Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SAB/Wa 31/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6379 Inne o symbolu podstawowym 637
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 ust. 1, art. 3 par. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 35, art. 36, art. 37
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 62d ust. 2, , art. 24 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1450
law: Ustawa z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2015 r. sprawy ze skargi S. w G. na przewlekłość postępowania Komisji Nadzoru Finansowego w przedmiocie rozpoznania wniosku 1. zobowiązuje Komisję Nadzoru Finansowego do rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2014 r. w terminie 3 miesięcy od daty zwrotu akt do organu; 2. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania bez rażącego naruszenia prawa; 3. zasądza od Komisji Nadzoru Finansowego na rzecz skarżącej S. w G. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn.akt:

VI SAB/Wa 31/15

UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] maja 2014 r. Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo – Kredytowa [...] w G. (dalej: strona, skarżąca, spółka) zwróciła się do Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: organ, KNF, Komisja) z wnioskiem o wyrażenie zgody przez na zaliczenie do funduszy własnych dodatkowej kwoty odpowiedzialności członków skarżącej - w części oznaczonej przez Komisję. Podstawą prawną wskazaną we wniosku był art. 24 ust. 2 pkt 5) ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o Spółdzielczych Kasach Oszczędnościowo – Kredytowych (Dz. U. Z 2013 r. Poz. 1450 – t.j. dalej jako: ustawa o skok). We wniosku zawarto projekcję wpływu uwzględnienia dodatkowej odpowiedzialności członków na wielkość funduszy własnych skarżącej (kalkulowanych na danych finansowych za pierwszy kwartał 2014 r.) oraz informację na temat działań, jakie skarżąca może podjąć w celu zabezpieczenia wierzytelności wynikających z zobowiązań w zakresie dodatkowej odpowiedzialności członków w przypadku, gdyby zaistniała konieczność ich wyegzekwowania.

Jak wynika z akt sprawy, pismem z [...] czerwca 2014 r., Komisja wezwała skarżącą do usunięcia braków niezbędnych do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] maja 2014 r., m.in - protokołów z Zebrania Grup Członkowskich Kasy, w toku których zostały przedstawione informacje Zarządu Kasy w sprawie podniesienia odpowiedzialności członków Kasy do podwójnej wysokości wniesionych przez nich udziałów oraz informacji, czy i na jakich zasadach była prowadzona kampania informacyjna skierowana do członków Kasy o planowanym podniesieniu kwoty odpowiedzialności członków do podwójnej wysokości wpłaconych udziałów, danych dotyczących członków nieaktywnych, ilości wpłaconych udziałów, nadto - wyjaśnienia w sprawie rozbieżności w zakresie wykazywanych wielkości funduszy własnych i dokonania ewentualnej korekty.

Pismem z [...] lipca 2014 r., Komisja poinformowała, że z uwagi na oczekiwanie przez Komisję na przekazanie przez skarżącą dokumentów wskazanych w piśmie z [...] czerwca 2014 r. i potrzebę dokonania ich analizy i oceny, termin rozpatrzenia wniosku przedłużony zostaje do [...] października 2014 r.

Pismem z [...] września 2014 r. Kasa udzieliła żądanych wyjaśnień. Strona poinformowała o zmianie okoliczności faktycznych, polegających na jej przystąpieniu w poczet członków Kasy Krajowej. Jednocześnie zmodyfikowała wniosek z dnia [...] maja 2014 r. Aktualizując projekcję wpływu uwzględnienia dodatkowej odpowiedzialności członków na wielkość funduszy własnych Kasy o dane finansowe Kasy za drugi kwartał 2014 r., wniosła o wyrażenie przez organ zgody na zaliczenie do funduszy własnych Kasy dodatkowej odpowiedzialności jej członków.

Pismem z [...] października 2014 r. Zarząd skarżącej zwrócił się do Komisji Nadzoru Finansowego z wnioskiem o możliwie szybkie wydanie przez Komisję decyzji we wnioskowanej sprawie. Wskazał jako potencjalne zagrożenie obniżenie w 2015 r. współczynnika wypłacalności ważnej systemowo Kasy poniżej obligatoryjnego minimum określonego w art. 24 ust. 5 ustawy o skok, a w następstwie zwiększone ryzyko płynności. Jednocześnie podkreślił istnienie możliwości zaliczenia do funduszy własnych podwójnej kwoty odpowiedzialności członków obok zobowiązania podporządkowanego z kredytu stabilizacyjnego, jako przewidzianych dla sektora skok możliwości zwiększenia funduszy własnych kalkulowanych zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o skok w celu ich stabilizacji w relatywnie krótkim czasie, zaznaczając, że wypracowywany przez Kasę wynik finansowy, możliwy do zaliczenia do funduszu zasobowego po zakończeniu roku obrotowego i zatwierdzeniu przez niezależnego biegłego rewidenta jest rozwiązaniem długofalowym.

