Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA 2853/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak – Osetek (spr.), Protokolant Łukasz Duda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi W.P. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżącego kwotę 1425,75 zł (tysiąc czterysta dwadzieścia pięć 75/100 złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] grudnia 2002r. Urząd Skarbowy w Z. wydał decyzję nr [...] orzekającą o odpowiedzialności skarżącego – członka zarządu "B." Sp. z o.o. za zaległości podatkowe tej Spółki w podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 2001r. w kwocie 7.525 zł oraz odsetki należne od tych zaległości. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż zgodnie z art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.; dalej ord. pod.) za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli powstały one w czasie pełnienia przez nich obowiązków i egzekucja przeciwko Spółce okaże się bezskuteczna. Z odpisu z [...] Sądu Rejonowego dla W. Sąd Gospodarczy [...] Wydział Gospodarczo-Rejestrowy wynikało, iż w okresie, który obejmują zaległości skarżący był członkiem zarządu "B." Sp. z o.o. Egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna ponieważ:

1) Wskazany w zgłoszeniu rejestracyjnym NIP-2 rachunek bankowy Spółki został zamknięty.

2) Majątek ruchomy Spółki został zajęty przez Komornika Sądowego Sądu Rejonowego w Z. prowadzącego egzekucje na wniosek innych wierzycieli.

3) Majątek nieruchomy Spółki obciążony jest hipotekami, których wartość znacznie przekracza wartość tego majątku, a ponadto również co do tego majątku prowadzona jest egzekucja przez Komornika Sądowego Sądu Rejonowego w Z.

4) Spółka posiadała znaczne zaległości w spłacie składek na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i zaległości w Urzędzie Miejskim w Z.

W związku z powyższym egzekucja z wymienionego majątku nie mogła, zdaniem Urzędu, pokryć zaległości podatkowych Spółki. Urząd Skarbowy zwrócił się do skarżącego pismem z dnia [...] lipca 2002r. o wskazanie przesłanek, których spełnienie pozwoliłoby mu uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości Spółki. W odpowiedzi skarżący wskazał, iż w dniu [...] maja 2001r. "B." Sp. z o.o. złożyła w Sądzie Rejonowym w W. [...] Wydział Gospodarczo-Upadłościowy wniosek o ogłoszenie swojej upadłości. Sąd ten poinformował Urząd Skarbowy w dniu [...] września 2002r., iż wniosek został zwrócony Spółce z powodu braków formalnych. Powyższe uzasadniało wydanie decyzji o odpowiedzialności skarżącego za przysługujące od Spółki zaległości podatkowe wraz z naliczonymi od nich odsetkami.

W dniu [...] stycznia 2003r. Skarżący wniósł od powyższej decyzji odwołanie, w którym wnioskował o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, że spełnił przesłanki z treści art. 116 § 1 ord. pod., ponieważ nie zgłoszenie wniosku nie nastąpiło z jego winy oraz wskazał mienie z którego egzekucja może być przeprowadzona. Na potwierdzenie powyższego przytoczył, że:

1) Nie wiedział dlaczego wniosek o stwierdzenie upadłości, zwrócony z wymogów formalnych nie został złożony ponownie przez Zarząd Spółki, pomimo trwałego zaprzestania płacenia długów przez Spółkę. Nie zgłoszenie wniosku nastąpiło nie z jego winy, ponieważ nie miał on wpływu na podjęcie tej czynności. Jako członek Zarządu odpowiedzialny za sprawy techniczne i Dyrektor Techniczny Spółki skarżący nie miał możliwości wpływania na prowadzenie spraw finansowo-ekonomicznych i nie podpisywał dokumentów ich dotyczących, od grudnia 2000r. nie uczestniczył w pracach Spółki i nie miał żadnego wpływu na jej przychody i wydatki, a od stycznia 2001r. nawet nie był o nich informowany. Skarżący od grudnia 2000r. tylko nominalnie figurował w Rejestrze Handlowym jako członek zarządu Spółki ale faktycznie nie brał w nim żadnego udziału. Na stan ten nie miał żadnego wpływu ponieważ wynikał on z nie przeprowadzenia likwidacji Spółki. Biorąc pod uwagę powyższe wskazał iż nie miał wpływu na złożenie prawidłowego wniosku o stwierdzenie upadłości, pomimo niewypłacalności Spółki, tak więc nastąpiło to bez jego winy.

