Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1707/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 2
journal: Dz.U. 1999 nr 101 poz 1178
law: Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Anna Robotowska (spr.) Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska – Kuraszkiewicz Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 2398/11 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 maja 2012 r., po rozpatrzeniu sprawy ze skargi [...] na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, oddalił skargę.

I

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. [...] Oddział Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, po rozpatrzeniu wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] Inspektorat w [...], ustalił, że [...] z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej był objęty obowiązkiem zdrowotnym w okresie do 1 stycznia 1999 r. do dnia 1 maja 2011 r.

[...] (dalej; skarżący) złożył odwołanie od powyższej decyzji.

Decyzją z dnia [...] października 2011 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje.

Organ II instancji wskazał, że w okresie objętym decyzją I instancji miały zastosowanie przepisy trzech kolejnych ustaw tj.: art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 28, poz. 153 z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu zdrowotnym", art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu w NFZ", zgodnie z którymi obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi" a także art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej".

Organ II instancji wskazał również, iż z zebranej dokumentacji wynika, że pozarolnicza działalność gospodarcza prowadzona przez Skarżącego została wpisana do ewidencji działalności gospodarczej, prowadzonej przez Prezydenta Miasta [...], pod nr [...] z datą rozpoczęcia działalności gospodarczej od dnia 18 grudnia 1989 r. Powyższy wpis został wykreślony z ewidencji gospodarczej z dniem 2 maja 2011 r. (decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...]) a z zaświadczenia nie wynika aby [...] w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej dokonywał jej zawieszenia, na podstawie ustawy o swobodzie działalności.

Organ odwoławczy podkreślił, iż skarżący w oświadczeniu z dnia 17 sierpnia 2011 r. wskazał, iż "prowadziłem działalność gospodarczą od 18 grudnia 1989 r. do 1 lutego 2011 r. i tego faktu nie kwestionowano. Od lutego 2011 r. dwa razy byłem na zabiegach w szpitalu".

W ocenie organu II instancji faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, które nie znalazło odzwierciedlenia w ewidencji działalności gospodarczej, nie powoduje wyłączenia przedsiębiorcy prowadzącego tę działalność z ubezpieczenia zdrowotnego - a w razie braku innego tytułu do ubezpieczeń społecznych także z ubezpieczenia społecznego.

Organ II instnacji wskazał również, iż posiadanie przez [...] uprawnień emerytalnych od dnia 15 marca 1994 r. nie wyłączyło podlegania przez niego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, gdyż zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 tej ustawy, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie.

W skardze do Sądu na powyższą decyzję [...] ponowił argumentację podnoszoną w toku postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 maja 2012 r. uznał powyższą skargę za nieuzasadnioną.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z decyzją wydaną przez organ administracyjny [...] podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą od 1 stycznia 1999 r. do 1 maja 2011 r.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, dowody przedstawione przez [...] wskazujące na fakt, iż przedmiotową działalność gospodarczą prowadził od 18 grudnia 1989 r. do 1 lutego 2011 r., a od 1 lutego 2011 r. zaprzestał wykonywania działalności ze względu na swoją chorobę, nie dawały organowi administracyjnemu podstawy do wydania decyzji o innej treść.

WSA w Warszawie zaznaczył, iż nie ulega wątpliwości, że w rozpatrywanej sprawie skarżący nie poinformował organu ewidencyjnego ani o zawieszeniu przedmiotowej działalności w okresie do 1 lutego 2011 r. do 2 maja 2011 r. ani też, przed dniem 2 maja 2011 r. o likwidacji działalności gospodarczej. Skarżący stosowny wniosek złożył dopiero 2 maja 2011 r., i z tym dniem organ wykreślił [...] z ewidencji.

Sąd pierwszej instancji odnosząc się do argumentacji skarżącego dotyczącej jego trudnej sytuacji materialnej wskazał, że z uwagi na zakres kontroli sądowoadministracyjnej niniejszej sprawy, nie może ona prowadzić do uwzględnienia skargi.

Sąd pierwszej instancji zaznaczył również, iż zgodnie z art. 82 ust. 8 ustawy o świadczeniach oraz art. 24 ust. 5 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym, składka na ubezpieczenia zdrowotne nie jest opłacana przez osobę, której świadczenie emerytalne lub rentowe nie przekracza miesięcznie kwoty minimalnego wynagrodzenia (zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym w brzemieniu obowiązującym do dnia 27 września 2001 r. – najniższego wynagrodzenia), od tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach (prowadzenie działalności gospodarczej), w przypadku, gdy osoba ta:

1) uzyskuje dodatkowe przychody z tego tytułu (z działalności gospodarczej) w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 50 % kwoty najniższej emerytury lub

2) opłaca podatek dochodowy w formie karty podatkowej.

