek niesie ona ze sobą

nakaz udzielania pomocy podmiotom dochodzącym swych należności w toku postępowania egzekucyjnego, nie ma jednak charakteru absolutnego i nie wyłącza obowiązku organów administracji publicznej do działania w granicach prawa nałożonego nań w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a nadto w art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zdaniem organu II instancji poprzez wniosek o zaświadczenie z ewidencji gruntów i budynków wnioskodawca zmierzał do ujawnienia majątku nieruchomego swoich dłużników. Treść żądania dotycząca danych dla wszystkich, bliżej nieokreślonych nieruchomości, świadczy jednoznacznie, że wierzyciel dopiero poszukuje składników majątku dłużników w postaci nieruchomości, do których można by skierować egzekucję. Tymczasem, jak zważył Naczelny Sąd Administracyjny, ujawnienia majątku dłużnika wierzyciel może dochodzić w trybie art. 913- 9201 Kpc, przy czym wniosek w tym zakresie - stosownie do art. 914 § 1 Kpc - składa się

w sądzie właściwości ogólnej dłużnika; ujawnienie majątku dłużnika należy więc do sfery postępowania cywilnego przed sądem powszechnym, a nie do procedury postępowania administracyjnego, w tym, w trybie wydawania zaświadczeń o stanie posiadania osób trzecich (w wyroku z dnia 22 kwietnia 1998 r., sygn. akt II S.A. 1378/97, publ. Lex 48684). Podobne stanowisko przedstawiono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22.02.2007r., sygn. akt I OSK 560/06 i poprzedzającym go wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25.01.2006r., sygn. akt II SA/Sz 543/05.

Mając na uwadze powyższe, organ stwierdził, że odmowa wydania zaświadczenia Spółce "W." w zakresie w jakim dotyczyła ona danych o bliżej nieokreślonych nieruchomościach jej dłużników, była zgodna z prawem. Stąd zaskarżone postanowienie należało utrzymać w mocy.

Niezależnie od powyższego organ odwoławczy wskazał na potrzebę załatwienia dotychczas nie rozpoznanej części wniosku w zakresie danych dotyczących właściciela oraz numeru księgi wieczystej konkretnej nieruchomości.

Spółka z o.o. "W." z siedzibą w Ł. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższe postanowienie, któremu zarzuciła:

1) naruszenie przepisu prawa materialnego w szczególności:

- przepisów art. 20 i art. 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, oraz art. 218 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,

- przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. (Dz. U. Nr 38 poz. 454 z 2001 r.) a w szczególności § 17, § 22, § 23, § 24, § 25, § 29, § 32, § 73, załącznika nr 5; art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych, art. 7 i art. 64 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej a także art. 5 kodeksu cywilnego poprzez ich niezastosowanie;

2) n aruszenie prawa procesowego w szczególności art. 7, art. 77, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Starosty oraz zobowiązanie Starosty do wydania wypisu z ewidencji gruntów i budynków zgodnie z wnioskiem z dnia 20 czerwca 2007 r.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżąca miała interes prawny do uzyskania wnioskowanych informacji,

Strona skarżąca wskazała na próbę zdefiniowania pojęcia "interesu prawnego" podjętą przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uchwale 7 sędziów z dnia 3 lutego 1997 r. OPS 9/96 (ONSA 1997/31102), w której sąd stwierdził, że "Zarówno w literaturze, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości teza, że kategoria interesu prawnego, na której oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym, należy do prawa materialnego. W przepisach tego prawa ujmowanego szeroko, a więc prawa materialnego administracyjnego, finansowego, prawa pracy i prawa cywilnego, musi być norma lub normy prawne przewidujące w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu (podmiotów) możliwość wydania decyzji administracyjnej (lub niekiedy postanowienia). W wypadku normy prawnej uprawniającej określony podmiot może (czy też powinien) uzyskać rozszerzenie sfery swoich możliwości zachowań zgodnych z prawem, a w wypadku normy zobowiązującej może (powinien) być obarczony powinnością określonego zachowania wyznaczonego zakazem lub nakazem zawartym w normie ustawowej. Taka przewidziana w przepisach prawa materialnego możliwość (lub obowiązek) konkretyzacji uprawnień i obowiązków określonego podmiotu oznacza, że interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa. oznacza w istocie związek między sferą indywidualnych praw i obowiązków określonego podmiotu a sprawą administracyjną, w której taka konkretyzacja uprawnień lub obowiązków ma nastąpić i - w konsekwencji - decyzją administracyjną, stanowiącą rozstrzygnięcie sprawy, czyli autorytatywne ustalenie tych uprawnień lub obowiązków".

