Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 660/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3 w zw. z 137
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2017 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta T. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

1.

Decyzją z dnia 30 czerwca 2015 r. (znak: [...]) Starosta Tarnowski orzekł:

- w pkt. 1 - o zwrocie nieruchomości położonej w Tarnowie, stanowiącej własność Gminy Miasta Tarnowa, oznaczonej jako działka nr [...], obr. [...], o pow. 0,7399 ha, na rzecz: S. P. w 1/2 części i K. G. w 1/2 części;

* w pkt. 2 - o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w Tarnowie, stanowiącej własność Gminy Miasta Tarnowa, oznaczonej jako działka nr [...], obr. [...], o pow. 3,1685 ha;

* w pkt. 3 - o ustaleniu należności z tytułu zwrotu opisanej w pkt. 1 nieruchomości w wysokości 48.580,69 zł;

* w pkt. 4 - o odmowie rozłożenia na raty należności z tytułu zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obr. [...]

* w pkt. 5 - o zobowiązaniu do wpłaty ustalonej w punkcie 2 należności, stosownie do zwracanych udziałów w następujących wysokościach S. P. - 24.290,35 zł, K. G. - 24.290,34 zł - na rzecz Gminy Miasta Tarnowa, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, z odsetkami w przypadku zwłoki;

* w pkt. 6 poinformował o tym, że ostateczna decyzja o zwrocie nieruchomości zatwierdza podział nieruchomości położonej w Tarnowie, w obr. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 3,9384 ha (operat [...]) i stanowi podstawę do wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów.

U podstaw rozstrzygnięcia znalazły się następujące ustalenia:

Umową sprzedaży z [...] listopada 1979 r. (rep. A [...]) została nabyta na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość położona w Tarnowie, oznaczona jako działki nr [...], [...] i [...], obr. [...] o łącznej powierzchni 1,4963 ha, będąca własnością D.L., c. J. i H.. Nabycia dokonano na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, zgodnie z decyzją Urzędu Miejskiego w Tarnowie z 26 października 1978 r. znak: [...] zatwierdzającą aneks do planu realizacyjnego z 21 września 1977 r. znak: [...] dotyczący zagospodarowania osiedla "[...]" w Tarnowie.

Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w T. z [...] czerwca 2003 r., sygn. [...], spadkobiercami po D. L. są: S. P. i K. G. - po 1/2 części każda. Osoby te wystąpiły z wnioskiem o zwrot ww. nieruchomości.

W oparciu o dokumentację geodezyjną organ I instancji ustalił, iż objęta wnioskiem o zwrot nieruchomość stanowi obecnie m.in.: część działki nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...], która z kolei wydzielona została z działki nr [...]) obr. [...].

W toku prowadzonego postępowania nie udało się organowi I instancji odnaleźć powołanej w ww. umowie sprzedaży z [...] listopada 1979 r. Rep. A [...] dokumentacji planistycznej, doprecyzowującej cel nabycia przedmiotowej nieruchomości, tj. decyzji Urzędu Miejskiego w Tarnowie z 26 października 1978 r. znak: [...] zatwierdzającą aneks do planu realizacyjnego z 21 września 1977 r. znak: [...] dotyczący zagospodarowania osiedla "[...]" w Tarnowie. Pozyskano natomiast archiwalną dokumentację w postaci: decyzji Urzędu Miejskiego w Tarnowie Wydział Gospodarki Terenowej z 6 października 1978 r. znak: [...], zatwierdzającą plan realizacyjny inwestycji pn.: Poszerzenie parku [...] w kierunku zachodnim oraz pisma Zarządu Gospodarki Terenami przy Wydziale Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w Tarnowie z 7 sierpnia 1979 r. znak: [...], stanowiącego ofertę kierowaną do D.L. w sprawie dobrowolnej sprzedaży przedmiotowej nieruchomości.

Na podstawie tych dokumentów organ I instancji przyjął, iż przedmiotowa nieruchomość w dacie zawarcia umowy była przeznaczona na cele poszerzenia w kierunku zachodnim terenów rekreacyjnych parku [...] w Tarnowie, zgodnie z załącznikiem graficznym do ww. decyzji z 6 października 1978 r. znak: [...]

W oparciu o ustalenia dokonane w trakcie przeprowadzonej 29 września 2008 r. rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami przedmiotowej nieruchomości ustalono, iż: działka nr [...] od strony północnej jest zaniedbana, porośnięta krzakami i drzewami samosiejkami, a częściowo na niej znajduje się plac asfaltowy, na mapie zaznaczony jako boisko. Na placu nie ma bramek, ani linii i plac ten jest zaniedbany. W dalszej części działki znajdują się huśtawki dla dzieci. Pozostała część tej działki jak i działki nr [...] i nr [...] obr. [...]9 nie są zagospodarowane, porośnięte chwastami, krzakami i drzewami samosiejkami. Działka nr [...] obr. [...] stanowi koryto otwartego cieku wodnego o stałym przepływie wody — rowu odwadniającego pn. "[...]".

Na podstawie informacji uzyskanej z Centrum Usług Ogólnomiejskich - Biura Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta Tarnowa (pismo z 24 października 2011 r. znak: [...]) organ I instancji ustalił, iż park [...] został założony w latach 1977-1979 w ramach czynu partyjnego F. ", natomiast z pozyskanych dowodów z zeznań świadków (pracowników przedsiębiorstwa zajmującego się utrzymaniem i pielęgnacją komunalnych terenów zielonych w Tarnowie) wynika, iż od co najmniej 1980 r. park [...] był na bieżąco utrzymywany i systematycznie pielęgnowany.

