Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 710/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2011-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 1a ust 1 pkt 2 i 3
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art 3 pkt 3
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 06 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi D.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania 1. oddala skargę 2. umarza postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta I. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] w sprawie wymiaru D.B. podatku od nieruchomości za 2008 r. z powodu rozbieżności między stanem faktycznym, a danymi ujawnionymi przez stronę w informacji podatkowej dotyczącej podatku od nieruchomości. Decyzją z dnia [...] organ uchylił ww. decyzję w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2008 r. w wysokości 4.641 zł i ustalił wysokość podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2008 r. w kwocie 10.426 zł. Uzasadniając rozstrzygnięcie Prezydent wyjaśnił, że do opodatkowania zostały przyjęte budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej

o powierzchni 370 m2 (stawka podatku 18,80 zł), budynki mieszkalne lub ich części 149,99 m2 (stawka 0,54 zł), budowle o wartości 31.569 zł (2%), grunty związane

z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 4.055 m2 (stawka 0,68 zł). Zdaniem organu, podatnik za część budynku, która została przeznaczona na mieszkanie służbowe zobowiązany jest opłacać podatek według stawek przewidzianych dla budynków mieszkalnych lub ich części, natomiast pozostałe budynki należy opodatkować stawką właściwą dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, ponieważ podatnik ma status przedsiębiorcy. Prezydent podał, że w 2006 r. podatnik część budynku administracyjno-socjalnego zaadoptował i przeznaczył na cele mieszkalne (służbowe). Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym znajduje się przedmiotowa nieruchomość ustala zakaz wprowadzania funkcji mieszkaniowej. Organ podał, że wartość budowli została przyjęta stosownie do obliczeń rzeczoznawcy majątkowego w sporządzonej przez niego opinii z dnia 15 grudnia

2010 r., natomiast do obliczenia wysokości podatku od nieruchomości za ww. okres zastosowano stawki podatku od nieruchomości ustalone w drodze uchwały

nr XII/165/2007 Rady Miejskiej I. z dnia 22 listopada 2007 r. w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości. W ocenie organu podatkowego sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, z wyjątkiem budynków mieszkalnych. W konsekwencji różnego rodzaju obiekty niewykorzystywane w danym momencie, należało uznać za związane z działalnością gospodarczą i zastosować stawkę odpowiednią dla takich nieruchomości.

Wskutek wniesionego przez stronę odwołania decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie, SKO powołało się na protokół kontroli z dnia 11 stycznia 2010 r. Organ podał, że D. B. jest podatnikiem podatku od nieruchomości z tytułu prawa użytkowania wieczystego gruntów obejmujących działki nr [...] i [...] położonych w I. przy ul. B. oraz prawa własności budynku posadowionego na powyższych działkach stanowiącego odrębną nieruchomość. Powierzchnia działki [...] wynosi 2.994 m2 i są to grunty oznaczone

w ewidencji gruntów i budynków symbolem Bi. Natomiast powierzchnia działki [...] wynosi 1.061 m2 i są to grunty oznaczone w ewidencji gruntów i budynków symbolem B. Łączna powierzchnia gruntów wynosi 4.055 m2.

Wskazano, że w wyjaśnieniach złożonych w stosunku do protokołu kontroli D.B.nie zgodził się z zaliczeniem do podstawy opodatkowania - jako budowli - wagi samochodowej o wartości 20.000 zł od dnia 12 maja 2005 r. oraz parkingu dla pojazdów do demontażu o wartości 4.186,03 zł od dnia 17 listopada 2004 r.

W ocenie organu odwoławczego z zebranego materiału dowodowego wynika, że od

1 stycznia 2006 r. do 31 grudnia 2009 r. powierzchnia gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wyniosła 4.055 m2, a budynki lub ich części zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej 370 m2. SKO podało, że do opodatkowania przyjęto wartość budowli ustaloną przez rzeczoznawcę w opinii z dnia 15 grudnia 2010 r. Ponadto organ wskazał, że D. B. jest osobą fizyczną prowadzącą od dnia 1 stycznia 1999 r. działalność gospodarczą pod nazwą "A." P.P.H.U. D. B.z siedzibą w Inowrocławiu przy ul. B..

