Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1501/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 65 poz 595
law: Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Eugeniusz Wasilewski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2016 r. sprawy ze skargi C.O. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przedstawienia do tytułu naukowego profesora nauk humanistycznych oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Wa 1501/15

UZASADNIENIE

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, decyzją [...] z dnia [...] listopada 2013 r., na podstawie art. 28 ust 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach i tytułach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U z 2003 r., Nr 65, poz. 595 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku Rady Naukowej Instytutu [...] Polskiej Akademii Nauk w W. postanowiła odmówić przedstawienia dr. hab. C. O. do tytułu naukowego profesora nauk [...].

W uzasadnieniu decyzji podano, że Rada Naukowa Instytutu [...] Polskiej Akademii Nauk w W. wystąpiła do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z wnioskiem o przedstawienie dr. hab. C. O. do tytułu naukowego profesora nauk [...].

Sekcja Nauk [...] po zapoznaniu się z wnioskiem o przedstawienie ww. kandydata do tytułu naukowego profesora, a następnie po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji i po przeprowadzeniu dyskusji - w głosowaniu tajnym odmówiła poparcia tego wniosku (wynik głosowania: za przedstawieniem - 2 głosy, przeciw - 34 głosy, wstrzymujących się - 2 głosy).

Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, podjęło decyzję o odmowie przedstawienia dr. hab. C. O. do tytułu naukowego profesora (wynik tajnego głosowania: za przedstawieniem Kandydata - 0 głosów, przeciw - 9 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów).

Centralna Komisja nie znalazła wystarczających podstaw do uznania, iż kandydat spełnia wymagania określone w przepisach art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, tj. iż kandydat posiada osiągnięcia naukowe znacznie przekraczające wymagania stawiane w przewodzie habilitacyjnym.

Z dokumentacji przekazanej przez Radę Naukową wynika, że kandydat nie posiada osiągnięć, które można by określić jako znacznie przekraczające wymagania stawiane w postępowaniu habilitacyjnym.

Centralna Komisja uznała, iż rozmiar i jakość dorobku naukowego kandydata do tytułu naukowego nie są wystarczające. Wyjaśniła, że najsłabszym ogniwem w ocenianym dorobku była tzw. "książka profesorska" - zawierająca błędy metodologiczne, merytoryczne, o niespójnej konstrukcji, braku odniesień do bieżącej polityki, pełnej powtórzeń, dygresji, które nic nie wnoszą nowego do nauki. Ponadto wypromowana rozprawa doktorska pod kierunkiem kandydata do tytułu jest nadzwyczaj odległa od jego zainteresowań i kompetencji naukowych. W tej sytuacji Centralna Komisja uznała, iż przedmiotowy wniosek został wysunięty przedwcześnie.

W stosunku do decyzji C. O. złożył odwołanie.

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, decyzją z dnia [...] marca 2015 r., na podstawie art. 28 ust 5 ustawy w zw. z art. 27 ustawy z dnia 14 marca 2003 r o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki po rozpatrzeniu odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. odmawiającej przedstawienia kandydata do tytułu naukowego profesora nauk [...], postanowiła utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji podała, że po zapoznaniu się z odwołaniem oraz po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji w głosowaniu tajnym, odmówiła poparcia tego odwołania (za przyjęciem odwołania 14 głosów , 19 – przeciw przyjęciu, 8 –wstrzymujących się). Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, podjęło decyzję o odmowie przyjęcia odwołania i utrzymaniu w mocy zaskarżoną decyzję (wynik tajnego głosowania: za przyjęciem odwołania - 0 głosów, przeciw - 10 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów).

Centralna Komisja nie znalazła ponownie wystarczających podstaw do uznania, iż kandydat spełnia wymagania określone w przepisach art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, tj. iż kandydat posiada osiągnięcia naukowe znacznie przekraczające wymagania stawiane w przewodzie habilitacyjnym.