Strona wystosowała do KNF pismo z dnia [...] grudnia 2014 r.: "Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa", w którym wskazała na wadliwe postępowanie organu, stawiającego stronie pozaustawowe warunki, w konsekwencji przewlekłe prowadzenie sprawy. Dodatkowo skarżąca wskazała na fakt kilkakrotnej zmiany terminu zakończenia postępowania bez przekonujących przesłanek uprawniających organ do takiego działania. Wniosła o niezwłoczne wydanie w sprawie decyzji administracyjnej.

Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. zatyt.: "Odpowiedź Komisji Nadzoru Finansowego na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa", Komisja uznała zarzuty przedstawione w wezwaniu za bezzasadne. Podkreśliła, że podstawowym i zasadniczym elementem podlegającym badaniu w podobnych sprawach jest sytuacja ekonomiczno – finansowa nadzorowanych podmiotów. Przypomniała, że zasadniczym celem sprawowanego przez nią nadzoru jest bezpieczeństwo środków pieniężnych gromadzonych w kasach. Podejmując decyzję w przedmiocie zgody, o której mowa w art. 25 ust. 5 ustawy o skok, brane są pod uwagę zarówno warunki formalne udzielenia zgody, jak i sytuacja ekonomiczno– finansowa zainteresowanego podmiotu. Komisja podkreśliła, że w kolejnych pismach skierowanych do strony przywoływała jako okoliczność uniemożliwiającą zakończenie sprawy – fakt znaczących zmian w wykazywanych przez stronę wynikach finansowych, co miało wpływ na ocenę rentowności prowadzonej działalności, a zarazem bezpieczeństwa depozytów członkowskich. Komisja podkreśliła, iż "nie bez wpływu na przebieg prowadzonego postępowania na zlecenie przez KNF biegłemu rewidentowi ponownego badania sprawozdania finansowego Kasy za 2013 r., którego celem jest ustalenie rzeczywistej sytuacji finansowej kasy na koniec 2013 r. Komisja zaznaczyła, że nie może podjąć decyzji o zaliczeniu dodatkowej odpowiedzialności członków Kasy do funduszy własnych w sytuacji, w której brak jest powyższych danych. Komisja wskazała, iż kolejnymi pismami : z dnia [...] grudnia 2014 r., [...] października 2014 r., [...] października 2014 r. informowała stronę o faktycznych przyczynach uzasadniających brak możliwości zakończenia postępowania w terminach zakreślonych w k.p.a.

Pismem z dnia [...] marca 2015 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przewlekłość postępowania KNF w wyżej opisanej sprawie, wnosząc o zobowiązanie Komisji Nadzoru Finansowego do niezwłocznego - w terminie wyznaczonym przez Sąd zgodnie z zasadą szybkiego załatwiania sprawy w postępowaniu administracyjnym - wydania decyzji administracyjnej w myśl art. 24 ust. 2 pkt 5 ustawy o skok, stwierdzenie, że przewlekle prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (prawa materialnego - art. 24 ust. 2 pkt 5 ustawy o skok) i prawa procesowego (art. 35 K.p.a.) oaz o zasądzenie od KNF na jej rzecz kosztów postępowania.

Kasa zarzuciła naruszenie przepisu art. 35 K.p.a. oraz art. 24 ust. 2 pkt 5 ustawy o skok.

