Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 470/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 108 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] (znak: [...]), zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej P. Sp. z.o.o w T. (dalej: Spółka) pozwolenia na budowę gazociągów PE średniego ciśnienia - gmina S. w miejscowościach S., K., P., L., D. - zadanie nr 3, lokalizowanych na działkach o nr. ewid.:

- [...] obręb S. M;

- [...] obręb S. S;

- [...] obręb G.;

- [...] obręb B.

oraz nadającej rygor natychmiastowej wykonalności

Decyzja Wojewody P. wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.

W dniu [...] września 2020 r. Spółka wystąpiła do Starosty W. z wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę powyższej inwestycji. W dniu [...] września 2020 r. Starosta W. wszczął postępowanie, zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, możliwością wniesienia uwag i zastrzeżeń oraz zwrócił się do P. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o uzgodnienie projektu budowlanego dotyczącego przedmiotowej inwestycji.

Ponadto w dniu [...] października 2020 r. Starosta W. nałożył na Spółkę, w terminie do [...] listopada 2020 r., obowiązek uzupełnienia projektu budowlanego. Pełnomocnik Spółki przedłożył do organu w dniu [...] listopada 2020 r. uzupełnione projekty budowlane oraz wyjaśnienie do wezwania.

W dniu [...] listopada 2020 r. do organu wpłynęło postanowienie Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w B. Delegatura w Ł. znak: [...] uzgadniające realizację przedmiotowej inwestycji w zakresie ochrony zabytków.

W dniu [...] grudnia 2020 r. do organu I instancji wpłynął wniosek pełnomocnika Spółki o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Po przeprowadzeniu postępowania, w dniu [...] grudnia 2020 r. Starosta W. wydał decyzję nr [...] (znak: [...]), w której zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółce pozwolenia na budowę gazociągów PE średniego ciśnienia - gmina S. w miejscowościach S., K., P., L., D. - zadanie nr 3, lokalizowanych na działkach o nr. ewid.:

- [...] obręb S. M;

[...] obręb S. S;

- [...] obręb G.;

- [...] obręb B..

Ww. decyzji organ I instancji nadał również rygor natychmiastowej wykonalności.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. W. zarzucając jej naruszenie:

1) art. 28 ust. 1a w związku z art. 30 ust. Ib, art. 30 ust. 2a pkt. 1 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b poprzez bezpodstawne i niezgodne z procedurą zawartą w Prawie budowlanym wydanie pozwolenia na budowę gazociągów PE średniego ciśnienia zlokalizowanych m.in. na działce nr [...] obręb S. M, mające swój rażący błąd w kwestii uznania przez Starostę W. wypełnienia obowiązku zgłoszenia budowy, w tym uznanie niezgodnego z prawdą oświadczenia, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b złożone przez Pana D. C.- w sytuacji, iż w dniu złożenia oświadczenia tj. 28 sierpnia 2020 r. nieruchomość o nr [...] obręb S. M, wskazana w treści oświadczenia jako (należąca do właściciela J. W.), na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w W. I Wydział Cywilny z dnia [...] lipca 2020 r. (sygn. akt [...]) stanowiła jego prawo własności od dnia [...] października 2019 r.,

2) art. 35 ust. 1, 3 i 4 P.b w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b. w związku z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez dowolne, niezgodne ze stanem faktycznym niniejszej sprawy uznanie przez Starostę W. w swojej decyzji stwierdzenie, iż Inwestor spełnił warunki określone w art. 32 i 33 P.b.;

3) art. 108 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ się kierował przy załatwieniu sprawy, a w szczególności na jakich przesłankach oparł twierdzenie, iż nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest podyktowane ważnym interesem społecznym.

Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r., znak: [...], Starosta W. przekazał do Wojewody P. pismo Spółki ustosunkowujące się do odwołania. Ponadto w dniu [...] lutego 2021 r. organ I instancji przedłożył Wojewodzie postanowienie własne z dnia [...] lutego 2021 r. (znak: [...]) prostujące z urzędu oczywistą omyłkę pisarską zawartą w decyzji własnej z dnia [...] grudnia 2020 r., znak: [...]

