Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 189/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 3 pkt 4
journal: Dz.U. 2002 nr 9 poz 84
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Anna Dumas, Sędzia NSA Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Sędzia NSA del. Anna Maria Świderska, Protokolant Katarzyna Domańska, po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. [...] sp. z o. o. z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 września 2011 r. sygn. akt I SA/Wr 890/11 w sprawie ze skargi P. [...] sp. z o. o. z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 17 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz P. [...] sp. z o. o. z siedzibą w L. kwotę 3.450 (słownie: trzy tysiące czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrok Sądu pierwszej instancji oraz przedstawiony przez ten Sąd dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie.

1. Wyrokiem z 13 września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę P. Sp. z o.o. (dalej Spółka) z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r.

2. Postanowieniem z 1 lutego 2010 r. organ pierwszej instancji wszczął postępowanie podatkowe, które zakończyło się wydaniem decyzji z 8 grudnia 2010r., w której określono Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r. w kwocie 490.258, 00 zł.

3. Od powyższej decyzji Spółka wniosła odwołanie, w którym podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego tj.:

- art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. 2002 r. Nr 9 poz. 84 ze zm., dalej u.p.o.l.) poprzez uznanie, że posiadane przez Spółkę drogi oraz obiekty związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu w spornym okresie nie podlegały wyłączeniu spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości,

- art. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2004 r. Nr 204 poz. 2086 ze zm., dalej ustawa o drogach publicznych) z związku z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2005r. Nr 240 poz. 2027 ze zm., dalej prawo geodezyjne i kartograficzne), poprzez błędne przyjęcie, że o istnieniu pasa drogowego, drogi oraz obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu decydują odpowiednie zapisy w ewidencji gruntów i budynków.

4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 17 marca 2011 r. po ponownym rozpoznaniu sprawy i zarzutów odwołania utrzymało zaskarżoną decyzją w mocy.

Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie może mieć zastosowania art. 21 prawa geodezyjnego i kartograficznego, gdyż ewidencja gruntów i budynków o której mowa w tym przepisie nie jest dokumentem obejmującym budowle, w tym drogi. Organ zauważył, że nie wszystkie grunty pod drogami są w ewidencji klasyfikowane jako,,droga" symbolem "dr". Fakt nieoznaczenia w ewidencji gruntów i budynków symbolem "dr" nie może przesądzać o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości pasa drogowego wraz z budowlą drogi, a decydować winno czy na gruncie znajdują się pasy drogowe wraz z budowlą drogi.

Organ podniósł, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że na posiadanych przez Spółkę gruntach zostały wydzielone części mogące zostać uznane za pasy drogowe, w których zlokalizowane są budowle dróg wraz z urządzeniami stanowiącymi całość techniczno-użytkową przeznaczonymi do prowadzenia ruchu drogowego. Brak jest możliwości jednoznacznego określenia granic drogi, placów czy parkingów. Place postojowe i parkingi służą do parkowania pojazdów stanowiących własność Spółki oraz jej pracowników. W ocenie organu powyższe wskazuje, że na terenie przedmiotowej działki brak jest dróg wewnętrznych oraz obiektów które można uznać za wspomagające komunikację. Utwardzony teren należący do Spółki nie odpowiada definicji drogi jako budowli w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych. Wedle organu odwoławczego mając na uwadze regulację prawną przewidzianą w art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. oraz art. 3 pkt 1 ust. 1, 3, 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm., dalej Prawo budowlane) należy uznać utwardzony teren należący do Spółki za urządzenie budowlane składające się na całość użytkową obiektu budowlanego w postaci zakładu Spółki, służący do obsługi przedmiotowej nieruchomości.

Skarga do Sądu pierwszej instancji.

5. Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Spółka podniosła zarzut naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego tj.: art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w okresie którego spór dotyczy poprzez uznanie, że posiadane przez Spółkę drogi oraz inne obiekty komunikacyjne nie podlegały wyłączeniu spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości; art. 4 pkt 1 i 2 ustawy o drogach publicznych w zw. z art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. poprzez uznanie, że o wyłączeniu drogi z podatku od nieruchomości decydowało to czy droga przeznaczona jest do ruchu drogowego rozumianego jako możliwość korzystania z drogi przez nieoznaczoną ilość osób.

6. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.

7. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podzielił stanowiska wyrażonego przez organ odwoławczy stwierdzającego, iż w przedmiotowej sprawie dla ustalenia stanu faktycznego a to faktu posiadania przez podatnika pasów drogowych wraz z drogami nie można odwoływać się do zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem Sądu zapisy ewidencji wpływają na rozstrzygnięcie budzącej w sprawie kwestii spornej.