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r.

o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) dalej zwaną taż u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. SKO wyjaśniło, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, grunty, budynki i budowle związane

z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące

w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Wyjaśniono, że ustalając podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości organ podatkowy uwzględnia

w przypadku gruntów - ich powierzchnię, w przypadku budynków lub ich części

- powierzchnię użytkową oraz stawkę opodatkowania uzależnioną od sposobu wykorzystania poszczególnych przedmiotów opodatkowania. Zdaniem Kolegium,

w definicji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy podatkowej, brak jest warunku wykorzystania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę. Tym samym obiekty niewykorzystywane w danym momencie lub, w których prowadzona jest innego rodzaju działalność niż gospodarcza, należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. Sam fakt objęcia we władanie (posiadanie) wskazanej na wstępie nieruchomości przez przedsiębiorcę, niezależnie od faktycznego ich wykorzystywania dla prowadzonej działalności gospodarczej, implikuje opodatkowanie podanych w tych przepisach przedmiotów. Organ podał, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera definicji pojęcia "względów technicznych", które miałyby stać na przeszkodzie wykorzystywaniu określonej nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej, a w konsekwencji do zastosowania dotyczących jej stawek podatkowych. Zdaniem SKO, wyrażenie "nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności ze względów technicznych" oznacza obiektywne przeszkody sprawiające, że przedmioty opodatkowania nie są i trwale nie mogą być wykorzystywane w działalności gospodarczej.

Konkludując organ stwierdził, że z treści przepisu prawa wynika, iż każdy inny przypadek związany z faktycznym prowadzeniem działalności gospodarczej bez wykorzystywania danego przedmiotu posiadanego przez przedsiębiorcę nie podlega wyłączeniu.

Organ odwoławczy podzielił argumentację organu I instancji dotyczącą pojęcia "budowli". Zdaniem Kolegium, dokonując ustalenia, czy dany obiekt podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, niezbędne jest oparcie się w pierwszej kolejności na przepisach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a jedynie pomocniczo - w zakresie ustawowego odesłania - na prawie budowlanym. W opinii SKO, ustawa Prawo budowlane jest podstawą do kwalifikowania danego obiektu jako obiektu budowlanego, natomiast o tym, czy stanowi on dla potrzeb opodatkowania budynek, czy też budowlę rozstrzyga ustawa o podatkach i opłatach lokalnych.

W rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury (...). Zdaniem organu odwoławczego, definicja ta ma charakter otwarty, zawiera jedynie przykładowy katalog obiektów, które należy uznać za budowle. Wskazując, że według art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych budowlą jest także urządzenie budowlane

w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, organ przywołał definicję tego pojęcia na gruncie tej ustawy - art. 3 pkt 9. W konsekwencji zdaniem SKO, każda budowla

w rozumieniu prawa budowlanego mieści się w definicji budowli zawartej w ustawie

o podatkach i opłatach lokalnych. Jeżeli zatem dany obiekt budowlany jest budowlą

w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, to powinien być też klasyfikowany jako budowla na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Organ podał, że obiektem budowlanym w rozumieniu prawa budowlanego jest budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami (art. 3 pkt 1 lit. b). Konsekwentnie wszystkie te elementy, zarówno budowlane, jak i niebudowlane stanowią budowlę, pod warunkiem, że stanowią całość techniczno-użytkową. Jeżeli występuje tego rodzaju powiązanie poszczególnych elementów, to składają się one na jeden obiekt budowlany, tj. budowlę.

Konkludując SKO stwierdziło, że cała powierzchnia gruntów oraz budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej podlega opodatkowaniu.

Organ podał, że decyzją nr [...] z dnia [...] Starosta In. udzielił D. B.pozwolenia na budowę wagi samochodowej 50 ton. Zdaniem Kolegium objęcie decyzją budowy wagi samochodowej (niebędącej budynkiem ani obiektem małej architektury) w całości jako obiektu budowlanego przesądza o jej zaliczeniu do kategorii budowli stanowiącej całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami.

SKO wyjaśniło, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. D. B. nabył nieruchomość na mocy postanowienia Sądu Rejonowego

w I. I Wydział Cywilny z dnia [...] W konsekwencji obowiązek podatkowy powstał od 1 grudnia 2004r.