Cytując fragmenty orzeczeń sądów administracyjnych (wyrok z dnia 19 października 2005 r. II SA/Gd 359/02 Lex 235071; z dnia 9 sierpnia 2006 r., VI SA/Wa 419/06 Lex 260045; z dnia 20 grudnia 2005 r. VI SA/Wa 1733/05; z dnia 27 czerwca 2006 r.

II GSK 100/06) skarżąca podniosła, że orzeczenia są przykładowe, ale świadczą o tym, że pojęcie interesu prawnego musi być rozumiane szeroko. Nie może zostać

ograniczone do wskazania konkretnego przepisu, który wskazuje obowiązek organu do określonego działania. Skoro interes prawny może wynikać ogólnie z prawa własności czy prawa pracy, interes prawny Spółki wynika z prawa do ochrony jej praw majątkowych. Szereg przepisów jak chociażby art. 527 kodeksu cywilnego przyznaje wierzycielowi ochronę przed działaniami nieuczciwych dłużników. Wierzyciel musi mieć jednak możliwość uzyskania informacji znajdujących się w posiadaniu organu administracji. Udzielenie Spółce żądanych informacji bezpośrednio wpływa na sferę jej praw, gdyż daje jej możliwość zaspokojenia się z majątku dłużnika. Ustalenie posiadanych przez dłużnika nieruchomości bezpośrednio zmierza do realizacji uprawnień wierzyciela do dochodzenia swoich roszczeń, a zatem gwarantowanej przez konstytucję ochrony praw majątkowych (art. 64 Konstytucji).

Takie rozumienie interesu prawnego w skarżonej sprawie jest również zgodne

z zasadą racjonalności ustawodawcy. Przyjęcie stanowiska prezentowanego przez organy administracji powodowałoby, że w zasadzie jedynym uprawnieniem wierzyciela byłaby możliwość złożenia wniosku o wszczęcie egzekucji do komornika. A to czyniłoby nieracjonalnymi wszystkie przepisy zawarte w kodeksie postępowania cywilnego i w innych ustawach regulujące dochodzenie roszczeń przez wierzyciela.

Dalej skarżąca wskazała, że wierzyciel ma różnego rodzaju uprawnienia wynikające z tytułu wykonawczego i podobnie jak uprzednio w odwołaniu powołała się na treść klauzuli wykonalności, która - jej zdaniem - świadczy o tym, że zamiarem ustawodawcy jest aby wszystkie organu i urzędy państwowe, udzieliły wierzycielowi wszelkiej pomocy w celu wyegzekwowania jego należności od dłużnika.

Zdaniem Spółki istotne znaczenie w sprawie maja przepisy wynikające

z Konstytucji i ustaw szczególnych odnoszące się do ochrony danych osobowych i ich udostępniania. W szczególności strona wskazała na art. 51 Konstytucji, art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 r., § 10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 maja 1991 r. w sprawie określenia rodzajów materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, sposobu i trybu ich gromadzenia i wyłączania z zasobu oraz udostępniania zasobu wydanego na podstawie art. 40 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.

