Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1831/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13g ust. 1, ust. 1b pkt 2, ust. 2; art. 40c ust. 1;
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 8; art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego( GITD), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13 g ust. 1 i 1b pkt 2, art. 40 c, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.- dalej u.t.d..) oraz lp. 6 pkt 6 lit. c), lp. 6 pkt 7 lit. d) i e), lp. 9 pkt 5 lit. b) załącznika nr 2 do w/w ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.- dalej p.r.d.), po rozpatrzeniu odwołania K. sp. z o.o. z siedzibą w K. (skarżąca) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego ( WITD) z dnia [...] marca 2010 r. dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 11700 zł uchylił zaskarżoną decyzję w całości, nałożył karę pieniężną w wysokości 11.100 zł i umorzył postępowanie w zakresie naruszenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów, z tytułu którego nałożono karę pieniężną w wysokości 600 zł.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły ustalenia poczynione w dniu [...] września 2009 r. podczas kontroli drogowej na drodze krajowej nr [...] w miejscowości R. Pojazd zatrzymano w miejscowości S. na drodze powiatowej nr [...]. Zatrzymano pojazd marki S. o nr rejestracyjnym [...] wraz z naczepą marki F. o nr rejestracyjnym [...], kierowany przez Pana K. B. w imieniu oraz na rzecz przedsiębiorcy: M. (podmiot wykonujący przejazd). Załadowcą towaru było przedsiębiorstwo: K. sp. z o.o. w K.

W wyniku ważenia pojazdy stwierdzono;

1. przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych,

2. przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep przy odległości pomiędzy osiami składowymi naczep, większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m,

3.przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów składającego się z dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] decyzją z [...] marca 2010 r. na podstawie 13 ust. 1 pkt 2 , art.13g ust. 1 art 40c u.d.p.) oraz lp.6 pkt6 lit. c), lp. 6 pkt 7 lit. d) i e) , lp. 9 pkt 5 lit b) załącznika nr 2 do tej ustawy, art. 64 ust. 1 p.r.d.), § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm.) oraz art. 104 § 1 k.p.a. nałożył na K. sp. z o.o. z siedzibą w K. karę pieniężną w kwocie 11.700 zł.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca podnosi, iż załadowcy nie można zarzucić, iż przyczynił się lub godził się na powstanie naruszenia. W sytuacji, gdy załadowca nie ma prawnej możliwości wglądu w dokumenty pojazdu, nie można mu zarzucić, iż wiedział o przekroczeniu dopuszczalnych norm pojazdu. Skarżący zarzuca, iż waga towaru jest podana jedynie w celu rozliczenia za sprzedany towar, nie jest wystawiany dokument WZ ponieważ strona nie jest nadawcą ładunku. K. nie ma również możliwości zatrzymania kierowców w przypadku przeładowania pojazdów. Dodatkowo skarżący stwierdza, iż fenomenem jest przekroczenie nacisków osi o 5,83 t podczas, gdy przekroczenie dmc to 1,95 t.

Główny Inspektor Transportu Drogowego nie znalazł podstaw do uwzględnienia argumentów strony.

Cytując przepisy stanowiące podstawę prawną decyzji oraz analizując stan faktyczny sprawy organ wskazał, że miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] kwietnia 2009 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy nieautomatycznych wag przenośnych do pomiarów statycznych o nr fabrycznych [...] i [...]. Obie wagi legitymowały się w chwili kontroli ważnym świadectwem zgodności wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z dnia [...] listopada 2008 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...], który kierowca podpisał bez wnoszenia uwag. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o powtórne ważenie.

Wyjaśniając konieczność uchylenia decyzji organu I instancji GITD wyjaśnił, że ważenia dokonano przy pomocy wag nieatomatycznych do pomiarów statycznych typu [...]. Z certyfikatu zatwierdzenia typu wagi wynika, iż wagi typu [...] nie powinny być używane do wyznaczania masy całkowitej pojazdu (pkt 2.4 certyfikatu zatwierdzenia). Wagi tego typu zgodnie z instrukcją ważenia służą do określania nacisków na osie pojazdów. Ustalenia organu dotyczące przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej nie mogą stanowić podstawy do ukarania strony za te naruszenia, gdyż wyniki pomiaru zostały uzyskane przy pomocy nieprzystosowanych do tego urządzeń. Stanowi to podstawę do uchylenia decyzji organu I instancji i nałożenia kary w kwocie 11.100 zł ( za przekroczenie nacisku dla pojedynczej osi napędowej: - za przekroczenie nacisku dla potrójnej osi:5700 zł (1200 zł + 5 x 900 zł) + 5400 zł = 11.100 zł.

