Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 853/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat - Rembelska Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk Protokolant Sylwia Nerkowska po rozpoznaniu w dniu 21 października 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 listopada 2014 r. sygn. akt III SA/Po 1762/13 w sprawie ze skargi A. G. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na rzecz A. G. kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 5 listopada 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1762/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę A. G. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] decyzją wydaną w dniu [...] czerwca 2013 r. przyznał A. G. płatność rolnośrodowiskową na 2012 r. w łącznej kwocie 8 973,00zł. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi strony M. G. w dniu 9 lipca 2013 r. W dniu 5 sierpnia 2013 r. (data nadania przesyłki 1 sierpnia 2013 r.) do organu wpłynęło odwołanie sporządzone przez pełnomocnika skarżącej od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej wskazał, że był chory w okresie od 22 lipca do 26 lipca 2013 r., co uniemożliwiło mu złożenie odwołania w terminie do dnia 23 lipca 2013 r. Wyjaśnił, że nie miał w okresie choroby dostępu do dokumentów, które znajdują się w siedzibie gospodarstwa, gdyż przebywał w W. Dopiero po ustaniu przeszkody złożenie odwołania stało się możliwe. Do wniosku pełnomocnik załączył zaświadczenie lekarskie.

Pismem z dnia 26 sierpnia 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wezwał pełnomocnika skarżącej do uprawdopodobnienia w terminie siedmiu dni od otrzymania wezwania braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, wskazując, że przesłana kopia zaświadczenia lekarskiego jest nieczytelna, co uniemożliwia dokonanie oceny, czy w sprawie zaszły przesłanki umożliwiające przywrócenie terminu.

W odpowiedzi na wezwanie organu pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia 12 września 2013 r. (data wpływu 23 września 2013 r.) ponownie wskazał, że w dniach od 22 do 26 lipca był chory i nie mógł chodzić. Przebywał w W., natomiast dokumenty niezbędne do sporządzenia odwołania znajdowały się w gospodarstwie w Przychodzku. Ponadto nie mógł skorzystać z pomocy rodziny, gdyż w W. był sam. Do pisma skarżący dołączył kopię zaświadczenie lekarskiego.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. postanowieniem z dnia [...] września 2013 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 59 § 2, art. 58 k.p.a., art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 ze zm.) odmówił A. G. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wskazana przez pełnomocnika choroba nie stanowiła przeszkody do wniesienia odwołania w wyznaczonym terminie. Zdaniem organu, pełnomocnik nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Ograniczył się jedynie do przedłożenia nieczytelnego zaświadczenia lekarskiego, z którego wynika tylko, ze we wskazanych czterech dniach nie należy obciążać, najprawdopodobniej kręgosłupa. Na wezwanie organu, ponownie przedłożył to samo zaświadczenie, wyjaśniając, że nie mógł chodzić. Organ wskazał ponadto, że przynależność beneficjenta do określonych programów pomocowych nie jest obligatoryjna. Jeżeli jednak producent rolny zdecydował się być uczestnikiem wybranego programu pomocowego, to powinien dołożyć należytej staranności w toku całego toczącego się postępowania.

W skardze na powyższe postanowienie A. G. wniosła o jego uchylenie i przywrócenie terminu oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 58 § 1 k.p.a. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, organ nie przeprowadził żadnych rozważań na temat choroby, jaka dotknęła pełnomocnika i tego, jaki wpływ mogły mieć jej objawy na jego pracę. Ponadto, organ zarzucił pełnomocnikowi brak staranności oraz co najmniej lekkie niedbalstwo, nie wyjaśniając, na czym miałoby ono polegać, a jednocześnie przywołał, jako kryterium swojej oceny obiektywny miernik staranności, nie precyzując, w jaki sposób to kryterium zostało zastosowane.

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił.

