Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 584/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34, art. 35, art. 37 ust. 2 w zw. art. 51 ust. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 12 ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 14 października 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2015 roku sprawy ze skargi R. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych - oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dla inwestycji obejmującej przebudowę i rozbudowę budynku.

Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na przebudowę i rozbudowę budynku na terenie nieruchomości przy ul. A w Ł. Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania K. S., decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. w przedmiocie pozwolenia na budowę.

Następnie wyrokiem z dnia 22 października 2008r. w sprawie II SA/Łd 117/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję Wojewody [...] nr [...], z dnia [...]. Wyrokiem z dnia 1 lutego 2010r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II OSK 257/09, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 października 2008r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 25 maja 2010r. w sprawie II SA/Łd 260/10 uchylił decyzję Wojewody [...] i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. w przedmiocie pozwolenia na budowę hotelu na nieruchomości przy ul. A w Ł.

Ponownie rozpoznając wniosek inwestora z dnia 29 września 2006r. Prezydent Miasta Ł .umorzył postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę.

Po złożeniu przez R. B. w dniu 18 stycznia 2011r kolejnego wniosku o wydanie pozwolenia na budowę, pismem z dnia 1 lutego 2011r. Prezydent Miasta Ł. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o wyjaśnienie prawidłowości wykonanych dotychczas robót budowlanych. Decyzją z dnia [...] nr [....] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazał R. B., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r. poz.1409 ze zm), dalej powoływanej jako "Pr.bud.", zaniechanie dalszych robót budowlanych w budynku hotelowym powstałym w wyniku przebudowy i rozbudowy na terenie nieruchomości w Ł przy ul. A. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w sprawie ma zastosowanie tryb określony w art. 50 – 51 Pr.bud. Zdaniem organu nadzoru dotychczas wykonane prace pozostają w zgodzie z ostatecznym pozwoleniem na ich wykonanie, które następnie zostało uchylone i brak jest podstaw do nakazania inwestorowi rozbiórki części obiektu bądź wykonania innych robót, o których mowa w art. 51 ust. 1 Pr. bud.

Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. zatwierdził projekt budowlany i udzielił R. B. pozwolenia na przebudowę i rozbudowę istniejącego budynku na ww. nieruchomości.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 maja 2010r. w sprawie II SA/Łd 260/10 wskazał, iż z uwagi na fakt, że otwory okienne i drzwiowy w budynku wielorodzinnym na sąsiedniej nieruchomości, to jest przy ul. A. B w Ł., nie zostały zamurowane i dopiero po zakończeniu postępowania przed organami nadzoru budowlanego i wykonaniu nakazu zamurowania otworów, możliwe będzie wydanie decyzji przez organ administracji architektoniczno – budowlanej, uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Wyrokiem z dnia 24 maja 2012r. w sprawie II SA/Łd 188/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, uchylił decyzję kasacyjną Wojewody [...]. Wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2013r. w sprawie II OSK 2308/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Wojewoda [...], po ponownym rozpoznaniu odwołania i uwzględnieniu oceny prawnej wyrażonej w ww. orzeczeniach, decyzją nr [...] z dnia [...], uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że uwzględniając utrwalone orzecznictwo sądowe i poglądy doktryny oraz wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2013r. w sprawie II OSK 2308/12, podjęcie stosownych decyzji leży w kompetencjach Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. i [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., a postępowanie przed organami administracji architektoniczno – budowlanej stało się bezprzedmiotowe.

Wnioskiem z dnia 27 listopada 2013r. R. B. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o wydanie decyzji o wznowieniu robót budowlanych dla inwestycji obejmującej przebudowę i rozbudowę budynku istniejącego (zabudowa frontowej części działki) na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. A. A(działka nr 275/19, w obrębie [...]), zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] nr [...]. Wniosek złożony został w związku z wydaniem przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] nr [...].

Przy piśmie z dnia 7 stycznia 2014r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267 ze zm.), dalej powoływanej jako "K.p.a.", przekazał zgodnie z właściwością miejscową i rzeczową ww. wniosek R. B. Prezydentowi Miasta Ł., który wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość.

Postanowieniem z dnia 29 maja 2014r. w sprawie II OW 27/14 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku R. B. z dnia 27 listopada 2013r.

Pismem z dnia 9 lipca 2014r. R. B. wniósł "o wznowienie postępowania w sprawie" w związku z treścią ww. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pismami z dnia 23 lipca 2014r. organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego wezwał R. B. do usunięcia braków formalnych wniosku z dnia 9 lipca 2014r. oraz do usunięcia braków formalnych wniosku z dnia 27 listopada 2013r. pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania.

Pismami z dnia 2 października 2014r. znak: [...] i [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. poinformował o pozostawieniu wniosków bez rozpoznania.