Na rozprawie przed WSA w Warszawie w dniu 13 października 2015 r. strona złożyła do akt pismo KNF z dnia [...] października 2015 r. informujące o przedłużeniu postępowania w przedmiotowej sprawie, przy czym termin jego zakończenia został wyznaczony na dzień [...] grudnia 2015 r. Nadto załączono pismo strony z dnia [...] października 2015 r. stanowiące odpowiedź na pismo organu z dnia [...] września 2015 r. W toku rozprawy pełnomocnik organu H. M. podała, iż oczekiwane badanie prawidłowości sprawozdania finansowego za 2013 rok zostało zakończone w czerwcu 2015 r. poprzez odmowę wydania opinii. Biegły stwierdził, iż poziom funduszy własnych po dokonaniu koniecznych korekt dał wynik ujemny, w związku z powyższym współczynnik wypłacalności byłby również ujemny. W związku z tymi ustaleniami pozostały wątpliwości co do sytuacji ekonomicznej Kasy, o wyjaśnienie których Komisja zwróciła się do strony. Nadto pełnomocnik organu okazała dokument zatytułowany: "Stanowisko i raport uzupełniający. Stanowisko z badania prawidłowości i rzetelności badania finansowego SKOK [...] w G. za rok 2013 przeprowadzonego na zlecenie KNF na podstawie art. 62 d ustawy o SKOK"; opatrzony pieczątką [...] czerwca 2015 r. Pełnomocnik skarżącej oświadczyła, że ww. dokument został jej doręczony w dniu [...] czerwca 2015 r.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując na jej bezzasadność. Podkreślił, iż mając na uwadze fakt, że biegły rewident nie dokonał szczegółowej analizy zidentyfikowanych przez siebie niepewności co do prawidłowości wyceny przez SKOK [...] wybranych aktywów, w celu ustalenia rzeczywistej sytuacji ekonomiczno - finansowej SKOK [...], KNF na podstawie art. 62 d ust. 2 ustawy o skok zleciła w dniu [...] września 2014 roku D. spółka z ograniczoną- odpowiedzialnością sp. k. powtórne badanie sprawozdania finansowego Kasy za 2013 r. Podkreślił, że nie sposób jest się zgodzić ze stwierdzeniem Kasy, że wyniki ponownego badania sprawozdania finansowego Kasy za rok 2013 r. nie stanowią podstawy do przedłużenia terminu zakończenia przedmiotowego postępowania, jak i że brak jest ku temu stosownych przepisów prawa. Przedmiotowe, zlecone przez KNF, badanie w trybie art. 62 d ust. 2 ustawy o skok pozostaje w ścisłym związku z sytuacją ekonomiczno - finansową SKOK [...] i tym samym odgrywa kluczowa rolę w ustaleniu rzeczywistej sytuacji ekonomiczno-finansowej Kasy na koniec 2013 roku. Organ dodał, że ostateczne wyniki badania mogą również w sposób istotny wpłynąć na prezentowaną aktualną sytuację Kasy, w tym dotyczącą adekwatności kapitałowej SKOK [...]. Wskazał, że ewentualne negatywne wyniki mają bezpośredni wpływ na wielkość wykazywanych funduszy własnych kasy i bezpieczeństwo gromadzonych w Kasie depozytów. Przypomniał, iż stwierdzono niestabilność wskaźników prezentowanych przez kasę, a brak wiedzy Komisji na temat przyczyn tego stanu uniemożliwia dokonanie oceny faktycznej sytuacji ekonomiczno-finansowej Kasy. Organ ponownie wskazał, że podstawowym i zasadniczym elementem uwzględnianym w prowadzonych przez KNF postępowaniach administracyjnych jest sytuacja ekonomiczno-finansowa nadzorowanych podmiotów. Wszelkie podejmowane działania w postaci zastosowania przewidzianych przepisami prawa środków nadzorczych związane są w sposób nierozerwalny z sytuacją podmiotu i realizacją celów nadzoru z art. 61 ust. 1 ustawy o skok, w tym zapewnienia bezpieczeństwa środków pieniężnych gromadzonych w kasach. Zatem KNF, dokonując w ramach przedmiotowego postępowania administracyjnego analizę możliwości wydania zgody, o której mowa w art. 24 ust. 5 ustawy o skok, bierze pod uwagę zarówno warunki formalne jakie muszą być spełnione, aby wydać zgodę na zaliczenie dodatkowej odpowiedzialności członków Kasy do funduszy własnych, jak i sytuację ekonomiczno- finansową podmiotu, względem którego postępowanie się toczy, rzutującą na ocenę, czy wydanie decyzji w określonym kształcie nie zagrozi bezpieczeństwu tych środków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W myśl art. 149 § 1 ust. 1 Ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (przepis zmieniony przez art. 1 pkt 40 lit. a ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. (Dz.U.2015.658) zmieniającej nin. ustawę z dniem 15 sierpnia 2015 r.): "Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

§ 1a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

§ 1b. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.

§ 2. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002, Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej powoływanej jako p.p.s.a., skarga na bezczynność organu administracji publicznej przysługuje w wypadkach przewidzianych w pkt 1-4 § 2 art. 3 ustawy. Oznacza to, że skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów praw. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. Dla dopuszczalności skargi nie ma znaczenia z jakich powodów zawinionych, czy niezawinionych określony akt (decyzja, postanowienie) nie został podjęty.