W uzasadnieniu wyroku wskazał, że w myśl art. 58 k.p.a. do przywrócenia terminu koniecznie jest łączne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie: uchybienie terminowi, złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminu oraz dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały pierwsze trzy przesłanki. Natomiast nie uprawdopodobniono braku winy w działaniu pełnomocnika strony, który ją reprezentował, a którego działanie należało mieć na uwadze przy ustalaniu winy w niezachowaniu terminu do dokonania czynności procesowej. Sąd podkreślił, że osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Niewątpliwie nagła choroba strony, czy jej pełnomocnika, może stanowić okoliczność uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu, jednakże tylko w takim przypadku, gdy strona uprawdopodobni, że stanowiło to przeszkodę dla dokonania określonej czynności. Zdaniem Sądu I instancji, w rozpoznawanej sprawie słusznie organ uznał, że samo przedłożenie przez pełnomocnika skarżącej zaświadczenia lekarskiego, z którego treści wynika jedynie, że we wskazanych czterech dniach nie należy obciążać najprawdopodobniej kręgosłupa - jak wskazał organ - nie stanowi uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wprawdzie pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, na wezwanie organu, że we wskazanych dniach nie mógł chodzić, ale nie wynika to z przedłożonego zaświadczenia lekarskiego. Również samo oświadczenie, że nie mógł skorzystać z pomocy rodziny, ponieważ był sam w W., nie stanowi wystarczającego uprawdopodobnienia, że była to przeszkoda nie do przezwyciężenia, w szczególności w świetle tego, że obowiązkiem strony przy dokonywaniu czynności procesowej jest zachowanie szczególnej staranności.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, zaskarżając go w całości i zarzucając mu niewłaściwe rozpoznanie sprawy na podstawie art. 145 § 1 lit c) p.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 k.p.a., poprzez przyjęcie, iż choroba pełnomocnika skarżącej nie stanowiła usprawiedliwionej przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, co skutkowało oddaleniem skargi na odmowę przywrócenia tego terminu, co stanowiło:

- uchybienie art. 7 k.p.a., zasadzie prawdy obiektywnej, obligującej organ do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności sprawy, czego organ nie uczynił, skupiając się na osądzeniu dowodu w postaci zaświadczenia lekarskiego jako niewystarczającego do uprawdopodobnienia braku zawinienia przez pełnomocnika strony uchybienia terminu i pominięciu samopoczucia pełnomocnika w czasie choroby, a w szczególności ograniczeń ruchowych, które nie pozwoliły pełnomocnikowi skorzystania z usług poczty oraz faktów, iż:

- pełnomocnik przebywał sam w W., co uniemożliwiło mu skorzystanie z ewentualnej pomocy rodziny, czy znajomych,

- były wakacje, które utrudniały kontakt z ewentualnymi osobami, które mogłyby pełnomocnikowi przyjść z pomocą,

- nagłości wystąpienia objawów choroby;

- uchybienie art. 58 § 1 k.p.a., poprzez błędną interpretację przez organ przesłanek do przywrócenia terminu, gdzie wymaga się uprawdopodobnienia okoliczności wyłączających winę, a nie wykazania jej braku.