Kolegium podniosło, że zgodnie z zestawieniem przedłożonym przez podatnika, od dnia nabycia (od 17 listopada 2004 r.) jego nieruchomość obejmowała m.in. tereny utwardzone, z których część o powierzchni 1.136 m2 obejmująca wjazd i plac utwardzony od tego dnia zajęta jest na prowadzenie działalności gospodarczej. Natomiast część o powierzchni 620 m2 obejmująca obecnie parking dla pojazdów do demontażu zajęta jest na prowadzenie działalności gospodarczej od dnia 2 marca

2009 r. Fakt posiadania przez przedsiębiorcę budowli - placu utwardzonego (parkingu dla pojazdów do demontażu) skutkuje zaliczeniem budowli jako związanej

z prowadzeniem działalności gospodarczej, a tym samym opodatkowaniem według stawki określonej w art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Organ podał, że w wyniku kontroli ujawniono rozbieżności między stanem faktycznym nieruchomości, a stanem zgłoszonym do opodatkowania. Podatnik podczas kontroli podatkowej przedłożył zestawienie środków trwałych z dnia 9 grudnia 2009 r., z którego wynika, że z dniem 17 listopada 2004 r. przyjął do ewidencji całość nieruchomości zabudowanej, ponieważ jej wartość odpowiada wartości nabycia nieruchomości. W konsekwencji podatnik amortyzuje całość nieruchomości. Jako podstawę opodatkowania budowli organ podatkowy przyjął wartość 31.569 zł., wynikającą z przedłożonej opinii w zakresie ustalenia podatku od nieruchomości za lata 2005-2010, wykonaną przez rzeczoznawcę majątkowego.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ uznał je za nieuzasadnione.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem D. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy. Strona zarzuciła ponadto naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 ust.1 pkt 2 i 3 w zw. z art. 1a pkt 1 oraz pkt 2 ustawy

o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez błędną interpretację prowadzącą do przyjęcia, że waga samochodowa oraz parking dla pojazdów stanowią budowlę,

a w konsekwencji podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że obiektem budowlanym w rozumieniu prawa budowlanego jest budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami (art. 3 pkt 1 lit. b). Wykazanie istnienia związku techniczno-użytkowego pozwala na opodatkowanie podatkiem od nieruchomości, jako budowli w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obiektu budowlanego składającego się z części o charakterze stricte budowlanym (np. fundament) oraz nie mających takiego charakteru (np. urządzenia techniczne). Jeżeli takiego związku nie można wykazać, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości będą podlegały jedynie części budowlane obiektu. W ocenie podatnika ustalenie, czy fundament jest częścią odrębną od maszyny lub urządzenia, czy też stanowi część budowlaną urządzenia technicznego w przypadku, gdy występują w tej kwestii wątpliwości wymaga sięgnięcia do dokumentacji architektoniczno-budowlanej (ewentualnie technicznej) danego obiektu lub rozważenia możliwości skorzystania

z opinii biegłego. W ocenie skarżącego, organy podatkowe obu instancji nie wyjaśniły w sposób dostateczny okoliczności związanych z przyjęciem do opodatkowania wagi samochodowej oraz parkingu jako budowli, zatem dopuściły się naruszenia wskazanych w zarzutach skargi przepisów prawa zarówno procesowego, jak

i materialnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło

o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,

poz. 1270 ze zm.) wynika zaś, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Spór sprowadza się do rozstrzygnięcia wysokości ustalonego podatku od nieruchomości w decyzji wydanej po wznowieniu postępowania.

Na wstępie należy podać, że instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej (dalej: O.p.). Postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, tak jak ma to miejsce

w odniesieniu do decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Nie jest to bowiem kontynuacja postępowania zwykłego. Organ prowadzący postępowanie nie może wyjść poza zakres podstawy wznowienia.

W decyzji jako podstawę wznowienia organ podał art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Przepis ten stanowi, że wznawia się postępowanie, jeżeli "wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję". Należy podać, że przywołana podstawa wznowienia może mieć zastosowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:

1) powinny wyjść na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, 2) są one istotne dla sprawy, 3) nie były znane organowi, który wydał decyzję, 4) istniały w dniu wydania decyzji.

