Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1807/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1312
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz (spr.) Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 września 2020 r. sygn. akt III SA/Po 326/20 w sprawie ze skargi M. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 23 września 2020 r., sygn. akt III SA/Po 326/20 po rozpoznaniu w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z [...] kwietnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019 - uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

M. w dniu 29 kwietnia 2019 r. złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019, w tym płatności do powierzchni uprawy buraków cukrowych. Do wniosku dołączył 1, 3, 5, 7, 9 i 11 stronę umowy kontraktacji buraków cukrowych w 2019 r.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. decyzją z [...] lutego 2020 r., nr [...] odmówił skarżącemu przyznania płatności we wnioskowanym zakresie, ze względu na brak podpisu strony na dołączonej do wniosku umowie kontraktacji buraków cukrowych w 2019 r. Organ wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2018 r. poz. 1312, dalej: ustawa o płatnościach) płatność związana do powierzchni upraw buraków cukrowych jest przyznawana rolnikowi:

1) jeżeli zawarł umowę dostawy, o której mowa w art. 127 ust. 2 rozporządzenia nr 1308/2013, która określa również powierzchnię gruntów, na której rolnik jest zobowiązany uprawiać buraki kwotowe określone w art. 127 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1308/2013;

2) do powierzchni gruntów, na której są uprawiane buraki kwotowe określone w art. 127 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1308/2013, lecz nie większej niż powierzchnia gruntów, na której rolnik jest zobowiązany uprawiać te buraki, określona w umowie dostawy, o której mowa w art. 127 ust. 2 rozporządzenia nr 1308/2013, zawartej przez tego rolnika.

Organ I instancji wskazał, że strona przedłożyła umowę i dlatego nie była wzywana do uzupełnienia braków formalnych.

Dyrektor W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. decyzją z [...] kwietnia 2020 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu wniosek o przyznanie płatności za rok 2019 składało się w terminie od 15 marca do 31 maja 2019 r. Wniosek, a zarazem zmiana do niego, mógł być także złożony w terminie 25 dni kalendarzowych po terminie składania wniosków, tj. do 25 czerwca 2019 r. (art. 13 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności; Dz. Urz. UE L 181). Zdaniem organu dołączenie do wniosku niepodpisanej umowy skutkuje odmową przyznania płatności do powierzchni uprawy buraków cukrowych. Organ II instancji wskazał także, że umowa w całości została załączona do akt sprawy dopiero wraz z wniesionym odwołaniem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podejmując wskazane na wstępie rozstrzygnięcie stwierdził, że organ odwoławczy wadliwie powołał art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach w brzmieniu sprzed nowelizacji ustawy dokonanej na mocy art. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 21 października 2016 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 2037), która weszła w życie 30 grudnia 2016 r.

Sąd I instancji wskazał, że umowa dostawy oznacza umowę dostawy buraków do produkcji cukru zawartą pomiędzy sprzedawcą a przedsiębiorstwem (pkt 5 w sekcji A w części II załącznika II do rozporządzenia nr 1308/2013). Do wniosku o przyznanie płatności związanych do powierzchni upraw buraków cukrowych dołącza się umowę, o której mowa w art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. a ustawy o płatnościach, lub jej kopię potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo upoważnionego pracownika Agencji, albo przez producenta cukru (§ 9 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 1 pkt 1 lit. e tiret czwarte rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; Dz. U. z 2015 r., poz. 352 ze zm., dalej: rozporządzenie z dnia 12 marca 2015 r.).

Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm (art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach).

W przypadku, gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 k.p.a. (przepis ten stanowi o braku wskazania adresu wnoszącego podanie i braku możności ustalenia go na podstawie posiadanych danych), kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 k.p.a. nie stosuje się (art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach).

W przypadku nieusunięcia braków, o których mowa w art. 23 ust. 1 ustawy, w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów (art. 23 ust. 2 ustawy o płatnościach).

W ocenie WSA, Agencja ma zatem obowiązek formalnego sprawdzenia wniosku i niezwłocznego poinformowania rolnika o stwierdzonych brakach. Użyte w art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach pojęcie niezwłocznie oznacza bez zbędnej zwłoki.

Strona do wniosku o przyznanie płatności dołączyła egzemplarz umowy kontraktacji buraków cukrowych nie zawierającej wszystkich stron, w tym strony z podpisem strony. Jest to brak formalny wniosku, bo skoro należy dołączyć do niego umowę, powinna być ona dołączona w całości (zawierać wszystkie strony z podpisem strony ).