Skarga na bezczynność może być wniesiona dopiero po upływie terminów przewidzianych do załatwienia sprawy administracyjnej, określonych w przepisie art. 35 k.p.a. i ewentualnie terminów przedłużonych na podstawie przepisu art. 36 k.p.a. Przekroczenie tych terminów oznacza stan bezczynności organu podlegający zaskarżeniu do Sądu Administracyjnego. Wymogiem formalnym warunkującym dopuszczalność skargi, którego dopełnić musi wnoszący skargę na bezczynność jest wyczerpanie środka prawnego przewidzianego w art. 37 k.p.a. tj. złożenie zażalenia do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie administracji publicznej zachowań w postaci wydania aktu (decyzji, postanowienia) lub podjęcia czynności. Skarga może być wniesiona do Sądu aż do czasu załatwienia sprawy tj. wydania decyzji, postanowienia czy podjęcia czynności.

Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ natomiast zaistnieje zarówno w sytuacji, gdy będzie można organowi postawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się w rozsądnym terminie, jak również kiedy będzie można postawić zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (tak wyrok NSA z dnia 26 października 2012 roku, sygn. akt II OSK 1956/12). Zatem, za przejaw przewlekłego prowadzenia postępowania może być także uznana nieporadność organu, kiedy z naruszeniem przepisu art. 12 § 1 k.p.a. nie działa on w sprawie wnikliwie i szybko, a podejmuje czynności i środki dowodowe nieadekwatne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, tym bardziej, gdy tym sposobem naraża stronę na dotkliwą szkodę." (vide - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2015 r. sygn. akt: II GSK 2038/13 publ. CBOiS).

Jak wynika z dotychczasowego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, za rażące naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym można uznać oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie zasad ogólnych postępowania administracyjnego w stopniu powodującym istotne ograniczenie uprawnień strony w postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dających podstawę do wznowienia postępowania. O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia prowadząca do nadania prawa lub jego odmowy wbrew wszystkim przesłankom przepisu. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. dotyczyć może w szczególności zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej. Zasadnicze znaczenie mają terminy określone w art. 35 k.p.a., które jednak mogą być przedłużone w stosownym trybie. Zgodnie z art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej zobowiązany jest załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, przy czym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej, nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Za rażące naruszenie tych przepisów można zatem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie. Zgodnie z art. 36 § 1 i § 2 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. W związku z tym rozstrzyganie na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. powinno uwzględniać między innymi czy organ skorzystał z instytucji uregulowanej w art. 36 k.p.a. oraz czy ewentualne wyznaczanie przez organ administracji kolejnych terminów załatwienia sprawy było usprawiedliwione konkretnymi, obiektywnymi przeszkodami uniemożliwiającymi terminowe zakończenie postępowania.

Celem ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, istotne jest uwzględnienie warunkowanych okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć i jakie podjął organ dążąc do załatwienia konkretnej sprawy oraz inne okoliczności konkretnej sprawy, które miały wpływ na przebieg postępowania. W związku z tym zaistnienie stanu bezczynności wiązać należy z przekroczeniem obowiązujących terminów przewidzianych na załatwienie sprawy, ale dla oceny, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, istotne jest nie tylko ustalenie, czy w konkretnym postępowaniu upłynęły terminy ustawowe z art. 35 § 3 k.p.a., czy też terminy dodatkowo wyznaczone na podstawie art. 36 k.p.a. Konieczne jest także wyjaśnienie, czy niezałatwienie sprawy w prawnie ustalonym terminie doszło wskutek naruszenia zasad i szczegółowych przepisów procesowych. W sytuacji, gdy w świetle art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. konieczna jest ocena, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wyjaśnione powinny być wszystkie istotne okoliczności dotyczące przyczyn zwłoki w zakończeniu postępowania, w szczególności te, które zostały przedstawione przez organ administracji.

W tym miejscu można przytoczyć orzecznictwo sądów administracyjnych precyzujące pojęcie rażącego naruszenia prawa w kontekście bezczynności bądź przewlekłości działań organu. I tak, w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wyroku z dnia 16 maja 2013 r. (sygn. akt II SAB/Sz 34/13; LEX nr 1323854) przyjęto, że dla uznania rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a., nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów do załatwienia sprawy. Przekroczenie przedmiotowych terminów załatwienia sprawy musi być znaczne.