Powyższe ustalenia doprowadziły organ I instancji do wniosku, iż na terenie przedmiotowej nieruchomości zrealizowano inwestycję wskazaną w decyzji Urzędu Miejskiego w Tarnowie Wydział Gospodarki Terenowej z 6 października 1978 r. znak: [...], zatwierdzającej plan realizacyjny inwestycji pn.: Poszerzenie parku [...] w kierunku zachodnim. Niemniej, jak wskazał organ I instancji, celem nabycia nieruchomości o projektowanym oznaczeniu nr [...], obr. [...] było zagospodarowanie osiedla "[...]" w Tarnowie — zgodnie z decyzją Urzędu Miejskiego w Tarnowie z 26 października 1978 r. znak: [...] zatwierdzającą aneks do planu realizacyjnego z 21 września 1977 r. znak: [...] dotyczący ww. inwestycji, a zatem, w ocenie Starosty Tarnowskiego już w dacie zawierania umowy przenoszącej własność przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa była ona zbędna na cel wskazany w tej umowie, co tym samym stanowi podstawę do orzeczenia o jej zwrocie na rzecz wnioskodawczyń, w którym to celu wydzielono działkę nr [...] podlegającą zwrotowi. Stosownie do art. 96 ust. 1 b ustawy o gospodarce nieruchomościami, ostateczna decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości zatwierdza jej podział.

W zaskarżonej decyzji dokonano również rozliczeń związanych ze zwrotem działki nr [...], stosownie do treści przepisów art. 140-141 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ I instancji dokonał waloryzacji kwoty ustalonej w ramach odszkodowania z tytułu jej wywłaszczenia (nabycia), obliczając jej wysokość stosunkowo do powierzchni zwracanej nieruchomości w kwocie 48.580,69 zł. Organ I instancji wskazał przy tym, iż ustalona kwota nie przewyższa 50 % aktualnej wartości zwracanej nieruchomości (która zgodnie z pozyskanymi w toku postępowania operatem szacunkowym z [...] grudnia 2014 r. autorstwa rzeczoznawców majątkowych M. K. i Z. K. oraz "aneksem" do tego opracowania przesłanym przy piśmie biegłego Z. K. z 1 kwietnia 2015 r., wyniosła 1.204.700 zł), w związku z czym zasadnym było zobowiązanie wnioskodawczyń do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania w takiej właśnie wysokości. Podstawą prawną tego rozstrzygnięcia był art. 140 ust. 2 w związku z art. 217 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Jak wskazał organ I instancji, wniosek stron o rozłożenie ww. należności na raty nie został uwzględniony, bowiem w jego uzasadnieniu powołano się jedynie na przepis art. 141 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co uniemożliwiło jego ocenę w granicach swobodnego uznania przewidzianego ww. przepisem, zaś zgody na taki sposób płatności nie wyraziła dotychczasowy właściciel nieruchomości - Gmina Miasta Tarnowa.

Ponadto organ I instancji stwierdził, iż działania podjęte na terenie przedmiotowej nieruchomości związane były z realizacją inwestycji określonej jako "poszerzenie parku [...] w kierunku zachodnim", a nie ze stanowiącym cel wywłaszczenia zagospodarowaniem osiedla "[...]" w Tarnowie, w związku z czym, w świetle ugruntowanego w tym zakresie orzecznictwa sadów administracyjnych brak było podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 140 ust. 4 ww. ustawy.

2a.

Odwołanie od ww. decyzji Starosty Tarnowskiego - w części odnoszącej się do jej pkt. 1, 3, 4 i 5 - złożyła Gmina Miasta Tarnowa, podnosząc, iż Starosta Tarnowski nie dokonał sprawdzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dacie wywłaszczenia dla obszaru, na którym położona jest przedmiotowa nieruchomość, co było niezbędne do ustalenia na tej podstawie konkretnego celu jej wywłaszczenia. W ocenie strony składającej odwołanie, organ I instancji pominął dokumentację dotyczącą lokalizacji parku, ofertę nabycia nieruchomości, elaborat szacunkowy oraz zeznania świadków.

Dodatkowo w odwołaniu zarzucono, że w przyjętym operacie szacunkowym, w bazie nieruchomości porównawczych uwzględniono nieruchomości o powierzchniach znacznie mniejszych niż powierzchnia wycenianej nieruchomości oraz o niepodobnej lokalizacji. W ocenie odwołującej się strony powyższe świadczy o braku podobieństwa tych nieruchomości do działki nr [...]. Ponadto dokonano błędnej wyceny drzewostanu, bowiem wskazane na str. 24 operatu dane dotyczące wysokości oraz pierśnicy drzewostanu nie zostały ustalone według stanu na gruncie w wyniku bezpośredniego pomiaru. Jak wskazano w odwołaniu: Trudno podzielić pogląd co do wymiarów roślin wymienionych w zestawieniu np. 10 metrów wysokości i kilkucentymetrowa średnica. (...) Ponadto przyjęcie do obliczeń średniej ceny drewna tartacznego II klasy jakości dla drzew o pierśnicach kilkucentymetrowych jest błędem merytorycznym sporządzonego operatu.

Gmina Miasta Tarnowa zarzuciła również, iż organ I instancji bezpodstawnie pominął w ustalonej wysokości zwaloryzowanego odszkodowania nakłady zwiększające wartość zwracanej nieruchomości w postaci alejek parkowych, boiska sportowego i drzewostanu, bowiem zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa sądów administracyjnych: celu wywłaszczenia nieruchomości na budowę osiedla mieszkaniowego nie niweczy realizacja infrastruktury tego osiedla w postaci budynków handlowych, usługowych i urządzeń towarzyszących. Ponadto w ocenie strony przyrost wartości należy uwzględnić niezależnie od tego, przez kogo - podmiot, na rzecz którego zostało dokonane wywłaszczenie, czy też inny podmiot - zostały poczynione te nakłady. Stąd kwota obciążająca byłych właścicieli na rzecz gminy (Skarbu Państwa) winna odpowiadać zwiększeniu wartości nieruchomości na skutek nakładów.

2b.

Odwołanie od ww. decyzji Starosty Tarnowskiego z dnia 30 czerwca 2015 r. złożyły również K. G. i S. P., zaskarżając tę decyzję w części tj. w zakresie punktów 3, 4 i 5.

Zarzuciły naruszenie:

- art. 152 ust. 3 zd. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim przy sporządzaniu operatu szacunkowego nie uwzględniono, że działka nr [...] przeznaczona jest zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Miasta Tarnowa pod park miejski, co w znaczący sposób wpływa na jej wartość;

- art. 154 ust. 1 ww. ustawy w związku z § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego w zakresie, w jakim organ nie uwzględnił dyspozycji ww. przepisu rozporządzenia;

- art. 141 ust. 1 powołanej ustawy w zakresie, w jakim organ nie rozłożył na raty należności w wysokości 48.580,69 zł ze względu na brak wskazania okoliczności przez strony, które uprawdopodobniłyby takie rozłożenie na raty, podczas gdy z treści samej normy prawnej nie wynika obowiązek przedkładania takich dokumentów.