Zdaniem Sądu niepodpisana umowa nie jest umową w rozumieniu art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. a ustawy o płatnościach. Organ ma zatem obowiązek niezwłocznego sprawdzenia, czy umowa jest podpisana, a jeżeli nie jest, na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach wyłączającego zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a. ma obowiązek niezwłocznego poinformowania o tym rolnika i o skutku nieusunięcia braku. Organ powinien był udzielić mu takiej informacji, gdyż w dniu złożenia wniosku (29 kwietnia 2019 r.) nie upłynął jeszcze termin do jego złożenia (25 czerwca 2019 r.).

Sąd I instancji zalecił, aby organ pierwszej instancji ponownie rozpatrując sprawę odniósł się merytorycznie do wniosku strony, także w zakresie przyznania płatności do powierzchni uprawy buraków cukrowych za rok 2019, nie traktując podpisanej umowy jako złożonej po terminie do składania wniosku o przyznanie płatności.

Dyrektor W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości i oddalenia skargi. Wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- błędną interpretację art. 23 ust, 1 ustawy o płatnościach, a w konsekwencji przyjęcie przez Sąd I instancji, że organ ARiMR posiadał w niniejszej sprawie normatywny obowiązek poinformowania strony o brakach wniosku niezwłocznie po wpływie wniosku do organu, podczas gdy złożony przez skarżącego wniosek o płatność nie posiadał braków, które podlegają weryfikacji na etapie kontroli kompletności wniosku, a ponadto prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że po 25 czerwca 2019 r. niedopuszczalne było dokonanie przez beneficjenta poprawek i to niezależnie od tego, czy następuje to z jego własnej inicjatywy, czy po otrzymaniu informacji od organu o stwierdzonych brakach, a ewentualne zaniedbanie organu ARiMR obowiązkowi określonemu w tym przepisie i tak nie może prowadzić do przywrócenia prawa do otrzymania płatności.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, określone w § 2 powołanego przepisu, co pozwoliło na rozpoznanie sprawy w zakresie wyznaczonym zarzutem skargi kasacyjnej i stosownie do art. 193 zd. drugie p.p.s.a. – przedstawienie w odniesieniu do tego zarzutu motywów rozstrzygnięcia.

Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił Sądowi I instancji błędną wykładnię art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich. Jego zdaniem nie był on zobowiązany do niezwłocznego poinformowania rolnika o brakach wniosku o przyznanie płatności, ponieważ złożony przez rolnika wniosek na rok 2019 nie posiadał braków, które podlegałyby weryfikacji na etapie kontroli kompletności wniosku, a nadto, niedopuszczalne było dokonanie poprawek przedmiotowego wniosku po 25 czerwca 2019 r.

Przystępując do rozpoznania podniesionego przez organ zarzutu wypada wskazać, że zarzut błędnej wykładni prawa nie może służyć do podważania dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, a także – kreowania nowego stanu faktycznego innego niż został przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania. Dlatego też w dalszych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny oparł się na dwóch okolicznościach, które nie są przedmiotem sporu, a mianowicie, że załącznik nr 2 do wniosku o przyznanie płatności zawierał niekompletną umowę dostawy buraków oraz, że organ nie poinformował o tym rolnika w czasie otwartym do złożenia wniosku.

Stosownie do art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, w przypadku gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 k.p.a. nie stosuje się.

Z treści powołanego przepisu wprost więc wynika, że organ "niezwłoczne" "informuje" rolnika o stwierdzonych "brakach" wniosku oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie. W tym zakresie ustawodawca nie pozostawia organowi swobody, poza dwoma wyjątkami, po pierwsze, gdy upłynął termin do złożenia wniosku o przyznanie płatności, a po drugie, gdy w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych (art. 64 § 1 k.p.a.).

