Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 278/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa~Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 3, art. 6 ust. 3
journal: Dz.U. 2014 poz 1090
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami  Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Morys sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1160/16 w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I OSK 278/17

UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 października 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1160/16 po rozpoznaniu skargi S.S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, oddalił skargę. U podstaw rozstrzygnięcia Sądu I instancji legły następujące ustalenia oraz ocena prawna.

Minister Skarbu Państwa decyzją z [...] czerwca 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody P. z [...] kwietnia 2016 r. nr [...] o odmowie potwierdzenia S.S. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W.S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, tj. we wsi P., gm. R., pow. w. (obecnie L.).

Decyzja Ministra Skarbu Państwa wydana została przy następujących ustaleniach stanu fatycznego i ocenie prawnej sprawy.

W.S. był właścicielem nieruchomości położonych we wsi P., pow. w. o ogólnej pow. 1 ha, składającej się z gruntów rolnych oraz zabudowań gospodarczych. Przed wybuchem II wojny światowej mieszkał i pracował w W. Repatriował się do Polski wraz z rodziną w jej powojennych granicach w 1945 r. i zamieszkał w G. Zmarł w 1954 r., a spadek po nim w stosownych udziałach nabyli żona S.S. oraz dzieci: J.S., C.S., W.S., S.S., K.S. i E.S. (post. Sądu Powiatowego w G. z [...] stycznia [...] r. [...]). S.S. zmarła w [...] r., a spadek po niej nabyli: C.S., E.S. w udziałach odpowiednio 7/8 i 1/8 części (post. SR w G. z [...] października [...]r. [...]).

Oświadczeniami z [...],[...],[...]i [...]października [...]r. C.S., E.S., K.S. i J.S. wskazali S.S. jako osobę uprawnioną do rekompensaty. Tym samym prawo do rekompensaty przysługiwało w 7/8 części S.S. i w 1/8 części W.S.

Aktem notarialnym z [...] października [...]r. rep. [...], zawartym w wykonaniu decyzji Prezydenta m. G. z [...] marca [...]r. i [...] lipca [...]r., Skarb Państwa sprzedał S.S. lokal mieszkalny nr [...] znajdujący się w małym domu mieszkalnym przy ul. K. [...]w G. wraz oddaniem w użytkowanie wieczyste gruntu, na którym budynek był posadowiony w udziale 25/100 części. Sprzedaż lokalu wraz z użytkowaniem wieczystym nastąpiła za cenę [...] złotych, przy jednoczesnym zaliczeniu nabywcy na jej poczet wartości pozostawionego poza granicami RP mienia w wysokości [...]złotych.

Aktem notarialnym z dnia [...] grudnia [...]r. rep [...]S.S. zrzekł się w trybie art. 179 kc prawa własności ww. lokalu i związanego z nim prawa użytkowania wieczystego gruntu się na rzecz Skarbu Państwa.

Wnioskiem z dnia [...] czerwca 1990 r. ponownie wystąpił o przydzielenie działki lub lokalu mieszkalnego w zamian za mienie pozostawione w ZSRR. Wniosek ów nie został rozpoznany do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2014 r., poz. 1090) dalej: "ustawa zabużańska", a tym samym podlegał - stosownie do jej art. 27 - rozpoznaniu na gruncie tej ustawy.

Odrębny wniosek o rekompensatę za nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami RP przez W.S. wniosła [...] czerwca 2015 r. R.S.

Postanowieniem z [...] listopada 2015 r. Wojewoda P., pozytywnie ocenił spełnienie w sprawie wymogów, o których mowa w art. 2, 3 i 5 ust. 1 i 2 ustawy zabużańskiej warunkujących prawo do rekompensaty oraz wezwał S.S. do wybrania jej formy i dołączenia operatów szacunkowych określających wartość pozostawionej na kresach nieruchomości oraz wartości nieruchomości przy ul. K. [...]w G. otrzymanej w ramach częściowej rekompensaty.