3.

Wojewoda decyzją z dnia 28.04.2017 r. (znak [...]) orzekł w ten sposób, że:

- w pkt 1 decyzji utrzymał w mocy zaskarżony pkt 1 decyzji Starosty Tarnowskiego z 30 czerwca 2015 r. znak: [...];

- w pkt 2 uchylił zaskarżone punkty nr 3, 4 i 5 decyzji Starosty Tarnowskiego z 30 czerwca 2015 r. (znak: [...]) w całości i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podał, że przedmiotem postępowania odwoławczego prowadzonego przez Wojewodę jest aktualnie sprawa zwrotu działki nr [...] w Tarnowie obr. [...] (powstałej z podziału działki nr [...]) o pow. 0,7399 ha, na rzecz spadkobierców poprzedniej właścicielki tej nieruchomości oraz rozliczeń finansowych z tym związanych. W zakresie odnoszącym się do odmowy zwrotu działki nr [...] o pow. 3,1685 ha decyzja organu I instancji stała się ostateczna wobec jej niezaskarżenia (pkt 2 decyzji Starosty).

Organ odwoławczy wskazał na art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej: u.g.n.) i podał, że istotą postępowania jest ustalenie, czy w stosunku do wywłaszczonej nieruchomości, objętej wnioskiem o zwrot, zaistniały przesłanki zbędności określone w art. 137 ust. 1 u.g.n. Przepis ten ustanowił dwa warunki, których wystąpienie uzasadnia zwrot wywłaszczonej nieruchomości, tj. upływ 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, i brak rozpoczęcia prac związanych z realizacją tego celu albo upływ 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, a cel ten nie został zrealizowany.

Wojewoda podał, iż wyrokiem z 13 marca 2014 r., sygn.: P 38/11 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że przepis art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. - w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu - jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skutkiem tego orzeczenia jest, że art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. - w zakresie wskazanych tam terminów - nie powinno stosować się do spraw o zwrot nieruchomości wywłaszczonych przed wejściem w życie - odpowiednio - ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. przed 1 stycznia 1998 r. - art. 137 ust. 1 pkt 1) oraz ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomości oraz o zmianie niektórych innych ustaw (tj. przed 22 września 2004 r. - art. 137 ust. l pkt 2). W zakresie tym wskazano nadto na następujące wyroki: NSA w Warszawie - z 8 maja 2013 r., sygn.: I OSK 2205/11, z 12 lutego 2014 r., sygn.: I OSK 1663/12; z 10 kwietnia 2014 r., sygn.: I OSK 2391/12 i z 24 czerwca 2014 r., sygn.: I OSK 2876/12 - oraz wyroki WSA w Krakowie - z 11 września 2014 r., sygn.: II SA/Kr 923/14, z 9 października r., sygn.: II SA/Kr 1048/14, z 12 listopada 2014 r., sygn.: II SA/Kr 1066/14 i z 16 stycznia r., sygn.: II SA/Kr 1067/14).

Wojewoda zwrócił uwagę, iż określenie celu wymienionego w decyzji administracyjnej orzekającej o wywłaszczeniu (bądź - tak jak w przedmiotowej sprawie - równoważnej z taką decyzją w skutkach umowie sprzedaży zawartej w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości), ma szczególnie istotne znaczenie dla późniejszej oceny przesłanek jej zbędności na ten cel. Ustalenie celu wywłaszczenia następuje poprzez przywołanie odpowiednich zapisów w decyzji wywłaszczeniowej lub umowie sprzedaży - z uwzględnieniem jego doprecyzowania w dokumentacji dotyczącej inwestycji, dla urzeczywistnienia której nastąpiło wywłaszczenie. Choć cel wywłaszczenia winien być co do zasady interpretowany ściśle, to jednak "na tle art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (...) wymagania odnośnie szczegółowości celu wywłaszczenia wskazywanego w decyzji wywłaszczeniowej powinny być oceniane (...) proporcjonalne do standardu prawnego i funkcjonalnego z chwili wydania decyzji wywłaszczeniowej, a nie z daty dokonywania rzeczonej kontroli. Innymi słowy, w im dalszej przeszłości był określany cel wywłaszczenia, tym ogólniej mógł być on ujęty w decyzji wywłaszczeniowej, a nawet mógł wynikać z kontekstu sprawy i całokształtu jej okoliczności (wyrok NSA z 18 grudnia 2014 r., sygn.: I OSK 1417/13; identycznie w wyrokach NSA z 17 marca 2016 r., sygn.: I OSK 1454/14; WSA w Krakowie z 9 maja 2016 r., sygn.: II SA/Kr 298/16, oraz NSA z 19 stycznia 2017 r., sygn.: I OSK 1928/16).

W świetle powyższego wskazał organ odwoławczy, iż nabycie przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło umową sprzedaży sporządzoną w formie aktu notarialnego z [...] listopada 1979 r. Rep. A [...], zawartą w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Nieruchomość ta stanowiła poprzednio własność D.L., zaś z wnioskiem o jej zwrot wystąpiły w przedmiotowej sprawie spadkobierczynie poprzedniej właścicielki, tj. S. P. i K. G.. Stwierdził, iż w niniejszej sprawie zostały spełnione dwie podstawowe przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, o których mowa w art. 136 ust. 3 w związku z art. 216 ust. 1 u.g.n. Wskazał przy tym, iż w powołanej wyżej umowie sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego z [...] listopada 1979 r. Rep. A [...], odwołano się do postanowień decyzji Urzędu Miejskiego w Tarnowie z 26 października 1978 r. znak: [...], zatwierdzającej aneks do planu realizacyjnego z 21 września 1977 r. znak: [...] dotyczący zagospodarowania osiedla "[...]" w Tarnowie.