Zastanawiając się natomiast nad znaczeniem wprowadzonych do omawianego przepisu terminów "niezwłocznie" informuje, czy "braków" wniosku należy stwierdzić, że w orzecznictwie wskazuje się, że termin "niezwłocznie" nie powinien być utożsamiany z terminem "natychmiast" (bezzwłocznie, błyskawicznie, momentalnie), ponieważ termin niezwłocznie oznacza obowiązek spełnienia określonej czynności bez zbędnej zwłoki, a więc w jak najkrótszym czasie, w realnym terminie do dokonania określonej czynności, mającym na względzie okoliczności miejsca i czasu (por. wyrok SN z 13 grudnia 2006 r., sygn. akt II CSK 293/06, LEX nr 453147; z 22 marca 2001 r., sygn. akt V CKN 769/00 oraz z 28 kwietnia 2004 r., sygn. akt V CK 461/03). Natomiast w kwestii terminu "braków" wniosku powstaje wątpliwość, co do zakresu tej regulacji. Nie ma bowiem pewności, czy w myśl art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach badanie wstępne wniosku obejmuje wyłącznie wniosek, czy również dołączone do wniosku załączniki oraz według jakiego kryterium powinno odbywać się to badanie, czy przedmiotem badania powinny być objęte wyłącznie braki wywołane tzw. błędami oczywistymi, czy również tzw. błędami nieoczywistymi. Zważywszy na zwolnienie organu z obowiązku niezwłocznego informowania rolnika o stwierdzonych brakach w sytuacji, gdy upłynął termin do składania wniosków o przyznanie płatności ("chyba że ten termin upłynął"), należałoby przyjąć, że art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich odnosi się wyłącznie do braków materialnych wniosku. Taka wykładnia zawężałaby jednak zastosowanie tego przepisu do braków merytorycznych z pominięciem braków formalnych wniosku, z czym jak się zdaje nie zgadza się sam organ. Jest to również nie do pogodzenia ze względu na rolę oraz zadania, jakie spoczywają na organach w ramach przyznawania i kontroli płatności rolnych. Właściwsze zatem jest przyjęcie, że przez "braki" wniosku, o których mowa w art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, należy rozumieć braki zarówno materialne jak i formalne wniosku o przyznanie płatności. Nadto, należy przyjąć, że dokumenty zawarte w załącznikach do wniosku stanowią integralną część wniosku, co oznacza, że kontrolą wstępną organ powinien objąć wniosek wraz z załącznikami. Do takiego wniosku skłania też treść ust. 2 art. 23 ustawy o płatnościach bezpośrednich, zgodnie z którym w przypadku nieusunięcia braków, o których mowa w ust. 1, w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów.

W stanie sprawy wniosek rolnika o przyznanie płatności zawierał brak w postaci dołączenia w formie załącznika do wniosku niekompletnej umowy dostawy buraków (zawierającego nieparzyste strony umowy, bez podpisu). Oznacza to, że w tym przypadku nie mamy więc do czynienia z brakiem umowy, jak zauważa Sąd I instancji, lecz z dołączeniem do wniosku niekompletnej umowy, co zasadniczo zmienia ogląd sprawy. Przenosi bowiem rozważania na inną płaszczyznę, a mianowicie, czy wniosek wraz z załącznikami spełniał wymogi narzucone przepisami prawa. Zgodnie bowiem z § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 12 marca 2015 r. do wniosku, o którym mowa w § 1 pkt 1 lit. e: tiret czwarte (dot. płatności związanej do powierzchni uprawy buraka cukrowego) dołącza się umowę, o której mowa w art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. a lit. b ustawy, lub jej kopię potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo upoważnionego pracownika Agencji, albo odpowiednio przez: a) producenta cukru albo b) grupę producentów rolnych, organizację producentów albo zrzeszenie organizacji producentów, o których mowa w art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy.

Podsumowując powyższe rozważania należy stwierdzić, że organ co do zasady powinien niezwłocznie poinformować rolnika o dostrzeżonych brakach wniosku o przyznanie płatności, bez względu na ich charakter. Kwestią odrębną jest natomiast ocena, czy czas, jaki upłynie od momentu złożenia wniosku za pośrednictwem platformy e-Wniosek Plus (tu: 29 czerwca 2019 r.), a zamknięciem terminu do jego złożenia (25 czerwca 2019 r.) jest wystarczający do tego, aby organ mógł w pełni wywiązać się z nałożonego na niego obowiązku. Można jedynie zauważyć, że skumulowanie w krótkim czasie wpływu wniosków o przyznanie płatności i związane z tym spiętrzenie prac organu nie powinno pozbawiać stronę przyznanego jej prawa do uzyskania od organu informacji w omawianym zakresie, zwłaszcza w sytuacji, gdy skutkiem tego może być pozbawienie rolnika wnioskowanej płatności. Strona ma bowiem prawo oczekiwać, że organ powiadomi ją w odpowiednim terminie o zauważonych brakach. Dlatego też w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w sprawie stanowisko przez organ co do braku obowiązku niezwłocznego poinformowania rolnika o tym, że załączona do wniosku umowa dostawy buraków jest niekompletna jest co najmniej przedwczesne. Dla ostatecznego załatwienia sprawy niezbędne jest bowiem rozważenie przez organ jeszcze jednej kwestii, a mianowicie, czy stwierdzony brak w załączniku do wniosku jest wynikiem tzw. błędu oczywistego, podlegający usunięciu w każdym czasie, czy też – jest wynikiem tzw. błędu nieoczywistego, którego usunięcie jest dopuszczalne jedynie w terminie otwartym dla złożenia wniosku o przyznanie płatności. Podzielenie stanowiska organu, że złożenie czy też dokonanie poprawek (uzupełnień) wniosku oraz wymaganych prawem dokumentów, które zmierzają w istocie do modyfikacji wniosku nie jest możliwe po upływie ostatecznego terminu do składania wniosków o przyznanie płatności, nie oznacza jeszcze, że po tym terminie nie można dokonywać innych mniej istotnych zmian wniosku. Potwierdza to analiza przepisów krajowych jak i unijnych regulujących przyznawanie i kontrolę płatności rolnych.

