Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1117/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2017-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2017 r. sprawy ze skargi M.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podziału nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 1117/16

UZASADNIENIE

Wójt Gminy B. po rozpatrzeniu wniosku M. J. postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. znak: [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy B. z dnia [...] sierpnia 2008 r.. znak: [...], zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości oznaczonej nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym C., gmina B. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, że wniosek o wznowienie postępowania nie został złożony w określonym w art. 148 § 1 K.p.a. terminie, gdyż o podziale działki wnioskodawczyni wiedziała znacznie wcześniej. Ponadto, Wójt Gminy B. uznał, że wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od osoby nie będącej stroną postępowania.

Zażalenie na to postanowienie złożyła M. J. wnosząc o jego uchylenie i wyjaśnienie, czy na skutek podziału nieruchomości doszło do naruszenia jej praw własności. Wyjaśniła, że zachowała termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu podkreślono, że M. J. w swoim podaniu wniosła o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., zatem w oparciu o okoliczności wskazujące, że strona bez własnej winy nie brała w postępowaniu. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego Wójt Gminy B. zaskarżonym postanowieniem odmówił wznowienia postępowania w sprawie pomimo braku dowodów istotnych dla ustalenia, czy podanie o wznowienie postępowania wniesiono z zachowaniem ustawowego terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważyło, że stwierdzenie niedopuszczalności wznowienia postępowania kończy już na tym etapie postępowanie w sprawie wznowienia i skutkuje wydaniem na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Odmowa taka jest w istocie odmową zbadania, czy rzeczywiście istniały powołane we wniosku o wznowienie postępowania podstawy wznowienia.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. Wójt Gminy B. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy B. z dnia [...] sierpnia 2008 r. znak: [...], zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości oznaczonej nr [...] położonej w obrębie ewid. C., gmina B.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak: [...] Wójt Gminy B. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] sierpnia 2008 r., znak: [...], zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości oznaczonej nr [...] położonej w obrębie ewid. C., gmina B. W uzasadnieniu organ wskazał, że M. J. nie mogła być stroną postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy B. z dnia [...] sierpnia 2008 r. znak: [...].

Odwołanie złożyła M. J., podtrzymując dotychczasową argumentację i wnioskując o powołanie biegłego geodety.

Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...] , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ wyjaśnił, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Organ wskazał, że organ I instancji zasadnie powołał, że zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Organ wskazał, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, zgodnie z którym właściciel nieruchomości przyległej (sąsiedniej) do nieruchomości podlegającej podziałowi nie jest stroną postępowania o podział nieruchomości, gdyż brak jest podstaw do uznania, aby posiadał interes prawny do występowania w tym postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 21 października 1999 r. sygn. akt I SA 285/99, niepubl., wyrok NSA z dnia 17 sierpnia 2000 r. sygn. akt II SA/Gd 2248/98, publ. ONSA 2002, z. 2. poz. 69). W przypadku podziału nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) stronami postępowania podziałowego są wyłącznie właściciele lub użytkownicy wieczyści przedmiotowej nieruchomości. Z treści przepisów art. 93 - 98 ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wynika, że w zasadzie o tym, w jaki sposób będzie podzielona nieruchomość, decyduje jej właściciel. Jeżeli projektowany podział nieruchomości jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu), nikt poza właścicielem nieruchomości nie może decydować o sposobie przebiegu granic działek na jego nieruchomości. W konsekwencji M. J. nie mogła być uznana za stronę postępowania.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła M. J. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

M. J. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.:

- art. 6 k.p.a., poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego i podjęcie swobodnej decyzji w sprawie,

- art. 7 k.p.a., poprzez naruszenie zasady praworządności postępowania, co doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji,

- art. 28 k.p.a., poprzez brak przyznania skarżącej statusu strony w postępowaniu o podział nieruchomości przyległej do nieruchomości skarżącej.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że istotną w niniejszym postępowaniu jest okoliczność, iż w przypadku podziału nieruchomości, projektowany podział musi być zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu). Na obszarze, którego dotyczy przedmiotowe postępowanie nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Niemniej, skarżąca podnosi, iż decyzja w przedmiocie warunków zabudowy dla nieruchomości, która uległa podziałowi, została wydana z naruszeniem prawa. Skarżąca, nie brała jednak udziału w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy, co w konsekwencji spowodowało wydanie przez Wójta Gminy B. decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. o warunkach zabudowy Nr [...] , w której organ stwierdził wydanie z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji Wójta Gminy B. o warunkach zabudowy z dnia [...] grudnia 2004 r. znak: [...] ustalającej warunki zabudowy z wniosku A. S., dla inwestycji polegającej na budowie budynku jednorodzinnego wolnostojącego na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym C., gmina B. Wobec powyższego, decyzja o warunkach zabudowy jako naruszająca prawo, nie daje również podstaw do skutecznego i zgodnego z prawem podziału nieruchomości na podstawie przepisów art. 93 - 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Ponadto, skarżąca wskazała, że od 1980 r. nigdy nie uczestniczyła w podziale dotyczącym nieruchomości oznaczonej jako działka [...] i w postępowaniach dotyczących wznowienia punktów granicznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Art. 97 ust. 1 i 1a pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774) stanowi, iż podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny, przy czym do wniosku należy dołączyć dokument stwierdzający tytuł prawny do nieruchomości. W art. 97 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami określone zostały natomiast sytuacje, w których podziału nieruchomości można dokonać z urzędu.