2) W piśmie z dnia [...] sierpnia 2002r. wskazał Urzędowi Skarbowemu nieruchomość należącą do Spółki, położoną w Z., której wartość szacowana była na 4 mln zł, obciążona hipoteką w tej kwocie, a co do której Urząd Skarbowy uznał, opierając się na wycenie dokonanej przez Komornika Sądowego Sądu Rejonowego w Z. że nie pokryje ona zaległości Spółki. Urząd Skarbowy nie uwzględnił faktu, iż zobowiązania podatkowe mają charakter uprzywilejowany. Skarżący wyjaśnił, iż Prezes Spółki czyni starania w celu sprzedaży wspomnianej nieruchomości wobec trudności ze zbyciem jej przez komornika, a w czynnościach tych nie brał udziału przedstawiciel Urzędu Skarbowego.

3) Wspomnianą nieruchomość Spółka wynajmuje firmie G. Sp. z o.o. za kwotę 10.000 zł miesięcznie i kwota ta jest przejmowana przez Komornika Sądowego Sądu Rejonowego w Z. na poczet zaspokojenia innych wierzycieli z pominięciem zaległości podatkowych.

W dniu [...] września 2003r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. wydał decyzję nr [...] w której utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Urzędu Skarbowego. W uzasadnieniu wskazał, iż w jego ocenie w rozpatrywanej sprawie brak jest okoliczności wyłączających odpowiedzialność skarżącego jako członka zarządu. Skarżący wchodził w skład zarządu "B." Sp. z o.o. – organu powołanego zgodnie z prawem do zarządzania i kierowania tą Spółką. Funkcje związane z zarządem i kierowaniem oraz ponoszeniem odpowiedzialności nie są ograniczone jedynie do spraw prowadzonych przez członka zarządu. Skarżący uczestniczył w pracach Spółki, o czym świadczyło podpisanie przez niego wniosku o stwierdzenie upadłości Spółki z dnia [...] maja 2001r. oraz sprawozdania finansowego za 2001r. Skarżący niesłusznie podnosił, iż nie miał wpływu na ponowne złożenie wniosku o stwierdzenie upadłości ponieważ Sąd wezwał Spółkę do uzupełnienia braków formalnych, a dopiero po upływie wyznaczonego terminu zwrócił wniosek. Ponadto, został on złożony w maju 2001r. podczas gdy pierwsze zaległości podatkowe pochodziły z listopada 2000r. – a wniosek taki powinien zostać złożony zgodnie z regulacją art. 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dn. 24 października 1934r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991r. Nr 118, poz. 512 z późn. zm.; dalej Prawo upadłościowe) nie później niż w terminie 2 tygodni od zaprzestania płacenia długów. Skarżący mógł złożyć taki wniosek jako osoba mająca prawo reprezentacji Spółki, z której nie został zwolniony .

Sąd Rejonowy w Z. dokonał wpisu hipotek przymusowych na wniosek Urzędu Skarbowego na rzecz Skarbu Państwa do ksiąg wieczystych urządzonych dla nieruchomości, które skarżące wskazuje we wniosku. Z operatu szacunkowego nieruchomości sporządzonego na wniosek Komornika Sądu Rejonowego w Z. wynika, iż jej wartość została oszacowana na kwotę 2.389.100,00 zł natomiast zobowiązania Spółki zabezpieczone hipotekami na tej nieruchomości wynoszą 4.859.761,00 zł. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, iż zaspokojenie z przedmiotu hipoteki przymusowej nie korzysta z pierwszeństwa przed hipotekami zabezpieczającymi kredyt bankowy na tym samym przedmiocie. Decydująca jest tutaj kolejność złożenia wniosków o wpis, które bank, w tym przypadku, złożył wcześniej. Spółka jest zadłużona także wobec innych wierzycieli - pracowników, banków, Skarbu Państwa, ZUS, samorządu terytorialnego co nie pozwoli na zaspokojenie z tego tytułu.

