Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1972/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Powołane przepisy: article: art. 122, 187 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

I SA/ Wr 1972/02 WYROK W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Cisek- sprawozdawca Sędzia NSA Józef Kremis Sędziowie: Asesor WSA Katarzyna Radom Protokolant Paulina Biernat po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2002 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję; II. Burmistrza Miasta K. Z. z dnia [...]Nr [...]; III. orzeka, że decyzje wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

Sygnatura akt I S.A./Wr 1972/02

Uzasadnienie

Nakazem płatniczym na łączne zobowiązanie pieniężne nr [...] z dnia [...] Burmistrz Miasta K. Z. ustalił podatniczce I. H. podatek rolny w kwocie [...] i podatek od nieruchomości w kwocie [...]przy czym ten ostatni podatek wymierzono stosując stawki określone dla budynków i gruntów pozostałych.

Podatek od nieruchomości został wyliczony w następujący sposób:

* pozostałe grunty [...]x [...]= [...]

* pozostałe budynki lub ich części [...]x [...]=[...]

W uzasadnieniu nakazu płatniczego organ I instancji wskazał, że podatek ustalono na podstawie deklaracji, ewidencji gruntów stosując stawki określone w aktualnie obowiązujących przepisach.

W odwołaniu od tej decyzji podatniczka zarzuciła naruszenie przepisów prawa

materialnego i ustalenie wysokości podatku od nieruchomości bez uwzględnienia

złożonej przez Nią deklaracji.

W motywach odwołania podatniczka zarzuca, że organ podatkowy bezpodstawnie odmówił uznania powierzchni I i II pietra jako mieszkalnej, mimo wyraźnych zapisów planu, że taka funkcja jest możliwa.

Ustosunkowując się do zarzutów podatniczki Burmistrz wyjaśnił, że podatniczka po nabyciu nieruchomości, która według planu zagospodarowania przestrzennego przeznaczona jest na działalność gospodarczą (usługi, turystyka, usługi zdrowia i inne usługi np. pensjonaty, hotel, gastronomia) nie dopełniła obowiązku złożenia wykazu nieruchomości. Dopiero na wezwanie organu podatkowego złożyła taki wykaz w dniu [...], w którym zadeklarowała do opodatkowania: [...]powierzchni budynków mieszkalnych [...]powierzchni budynków pozostałych - [...]powierzchni gruntów pozostałych.

Organ podatkowy uznał ten wykaz za nierzetelny i pismem z dnia [...] wezwał podatniczka do dokonania korekty wykazu, informując ją jednocześnie, że zmiana opodatkowania powierzchni użytkowej może nastąpić

2

Sygnatura akt I S.A./Wr 1972/02

dopiero po przedłożeniu decyzji właściwego organu nadzoru budowlanego o zmianie funkcji budynku lub jego części na mieszkalny zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 15 grudnia 1994 r. ( Dz.U z 1995 r. Nr 10, póz. 47) jednakże podatniczka w zakreślonym terminie nie złożyła korekty wykazu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie wskazało, że nie ulega wątpliwości - co przyznaje sam podatnik - że w chwili nabycia nieruchomości przeznaczona ona była w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego pod usługi. Do chwili obecnej podatniczka nie uzyskała wymaganego pozwolenia organu budowlanego na zmianę funkcji I i II piętra budynku. W postępowaniu podatkowym organy podatkowe nie są władne dokonywać ustaleń co do funkcji budynku i w tym zakresie związane są stanowiskiem organu nadzoru budowlanego. Skoro dotąd nie została wydana decyzja o zmianie funkcji części budynku z usługowej na mieszkalną, to brak jest podstaw do stosowania stawki podatku przewidzianej dla powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego.

Z tych więc względów organ odwoławczy podzielił stanowisko Burmistrza, że powierzchnia użytkowa całego budynku powinna być opodatkowana dotychczasową stawką, tj. jak za pozostałe budynki.