Z uwagi na ogólnie określony cel wywłaszczenia w ww. umowie sprzedaży oraz brak dokumentacji planistycznej i realizacyjnej ww. inwestycji, organ I instancji oparł swoje ustalenia w omawianym zakresie na archiwalnej dokumentacji w postaci: decyzji Urzędu Miejskiego w Tarnowie Wydział Gospodarki Terenowej z 6 października 1978 r. znak: [...], zatwierdzającej plan realizacyjny inwestycji pn.: Poszerzenie parku [...] w kierunku zachodnim, oraz pisma Zarządu Gospodarki Terenami przy Wydziale Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w Tarnowie z 7 sierpnia 1979 r. znak: [...], stanowiącego ofertę kierowaną do DL. w sprawie dobrowolnej sprzedaży przedmiotowej nieruchomości. Na podstawie ww. materiałów organ I instancji ustalił, iż na przedmiotowej nieruchomości, w dacie jej wywłaszczenia (nabycia), planowano realizację inwestycji polegającej na poszerzeniu w kierunku zachodnim terenów rekreacyjnych parku [...]) w Tarnowie zgodnie z załącznikiem graficznym do ww. decyzji z 7 sierpnia 1979 r. znak: [...]. Świadczy to zdaniem Starosty Tarnowskiego o tym, że nieruchomość ta była od początku zbędna na cel wskazany w umowie sprzedaży z [...] listopada 1979 r. Rep. A [...], tj. zagospodarowania osiedla "[...]" w Tarnowie - zgodnie z decyzją Urzędu Miejskiego w Tarnowie z 26 października 1978 r. znak: [...], zatwierdzającą aneks do planu realizacyjnego z 21 września 1977 r. znak: [...] W ocenie organu odwoławczego, powyższy wniosek organu I instancji zasługuje na pełną aprobatę. Podkreślił Wojewoda, iż ustalenie konkretnego celu wywłaszczenia nieruchomości wymaga odwołania się wprost do inwestycji wskazanej w dokumencie stanowiącym podstawę odebrania (ograniczenia) prawa własności, tj. decyzji administracyjnej bądź umowy sprzedaży. Wszelkie uogólnienia czy analogie są w takim przypadku wykluczone, co oznacza, iż wskazywana w orzecznictwie konieczność interpretowania ogólnikowo określonego celu wywłaszczenia z uwzględnieniem kontekstu i uwarunkowań historycznych nie może prowadzić od odmowy przyznania wiążącej mocy dowodowej dokumentacji wywłaszczeniowej. W przedmiotowej sprawie oznacza to konieczność przyjęcia - tak jak uczynił to organ I instancji - iż celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości było zagospodarowanie osiedla "[...] w Tarnowie, a nie poszerzenie w kierunku zachodnim terenów rekreacyjnych parku [...] w Tarnowie. Potwierdza ten wniosek również treść pisma Zarządu Gospodarki Terenami przy Wydziale Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w Tarnowie z 7 sierpnia 1979 r. znak: [...], stanowiącego ofertę kierowaną do D. L. w sprawie dobrowolnej sprzedaży przedmiotowej nieruchomości, w której zaproponowano poprzedniej właścicielce nieruchomości warunki finansowe dobrowolnego zbycia tej nieruchomości w związku z planowaną realizacja na tym terenie wspomnianego parku. Zaznaczył organ odwoławczy, iż dotycząca tej drugiej inwestycji dokumentacja w żaden sposób nie nawiązuje do planu realizacyjnego z 21 września 1977 r. znak: [...], ani do zatwierdzającej aneks do tego opracowania decyzji Urzędu Miejskiego w Tarnowie z 26 października 1978 r. znak: [...], co pozwala na stwierdzenie, iż zagospodarowanie osiedla [...]" w Tarnowie było odmienną i niezależną (choć lokalizowaną w sąsiedztwie) inwestycją od "poszerzenia w kierunku zachodnim terenów rekreacyjnych parku [...] w Tarnowie". Podkreślił Wojewoda, iż nie jest rolą organów orzekających w niniejszej sprawie "naprawianie" ewentualnych błędów postępowania wywłaszczeniowego poprzez swoiste "korygowanie" treści dokumentacji wywłaszczeniowej i przyjmowanie wbrew wyraźnym zapisom umowy sprzedaży z [...] listopada 1979 r. Rep. A [...], że faktycznym celem wywłaszczenia (nabycia) przedmiotowej nieruchomości nie było zagospodarowanie osiedla "[...]" w Tarnowie, lecz poszerzenie w kierunku zachodnim terenów rekreacyjnych parku [...]) w Tarnowie.

Tym samym, zarzuty odwołania Gminy Miasta Tarnowa dotyczące ustalenia przez organ I instancji konkretnego celu wywłaszczenia uznał organ odwoławczy za nieuzasadnione. Podkreślił przy tym, iż wobec wcześniejszych uwag, postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie wywłaszczenia dla tego terenu są pozbawione znaczenia. Wskazał, iż z akt sprawy wynika jednoznacznie, że w dacie nabycia przedmiotowej nieruchomości nie obowiązywał na tym obszarze żaden dokument tego rodzaju, zaś jej przeznaczenie określała ww. decyzja Urzędu Miejskiego w Tarnowie Wydział Gospodarki Terenowej z 6 października 1978 r. znak: [...], zatwierdzająca plan realizacyjny inwestycji pod nazwą: Poszerzenie parku [...] w kierunku zachodnim.

Z kolei jak wynika z dowodów w postaci: pisma Centrum Usług Ogólnomiejskich - Biura Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta Tarnowa z 24 października 2011 r. znak: [...], zeznań świadków oraz oględzin nieruchomości, na przedmiotowej nieruchomości zrealizowano inwestycję zasadniczo zgodną z założeniami powołanego planu realizacyjnego Urzędu Miejskiego w Tarnowie Wydział Gospodarki Terenowej z 6 października 1978 r. znak: [...], tj. część parku [...] w Tarnowie, który nie stanowił inwestycji wskazanej w umowie sprzedaży z [...] listopada 1979 r. Rep. A [...].

Stwierdził organ II instancji, iż rozstrzygnięcie ujęte w zaskarżonym przez Gminę Miasta Tarnowa pkt. l decyzji Starosty Tarnowskiego z 30 czerwca 2015 r. znak: [...] było prawidłowe, w związku z czym utrzymano je w mocy (pkt I decyzji).

Odnośnie rozliczeń związanych ze zwrotem przedmiotowej nieruchomości wskazał Wojewoda na przepisy art. 139 i art. 140 ust. 1-4 u.g.n., które określają obowiązek i zasady zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania przyznanego za wywłaszczaną nieruchomość. Podkreślił m.in. to, że zwiększenie wartości nieruchomości na skutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości, powiększające wysokość odszkodowania zwracanego Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego przez byłego właściciela lub jego spadkobierców, określone wg zasad wskazanych w art. 140 ust. 2 tej ustawy może obejmować tylko te nakłady, które zostały poczynione dla realizacji celu, na rzecz którego nastąpiło wywłaszczenie. Podał, iż dokonując waloryzacji kwoty odszkodowania ustalonego w umowie sprzedaży z [...] listopada 1979 r. Rep. A [...] - z uwzględnieniem skutków ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o denominacji złotego (Dz. U. z 1994 r. Nr 84, póz. 386 ze zm.) otrzymano kwotę 48.580,69 zł (wg stanu na datę wydania decyzji organu I instancji). Kwotę tę winny obecnie zwrócić wnioskodawczynie na rzecz aktualnego właściciela przedmiotowej nieruchomości, tj. Gminy Miasta Tarnowa. Powyższe ustalenia organu I instancji nie budzą wątpliwości organu odwoławczego. Waloryzacji dokonano przy zastosowaniu wskaźników zmian cen towarów i usług konsumpcyjnych. Zwrócił Wojewoda uwagę na ustawę z dnia 15 maja 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2015 r., poz. 985), którą m.in. uchylono z dniem 14 października 2015 r. przepis art. 227 u.g.n., wprowadzając nowe zasady waloryzacji zwracanych odszkodowań. Z uwagi jednak na brak wymaganych ogłoszeń Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego odnośnie wskaźników zmian cen dla nieruchomości, dotychczasowe zasady waloryzacji pozostają niezmienione.

Wątpliwości Wojewody nie budziła konkluzja organu I instancji, iż w przedmiotowej sprawie zbędne jest zastosowanie przepisu art. 140 ust. 4 u.g.n. w zakresie ustalenia stopnia zwiększenia się wartości przedmiotowej nieruchomości, bowiem na jej terenie nie podejmowano po wywłaszczeniu (nabyciu) żadnych działań związanych z realizacją celu przejęcia.

W przedmiotowej sprawie nie zostało natomiast ustalone, czy poczynione na nieruchomości nakłady stanowiące część zrealizowanego parku (alejki, fragment boiska oraz drzewostan) nie powodują zmniejszenia się wartości działki nr [...], obr. [...].

Za przedwczesne bowiem uznano ustalenie, że ww. kwota zwaloryzowanego odszkodowania nie przekracza 50 % aktualnej wartości działki nr [...]. Ustalenia w tym zakresie zostały przez organ I instancji poczynione w oparciu o pozyskane dowody - opinię rzeczoznawców majątkowych M. K. i Z. K., sporządzoną w formie operatu szacunkowego z 11 grudnia 2014 r., oraz "aneksu" do tego opracowania przesłanego przy piśmie Z. K. z 1 kwietnia 2015 r. Z treści ww. operatu szacunkowego wynika, iż ustalona przez biegłych aktualna wartość przedmiotowej nieruchomości wyniosła 1.200.000 zł (w tym wartość gruntu: 1.138.000 zł, wartość: składników budowlanych: 55.000 zł, wartość składników roślinnych: 7.000 zł). Z kolei zgodnie z ww. "aneksem" do operatu szacunkowego aktualna wartość przedmiotowej nieruchomości wyniosła 1.204.700 zł (w tym wartość gruntu: 1.138.000 zł, wartość: składników budowlanych: 55.000 zł, wartość składników roślinnych: 11.700 zł) i to ta kwota została uwzględniona przez organ I instancji jako miarodajna dla poczynionych ustaleń.

W odniesieniu do powyższego wskazał organ odwoławczy, iż opisane wyżej działanie organu I instancji było nieprawidłowe bowiem polegało na przyjęciu za podstawę rozstrzygnięcia opracowanie, które w swej istocie nie stanowi wymaganej prawem opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości, sporządzonej w formie operatu szacunkowego (art. 132 ust. 2 w związku z art. 156 ust. 1 u.g.n. w związku z art. 84 § 1 k.p.a.). Wojewoda zwrócił uwagę na pogląd WSA w Warszawie, wyrażony w wyroku z 13 lipca 2007 r., sygn.: I SA/Wa 550/07, zgodnie z którym "...aneks, który jest tylko dodatkiem do czegoś, dodatkowym pismem dołączonym do głównego dokumentu lub załącznikiem, nie jest opinią rzeczoznawcy w rozumieniu art. 130 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i w rozumieniu § 55-58 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, póz. 2109). Powołane rozporządzenie nie przewiduje aneksu czy uzupełnienia operatu." Zauważył jednakże, iż powyższe uchybienie nie miało przesądzającego znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż obie z ww. wartości ustalonych przez biegłych były na takim poziomie, iż bez wątpienia ustalona wysokość zwaloryzowanego odszkodowania nie przekracza połowy tych wartości.

Niezależnie natomiast od powyższego, organ II instancji zwrócił uwagę na art. 156 ust. 3 u.g.n. zgodnie z którym operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154.

