Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 535/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b i art. 130 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: srt. 49 ust. 1 pkt 2 i art. 99 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 155
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant sekretarz sądowy Joanna Ołdakowska po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2897/15 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] października 2015 r. znak [...] w przedmiocie skierowania na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie kategorii B,BE,C,CE 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. B. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2897/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] października 2015 r., znak [...], w przedmiocie skierowania na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie kategorii B, BE, C, CE.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych

i prawnych:

Decyzją z [...] maja 2014 r. Prezydent m.st. Warszawy skierował A. B. na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie kategorii B, BE, C, CE prawa jazdy. W uzasadnieniu wskazał, że 27 listopada 2013 r. wpłynął do organu wniosek Komendanta Stołecznego Policji z [...] listopada 2013 r. o sprawdzenie kwalifikacji A. B. na zasadzie art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) oraz art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (DZ. U. z 2015 r. poz. 155 ze zm.), z uwagi na otrzymanie łącznie 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, które uzyskał w okresie od 26 września 2012 r. do 16 lipca 2013 r. Prezydent wskazał, że terminem wystarczającym do złożenia egzaminu kontrolnego sprawdzającego kwalifikacje kierowcy jest termin trzech miesięcy, tj. do dnia 12 sierpnia 2014 r.

W wyniku rozpoznania odwołania od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2015 r., uchyliło zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w części co do wyznaczenia A. B. terminu 3 miesięcy na złożenie egzaminu kontrolnego sprawdzającego kwalifikacje kierowcy i w tym zakresie umorzyło postępowanie przed organem pierwszej instancji. W pozostałej części decyzję tę utrzymało w mocy. W uzasadnieniu wskazało, że w rozpatrywanej sprawie, jak wynika z pism Komendanta Stołecznego Policji, A. B. uzyskał łącznie 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od 26 września 2012 r. do 16 lipca 2013 r. Zaistniały zatem wątpliwości co do kwalifikacji kierowcy, a tym samym przesłanki do skierowania na egzamin kontrolny.

Organ wskazał, że ocena prawidłowości wpisu ilości punktów karnych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego wykracza poza zakres przedmiotowego postępowania bowiem organem prowadzącym ww. ewidencję jest komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych, czyli w niniejszej sprawie Komendant Stołeczny Policji. Organ administracji związany jest domniemaniem prawidłowości wpisu punktów karnych. W niniejszej sprawie Komenda Stołeczna Policji dwukrotnie potwierdzała, iż punkty karne zostały naliczone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i nie znalazła podstaw do ich anulowania. Otrzymane punkty karne uzasadniają skierowanie A. B. na egzamin kontrolny.

Kolegium nie podzieliło zarzutów odwołania negujących zawiązany charakter decyzji Prezydenta. Wskazało, że są one sprzeczne z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych.

Za zasadne Kolegium uznało zarzut odwołującego się co do wydania decyzji bez podstawy prawnej w części wyznaczenia odwołującemu się trzymiesięcznego terminu na złożenie egzaminu kontrolnego sprawdzającego kwalifikacje kierowcy, tj. do dnia 12 sierpnia 2014 r. Przepisy prawa nie przyznają organom takich kompetencji.

Skargę na powyższą decyzję do wojewódzkiego sądu administracyjnego w części utrzymującej w mocy decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji złożył A. B. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie szeregu przepisów postępowania oraz naruszenie prawa materialnego, m.in. art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 130 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym, przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że starosta jest związany podaną przez Komendanta Stołecznego Policji liczbą punktów karnych posiadanych przez kierowcę i nie ma kompetencji do weryfikacji danych zamieszczonych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, podczas gdy wykładnia systemowa przywołanych przepisów prowadzi do przeciwnego wniosku.

Powołując się na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w zaskarżonej części, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] października 2015 r. uchylająca decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] maja 2014 r. w części co do wyznaczenia skarżącemu terminu 3 miesięcy, tj. do dnia 12 sierpnia 2014 r., na złożenie egzaminu kontrolnego sprawdzającego kwalifikacje kierowcy i w tym zakresie umarzająca postępowanie przed organem pierwszej instancji oraz utrzymująca zaskarżoną decyzję w mocy co do skierowania skarżącego na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie kategorii B, BE, C, CE prawa jazdy.