Rozpoznając odwołanie, w dniu [...] marca 2021 r. organ odwoławczy zwrócił się do Starosty W. z prośbą o udzielenie informacji czy w sprawie decyzji z dnia [...] czerwca 2020 r., znak: [...], toczyło się bądź toczy postępowanie nadzwyczajne (tj. wznowienie postępowania lub stwierdzenie nieważności decyzji). W odpowiedzi Starosta W. pismem z dnia [...] marca 2021 r. poinformował Wojewodę, że w stosunku do w/w decyzji nie toczy się i nie toczyło żadne postępowanie nadzwyczajne - decyzja dalej funkcjonuje w obiegu prawnym.

Po rozpoznaniu odwołania, Wojewoda P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] (znak: [...]).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał i omówił przepisy regulujące omawianą materię. Wyjaśnił też, że w jego ocenie postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone prawidłowo. Starosta W. prowadzący postępowanie dokonał sprawdzenia dokumentów złożonych przez inwestora (wymaganych w świetle art. 33 ust. 2 P.b) oraz przeprowadził (w myśl art. 35 ust. 1 P.b) prawidłową ocenę zgodności projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi, jego kompletności, posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń, opracowań i sprawdzeń. Inwestor zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 P.b dołączył do wniosku o pozwolenie na budowę wymagane oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane oraz wykonany przez osoby uprawnione projekt budowlany. W związku z powyższym zatwierdzony projekt budowlany i udzielone pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.

Organ odwoławczy odniósł się też do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu i stwierdził, że są one niezasadne. Wyjaśnił, że inwestor jako tytuł prawny do działki nr [...] obręb S. M wskazał decyzję Starosty W. znak: [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. ograniczającą w sposobie korzystania z części nieruchomości poprzez zezwolenie na budowę sieci gazowej średniego ciśnienia. W związku z powyższym niezasadny jest zarzut skarżącego dotyczący uznania, iż inwestor nie złożył prawidłowego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor był zobowiązany do wniosku o pozwolenie na budowę załączyć formularz - oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i takie oświadczenie złożył. Przepisy nie wymagają, aby inwestor wykazał się posiadaniem tytułu prawnego do nieruchomości, a organ co do zasady nie ma podstaw do kwestionowania oświadczenia inwestora, złożonego w tym zakresie pod rygorem odpowiedzialności karnej. Niemniej, w sytuacji kwestionowania przez strony postępowania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, organ architektoniczno-budowlany zobowiązany jest kwestię tę wyjaśnić, nie poprzestając wyłącznie na odnotowaniu faktu złożenia przez inwestora wskazanego wyżej oświadczenia. W ocenie Wojewody P., organ I instancji orzekając w sprawie z obowiązku tego się wywiązał i w konsekwencji prawidłowo przyjął, iż warunki wynikające z ww. art. 33 ust. 2 pkt 2 i art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b zostały przez inwestora spełnione. Inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę załączył, stosownie do art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b, oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w tym dotyczące spornej działki o nr ewid. [...]. Oświadczenia złożono na prawidłowym formularzu, prawidłowo je wypełniając, pod rygorem odpowiedzialności karnej. W oświadczeniu dotyczącym ww. nieruchomości wskazano, że prawo do dysponowania działką wynika z decyzji administracyjnej, tj. decyzji Starosty W. znak: [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., jednocześnie wskazaną decyzję do oświadczenia załączono. Powyższą decyzją, wydaną na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ograniczono sposób korzystania z nieruchomości o nr ewid. [...] obręb S. M w celu położenia i przeprowadzenia przez przedmiotową nieruchomość odcinka sieci gazowej średniego ciśnienia. Co ważne, w postępowaniu przed organem I instancji skarżący nie zarzucał wady prawnej oświadczenia dotyczącego spornej działki, dlatego Starosta W. przyjął oświadczenie jako zgodne z prawdą.

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że również dokonana przez niego analiza akt sprawy nie wykazała, aby złożone przez inwestora oświadczenie posiadało wadę prawną. Jak wynika z akt sprawy ww. decyzja Starosty W. jest prawomocna i nie jest w stosunku do niej prowadzone postępowanie nadzwyczajne. Wskazana decyzja Starosty W. nie została wyeliminowana z obrotu prawnego w żadnym z trybów nadzwyczajnych przewidzianych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, ani też wyrokiem sądu administracyjnego, dlatego jest wiążąca dla organów administracji architektoniczno-budowlanej. Organ I instancji prawidłowo zatem uznał, że inwestor wykazał się prawem do dysponowania działką o nr ew. [...] na cele budowlane i tym samym stwierdzić należy, iż zarzuty skarżącego są bezzasadne.

Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji tylko w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla ochrony wartości wskazanych w przywołanym przepisie. Katalog przesłanek uzasadniających nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest zamknięty, a zatem jedynie wzgląd na dobra i wartości określone w 108 § 1 k.p.a. zobowiązuje organ administracji publicznej do nadania decyzji takiego rygoru. Przesłanką wspólną dla wszystkich przypadków nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wymienionych w powyższym przepisie, jest "niezbędność" niezwłocznego wdrożenia decyzji w życie. Odwołując się do pojęcia niezbędności niezwłocznego działania, ustawodawca uznaje, że może to nastąpić w takim przypadku, w którym nie można się obejść w danym czasie i istniejącej sytuacji bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym. Zgodnie zaś z przyjętą liną orzeczniczą organ administracji państwowej nie może nadać decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, jeżeli "(...) nie uzasadni takiego rozstrzygnięcia jedną z okoliczności wskazanych w art. 108 § 1 k.p.a., których nie można traktować rozszerzająco.

Zdaniem Wojewody, w analizowanej sprawie Starosta W. nadając skarżonej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności lakonicznie w uzasadnieniu decyzji wskazał tylko, iż za takim rozstrzygnięciem przemawia ważny interes inwestora oraz społeczeństwa. Należy więc stwierdzić, że w lustrowanej sprawie nie zaistniały przesłanki, które uzasadniałyby nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności przedmiotowemu pozwoleniu na budowę, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. Zdaniem więc Wojewody w omawianym zakresie organ I instancji naruszył art. 107 ust. 1 pkt 6 k.p.a. Powyższe naruszenie (ze względu na całokształt wydanego rozstrzygnięcia) nie może być jednak przyczyną przemawiającą za wyeliminowaniem z obiegu prawnego przedmiotowej decyzji Starosty W.

Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniósł J. W., w której zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 1a w zw. z art. 30 ust. 1b, art. 30 ust. 2a pkt 1 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy P.b., poprzez bezpodstawne i niezgodne z procedurą zawartą w ustawie Prawo budowlane wydanie pozwolenia na budowę gazociągów PE średniego ciśnienia - gmina S., K., P., L., D. - zadanie nr 3, " lokalizowanych na działkach o nr ewid: m.in. [...] obręb S. M przez Starostę W., mające swój rażący błąd w kwestii uznania przez Starostę W. wypełnienia obowiązku zgłoszenia budowy, w tym uznania niezgodnego z prawdą oświadczenia, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 ww. ustawy. złożonego przez Pana D. C. - osoby upoważnionej do złożenia oświadczenia w imieniu inwestora (P. Sp. z o.o.), w sytuacji, iż w dniu złożenia ww. oświadczenia, tj. [...].08.2020 r. nieruchomość o nr ewid: [...] obręb S. M. wskazana w treści oświadczenia jako (należąca do właściciela J. W. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w W. I Wydział Cywilny z dnia [...] lipca 2020 r., sygn. akt: [...], stanowiła wyłącznie prawo własności skarżącego od dnia [...] października 2019 r. W przedmiotowej decyzji Wojewoda P. wskazał, że: " Inwestor jako tytuł prawny do działki nr [...] obręb S. M wskazał decyzję Starosty W. znak: [...] z dnia [...] czerwca 2020 r.", mimo iż w oświadczeniu złożonym przez Pana D. C. widnieje, jako dokument stwierdzający prawo do dysponowania działką na cele budowlane: decyzja [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. Zatem skarżący nie ma jakiejkolwiek wiedzy o istnieniu decyzji Starosty W. znak: [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., a tym bardziej o fakcie, iż stanowi ona podstawę do dysponowania działką na cele budowlane nr [...], z uwagi iż nigdy tej decyzji nie widział podczas zapoznania się z aktami sprawy na mocy art. 10 k.p.a. W ten sposób doszło do wydania przez Starostę W. pozwolenia na budowę, w sytuacji błędnego oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością nr [...] obręb S. M na cele budowlane (w zakresie błędnego ustalenia właściciela nieruchomości nr [...] oraz wskazania błędnej podstawy do dysponowania ww. nieruchomością na cele budowlane mimo, iż zgodnie z treścią skarżonej decyzji inwestor wskazał błędną decyzję, a organ I instancji tej kwestii nie zweryfikował, co skutkuje nieważnością przedmiotowego pozwolenia na budowę;