Powyższe spowodowało, że organ, a zanim Sąd I Instancji błędnie przyjęli, że zaświadczenie lekarskie dostarczone przez pełnomocnika strony wraz ze złożonymi przez niego wyjaśnieniami dotyczącymi specyfiki choroby, jej przebiegu oraz okoliczności życiowych, w jakich znalazł się pełnomocnik w W., pozostając sam, pozbawiony dostępu do dokumentów, możliwości skorzystania z pomocy rodziny czy znajomych ze względu na wyjazdy wakacyjne, z kontuzją uniemożliwiającą ruch, nie jest wystarczające do przywrócenia stronie terminu do złożenia odwołania od decyzji podjętej przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] dnia [...] czerwca 2013 r. w sprawie płatności rolnośrodowiskowej w łącznej kwocie 8.973,00 zł. . Organ uznał, że pełnomocnik nie wykazała okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu, chociaż zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. brak winy w uchybieniu terminu wystarczy uprawdopodobnić, co w tej sprawie zostało uczynione.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zgodnie z wnioskiem strony skarżącej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenie i przekazanie Sądowi I instancji sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania przed sądami obu instancji według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: K.p.a.) przywrócenie uchybionego terminu jest obowiązkiem organu administracji publicznej – jeśli zainteresowany przywróceniem uprawdopodobni brak swojej winy w uchybieniu terminu. To na zainteresowanym spoczywa więc ciężar uprawdopodobnienia braku winy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2008 r., II GSK 554/08; wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Zdaniem Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę w sytuacji, gdy strona twierdzi, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a organ prowadzący postępowanie administracyjne powieźmie wątpliwości co do okoliczności powoływanych przez stronę, to powinien podjąć działania niezbędne do wyjaśnienia kwestii budzącej wątpliwość organu administracji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 222/10). Takie stanowisko jest zgodne z zasadą informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 K.p.a., zob. niżej). Sam fakt występowania w art. 58 § 1 K.p.a. instytucji uprawdopodobnienia braku winy przez zainteresowanego przywróceniem terminu nie zwalnia organu od podjęcia działań, których celem - z uwagi na słuszny interes obywateli - będzie dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy i potwierdzenie przez osobę wnioskującą wiarygodności okoliczności, na które powołała się, podając przyczynę niedopełnienia w terminie określonych czynności procesowych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1330/05; z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1431/10). Wysoce prawdopodobna jest bowiem sytuacja, w której podmiot wnoszący o przywrócenie terminu, po powzięciu informacji o wątpliwościach organu administracji publicznej, będzie w stanie przedstawić okoliczności prowadzące do nabrania przez organ pewności co do istnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej.

W tym miejscu wskazać należy, że na organie administracji spoczywa obowiązek badania wniosku o przywrócenie terminu zgodnie z zasadami procedury administracyjnej. Powyższe oznacza, że ocena przesłanek zastosowania w sprawie art. 58 K.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności konkretnego przypadku, przy uwzględnieniu wszelkich koniecznych środków dowodowych z uwzględnieniem słusznego interesu strony, a wszelkie niejasności i niedopowiedzenia nie mogą być interpretowane na jej niekorzyść.

W myśl art. 77 § 1 K.p.a. to na organach administracji publicznej spoczywa obowiązek wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy i ustalenia prawdy w sensie materialnym. Organ prowadzący postępowanie musi więc zebrać cały materiał dowodowy – czyli zgromadzić dowody dotyczące wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. Pominięcie ustalenia faktu mającego znaczenie dla sprawy stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a. Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych mających na celu zebranie pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważkie dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością rozstrzygnięcia.

W rozpoznawanej sprawie organ uchybił powyższym zasadom, czego nie dostrzegł Sąd I instancji rozpoznający skargę A. G. od postanowienia Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmawiającego przywrócenie terminu.

Odnosząc się do spornej kwestii, czy we wniosku z dnia 1 sierpnia 2013r. (data nadania pisma) o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w [...], pełnomocnik skarżącej uprawdopodobnił, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez jego winy, w rozumieniu art. 58 § 1 K.p.a, należy na wstępie poczynić kilka uwag natury ogólnej.

W orzecznictwie sądowoadministracyjny utrwalony jest pogląd, że przy ocenie zawartej w tym przepisie przesłanki braku winy należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W judykaturze do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę lub jej pełnomocnika zalicza się przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie pisma. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie NSA z 25 września 1998 r., SA/Łd 575/98, wyrok NSA z dnia 13 października 1999 r., III SA 1436/99, wyrok NSA z dnia 25 maja 1998 r., IV SA 2162/96, wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r., I SA/Ka 1718/96).

Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia przez zainteresowaną stronę braku winy, co powinno polegać na przedstawieniu argumentacji wskazującej na to, że mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, nie mogła przezwyciężyć przeszkody, uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym.