W ocenie organu odwoławczego, materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że skarżąca jako załadowca towary miała wpływ lub godziła się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Z dokumentu wydania towaru z dnia [...] września 2009 r. wynika, że załadowca wydał 28,73 t niesortu porfirowego, masa własna kontrolowanego pojazdu wynosiła 6,7 t a naczepy 6,9 t. Maksymalna dopuszczalna przez przepisy masa całkowita zespołu pojazdów może wynosić 40 t (42 t jedynie w przypadku pojazdu oraz naczepy zarejestrowanych przed dniem 13 marca 2003 r. - jeśli kierowca chce załadować pojazd powyżej 40 t powinien okazać dowód rejestracyjny lub zezwolenie na przejazd pojazdem nienormatywnym). Suma ww. wartości (6,7+6,9+28,73 = 42,33 t) dawała wskazówkę odnośnie przekroczenia masy całkowitej , kontrola wykazała masę całkowitą pojazdu 41,95 t po odjęciu błędów pomiarów. Jednak ze względu na to, iż wagi typu [...] nie zostały przewidziane do wyznaczania masy całkowitej pojazdu nie nałożono kary pieniężnej z tego tytułu), co ma bezpośrednie przełożenie na przekroczenie nacisków poszczególnych osi. Mimo tych obciążeń załadowca umożliwił wyjazd takiego pojazdu na drogę publiczną. Zarzuty dotyczące braku uprawnień do wglądu w dowody rejestracyjne pojazdu są chybione w sytuacji, gdy załadowca nie ustalał wagi samego pojazdu, czy pojazdu już załadowanego. Ponadto GITD zwraca uwagę , że załadowca może odmówić wystawienia dokumentu wydania towaru w sytuacji kiedy ilość wydanego towaru może powodować naruszenie przepisów ustawy o drogach publicznych. Kierowca bez takiego dokumentu nie będzie się mógł rozliczyć zarówno z pracodawcą, jak i odbiorcą towaru. Z przesłuchań świadków wynika, iż dokument wydania towaru jest wystawiany dopiero podczas opuszczania przez pojazd terenu kopalni i istnieje wcześniej możliwość odsypania części ładunku. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby taki dokument wydawać dopiero po dostosowaniu załadunku do odpowiednich norm. Tymczasem załadowca wystawił dokument wydania towaru bez zadania sobie trudu sprawdzenia, że pojazd nie jest przeładowany.

W ocenie organu odwoławczego załadowca nie może uwolnić się od odpowiedzialności na podstawie umowy z przewoźnikiem (klauzula na dokumencie wydania). Ponadto nacisk na pojedynczej osi napędowej przekraczał nawet normy dla dróg o dopuszczalnych naciskach do 11,5 t. Organ odwołuje się także do przepisów ustawy Prawo przewozowe z dnia 15 listopada 1984 r. (Dz. U. Nr 50 z 2000 r., poz. 601 ze zm.) określających obowiązki przewoźników, nadawców i odbiorców. Zgodnie z art. 43 czynności ładunkowe należą do obowiązków nadawcy lub odbiorcy. Z istoty umowy przewozu wynika określony okres obowiązków jej stron i nie wynika z nich konkluzja, iż kwestia załadunku towaru miałaby nie być przedmiotem zainteresowania załadowcy, a za końcowy efekt czynności załadunkowych miałby odpowiadać wyłącznie przewoźnik. Zauważa przy tym, iż art. 61 ust. 1 p.r.d. nie wskazuje podmiotu odpowiedzialnego za prawidłowe rozmieszczenie ładunku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zakwestionowała fakt podpisania decyzji wydanej w I instancji. Stwierdziła otrzymała jedynie projekt decyzji z [...] marca 2010 r. bez podpisu przedstawiciela organu. Na tą okoliczność strona załączyła do skargi szereg pism kierowanych przez nią do WITD i GITD, z treści których wynika, że otrzymała niepodpisany projekt decyzji (pismo strony do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2010 r. z [...] lipca 2010 r., odpowiedź Wojewódzkiego [...] Inspektora Transportu Drogowego, pismo strony do Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] i [...] lipca 2010 r.).

W konsekwencji, zdaniem skarżącej, postępowanie w sprawie jest dotknięte zasadniczą wadą powodującą nieważność postępowania i powinno być przeprowadzone ponownie począwszy od pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutu braku podpisu organ wyjaśnił, że w toku całego postępowania odwoławczego, a więc od chwili doręczenia decyzji organu I instancji, poprzez wniesienie odwołania, aż do wydania decyzji organu II instancji skarżący nie wskazywał (odmiennie niż twierdzi w skardze), że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego obarczona jest wadą w postaci braku podpisu. Dlatego też rozstrzygniecie z dnia [...] czerwca 2010 r. nie uwzględnia okoliczności zmierzających do stwierdzenia nieważności decyzji, a podniesionych w skardze. Ponadto zauważył, iż w aktach sprawy administracyjnej znajduje się decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2010 r. zaopatrzona w pieczęć i wyraźny podpis uprawnionego inspektora Inspekcji Transportu Drogowego. Dopiero w dniu [...] lipca 2010 r. do Głównego Inspektora Transportu Drogowego wpłynęło pismo strony z dnia [...] lipca 2010 r., w którym powołano się po raz pierwszy przed organem odwoławczym na okoliczność otrzymania niepodpisanej decyzji. W takiej sytuacji nie może mieć zastosowania art. 56 p.p.s.a., gdyż ewentualne wszczęcie postępowania o charakterze nadzwyczajnym nie tamuje biegu sprawy przed sądem i nie ma wpływu na rozstrzygnięcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżone decyzje nie naruszają prawa.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły ustalenia dokonane podczas kontroli drogowej w dniu [...] września 2009 r. W trakcie tej kontroli dokonano ważenia pojazdu, który okazał się nienormatywny.