Z kolei w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2013 r. (sygn. akt lI SAB/Kr 144/12; LEX nr 1326066) wyrażony został pogląd, że fakt podjęcia przez organ, któremu zarzuca się bezczynność, czynności, to okoliczność taka zmniejsza jego winę i skutkuje brakiem podstaw do stwierdzenia, że okoliczności związane z bezczynnością były tego rodzaju, aby można je zakwalifikować jako naruszenie prawa w stopniu rażącym.

Podkreślenia wymaga, iż KNF wskazywała jako przyczynę uzasadniającą w jej ocenie nie wydanie decyzji w żadnym z terminów ustawowych, wyłącznie brak w materiale dowodowym pozwalającym na wiarygodne oszacowanie ryzyka, którym obarczone byłyby środki zgromadzone przez członków Kasy w sytuacji, w której zwiększenie wartości funduszy własnych (których rzeczywista wartość budzi wątpliwości KNF) o dodatkową odpowiedzialność członków spowodowałaby wzrost wskaźników regulacyjnych, pozwalających Kasie na rozwój działalności i tym samym wzrost ryzyka obciążającego zgromadzone w SKOK [...] depozyty. Środkiem dowodowym, który miał rozwiać powyższe wątpliwości organu, miało być badanie prawidłowości i rzetelności zatwierdzonego sprawozdania finansowego skarżącej za 2013 rok, zlecone przez organ w trybie art. 62d ust. 2 ustawy o skok biegłemu rewidentowi – firmie D. Sp.z o.o.Sp.k.

W tym miejscu należy wskazać, iż treść pisma organu z dnia [...] lutego 2015 r. zatyt.: "Odpowiedź Komisji Nadzoru Finansowego na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa", odwołuje się do treści kierowanych do strony pism: z dnia [...] grudnia 2014 r., z [...] października 2014 r. oraz z dnia [...] października 2014 r. które miały zadośćuczynić wymogom określonym w art. 36 k.p.a.: informować o przeszkodach w załatwieniu sprawy równocześnie podając nowy termin jej załatwienia.

Należy zauważyć, iż w aktach administracyjnych brakuje wszystkich wymienionych wyżej pism organu. Z treści skargi i powołanych w niej załączników wynika jednak, że okoliczności doręczenia tych pism strona nie zaprzecza, aczkolwiek kwestionuje ich ciągłość - podnosi m.in. doręczenie ich już po upływie uprzednio zakreślonego sobie przez organ terminu oraz zgodność z rzeczywistością podnoszonych w tych pismach argumentów. W szczególności organ wielokrotnie podnosił konieczność zbadania kwestii sytuacji ekonomicznej, w tym finansowej skarżącej, w tym – uzyskania stanowiska biegłego rewidenta.

Jak wynika z protokołu z przebiegu rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 13 października 2015 r., badanie zostało zakończone w czerwcu 2015 r., co potwierdziła pełnomocnik skarżącej. Strona złożyła także do akt pismo KNF z dnia [...] października 2015 r. informujące o przedłużeniu postępowania w przedmiotowej sprawie, przy czym termin jego zakończenia został wyznaczony na dzień [...] grudnia 2015 r. Nadto załączono pismo strony z dnia [...] października 2015 r. stanowiące odpowiedź na pismo organu z dnia [...] września 2015 r.

Skoro zasadniczą przeszkodą w zakończeniu sprawy przez organ w terminach ustawowych, o których mowa w art. 35 k.p.a. była konieczność oczekiwania na sporządzenie dokumentu przez firmę D. Sp.k. działającej w sprawie na zlecenie KNF jako biegły rewident, o którym mowa w art. 62d ust. 2 ustawy o skok, to wymagało w sprawie odpowiedzi pytanie, czy takie stanowisko KNF było zasadne w znaczeniu oceny celowości prowadzonych przez organ czynności zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia.

Na powyżej stawiane pytanie należy odpowiedzieć twierdząco.

Jak wynika z art. 24 ust. 2 pkt 5 ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych, "za zgodą Komisji Nadzoru Finansowego, dodatkowa kwota odpowiedzialności członków, w części określonej przez Komisję Nadzoru Finansowego, przy czym suma kwoty dodatkowej odpowiedzialności członków, o której mowa w art. 26 ust. 3, i kwoty, o której mowa w pkt 4, nie może przewyższać 50% sumy funduszu udziałowego i funduszu zasobowego".

Równocześnie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o skok przewidują, iż dodatkowa kwota odpowiedzialności członków zalicza się do funduszy własnych, przy czym " W celu zapewnienia bezpieczeństwa ekonomicznego kasy są obowiązane posiadać fundusze własne, dostosowane do rozmiaru prowadzonej działalności".