Z przedstawionych przezeń operatów szacunkowych, sporządzonych [...] stycznia 2016 r. wynikało, że wartość pozostawionych we wsi P. nieruchomości wynosi [...]złotych, a wartość nieruchomości lokalowej przy ul. K. [...]w G. wraz udziałem w częściach wspólnych [...]złotych.

W związku z powyższymi ustaleniami stanu faktycznego Wojewoda P. decyzją z 22 kwietnia 2016 r. nr 1 odmówił potwierdzenia na rzecz S.S. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W.S. nieruchomości w miejscowości P. Rozstrzygnięcie to stanowiło przy tym decyzję częściową, jako że wnioski innych osób (R.S., W.S. i E.S.) dotyczące rekompensaty za to mienie, miały być rozpoznane odrębnymi decyzjami.

W motywach tej decyzji organ wojewódzki wskazał, iż zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy zabużańskiej wysokość świadczenia pieniężnego stanowi 20 % wartości pozostawionej nieruchomości. Zgodnie zaś z ust. 3 tego artykułu wysokość świadczenia pieniężnego, o którym mowa w ust. 2 pomniejsza się o wartość nabytego prawa własności nieruchomości, przez osoby o których mowa w art. 2 lub art. 3 ustawy. Jeśli więc wartość nabytego w ramach realizacji prawa do rekompensaty prawa własności lub użytkowania wieczystego przekracza 20% wartości pozostawionego mienia - a taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie - to wówczas prawo do rekompensaty nie przysługuje, gdyż zostało ono już zrealizowane.

Od decyzji tej S.S. wniósł odwołanie podnosząc, iż w sytuacji gdy zrzekł się własności uprzednio otrzymanej nieruchomości w G. na rzecz Skarbu Państwa, nie ma podstaw do twierdzenia, że prawo do rekompensaty zostało już przez niego zrealizowane.

W następstwie rozpoznania tego odwołania Minister Skarbu Państwa decyzją z [...] października 2015 r. utrzymał decyzję Wojewody P. w mocy, podzielając argumentacje organu pierwszej instancji o zrealizowaniu już przez odwołującego się prawa do rekompensaty w momencie nabycia nieruchomości lokalowej w G. za zaliczeniem na poczet jej ceny wartości pozostawionych we wsi P. nieruchomości.

Zdaniem Ministra dla ustalenia, że nabył on ww. nieruchomość w ramach realizacji uprawnień za mienie pozostawione poza obecnymi granicami RP nie ma znaczenia jakie czynności prawne nabywca podejmował w odniesieniu do tej nieruchomości. Tak więc dla uznania, że nastąpiła realizacją uprawnienia do rekompensaty nie ma wpływu późniejsze rozporządzenie nabytą od Skarbu Państwa nieruchomością. Decyzja dotycząca rozporządzenia własnym mieniem jest bowiem suwerenną decyzją jego właściciela.

Na powyższą decyzję S.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 13 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 3 ustawy zabużańskiej, a w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że nabył on już na podstawie odrębnych przepisów na własność od Skarbu Państwa nieruchomość pomniejszającą wartość prawa do rekompensaty realizowanego w niniejszym postępowaniu administracyjnym, podczas gdy nieruchomość uzyskaną w roku 1976 jako rekompensatę przejął zwrotnie i nieodpłatnie od niego Skarb Państwa, przeznaczając ją na zaspokojenie roszczeń innego repatrianta. Zarzucił ponadto decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i 8 k.p.a., poprzez instrumentalne rozpoznanie sprawy z rażącym naruszeniem słusznego interesu skarżącego, w sposób podważający zaufanie do władzy publicznej – w drodze przyjęcia fikcji prawnej, że uzyskał on już rekompensatę, pomimo bezspornej wiedzy organu co do tego, że nieruchomość uzyskaną w 1976 r. skarżący był zmuszony okolicznościami prawnymi i faktycznymi nieodpłatnie zwrócić Skarbowi Państwa, który na zbycie tej nieruchomości podmiotowi trzeciemu nie wyraził zgody, proponując jej nieodpłatne przejęcie przez Skarb Państwa i przeznaczając ją na zaspokojenie roszczeń innego repatrianta.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu powołanego na wstępie wyroku stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy i właściwie – wbrew temu co twierdzi skarżący - zinterpretowały i zastosowały w procesie jej rozstrzygania przepisy ustawy zabużańskiej. Przywołana ustawa jest kolejnym aktem normatywnym, który w swoich założeniach miał w sposób kompleksowy uregulować kwestie majątkowe związane z przymusową migracją obywateli polskich, zamieszkujących tereny wschodnie II Rzeczypospolitej Polskiej, wypełniającym tym samym przyjęte przez państwo polskie w tzw. układach republikańskich zobowiązania dotyczące zrekompensowania obywatelom polskim strat w mieniu nieruchomym, poniesionych na skutek przemieszczeń związanych z powojenną zmianą polskiej granicy wschodniej. Stąd uchwalając ten akt, ustawodawca uwzględniał sytuacje, w których zobowiązania te zostały przez państwo już w przeszłości spełnione.