W konkluzji Spółka stwierdziła, że zarówno z przepisów Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, która jest najwyższym aktem prawnym, jak i z innych ustaw funkcjonujących w polskim systemie prawa jasno i wyraźnie wynika zasada ochrony praw majątkowych każdego obywatela. Realizacją tej zasady jest uprawnienie wierzyciela do podejmowania wszelkich kroków służących ochronie jego praw majątkowych a z drugiej strony obowiązek organów państwowych do udzielenia wierzycielowi wszelkiej pomocy w dochodzeniu jego roszczeń. Dlatego organ administracji odmawiając skarżącej prawa do uzyskania informacji o swoim dłużniku naruszył też art. 5 kodeksu cywilnego.

Odnośnie do zakresu informacji z ewidencji gruntów i budynków skarżąca podniosła, że art. 20 ust. 1, 2 i 3 ustawy określa jakie dane zawarte są w ewidencji gruntów

i budynków, z tym że ust. 1 dookreśla dane dotyczące gruntów, budynków i lokali

a ust. 2 dookreśla dane dotyczące właścicieli. Organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni art. 20 w związku z art. 24 i uznał, że na podstawie art. 24 ust. 2 jawne są tylko informacje o gruntach, budynkach i lokalach natomiast dane o właścicielach

z art. 20 ust. 2 już nie.

Taka wykładnia jest całkowicie błędna. Art. 24 ust. 2 stanowi, że jawne są dane o gruntach budynkach i lokalach zawarte w operacie ewidencyjnym. Jakie informacje obejmują dane o gruntach budynkach i lokalach zawarte w operacie ewidencyjnym stanowi art. 24 ust 1 - "informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawiera operat ewidencyjny który składa się z map rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów". Kwestię zakładania ewidencji gruntów i budynków na podstawie operatu ewidencyjnego reguluje w rozdziale 2. rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W § 22 jest mowa o podstawowych raportach, które obejmują rejestr gruntów, budynków, lokali, kartotekę budynków i lokali oraz mapę ewidencyjną. Przy czym § 23 określa co stanowi rejestr gruntów. W ust 2 pkt a wyraźnie stanowi, że rejestr gruntów zawiera dane o podmiotach ewidencyjnych (podmioty ewidencyjne to zgodnie z § 17 w zw. z § 10 dane dotyczące właścicieli nieruchomości). Dane ewidencyjne dotyczące podmiotów ewidencyjnych określa opisany wyżej § 73 rozporządzenia z 2001 r. Analogiczne § 24 i § 25 stanowiące o rejestrach budynków i lokali również mówią o właścicielach.

Skoro jawne są informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawarte w operacie ewidencyjnym, a operat ewidencyjny składa się m. in. z rejestrów a rejestr (czy to gruntów czy budynków czy lokali) zawiera dane o właścicielach, to a contrario dane te są jawne.

Jeśli chodzi o treść udzielanych przez organ administracji informacji, to zdaniem Spółki należy znów odwołać się do powołanego wyżej rozporządzenia

z 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne organ prowadzący ewidencję gruntów

i budynków wydaje wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego, natomiast treść i formę wypisu oraz wyrysu z operatu ewidencyjnego określa załącznik nr 5 do tego rozporządzenia. Nie ma sensu przywoływać treści całego załącznika, a jedynie te fragmenty, które mają istotne dla sprawy znaczenie. "Treść wypisu z rejestru gruntów stanowią: (..) pkt 50 dane dotyczące podmiotów ewidencyjnych. O tym czym są dane ewidencyjne stanowi § 73 tego rozporządzenia.

Jak z powyższego wynika organ wydając wypis z ewidencji gruntów

i budynków zamieszcza w nim zarówno dane o nieruchomościach jak i dane o ich właścicielach, użytkownikach, etc.

Odnosząc się do kwestii czy wniosek może dotyczyć wskazania znajdujących się w posiadaniu organu informacji o bliżej nieokreślonych nieruchomościach których właścicielem (współwłaścicielem, użytkownikiem wieczystym) jest konkretna osoba wskazać należy - zdaniem skarżącej - na treść § 29 powołanego rozporządzenia, który stanowi iż "pomocniczymi raportami tworzonymi na podstawie bazy danych ewidencyjnych są (..) 6) wykazy: a) podmiotów ewidencyjnych,(..) c) dzierżawców gruntów."

