Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 1305/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6262 Radni
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone zarządzenie

SENTENCJA

II OZ 1305 / 07 POSTANOWIENIE Dnia 20 grudnia 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Rady Dzielnicy Bemowo m.st. Warszawy na zarządzenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 985/07 w zakresie pozostawienia bez rozpoznania pisma procesowego Przewodniczącego Rady Dzielnicy Bemowo m.st. Warszawy z dnia 5 czerwca 2007 r. w sprawie ze skargi [...] na uchwałę Rady Dzielnicy Bemowo m.st. Warszawy z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego Dzielnicy Bemowo m.st. Warszawy postanawia uchylić zaskarżone zarządzenie.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 21 września 2007 r. pozostawiono bez rozpoznania pismo procesowe Przewodniczącego Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia 5 czerwca 2007r. stanowiące odpowiedź organu na skargę [...] na uchwałę Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy.

W dniu 6 czerwca 2007 r. do Sądu wpłynęła skarga [...] wraz z odpowiedzią na nią oraz aktami administracyjnymi. Odpowiedź na skargę została podpisana przez Przewodniczącego Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy [...].

Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 26 czerwca 2007 r. wezwano Przewodniczącego Rady Dzielnicy Bemowo m.st. Warszawy, aby w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, uzupełnił braki formalne złożonego pisma z dnia 5 czerwca 2007r. poprzez nadesłanie dokumentu zawierającego potwierdzenie przez Prezydenta m.st. Warszawy umocowania do czynności udzielenia odpowiedzi na skargę oraz nadesłania pełnomocnictwa do występowania w niniejszej sprawie w imieniu Prezydenta m.st. Warszawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, Przewodniczący Rady Dzielnicy wywiódł swoje uprawnienie do reprezentowania Rady z art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 15 marca 2002r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) oraz z art. 19 tej ustawy, który wskazuje, iż do czasu uchwalenia statutów dzielnic m.st. Warszawy mają zastosowanie odpowiednio przepisy określające organizację dotychczasowych gmin warszawskich, dzielnic w Gminie Warszawa-Centrum oraz Gminy Wesoła w zakresie niesprzecznym z ustawą. W nawiązaniu z kolei do tego ostatniego przepisu Przewodniczący wskazał, iż reprezentowanie Rady jest zadaniem Przewodniczącego Rady Gminy Warszawa - Bemowo na podstawie § 35 ust. 1 pkt 3 statutu Gminy Warszawa - Bemowo. Dodatkowo podstawą reprezentacji Rady Dzielnicy zdaniem Przewodniczącego stanowi fakt wyboru na tę funkcję stwierdzony uchwałą Rady Dzielnicy Bemowo m.st. Warszawy z dnia [...].

W uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia stwierdzono, iż z wyżej powołanych przepisów nie można wywieść uprawnienia do reprezentacji Gminy przez Przewodniczącego Dzielnicy, bowiem zgodnie z zasadą reprezentacji Gminy wyrażoną przez ustawodawcę w art. 31 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) Gminę reprezentuje na zewnątrz wójt (odpowiednio burmistrz albo prezydent miasta - art. 11a ust. 3 tej ustawy). Następnie wskazano w tymże zarządzeniu, że zniesiona Gmina Warszawa – Bemowo jest dzielnicą m.st. Warszawy, tzn. jej jednostką pomocniczą (art. 14, art. 15 oraz art. 5) i jako taka nie posiada osobowości prawnej, a działa w ramach osobowości prawnej Gminy m.st. Warszawy, w tym jest reprezentowana na zewnątrz przez organy Gminy m.st. Warszawy, a nie przez organy wymienione w art. 6 ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy. Tym samym nie może być reprezentowana przez Przewodniczącego Rady Dzielnicy, któremu przyznano wyłącznie kompetencję do kierowania pracami Rady Dzielnicy. Przepis art. 5 i 6 ustawy o ustroju miasta Stołecznego Warszawy wyklucza zastosowanie § 35 statutu Gminy Warszawa – Bemowo, a co za tym idzie wyklucza także możliwość reprezentacji Rady Gminy miasta stołecznego Warszawy przez organ dzielnicy (radę dzielnicy), jak również możliwość reprezentacji na zewnątrz Gminy miasta stołecznego Warszawy przez Radę Dzielnicy, w miejsce uprawnionego do tego organu. tj. Prezydenta m.st. Warszawy. Zastrzeżona z kolei dla Prezydenta kompetencja obejmuje także reprezentację Gminy w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym. Skoro ani z treści odpowiedzi na skargę, ani też z załączonych do niej dokumentów nie wynikało, aby Przewodniczący Rady Dzielnicy Bemowo m.st. Warszawy dokonując czynności udzielenia odpowiedzi na skargę działał w ramach pełnomocnictwa udzielonego przez Prezydenta m.st. Warszawy, to zarządzeniem wezwano Przewodniczącego Rady do uzupełnienia braków pisma z dnia 5 czerwca 2007 r. do przedstawienia stosownego pełnomocnictwa. Mimo upływu wyznaczonego terminu wnoszący pismo nie uczynił zadość w/w wezwaniu, co skutkowało pozostawieniem jego pisma bez rozpoznania na podstawie art. art. 49 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.

Zażalenie na powyższe zarządzenie złożyła Rada Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy, wnosząc o jego uchylenie i opierając, je na zarzucie naruszenia:

1) art. 31 w zw. z art. 11a ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142 , poz. 1591 ze zm.) poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie polegające na przyjęciu, że uprawnionym do reprezentowania strony w niniejszym postępowaniu jest wyłącznie Prezydent m.st. Warszawy, z wyłączeniem Przewodniczącego Rady Dzielnicy Bemowo m.st. Warszawy, który może działać w postępowaniu wyłącznie na podstawie pełnomocnictwa Prezydenta m.st. Warszawy.