Według art. 13 ust. 3 ustawy zabużańskiej w przypadku, o którym mowa w art. 6 ust. 3 - tj. w sytuacji gdy osoba, która na podstawie odrębnych przepisów, w ramach realizacji prawa do rekompensaty, nabyła na własność albo w użytkowanie wieczyste nieruchomości Skarbu Państwa, lub nieruchomości takie nabyli jej poprzednicy prawni - wysokość zaliczanej kwoty oraz wysokość świadczenia pieniężnego, o których mowa w ust. 2, pomniejsza się o wartość nabytego prawa własności nieruchomości albo wartość nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartość położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali, przez osoby, o których mowa w art. 2 lub art. 3. Samą natomiast wysokość rekompensatę ograniczył do 20% wartości pozostawionych nieruchomości (art. 13 ust. 2 ustawy zabużańskiej)

W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, iż aktem notarialnym z dnia [...] października 1976 r. rep. [...]skarżący jako spadkobierca repatrianta nabył od Skarbu Państwa lokal mieszkalny nr [...] w budynku przy ul K. [...] w G. wraz z udziałem w częściach wspólnych budynku oraz udziałem w użytkowaniu wieczystym gruntu. Niekwestionowane jest przy tym, że na poczet ceny tego lokalu i prawa użytkowania wieczystego, w oparciu o art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159 ze zm.), zaliczono mu wówczas pełną wartość nieruchomości pozostawionej przez jego ojca (W.S.) poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (vide § 3 aktu notarialnego z [...] października 1976 r. oraz szacunek mienia z [...] kwietnia 1971 r. - k. 31 i 7 akt administracyjnych).

Ustalając zatem obecnie zwaloryzowaną, stosownie do art. 8 ust. 2 ustawy zabużańskiej, w oparciu o przedłożone przez skarżącego operaty szacunkowe, wartość pozostawionej nieruchomości na kwotę [...] złotych, a następnie obliczając wysokość rekompensaty należnej spadkobiercy repatrianta na poziomie [...] złotych (20% wartości pozostawionych nieruchomości), organy kierując się dyspozycją normy prawnej z art. 13 ust. 3 prawidłowo zaliczyły na jej poczet wartość nieruchomości uprzednio nabytej przez owego spadkobiercę od Skarbu Państwa za cenę pomniejszoną o wartość nieruchomości pozostawionych na Kresach. Ta zaś, po jej zwaloryzowaniu, wynosiła [...] złotych (vide operat szacunkowy z [...] stycznia 2016 r. – k [...] akt administracyjnych) i niewątpliwie przekraczała nie tylko 20% wartości pozostawionego majątku nieruchomego, ale wręcz jego pełną wartość. W przypadku natomiast wystąpienia ujemnej różnicy pomiędzy 20 % wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP i wartości nieruchomości nabytej od Skarbu Państwa w ramach ekwiwalentu za pozostawione mienie, organ zobowiązany jest wydać decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Oznacza to bowiem, że prawo do rekompensaty zostało już zrealizowane i nie może być potwierdzone.