Pierwszą z wymienionych przesłanek warunkujących wznowienie postępowania jest to, aby okoliczności faktyczne lub dowody ujawnione w danej sprawie były nowe. W orzecznictwie sądowym wyrażany jest pogląd, że nowymi faktami lub dowodami będą te z nich, które nie zostały uwzględnione przez organ podatkowy jako element faktyczny rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA z dnia 9 czerwca 2004 r., III SA 424/03), przy czym muszą one istnieć w dniu wydania decyzji i nie być znane organowi. Jak trafnie wskazał NSA w wyroku z dnia 26 kwietnia 2000 r., III SA 1454/00 przez pojęcie okoliczności faktyczne nieznane organowi, który wydał decyzję rozumieć trzeba tylko takie okoliczności, które z badanego materiału dowodowego nie wynikały. Ponadto, nowe dowody lub nowe okoliczności faktyczne mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, tj. dotyczą przedmiotu sprawy oraz mają znaczenia prawne, a więc wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2005 r., FSK 2470/04).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że wystąpiły nowe istotne okoliczności, które nie były znane Prezydentowi Miasta I., a które istniały w chwili wydania decyzji z dnia [...] ustalającej wymiar podatku od nieruchomości na 2008r. Do tych okoliczności należy zaliczyć zagadnienie powierzchni faktycznej gruntów, budynków, których właścicielem jest osoba fizyczna posiadająca status przedsiębiorcy, sposób wykorzystania gruntów, budynków, jak również rodzaj i wartość budowli. Powyższe ustalenia różniły się od danych wykazanych przez podatnika w informacji podatkowej stanowiącej podstawę wydania decyzji z dnia [...] która stała się ostateczna. Wymienione dane zostały ujawnione w toku kontroli podatkowej, co znalazło odzwierciedlenie w protokole kontroli z dnia 11 stycznia 2010r. Podsumowując tę część ustaleń należy stwierdzić, że na aprobatę zasługuje stanowisko organu o wystąpieniu w sprawie przesłanki do wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 O.p.

Przechodząc do oceny wymiaru podatku od nieruchomości należy odnieść się do zagadnień, które podnoszone są przez stronę skarżącą na etapie skargi, ale również

w postępowaniu podatkowym, tj. zasadności opodatkowania jako budowli: 1) wagi samochodowej oraz 2) parkingu dla pojazdów do demontażu.

Należy podać, że na podstawie art. 4 ust. 1, podstawę opodatkowania stanowi:

1) dla gruntów - powierzchnia;

2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa;

3) dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej,

z zastrzeżeniem ust. 4-6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne,

a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego. Zgodnie natomiast

z art. 4 ust. 3 tej ustawy, jeżeli obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od budowli, o których mowa w ust. 1 pkt 3, powstał w ciągu roku podatkowego - podstawą opodatkowania jest wartość stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji na dzień powstania obowiązku podatkowego.

Ponadto, stosownie do art. 5 ust. 1 u.p.o.l. rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie stawek ustalonych w tym przepisie. Stawki są ustalane m.in.: 1) od gruntów (związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków; pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych; pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego); 2) od budynków lub ich części (mieszkalnych; związanych

z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym; pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego; 3) od budowli - 2% ich wartości określonej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 3-7.

W myśl art. 6 ust. 1 i 2 u.p.o.l. obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem.

Mając na uwadze powyższe regulacje rozważyć należy, czy parking dla pojazdów do demontażu oraz waga samochodowa stanowią budowle podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi twierdzącej.

Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, budowla to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.

W ustawie o podatkach i opłatach lokalnych znajduje się zatem odesłanie do Prawa budowlanego, na podstawie którego (art. 3 pkt 1), ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym należy przez to rozumieć:

- budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi,

-budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami,

- obiekt małej architektury.

Przez budowlę (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego) należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne

i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

Z kolei urządzenia budowlane (art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego) - to urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki.

Z powyższego wynika, że obiektem budowlanym w rozumieniu prawa budowlanego jest budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami (art. 3 pkt 1 lit. b). Konsekwentnie wszystkie te elementy, zarówno budowlane, jak i niebudowlane stanowią budowlę, pod warunkiem, że stanowią całość techniczno-użytkową. Jeżeli występuje tego rodzaju powiązanie poszczególnych elementów, to składają się one na jeden obiekt budowlany - budowlę (podobne stanowisko przedstawiono w: L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki

i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, Warszawa 2008, s. 41-42 oraz w wyroku NSA z 31 maja 2006 r. sygn. akt II FSK 812/05, LEX nr 273671).