2) art. 5 i 6 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41 , poz.361 ze zm.) poprzez niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że stroną niniejszego postępowania jest Gmina m.st. Warszawa - Dzielnica Bemowo, a nie jest nią Rada Gminy Warszawa Bemowo oraz, że Dzielnica Bemowo m.st. Warszawy w niniejszej sprawie może być reprezentowana na zewnątrz przez organy gminy m.st. Warszawy, a nie organy wymienione w art. 6 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy oraz że Rada Dzielnicy Bemowo m.st. Warszawy (zastępowana przez Przewodniczącego Rady) nie może reprezentować gminy m.st. Warszawy na zewnątrz w miejsce uprawnionego do tego organu tj. Prezydenta m.st. Warszawy.

3) art. 19 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz.361 ze zm.) poprzez niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu , że § 35 ust. 1 pkt 3 statutu Gminy Warszawa Bemowo uchwalonego uchwałą Rady Gminy Warszawa-Bemowo z dnia 21 marca 2002 r. (Dz. U. Woj. Maz. 02.207.5140) jest sprzeczny z art. 5 i 6 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz.361 ze zm.) i nie ma zastosowania w sprawie.

Zdaniem autora zażalenia w świetle art. 5 i 6 ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy stroną niniejszego postępowania jest Rada Gminy Warszawa Bemowo m.st. Warszawy skoro skarga [...] dotyczy uchwały Rady Dzielnicy Bemowo m.st. Warszawy o wygaśnięciu mandatu radnego tej dzielnicy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie jest zasadne.

Mając na względzie przedmiot pisma, którego dotyczy zaskarżone zarządzenie koniecznym jest przedstawienie uwag dotyczących pism procesowych składanych przez strony w postępowaniu sądowo-administracyjnym.

Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu w postępowaniu sądowo-administracyjnym, wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Pismem w postępowaniu sądowym są stosownie do art. 45 p.p.s.a. wnioski i oświadczenia stron.

Pierwsza wymieniona kategoria pism obejmuje wnioski formalne, związane z tokiem postępowania (np. wniosek o zawieszenie postępowania) i wnioski merytoryczne, dotyczące samego rozstrzygnięcia sprawy (np. żądanie uchylenia zaskarżonego aktu) czy też rozstrzygnięć ubocznych (np. dotyczących kosztów postępowania). Wnioski także mogą inicjować różnego rodzaju postępowania np. w trybie art. 143 § 1 p.p.s.a. lub o odtworzenie akt ( art. 289 § 1 i 2).

Drugi z wymienionych rodzajów pism to oświadczenia. Przedstawiają one stanowisko podmiotu, który je składa. Mogą to być zarówno oświadczenia woli np. w przypadku pełnomocnictwa, jak i wiedzy (stwierdzenia).

Każde pismo strony, jak wynika z art. 46 § 1 p.p.s.a., powinno zawierać: 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 2) oznaczenie rodzaju pisma; 3) osnowę wniosku lub oświadczenia; 4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 5) wymienienie załączników.

Powyższy przepis wprowadza wyraźne rozgraniczenie na pisma procesowe, które można określić jako pismo zwykłe (m. in. pismo strony czy też pismo procesowe) i musi czynić zadość wyłącznie w/w wymaganiom. Osobnym typem pism procesowych są pisma kwalifikowane wobec których ustawa przewiduje szczególne wymagania. Do pism kwalifikowanych należy np. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie, skarga o wznowienie postępowania (T. Woś H. Knysiak-Molczyk M. Romańska - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 200-203).

W warunkach przedmiotowej sprawy pismem, które zostało pozostawione bez rozpoznania jest odpowiedź Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy na skargę wniesioną na uchwałę tegoż organu z dnia [...] nr [...]. Stwierdzić trzeba, iż pismo to, datowane na dzień 5 czerwca 2007 r. spełniało wszelkie warunki dla pisma procesowego. Trzeba również zauważyć, iż pismo to nie należy do kręgu pism, wobec których ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje szczególne wymagania, tak jak w stosunku np. do skargi, a więc tzw. pism kwalifikowanych. Odpowiedź na skargę stanowi jedynie odzwierciedlenie stanowiska organu w sprawie i odpowiedź jest wprawdzie pismem procesowym, które jednak ani nie może uzupełniać zaskarżonego aktu, ani też nie jest pismem podlegającym zaskarżeniu.

Konkludując uwagi wyżej przedstawione stwierdzić należy, iż w warunkach przedmiotowej sprawy wadliwie zastosowano rygor przewidziany w art. 49 § 1 p.p.s.a. w odniesieniu do złożonej przez organ odpowiedzi na skargę. Wprawdzie niedołączenie należycie sporządzonego pełnomocnictwa przez osobę reprezentującą określony organ jest brakiem formalnym usuwalnym, ale co pominięto całkowicie w niniejszej sprawie dołączona została uchwała wskazująca na udzielenie takowego pełnomocnictwa osobie, która odpowiedź podpisała, co więcej odpowiedź na skargę pochodziła od tego samego podmiotu, który wydał zaskarżony akt.

Natomiast ocena legalności aktu stanowiącego upoważnienie wydanego w formie uchwały, a także ocena zasadności aktu skarżonego, a to w zasadzie w zaskarżonym zarządzeniu nastąpiło, nie może w żadnym wypadku nastąpić poprzez wydanie zarządzenia opartego na art. 49 § 1 p.p.s.a. Kwestie przedstawione w zaskarżonym zarządzeniu winny być przedmiotem oceny, ale Sądu w rozstrzygnięciu kończącym postępowanie w sprawie.

Ze wskazanych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 i 198 p.p.s.a. uchylił zaskarżone zarządzenie.