Zdaniem Sądu I instancji nie było dopuszczalne dokonywanie - jak chciałby tego skarżący - swego rodzaju potrącenia i przyjmowania, że skoro zwrócił on nieodpłatnie Skarbowi Państwa, to co od niego otrzymał, to obecnie ma prawo żądać niejako z powrotem zrekompensowania wartości nieruchomości pozostawionych przez jego ojca na kresach wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej. Zrzeczenie się przez S.S.własności nieruchomości lokalowej oraz związanego z nim prawa użytkowania wieczystego gruntu jest bowiem – na co trafnie zwracał uwagę Minister - wynikiem jego decyzji jako jej właściciela i nie pozostaje w żadnym związku przyczynowym z faktem, że prawa do tej nieruchomości nabył przy zaliczeniu na poczet jej ceny wartości pozostawionych nieruchomości. Obie sprawy są wszak od siebie całkowicie niezależne. W tej sytuacji bez znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, pozostają także akcentowane w skardze okoliczności jakie determinowały decyzję wyżej wymienionego o zrzeczeniu się na rzecz Skarbu Państwa ww. nieruchomości lokalowej, fakt uzyskania zgód organów władzy publicznej na to zrzeczenie, czy też późniejsze rozporządzenia tą nieruchomością przez Skarb Państwa. Takie stanowisko – wbrew temu co twierdzi skarżący - nie oznacza także, że przy rozstrzyganiu sprawy posłużono się "fikcją uzyskania rekompensaty". Rekompensata za pozostawione nieruchomości (oparta na tzw. prawie zaliczenia) została wszak mu przyznana, tyle tylko, że w efekcie późniejszych jego działań uzyskanych w ramach rekompensaty praw rzeczowych się on wyzbył.

W ocenie Sądu I instancji skoro skarżący, jako spadkobierca właściciela pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości, uzyskał w trybie odrębnych przepisów z tego tytułu rekompensatę, a wartość nabytych w jej ramach praw rzeczowych przewyższała 20% wartości pozostawionych nieruchomości, to odmawiając mu w takich uwarunkowaniach faktyczno-prawnych przyznania rekompensaty Wojewoda P. nie naruszył wskazywanych w skardze przepisów prawa materialnego. W konsekwencji nie naruszył ich także utrzymując decyzję Wojewody w mocy Minister Skarbu Państwa, a sformułowane w tym względzie zarzuty skargi uznać należy za chybione.

Za niezasadne Sąd I instancji uznał także zarzuty naruszenia art. 7 i 8 k.p.a., poprzez wydanie decyzji "rażąco naruszającej interes skarżącego" i przez to "podważającej zaufanie do władzy publicznej".

Skargę kasacyjną od powołanego wyroku wywiódł S.S. zaskarżając wyrok w całości. Wyrokowi temu zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu art. 13 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 3 ustawy zabużańskiej i w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że S.S. nabył już na podstawie odrębnych przepisów, na własność, od Skarbu Państwa nieruchomość pomniejszającą wartość prawa do rekompensaty realizowanego w niniejszym postępowaniu administracyjnym, podczas gdy nieruchomość uzyskaną w 1976 r. jako rekompensatę Skarb Państwa zwrotnie i nieodpłatnie w 1978 r. przejął od skarżącego do swoich zasobów i przeznaczył ją na zaspokojenie roszczeń innego repatrianta, a skarżący żadnego mienia tytułem rekompensaty nie posiada,

2) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, art. 7 i art. 8 k.p.a., poprzez instrumentalne rozpoznanie sprawy, z naruszeniem słusznego interesu skarżącego oraz w sposób podważający zaufanie do władzy publicznej, w drodze przyjęcia fikcji prawnej, że skarżący uzyskał już rekompensatę, pomimo potwierdzenia przez organ, że Skarb Państwa – nieruchomość przekazaną skarżącemu w 1976 r. – zwrotnie i nieodpłatnie przejął od skarżącego w 1978 r. do swoich zasobów i przeznaczył ją na zaspokojenie roszczeń innego repatrianta.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powtórzono argumenty zawarte w skardze do Sądu I instancji, przedstawiając szczegółowo opis zdarzeń związanych z nabyciem w 1976 r. nieruchomości i zrzeczeniem się jej w 1978 r.