Przy piśmie z dnia 15 września 2014r. (data wpływu do organu: 2 października 2014r.) R. B. przekazał dokumentację, w tym kopię decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie hotelu przewidzianej do realizacji przy ul. A w Ł., na działce o nr ewid. 275/19, obręb [...]; oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz cztery egzemplarze projektu budowlanego pod nazwą: [...]

Pismem z dnia 3 października 2014r. R. B. ponownie wniósł "o wznowienie postępowania w sprawie" w związku z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2014r. w sprawie II OW 27/14.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nałożył na R. B. obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym dotyczącym wznowienia robót budowlanych dla inwestycji obejmującej przebudowę i rozbudowę budynku istniejącego (zabudowa frontowej części działki) na terenie ww. nieruchomości, w terminie do dnia 31 grudnia 2014r. W powyższym terminie inwestor nie przedłożył dokumentów uzupełniających przedłożony projekt budowlany ani też nie wystąpił o zmianę terminu wykonania obowiązku określonego ww. postanowieniu.

W odpowiedzi R. B., pismem z dnia 18 listopada 2014r. i następnie z dnia 26 listopada 2014r. wezwał do niezwłocznego wydania decyzji zezwalającej na wznowienie robót budowlanych obiektu hotelu przy ul. A. A w Ł..

Decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. odmówił R. B. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą C z siedzibą w Ł. przy ul. D zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dla inwestycji obejmującej przebudowę i rozbudowę budynku istniejącego (zabudowa frontowej części działki) na terenie nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. A (działka nr 275/19, w obrębie [...]), zgodnie z przedłożonym projektem budowlanym pt. [...]), Łódź, ul. A (dz. Nr ewid. 275/19) opracowanym przez mgr inż. arch. E. A.(upr. bud. nr 174/85/WŁ w specjalności architektonicznej), mgr inż. S. J.(upr. bud. nr [...] i [...] w specjalności konstrukcyjno – budowlanej), mgr inż. B. W.(upr. bud. nr [...] w specjalności instalacyjnej w zakresie instalacji elektrycznych) oraz mgr inż. G. W.(upr. bud. Nr [...] w specjalności instalacyjnej w zakresie instalacji wod. kan., co., gaz. i wentyl.). Organ wskazał, że podstawę prawną wydania rozstrzygnięcia w prowadzonym postępowaniu administracyjnym powinny stanowić przepisy art. 37 ust. 2 i art. 51 ust. 4 Pr.bud. Przepis art. 37 ust. 2 Pr.bud. stanowi odrębną od przepisów art. 50 i art. 51 Pr.bud. samodzielną podstawę prawną do wydania decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych w trybie art. 51 ust. 4 Pr.bud. co oznacza, że nie jest konieczne wcześniejsze prowadzenie przez organ nadzoru budowlanego postępowania naprawczego. Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie inwestor nie wykonał nakazanego postanowieniem z dnia [...]nr [...](wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 Pr.bud.) obowiązku usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym. Do chwili wydania niniejszego rozstrzygnięcia nie wpłynęły żadne dokumenty uzupełniające powyższy projekt budowlany. Powyższe – zadaniem organu – obligowało do wydania decyzji odmownej w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dla przedmiotowej inwestycji.

Odwołanie do decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] złożył R. B.