Urząd Skarbowy złożył wykaz zaległości ciążących na Spółce przed drugą licytacją nieruchomości Spółki, co czyni niezasadnym zarzut skarżącego o nieuczestniczeniu w licytacji nieruchomości.

Kwota z tytułu wynajmu nieruchomości była przejmowana na rzecz innych wierzycieli z pominięciem zaległości podatkowych, ale Urząd Skarbowy dokonał zajęcia wierzytelności z tego tytułu i wezwał dłużnika zajętych wierzytelności do złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie. Jednakże i w tym przypadku wielość wierzycieli oraz wysokość czynszu i zadłużenia Spółki nie mogą pozwolić na zaspokojenie roszczeń z tego tytułu.

W przedmiocie egzekucji z majątku ruchomego Spółki nastąpił zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej w związku, z którym Sąd Rejonowy musiał przesadzić o organie właściwym do prowadzenia obu egzekucji. Stosownie do regulacji art. 115 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. w Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 z późn. zm. u.p.e.a.), a także art. 1025 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.; dalej k.p.c.) roszczenia Skarbu Państwa nie mają charakteru uprzywilejowanego.

Nie jest możliwa egzekucja z rachunku bankowego Spółki wskazanego w zgłoszeniu NIP-2 ponieważ został on zamknięty i brak informacji o innych rachunkach.

W świetle powyższego Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż Urząd Skarbowy w sposób niewątpliwy wykazał, że egzekucja z majątku Spółki jest bezskuteczna.

Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej skarżący w dniu [...] października 2003r. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w której wnioskował o jej uchylenie w całości, ewentualnie uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, iż Dyrektor Izby Skarbowej nie uwzględnił podniesionych przez niego argumentów i faktów dotyczących stosowania art. 116 § 1 ord. pod. Skarżący nie ponosi winy za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki ponieważ czynności zarządu były podzielone i nie mógł on się przekonać o niekorzystnym działaniu innego członka zarządu, a co za tym idzie odwrócić szkody od Spółki. Skarżący wskazał dowody potwierdzające fakt, że w Spółce zatrudniony był na stanowisku Dyrektora Technicznego i zajmował się rozstrzyganiem kwestii technicznych i inwestycyjnych, głównie na placach budów sprawdzonych przez Spółkę. Jego zdaniem postępowanie w sprawie prowadzone było w oparciu o zasadę odpowiedzialności indywidualnej i solidarnej członków Zarządu, natomiast decyzje organów argumentowano odpowiedzialnością solidarną całego zarządu – bez względu na zakres obowiązków jego członków. Skarżący wyjaśniał organom, iż wpływ członków Zarządu na wszczęcie postępowania upadłościowego i powstanie zaległości podatkowych był różny, co wynikało z różnego zakresu ich odpowiedzialności i obowiązków. Ordynacja podatkowa w treści art. 116 stwarza bowiem możliwość indywidualnej obrony, po spełnieniu określonych przesłanek, każdego z członków zarządu przed solidarną odpowiedzialnością. Skarżący wskazał, że choć znane mu były przejściowe trudności finansowe w płaceniu poszczególnych należności, nagminne w branży budowlanej, to do faktów i dokumentów finansowych, świadczących o tym, że Spółka zaprzestaje płacenia długów, a nie tylko przejściowo je wstrzymuje, nie miał żadnego dostępu. Potwierdzanie stanowiska skarżącego znajduje się w art. 299 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm.; dalej k.s.h.) zgodnie, z którym członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania Spółki jeśli wykaże, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości w wymaganym czasie lub nieuzupełnienie wniosku nastąpiło bez jego winy. Ponadto w art. 231 § 2 k.s.h. potwierdzono zasadę odpowiedzialności poszczególnych członków zarządu za prowadzenie spraw spółki, tym że zgromadzenie wspólników udziela absolutorium każdemu z nich, a nie całemu zarządowi. Do powyższego nie ustosunkował się w uzasadnieniu wydanej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej, pomimo iż miało to wpływ na załatwienie odwołania.