Sąd stwierdził, że skoro w przedmiotowej sprawie Spółka nie posiada gruntów oznaczonych symbolem ,,dr"– pasów drogowych– to tym samym nie sposób uznać, iż znajdujące się na terenie zakładu Spółki budowle są budowlami drogi, czy obiektami budowlanymi i urządzeniami technicznymi związanymi, z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Powyższe skutkować musiało uznaniem, że w sprawie nie zachodziły przesłanki do objęcia Spółki przedmiotowym zwolnieniem z art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. w brzmieniu z okresu objętego sporem. Sąd podkreślił, że do powyższego wniosku organ doszedł w drodze wykładni art. 2 ust. 3 pkt 4 powołanej wyżej ustawy, którą Sąd pierwszej instancji nie podziela, ale zważywszy na fakt, iż w istocie zaskarżona decyzja odpowiada prawu uznał, iż nie zachodziły w sprawie przesłanki do zastosowania regulacji prawnej przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna.

8. W skardze kasacyjnej pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi lub uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W oparciu o art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), autor skargi kasacyjnej podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, tj.:

- art. 4 pkt 1 i 2 ustawy o drogach publicznych w zw. z art. 21 prawa geodezyjnego i kartograficznego poprzez błędną ich wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że o przyjęciu pasa drogowego, drogi oraz obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu decydują odpowiednie zapisy w ewidencji gruntów i budynków,

- art. 2 i 217 Konstytucji RP w zw. z art. 4 pkt 1 i 2 ustawy o drogach publicznych poprzez błędną ich wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że o wyłączeniu dróg i pasów drogowych od podatku od nieruchomości decydują przepisy niebędące przepisami prawa podatkowego,

- art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w 2004 r. w zw. z art. 21 prawa geodezyjnego i kartograficznego poprzez błędne uznanie, że posiadane przez Spółkę drogi wewnętrzne nie były objęte wyłączeniem podatku od nieruchomości i tym samym nie podlegały opodatkowaniu tym podatkiem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9. Skarga kasacyjna jest zasadna.

W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia, czy w stanie prawnym obowiązującym od dnia 9 grudnia 2003 r. do dnia 31 grudnia 2006 r. wyłączenie z opodatkowania podatkiem od nieruchomości budowli w postaci dróg oraz obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, o których mowa w art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., zależało od oznaczenia gruntów, na których takie budowle są posadowione, symbolem "dr" w ewidencji gruntów i budynków. Należy zauważyć, że opodatkowanie dróg wewnętrznych w stanie prawnym obowiązującym we wskazanym powyżej okresie wywoływało wątpliwości interpretacyjne. Zostały one wyjaśnione w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2013 r. o sygn. akt II FPS 2/13 (publ. w CBOSA na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w której stwierdzono, że zasada związania danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków uregulowana w art. 21 ust. 1 prawa geodezyjnego i kartograficznego nie miała decydującego znaczenia dla wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., w stanie prawnym obowiązującym od dnia 9 grudnia 2003 r. do dnia 31 grudnia 2006 r., budowli dróg oraz obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, o którym mowa w wymienionym przepisie, w przypadku braku w tej ewidencji odpowiedniego oznaczenia symbolem "dr".

10. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpatrującym niniejsza skargę kasacyjną podziela wyrażony w niej pogląd. Uchwałę tą podjęto w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ujednolica ona linię orzeczniczą sądów administracyjnych w spornej kwestii, ma tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 p.p.s.a, który to przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". Zakamycze 2005, s. 471).

Zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi.

W rozpoznawanej sprawie nie znaleziono podstaw do ponownego wystąpienia z pytaniem prawnym na skład poszerzony. W tej sytuacji, ogólna moc wiążąca uchwały powoduje, że wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których znalazłby zastosowanie interpretowany przepis, zatem i Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający przedmiotową sprawę.

11. Należy przypomnieć, że Sąd pierwszej instancji wyraził jednoznaczne stanowisko, zgodnie z którym przy określeniu zakresu niepodlegania podatkiem od nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. w brzmieniu w okresie od 19 grudnia 2003 r. do 31 grudnia 2006 r. należy odnosić się do zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Jest to pogląd niezgodny z sentencją cytowanej powyżej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Biorąc pod uwagę treść zarzutów skargi kasacyjnej, kwestionującej pogląd o decydującym znaczeniu zapisów ewidencji gruntów i budynków, skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przy ponownym rozpoznaniu sprawy zobowiązany będzie uwzględnić treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2013 r. o sygn. akt II FPS 2/13, wraz z jej uzasadnieniem.

12. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.