Prawidłowy jest więc pogląd organu odwoławczego, że podziału nieruchomości można dokonać na wniosek osoby posiadającej tytuł prawny do nieruchomości, a osoba nie posiadająca takiego tytułu nie może skutecznie żądać podjęcia przez organ czynności w sprawie podziału nieruchomości. Tytułem takim jest w szczególności prawo własności. Przy czym w przypadku współwłasności podział może nastąpić wyłącznie na wniosek wszystkich współwłaścicieli nieruchomości.

W sprawie bezsporne jest, że właścicielem działki nr [...] była I. S., odpis księgi wieczystej (k-3) wypis z rejestru gruntów (k-4), która złożyła w dniu [...] marca 2008 r. do Urzędu Gminy B. wniosek o dokonanie podziału nieruchomości. Postanowieniem Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] lutego 2007 r. sygn. akt [...] zakończone zostało postępowanie prowadzone z wniosku M. J. o rozgraniczenie nieruchomości stanowiących działki [...] i [...] (k-13 i 14). Ponadto w dniu [...] czerwca 2008 r. w obecności geodety [...] nr uprawnień zawodowych [...] sporządzony został protokół przyjęcia granic nieruchomości. Podstawę przyjęcia granic stanowił szkic podstawowy nr 1 – operat [...] . W oparciu o te dokumenty został sporządzony projekt podziału nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] , z której wydzielone zostały po podziale działki nr [...] i [...] na podstawie kwestionowanej przez skarżącą w ramach wznowionego postępowania decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r. W związku z tym nie ulega wątpliwości, że I. S. była legitymowana, stosownie do treści art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, do wystąpienia z wnioskiem o dokonanie podziału tejże nieruchomości, jako że jej interes prawny wynika z przysługującego jej prawa własności.

Prawidłowo zatem uznał organ odwoławczy, że skarżąca, nie posiadając tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] położonej w obrębie C. gmina B., nie mogła zostać uznana za stronę postępowania w sprawie o dokonanie podziału tej nieruchomości.

Zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie jednolicie przyjmuje się, że interes prawny w sprawie o podział nieruchomości ma właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości. W konsekwencji interesu prawnego w takim postępowaniu nie można wyprowadzić ani z tytułu prawa własności czy użytkowania wieczystego sąsiednich działek ani z innych tytułów do nieruchomości np. dzierżawy. Interesu prawnego nie można też wyprowadzić z zamiaru kupna nieruchomości objętej podziałem, jak również z niezbędności podziału do prawidłowego funkcjonowania inwestycji na sąsiednich nieruchomościach.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że w postępowaniu dotyczącym podziału nieruchomości nie są przesądzane kwestie własności gruntu. Zgodnie natomiast z treścią art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Kryterium interesu prawnego ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącej, a przedmiotem sprawy. Musi to być nadto interes o charakterze osobistym, zindywidualizowany i skonkretyzowany.

W rozpatrywanej sprawie analiza przywołanych wyżej przepisów, w powiązaniu z ustalonym stanem faktycznym, nie pozwala uznać skarżącej za podmiot legitymowany do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ nie była ona stroną postępowania w przedmiocie podziału nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] .

Wobec powyższego stanowisko organu odnośnie zawężonego kręgu stron w postępowaniu o podział nieruchomości jedynie do tych podmiotów, które legitymują się tytułem własności dzielonej działki, odpowiada przepisom prawa. Trafne zatem jest przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażające pogląd, zgodnie z którym właściciel nieruchomości przyległej (sąsiedniej) do nieruchomości podlegającej podziałowi nie jest stroną postępowania o podział nieruchomości, gdyż brak jest podstaw do uznania, aby posiadał interes prawny do występowania w tym postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 21 października 1999 r. sygn. akt I SA 285/99, niepubl., wyrok NSA z dnia 17 sierpnia 2000 r. sygn. akt II SA/Gd 2248/98, publ. ONSA 2002, z. 2, poz. 69). W przypadku podziału nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) stronami postępowania podziałowego są wyłącznie właściciele lub użytkownicy wieczyści przedmiotowej nieruchomości. Z treści przepisów art. 93 - 98 ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wynika, że w zasadzie o tym, w jaki sposób będzie podzielona nieruchomość, decyduje jej właściciel. Jeżeli projektowany podział nieruchomości jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu), nikt poza właścicielem nieruchomości nie może decydować o sposobie przebiegu granic działek na jego nieruchomości. W konsekwencji M. J. nie mogła być uznana za stronę postępowania.

Należy zauważyć, że decyzja o podziale nieruchomości stanowiącej działkę [...] została wydana w dniu [...] sierpnia 2008 r. i była oparta na ostatecznej decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] , ustalającej warunki zabudowy.

Przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie były decyzje organu I i II instancji wydane w wyniku wznowienia postępowania na wniosek skarżącej w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Podniesiona przez pełnomocnika skarżącej w skardze okoliczność, że Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. o warunkach zabudowy Nr [...] , stwierdził wydanie z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji Wójta Gminy B. o warunkach zabudowy z dnia [...] grudnia 2004 r., znak: [...] ustalającej warunki zabudowy z wniosku A. S., dla inwestycji polegającej na budowie budynku jednorodzinnego wolnostojącego na działce o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie ewidencyjnym C., gmina B. nie ma wpływu na wynik postępowania prowadzonego w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 następuje tylko na żądanie strony.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, oddalił skargę wniesioną w niniejszej sprawie.