Nadto Wojewoda wskazał, że z treści omawianego operatu szacunkowego z [...] grudnia 2014 r. wynika, że został on sporządzony w celu określenia wartości nieruchomości dla potrzeb prowadzonego postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, zaś zakres wyceny obejmuje oszacowanie wartości prawa własności działki gruntu wraz z jej częściami składowymi według stanu aktualnego (na dzień zwrotu nieruchomości) i poziomu cen na datę wyceny oraz według stanu na dzień wywłaszczenia i poziomu cen na datę wyceny. Określono także czy doszło do zmiany wartości nieruchomości na skutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu (art. 140 ust. 4 UGN) (str. 3-4). Wśród założeń wyceny wskazano, iż przedmiotowa nieruchomość była w dacie wywłaszczenia przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, co wobec braku planu miejscowego dla tego obszaru z daty wywłaszczenia ustalono na podstawie m.in. istniejącej wówczas zabudowy w bezpośrednim otoczeniu oraz lokalizacji szacowanej działki. Tożsame przeznaczenie wycenianej działki przyjęto dla potrzeb określenia jej aktualnej wartości — a to z uwagi na przytoczone wcześniej brzmienie art. 140 ust. 4 u.g.n. Jak jednak wskazano wcześniej, dla terenu, na którym zlokalizowana była przedmiotowa nieruchomość, wydana została decyzja Urzędu Miejskiego w Tarnowie Wydział Gospodarki Terenowej z 6 października 1978 r. znak: [...], zatwierdzająca plan realizacyjny inwestycji pn.: Poszerzenie parku [...] w kierunku zachodnim, a więc to ten dokument określał ówczesne przeznaczenie dla m.in. aktualnej działki nr [...], obr. [...]. Z kolei obecnie, przedmiotowa nieruchomość położona jest na obszarze nieobjętym obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zaś zgodnie z zapisami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Miasta Tamowa, zatwierdzonego uchwałą Nr LVII/705/2014 Rady Miejskiej w Tarnowie z dnia 25 września 2014 r., jej przeznaczenie określono jako "tereny parków miejskich" (ZP). Z powyższego wynika zatem, że omawiane opracowanie jest nieprzydatne w niniejszej sprawie, bowiem nie można na jego podstawie określić aktualnej wartości tej nieruchomości w sposób zgodny z wymogami art. 154 ust. 1 u.g.n., który stanowi, iż wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych (tj. nieruchomość, które są porównywalne z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny, ze względu na położenie, stan prawny, przeznaczenie, sposób korzystania oraz inne cechy wpływające na jej wartość - art. 4 pkt 16 u.g.n.).

Aktualna wartość przedmiotowej nieruchomości winna zostać określona z uwzględnieniem jej przeznaczenia wynikającego z zapisów obowiązującego studium, tj. pod parki miejskie, oraz w sposób określony w przepisie § 45 rozporządzenia.

Wojewoda zwrócił również uwagę na art. 136 ust. 3 zd. 3 u.g.n., który stanowi, iż warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. Z treści przywołanej regulacji wynika zatem, że kwestia orzeczenia o zwrocie nieruchomości oraz o zwrocie zwaloryzowanego odszkodowania z tego tytułu niekoniecznie musi stanowić przedmiot rozstrzygnięcia ujętego w jednej decyzji administracyjnej (choć najczęściej tak właśnie będzie).

Nadto, w ocenie organu odwoławczego organ I instancji nie uzasadnił w sposób przekonujący powodów nieuwzględnienia wniosku S. P. i K. G. o rozłożenie zwaloryzowanego odszkodowania na raty. Za niezrozumiałe uznał kierowanie się w tym zakresie stanowiskiem tylko i wyłącznie interesem Gminy Miasta Tarnowa, zwłaszcza, że trudno dostrzec jakiekolwiek zagrożenie dla sytuacji finansowej tego podmiotu z tego tylko względu, że ustalona należność zostanie spłacona w ratach.

4.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na opisaną wyżej decyzję wniosła Gmina Miasta Tarnowa. Domagała się zmiany tej decyzji i orzeczenie o odmowie zwrotu nieruchomości objętych wnioskiem względnie uchylenie jej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zarzuciła naruszenie art. 6,7,77 par. 1, 80, 107 par. 1 i 3, art. 138 par. 1 pkt 1 i 2 K.p.a., a także 136 ust. 3 i 4, art. 137 ust. 1 oraz 140 ust. 1 w zw. z art. 141 ust. 2 oraz art. 140 ust. 1 w zw. z art. 142 u.g.n. poprzez

a) brak wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego,

b) dowolne przyjęcie, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany,

c) dowolne przyjęcie, że w sprawie istnieje stan "zbędności" nieruchomości objętych wnioskiem,

d) utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu podano, że błędnie przyjął Wojewoda, iż działka nr [...] wywłaszczona była w celu zagospodarowania osiedla [...]. Podkreślił, że doprecyzowanie celu (nie jego ustalenie) może odbyć się w oparciu o dokumentację powstałą przed wywłaszczeniem. Wadliwie wykluczyły organy administracji publicznej możliwość związaną z określeniem poszerzenia parku jako celu szczegółowego wywłaszczenia w ramach zadania ogólnego – budowy osiedla mieszkaniowego.

Wskazywała strona skarżąca, że w sprawie należało wyjaśnić dlaczego w treści umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 5.11.1979 r. ujęty został cel wywłaszczenia, który był już nieaktualny. Możliwa jest sytuacja, w której umieszczenie w treści umowy sprzedaży – jako celu wywłaszczenia – budowy osiedla mieszkaniowego, było błędne. Cel wywłaszczenia został zawarty w treści w.w. umowy sprzedaży wynikał z decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z 1977 r. i aneksu do tego planu z 1978 r. W świetle art. 21 ust. 4 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. zasadny jest wniosek, że te decyzje utraciły ważność w dniu 16.10.1979 r., a zatem jeszcze przed zawarciem umowy sprzedaży z 5.11.1979 r. Treść tych decyzji nie jest znana, a zatem nie wiadomo czy przedłużony został okres ważności planu realizacyjnego. Wg strony skarżącej, wyjaśnić w sprawie należało, czy zachodziły przesłanki uzasadniające wywłaszczenie (SA 578/81).

Podawała skarga, że organ nie orzekł o zabezpieczeniu jego roszczeń (art. 140 ust. 1 w zw. z art. 141 ust. 2 ugn). Powołał w tym zakresie wyrok WSA w Lublinie o sygn. akt II SA/Lu 171/13 oraz w WSA w Rzeszowie o sygn. akt II SA/Rz 611/14.

Wg strony skarżącej, błędne jest utrzymanie decyzji co do zwrotu i uchylenie jej co do rozliczeń. Wg art. 140 ust. 1 i art. 142 u.g.n. decyzja o zwrocie powinna zawierać rozstrzygnięcie o zwrocie wypłaconego odszkodowania. Powołano wyrok o sygn. akt II SA/Gd 232/09.