Wyjaśniła, że kandydat ubiegający się o tytuł profesora w dziedzinie nauk [...] przedłożył jako książkę w dorobku profesorskim monografię o niewielkiej objętości, nie tylko niczego nie wnoszącej do nauki, ale zawierającą szereg błędów merytorycznych i metodologicznych. Po pierwsze nie jest to książka poświęcona w całości myśli H., gdyż w ponad połowie treści omawia koncepcje [...]. Po drugie, napisana jest językiem hermetycznym. Książka profesorska wykracza poza dziedzinę nauk, z której ubiega się o tytuł kandydat, gdyż aż 6 rozdziałów oparł na naukach społecznych, (socjologia, politologia), czyniąc zresztą rozprawę niezrozumiałą, niejasną, niewątpliwie nie z filozofii, toteż swój wniosek sformułował wadliwie. Kandydat ewentualnie powinien ubiegać się o tytuł w dziedzinie nauk społecznych.

W tej sytuacji Centralna Komisja nie znalazła wystarczających podstaw do uznania, iż kandydat spełnia wymagania określone w przepisach art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. i uznała, iż wniosek został wysunięty przedwcześnie.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi C. O. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze ww. zarzucił, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa i przedstawił szczegółową krytykę wszystkich opinii sporządzonych w jego sprawie. Wskazał, że opinie wykazują elementarny brak poszanowania prawa, poczucie bezkarności, arogancję, brak rozumienia tekstu, manipulację stanowiące substytuty argumentacji merytorycznej. Podkreślił, że opiniujący notorycznie rażąco naruszają prawo. Wskazał również na naruszenie art. 27 ust 3 ustawy, bowiem recenzentem może być osoba posiadająca tytuł profesora w danej lub pokrewnej dziedzinie nauki. W uzasadnieniu skargi wielokrotnie podkreślił, że dorobek "profesorski" nie powinien być oceniany w odniesieniu do dorobku habilitacyjnego. Wskazał również, że został przekroczony termin z art. 28 ust 2 ustawy.

W ocenie skarżącego decyzją została wydana na podstawie arbitralnie przyjętych i nieprofesjonalnych stwierdzeń powielonych w opiniach jego dorobku. Centralna Komisja nie zweryfikowała ponadto zależności zawodowych i służbowych opiniodawców. Swoją sytuację określił, że stał się ofiarą prymitywnej walki między "jakimiś szkołami". Dalsza część skargi zawiera bardzo szczegółową polemikę skarżącego z opiniami ekspertów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ podał, że uzasadnienie decyzji Komisji z dnia [...] marca 2015 r. zawierało merytoryczną odpowiedź na zarzuty skarżącego. Centralna Komisja uznała w decyzji, że kandydat ubiegający się o tytuł profesora w dziedzinie nauk humanistycznych przedłożył jako książkę w dorobku profesorskim monografię nie tylko niczego nie wnoszącą do nauki, ale zawierającą szereg błędów merytorycznych i metodologicznych. Ponadto książka profesorska wykraczała poza dziedzinę nauk, z której ubiega się o tytuł kandydat, gdyż aż 6 rozdziałów oparł na naukach społecznych, (socjologia, politologia), czyniąc zresztą rozprawę niezrozumiałą niejasną niewątpliwie nie z filozofii, toteż swój wniosek sformułował on wadliwie. Kandydat powinien ubiegać się o tytuł w dziedzinie nauk społecznych. Centralna Komisja nie znalazła ponownie wystarczających podstaw do uznania, iż Kandydat spełnia wymagania określone w przepisach art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. organ dodał też, że skarżący uzyskał w przeprowadzonych głosowaniach negatywną ocenę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd, stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analizując niniejszą sprawę pod tym kątem, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przypomnieć należy, że wyrok w postępowaniu administracyjnym Sąd wydaje tylko i wyłącznie na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Podstawy orzekania nie mogą więc stanowić - inne niż dokumenty urzędowe lub prywatne - środki dowodowe np. zeznania świadków, opinie biegłych (art. 106 § 3 tej ustawy).

Na sposób rozstrzygnięcia sprawy nie mają również wpływu zdarzenia pozaprawne (panujące w środowiskach naukowych normy zwyczajowe i obyczajowe). Kontrola sądu administracyjnego - jak powiedziano na wstępie - sprowadza się wyłącznie do kontroli działań Rady Wydziału i Centralnej Komisji, pod względem zgodności ich działań z prawem powszechnie obowiązującym, a nie merytorycznej oceny celowości i słuszności wydanych w sprawie rozstrzygnięć.