Skarżący w dniu [...] stycznia 2003r., przekazał ustnie pracownikowi Działu Windykacji Urzędu Skarbowego informacje o fakcie uzyskiwania przez Spółkę dochodów z wynajmowanej nieruchomości, w tym samym dniu Urząd Skarbowy dokonał zajęcia wierzytelności z tego tytułu. Fakt wynajmowania nieruchomości wskazał także w pismach z [...] i [...] stycznia 2003r., a Urząd Skarbowy wobec prowadzenie z tych dochodów egzekucji przez Komornika Sądowego Sądu Rejonowego w Z. nie podjął stosownych działań wynikających z art. 773 § 1 k.p.c. W dniu [...] lipca 2003r. skarżący otrzymał od Komornika Sądowego Sądu Rejonowego w Z. plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji w której założono zaspokojenie z niej innych wierzycieli Spółki, Komornik nie wiedział bowiem o zaległościach podatkowych Spółki. Skarżący w tym samym dniu przesłał plan podziału do Izby Skarbowej i wniósł do komornika o wstrzymanie wypłaty kwot przewidzianych w planie i wszczęcie postępowania zgodnie z art. 773 § 1 k.p.c. wobec zbiegu egzekucji. Taki sam wniosek skierował w dniu 18 lipca 2004 do Sądu Rejonowego w Z., ale został oddalony on wobec braków formalnych – powinien być podpisany przez dwóch członków zarządu Spółki łącznie. W dniu [...] lipca 2003r. złożył w Urzędzie Skarbowym pismo informujące o możliwości pozyskania spłaty zaległości i krokach poczynionych przez skarżącego w sprawie, a w dniu [...] października 2003r. poinformował Urząd o zwrócenie jego wniosku przez Sąd i poprosił o zgłoszenie faktu zbiegu egzekucji przez Urząd Skarbowy. Na tle powyższego skarżący zaznaczył, iż nie mógł podjąć działań w mierze zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki i uzupełnienia już złożonego wniosku ponieważ jego jednoosobowe działanie nie może stanowić reprezentacji Spółki na zewnątrz, a wystąpienia, które kierował w sprawie zostały pominięte przez Urząd Skarbowy milczeniem i brakiem działania albo oddalone jak przez Sąd Rejonowy w Z.

Ponadto, skarżący wskazał, iż wbrew temu co stwierdził w uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w brzmieniu art. 116 § 1 ord. pod. w 2000r. nie było wymogu kumulatywnego spełnienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu. W brzmieniu tym przesłanki te mogły być spełnione alternatywnie były bowiem rozdzielone wyrazem "bądź".

Zaprzeczył jakoby uczestniczył w pracach Spółki. Wniosek o stwierdzenie upadłości na wezwanie Dyrektora Finansowego Spółki podpisali wszyscy członkowie Zarządu, a zatwierdzenie sprawozdania finansowego nastąpiło uchwałą wspólników Spółki. Skarżący nie mógł złożyć wniosku o upadłość ponieważ nie miał dostępu do dokumentacji księgowo-finansowej Spółki.

Powyższe potwierdza, zdaniem skarżącego, że nie ponosi on winy za niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie, a także powstanie zaległości podatkowych Spółki i że podjął on starania i wskazał mienie Spółki z którego może być prowadzona egzekucja. Przesądza to o spełnieniu przesłanek z treści art. 116 ord. pod. Ponadto skarżący wskazał, iż w prowadzonym w sprawie postępowaniu nie przestrzegano w pełni zasad wynikających z art. 120, 122, 125 i 187 ord. pod.