Odnosząc się w tym miejscu do podnoszonych przez skarżącą kasacyjnie okoliczności w pierwszej kolejności należy wyeksponować, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, choroba strony może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą niezachowanie terminu tylko wówczas, gdyby rzeczywiście uniemożliwiała stronie podjęcie czynności procesowej, a przy tym strona niemiałaby możliwości skorzystania z pomocy domownika lub rodziny, czy też innych osób. Podkreślenia również wymaga, że zwolnienie lekarskie samo w sobie nie jest potwierdzeniem braku winy strony w uchybieniu terminu, gdyż nie wyklucza ono możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę, np. sporządzenia środka odwoławczego i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika (np. wyrok NSA z dnia 1 marca 1999 roku, II SA 45/99). W odróżnieniu od nagłej choroby, które nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, długotrwała niedyspozycja nie wyklucza dokonania konkretnej czynności procesowej i nadania tego pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika czy też pełnomocnika (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1087/05; z dnia 15 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 1162/08; z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2175/10; z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 278/11).

Kończąc te ogólne rozważania prawne podkreślić trzeba, że ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 58 K.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do okoliczności konkretnego przypadku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2006 r. II OSK 1397/05, LEX nr 315129). Zatem każdą sprawę dortyczącą przywrócenia terminu należy traktować indywidualnie, rozważając przesłanki przywrócenia nie w kontekście ogólnym, lecz konkretnego wydarzenia wskazanego przez zainteresowaną stronę, analizując szczegółowo wszystkie jego okoliczności.

W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę okoliczności rozpoznawanej sprawy, nie można podzielić stanowiska Sądu I instancji zaprezentowanego w zaskarżonym wyroku, że z załączonego do wniosku o przywrócenie terminu zaświadczenia lekarskiego nie wynika, że pełnomocnik skarżącej kasacyjnie we wskazanych dniach nie mógł chodzić, a więc miał możliwości dokonania czynności procesowej i nadania pisma na poczcie osobiście lub przez inną osobę działającą na zlecenie.

WSA bezkrytycznie przyjął pogląd organu, że zalecenie wskazane w zaświadczeniu lekarskim przedłożonym przez skarżącą kasacyjnie dotyczą nie obciążania przez jej pełnomocnika "najprawdopodobniej" kręgosłupa. Tymczasem ocena lekarska przyjęta w zaświadczeniu jest inna, gdyż stwierdzono w nim: "w okresie 22.07-26.07.2013 zakaz obciążania KDP" Skoro ani organ, ani Sąd pierwszej instancji nie zakwestionował wiarygodności zaświadczenia, to w sytuacji gdy pełnomocnik skarżącej uprawdopodabniając okoliczności związane z uchybieniem terminu, stwierdził, że nie mógł chodzić, a zaświadczenie lekarskie jest mało czytelne, to obowiązkiem organu było dokładne wyjaśnienie okoliczności i powodów uchybienia terminu przez skarżącą kasacyjnie, działającą przez pełnomocnika.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca powinna zostać wezwana przez organ do sprecyzowania wniosku i wyjaśnienia wszelkich okoliczności dotyczących jej choroby. Organ powinien wnikliwie rozpatrzyć treść wniosku, a w szczególności winien zastanowić się nad rodzajem choroby, która być może uniemożliwiła złożenie odwołania w ustawowym terminie. Ustalenia organu co do choroby pełnomocnika skarżącej kasacyjnie powinny być stanowcze, niedopuszczalne jest przyjęcie w tym względzie jakiegoś stopnia prawdopodobieństwa. Organ powinien ustalić, co oznacza skrót "KDP", czy oznacza uraz kręgosłupa, czy też dotyczy kończyn dolnych. Gdyby oznaczało to uraz kończyny dolnej oznaczałoby to, że wyjaśnienia pełnomocnika skarżącej kasacyjnie o niemożliwości chodzenia odpowiadałoby prawdzie.