Ze specyfiki postępowania w sprawie o przedstawienie kandydata do tytułu profesora wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Prezydium Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów podejmowanej w tym przedmiocie, a więc dokonania oceny, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie tytułu naukowego profesora ma osiągnięcia znacznie przekraczające wymagania stawiane w przewodzie habilitacyjnym, wybitne zrealizowane osiągnięcia projektowe, konstrukcyjne lub technologiczne oraz posiada poważne osiągnięcia dydaktyczne w kształceniu kadry naukowej.

Należy również zauważyć, że przedmiotem kontroli Sądu może być jedynie zbadanie, czy w postępowaniu tym Rada Naukowa Instytutu [...] Polskiej Akademii Nauk w W. oraz organy Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów nie naruszyły uprawnień stron oraz, czy dochowały nałożonych na nie obowiązków procesowych i trybu postępowania, wynikającego z - mających zastosowanie w niniejszej sprawie - przepisów: rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 3 października 2014 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu naukowego (Dz.U poz. 1383); ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595) oraz stosowanych odpowiednio przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art 29 ust. 1 ustawy). Sąd uwzględnia skargę, tylko wtedy, gdy ustalone w toku postępowania uchybienia są tego rodzaju, iż mogą mieć wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić należy, że na rozstrzygnięcie Sądu nie mają natomiast wpływu przepisy jednostek organizacyjnych nauki o charakterze wewnętrznym, skierowane do adresatów, którymi są wyłącznie ludzie nauki.

Dokonując kontroli działalności Rady Naukowej Instytutu [...] Polskiej Akademii Nauk w W. oraz Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w oparciu o wskazane wyżej przepisy prawa Sąd nie dopatrzył się naruszeń, które mogły by mieć wpływ na wynik niniejszej sprawy.

W przedmiotowej sprawie Rada Naukowa Instytutu [...] Polskiej Akademii Nauk w W. wystąpiła do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z wnioskiem o przedstawienie dr. hab. C. O. do tytułu naukowego profesora nauk [...].

Sekcja Nauk [...] po zapoznaniu się z wnioskiem o przedstawienie ww. Kandydata do tytułu naukowego profesora, a następnie po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji i po przeprowadzeniu dyskusji - w głosowaniu tajnym odmówiła poparcia tego wniosku (wynik głosowania: za przedstawieniem - 2 głosy, przeciw - 34 głosy, wstrzymujących się - 2 głosy).

Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, podjęło decyzję o odmowie przedstawienia dr. hab. C. O. do tytułu naukowego profesora (wynik tajnego głosowania: za przedstawieniem kandydata - 0 głosów, przeciw - 9 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów). Natomiast Centralna Komisja nie znalazła wystarczających podstaw do uznania, iż kandydat spełnia wymagania określone w przepisach art. 26 ust. 1 ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, tj. iż kandydat posiada osiągnięcia naukowe znacznie przekraczające wymagania stawiane w przewodzie habilitacyjnym.

Z dokumentacji przekazanej przez Radę Naukową wynikało, że kandydat nie posiada osiągnięć, które można by określić jako znacznie przekraczające wymagania stawiane w postępowaniu habilitacyjnym.

Centralna Komisja uznała, iż rozmiar i jakość dorobku naukowego kandydata do tytułu naukowego nie są wystarczające. Najsłabszym ogniwem w ocenianym dorobku była tzw. "książka profesorska" - zawierająca błędy metodologiczne, merytoryczne, o niespójnej konstrukcji, braku odniesień do bieżącej polityki, pełnej powtórzeń, dygresji, które nic nie wnoszą nowego do nauki. Ponadto wypromowana rozprawa doktorska pod kierunkiem kandydata do tytułu jest nadzwyczaj odległa od jego zainteresowań i kompetencji naukowych. W tej sytuacji Centralna Komisja uznała, iż przedmiotowy wniosek został wysunięty przedwcześnie.