W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2017 r. Minister Skarbu Państwa wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej "P.p.s.a.", skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego wskazać, że postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty jest dwuetapowe. Etap pierwszy opisany w art. 7 ust. 1 i 2 ustawy zabużańskiej, obejmuje ocenę przez właściwego wojewodę spełnienia wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2 na podstawie dowodów określonych w art. 6. Dotyczą one: wykazania faktu pozostawienia nieruchomości przez właściciela oraz posiadania obywatelstwa polskiego w dniu 1 września 1939 r. i w dniu wystąpienia o potwierdzenie prawa do rekompensaty przez niego albo jego spadkobiercę (art. 2), wykazania prawa do rekompensaty przez spadkobierców właściciela (art. 3) oraz złożenia wniosku przez właściciela lub jego spadkobiercę albo osobę wskazaną przez pozostałych współwłaścicieli albo pozostałych współspadkobierców. Postępowanie administracyjne w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty może zakończyć się na tym etapie wydaniem przez wojewodę decyzji odmawiającej takiego potwierdzenia, jeśli stwierdzi niespełnienie wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2. Natomiast w razie pozytywnej oceny spełnienia powyższych wymogów wojewoda wydaje postanowienie, w którym wzywa wnioskodawcę do:

- wskazania jednej z wybranych form realizacji prawa do rekompensaty, a także wskazania konta bankowego – w razie wybrania świadczenia pieniężnego jako formy realizacji prawa do rekompensaty,

- przedstawienia operatu szacunkowego określającego wartość pozostawionej nieruchomości,

- a w przypadku gdy na podstawie poprzednich przepisów została już nabyta przez osobę uprawnioną w ramach prawa do rekompensaty nieruchomość Skarbu Państwa – dołączenia również operatu szacunkowego określającego wartość nabytego prawa (por. wyrok NSA z 8 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 490/09).

Drugi etap obejmuje skonkretyzowanie prawa do rekompensaty, co następuje w drodze decyzji wojewody, o jakiej mowa w art. 5 ust. 3 ustawy zabużańskiej.

W myśl art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy zabużańskiej w przypadku, gdy na podstawie poprzednich przepisów została już - w całości lub w części - zaliczona wartość pozostawionej nieruchomości na poczet nabycia przez osobę uprawnioną nieruchomości Skarbu Państwa, decyzja wojewody, o której mowa w art. 5 ust. 3, zawiera określenie zwaloryzowanych na dzień wydania decyzji wartości nieruchomości pozostawionej i nieruchomości nabytej od Skarbu Państwa oraz wysokości wybranej formy rekompensaty ustalonej zgodnie z art. 13, tj. wynikającej z porównania tych wartości. Jeżeli wartość nieruchomości nabytej od Skarbu Państwa przekracza 20% wartości nieruchomości pozostawionej, to oznacza to, że prawo do rekompensaty zostało już zrealizowane, a zatem nie może być potwierdzone. W takiej sytuacji wojewoda obowiązany jest wydać decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty.

Powyższa regulacja oznacza zatem, że za konkretną nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej podmiot uprawniony nie może otrzymać świadczenia przewyższającego wysokość 20% jego wartości. Jeżeli więc za dany majątek pozostawiony na Kresach została już poprzednio przyznana rekompensata, to - stosownie do art. 13 ust. 3 ustawy zabużańskiej - wysokość aktualnie zaliczanej kwoty oraz wysokość świadczenia pieniężnego winna być pomniejszona o wartość nabytego prawa własności nieruchomości albo wartość nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartość położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że w niniejszej sprawie nastąpiła już realizacja prawa do rekompensaty, poprzez nabycie przez skarżącego nieruchomości lokalowej przy ul. K. [...] w G., której wartość przewyższała 20 % wartości nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W sprawie niesporne jest, że aktem notarialnym z dnia [...] października 1976 r., rep. [...] skarżący jako spadkobierca repatrianta nabył od Skarbu Państwa ww. lokal wraz z udziałem w częściach wspólnych budynku oraz udziałem w użytkowaniu wieczystym. Nie jest kwestionowane, że na poczet ceny tego lokalu i prawa użytkowania wieczystego, na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159 ze zm.) zaliczono wówczas wartość nieruchomości pozostawionej przez ojca skarżącego (W.S.) poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w kwocie [...] zł (por. § 3 aktu notarialnego z [...] października 1976 r.).