Powołaną na wstępie decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpoznaniu odwołania G. W., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...]. Powołując się na treść wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2010r. w sprawie II OSK 257/09, z dnia 9 sierpnia 2013r. w sprawie II OSK 2308/12 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 maja 2010r. w sprawie II SA/Łd 260/10 i postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2014r. w sprawie II OW 27/14 wskazał, że w ocenie sądów przepis art. 37 ust. 2 Pr.bud. przewiduje wydanie nowej decyzji o pozwoleniu na budowę jedynie w przypadku nierozpoczęcia robót, zaś w pozostałych przypadkach wznowienie budowy następuje po wydaniu decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót, co odnosi się także do wypadku stwierdzenia nieważności, czy też uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie, której doszło już do wykonania określonych robót budowlanych. Zdaniem organu nadzoru stopnia wojewódzkiego możliwość wydania jedynie decyzji o wznowieniu robót budowlanych w każdym przypadku, kiedy roboty zostały już rozpoczęte, a jednocześnie niedopuszczalność wydania nowej decyzji o pozwoleniu na budowę po uchyleniu, bądź stwierdzeniu nieważności pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę, jest niezgodna z wolą ustawodawcy. Wykładnia językowa, funkcjonalna i celowościowa przepisów art. 50, art. 51 Pr.bud. prowadzi do konkluzji, że decyzje o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, mogą być wydane jedynie w sytuacji stwierdzenia istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, gdy zachodzi konieczność przedłożenia zamiennego projektu budowlanego. Organ podkreślił, że ustawodawca nie użył konstrukcji uzasadniającej odpowiednie stosowanie przepisów art. 51 ust. 4 Pr.bud., a zatem decyzja o wznowieniu robót budowlanych powinna być wydana wyłącznie w sytuacji, kiedy wydano decyzję zobowiązującą do przedłożenia zamiennego projektu budowlanego, a przed wydaniem tej decyzji w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja o pozwoleniu na budowę, która została następnie uchylona na podstawie art. 36a ust. 2 Pr.bud. W przypadku uchylenia decyzji w innym trybie nie ma podstaw prawnych do wydania decyzji o wznowieniu robót budowlanych, a budowę można kontynuować jedynie, na podstawie nowego pozwolenia na budowę. Organ wyjaśnił jednocześnie, że po zmianie treści art. 37 ust. 2 Pr.bud. (ustawą z dnia 28 lipca 2005r. (Dz.U. Nr 163, poz. 1364), która weszła w życie dniu 26 września 2005r.), straciła na aktualności linia orzecznicza sądów administracyjnych, zgodnie z którą kontynuacja rozpoczętych już robót była możliwa jedynie po wydaniu decyzji przez organ nadzoru budowlanego, a intencją ustawodawcy było właśnie zobligowanie inwestora do uzyskania nowej decyzji o pozwoleniu na budowę nawet, gdy roboty są już zaawansowane. W noweli do art. 37 Pr.bud. wskazano expressis verbis w ust. 2 i ust. 3, że w przypadku stwierdzenia nieważności albo uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę - rozpoczęcie albo wznowienie budowy będzie mogło nastąpić po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28 ust. 1, zaś wydanie decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, o której mowa w art. 51 ust. 4 Pr.bud. ma mieć miejsce tylko w przypadku, o którym stanowi art. 36a ust. 2 Pr.bud., to jest w sytuacji kiedy wydano decyzję zobowiązującą do przedłożenia zamiennego projektu budowlanego (art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr.bud.) i uchylono decyzję o pozwoleniu na budowę, będącym konsekwencją wydania decyzji, o jakiej mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr.bud.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że z żadnego przepisu art. 51 Pr.bud. nie wynika możliwość wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Wskazał następnie, że z uwagi na brak odesłania w art. 51 ust. 4 Pr.bud. do przepisów normujących kwestie procedowania w sprawie udzielania pozwoleń na budowę i kompletności projektu budowlanego i mając jednocześnie na względzie wytyczne i ocenę prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, organy nadzoru budowlanego zobowiązane zostały do jak najszerszej interpretacji zwrotu "przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian" zawartego w art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr.bud. Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w świetle orzecznictwa obligującego organy nadzoru budowlanego do wydania decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych w przypadku uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, odpowiednie zastosowanie muszą znaleźć przepisy dotyczące nie tylko zawartości i kompletności projektu budowlanego, ale i przepisy dotyczące postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i decyzji o pozwoleniu na budowę.

W ocenie organu odwoławczego zasadnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym, w terminie do 31 grudnia 2014r., m.in. poprzez: wskazanie zakresu inwestycji i jednoznaczne określenie czy zakres inwestycji obejmującej przebudowę i rozbudowę budynku obejmuje wyłącznie działkę nr 275/19 czy również teren działki o nr 275/20 wraz z wprowadzeniem odpowiednich zmian w projekcie budowlanym, załączenie decyzji o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji na terenie działki nr 275/19, obręb [...] i działki nr 275/20, obręb [...], a ponadto załączenia opinii Architekta Miasta i opinii Miejskiego Konserwatora Zabytków w Ł. Poza tym organ podkreślił, że przedłożony projekt budowany nie zawierał projektu zagospodarowania działki sporządzonego na aktualnej mapie do celów projektowych, zgodnie z rozporządzeniem z dnia 25 kwietnia 2012r. Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Organ zauważył, że nieprawidłowo wskazano w części rysunkowej ilość miejsc parkingowych określonych w części opisowej; nie określono w części rysunkowej układu sieci i instalacji uzbrojenia terenu, z wykonanymi i projektowanymi przyłączami do odpowiednich sieci zewnętrznych i wewnętrznych; nie załączono wszystkich oświadczeń osób sporządzających i sprawdzających projekt budowlany zgodnie z art. 20 ust. 4 Pr.bud. Organ podkreślił także, iż brak jest w przedłożonej dokumentacji budowlanej orzeczenia technicznego o aktualnym stanie technicznym dotychczas wykonanych robót budowlanych, zaś załączone orzeczenie jest nieaktualne i nie odnosi się do całości wykonanych robót budowlanych.