W definicji sformułowanej w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane ustawodawca zaliczył do budowli m.in. części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Zatem części budowlane urządzeń technicznych oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, mimo że składają się z urządzeniami

i maszynami (czyli z częściami niebudowlanymi) na całość użytkową, to stanowią budowlę samodzielnie, ze względu na brak powiązania technicznego. Skoro np. fundament nie stanowi z urządzeniem lub maszyną całości techniczno-użytkowej, nie może stanowić jednej budowli. Elementy tego związku muszą zachodzić łącznie.

W przypadku, gdy istnieje tylko związek użytkowy pomiędzy maszynami i urządzeniami posadowionymi na fundamentach, a tymi fundamentami, ale nie występuje związek techniczny, budowlę stanowi jedynie fundament.

Prawo budowlane nie wyjaśnia, jak rozumieć pojęcie "całość techniczno-użytkową". Ustalając jego znaczenie należy sięgnąć do wykładni językowej. W znaczeniu słownikowym całość to "wszystkie części czegoś", "wzięte razem, połączone ze sobą

w samodzielną jednostkę". Całość techniczna opiera się na związku odnoszącym się do techniki, do spraw związanych ze sposobem wykonania czegoś, natomiast całość użytkowa, to powiązanie służące celom praktycznym, mające praktyczne zastosowanie (por. Uniwersalny słownik języka polskiego pod red. S. Dubisza, Warszawa 2003, t. l,

s. 368, t. 4, s. 35 i 324). Warto również przywołać stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w wyroku z 28 czerwca 2002 r. w sprawie I CK 5/02, że o tym, czy określone elementy stanowią części składowe jednej rzeczy złożonej, rozstrzyga obiektywna ocena gospodarczego znaczenia istniejącego między nimi fizycznego i funkcjonalnego powiązania. Wykazanie istnienia związku techniczno-użytkowego pozwala na opodatkowanie podatkiem od nieruchomości, jako budowli w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l, obiektu budowlanego składającego się z części o charakterze stricte budowlanym (np. fundament) oraz nie mających takiego charakteru (np. urządzenia techniczne). Jeżeli takiego związku nie można wykazać, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości będą podlegały jedynie części budowlane obiektu (zob.: wyrok WSA

w Białymstoku z 15 października 2008r., sygn. akt I SA/Bk 254/08).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że waga samochodowa stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Istotna w sprawie jest okoliczność, że decyzją nr [...] z dnia [...] Starosta I.udzielił D. B. pozwolenia na budowę wagi samochodowej 50 ton. Trafnie organ podał, że objęcie decyzją budowy wagi samochodowej (niebędącej budynkiem ani obiektem małej architektury) jako obiektu budowlanego przesądza o jej zaliczeniu do kategorii budowli.

Odnośnie zarzutów w przedmiocie zawyżenia wartości wagi samochodowej należy podać, że organ podatkowy dla jej wyliczenia (stanowiącej podstawę opodatkowania) przyjął wyłącznie wartość fundamentu, tj. 6.509,47 zł, która to wartość została podana przez biegłego w opinii złożonej przez podatnika (s. 9 opinii). Zauważyć należy, że organ przyjął ogółem w roku podatkowym 2008 wartość budowli łącznie w kwocie 31.569 zł, na którą złożyły się: 1) kwota 6.176,09 zł - wartość amortyzacyjna od placu utwardzonego, 2) 1.493,80 zł - wartość amortyzacyjna utwardzonego wjazdu, 3) kwota 4.186,03 zł – wartość amortyzacyjna parkingu, 4) kwota 13.204,04 zł - wartość amortyzacyjna ogrodzenia betonowego 5) kwota 6.509,47 zł – wartość wagi. W sytuacji, gdyby organ uwzględnił, jako wartość wagi - kwotę 20.000 zł, wówczas wartość budowli ogółem przewyższałaby kwotę przyjętą przez organ I instancji, a niezakwestionowaną przez organ odwoławczy (wynosiłaby w granicach 45.000 zł). Pomimo zatem nieprecyzyjnego uzasadnienia decyzji - co do rozprawienia się z zarzutem podniesionym na etapie odwołania odnośnie przyjętej wartości budowli, należy stwierdzić, że prawidłowo wyliczono podstawę opodatkowania budowli.