§ 32 ust. 2 rozporządzenia "Wykazy, o których mowa w § 29 pkt 6, są alfabetycznymi spisami osób, jednostek organizacyjnych i organów, zawierającymi, oprócz danych określających te osoby, jednostki i organy, oznaczenia jednostek rejestrowych gruntów, jednostek rejestrowych budynków, jednostek rejestrowych lokali oraz pozycji kartoteki budynków i kartoteki lokali, związanych z poszczególnymi osobami, jednostkami organizacyjnymi i organami".

Skoro organ administracji dysponuje takimi wykazami, nie ma żadnych powodów dla których nie miałby ich udostępnić zainteresowanym podmiotom.

Nie ma nigdzie wskazania, co powinien zawierać wniosek do ewidencji gruntów o udzielenie informacji. Twierdzenie, że informacje udzielane przez organ administracji z ewidencji gruntów i budynków ograniczają się tylko do wskazania numeru księgi wieczystej wskazanej we wniosku konkretnej nieruchomości jest mocną nadinterpretacją prawa i nie wynika z żadnego przepisu, a co za tym idzie jest naruszeniem art. 7 Konstytucji, który stanowi, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

Według strony skarżącej obowiązku wydania zaświadczenia żądanej przez skarżącą treści nie przekreślają również - jak błędnie wywodził to organ administracji w skarżonym postanowieniu - przepisy działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 218, który mówi o tym, że organ ma obowiązek wydać zaświadczenie gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji. "Potwierdzenie faktów lub stanu prawnego" jest to sformułowanie świadczące o tym, że zaświadczenie jest czynnością materialno-techniczną jak to w wielu orzeczeniach podkreślał sąd w odróżnieniu od czynności deklaratoryjnej, jaką jest np. wydanie decyzji. Poprzez wydanie zaświadczenia organ nie może tworzyć żadnego stanu prawnego a jedynie potwierdzać jakie dane ma zgromadzone w ewidencji. Przepis ten zatem nie przesądza w żaden sposób o treści wydawanego zaświadczenia.

W opinii skarżącej, nie ma również żadnych podstaw do twierdzenia, że jej wniosek jest w istocie wnioskiem o poszukiwanie majątku. Czym innym jest instytucja wyjawienia majątku uregulowana w kodeksie postępowania cywilnego, dla zastosowania której muszą zostać spełnione określone przesłanki i która zmierza do ustalenia stanu majątkowego danej osoby, czyli uzyskania informacji czy dana osoba posiada "cokolwiek" z czego wierzyciel mógłby przeprowadzić egzekucję w celu zaspokojenia swoich roszczeń. Zupełnie czym innym jest zaś wniosek do organu administracji, który jest powołany do prowadzenia określonego rodzaju ewidencji i obowiązany do udostępniania informacji w niej zawartych na wniosek podmiotów zainteresowanych. Żądane informacje obejmują wykazy do których tworzenia (jak wykazano wyżej) organ jest obowiązany na mocy przepisów prawa. Ponadto informacje te odnoszą się do danego obszaru na jaki rozciąga się właściwość organu. Dlatego porównywanie wniosku skarżącej z instytucją wyjawienia majątku jest całkowicie niezrozumiałe.

W konkluzji skarżąca wyraziła przekonanie, że wyraźnie wykazała, że posiada interes prawny do uzyskania informacji żądanej treści z ewidencji gruntów

i budynków, a także że organ nie może ograniczyć zakresu udzielanych informacji jedynie do numeru księgi wieczystej nieruchomości, którą konkretnie strona wskaże we wniosku.