Po złożeniu odwołania przez C. O. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, decyzją z dnia [...] marca 2015 r., na podstawie art. 28 ust 5 ustawy w związku z art. 27 ustawy z dnia 14 marca 2003 r o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U Nr 65, poz. 595 ze zm.) postanowiła utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzję podjęła w głosowaniu tajnym - odmówiła poparcia tego odwołania (za przyjęciem odwołania 14 głosów, 19 – przeciw przyjęciu, 8 – wstrzymujących się). Wcześniej zapoznała się z opiniami recenzentów.

Następnie Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, podjęło decyzję o odmowie przyjęcia odwołania i utrzymaniu w mocy zaskarżoną decyzję (wynik tajnego głosowania: za przyjęciem odwołania - 0 głosów, przeciw - 10 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów). Odwołanie skarżącego nie uzyskało w głosowaniu większości bezwzględnej głosów (głosy wstrzymujące się liczy się jako głosy negatywne).

Centralna Komisja nie znalazła ponownie wystarczających podstaw do uznania, iż kandydat spełnia wymagania określone w przepisach art. 26 ust. 1 ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, tj. że kandydat posiada osiągnięcia naukowe znacznie przekraczające wymagania stawiane w przewodzie habilitacyjnym.

Centralna Komisja uznała, że Kandydat ubiegający się o tytuł profesora w dziedzinie nauk [...] przedłożył jako książkę w dorobku profesorskim monografię o niewielkiej objętości, nie tylko niczego nie wnoszącej do nauki, ale zawierającą szereg błędów merytorycznych i metodologicznych.

W uzasadnieniu podkreśliła, że nie jest to książka poświęcona w całości myśli [...], gdyż w ponad połowie treści omawia koncepcje [...] oraz że napisana jest językiem hermetycznym. Centralna Komisja zwróciła też uwagę, że książka profesorska wykracza poza dziedzinę nauk, z której ubiega się o tytuł Kandydat, gdyż aż 6 rozdziałów oparł na naukach społecznych, (socjologia, politologia), czyniąc zresztą rozprawę niezrozumiałą, niejasną, niewątpliwie nie z filozofii, toteż swój wniosek sformułował wadliwie. Kandydat ewentualnie powinien ubiegać się o tytuł w dziedzinie nauk społecznych. W tej sytuacji Centralna Komisja nie znalazła obecnie wystarczających podstaw do uznania, iż kandydat spełnia wymagania określone w przepisach art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. i uznała, iż wniosek został wysunięty przedwcześnie.

Wobec powyższego stanowiska należało uznać, że postępowanie organów Centralnej Komisji zostało przeprowadzone z zachowaniem wymogów określonych w przepisach art. 27 ust. 2 i 3, art. 34 ust. 1-4 ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki.

Odnosząc się do zarzutów skargi skierowanych przeciwko uzasadnieniom wydanych w sprawie decyzji Centralnej Komisji należy stwierdzić, że przepis art. 107 § 3 kpa (wskazujący elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie decyzji) doznaje ograniczenia na gruncie postępowania toczącego się przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów. Trzeba mieć na uwadze, iż uzasadnienie decyzji tego organu stanowi podsumowanie postępowania, w którym kluczowe znaczenie ma element fachowy (opinie recenzentów), a uczestnictwo kandydata do tytułu naukowego ograniczone jest do możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Samo zaś postępowanie ma charakter niejawny, a zapadające w jego toku uchwały podejmowane są w głosowaniu tajnym. Dlatego też brak przedstawienia szczegółowych motywów podjęcia decyzji - z uwagi na specyfikę tych rozstrzygnięć - nie może być uznany za naruszenie prawa dające podstawę do uwzględnienia skargi

Sąd uznał natomiast za zasadny zarzut skargi, w którym C. O. odniósł się do przekroczenia przez Centralną Komisję ustawowych terminów załatwienia sprawy. Uchybienia tego rodzaju nie mają jednak wpływu na wynik sprawy, bowiem terminy te mają charakter porządkowy, a ich przekroczenie nie wpływa na byt prawny wydanych w sprawie decyzji.

Na zakończenie podkreślić należy, że skarga sprowadza się do próby polemiki z oceną dorobku naukowego skarżącego i ocenami recenzentów, a ta materia jak wskazano wyżej pozostaje poza oceną Sądu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.