Sąd nie znajduje także podstaw do wyłączenia z budowli parkingu dla pojazdów do demontażu o pow. 620 m², którego wartość amortyzacyjna wyniosła 4.186,03 zł. Zauważyć należy, że w przywołanym art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane pojęcie budowli określono jako każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Przy czym ustawodawca przykładowo podał jakie obiekty zalicza do budowli. Jest to zatem katalog otwarty i w tym kontekście nie ma podstaw, aby parking nie został zaliczony do budowli.

Odnośnie terminu przyjęcia go do opodatkowania jako budowli, należy podać, że wprawdzie dopiero w marcu 2009 r. strona skarżąca otrzymała koncesję Wojewody bydgoskiego na prowadzenie stacji demontażu pojazdów, jednakże przesądzająca

w sprawie jest okoliczność, że od 1999 r. skarżący posiadał status przedsiębiorcy (wpis do ewidencji działalności gospodarczej). Nabyta zatem w 2004 r. zabudowana nieruchomość była w posiadaniu podatnika – przedsiębiorcy, który ujął (wprowadził) ją do ewidencji środków trwałych (całą wartość – wg. ceny nabycia 182.520 zł). Wyjaśnić należy, że w art. 1a pkt 3 u.p.o.l. ustawodawca przesądził, że grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Z powyższego jednoznacznie wynika, że legitymowanie się statusem przedsiębiorcy

i posiadanie przez niego gruntów, budynków i budowli jest wystarczającą przesłanką do stwierdzenia, iż zastosowanie ma stawka dla przedmiotów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, nawet jeśli nie są one wykorzystywane w tej działalności. Nie ma zatem znaczenia data, od której podatnik rozpoczyna faktyczne wykorzystywanie konkretnej nieruchomości w prowadzonej działalności gospodarczej, jeżeli wcześniej były one w jego posiadaniu jako przedsiębiorcy.

Ponadto Sąd zauważa, że wprawdzie organ ustalił podatek od budynku mieszkalnego (od części o pow.149,90 m²), jednakże powyższa okoliczność nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Podać należy, że w aktach administracyjnych znajduje się wypis z kartoteki budynków, w którym określono funkcję budynku posadowionego na działce 39/9 – jako "inne niemieszkalne". W konsekwencji brak było podstaw do opodatkowania części budynku jako mieszkalnego, a zatem niezasadnie zastosowano stawkę korzystniejszą niż należało. Podkreślić należy, że dokonanie zmiany wpisu w zakresie funkcji budynku, dopiero stanowiłaby podstawę do zmiany stawki na zastosowaną przez organ podatkowy, tj. dla budynków lub ich części mieszkalnych. Dopóki zatem w kartotece budynków jest określona funkcja budynku jako inna niż mieszkalna, to nie ma podstaw do stosowania stawki przewidzianej dla tych budynków jako mieszkalnych.

W tym miejscu warto przywołać uchwałę NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r. o sygn. II FPS 1/09, w której stwierdzono, że biorąc pod uwagę art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, organ podatkowy nie powinien dokonywać samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku, tylko powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Jeżeli budynek nie został wpisany do ewidencji gruntów

i budynków, to w takiej sytuacji organy podatkowe są uprawnione, a zarazem zobowiązane, do ustalenia charakteru (klasyfikacji) budynku do celów podatkowych.

Nie ulega bowiem wątpliwości, że budynki niewpisane do ewidencji również podlegają opodatkowaniu, ustawa o podatkach i opłatach lokalnych bowiem nie uzależnia tego obowiązku podatkowego od wpisania budynku do ewidencji.

W przypadku braku takich informacji w ewidencji gruntów i budynków rodzaj budynku powinien zostać określony na podstawie dokumentacji budowlanej, takiej m.in. jak pozwolenie na budowę czy decyzja o dopuszczeniu budynku do użytkowania. Zgodnie bowiem z art. 194 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy administracji publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W przypadku braku dokumentacji budowlanej organ podatkowy może zgodnie z art. 197 Ordynacji podatkowej powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii.

W tym miejscu zauważyć należy, że organy podatkowe, prowadząc ustalenia

w zakresie podatku od nieruchomości, nie są jednocześnie organami uprawnionymi do samodzielnego określania kategorii budynków.

Pomimo zatem powyższej nieprawidłowości tutejszy Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, w związku z tym zaskarżoną decyzję należało pozostawić w obrocie prawnym (art. 134 § 2 p.p.s.a.).

Mając na uwadze powyższe, tutejszy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

H. Adamczewska – Wasilewicz Z. Pietrasik U. Wiśniewska