Wierzyciel musi mieć prawo dowiedzenia się jakie nieruchomości figurujące w jawnej ewidencji są własnością jego dłużnika. Inna interpretacja przepisów stanowiłaby naruszenie konstytucyjnej zasady państwa prawa. Organ nie może czynić fikcji

z konstytucyjnego prawa każdego obywatela do ochrony swoich praw.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ odwoławczy podniósł, że interesu prawnego w uzyskaniu wypisu nie sposób wyprowadzić z art. 24 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Art. 24 ustala bowiem zróżnicowane zasady udostępniania danych z ewidencji gruntów i budynków w zależności od kategorii tych danych. I tak art. 24 ust. 2 ustala wprawdzie zasadę jawności (ogólnodostępności), ale jedynie w odniesieniu do informacji o gruntach, budynkach i lokalach. Czym są informacje o gruntach, budynkach i lokalach stanowi art. 20 ust.1 pkt 1, pkt 2 i pkt 3. W zakres tych informacji nie wchodzą takie dane, jak dotyczące właściciela czy miejsca ich zamieszkania (art. 20 ust. 2 omawianej ustawy). Takie dodatkowe dane zawiera właśnie wypis z ewidencji gruntów i budynków. Jednak warunkiem uzyskania powyższego wypisu przez osoby fizyczne i prawne a niebędące właścicielem określonej nieruchomości, jest istnienie po ich stronie interesu prawnego.

Wskazywany przez skarżącą przepis art. 24 ust.1 cyt. ustawy określający, że informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawiera operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów, nie może stanowić podstawy do twierdzenia, że jeśli te informacje są jawne to i wszystkie inne informacje znajdujące się w operacie, w tym dane podmiotowe, są jawne - art. 24 ust. 2 mówi o jawności tylko informacji określonych szczegółowo w powołanym wyżej art. 20 ust. 1, 2 i 3 ustawy.

Zdaniem organu nie można się też zgodzić z twierdzeniem skarżącej Spółki, że powoływane przez nią przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego

i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz jego załączniki - dotyczące zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków; treści wypisów i wyrysów z operatu ewidencyjnego, w tym danych co do właścicieli

i władających; możliwości tworzenia na podstawie bazy danych ewidencyjnych określonych raportów, w tym wykazów podmiotów ewidencyjnych; itp. - mają stanowić dowód na istniejący po stronie organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, obowiązek udostępnienia (w formie wypisu) posiadanych danych co do podmiotów ewidencyjnych, zainteresowanym podmiotom.

Powołane przez Skarżącą przepisy, określają tylko jakimi danymi dysponuje prowadzący ewidencję gruntów i budynków, ale przecież zasady ich wydawania (udostępniania) i krąg uprawnionych do ich otrzymania - wskazuje art. 24 cyt. ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest niezasadna, bowiem kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nie dostarczyła podstaw do stwierdzenia, że akt ten narusza prawa.

Jak wynika to z opisanych wyżej rozstrzygnięć organów obu instancji, odmowa wydania Spółce z o.o. "W." z siedzibą w Ł. wypisu z ewidencji gruntów

i budynków obejmującego określone we wniosku informacje dotyczące nieruchomości należących do wskazanych w podaniu osób będących dłużnikami Spółki stanowi konsekwencję ustalenia, że skarżąca nie wykazała swego interesu prawnego w uzyskaniu z przedmiotowego zaświadczenia.

Zgodnie z przepisem art. 217 § 2 Kpa zaświadczenie wydaje się, jeżeli:

1. urzędowego poświadczenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga prawo;

2 osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny

w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

W myśl natomiast art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne

i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.) wyrysy i wypisy

z operatu ewidencyjnego są wydawane przez organy prowadzące ewidencje gruntów

i budynków odpłatnie na żądanie właścicieli lub osób fizycznych i prawnych,

w których władaniu znajduje się grunt, budynek lub lokal, osób fizycznych i prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, które mają interes prawny w tym zakresie, a także na żądanie zainteresowanych organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego.

Wypis z ewidencji gruntów i budynków jest więc urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego, a przy tym - jak wynika to z wyżej wskazanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne - jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego nie wymaga przepis prawa, to osoba nie będąca właścicielem nieruchomości (lub osobą fizyczną i prawną władającą gruntem, budynkiem lub lokalem) - żądająca wydania wyrysu i wypisu z operatu ewidencyjnego musi wykazać swój interes prawny w uzyskaniu takiego zaświadczenia.