W odpowiedzi na skargę z dnia [...] grudnia 2003r. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W dniu [...] października 2004 skarżący złożył pismo procesowe, w którym podniósł, iż nieprawdą jest twierdzenie wynikające z notatki sporządzonej w dniu [...] lipca 2003r. przez Komornika Urzędu Skarbowego w Z., że wszystkie wyegzekwowane dotąd przez Komornika Sądowego Sądu Rejonowego w Z. kwoty pokrywają jedynie koszty egzekucyjne. Skarżący w treści pisma wskazał wierzytelności, których wypłacenie nastąpiło z pominięciem wierzytelności przysługujących Skarbowi Państwa, co potwierdza, iż Komornik Skarbowy Urzędu Skarbowego w Z. nie działał na rzecz pozyskania należnych kwot dla Skarbu Państwa i dopuścił do wypłat podmiotom, których zaspokojenie powinno nastąpić po zaspokojeniu Skarbu Państwa. Ponadto skarżący powtórzył twierdzenia odnośnie spełnienia prze niego przesłanek wskazanych w treści art. 116 ord. pod.

W dniu [...] października 2004r. Sąd zobowiązał pełnomocnika Dyrektora Izby Skarbowej w W. do przedstawienia dokumentów na podstawie których ustalono bezskuteczność egzekucji wobec Spółki.

W odpowiedzi z dnia [...] listopada 2004r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. ustosunkował się do pisma skarżącego i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i odpowiedzi na skargę. Wskazał, iż nie jest uprawniony do oceny prawidłowości postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego. Nie przedstawił akt dotyczących egzekucji prowadzonej przez komornika skarbowego ponieważ w związku z przejęciem prowadzenia egzekucji akta te znajdują się u Komornika Sądowego Sądu Rejonowego w Z..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który przejął sprawę do rozpoznania na podstawie art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.), zważył, co następuje:

Ordynacja podatkowa w art. 107 § 1 wprowadza szczególną regulację odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.. Osoby te pomimo, iż nie ciążył na nich obowiązek podatkowy zostały obciążone realizacją zobowiązania podatkowego innego podmiotu. Ma to na celu zabezpieczenie jego realizacji i co za tym idzie ochronę interesu fiskalnego. Związek wskazanej osoby trzeciej obciążonej taką odpowiedzialnością ma zwykłe charakter ekonomicznej relacji z przedmiotem lub podmiotem podatku, często także więzi o charakterze osobistym czy też organizacyjnym. O odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej orzeka w decyzji organ podatkowy (art. 108 § 1 ord. pod.), jednakże egzekucja należności wynikającej z tej decyzji może zostać wszczęta dopiero wówczas gdy egzekucja z majątku podatnika okaże się w całości lub w części bezskuteczna.

Na powyższych zasadach za zaległości podatkowe Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają członkowie jej zarządu. Ich odpowiedzialność ma na celu zapewnienie uiszczenie tych zaległości, a powodowana jest faktem, iż jako osoby prowadzące sprawy spółki są oni odpowiedzialni także za nieterminowe uiszczanie zobowiązań podatkowych. Zgodnie z art. 116 § 1 ord. pod. w brzmieniu obowiązującym w 2000r. i w 2001r. odpowiadają oni solidarnie całym swoim majątkiem jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, iż we właściwym czasie zgłoszono upadłość (od 2001r. mowa o zgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości) lub wszczęto postępowanie układowe albo że niezgłoszenie upadłości oraz brak postępowania układowego nastąpiły nie z jego winy, bądź też wskaże mienie z którego egzekucja jest możliwa. W § 2 cytowanego przepisu odpowiedzialność członka zarządu spółki została zawężone jedynie do zaległości podatkowych wynikających z zobowiązań podatkowych, które powstały w czasie pełnienia przez niego obowiązków.