2) art. 28 ust. 1a w zw. z art. 30 ust. 1b, art. 30 ust. 2a pkt 1 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę nr 437/2020 przez Starostę W., w sytuacji gdy inwestor przedłożył błędne oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością (nr [...] obręb S. M) na cele budowlane gdyż:

- na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w W. I Wydział Cywilny z dnia [...] lipca 2020 r. sygn. akt: [...], od dnia [...] października 2019 r. przedmiotowa działka stanowiła wyłączną własność skarżącego. Inwestor składając w dniu 28.08.2020 r. oświadczenie w zakresie działki nr [...] miał obowiązek ustalić dokładnie jej status prawny i faktyczny, a organ I instancji tą kwestię zweryfikować,

- Wojewoda P. wskazał, iż tytułem prawnym na gruncie art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego stanowiła decyzja Starosty W. znak: [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., mimo iż w oświadczeniu z dnia [...].08.2020 r. Inwestor wskazał decyzję [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. Zatem z powyższego wynika, że w przedmiotowej sprawie prawidłową decyzją ograniczającą w sposobie korzystania z części nieruchomości gruntowej jest [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., a w aktach niniejszej sprawy znajduje się wyłącznie decyzja [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. Zatem inwestor wskazał błędną decyzję [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., a organ I instancji nawet tej kwestii nie zweryfikował;

3) art. 2 w zw. z art. 7 oraz 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 4 w zw. z art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego poprzez uznanie przez Wojewodę P., iż inwestor na gruncie złożonego błędnego oświadczenia z dnia 28 sierpnia 2020 r. zyskał prawo do dysponowania nieruchomością nr [...] obręb S. M na cele budowlane, tj. budowę gazociągów PE średniego ciśnienia - gmina S., K., P., L., D. lokalizowanych na działkach o nr ewid: m.in. [...] obręb S. M stanowiąca własność skarżącego;

4) art. 32 ust. 4 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez wydanie pozwolenia na budowę przez Starostę W., w sytuacji gdy przedmiotowe oświadczenie inwestora jest błędne w zakresie:

- właściciela działki nr [...] - na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w W. I Wydział Cywilny z dnia [...] lipca 2020 r. sygn. akt: [...], od dnia [...] października 2019 r. przedmiotowa działka stanowiła wyłączną własność skarżącego. Inwestor składając w dniu [...].08.2020 r. oświadczenie w zakresie działki nr [...] miał obowiązek ustalić dokładnie jej status prawny i faktyczny,

- wskazania prawa do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane - błędnej decyzji ([...] z dnia [...] czerwca 2020 r.) przez inwestora, w zakresie działki nr [...] jako dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania działką na cele budowlane, mimo iż podstawą tegoż prawa jak wskazał Wojewoda P. jest decyzja [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., zatem doszło do nie spełnienia warunków określonych jako obowiązkowe od wydania pozwolenia na budowę na gruncie przepisów Prawa budowlanego;

5) art. 108 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 i 11 k.p.a. poprzez nie odniesienie się do wszystkich zarzutów oraz uchybień wskazywanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz błędne stwierdzenie przez Wojewodę P., iż te naruszenie nie może stanowić przyczyny przemawiającej za wyeliminowaniem z obrotu prawnego przedmiotowej decyzji Starosty W.. W sytuacji gdy zgodnie z poglądami judykatury oraz orzecznictwa tenże naruszenie stanowi przyczynę uchylenia, bądź stwierdzenia nieważności decyzji w postępowaniu administracyjnym;