Przepisy te wskazują, że wniosek o przyznanie płatności może być złożony w ściśle określonym terminie (tu: od 15 maja do 31 maja 2019 r.), który jest terminem materialnym, niepodlegającym przywróceniu. Po tym terminie przez następne 25 dni rolnik może złożyć wniosek, co wiąże się z pomniejszeniem płatności za każdy dzień opóźnienia. Stosownie do art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014 z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, złożenie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność na podstawie niniejszego rozporządzenia po ostatecznym terminie złożenia wniosku ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 prowadzi do zmniejszenia o 1 % za każdy dzień roboczy kwot, do których beneficjent byłby uprawniony, gdyby wniosek został złożony w terminie. Bez uszczerbku dla jakichkolwiek szczególnych środków wprowadzanych przez państwa członkowskie odnośnie do konieczności składania dokumentów uzupełniających w należytym terminie, aby umożliwić planowanie oraz przeprowadzenie skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również do wniosków o wsparcie, dokumentów, umów oraz innych deklaracji, które należy przedstawić właściwym organom, jeśli takie wnioski o wsparcie, dokumenty, umowy lub deklaracje stanowią o kwalifikowalności do danej pomocy lub wsparcia. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie dotyczyło kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy lub wsparcia. Jeśli takie opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny, a beneficjentowi nie przyznaje się pomocy lub wsparcia.

Trzeba jednak zauważyć, że nie wszystkie nieprawidłowości wniosku i dołączonej do niego dokumentacji mają tą samą wagę dla przyznania płatności. Zgodnie z art. 4 rozporządzenia nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69) wnioski o przyznanie pomocy, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i dokumenty uzupełniające złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem że beneficjent działał w dobrej wierze. Właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym. Zatem braki, które są wynikiem oczywistych błędów, a więc mających charakter niematerialny mogą być poprawiane w każdym czasie. Prawodawca unijny wprowadzając do powołanego przepisu wyrażenie "w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów" dokonał zróżnicowania braków, jakie mogą pojawić się przy wypełnianiu i składaniu wniosków o przyznanie płatności, na braki powstałe z powodu tzw. błędów oczywistych i przeciwstawne im – braki powstałe na skutek błędów nieoczywistych (merytorycznych). Dopuszczając przy tym korektę wniosku wraz z załącznikami w każdym czasie, a więc również poza terminem otwartym do składania wniosków o przyznanie płatności, jedynie w odniesieniu do błędów oczywistych, tj. takich, których poprawienie nie prowadzi do modyfikacji wniosku pod względem merytorycznym. Zasada ta odnosi się również do dokonywania poprawek/uzupełnień wniosku i dołączonych do wniosku załączników. Pojęcie "oczywistych błędów" jest pojęciem niedookreślonym, co wymaga każdorazowo dokonania oceny okoliczności towarzyszących złożeniu i rozpatrzeniu wniosku. W orzecznictwie przyjmuje się, że błędy oczywiste to takie, które są bezsporne, niezamierzone i nie ma wątpliwości co do ich charakteru, nie trzeba ich objaśniać, często drobne, choć istotne i są związane z techniką wypełniania wniosku (np. drobne błędy pisarskie, rachunkowe, czy brak podpisu wnioskodawcy).

W stanie sprawy brak wniosku dotyczył dokumentu załączonego do wniosku. W związku z czym organ rozpoznając ponownie sprawę powinien rozważyć, czy uzupełnienie umowy o brakujące strony będzie stanowić modyfikację wniosku pod względem materialnym. Innymi słowy organ musi ocenić, czy brak jest wynikiem popełnienia przez stronę tzw. błędu oczywistego, czy też – tzw. błędu nieoczywistego. Przepis art. 4 rozporządzenia nr 809/2014 pozostawia ocenę w tym zakresie właściwemu organowi, który dokonuje jej na podstawie ogólnej oceny danego przypadku i przy zbadaniu czy beneficjent działał w dobrej wierze.

Skarga kasacyjna została oparta na nieusprawiedliwionych podstawach kasacyjnych.

Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (jt. Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.), orzekł jak w sentencji.