Wyrok NSA, sygn. akt III SA 2894/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Działalność gospodarcza
Zawody prawnicze
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 24
journal: Dz.U. 1988 nr 41 poz. 324
law: Ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej.
article: art. 4 ust. 1, art. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 1982 nr 19 poz. 145
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych.
article: art. 5 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Teza: 1. Skreślenie przez ustawodawcę art. 24 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./ nie oznacza, że świadczenie pomocy prawnej /obsługi prawnej/ nie jest działalnością gospodarczą, oznacza natomiast, że do tej działalności nie mają zastosowania przepisy ogólne tej ustawy, dotyczące zgłoszenia ewidencyjnego działalności.

2. Wykonywanie zawodu radcy prawnego jest działalnością prowadzoną w celach zarobkowych na własny rachunek radcy; lokal przeznaczony na kancelarię prawniczą jest lokalem związanym z tą działalnością i podlega stawce przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./.

TEZY

1. Skreślenie przez ustawodawcę art. 24 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./ nie oznacza, że świadczenie pomocy prawnej /obsługi prawnej/ nie jest działalnością gospodarczą, oznacza natomiast, że do tej działalności nie mają zastosowania przepisy ogólne tej ustawy, dotyczące zgłoszenia ewidencyjnego działalności.

2. Wykonywanie zawodu radcy prawnego jest działalnością prowadzoną w celach zarobkowych na własny rachunek radcy; lokal przeznaczony na kancelarię prawniczą jest lokalem związanym z tą działalnością i podlega stawce przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę Jerzego i Danuty S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia 6 września 2000 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 6 września 2000 r. (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 8 czerwca 2000 r. (...) ustalającą małżonkom Danucie i Jerzemu S. podatek od nieruchomości za 2000 r. w kwocie 363,80 zł. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, iż pomoc prawna świadczona przez podatników w formie indywidualnej kancelarii radcy prawnego jest działalnością gospodarczą, gdyż jest prowadzona zarobkowo i na własny rachunek tzn. spełnia kryteria, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy, z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./. W związku z tym podatnicy zobowiązani są do opłacania podatku od lokalu mieszkalnego o powierzchni 24 m2 zajętego na prowadzenie działalności gospodarczej wg stawki przewidzianej dla części budynków związanych z działalnością gospodarczą.

W skardze podatnicy wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzucają obrazę przepisów prawa materialnego poprzez przyjęcie, iż w szeroko rozumianej działalności gospodarczej mieści się również świadczenie pomocy prawnej tj. naruszenie art. 3 i 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. 2 ustawy o działalności gospodarczej i art. 4 ustawy o radcach prawnych. Podnoszą w uzasadnieniu, iż w wydzielonej części lokalu mieszkalnego prowadzą Kancelarię Prawniczą co nie jest równoznaczne z wykonywaniem działalności gospodarczej. Twierdzą, że normodawca skreślając art. 24 w ustawie o działalności gospodarczej "wyprowadził" świadczenie pomocy prawnej z ram działalności gospodarczej i tym samym przesądził, iż radca prawny wykonujący zawód w formie indywidualnej kancelarii prawniczej nie jest podmiotem gospodarczym. Z tego też względu bez znaczenia dla rozstrzygnięcia zagadnienia charakteru prawnego świadczenia pomocy prawnej jest definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie o działalności gospodarczej.

Wywiedli, że z art. 87 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej /Dz.U. nr 101 poz. 1178/ wynika, że świadczący pomoc prawną nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów niniejszej ustawy, że działalność polegająca na świadczeniu pomocy prawnej określają przepisy o radcach prawnych. Wywodzą z tego przepisu, że wykonywany przez nich zawód nie jest działalnością gospodarczą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Treść skargi wskazuje, że skarżący nie zgadzają się z interpretacją art. 3 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych dokonaną przez organy podatkowe. W szczególności kwestionują twierdzenie, iż świadczenie pomocy prawnej w ramach kancelarii prawniczej jest działalnością gospodarczą, o której mowa w art. 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej.

Zdaniem skarżących radca prawny wykonujący zawód w formie indywidualnej kancelarii prawniczej nie jest podmiotem gospodarczym, gdyż ustawodawca znosząc art. 24 ustawy o działalności gospodarczej przesądził powyższą kwestię jednoznacznie. W ocenie składu orzekającego w rozpoznawanej sprawie podniesione w skardze zarzuty są bezzasadne.

W art. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ustawodawca określa podmioty, na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Podatnikami w tym podatku mogą być wszystkie podmioty, niezależnie od statusu prawnego, o ile mają określony w punktach 1-4 tytuł prawny do korzystania z nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem. Natomiast przepisy art. 3 cytowanej ustawy określają przedmioty opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W ust. 1 tego artykułu w pkt 1-4 normodawca wymienia enumeratywnie przedmioty opodatkowania, którymi są budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna, grunty nie objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym, grunty objęte tymi podatkami związane z prowadzeniem działalności innej niż działalność rolnicza lub leśna oraz grunty pod jeziorami, zbiornikami wodnymi lub elektrowni wodnych.

W rozumieniu powołanych przepisów przedmiotem opodatkowania może być lokal, jako część składowa budynku, zaś w przypadku, gdy związany jest z działalnością gospodarczą inną niż rolnicza lub leśna - stosuje się stawkę określoną w art. 5 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy. Przez działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych należy rozumieć działalność o jakiej mowa w ustawie z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./. W art. 2 ustawy o działalności gospodarczej znajduje się definicja działalności gospodarczej, którą jest działalność wytwórcza, budowlana, handlowa i usługowa, prowadzona w celach zarobkowych i na własny rachunek podmiotu prowadzącego taką działalność.

W myśl art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych /Dz.U. nr 19 poz. 145 ze zm./ wykonywanie zawodu radcy prawnego polega na świadczeniu pomocy prawnej podmiotom gospodarczym, jednostkom organizacyjnym oraz osobom fizycznym; która to pomoc może być wykonywana w ramach stosunku pracy, na podstawie umowy cywilnoprawnej, w kancelarii radcy prawnego oraz spółce cywilnej, jawnej lub partnerskiej /art. 8 ust. 1 ustawy/. Innymi słowy wykonywanie zawodu radcy prawnego jest niczym innym jak działalnością gospodarczą w zakresie udzielania pomocy prawnej. To, że ustawodawca skreślił art. 24 ustawy o działalności gospodarczej nie oznacza, że świadczenie pomocy prawnej /obsługi prawnej/ nie jest działalnością gospodarczą. Natomiast oznacza to, że do tej działalności nie mają zastosowania przepisy ogólne ustawy o działalności gospodarczej, dotyczące zgłoszenia ewidencyjnego działalności.

Reasumując stwierdzić należy, iż bez wątpienia wykonywanie zawodu radcy prawnego jest działalnością prowadzoną w celach zarobkowych na własny rachunek radcy. Powyższa działalność stanowi jego źródło dochodów w związku z tym lokal przeznaczony na kancelarię prawniczą jest lokalem związanym z tą działalnością i podlega stawce przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 o podatkach i opłatach lokalnych.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.