5.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, w związku z czym podlega oddaleniu.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na zakres zaskarżenia rozpatrywanej sprawy. Wojewoda objętą sądową kontrolą decyzją z dnia 30.03.2017 r. utrzymał w mocy punkt 1 decyzji organu I instancji (Starosty Tarnowskiego z dnia 30.06.2015 r.) oraz uchylił punkty 2, 4 i 5 tej decyzji. Będące zaś podstawą uruchomienia kontroli instancyjnej odwołanie S. P. oraz K. G. odnosiło się jedynie do punktów 3, 4 i 5 decyzji Starosty, zaś odwołanie Gminy Miasta Tarnowa dotyczyło "dokonania błędnych ustaleń i orzeczenia o zwrocie działki nr [...]", a nadto w treści wskazało, iż kwestionowana jest decyzja Starosty Tarnowskiego jedynie w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punktach 1, 3, 4 i 5. Tak więc nie był kwestionowany przez żadną ze stron odwołujących się punkt 2 decyzji Starosty Tarnowskiego, orzekający o odmowie zwrotu działki nr [...]. Trafnie więc w tym zakresie przyjął organ odwoławczy, że decyzja organu I instancji, we wskazanej powyżej części stała się ostateczna, a zatem brak było podstaw do dokonywania kontroli instancyjnej w tym zakresie. Tak więc kontrola sądowa w tej sprawie obejmować mogła jedynie decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Tarnowskiego tylko w takiej części, w jakiej zostało od niej wniesione odwołanie, tj. co do orzeczenia o zwrocie działki nr [...] obr. [...] oraz rozliczeniach z tym związanych.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonych decyzji są przepisy art. 136 ust. 3 w zw. z 137 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2016 r., poz. 2147; dalej ustawa powoływana jako u.g.n.). Zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 tej ustawy, nieruchomość ta stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie zaś z art. 137 ust. 1 u.g.n. wywłaszczoną nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu (pkt 1) albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna cel ten nie został zrealizowany (pkt 2). Należy również wskazać, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 marca 2014 r. sygn. akt P 38/11 orzekł, iż art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed dniem 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed dniem 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W ocenie sądu, niewadliwie przyjęły orzekające w tej sprawie organy administracji publicznej, że będącą przedmiotem roszczenia o zwrot działkę nr [...], uznać należało jako zbędną na cel dla którego została wywłaszczona (nabyta). Punktem wyjścia dla przyjętej oceny jest wskazanie, że cel wywłaszczenia nieruchomości (działki nr [...] obr. [...], z której powstała obecnie podlegająca zwrotowi działka nr [...] o pow. 0,7699 ha) został w tej sprawie określony w notarialnej umowie sprzedaży z dnia [...]11.1979 r. (rep. A [...]) zawartej przez Skarb Państwa z poprzedniczką prawną wnioskodawczyń – D.L.. W treści tej umowy (par. 2b) wskazano, że m.in. na działkach będących przedmiotem tego aktu notarialnego ma zostać zagospodarowane Osiedle [...] w Tarnowie. Określając cel nabycia przedmiotowej nieruchomości odwołano się przy tym do decyzji Urzędu Miejskiego w Tarnowie z dnia 26.10.1978 r. stanowiącej aneks do planu realizacyjnego z dnia 21.09.1977 r., a dotyczącego właśnie zagospodarowania wskazanego wyżej osiedla. Wprawdzie prowadzące postępowanie organy administracji nie odnalazły dokumentacji realizacyjnej powyższej inwestycji, jednak na podstawie innych dowodów zgromadzonych w sprawie możliwe było prawidłowe ustalenie, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na przedmiotowej nieruchomości. Jak bowiem wynika z oferty dobrowolnej sprzedaży działki, która to oferta została złożona D. L. w piśmie Zarządu Gospodarki Terenami przy Wydziale Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w Tarnowie z dnia 7.08.1979 r. oraz z decyzji Urzędu Miejskiego w Tarnowie z dnia 6.10.1979 r. zatwierdzającej plan realizacyjny inwestycji o nazwie Poszerzenie parku [...] w kierunku zachodnim, sporna nieruchomość przeznaczona została na realizację inwestycji polegającej właśnie na urządzeniu na niej parku (poszerzenia terenów rekreacyjnych). Nie było także przedmiotem sporu w tej sprawie, iż zwracana działka stanowi obecnie część parku. W ocenie sądu trafnie przy tym przyjęły orzekające w sprawie organy, iż poszerzenie parku [...] stanowiło inwestycję odrębną i niezależną od zagospodarowania osiedla [...]. Za wnioskiem tym w szczególności przemawia fakt, że wskazane dwie inwestycje realizowane były w oparciu o inne (różne) akty administracyjne i założenia planistyczne. O ile bowiem budowa osiedla [...] odbywała się w oparciu o plan realizacyjny z dnia 21.09.1977 r. oraz decyzję Urzędu Miejskiego w Tarnowie z dnia 26.10.1978 r. stanowiącej aneks do tego planu, o tyle zadanie polegające na "poszerzeniu parku [...] w kierunku zachodnim" wykonywane było w oparciu o inny (tj. samodzielny) dokument planistyczny, czyli decyzję Urzędu Miejskiego w Tarnowie z dnia 6.10.1979 r. Powyższe świadczy więc jednoznacznie o prawnej, a także funkcjonalnej odrębności obu zamierzeń inwestycyjnych. Nie jest zatem uprawnione, czego domaga się skarżąca Gmina aby przyjmować, że poszerzenie parku stanowiło cel szczegółowy wywłaszczenia w ramach zadania ogólnego, jakim była budowa osiedla. Podkreślić bowiem należy, iż z żadnego z dokumentów, które posłużyły do określenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia tej sprawy nie wynika, aby istnieć mógł jakikolwiek związek prawny obu inwestycji. Żaden z dokumentów odnoszących się do inwestycji w postaci "poszerzenia parku w kierunku zachodnim" w swej treści nie nawiązuje nawet do zadania inwestycyjnego w postaci budowy osiedla [...]. Gdyby zaś poszerzenie parku w istocie stanowiło cel szczególny wywłaszczenia w postaci budowy osiedla mieszkaniowego, to wówczas niewątpliwie jest, że uzupełniające ten cel nowe zadanie inwestycyjne, nawiązywałoby do zadania "głównego" (ogólnego). Powyższy wniosek uwzględnia przy tym także, akcentowany przez Wojewodę "standard prawny i funkcjonalny" istniejący w dacie wydawania aktów administracyjnych (koniec lat 70 XX wieku). Bez wątpienia bowiem ocena treści wydanych aktów, odnoszących się do wskazanych inwestycji przemawia za ich wzajemną niezależnością i samodzielnością realizacyjną, gdyż nie wynika z nich jakikolwiek wzajemny związek lub powiązanie. Podkreślić należy przy tym, iż bez wątpienia realizacja parku w mieście jest efektem przyjęcia założeń, co do tego, że park miejski będzie uzupełnił (wkomponowywał się) w sąsiadujące z nim osiedle i funkcjonalnie je uzupełniał o konieczną przestrzeń zieloną. Należy jednak dostrzec, że nie każde tereny zielone (w tym park), będą mogły być uznane za realizację celu wywłaszczenia polegającego na budowie osiedla mieszkaniowego. Oprócz funkcjonalnego związku zieleni z osiedlem, uwzględniać bowiem należy także kontekst faktyczny i prawny inwestycji realizowanej w ramach celu wywłaszczenia nieruchomości. W tej sprawie, co już wyżej zauważono, brak jest podstaw do tego aby przyjmować, że taki kontekst występował. Poszerzenie istniejącego już parku odbyło się bowiem w oparciu o odmienny akt realizacyjny inwestycji, niż budowa osiedla mieszkaniowego. Przemawia powyższe za tym, że trafna była konstatacja Wojewody, iż obie inwestycje były względem siebie niezależne. Tak więc jako niewadliwe uznać należało ustalenie orzekających w sprawie organów, iż przedmiotowa nieruchomość od początku zbędna była na cel wywłaszczenia, który określony został w umowie sprzedaży z dnia 5.11.1979 r.