6) art. 113 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez nie uprawnione sprostowanie decyzji z dnia [...] grudnia 2020 r. udzielającej pozwolenia na budowę inwestorowi, w sytuacji gdy doszło do zmiany sentencji (rozstrzygnięcia po względem podmiotowym i przedmiotowym) ww. decyzji i uznanie przez Starostę W., iż ten fakt stanowi jedynie oczywistą omyłkę, gdzie jedynym trybem, który umożliwia zmianę tejże decyzji, z uwagi na rodzaj zmian, jest stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę gazociągów PE średniego ciśnienia - gmina S., K., P., L., D.;

7) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 6, 7, 8, 9 k.p.a. poprzez sprzeczne w swej treści uznanie przez Wojewodę P. w treści skarżonej decyzji, iż organ architektoniczno-budowlany jest zobowiązany ustalić stan kwestionowania przedmiotowego oświadczenia inwestora, a następnie podkreślenie, że "co ważne, w postępowaniu przed organem I instancji skarżący nie zarzucał wady prawnej oświadczenia dotyczącego spornej działki, dlatego Starosta W. przyjął oświadczenie za zgodne z prawdą ". Należy wskazać, iż taka teza organu II instancji bezsprzecznie narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi próbę obrony organu I instancji w naruszeniu prawa, polegającego na nie zweryfikowaniu prawdziwości stanu prawnego i faktycznego oświadczenia inwestora, w sytuacji, gdy takie oświadczenie stanowi obligatoryjną przesłankę wydania pozwolenia na budowę na gruncie Prawa budowlanego i jego wadliwość stanowi kwalifikowaną wadę, skutkującą nieważnością pozwolenia na budowę;

8) art. 7 , 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie w wyczerpujący sposób stanu faktycznego niniejszej sprawy, a tym samym brak sporządzenia przez organ I i II instancji prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego w przedmiotowym postępowaniu, gdyż zarówno organ I instancji, jak i II instancji w swych rozstrzygnięciach nie wykazali faktu błędnego oświadczenia złożonego przez inwestora oraz nie wskazali próby weryfikacji ww. oświadczenia przez zarówno Starostę W. oraz Wojewodę P.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji w całości i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął podniesione zarzuty i wyjaśnił przede wszystkim, że istotę niniejszego sporu stanowi fakt, iż złożone przez inwestora oświadczenie, które stanowi obligatoryjną przesłankę wydania pozwolenia na budowę na gruncie Prawa budowlanego, jest obarczone wadą prawną - tj. brak podstawy do dysponowania nieruchomością należącej do skarżącego na cele budowlane. W stanie faktycznym zarówno organ I jak i II instancji nie badali zakresu przedmiotowego oświadczenia, a taki stan ewidentnie narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego oraz podstawowe zasady konstytucyjne, tj. zasadę demokratycznego państwa prawnego oraz zasadę zaufania do państwa i stanowionego przezeń prawa.

Skarżący podkreślił także, że organ II instancji słusznie zauważył, iż doszło do naruszenia art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., gdyż Starosta W. nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Niestety organ odwoławczy bezzasadnie uznał, iż te naruszenie nie może być przyczyną przemawiającą za wyeliminowaniem z obiegu prawnego decyzji Starosty W..

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił m.in., że niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 30 ust. 1b oraz art. 30 ust. 2a P.b., gdyż przepisy te dotyczą uproszczonej procedury jaką jest zgłoszenie robót budowalnych, natomiast przedmiotowe postępowanie dotyczyło pozwolenia na budowę. Ponadto stwierdził, że inwestor nabył prawo do dysponowania sporną działką na podstawie decyzji Starosty M. z dnia [...] czerwca 2020 r., znak: [...] a decyzja ta znajdowała się w aktach sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody P. z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...], która utrzymała w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] (znak: [...]), zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej P. Sp. z.o.o w T. pozwolenia na budowę gazociągów PE średniego ciśnienia - gmina S. w miejscowościach S., K., P., L., D. - zadanie nr 3, lokalizowanych na działkach o (szczegółowo wymienionych) numerach ewidencyjnych.

Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.; dalej: P.b.). Wyjaśnić przy tym należy, że kontrolowane postępowanie zostało wszczęte przed nowelizacją ustawy Prawo budowlane, dokonaną na mocy ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471), która weszła w życie dnia 19 września 2020 r., w związku z czym zastosowanie w niniejszej sprawie mają przepisy P.b. w brzmieniu sprzed tej nowelizacji (zgodnie z art. 25 ww. ustawy zmieniającej, do spraw uregulowanych P.b. wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, przepisy P.b. stosuje się w brzmieniu dotychczasowym).

Jak stanowi art. 35 ust. 1 P.b., przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: (1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji środowiskowej, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2021 r., poz. 247 ze zm.; dalej: "ustawa środowiskowa"); (2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; (3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b P.b. oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 P.b.; (4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 P.b.

Przepis powyższy reguluje zakres obowiązków organu architektoniczno-budowlanego, mających na celu sprawdzenie projektu budowlanego w fazie wyjaśniającej postępowania administracyjnego. W razie stwierdzenia naruszeń w ww. zakresie, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (por. art. 35 ust. 3 P.b.). W przypadku zaś spełnienia tych wymagań, a także wymagań zawartych w art. 32 ust. 4 P.b., właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę – o czym stanowi art. 35 ust. 4 P.b. Przepis ten nie dopuszcza więc jakiejkolwiek uznaniowości w sprawie wydania pozwolenia na budowę, ani też możliwości uzależnienia wydania go od spełniania warunków innych niż te przewidziane ustawowo. Organ nie może zatem odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany spełnia wymagania określone w art. 35 ust. 1 P.b., a inwestor dopełnił czynności wymienionych w art. 32 ust. 4 P.b. - co w niniejszej sprawie nastąpiło.

W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dawałoby podstawę do wznowienia postępowania. Organy administracji obu instancji ustaliły istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zastosowały prawidłową podstawę prawną, a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcia zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.

Spór w sprawie dotyczy natomiast kilku kwestii. Po pierwsze złożenia przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z powołaniem się, odnośnie działki nr [...] położonej w obrębie S. M, na decyzję nr [...] , zamiast na decyzję nr [...] . Po drugie niezasadne nadanie decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. Po trzecie nieprawidłowe sprostowanie decyzji organu I instancji przez ten organ. Po czwarte zaś, nieprawidłowe, w ocenie skarżącego, zastosowanie przepisów art. 30 ust. 1b i art. 30 ust. 2a pkt 1 P.b. dotyczących zgłoszenia budowy.

Zdaniem Sądu podniesione zarzuty, pomimo częściowej ich zasadności, nie podważają legalności wydanych decyzji, a zatem nie mogły doprowadzić do uwzględnienia skargi.

Na samym początku wskazania wymaga, że ma rację organ odwoławczy twierdząc, że w sprawie niniejszej niezasadnie skarżący powołuje się na przepisy art. 30 ust. 1b i art. 30 ust. 2a pkt 1 P.b., bowiem nie miały one w sprawie zastosowania. Przywołane przepisy dotyczą bowiem zgłoszenia budowy lub wykonywania innych robót budowlanych, zaś niniejsze postępowanie dotyczy pozwolenia na budowę, a zatem są to inne postępowania poprzedzające rozpoczęcie robót budowlanych.

Niezasadne są zarzuty dotyczące naruszenia przywołanych przez skarżącego przepisów a związanych z oświadczeniem inwestora o prawie do dysponowania na cele budowlane działką nr [...] w obrębie S. M. W tej kwestii zauważenia wymaga, że zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b. pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Inwestor takie oświadczenie złożył, wskazując na decyzję Starosty M. o ograniczeniu w sposobie korzystania z części nieruchomości gruntowej dotyczącej działki nr [...] obręb S. M nr [...] (załącznik nr 11.7). Tymczasem jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane błędnie inwestor wskazał numer decyzji dotyczącej działki nr [...] w obrębie S. M, gdyż decyzja o takim numerze dotyczy innej działki i innego właściciela – chodzi o działkę R. P. nr [...] położoną w obrębie S. S – (patrz pkt 61 oświadczenia z k. 5 akt adm. – szara teczka). Powyższe potwierdzone jest na k. 277 akt adm. – chodzi o decyzję z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...].