Sąd podkreślił, że powyższą kwestię będzie rozważał organ ubezpieczeń społecznych (ZUS) w odrębnym postępowaniu w przedmiocie ustalenia wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne.

II

Skargę kasacyjną złożył pełnomocnik, działający w imieniu [...]. Wyrok zaskarżył w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj.

1) art. 13 pkt. 4 Ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr. 205, poz. 1585 z późn.zm.) w związku z art. 36a ust. 2 przez błędną wykładnię i w rezultacie nieprawidłowe przyjęcie, że Skarżący nie zgłosił zawieszenia działalności gospodarczej (od 1 lutego 2011 roku do 2 maja 2011 roku) ewentualnie likwidacji działalności gospodarczej od 1 lutego 2011 roku, do odpowiednich organów,

2) art. 7 ust. 2 - Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. z 1999 r, Nr 101, poz. 1178) przez błędną wykładnię i zastosowanie do zawieszenia działalności/jej likwidacji pod rządami przepisów obowiązujących, kiedy przepisy te dotyczyły jedynie podjęcia przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej i związanym w związku z tym podjęciem działalności/wymogu uzyskania przez przedsiębiorcę wpisu do ewidencji działalności gospodarczej,

3) art. 151 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie do niniejszej sprawy i oddalenie skargi, mimo iż zachodziły przesłanki do uwzględnienia skargi Skarżącego na które wskazywał Skarżący w swoich pismach dotyczących zaprzestania działalności gospodarczej,

4) art. 106 § 3 p.p.s.a. przez niezastosowanie przez Sąd i nie przeprowadzenie z urzędu dowodu uzupełniającego z dokumentu/pisma Skarżącego z dnia 30 stycznia 2011 r., jeżeli było to, niezbędne do wyjaśnienia sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, kasator ustosunkował się do przedstawionych zarzutów.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która, co należy podkreślić, w niniejszej sprawie nie zachodzi.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy [...] podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od 1 lutego 2011 r. do 1 maja 2011r.

Kastor podnosi zarzut, iż w przedmiotowym okresie nie mógł prowadzić działalności gospodarczej z powodu choroby, a o fakcie zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej informował odpowiednie organy.

Należy przede wszystkim podnieść, że Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku prawidłowo stwierdził, iż obowiązek dokonania zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej o zawieszeniu wykonania działalności wynika z art. 7 ust. 2 ustawy o działalności gospodarczej.

Należy jednocześnie zauważyć, iż wpis do ewidencji działalności gospodarczej rodzi domniemanie faktyczne, że przedsiębiorca figurujący w ewidencji prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy. W stanie prawnym do dnia 20 września 2008 r. przedsiębiorca mógł to domniemanie wzruszyć wykazując, że mimo wpisu takiej działalności nie prowadził. Działalność była zawieszona i w konsekwencji nie istniał w tym czasie obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego.

Od 20 września 2008 r. wprowadzono do ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zmianę polegającą na sformalizowaniu zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej. Od tej pory o zawieszeniu działalności gospodarczej można mówić tylko wtedy, gdy przedsiębiorca zgłosił ten fakt do ewidencji działalności gospodarczej. Skarżący takiego zgłoszenia nie dokonał, a więc zarzut skarżącego, że w okresie od 1 lutego 2011 r. do 1 maja 2011 r. nie prowadził działalności gospodarczej nie jest zasadny.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną, organy administracyjne prawidłowo ustaliły, iż w przedmiotowej sprawie likwidacja prowadzenia działalności gospodarczej nastąpiła po złożeniu w Wydziale Działalności Gospodarczej Urzędu Miasta [...] przez [...], stosownego wniosku w dniu 2 maja 2011 r.

Pisma kierowane przez skarżącego do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz właściwego urzędu skarbowego nie mogą zostać uznane, w świetle przepisów obowiązujących po 20 września 2008 r., jako pisma zawiadamiające o zaprzestaniu/zawieszeniu prowadzenia przedmiotowej działalności gospodarczej.

W związku z powyższym, [...] został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 2 maja 2011 r. (dzień złożenia wniosku do Wydziale Działalności Gospodarczej Urzędu Miasta [...]) a więc podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu od 1 stycznia 1999 r. do 1 maja 2011 r., łącznie z spornym okresem od 1 lutego 2011 do 1 maja 2011.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ani organy ani Sąd pierwszej instancji nie naruszył prawa materialnego wiążąc skuteczne zawieszenie działalności gospodarczej ze zgłoszeniem do ewidencji informacji o zawieszeniu. Stan prawny obowiązujący przed dniem 20 września 2008 r. nie ma wpływu na ocenę niniejszej sprawy, w której chodzi o zawieszenie/likwidację działalności gospodarczej zgłoszonej do ewidencji na podstawie ustawy o działalności gospodarczej dokonane po tej dacie.

Reasumując powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.