Podstawę materialnoprawną tego orzeczenia stanowi art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z pierwszym z owych przepisów, Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji. Natomiast z przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym wprost wynika, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego policji w razie przekroczenia 24 punktów karnych otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że powyższe przepisy mają charakter związany, co oznacza, że w sytuacji wystąpienia okoliczności w nich podanych (wniosek komendanta wojewódzkiego policji w razie przekroczenia 24 punktów karnych), starosta w pierwszej instancji ma obowiązek orzec o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji. O treści rozstrzygnięcia przesądza zatem jedynie spełnienie ustawowych przesłanek z wyłączeniem możliwości orzekania uznaniowego, w tym wartościującego naruszenia przepisów ruchu drogowego, czy oceniającego postępowanie organu uprawnionego do prowadzenia ewidencji punktów za naruszenie przepisów w ruchu drogowym. Na związany charakter ww. decyzji wskazuje też konstrukcja normatywna zawartego w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym zwrotu "sprawdzeniu kwalifikacji podlega". W konsekwencji starosta pozbawiony jest uprawnień do badania celowości otrzymanego od organu policji skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdów, czy też prawidłowości naliczenia przez ten organ liczby punktów karnych. Brak dopuszczalności badania przez starostę prawidłowości naliczenia kierowcy punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, nie pozwalała staroście na dociekanie okoliczności towarzyszących przypisywaniu naruszeń.

Przypisywanie punktów karnych za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie z ewidencji należy do wyłącznej kompetencji Policji. Także wyłącznie do Policji należy usuwanie punktów przyznanych w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym. Czynności te nie mogą być dokonane ani przez starostę, ani przez samorządowe kolegium odwoławcze.

Przypisywanie przez Policję punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego jest czynnością materialno-techniczną, podlegającą kontroli sądów administracyjnych i w przypadku nie zgadzania się z wpisami w ewidencji możliwe jest domaganie się od organów Policji podjęcia działania - aktu lub czynności - mających na celu zmianę wpisów, a następnie wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądowoadministracyjnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 1808/13; z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 127/13; z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1203/11 i postanowienie z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1413/11), wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialnoprawną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem przysługuje od niego prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (oraz prawo wniesienia skargi na bezczynność tego organu w usunięciu punktów karnych - v. pkt 8 ww. przepisu). Oznacza to, że w przypadkach spornych, tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji. Inny organ administracyjny, w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji.

Sąd pierwszej instancji zauważył przy tym, że późniejsze, już po uzyskaniu 24 punktów karnych, uczestniczenie w szkoleniu, o jakim mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, pozostaje bez wpływu na obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym przewidujący obowiązek skierowania na kontrolny egzamin kierowcy z liczbą przekraczającą 24 punkty karne za naruszenia ruchu drogowego, odsyła wyłącznie do art. 130 ust. 1, a nie do całego art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym, co wyraźnie wskazuje, że kierowca taki nie może wtedy już skorzystać z uprawnienia do zmniejszenia liczby punktów karnych odbytym szkoleniem. Udział w szkoleniu nie może stanowić mechanizmu umożliwiającego obejście bezwzględnie wiążącego przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym i uniknięcia w ten sposób przewidzianej tam sankcji (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27 marca 2013 r. sygn. III SA/Wr 19/13).

Sąd pierwszej instancji wskazał, że w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący w okresie od 26 września 2012 r. do 16 lipca 2013 r. otrzymał łącznie 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Okoliczność ta bezspornie wynika z wniosku Komendanta Stołecznego Policji o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W myśl zaś art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, to Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przypisując określonemu naruszeniu odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10. Zatem tylko ten organ jest uprawniony zarówno do dokonywania wpisu przypisanych kierowcy punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jak i do ich usuwania. Tym samym, kwestie związane ze sposobem naliczania punktów, ich ilością, nie podlegają badaniu przez starostę, a pozostawione są organowi prowadzącemu ewidencję, tj. komendantowi wojewódzkiemu Policji, niemniej ewentualna ich kontrola może być dokonana w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jednakże na drodze odrębnego postępowania.

Trafnie podkreślono w zaskarżonej decyzji, że organ prowadzący postępowanie w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie jest uprawniony do korygowania wpisów dokonanych przez organ prowadzący ewidencję (Policję) i podejmuje rozstrzygnięcie w oparciu o dane z ewidencji kierowców naruszających przepisy o ruchu drogowym, wskazane we wniosku organu kontroli ruchu drogowego.