Na tle powyższego należy wskazać, iż nałożenie odpowiedzialności na członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością uzależnione jest od spełnienia przesłanki bezskuteczności egzekucji wobec spółki. Ma ona charakter podstawowy dla dopuszczenia takiej odpowiedzialności - jeżeli nie została spełniona to członek zarządu spółki pomimo istnienia zaległości podatkowej powstałej w czasie pełnienia przez niego funkcji nie będzie odpowiadał za jej powstanie. Dopiero podjęcie, prowadzenie egzekucji z majątku spółki, a następnie jej zakończenie wobec stwierdzonej bezskuteczności dają podstawę do stosowania odpowiedzialności z art. 116 ord. pod. Wprawdzie ustawa nie definiuje pojęcia bezskuteczności egzekucji, ale należy uznać, iż chodzi tutaj o wyczerpanie wszelkich możliwych sposobów egzekucji przy jednoczesnym nie zaspokojeniu jej celu. Bezskuteczność egzekucji należy więc łączyć z jej stwierdzeniem w sposób formalny w myśl przepisów regulujących tą kwestię w egzekucji administracyjnej tj. art. 59 § 2, § 3 i § 4 u.p.e.a. oraz egzekucji w postępowaniu cywilnym w art. 824 § 1 pkt 3 i art. 827 § 2 k.p.c. W myśl art. 59 § 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Wobec bezskuteczności egzekucji stwierdzonej we wskazany powyżej sposób odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki z o.o. obciąża także członka jej zarządu. Jednakże cytowany wcześniej art. 116 ord. pod. pozwala członkowi zarządu uwolnić się od tej odpowiedzialności poprzez wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość spółki lub wszczęto postępowanie układowe albo że niezgłoszenie upadłości lub brak postępowania układowego nastąpiły nie z jego winy, bądź też poprzez wskazanie mienie, z którego egzekucja byłaby możliwa. Zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości powinno zgodnie z art. 5 § 1 Prawa upadłościowego nastąpić, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów. W tym samym terminie w myśl § 2 tego przepisu reprezentant spółki powinien złożyć wniosek, jeżeli jej majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów. Otwarcie postępowania układowego następuje w myśl rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo o postępowaniu układowym (Dz. U. RP Nr 93, poz. 836 z późn. zm.) na żądanie przedsiębiorcy, który na skutek wyjątkowych i niezależnych od niego okoliczności zaprzestał płacenia długów lub przewiduje w najbliższej przyszłości zaprzestanie ich płacenia. Okolicznością wyłączająca odpowiedzialność członka zarządu jest także oceniany indywidualnie brak winy w niezłożeniu wniosku lub podania o otwarcie postępowania układowego. Ponadto członek zarządu Spółki może uwolnić się od odpowiedzialności wskazując mienie z którego egzekucja jest możliwa.

Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy Sąd pragnie wskazać, iż nietrafne są zarzuty przedstawione w skardze dotyczące braku winy skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości. Zgodnie z art. 4 § 2 pkt 2 Prawa upadłościowego wobec zaistnienia przesłanek upadłości osoby prawnej wniosek, taki mógł złożyć każdy, kto ma prawo ją reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami. Zdaniem Sądu skarżący jako członek zarządu Spółki "B." Sp. z o.o. mógł złożyć wniosek o ogłoszenie jej upadłości. Zgodnie z art. 201 § 1 k.s.h. zarząd prowadzi sprawy Spółki i reprezentuje ją na zewnątrz, a jego członkowie w myśl art. 208 k.s.h. mają prawo i obowiązek prowadzenie spraw Spółki. Do wskazanego zakresu należy niewątpliwie zaliczyć obowiązek zgłoszenia upadłości Spółki wobec zaistnienia przesłanek wskazanych w Prawie upadłościowym. Skarżący został powołany do zarządu Spółki i należy przyjąć, iż do momentu wygaśnięcia jego mandatu obciążają go wiążące się z pełnioną funkcją obowiązki. W ocenie powyższego nie ma znaczenia, ze skarżący był odpowiedzialny za sprawy techniczne i jak stwierdza nie wiedział, iż Spółka trwale zaprzestała płacenia swoich długów. Dla oceny spełnienia przesłanki braku winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości istotne jest, iż nie było w rozpatrywanej sprawie obiektywnych okoliczności które powstrzymywałyby skarżącego od złożenia takiego wniosku. Należy także zauważyć, iż skarżący powinien podjąć działania mające na celu uzupełnienie braków formalnych wniosku o ogłoszenie upadłości zwróconego Spółce, nawet pomimo tego, że wniosek ten został zgłoszony w momencie gdy Spółka nie wywiązywała się ze swoich zobowiązań od dłuższego czasu. Jeżeli skarżący wiedział, iż Spółka ma przejściowe trudności finansowe powinien dołożyć wszelkich starań by upewnić się o skali tych trudności i jaka faktycznie jest kondycja finansowa Spółki. Zaległości podatkowe, z które przypisano odpowiedzialność skarżącemu dotyczyły niewątpliwie okresu w którym był on członkiem zarządu Spółki.

Ocenę powyższych, ewentualnych okoliczności wyłączających odpowiedzialność skarżącego, należało jednakże poprzedzić oceną spełnienia przesłanki bezskuteczności egzekucji prowadzonej przeciwko samej Spółce "B.". Jak wskazano wcześniej tylko prawidłowe wykazanie bezskuteczności egzekucji wobec Spółki mogło skutkować uruchomieniem odpowiedzialności skarżącego. Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie organy przedwcześnie uznały, iż prowadzona wobec Spółki egzekucja okazała się bezskuteczna. Wprawdzie w uzasadnieniu wydanych decyzji wskazano powody dla których przyjęto, iż majątek Spółki nie pozwoli na pokrycie jej zaległości ale brak było dowodów świadczących o zakończeniu prowadzonej egzekucji zgodnie z przytoczonym wcześniej art. 59 § 2, § 3 i § 4 u.p.e.a., tj. wydanego przez organ egzekucyjny postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Co więcej z przedstawionego stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej z [...] listopada 2004r., wynika, iż wobec zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej została ona przejęta przez Komornika Sądowego. Zgodnie z art. 773 § 1 k.p.c. w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej co do tej samej rzeczy lub prawa majątkowego, administracyjny organ egzekucyjny i komornik wstrzymują czynności egzekucyjne na wniosek wierzyciela, dłużnika lub z urzędu i przekazują akta egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej sądowi rejonowemu, w którego okręgu wszczęto egzekucję, w celu rozstrzygnięcia, który organ egzekucyjny - sądowy czy administracyjny - ma dalej prowadzić łącznie egzekucje w trybie właściwym dla danego organu. Jeżeli do takiego zbiegu doszło w rozpatrywanej sprawie i Sąd Rejonowy wskazał Komornika Sądowego jako właściwego do prowadzenia obu egzekucji, to stosownie do przytoczonego stanowiska Dyrektor Izby Skarbowej egzekucja wobec Spółki "B." jest wciąż prowadzona i przedwczesne było orzekanie o jej bezskuteczności. Dopiero umorzenie postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 824 § 1 pkt 3 k.p.c. mogło stanowić podstawę do wszczęcia postępowania prowadzącego do orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki.

W świetle stwierdzonego naruszenia art. 116 ord. pod. Sąd na podstawie art. 145 § l pkt l lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr. 153, poz. 1270 z późn. zm.), uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. Stosownie do art. 152 tej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być w całości wykonana. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego od Dyrektora Izby Skarbowej w W. Sąd orzekł, na podstawie art. 200 powołanej ustawy.