Natomiast wbrew temu co twierdzi skarżący, w aktach administracyjnych znajduje się także decyzja Starosty M. z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] , dotycząca ograniczenia w sposobie korzystania z części nieruchomości wynoszącej 7,7 m2, położonej w obrębie S. M, gmina S., powiat W., woj. P., składającej się z działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,0597 ha – k. 281 akt adm. Dodatkowo na k. 283 akt adm. znajduje się wyrys z mapy ewidencyjnej z zaznaczoną działką nr [...]. Nie ma zatem wątpliwości, że w dacie złożenia oświadczenia przez inwestora ([...] sierpnia 2020 r.), istniała w obrocie prawnym ostateczna decyzja Starosty M. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] (decyzja stała się ostateczna w dniu [...] lipca 2020 r. – pieczątka z datą na decyzji) i została ona złożona w organie I instancji wraz z oświadczeniem. Zatem organ I instancji dysponował tą decyzją w dacie wydawania przez siebie decyzji w dniu [...] grudnia 2020 r.

W ocenie Sądu nie bez znaczenia dla oceny zaistniałego stanu rzeczy jest również fakt, że organ odwoławczy dostrzegając powyższe nieścisłości, przed wydaniem przez siebie decyzji w postępowaniu odwoławczym, zwrócił się do organu I instancji o ustalenie, czy przedmiotowa decyzja z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] , nadal pozostaje w obrocie prawnym i otrzymał odpowiedź, że nie toczyło się i nie toczy względem niej żadne postępowanie nadzwyczajne, a zatem pozostaje ona w obrocie prawnym. Jak zatem z powyższego widać, w dacie wydawania decyzji przez oba organy był spełniony warunek z art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b. Nie tylko bowiem zostało złożone stosowne oświadczenie, ale także obiektywnie było ono zgodne ze stanem faktycznym. Inwestor posiadał bowiem prawo do dysponowania działką nr [...] obręb S. M na cele budowlane, co wynikało wprost z omawianej decyzji. Kwestia zaś niezauważenia przez organ I instancji omyłkowego wpisania przez inwestora numeru decyzji [...] zamiast [...] , pozostaje bez wpływu na trafność rozstrzygnięcia. Zresztą organ odwoławczy w swojej decyzji kwestię tę dokładnie wyjaśnił i jednoznacznie wskazał, że prawo inwestora do dysponowania działką nr [...] obręb S. M na cele budowlane wynika z decyzji Starosty M. z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] .

Zdaniem Sądu niezasadny jest też zarzut dotyczący nieprawidłowego sprostowania przez organ I instancji własnej decyzji z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...], znak: [...]. Organ sprostował tę decyzję postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r., które nie zostało zaskarżone, a zatem stało się ostateczne i prawomocne. W niniejszym postępowaniu organ odwoławczy nie był zatem uprawniony do kontroli tego postanowienia a był nim związany.

Natomiast jako częściowo zasadny należy uznać zarzut dotyczący naruszenia przez organ I instancji przepisu art. 108 § 1 k.p.a. w zakresie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Przyznał to organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji i w tej mierze stwierdził, że organ I instancji nazbyt lakonicznie uzasadnił swoje rozstrzygnięcie dotyczące nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że powyższe naruszenie nie daje jednak podstawy do uchylania decyzji organu I instancji, gdyż w zasadzie nie wpływa ono na prawidłowość jej rozstrzygnięcia.

Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego. Podkreślenia bowiem wymaga, że wprawdzie organ odwoławczy nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu I instancji co do zasadności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, jednakże nie stwierdził, że organ I instancji działał w tym zakresie bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Organ I instancji działał bowiem w granicach upoważnienia, tj. na mocy art. 108 § 1 k.p.a., który to przepis daje możliwość nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności m.in. ze względu na interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Ponadto zauważenia wymaga, że nadanie przez organ I instancji swojej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności odnosiło swój skutek jedynie do czasu wydania przez organ odwoławczy decyzji ostatecznej, bowiem od daty wejścia jej w życie to ona była wykonalna z samego faktu jej ostateczności, bowiem na gruncie przepisów postępowania administracyjnego (por. art. 130 k.p.a.) decyzje ostateczne mają przymiot wykonalności.

Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organem II instancji zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.