Na marginesie rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że uzasadnienie nakazu jest bardzo lakoniczne i wskazane w nim ustalenie, że wydano go na podstawie złożonego przez stronę deklaracji jest nieprawdziwe. Wypada jednak podkreślić, że organ podatkowy właściwe przeprowadził postępowanie a zwłaszcza kwestionując rzetelność wykazu złożonego przez podatniczkę. Prawidłowo zastosował przepis art. 186 § 2 Ordynacji. W tym stanie rzeczy, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., należało uznać zarzuty podatniczki za nieuzasadnione i zaskarżony nakaz płatniczy utrzymać w mocy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji a ponadto, ustosunkowując się do zarzutów przedstawionych w skardze podniosło, że skarżąca nabyła przedmiotowy budynek na działalność gospodarczą nie kolidującą z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta K. Z., w którym teren, na którym jest położony ten budynek przeznaczony jest na usługi

3

Sygnatura akt I S.A./Wr 1972/02

turystyki, usługi zdrowia, inne usługi (np. pensjonaty, handel, gastronomia), mieszkalnictwo zbiorowe.

Bez zmiany planu zagospodarowania przestrzennego skarżąca nie może zmienić przeznaczenia przedmiotowego budynku na budynek mieszkalny.

Jeżeliby skarżąca w czasie przetargu i zawierania umowy sprzedaży nieruchomości oświadczyła, że przeznaczy nabyty budynek na cele mieszkaniowe, to prawdopodobnie nie zostałaby jego nabywcą. Z tych względów, zdaniem Kolegium, wniosek o oddalenie skargi jest uzasadniony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Powyższa skarga została wniesiona w dniu [...]do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższy zapis ustawowy uzasadnia rozpoznanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Przechodząc do oceny zasadności skargi, Sąd uznał, iż zasługuje ona na uwzględnienie.

Kwestią sporną w rozpatrywanej przez Sąd sprawie jest zagadnienie właściwego zakwalifikowania części budynku (I i II piętra), który według deklaracji złożonej przez podatniczkę powinien być kwalifikowany jako mieszkalny i taką kwalifikację, zdaniem skarżącej, dopuszcza obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego.

Organ podatkowy uznał ten wykaz za nierzetelny i pismem z dnia [...]wezwał podatniczka do dokonania korekty wykazu, informując ją jednocześnie, że zmiana opodatkowania powierzchni użytkowej może nastąpić

4

Sygnatura akt I S.A./Wr 1972/02

dopiero po przedłożeniu decyzji właściwego organu nadzoru budowlanego o zmianie funkcji budynku lub jego części na mieszkalny zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 15 grudnia 1994 r. (Dz.U z 1995 r. Nr 10, póz. 47) jednakże podatniczka w zakreślonym terminie nie złożyła korekty wykazu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie wskazało, że nie ulega wątpliwości - co przyznaje sam podatnik - że w chwili nabycia nieruchomości przeznaczona ona była w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego pod usługi. Do chwili obecnej podatniczka nie uzyskała wymaganego pozwolenia organu budowlanego na zmianę funkcji I i II piętra budynku. W postępowaniu podatkowym organy podatkowe nie są władne dokonywać ustaleń co do funkcji budynku i w tym zakresie związane są stanowiskiem organu nadzoru budowlanego.

Skoro dotąd nie została wydana decyzja o zmianie funkcji części budynku z usługowej na mieszkalną, to brak jest podstaw do stosowania stawki podatku przewidzianej dla powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego.

Rozpatrując powyższą skargę Sąd wskazuje, że stanowisko zaprezentowane przez organy podatkowe ma po części uzasadnienie w orzecznictwie sądowym. I tak w wyroku z dnia 18 maja 1994 r. (sygn. akt: III SA 1685/93, POP 1999/2/67) wskazano, że wymiar podatków od nieruchomości powinien być dokonany na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, o czym stanowi art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163 ze zm.). Jednakże w sytuacji, gdy podatnicy wykazali, że nie są właścicielami konkretnej działki, organy podatkowe winny fakt ten uwzględnić. Jednakże w tym samym orzeczeniu podkreślono, że o zmianach danych objętych ewidencją, wynikających z decyzji terenowych organów administracji państwowej, osoby fizyczne będące dotychczasowymi właścicielami lub władającymi, nie mają obowiązku zgłaszać organowi administracyjnemu (art. 22 ust. 1 cytowanej ustawy).

Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z 13.06.2002 r. (/ SA/Łd 2272/00, Fin.Kom. 2003/6/00) w którym podkreślono, ze zmiana sposobu wykorzystania budynku lub gruntu, o której mowa w art. 6 ust. 3 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 z późn. zm.), nie jest okolicznością faktyczną, zależną wyłącznie od woli podatnika. Nie jest uprawniony

5

Sygnatura akt I S.A./Wr 1972/02

wniosek, że dokonanie przez podatnika faktycznej zmiany sposobu wykorzystania budynku stanowi podstawę do obniżenia podstawy opodatkowania. Wpływ na wysokość opodatkowania ma tylko taka zmiana sposobu wykorzystania, która pozostaje w zgodzie z wymaganiami formalnymi, określonymi w art. 72 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126).

Niemniej jednak należy również wskazać na nieco odmienne tendencje w orzecznictwie sądowym. I tak przykładowo w uchwale NSA z 1.07. 2002 r. (sygn. akt: FPK 3/02, ONSA 2003/2/50 podkreślono, że o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Z tą tendencją koresponduje również stanowisko zawarte w wyroku NSA z 9. 11. 1998 r. (sygn. akt: I SA/Gd 95/97, Lex nr 44169), zgodnie z którym przez budynki i grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 3 i 5 ustawy z 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych) rozumieć należy takie nieruchomości, które przeznaczone są bezpośrednio na wspomniany cel lub spełniające funkcje usługowe (np. plac manewrowy) albo dodatkowe wobec tej działalności. W omawianej tendencji akcentuje się, że o kwalifikacji poszczególnych obiektów decyduje ich rzeczywiste ich przeznaczenie (nie konieczne mające bezpośrednie odbicie w planie zagospodarowani przestrzennego). W konkluzji należy uznać, że przy kwalifikacji określonych obiektów budowlanych nie można abstrahować od rzeczywistego przeznaczenia danego obiektu i od woli podmiotu uprawnionego (właściciela, posiadacza samoistnego) w tym zakresie, której przejawem może być odpowiednia kwalifikacja dokonywana w deklaracji podatkowej. Aby to ustalić organy podatkowe powinny, zgodnie z art. 122 Ordynacji podatkowej, podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Z ta dyspozycja koresponduje zapis przepisu art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie którym organy podatkowe obowiązane są zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Elementem takiego materiału dowodowego są w szczególności deklaracje podatkowe (por. art. 181 Ordynacji podatkowej), które powinny zostać wszechstronnej ocenie i jeżeli organ podatkowy odmawia im wiarygodności - powinien dokładnie swe stanowisko

6

Sygnatura akt I S.A./Wr 1972/02

uzasadnić. W rozpatrywanej sprawie brak jest krytycznego podejścia organów podatkowych do zgromadzonego materiału dowodowego. Organy podatkowe nie wykazały w sposób przekonywujący, dlaczego nie dały wiary danym złożonym w przez podatnika deklaracji podatkowej i przyjęły inne przeznaczenie nieruchomości od deklarowanej przez podatnika. Przy ponownym podejmowaniu rozstrzygnięcia organy podatkowe powinny w sposób wszechstronny ustalić rzeczywiste przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości i dopiero na tej podstawie wydać stosowną decyzję wymiarową.

Biorąc pod uwagę powyższe uchybienia proceduralne Sąd obligowany był, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1c ustawy - Prawo o postępowaniu administracyjnym, do wyeliminowania przedmiotowych decyzji administracyjnych z obrotu prawnego.

O kwestii wykonalności decyzji orzeczono zgodnie z art. 152 powoływanej wyżej ustawy.

7