Zajmując stanowisko względem zarzutu skargi odnośnie braku wyjaśnienia w sprawie tego, dlaczego w umowie sprzedaży z dnia [...].11.1979 r. ujęty został cel, który w tym dniu był nieaktualny wskazać należy, iż zarzut ten wykracza poza ramy celowego postępowania wyjaśniającego sprawy. Wadliwości sformułowań aktów realizacyjnych inwestycji i umów będących podstawą pozbawienia prawa własności nie mogą być aktualnie przedmiotem postępowania wyjaśniającego. Bez wątpienia bowiem wskazana umowa notarialna wymieniała i jasno określała cel wywłaszczenia, który dotyczył nieistniejącego jeszcze wówczas osiedla mieszkaniowego. Brak jest przy tym podstaw do tego aby cel ten podlegał aktualnie korektom, czy modyfikacjom. Tak samo, nie były zasadne zarzuty odwołujące się do Prawa budowlanego z 1974 r. w zakresie dotyczącym utraty ważności decyzji o realizacji inwestycji. Nie były to bowiem te elementy podstawy ustaleń faktycznych rozstrzygnięcia, które aktualnie rzutować by mogły na oceny co do tego, czy cel wywłaszczenia nieruchomości został zrealizowany.

Nie był także zasadny zarzut skargi dotyczący tego, iż wadliwe było utrzymanie przez Wojewodę decyzji organu I instancji co do zwrotu nieruchomości i uchylenie tej decyzji w zakresie dotyczącym rozliczeń. Strona skarżąca akcentowała, że z art. 140 ust. 1 i art. 142 u.g.n. wynika, że decyzja o zwrocie nieruchomości powinna również zawierać rozstrzygnięcie o zwrocie jednostce samorządu terytorialnego wypłaconego odszkodowania. Pogląd ten nie jest jednak trafny. Stosownie do art. 140 ust. 1 u.g.n. w razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie (...). Podkreślić jednak należy, iż cytowany przepis określa wyłącznie regułę (zasadę), iż ze zwrotem nieruchomości związany jest obowiązek zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania. Nie oznacza to bynajmniej, iż rozliczeń z tytułu zwracanej nieruchomości nie można dokonać w odrębnym postępowaniu. Sąd orzekający w tej sprawie podziela pogląd wyrażony m.in. w wyroku NSA z dnia 23 lipca 2009 r.; sygn. akt I OSK 798/08, z którego wynika, że nie ma przeszkód, aby decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości i zwrocie odszkodowania mogła być uchylona tylko w części dotyczącej odszkodowania. Oba te elementy stanowią samodzielne, z punktu widzenia materialnoprawnego, sprawy administracyjne. Jak podkreślał NSA we wskazanym wyżej wyroku, nie ma też obaw, że zniknie zabezpieczenie roszczenia o zwrot odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Można bowiem np. informację o toczącej się sprawie wpisać jako ostrzeżenie w księdze wieczystej. Nadto, podkreślić należy, iż nie w każdej decyzji nakazującej zwrot wywłaszczonej nieruchomości zachodzi bezwzględna konieczność zabezpieczenia wierzytelności wynikającej z konieczności zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania. Należy bowiem zwrócić uwagę, że w zaskarżonej decyzji, Wojewoda utrzymał pkt 1 decyzji Starosty (o zwrocie działki nr [...]) i uchylił pkt 3,4,5, dotyczące zwrotu odszkodowania, w tym rozłożenia go na raty. Uznać zatem należy, że skoro odszkodowanie nie zostało w sprawie jeszcze ustalone, gdyż będzie ono przedmiotem dalszego procedowania, to nie można też było na tym etapie postępowania określać sposobu "stosownego" zabezpieczenia jego zwrotu.

Jako trafne przy tym sąd ocenił te rozważania i konstatacje organu II instancji, które odnosiły się do braku poprawnego ustalenia samej wysokości odszkodowania należnego Gminie Miasta Tarnowa za zwrot działki nr [...]. Skoro bowiem przeznaczenie spornej nieruchomości określała decyzja Urzędu Miejskiego w Tarnowie z dnia 6.10.1978 r. o poszerzeniu parku w kierunku zachodnim, to sporządzona w sprawie wycena niepoprawnie nie uwzględniała tego faktu przy wycenie spornej działki.

Mając powyższe na uwadze skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 r., poz. 1369).