Z przedstawionych wyżej powodów, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty skargi kasacyjnej zasługują na uwzględnienie, bowiem można zarzucić organowi administracji naruszenie przepisów art. 7 K.p.a., że nie podął wszelkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nie wziął pod uwagę słusznego interesu obywateli. Stwierdzić należy, że materiał dowodowy zebrany w sprawie nie był wystarczający do podjęcia na jego podstawie prawidłowego rozstrzygnięcia. W sytuacji, gdy wnioskujący o przywrócenie terminu powołuje się na chorobę, a zatem na okoliczność, która w większości przypadków wyłącza winę w uchybieniu terminu, obowiązkiem organu jest dokładne wyjaśnienie okoliczności i powodów uchybienia terminu przez wnioskodawcę. W niniejszej sprawie organ, a za nim Wojewódzki Sąd Administracyjny nie przeprowadzili wystarczającej analizy na temat choroby, jaka dotknęła pełnomocnika skarżącej kasacyjnie i jaki wpływ mogła mieć na uchybienie terminu, skupiając się jedynie na nieczytelności zaświadczenia lekarskiego, zamiast skoncentrować swoje rozważania na rzeczywistym stanie zdrowia pełnomocnika, opisywanym w jego oświadczeniu z dnia 12 września 2013r.

Należy przy tym zwrócić uwagę, że strona nie jest zobowiązana we wniosku o przywrócenie terminu do udowodnienia okoliczności wskazujących na brak swojej winy, lecz wystarczy uprawdopodobnienie tych okoliczności.

Uwzględniając dorobek judykatury i literatury przypomnieć należy, że uprawdopodobnienie jest niewątpliwie środkiem zastępczym dowodu, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie. W odróżnieniu od udowodnienia uprawdopodobnienie nie musi uczynić określonego faktu pewnym. Zasadnie przyjmuje się, że uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu dla podjęcia czynności procesowej w postępowaniu administracyjnym ma na celu stworzenie w świadomości organu orzekającego przekonania o prawdopodobieństwie/wiarygodności wskazywanych przez stronę okoliczności. Podkreślenia wymaga przy tym, że to do organu orzekającego, a nie do strony, należy ocena, czy nastąpiło uprawdopodobnienie uzasadniające uwzględnienie wniosku. Oczywiście ocena wiarygodności twierdzeń strony nie może być dowolna, musi opierać się na obiektywnych przesłankach. Aby uniknąć zarzutu dowolności, organ prowadzący postępowanie powinien w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy. Ponadto, organ administracji publicznej powinien oprzeć ocenę materiału dowodowego na wszechstronnej analizie, co oznacza, że nie może pominąć jakiegokolwiek dowodu. Ocena dowodów jest "czynnością myślową" i jak każda czynność tego rodzaju powinna opierać się na zasadach logicznego rozumowania. Organ może zatem wysnuć z zebranego materiału dowodowego tylko wnioski logicznie uzasadnione, oceniając wyniki postępowania dowodowego na podstawie wiedzy i doświadczenia życiowego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 678/10). Fakt, że zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a. przesłanką przywrócenia terminu jest nie udowodnienie, lecz uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, nie oznacza, że organy administracji publicznej, przy ocenie dopuszczalności przywrócenia terminu, zwolnione są z obowiązku przeprowadzenia czynności myślowych logicznie poprawnych i opartych na doświadczeniu życiowym.

Sąd I instancji dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia nie dostrzegł, tego, że organ wydał orzeczenie bez uprzedniego wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających zasadnicze znaczenie w sprawie, naruszając przy tym art. 7 K.p.a.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien uwzględnić dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnię prawa i ocenić, czy organ administracji właściwie zbadał wskazane przez pełnomocnika skarżącej kasacyjnie okoliczności mające na celu uprawdopodobnienie przyczyn uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego, ewentualne czy zachodzi potrzeba wezwania skarżącej kasacyjnie do ich uzupełnienia w aspekcie przesłanek wymaganych treścią art. 58 § 2 K.p.a.

W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.