Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2825/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Dominik Gajewski, sędzia WSA Anna Wesołowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 lipca 2017 r. sprawy ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w W. (dalej: "Naczelnik" lub "organ egzekucyjny") prowadził postępowanie egzekucyjne wobec O. S.A. (dalej: "Skarżąca", "Spółka" lub "Strona") na podstawie tytułów wykonawczych z [...] czerwca 2015 r. [...] wystawionych przez Wójta Gminy O., którym wierzyciel objął należności z tytułu podatku od nieruchomości za 2009 rok w łącznej kwocie należności głównej 21.231 zł.

Celem wyegzekwowania przedmiotowej należności Naczelnik, na podstawie zawiadomienia z 9 czerwca 2015 r., dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] Przedmiotowe zawiadomienie doręczono Spółce wraz z odpisem ww. tytułów wykonawczych 16 czerwca 2015 r., natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności 16 czerwca 2015 r.

2. Pismem z 23 czerwca 2015 r. Spółka zgłosiła zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego, sformułowane na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.), dalej zwanej też "u.p.e.a." lub "ustawą".

W ww. zakresie pełnomocnik Skarżącej podniósł, że przedmiotowa egzekucja została podjęta w zakresie obowiązku przedawnionego. Termin płatności podatku od nieruchomości przypadał w 2009 r., co oznacza, że zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. Zm.) zobowiązanie to przedawniło się z upływem 2014 r.

3. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W., pismem z dnia 1 lipca 2015 r., przekazał przedmiotowe zarzuty wierzycielowi, aby zajął on stanowisko w sprawie.

4. Wójt Gminy O., w postanowieniu z dnia [...] lipca 2015 r., uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Stwierdził, iż decyzją z dnia [...]12.2015 r. określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego za 2009 r., a następnie, na podstawie art. 216, art. 239a w zw. z art. 239b § 1 pkt 4, § 3, § 4 Ordynacji podatkowej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. nadał rygor natychmiastowej wykonalności ww. nieostatecznej decyzji określającej wysokość zobowiązania za 2009 r.

5. Na przedmiotowe postanowienie Spółka wniosła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Organ ten, postanowieniem z dnia 31 marca 2015 r., utrzymał w mocy ww. postanowienie. Spółka złożyła również odwołanie od decyzji wymiarowej z dnia [...] grudnia 2014 r. określającej wysokość zobowiązania podatkowego za 2009 r., a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. zawiesiło z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie do chwili prawomocnego rozstrzygnięcia przed sądem powszechnym zagadnienia wstępnego, jakim będzie wyrok w sprawie ustalenia istnienia umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia 31 stycznia 2009 r. zawartej pomiędzy poprzedniczką prawną O. S. A. (T. S. A.) - a T. Spółka z o.o.

Wierzyciel wyjaśnił również, iż Prezydenci G., W. czy W. wystąpili do sądu powszechnego z pozwami o ustalenie istnienia umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia 31 stycznia 2009 r. zawartych pomiędzy T. S. A. (obecnie O. S. A.) a T. Spółka z o. o. Od rozstrzygnięcia tej sprawy zależy więc ustalenie przedmiotu opodatkowania. W myśl powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zawiesiło ww. postępowanie, odwołując się do art. 70 § 6 pkt 3 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego ulega zawieszeniu w sytuacji wniesienia żądania ustalenia przez sąd powszechny istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa. Datę złożenia pierwszego pozwu w tej sprawie (16.10.2014 r.) u znano jako datę zawieszenia biegu przedawnienia dla zobowiązania podatkowego za 2009 r.

Tym samym zarzut do tytułu wykonawczego, odnośnie prowadzenia egzekucji w warunkach przedawnionego zobowiązania podatkowego za 2009 r. nie był zasadny.

6. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...].08.2015r. Nr [...] utrzymało w mocy postanowienie wierzyciela z dnia [...] lipca 2015 r.

7. W takim stanie rzeczy Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w W., postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r., , uznał zarzut złożony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. za nieuzasadniony.

W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wskazał na ograniczony zakres kognicji organu egzekucyjnego przy rozpatrywaniu zarzutów opartych w szczególności na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., stwierdzając, iż organ nie będąc jednocześnie wierzycielem co do zasady poprzestaje na ocenie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów. W związku z powyższym stwierdził, że skoro w rozpoznawanej sprawie Wierzyciel uznał zarzuty Spółki zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. za nieuzasadnione, to postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie tych zarzutów nie może być inne.

8. Spółka złożyła zażalenie na ww. postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i uwzględnienie zarzutu wniesionego w dniu 23 czerwca 2015 r.

9. Dyrektor Izby Skarbowej w W. rozpatrzył powyższe zażalenie wydając postanowienie z dnia [...] czerwca 2016 r., , w którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej i wskazał, że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których jest mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Związanie organu egzekucyjnego w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że organ egzekucyjny nie bada ponownie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi. Również właściwy w sprawie dyrektor izby skarbowej nie jest uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela. Stanowisko to jest bowiem wiążące dla organu odwoławczego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną. Na podstawie art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Na gruncie zaś niniejszej sprawy Wójt Gminy O. - postanowieniem z [...] lipca 2015 r. - uznał zarzuty zgłoszone przez O. S.A. za nieuzasadnione. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , jako organ drugiej instancji, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r., utrzymało w mocy ww. postanowienie. W uzasadnieniu wskazało m.in., iż zarzut przedawnienia jest chybiony, gdyż wbrew twierdzeniom Skarżącej, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za rok 2009 został zawieszony także dla gmin, które nie wniosły pozwów do sądu powszechnego.