Jak wynika z powyższego unormowania, element badania sytuacji ekonomicznej strony wnioskującej o powiększenie kwoty odpowiedzialności członków Kasy jest niezbędny dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Jednym z etapów tego badania jest przewidziane w art. 62d ustawy o skok zlecenie sporządzenie stosownego opracowania biegłemu rewidentowi. Może to mieć miejsce w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w przeprowadzonym badaniu sprawozdania finansowego na zlecenie kasy lub Kasy Krajowej. Komisja Nadzoru Finansowego może wówczas zobowiązać kasę lub Kasę Krajową do zlecenia wskazanemu biegłemu rewidentowi zbadania prawidłowości i rzetelności sprawozdań finansowych sporządzanych przez kasę lub Kasę Krajową, kontroli ksiąg rachunkowych lub analizy portfela kredytowego. Jeżeli w wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono nieprawidłowości w kasie albo Kasie Krajowej, koszty badania ponosi odpowiednio kasa albo Kasa Krajowa, a w razie niestwierdzenia w wyniku przeprowadzonych badań nieprawidłowości w kasie albo Kasie Krajowej, koszty badania ponosi Komisja Nadzoru Finansowego.

W tym miejscu należy stwierdzić, iż – wbrew twierdzeniom skarżącej – podwyższenie bezpieczeństwa depozytów członków Kasy nie jest jedynym potencjalnym rezultatem podwyższenia kwoty odpowiedzialności członków Kasy poprzez zwiększenie wartości funduszy własnych. Jak podnosił organ m.in. w odpowiedzi na skargę (str. 6), iż skutkiem może być też wzrost tzw. wskaźników regulacyjnych, pozwalających Kasie na rozwój działalności, a - co za tym idzie – wzrost ryzyka obciążającego depozyty – z uwagi na możliwość wykreowania nierzeczywistego obrazu sytuacji finansowo – ekonomicznej Kasy. Tak więc, w ocenie Sądu, nie można odmówić celowego charakteru działania organu, który stwierdził, iż do rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku niezbędne jest zbadanie rzetelności sprawozdania finansowego SKOK [...] za 2013 r., co zostało zlecone biegłemu rewidentowi. Należy także mieć na uwadze, że przepis art. 24 ust. 1 ustawy o skok przewiduje obowiązek posiadania funduszy własnych dostosowanych do rozmiarów prowadzonej działalności, co tym bardziej potwierdza obowiązek badania aspektu ekonomicznego jej działalności.

Biegły rewident, powołany w trybie art. 62d ustawy o skok, zakończył swoją działalność w czerwcu 3015 r. O ile zasadność zwrócenia się w tym trybie w ramach toczącego się postępowania do biegłego nie budzi zastrzeżeń Sądu, to długi okres czasu – niemal roczny – dzielący jego zlecenie od nadesłania dokumentu stanowiącego rezultat zlecenia – zdaniem Sądu obciąża organ. Brak bowiem w aktach sprawy jakichkolwiek pism organu ponaglających biegłego rewidenta do skomasowania działań w celu niezwłocznego wykonania zlecenia. Brak jest także w ocenie Sądu dowodów na działanie organu, które potwierdzałoby jego celowość, po dacie wykonania zlecenia przez biegłego, co nastąpiło już 4 miesiące temu.

Nie można zaakceptować sytuacji, w której brak działania organu wynika z konieczności uzupełnienia materiału dowodowego sprawy, o terminowe pozyskanie którego organ nie zabiega w sposób wystarczająco skuteczny i godzi się w związku z tym, że sprawa nie zostanie załatwiona w rozsądnym terminie. Fakt celowości podejmowanych działań, jak również periodycznego dopełniania obowiązku informowania strony o przedłużeniu postępowania – czyni jednak niezasadnym żądanie stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 149 p.p.s.a Sąd jedynie zakreślił organowi stosunkowo długi, bo trzymiesięczny termin załatwienia sprawy od daty zwrotu akt organowi począwszy, kierując się koniecznością skomasowania działań i wydania stosownego rozstrzygnięcia sprawy, adekwatnego do poczynionych w sprawie ustaleń. Odstąpił natomiast od stwierdzenia, iż organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, mając na uwadze, iż działania organu były co do zasady celowe oraz poparte wymaganymi czynnościami przewidzianymi w art. 36 k.p.a., skierowanymi do strony.