Z tych też przyczyn, w niniejszej sprawie, po otrzymaniu wniosku Komendanta Stołecznego Policji z dnia 19 listopada 2013 r. (wskazującego na otrzymanie przez skarżącego 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego), organ pierwszej instancji zobowiązany był do wszczęcia postępowania i wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie posiadanych uprawnień. Tym samym, podnoszone przez skarżącego argumenty dotyczące prawidłowości wpisów dokonanych w ewidencji kierowców nie mogły w ocenie Sądu pierwszej instancji odnieść zamierzonego skutku.

Sąd ten wskazał, że organ pierwszej instancji przed wydaniem decyzji w niniejszej sprawie dwukrotnie, pismem z dnia 13 grudnia 2013 r. i z dnia 11 marca 2014 r. zwrócił się do Komendanta Stołecznego Policji, czy ten podtrzymuje swoje żądanie dotyczące skarżącego. Komendant Stołeczny Policji podał, że nie znalazł podstaw do wykreślenia wpisów, tym samym podtrzymał wcześniejsze stanowisko co do przekroczenia przez skarżącego w ciągu roku limitu 24 punktów karnych.

Z tych względów skierowanie skarżącego w okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji należało zdaniem Sądu pierwszej instancji uznać za w pełni uprawnione i prawidłowe. Sąd ten wskazał, że skarżący wyczerpał przesłanki określone w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Prawidłowo zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie w zaskarżonej decyzji przyjęło, że w związku z przekroczeniem przez skarżącego liczby 24 punktów skierowanie kierowcę na kontrolny egzamin było prawidłowe i zasadne.

Sąd pierwszej instancji dodał, że kierowca, który za naruszenie przepisów ruchu drogowego uzyskał więcej niż 24 punkty, ma bezwzględny obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Przepisy te mają na celu zagwarantowanie względnego poczucia bezpieczeństwa wszystkim uczestnikom ruchu drogowego.

W ocenie tego Sądu kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, iż nie narusza ona prawa. Organy przeprowadziły postępowanie w sposób nie naruszający zasad wyrażonych w art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest zaś wystarczające, spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a., organ w sposób nie budzący wątpliwości przytoczył fakty istotne dla rozstrzygnięcia, wyjaśnił jaki jest przedmiot postępowania, w oparciu o jaką podstawę prawną jest ono prowadzone, a tym samym jaki jest zakres niezbędnych ustaleń.

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie znalazły oparcia w przepisach prawa, a zatem nie mogły odnieść zamierzonego skutku oraz wobec niedostrzeżenia przez Sąd pierwszej instancji takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. B., reprezentowany przez radcę prawnego. Zaskarżając wyrok w całości, skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokowi zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego, a to art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), dalej "p.r.d.", w zw. z art. 130 ust. 1 tej ustawy oraz art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 627 ze zm.), dalej "u.k.p.", przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że związany charakter decyzji o skierowaniu osoby na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami wydawanych na podstawie tych przepisów determinuje brak kompetencji organu właściwego do wydania tych decyzji do badania przesłanek warunkujących ich wydanie oraz do badania zasadności wniosku komendanta wojewódzkiego Policji złożonego w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d., podczas gdy wykładnia systemowa tych przepisów, w szczególności dokonana z uwzględnieniem art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 138 § 2 k.p.a. prowadzi do wniosku, iż badanie przesłanek warunkujących wydanie wskazanych decyzji oraz badanie zasadności wniosku o ich wydanie jest obowiązkiem organu właściwego do wydania decyzji;

2. naruszenie prawa materialnego, a to art. 130 ust. 1 i ust. 3 p.r.d., przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że treść danych zawartych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest wiążąca dla organów administracji wydających decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji w sytuacji, gdy ze wskazanych przepisów nie wynika domniemanie prawidłowości tych wpisów ani też związanie organów administracji treścią tych danych;

3. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d., art. 130 ust. 1 i ust. 3 p.r.d., art, 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p., art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 138 § 2 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na braku uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] października 2015 r., znak [...], w sytuacji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa materialnego, a to art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d., art. 130 ust. 1 i ust. 3 p.r.d. oraz art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p., a także przepisów postępowania, a to art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 138 § 2 k.p.a. i jako taka powinna podlegać uchyleniu stosownie do art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a.

W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.

W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarzuty dotyczące naruszenia zarówno przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego. Z zasady w pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, albowiem tylko w takich okolicznościach gdy ustalenie stanu faktycznego jest bezsporne, można skutecznie podnosić zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego. Jednak w przedmiotowej sprawie należy w pierwszej kolejności odnieść się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, albowiem prawidłowe ustalenie treści norm materialnoprawnych jest niezbędne dla oceny naruszenia przepisów postępowania dotyczących zebrania materiału dowodowego, jego oceny i poczynionych ustaleń faktycznych w sprawie.

W myśl art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), dalej "u.p.r.d.", kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Przepis art. 130 tej ustawy nakłada na Policję obowiązek prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, określając zasady i tryb dokonywania w niej wpisów. W ust. 3 przyjęto, że kierowca wpisany do ewidencji może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. W ust. 4 zawarto natomiast delegację do wydania przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz Ministrem Sprawiedliwości, rozporządzenia, z jednoczesnym zastrzeżeniem co do treści tego aktu, że powinno ono uwzględniać dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Wykonanie tej delegacji nastąpiło poprzez wydanie rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488).

Zgodnie zaś z art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 627 ze zm.), dalej "u.k.p.", Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji.

Uwzględniając powyższe unormowania Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym uznał za prawidłową ich wykładnię dokonaną przez Sąd pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie.

Wbrew odmiennemu też stanowisku skarżącego kasacyjnie, w postępowaniu w przedmiocie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji organ je prowadzący nie ma uprawnień do weryfikacji przypisanej kierowcy liczby punktów, jest natomiast informacją o liczbie punktów związany, co prawidłowo Sąd pierwszej instancji przyjął w sprawie.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko to należy uznać za ugruntowane. Reprezentacyjny dla powyższych wywodów jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 1593/16 (CBOSA), w którym przyjęto, że ani starosta, ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowania w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Organy te - po myśli art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym - wiąże wniosek komendanta wojewódzkiego Policji o skierowanie danego kierowcy na egzamin sprawdzający jego kwalifikacje, który to wniosek jest składany, gdy w ewidencji wykazane zostało, że kierowca ten przekroczył limit 24 punktów karnych. Nie zwalnia to oczywiście organu od możliwości wglądu do ewidencji kierowców i ustalenia, że liczba punktów w niej wpisana równa się podanej w informacji, ale nie oznacza to możliwości kwestionowania liczby uwidocznionej w ewidencji. Tym samym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, oczekiwane przez skarżącego kasacyjnie badania w niniejszym postępowaniu, dotyczącym skierowania go na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.r.d. w związku z art. 130 ust. 1 tej ustawy oraz art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p. na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie kategorii B, BE, C oraz CE, prawidłowości i zasadności nałożonych na skarżącego kasacyjnie mandatów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego oraz przypisanych mu z tego tytułu punktów karnych, uznać należy za nietrafne.

Nie mogły zatem odnieść zmierzonego skutku podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty sformułowane w punkcie 1 i 2 skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest zarzut naruszenia art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.r.d. w zw. z art. 130 ust. 1 tej ustawy oraz art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że związany charakter decyzji o skierowaniu osoby na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami wydawanych na podstawie tych przepisów determinuje brak kompetencji organu właściwego do wydania tych decyzji do badania przesłanek warunkujących ich wydanie oraz do badania zasadności wniosku komendanta wojewódzkiego Policji złożonego w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.r.d., jak również zarzut naruszenia art. 130 ust. 1 i ust. 3 u.p.r.d., przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że treść danych zawartych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest wiążąca dla organów administracji wydających decyzje w indywidualnych sprawach dotyczących skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami.

Za nieskuteczny także uznać należało podniesiony w punkcie 3 skargi kasacyjnej zarzut dotyczący naruszenia ww. przepisów prawa materialnego stanowiący w istocie powtórzenie zarzutów sformułowanych w punktach 1 i 2 tejże skargi.

Nie mógł także odnieść zamierzonego skutku podniesiony w punkcie 3 skargi kasacyjnej zarzut dotyczący naruszenia wskazanych w nim przepisów postępowania, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 138 § 2 k.p.a. Skoro bowiem w postępowaniu prowadzonym w sprawie skierowaniu osoby na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami organ kierujący w świetle prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę materialnoprawną wydania w w.w. przedmiocie decyzji nie ma uprawnień do weryfikacji przypisanej kierowcy liczby punktów, jest natomiast informacją o liczbie punktów związany, nie można przyjąć, że sprawa nie została należycie wyjaśniona, w szczególności w przedmiocie zasadności nałożonych na kierowcę mandatów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego i przypisania tego tytułu punktów.

Wobec tej sytuacji stwierdzić należy, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zawierają usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

O koszach postepowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.