Ustalając zatem obecnie zwaloryzowaną, stosownie do art. 8 ust. 2 ustawy zabużańskiej, na podstawie przedłożonych przez skarżącego operatów szacunkowych, wartość pozostawionej nieruchomości na kwotę [...]złotych, a następnie obliczając wysokość rekompensaty należnej spadkobiercy repatrianta na poziomie [...] złotych (20% wartości pozostawionych nieruchomości), zgodnie z art. 13 ust. 3 ustawy zabużańskiej zaliczono na jej poczet wartość nieruchomości uprzednio nabytej przez spadkobiercę od Skarbu Państwa za cenę pomniejszoną o wartość nieruchomości pozostawionych na Kresach. Ta zaś, po jej zwaloryzowaniu, wynosiła [...] złotych (por. operat szacunkowy z [...]stycznia 2016 r. – k [...]akt administracyjnych) i przekraczała 20% wartości pozostawionego majątku nieruchomego. W przypadku natomiast wystąpienia ujemnej różnicy pomiędzy 20 % wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP i wartości nieruchomości nabytej od Skarbu Państwa w ramach ekwiwalentu za pozostawione mienie, organ zobowiązany jest wydać decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty.

Z punktu widzenia przedmiotu sporu nie mają wpływu na poprawność rozstrzygnięć organów obu instancji a następnie na poprawność oceny Sądu I instancji, podnoszone przez skarżącego kasacyjnie okoliczności zrzeczenia się prawa do lokalu przy ul. K. [...] w G. na mocy aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 1978 r. Skoro decyzje Prezydenta Miasta G. z dnia [...] marca 1976 r. i z dnia [...] lipca 1976 r., o określeniu skarżącemu warunków sprzedaży ww. lokalu oraz powołany akt notarialny z [...] października 1976 r. o sprzedaży lokalu skarżącemu, pozostają w obrocie prawnym, to prawidłowo przyjęto, że prawo do rekompensaty zostało już zrealizowane. Ponadto skarżący jako adresat ww. decyzji z dnia [...] marca 1976 r. miał wiedzę o tym, że w punkcie [...] tej decyzji zawarto zakaz zbycia nieruchomości przy ul. K. [...] w G. na rzecz osób trzecich przed upływem pięciu lat. W konsekwencji uznać należało, że zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu wskazanych w niej przepisów ustawy zabużańskiej, nie zasługuje na uwzględnienie.

Chybione są także zarzuty naruszenia art. 7 i art. 8 k.p.a. Nie można zarzucić organom, że instrumentalnie rozpoznały sprawę. Decyzja w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty jest decyzją związaną. Oznacza to, że w przepisy ustawy zabużańskiej nie pozostawiają organom luzu decyzyjnego w zakresie wyboru rozstrzygnięcia. Skoro ustalono wystąpienie ujemnej różnicy pomiędzy 20 % wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP i wartości nieruchomości nabytej od Skarbu Państwa w ramach ekwiwalentu za pozostawione mienie, to organy nie miały innej możliwości prawnej niż wydanie decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty.

Z tych względów i na podstawie art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną z powodu braku usprawiedliwionych podstaw. Nie mógł być uwzględniony wniosek Ministra Skarbu o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, albowiem pismo procesowe Ministra zostało złożone po terminie przewidzianym w art. 179 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2008 r., I FSK 494/07, LEX nr 467007).