W ocenie Sądu, dokonana przez organy orzekające obu instancji ocena prawna ustalonego stanu faktycznego prowadząca do stwierdzenia, że skarżąca takiego interesu prawnego nie wykazała jest prawidłowa.

Wbrew wywodom Spółki, zawartym zarówno w odwołaniu, jak i w skardze, z faktu bycia wierzycielem posiadającym tytuł wykonawczy tj. sądowy nakaz zapłaty opatrzony klauzulą wykonalności nie można skutecznie wywieść, iż skarżąca Spółka posiada interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia w postaci wypisu z ewidencji gruntów i budynków zawierającego informacje wskazane we wniosku z dnia 20 czerwca 2007 r.

Faktem jest, że nie istnieje definicja legalna pojęcia interesu prawnego. Nie oznacza to jednak, że istnieje całkowita dowolność w definiowaniu tego pojęcia, zwłaszcza w tak szeroko zakreślonych granicach jak sugeruje się to w skardze.

Badanie istnienia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego powinno - jak trafnie podniosła to skarżąca - odbywać się w odniesieniu do konkretnej sprawy, z tym jednak zastrzeżeniem, że ograniczyć się on powinno, co do zasady, do poszukiwania umocowania dla tego interesu w normach prawa materialnego.

Tymczasem skarżąca swój interes prawny wywodzi z norm prawa procesowego przy czym zdaje się nie dostrzegać, że w realiach niniejszej sprawy jej interes prawny doznaje ochrony właśnie w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.

Już z samej treści wniosku i złożonych wraz z nią załączników wynika ewidentnie, że skarżąca nie zna tych informacji dotyczących składników majątku jej dłużnika, które objęte są operatem ewidencyjnym, a zatem oczywiste jest, że podanie nie dotyczyło wydania wypisu (zaświadczenia) o określonej treści, czyli nie zmierzało do uzyskania urzędowego potwierdzenia informacji w formie zaświadczenia, lecz miało na celu uzyskanie informacji.

Wobec tego stanowisko organu, że wniosek skarżącej w istocie rzeczy był konsekwencją poszukiwania majątku dłużnika jest w pełni zasadny, o czym dodatkowo świadczy zawarte we wniosku wyjaśnienie, że informacja zostanie wykorzystana w postępowaniu egzekucyjnym.

W ocenie Sądu, kwestię braku po stronie wierzyciela interesu prawnego

w postępowaniu administracyjnym toczącym w przedmiocie wydania na jego wniosek wyrysu i wypisu z operatu ewidencyjnego dotyczącego dotychczas nieujawnionej nieruchomości dłużnika przesądził jednoznacznie Naczelny Sąd Administracyjny

w wyroku z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 560/06.

W uzasadnieniu tego wyroku, dotyczącego podobnego stanu faktycznego

i identycznego stanu prawnego Naczelny Sąd Administracyjny podzielając treść ustalenia, że przedmiotem żądania skarżącej Spółki nie jest uzyskanie zaświadczenia konkretnej, określonej treści, lecz poszukiwanie majątku nieruchomego dłużnika wskazał, że do tego poszukiwania nie są właściwe organy administracji publicznej, lecz komornik i w pewnych sytuacjach sąd powszechny jako organy egzekucyjne. W szczególności służy temu postępowanie o wyjawienie majątku dłużnika regulowane przepisami art. 913-920 kpc a także inne przepisy (art. 760-762, art. 7911 kpc).

Z powyższych rozważań wynika, że skarżąca Spółka może realizować swoje prawa jako wierzyciel wskazanych we wniosku osób w przewidzianym przez prawo szczególnym trybie wynikającym z unormowań kodeksu postępowania cywilnego. Wynikające zatem z zaskarżonego postanowienia stanowisko organu, że w niniejszym postępowaniu brak jest interesu prawnego Spółki w uzyskaniu przedmiotowego zaświadczenia - jest zgodne z prawem.

W tym stanie rzeczy sprawy należało oddalić skargę na podstawie art. 151 ustawy 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).