Zatem - w ocenie organu odwoławczego - Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. prawidłowo uznał zarzut zgłoszony w trybie art 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. za niezasadny. Organ egzekucyjny nie był uprawniony do prowadzenia dostępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela.

10. Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze z dnia 18 sierpnia 2016 r. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je rozstrzygnięciem oraz zwrot kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 34 § 1 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a..

11. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

12. Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015 r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli zaskarżone postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.

Z przepisu art. 134 § 1 ww. ustawy wynika z kolei, że Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

13. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga jest nie jest zasadna.

14. Spór pomiędzy stronami dotyczy tego, czy organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela, które jakkolwiek ostateczne w administracyjnym toku instancji, nie posiadało przymiotu prawomocności.

Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a., stanowisko wierzyciela, którym jest w rozpoznawanej sprawie Wójt Gminy O. było dla Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego wiążące. Wójt Gminy O. wydał w dniu [...] lipca 2015 r. postanowienie – stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego, w którym podał że uznaje zarzut przedawnienia obowiązku podatkowego za nieuzasadniony.

Skoro stosownie do art. 34 § 1 ustawy, stanowisko Wójta (będącego wierzycielem) było dla Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego wiążące. Naczelnik nie mógł zatem inaczej ocenić zarzutu, a w efekcie Dyrektor Izby Skarbowej zobowiązany był utrzymać w mocy stanowisko Naczelnika w tym zakresie.

Należy wyjaśnić, że - w tej kwestii - zasadniczą okolicznością sprawy jest to, że w ostatecznym postanowieniu SKO w K. z dnia [...] sierpnia 2015 r. Organ ten utrzymał w mocy postanowienie Wójta Gminy O. z [...] lipca 2015 r.

Co do argumentacji samej skargi powtórzyć należy, że organ egzekucyjny wydaje swoje postanowienie po uzyskaniu ostatecznego postanowienia wierzyciela (art. 34 § 4 u.p.e.a.).

Skarżąca w zarzutach wskazywał na przedawnienie obowiązku podatkowego. W odniesieniu do tego zarzutu Wójt Gminy O. w swoim stanowisku z dnia 16 lipca 2015 r. podał, że egzekucja prowadzona jest w oparciu o decyzję określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. z 29 grudnia 2014 r. której postanowieniem z tej samej daty nadano rygor natychmiastowej wymagalności. Od tej decyzji Skarżąca wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Nr [...] zawiesiło z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie do chwili prawomocnego rozstrzygnięcia przed sądem powszechnym zagadnienia wstępnego, jakim będzie wyrok w sprawie ustalenia istnienia umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia [...] stycznia 2009 r. zawartej pomiędzy poprzedniczką prawną O. S. A. (T. S. A.)- a T. Spółka z o.o., wskazując, iż zgodnie z art. 70 § 6 pkt 3 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego ulega zawieszeniu w sytuacji wniesienia żądania ustalenia przez sąd powszechny istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa., co miało miejsce w dniu 16.10.2014 r. (data wniesienia pozwu).

Postanowienie wierzyciela - Wójta Gminy O. zostało utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] sierpnia 2015 r. [...], zaś skarga na to postanowienie została odrzucona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 12 stycznia 2015 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Po 2220/15.

15. Sąd wskazuje, że zarzut podjęcia egzekucji w zakresie obowiązku przedawnionego nie mógł być rozpatrywany w przedmiotowej sprawie, gdyż kwestia ta mogła być przedmiotem postępowania prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w związku z wniesionym odwołaniem od decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r. określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r., której prawomocnym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego nie mógł zatem inaczej ocenić zarzutów, a w efekcie Dyrektor Izby Skarbowej zobowiązany był utrzymać w mocy stanowisko Naczelnika w tym zakresie.

16. Wbrew stanowisku Skarżącej zarzut przedawnienia nie może zostać uznany za dopuszczalny w związku z tym, że został wymieniony w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Uchodzi bowiem uwadze Skarżącej, że zarzut przedawnienia został wymieniony także w zdaniu pierwszym przepisu art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Zatem przepis ten wyraźnie nakazuje zarzut ewentualnego przedawnienia należności rozpatrywać po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, przy czym, do tego rodzaju zarzutu znajduje w pełnym zakresie zastosowanie art. 34 § 1a u.p.e.a, nakazujący rozpatrzyć zarzut w postępowaniu głównym (wymiarowym]), w którym zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu. Zatem zapatrywanie Skarżącej dotyczące przedawnienia zobowiązania nie mogło wywołać zamierzonego rezultatu w postaci uwzględnienia skargi. Zarzut ten – podobnie jak pozostałe podniesione w skardze okazał się niezasadny.

17. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę