Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2459/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6462 Wzory użytkowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 94 , art. 25 w zw. z art. 100, art. 37 ust. 1, art. 255 ust. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. "Prefabrykowany zbiornik okrągły dwupołówkowy z dnem" oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania jest skarga W. R. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (UP RP) z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] który po rozpatrzeniu na rozprawie sprawy o unieważnienie prawa ochronnego udzielonego na wzór użytkowy nr [...] pt.: "Prefabrykowany zbiornik okrągły dwupołówkowy z dnem" na rzecz W. R., M., na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny wniesionego przez P. R. Z. S., M., na podstawie art. 246 i 247 ust. 2 w zw. z art. 94 i 25 w zw. z art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zmianami) pw.p., oraz art. 98 kpc w związku z art. 256 ust. 2 Pwp orzekł:

1. unieważnić prawo ochronne nr [...] udzielone na wzór użytkowy pt: "Prefabrykowany zbiornik okrągły dwupołówkowy z dnem", oraz

2. przyznać P. R. Z.. S., M. od W. R., M. kwotę 2600 zł (słownie: dwa tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...].09.2008 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw przedsiębiorcy P. R., wobec decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2007 r. o udzieleniu prawa ochronnego nr [...] na wzór użytkowy pt: "Prefabrykowany zbiornik okrągły dwupołówkowy z dnem" na rzecz uprawnionego W. R., albowiem, zdaniem wnoszącego sprzeciw, decyzja Urzędu Patentowego RP została podjęta z naruszeniem art. 94 ust. 1 ustawy pwp. Rozwiązanie w dacie zgłoszenia tj. [...] maja 2006 r., nie spełniało wymogu nowości.

Ponadto zarzucono, że powyższa decyzja została podjęta również z naruszeniem art. 37 ust. 1 w/w ustawy, gdyż zaakceptowane przez Urząd Patentowy RP zastrzeżenia ochronne i opis zostały poprawione w sposób wykraczający poza to, co zostało ujawnione jako przedmiot rozwiązania w materiale złożonym w dniu zgłoszenia.

Uzasadniając zarzut braku nowości wnoszący sprzeciw stwierdził, że prefabrykowany zbiornik według spornego wzoru użytkowego był już w dacie zgłoszenia produkowany przez niego od kilku lat. Technologia wytwarzania tych zbiorników została opracowana przed 2003 r. W tym też roku rozpoczęto ich sprzedaż i montaż. Jako dowód na potwierdzenie powyższych faktów, wnoszący sprzeciw przedstawił Projekt budowlany prefabrykowanych zbiorników żelbetowych o średnicy 5,0 m wykonany przez Pracownię Projektową "A." P. R. z lutego 2003 r., faktury z lat 2003 - 2004, dokumentujące sprzedaż powyższych zbiorników i Aprobatę techniczną [...] wydaną przez Instytut Ochrony

Środowiska w W., oraz materiały promocyjne w postaci ulotki reklamowej z 2005 r., na której widoczne jest zdjęcie zbiorników prefabrykowanych zestawionych z elementów połówkowych. Dla udokumentowania daty ich druku przedstawiono dwie faktury firmy poligraficznej wystawione na wnoszącego sprzeciw. Dołączono również adresy ośrodków, do których wysyłano powyższe ulotki, w ramach akcji promocyjnej prowadzonej przez wnoszącego sprzeciw, a także faktury za wynajęcie sali na seminarium poświęcone temu samemu celowi. Podniesiono również, że stworzona została również strona internetowa przedsiębiorstwa wnoszącego sprzeciw informująca o wytwarzanych zbiornikach.

Na potwierdzenie zaś naruszenia art. 37 pwp wnoszący sprzeciw podał kilka przykładowych zmian, które jego zdaniem, nie mają oparcia w materiałach złożonych w Urzędzie w dacie zgłoszenia: na fig. 1 i 2 zwiększono ilość numerów oznaczeń z 4 do 6; na fig. 2 dodano otwory w pokrywie zbiornika; elementy zbiornika nie zostały pierwotnie nazwane, nie opisano również oznaczeń rysunku; nie podano w pierwotnie złożonym opisie miejsca usytuowania uszczelki; a także brak jest określenia, że pokrywa ma otwór/otwory.

W ocenie wnoszącego sprzeciw, prawo ochronne na sporny wzór użyteczny zostało przyznane z naruszeniem art. 37 ust. 1 i 2 pwp, ponieważ w toku postępowania zgłaszający wprowadził do zgłoszenia poprawki wykraczające poza to, co zostało ujawnione jako przedmiot rozwiązania w opisie wzoru w dniu dokonania zgłoszenia. Zdaniem wnoszącego sprzeciw wyjaśnienia uprawnionego w tym względzie są niewystarczające, gdyż nie wskazują wprost jakie fragmenty oryginalnie złożonej dokumentacji zgłoszeniowej stanowią poparcie dla zastrzeżeń ochronnych.

Wobec uznania sprzeciwu za bezzasadny sprawa została przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym.

Wnoszący sprzeciw podtrzymał swoje stanowisko w zakresie naruszenia art. 37 pwp oraz że sporny wzór nie spełniał wymogu nowości.

Zdaniem wnoszącego sprzeciw opis konstrukcji i rysunki prefabrykowanego okrągłego zbiornika dwupołówkowego z dnem zostały udostępnione przed datą zgłoszenia w formie projektów budowlanych oraz poprzez stosowanie tj. oferowanie i sprzedaż, a także różnego rodzaju akcje promocyjne. Jako uzupełnienie sprzeciwu z dnia [...] września 2008 r. wnoszący sprzeciw złożył oświadczenie twórcy strony internetowej [...] pana M. M., który na zlecenia pana P. R. działającego pod firmą Z. S. P. R., opracował w miesiącach od maja do grudnia 2004 r. stronę internetową firmy, na której zostały umieszczone informacje o produktach wytwarzanych przez firmę wnoszącego sprzeciw, między innymi żelbetonowe zbiorniki do wody ścieków. Do oświadczenia załączono wydruk, z umieszczonych na powyższej stronie internetowej w zakładce "Produkty", informacji dotyczący zbiorników produkowanych przez S., gdzie na stronie 2 i 3 uwidoczniony jest zbiornik według spornego wzoru.

Wnoszący sprzeciw jeszcze raz podkreślił, że projekt budowlany wykonany na zlecenie Z. S. P. R., który stanowi załącznik nr 1 do sprzeciwu z dnia [...] września 2008 r., na rysunku 1 przedstawia przekrój zbiornika o średnicy 5,0 m., z uwidocznioną częścią denną nadstawką i pokrywą. Wszystkie te elementy są połówkowe. Szczegół "S" uwidacznia połączenie elementów za pomocą uszczelki gumowej. Na rysunku 3 pokazano zaś przekroje elementu nadstawki i płyty przykrywającej z otworem, z zaznaczonymi miejscami łączenia poszczególnych elementów śrubami. W opisie technicznym zbiornika, w części 5 wskazano rozmiary transportowe prefabrykowanych elementów, które potwierdzają fakt, że elementy zbiornika są połówkowe tj. stanowią całość po zestawieniu dwóch symetrycznych elementów. Jego szczelność zapewniają uszczelki gumowe umieszczone na płaszczyznach pionowych i poziomych zestawionych elementów. W części 14 wspomnianego projektu ("Montaż"), wyjaśniono, że "montaż polega na skręceniu elementów na śruby ze stali nierdzewnej z jednoczesnym uszczelnieniem połączeń atestowaną uszczelką gumową". Widać z tego wyraźnie, że wszystkie cechy techniczne określone w zastrzeżeniach ochronnych spornego wzoru użytkowego, są również cechami zbiornika przedstawionymi w w/w projekcie budowlanym, o sprzedaży którego świadczą załączone do sprzeciwu faktury.

Zdaniem strony, o braku nowości rozwiązania zawartego we wzorze użytkowym nr [...] świadczy również Aprobata techniczna nr [...] z [...] lipca 2004 r., stanowiąca załącznik nr 8 do sprzeciwu z dnia [...] września 2008 r. W części 1.2.2. w/w dokumentu, na stronie 2 w punkcie b, omówiono dwa typy modułowych prefabrykowanych zbiorników o wzorze użytkowym uwidoczniono na rysunkach 21 i 22. Z opisu wynika, że zbiorniki te składają się z dwóch jednakowych elementów dennych i kręgów nastawczych, łączonych pionowo i poziomo za pomocą uszczelek gumowych. Na rysunkach widoczne jest również łączenie elementów połówkowych śrubami łączeniowymi.

Wnoszący sprzeciw podkreślił, że uprawniony w piśmie z dnia [...] stycznia 2010 r. wyjaśnił, iż wnoszący sprzeciw miał dostęp do informacji dotyczących prefabrykowanego zbiornika dwupołówkowego z dnem, co wykorzystał rozpoczynając samodzielną produkcję zbiorników autorstwa uprawnionego i dopiero wówczas W. R., chcąc chronić swoje prawa, zgłosił rozwiązanie opracowanego przez siebie prefabrykowanego zbiornika dwu połówkowego z dnem do ochrony w Urzędzie Patentowym RP.

Zdaniem uprawnionego, przedłożone przez wnoszącego sprzeciw dokumenty nie świadczą o braku nowości spornego rozwiązania.

W ocenie uprawnionego wnoszący sprzeciw nie udowodnił, że dokumenty te wytworzone zostały przed datą zgłoszenia tj. [...] maja 2006 r. (np. ulotka reklamowa), jak również brak jest dowodu, że pozostałe dokumenty dotyczą prefabrykowanego zbiornika okrągłego dwupołówkowego z dnem. Wnoszący sprzeciw sugeruje ponadto, że to on jest pomysłodawcą i autorem rozwiązania na które udzielone zostało prawo ochronne, a uprawniony W. R. zgłosił go ponieważ miał dostęp do dokumentacji projektowej. Stanowisko to jest sprzeczne ze stanem faktycznym. Pomiędzy stronami toczyły się i nadal toczą sprawy przed sądami powszechnymi o autorstwo rozwiązań technicznych i prawo do korzystania z nich, w tym również z prefabrykowanego zbiornika okrągłego dwupołówkowego z dnem. Zeznający świadkowie potwierdzili, że autorem i pomysłodawcą rozwiązań technicznych jest W. R. To on wymyślił ideę zbiornika dwupołówkowego przede wszystkim sposób jego wytwarzania i montażu (on również wymyślił formy do produkcji elementów zbiornika) oraz sposób montażu i uszczelniania (protokoły z rozpraw przed Sądem Okręgowym w [...] w załączeniu). Wynika z nich, że pomysł produkcji zbiorników, w tym dwupołówkowego, pochodził od W. R. i on w sposób kompleksowy zajmował się pracami nad zbiornikiem. P. R. uzyskał wiedzę co do produkcji zbiorników dwupołówkowych wyłącznie na skutek współpracy z W. R. Z tego powodu dysponował też formami do produkcji zbiorników, które opracował W. R. Nie mógł on zachować w tajemnicy przed swoim synem prowadzonych prac, informacji co do sposobu produkcji, zmian w projektach i ostatecznych ustaleń technicznych. Z tego względu rozwiązanie to nie było rozwiązaniem nowym, ale wyłącznie dla wnoszącego sprzeciw, ponieważ wiedział on o pracach nad zbiornikiem. O pracach tych wiedziały również osoby trzecie gdyż rozmiar form i konieczność podjęcia specjalistycznych prac wymuszały udział osób trzecich. Jednak okoliczność ta nie może być równoznaczna z ujawnieniem rozwiązania.

W dniu [...] lipca 2010 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynęło pismo wnoszącego sprzeciw, do którego załączono oświadczenie pani Z. M. zam. L., [...] K., o nabyciu przez nią zbiornika dwupołówkowego o średnicy 6,0 metrów i wysokości wew. 3 metry, wykorzystanego przez kupującą jako zbiornik na gnojowicę. Fakt ten poświadczony został własnoręcznym podpisem nabywającej, na fakturze VAT Nr: [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. wystawionej przez Z. "S." P. R. Inwestycja ta zgodnie z oświadczeniem pani Z. M. zrealizowana została według projektu budowlanego Prefabrykowanych Zbiorników Żelbetowych Ø 6 m. (do przystosowania) z dnia [...] lutego 2003 r. wykonanego przez biuro "A." P. R. Kopia wspomnianej faktury i ww. projekt budowlany stanowią załącznik oświadczenia. Przedmiotowy projekt budowlany stanowił dokumentację techniczną wykorzystaną przy montażu zakupionego zbiornika i został przygotowany i udostępniony przed dokonaniem zakupu tj. przed wystawieniem ww. faktury.

Unieważniając prawo ochronne na sporny wzór użytkowy organ odwołał się do art. 246 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej, w myśl którego każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji w ciągu 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa. Powołał także art. 246 ust. 2 tej ustawy, który stanowi, iż podstawę sprzeciwu, stanowią okoliczności, które uzasadniają unieważnienie prawa ochronnego.

Natomiast w świetle art. 247 ust. 2 pwp, w sytuacji gdy uprawniony w odpowiedzi na zawiadomienie Urzędu, podniesie zarzut, że sprzeciw jest bezzasadny, sprawa zostaje przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym.

W myśl art. 255 ust. 1 pkt 9 w/wym. ustawy, sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy na skutek sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny, rozpatruje się w trybie postępowania spornego.

Zgodnie z art. 94 ustawy Pwp wzorem użytkowym jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym, dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci. Zgodnie zaś z art. 25 w związku z art. 100 pwp rozwiązanie uważa się za nowe, jeśli nie jest ono częścią stanu techniki. Przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą według której oznacza się pierwszeństwo, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób.

Odnosząć powyższe przepisy do ustalonego stany faktycznego UP RP stwierdził, że rozwiązanie dotyczące prefabrykowanego zbiornika okrągłego dwu połówkowego z dnem, będące przedmiotem wzoru użytkowego nr [...], posiada następujący zakres ochrony:

Zastrzeżenie niezależne (nr 1) - "Prefabrykowany zbiornik okrągły z dnem, wyposażony w prefabrykowane elementy, łączone ze sobą za pomocą standartowych połączeń mechanicznych, np.: śrub, znamienny tym, że stanowi zestaw dwóch połączonych ze sobą elementów połówkowych (1), które w przekroju poprzecznym są w kształcie łuku tworzonego przez średnicę, korzystnie 500 - 600 cm, przy czym pojedynczy element połówkowy (1) mocowany jest na płycie dennej (2), która w widoku z góry tworzy płaszczyznę w kształcie łuku tworzonego przez średnicę, korzystnie 500 - 600 cm, a pokrywę pojedynczego elementu połówkowego (1) stanowi płyta (3), która w widoku z góry tworzy płaszczyznę w kształcie łuku tworzonego przez średnicę, korzystnie 500 - 600 cm i ma usytuowany na swojej powierzchni otwór (4), zaś połączenie elementów połówkowych (1) uzyskiwane jest z wykorzystaniem wnęk ze złączami śrubowymi (5) oraz uszczelnione uszczelką (6), usytuowaną wzdłuż krawędzi elementu połówkowego (1)." Zastrzeżenie zależne (nr 2) - "Prefabrykowany zbiornik według zastrz. 1, znamienny tym, że pomiędzy każdy z elementów połówkowych (1) mocowanych na płycie dennej (2), a płytę (3) stanowiącą pokrywę pojedynczego elementu połówkowego (1), wstawiany jest dodatkowy element połówkowy (1).".

Odnosząc się do zarzutów wnoszącego sprzeciw, w ocenie Kolegium Orzekającego, brak jest podstaw do postawienia zarzutu naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej. W świetle tego przepisu "do czasu wydania decyzji w sprawie udzielenia patentu zgłaszający może wprowadzać uzupełnienia i poprawki do zgłoszenia wynalazku, które nie mogą wykraczać poza to co zostało ujawnione, w dniu dokonania zgłoszenia, jako przedmiot rozwiązania w opisie zgłoszeniowym wynalazku obejmującym opis wynalazku, zastrzeżenia patentowe i rysunki". Organ stwierdził, że przepis ten dotyczy reguł postępowania przy ubieganiu się o ochronę wynalazku, a na mocy art. 100 pwp i wzoru użytkowego, nie dotyczy więc ustawowych warunków wymaganych do udzielenia patentu na wynalazek. W postępowaniu spornym Urząd Patentowy dokonuje jedynie oceny wynalazku (wzoru użytkowego), w postaci w jakiej udzielona została ochrona, nie odnosi się natomiast do trybu postępowania przy udzielaniu praw wyłącznych na tenże wynalazek czy wzór użytkowy.

Z kolei dokonując merytorycznej analizy złożonych materiałów pod kątem nowości wzoru użytkowego nr [...]pt.: "Prefabrykowany zbiornik okrągły dwupołówkowy z dnem", Kolegium uznało, że w świetle przedstawionych przez wnoszącego sprzeciw dowodów, rozwiązanie to w dniu zgłoszenia do Urzędu Patentowego RP tj. [...] maja 2006 r., nie było nowe. Wzoru użytkowego nie można bowiem uznać za nowy gdy w stanie techniki można wskazać informację zawierającą takie samo zestawienie cech technicznych. Przy czym chodzi tu nie o odrębne informacje dotyczące poszczególnych jego cech, lecz takie samo ich zestawienie. Zdaniem organu dokumentem takim jest niewątpliwie "Projekt budowlany prefabrykowanych zbiorników żelbetowych Ø wew= 5,0 m" z dnia [...] lutego 2003 r., opracowany przez Pracownię Projektową "A." P. R., z którego jednoznacznie wynika, że przedstawia on prefabrykowany zbiornik okrągły dwupołówkowy z dnem, wyposażony w prefabrykowane elementy, łączone ze sobą za pomocą standardowych połączeń mechanicznych tj. śrub charakteryzujący się tym, że stanowi zestaw dwóch połączonych ze sobą elementów połówkowych, które w przekroju poprzecznym są w kształcie łuku tworzonego przez średnicę 500 cm, przy czym pojedynczy element połówkowy mocowany jest na płycie dennej, która w widoku z góry tworzy płaszczyznę w kształcie łuku tworzonego przez średnicę 500 cm, a pokrywę pojedynczego elementu połówkowego stanowi płyta, która w widoku z góry tworzy płaszczyznę w kształcie łuku tworzonego przez średnicę 500 cm i ma usytuowany na swojej powierzchni otwór, zaś połączenie elementów połówkowych uzyskiwane jest z wykorzystaniem wnęk ze złączami śrubowymi oraz uszczelnione uszczelką usytuowaną wzdłuż krawędzi elementu połówkowego, zaś pomiędzy każdy z elementów połówkowych mocowanych na płycie dennej, a płytę stanowiącą pokrywę pojedynczego elementu połówkowego wstawiony jest dodatkowy element połówkowy. To samo rozwiązanie przedstawione jest również w aprobacie technicznej nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. wydane przez Instytut Ochrony Środowiska w Warszawie gdzie w części 1.2.2. na stronie 2 omówiono typoszereg modułowych zbiorników żelbetowych o średnicach 5000 i 6000 mm, które składają się z dwóch jednakowych elementów dennych i kręgów nastawczych łączonych pionowo za pomocą uszczelek gumowych oraz poziomo za pomocą uszczelek między. Spoiny wypełnione są odpowiednią zaprawą klejową C. Na rysunkach 18 - 22 (str. 20 - 22), przedstawiono w szczegółach prefabrykowany typoszereg zbiorników okrągłych o cechach dokładnie odpowiadających spornemu.

Zdaniem UP RP z obu powyższych dokumentów niezbicie wynika, że zbiornik będący przedmiotem wzoru użytkowego nr [...] w dniu zgłoszenia do Urzędu Patentowego RP był już znany. Natomiast z oświadczenia Z. M., popartego jej fakturą VAT Nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. wynika ponadto, że znajdował się on również i w obrocie handlowym, co pośrednio potwierdził również uprawniony stwierdzając, że współpracował ściśle z wnoszącym sprzeciw, który w związku z tym miał dostęp do pomysłu prefabrykowanego zbiornika dwu połówkowego z dnem, co wykorzystał zrywając współpracę i rozpoczynając samodzielną produkcję zbiorników. Dopiero w zaistniałej sytuacji uprawniony, chcąc chronić swoje prawa zgłosił rozwiązanie opracowanego przez siebie zbiornika do UPRP. Organ podkreślił, że złożonego oświadczenia wraz z fakturą uprawniony nie kwestionował.

Organ stwierdził, że wziąwszy pod uwagę powyższe względy, w świetle przedstawionych dowodów ze stanu techniki powołanych przez stronę wnoszącą sprzeciw a także oświadczenia Z. M. i wyjaśnień uprawnionego, należy uznać, iż wzór użytkowy nr [...] w dniu zgłoszenia nie był rozwiązaniem nowym.

Orzekając w przedmiocie kosztów organ stwierdził, że rozstrzygnięto o zwrocie kosztów w oparciu o art. 256 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej, który w tym względzie nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów obowiązujących w postępowaniu cywilnym.

Zgodnie z art. 98 §1 kpc strona przegrywająca sprawę zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

Uwzględniając stopień zawiłości sprawy i nakład pracy pełnomocnika wnoszącego sprzeciw, Kolegium Orzekające uznało za zasadne przyznanie wnoszącemu sprzeciw kwoty 2600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie. Na powyższą kwotę składa się wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 1600 zł, które stanowi równowartość stawki minimalnej w sprawach o unieważnienie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji na skutek złożonego sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny określonej w § 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 212 poz. 2076), oraz opłata od sprzeciwu w kwocie 1000 zł.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję zarzucono naruszenie:

- przepisów prawa materialnego w postaci art. 94 w zw. z art. 25 w zw. z art. 100 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej polegające na błędnej wykładni prowadzącej do przyjęcia, że rozwiązanie zgłoszone przez Skarżącego w dniu [...] maja 2006 r. nie było rozwiązaniem nowym,podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że przed tą datą doszło do ujawnienia wszystkich istotnych cech zbiornika w sposób powszechny,

- naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na zapadłe rozstrzygnięcie tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej polegające na nierozpoznaniu istoty sprawy i nie ustaleniu w sposób wyczerpujący czy system łączeń elementów zbiornika wskazany przez wnoszącego sprzeciw i system wskazany przez Skarżącego jest taki sam, co w konsekwencji prowadzi do pozbawienia atrybutu nowości zgłoszenia z dnia [...] maja 2006 r.

W konkluzji wniesiono o:

- uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej,

- zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż w ocenie Kolegium Orzekającego uwzględnione dowody, zgłoszone przez wnoszącego sprzeciw przed datą zgłoszenia do ujawnienia wszystkich istotnych zastrzeżeń zbiornika objętych zgłoszeniem, co powoduje że w chwili zgłoszenia przez Skarżącego rozwiązanie łączenia i zestawienia zbiornika nie było rozwiązaniem nowym.

Zdaniem skarżącego powyższe stanowisko jest sprzeczne z treścią art. 94 ustawy Prawo własności przemysłowej w zw. z art. 25 i art. 100 ust. 1 wymienionej ustawy. W myśl art. 94 ust. 1 w/w ustawy wzorem użytkowym jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym, dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci. Zgodnie z art. 25 ust. 1 - 3 ustawy znajdującym zastosowanie do wzorów użytkowych przez odesłanie z art. 100 ust. 1 wzór uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki. Strona wskazuje, że przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób. Za stanowiące część stanu techniki uważa się również informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie. Skarżący akcentuje, że w ocenie Urzędu Patentowego dokumentacja projektu budowlanego zbiornika, opis zawarty w aprobacie technicznej ujawniały wszystkie istotne zastrzeżenia zbiornika zaś fakt sprzedaży zbiornika Z. M. wskazują, iż zbiornik ten znajdował się w obrocie handlowym. Stanowisko to, zdaniem skarżacego jest błędne ponieważ dokumenty przyjęte za podstawę decyzji Urzędu Patentowego nie ujawniają zastrzeżeń ochronnych w szczególności dotyczących systemu łączeń elementów. Z dokumentów przedstawionych przez wnoszącego sprzeciw, w szczególności projektów budowlanych wynika, że rozwiązanie było przedstawione jedynie ograniczonemu kręgowi podmiotów i nie było udostępniane nieograniczonej liczbie osób np. przez powszechne opublikowanie np. na stronie internetowej. Zarzucono, że strona wnosząca sprzeciw nie przedstawiła umów łączących go z nabywcami, a umowy te mogły przewidywać obowiązek zachowania tajemnicy i poufności. Skarżący podkreślił, że w praktyce E. uznano, że demonstracja urządzenia potencjalnemu nabywcy należy traktować jako milczące wyrażenie zgody na dochowanie tajemnicy, (M. du Vall, Prawo, s. 187; por. także wyr. SN z 24.10.1984 r., IV PR 5/84, WUP 1985, Nr 4). Ponadto z dokumentów załączonych przez wnoszącego sprzeciw nie wynika, że ujawnienie rozwiązania poprzez sprzedaż ujawniło cechy wzoru, skoro po zamontowaniu dokonywanym przez wnoszącego sprzeciw cechy zbiornika w zakresie łączeń i uszczelniania elementów podlegały zakrywaniu w toku procesu budowlanego i nie były one widoczne dla innych osób. Kształt zewnętrzny zbiornika po jego zamontowaniu nie pozwalał na zapoznanie się przez osoby postronne z systemem łączenia i uszczelniania elementów gdyż nie były one widoczne.

Zdaniem strony, nie sposób również zgodzić się ze stanowiskiem Urzędu Patentowego, że załączone przez wnoszącego sprzeciw dokumenty w postaci projektu budowlanego i aprobaty technicznej wskazują na powszechne ujawnienie zastrzeżeń ochronnych zbiornika. W projekcie budowlanym sporządzonym przez Pracownię Projektową A. P. R. w części 14 –"Montaż" wskazano, że montaż elementów polega na skręceniu elementów na śruby ze stali nierdzewnej z jednoczesnym uszczelnieniem połączeń atestowaną uszczelką gumową. W ostatnim procesie montażu kieszenie śrub montażowych należy wypełnić klejem i kostkami betonowymi. Podobny opis łączenia elementów zbiornika zawarty jest w aprobacie technicznej. Nie można zgodzić się z Urzędem Patentowym, iż taki opis systemu połączeń elementów wskazuje, że zbiorniki zgłoszone przez Skarżącego i wprowadzone do sprzedaży przez Z. S. były łączone w taki sam sposób, a tym samym, iż zgłoszone zbiorniki nie były rozwiązaniami nowymi. Dokumenty załączone przez wnoszącego sprzeciw i uznane za wiarygodne przez Urząd Patentowy nie podważają waloru nowości w dacie zgłoszenia, ponieważ opisy w nich zawarte są za bardzo ogólne na tyle, że nie przedstawiają szczegółowego systemu połączeń śrubowych. Gdyby przyjąć argumentację Urzędu Patentowego to należałoby przyjąć, że każde łączenie elementów zbiornika za pomocą śrub powoduje, że inny system łączenia nie jest rozwiązaniem nowym. Zdaniem skarżącego, Urząd Patentowy nie zbadał tego zagadnienia w sposób szczegółowy uznając, że skoro elementy łączone są za pomocą śrub to łączone są w taki sam sposób. Zagadnienie to nie zostało w sposób należyty zbadane pod kątem braku nowości zgłoszonego przez Skarżącego zbiornika. W ocenie strony, wnoszący sprzeciw również nie uzasadnił i nie udowodnił, że szczegółowy system łączenia za pomocą śrub, a nie tylko metoda, był identyczny w zbiornikach przez niego sprzedawanych i zgłoszonym przez Skarżącego w 2006 roku do Urzędu Patentowego. Z tych względów stanowisko Urzędu Patentowego, iż doszło do ujawnienia wszystkich istotnych cech zastrzeżonego zbiornika jest sprzeczne z art. 94 w zw. z art. 25 ustawy Prawo własności przemysłowej, a co najmniej jest stanowiskiem przedwczesnym, które wymaga szczegółowego wyjaśnienia i przeprowadzenia w tym kontekście szczegółowego postępowania dowodowego, nie wykluczając oględzin lub dopuszczenia dowodu z opinii biegłego specjalisty w tym zakresie. Na chwilę jednak obecną uznać należy, iż wnoszący sprzeciw nie udowodnił iż rozwiązanie zgłoszone przez Skarżącego w dacie [...] maja 2006 r. nie było rozwiązaniem nowym, którego wszystkie istotne elementy stanowiące zastrzeżenie ochronne zostały ujawnione.

Przytoczone powyżej opisy i rysunki systemu łączenia nie tylko dla powszechnego odbiorcy ale także i specjalisty w tej dziedzinie nie pozwoliłyby na ustalenie w jaki szczegółowy sposób elementy zbiornika są łączone. Opisy i rysunki załączone przez wnoszącego sprzeciw nie wskazywały jak śruby są montowane w prefabrykat, jaki jest ich kształt i rozmiar, jaki jest system ich łączenia i uszczelniania. Nie można także podzielić argumentu o ujawnieniu w sytuacji zamontowania zbiorników w sytuacji kiedy montaż zbiornika odbywał się przez zgłaszającego sprzeciw i osoby postronne nie mogły zapoznać się z systemem łączenia prefabrykatów, jak również łączenia te były niewidoczne, gdyż miejsca w którym znajdowały się śruby wypełniane były zaprawą klejową na co wskazuje projekt budowlany. W świetle powyższego błędne, wydane z naruszeniem prawa, jest rozstrzygnięcie Urzędu Patentowego, iż rozwiązanie zgłoszone przez Skarżącego nie było rozwiązaniem nowym, gdyż wnoszący udostępnił go powszechnie już w 2003 r. Pogląd taki wynika z nie rozpoznania istoty sprawy i błędnej wykładni art. 94 w zw. z art. 25 ustawy Prawo własności przemysłowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Podkreślił także, że prawo ochronne nie może być udzielone na rozwiązania niezdeterminowane przestrzennie, a więc np. na sposób łączenia elementów składanych zbiornika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

W niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym kontroli poddano decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] unieważniającą prawo ochronne nr [...] na wzór użytkowy pt.: - "Prefabrykowany zbiornik okrągły dwupołówkowy z dnem" udzielone na rzecz W. R. Przedmiotowy wzór użytkowy uzyskał ochronę w postaci prawa z rejestracji na mocy decyzji z dnia [...] grudnia 2007r. z pierwszeństwem od [...] maja 2006r. Informacja o udzieleniu tego prawa została ogłoszona w Wiadomościach Urzędu Patentowego z dnia 31 lipca 2008r. WUP 07/08. Sprzeciw od tej decyzji uznany następnie przez uprawnionego za bezzasadny został wniesiony [...] września 2008r., a zatem w terminie przewidzianym w art. 246 ust. 1 p.w.p. Zasadnie więc Urząd Patentowy RP działający w trybie spornym na zasadzie art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p. rozpoznał sprawę w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji w/w wzoru dokonując oceny zdolności rejestracyjnej z punktu widzenia przepisów art. 94 oraz 25 w zw. z art. 100 p.w.p. ze względu na podniesiony w sprzeciwie zarzut braku nowości.

Prawidłowo również organ uczynił nie uwzględniając podniesionego przez wnoszącego sprzeciw zarzutu naruszenia art. 37 ust. 1 p.w.p., gdyż wzmiankowany przepis nie dotyczy ustawowych warunków wymaganych do udzielenia prawa ale wyłącznie reguł postępowania przy ubieganiu się o ochronę wzoru użytkowego (v. art. 37 ust. 1 i art. 100 p.w.p.). W postępowaniu spornym Urząd Patentowy dokonuje jedynie oceny wynalazku (wzoru użytkowego) w postaci w jakiej udzielona została ochrona.

W myśl art. 94 p.w.p. wzorem użytkowym jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym, dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci. Zgodnie zaś z art. 25 w związku z art. 100 pwp rozwiązanie uważa się za nowe, jeśli nie jest ono częścią stanu techniki. Przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób.

Rozwiązanie będące przedmiotem spornego wzoru użytkowego posiada następujący zakres ochrony:

Zastrzeżenie niezależne (nr 1) - "Prefabrykowany zbiornik okrągły z dnem, wyposażony w prefabrykowane elementy, łączone ze sobą za pomocą standardowych połączeń mechanicznych, np.: śrub, znamienny tym, że stanowi zestaw dwóch połączonych ze sobą elementów połówkowych (1), które w przekroju poprzecznym są w kształcie łuku tworzonego przez średnicę, korzystnie 500 - 600 cm, przy czym pojedynczy element połówkowy (1) mocowany jest na płycie dennej (2), która w widoku z góry tworzy płaszczyznę w kształcie łuku tworzonego przez średnicę, korzystnie 500 - 600 cm, a pokrywę pojedynczego elementu połówkowego (1) stanowi płyta (3), która w widoku z góry tworzy płaszczyznę w kształcie łuku tworzonego przez średnicę, korzystnie 500 - 600 cm i ma usytuowany na swojej powierzchni otwór (4), zaś połączenie elementów połówkowych (1) uzyskiwane jest z wykorzystaniem wnęk ze złączami śrubowymi (5) oraz uszczelnione uszczelką (6), usytuowaną wzdłuż krawędzi elementu połówkowego (1)."

Zastrzeżenie zależne (nr 2) - "Prefabrykowany zbiornik według zastrz. 1, znamienny tym, że pomiędzy każdy z elementów połówkowych (1) mocowanych na płycie dennej (2), a płytę (3) stanowiącą pokrywę pojedynczego elementu połówkowego (1), wstawiany jest dodatkowy element połówkowy (1)."

Ze względu na to, iż to zastrzeżenia ochronne wyznaczają zakres przedmiotowy prawa wyłącznego z wzoru użytkowego prawidłowe jest stanowisko organu, że przyjęte za podstawę decyzji dokumenty w postaci projektu budowlanego wykonanego przez pracownię A. z lutego 2003r. oraz aprobata techniczna nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. ujawniają wszystkie cechy techniczne spornego zbiornika. Obydwa te dokumenty dotyczą bowiem prefabrykowanego zbiornika okrągłowego dwupołówkowego z dnem, w którym łączenie elementów składowych uzyskane jest za pomocą złączy śrubowych z wykorzystaniem wnęk. Zasadność przyjętego przez organ stanowiska potwierdza opis zastrzeżenia ochronnego niezależnego 1 spornego wzoru. W świetle tego opisu, gdy chodzi o łączenie poszczególnych elementów ochroną objęte jest każde połączenie śrubowe z wykorzystaniem wnęk (cyt: zaś połączenie elementów połówkowych (1) uzyskiwane jest z wykorzystaniem wnęk ze złączami śrubowymi (5)). W tym stanie rzeczy należy podzielić pogląd organu, że zbiornik będący przedmiotem spornego wzoru użytkowego w dniu zgłoszenia do Urzędu Patentowego tj. [...] maja 2006 r. był już znany.

Zdaniem Sądu, organ prawidłowo też uznał, że przed datą zgłoszenia spornego wzoru użytkowego doszło do ujawnienia wszystkich istotnych cech zbiornika w sposób powszechny. Udostępnienie publiczne wzoru bowiem następuje m.in. wskutek wykorzystania wzoru w handlu. Wzór należy uznać za udostępniony, jeżeli przed dokonaniem rejestracji został wprowadzony do sprzedaży. Przy czym wykorzystanie wzoru w handlu powinno zostać udowodnione w taki sposób, żeby nie było wątpliwości, co do daty w której to nastąpiło a sposób ujawnienia był taki, że mogli się z nim zapoznać specjaliści z danej branży. W rozpatrywanej sprawie ustalono, że rozwiązanie będące przedmiotem omówionego wyżej projektu budowlanego wykonanego przez pracownię A., ujawniające wszystkie istotne cechy zastrzeganego wzoru, zostało zakupione przez Z. M. Dowodem sprzedaży była przedłożona do akt sprawy faktura VAT Nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. oraz oświadczenie kupującej o nabyciu przez nią zbiornika dwupołówkowego wykorzystanego jako zbiornik na gnojowicę oraz, że inwestycja została zrealizowana według w/w projektu budowlanego, a wymieniony projekt stanowiący dokumentację techniczną został przygotowany i udostępniony kupującej przed wystawieniem faktury. Powyższe dowody nie zostały zakwestionowane przez skarżącego zatem uprawnione jest twierdzenie organu, że przed dniem zgłoszenia wzoru do ochrony został on udostępniony publicznie w sposób niweczący jego nowość. Niewątpliwie bowiem w czasie transportu od sprzedawcy do klientki a także w czasie składowania i montażu dostęp do tego zbiornika mogła mieć dowolna grupa osób - w tym specjaliści w branży, którzy mogli zapoznać się ze spornym rozwiązaniem.

Odnosząc się do argumentacji skarżącego, że organ nie rozpoznał istoty sprawy i nie ustalił w sposób wyczerpujący czy system łączeń elementów zbiornika wskazany przez wnoszącego sprzeciw i system wskazany przez skarżącego jest taki sam, należy wskazać, że ma rację organ twierdząc, iż prawo ochronne nie może być udzielone na rozwiązania niezdeterminowane przestrzennie np. na sposób łączeń elementów składowych zbiornika.

Zgodnie bowiem z art. 94 pwp wzorem użytkowym jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym, dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci.

Innymi słowy wymóg określenia kształtu, budowy lub zestawienia o trwałej postaci wyklucza możliwość udzielenia prawa ochronnego na rozwiązania dotyczące sposobów postępowania.

Mając na uwadze powyższe skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ppsa.