Stosownie do art. 13g ust. 1 u.d.p. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie zaś z art. 40c ust. 1 tej ustawy w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego oraz funkcjonariusz Policji mają prawo wymierzania i pobierania kary pieniężnej, ustalonej zgodnie z art. 13g ust. 2 stanowiącym, że wysokość kar pieniężnych określa załącznik nr 2 do ustawy. Karę pieniężną, o której mowa 13g , nakłada się, zgodnie z ust. 1 b pkt 2 wymienionego przepisu także na załadowcę, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

W rozpoznawanej sprawie brak jest jakichkolwiek podstaw do zakwestionowania wyników kontroli, jak i sposobu jej przeprowadzenia, gdy kontroli dokonały wyspecjalizowane służby drogowe, w obecności kierowców kontrolowanego pojazdu.

W sprawie skarżąca K. kwestionowała w odwołaniu to, że miała wpływ lub godziła się na powstanie naruszenia. Należy stwierdzić, że załadowca dysponował na terenie dokonywania załadunku wagą umożliwiającą mu co najmniej stwierdzenie, czy pojazd po załadowaniu nie przekroczył tzw. DMC (dopuszczalnej masy całkowitej). Z dokumentu WZZ[...] z [...] września 2009 r. wydanego przez załadowcę wynika, że na pojazd załadowano 28,73 t niesortu porfirowego przy dopuszczalnej ładowności pojazdu do 28,1 t. Już więc z tych dokumentów wynika, że załadowca miał wpływ na przeładowanie pojazdu bowiem sam załadunku dokonał. Natomiast to, że na terenie K. zostały wywieszone informacje dla kierowców o tym, by dbali i przestrzegali norm załadowania swoich pojazdów, jak również umieszczenie stosownej adnotacji na dokumentach WZZ nie zwalnia załadowcy z należytej staranności dotyczącej prawidłowego załadowania pojazdu, gdyż jest on współodpowiedzialny m.in. z przewoźnikiem za ruch pojazdu nienormatywnego po drogach publicznych. W konsekwencji załadowca, mając na uwadze swoją odpowiedzialność wynikającą z przepisu art. 13g ust. 1 b pkt 2 u.d.p., nie może zwolnić się od tej odpowiedzialności brakiem własnego działania, jako że wówczas godzi się na powstanie naruszenia.

Jednocześnie z akt sprawy wynika też, że przyrządy pomiarowe użyte w czasie kontroli posiadały legalizację, co wyklucza możliwość wystąpienia błędu. Ponadto miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] kwietnia 2009 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów.

Natomiast skarga w niniejszej sprawie koncentruje się na kwestii niepodpisania decyzji w I instancji wiążąc z tym zarzut nieważności zaskarżonej decyzji wydanej w II instancji.

Odnosząc się do tych zastrzeżeń strony należy podzielić stanowisko GITD zawarte w odpowiedzi na skargę, że okoliczność ta nie została udowodniona. Po pierwsze dlatego, że w aktach sprawy znajduje sie decyzja z [...] marca 2010 r. własnoręcznie podpisana przez inspektora, po drugie zarzut ten strona po raz pierwszy podniosła po wydaniu decyzji przez organ II instancji ( w piśmie z dnia [...] lipca 2010 r.). Po trzecie, strona nie przedstawiła do chwili obecnej uwierzytelnionej notarialne kopii decyzji bez podpisu, o czym mowa w piśmie z [...] lipca 2010 r. Z tych przyczyn okoliczność ta nie mogła być uwzględniona przez Sąd.

Mając powyższe fakty i rozważania na względzie Sąd doszedł do wniosku, że organy obu instancji ustaliły stan faktyczny sprawy w sposób prawidłowy i dokonały jego prawidłowej subsumcji pod stosowne normy prawne. Działały przy tym w oparciu o obowiązujące przepisy prawne, zaś całe postępowanie prowadzone było w sposób zgodny z wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, a uzasadnienie decyzji odpowiada wymaganiom określonym w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.