Organ podkreślił, iż niezbędne było również wezwanie do wprowadzenia zmian w projekcie architektoniczno - budowlanym poprzez odniesienie się do całości zamierzenia inwestycyjnego związanego z przebudową i rozbudową istniejącego budynku oraz jednoznaczne rozróżnienie robót budowlanych już wykonanych i robót budowlanych projektowanych oraz rozróżnienie graficznie w części rysunkowej stanu istniejącego, jak też wezwanie do uzupełnienia części rysunkowej projektu poprzez: załączenie rysunków przedstawiających rzuty II i III piętra budynku (część "B"); załączenie rysunku przedstawiającego sposób rozwiązania dylatacji pomiędzy przebudowaną i rozbudowaną częścią budynku (pomiędzy częścią "A" i "B"); zwymiarowanie i opisanie wykonanych i projektowanych elementów na rysunkach przyziemia, I piętra i poddasza; załączenie rysunków przedstawiających przekroje całego budynku gdyż załączone rysunki pokazują na przekrojach tylko więźbę dachową; załączenie projektów wszystkich projektowanych instalacji doziemnych i wewnętrznych w budynku oraz załączenie projektu przebudowy zjazdu.

Dalej organ wskazał, że zawartość projektu budowlanego jest precyzyjnie określona w przepisach, w szczególności w art. 34 ust. 2 i 3 Pr.bud. i w przepisach rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2012r. poz. 462). Skoro zatem decyzje udzielające pozwolenia na budowę zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, to projekt budowlany, przedkładany w toku postępowania prowadzonego w trybie art. 51 Pr.bud., nie może stanowić jedynie inwentaryzacji istniejącego stanu i być zbiorem luźnych kart odnoszących się wyłącznie do robót budowlanych, które pozostały do zakończenia budowy albo też kopii pierwotnego projektu budowlanego, ale musi spełniać wszystkie wymagania stawiane "projektowi budowlanemu". Organ podkreślił, iż przedłożone przez inwestora opracowanie nie spełnia wymogów projektu budowlanego, o których mowa wyżej. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaakcentował również, że w judykaturze podkreśla się, że wyłączną odpowiedzialność za zgodność projektu architektoniczno – budowlanego z przepisami prawa oraz zasadami wiedzy technicznej ponosi projektant (art. 20 ust. 1 – 4 Pr.bud.).

Organ podkreślił, że dowodem prawidłowości projektu architektoniczno – budowlanego jest oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Tymczasem, do projektu budowlanego inwestor nie załączył aktualnego oświadczenia, o jakim mowa wyżej, co uniemożliwia stwierdzenie, że projekt architektoniczno – budowlany jest zgodny z przepisami prawa i zasadami wiedzy technicznej. W aktach sprawy brak jest również dokumentów potwierdzających przynależność projektanta do izby samorządu zawodowego. W tym zakresie do projektu załączono tylko zaświadczenie mgr inż. arch. E. A. i mgr inż. S. J.(specjalność konstrukcyjno – budowlana) pomimo, że został on opracowany również przez mgr inż. arch. A. O.(specjalność architektoniczna), mgr inż. B. W.(specjalność instalacyjna w zakresie instalacji elektrycznych) oraz mgr inż. G. W.(specjalność instalacyjna w zakresie instalacji wodno – kanalizacyjnych, co., gazowych i wentylacyjnych).

Poza tym organ nadzoru budowlanego stopnia wojewódzkiego nadmienił, że przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczy się postępowanie kasacyjne dotyczące wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 września 2013r. w sprawie II SA/Łd 289/13 i chociażby z tej przyczyny brak jest podstaw do udzielenia pozwolenia na wznowienie robót, bowiem decyzja nr [...] z dnia [...], znak: [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie zamurowania okien i drzwi w budynku na sąsiedniej działce nie ma przymiotu prawomocności. Ponadto decyzja ta nie została wykonana, a co więcej postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2014r. w sprawie II OSK 3103/13 wstrzymano jej wykonanie. Organ podkreślił, iż nie można uznać, że nakaz zamurowania otworów wykonano poprzez wzniesienie ściany na sąsiedniej nieruchomości stanowiącej część obiektu objętego przedmiotowym wnioskiem o udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.

Podsumowując organ stwierdził, że jakkolwiek na gruncie art. 51 ust. 5 Pr.bud., w przypadku nieprzedłożenia w terminie zamiennego projektu budowlanego bądź nieprzedłożenia zamiennego projektu budowlanego spełniającego wymogi, organ nadzoru budowlanego winien wydać decyzję o zaniechaniu robót budowlanych, bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, a to z uwagi na brak możliwości wydania decyzji o zaniechaniu dalszych robót budowlanych i wiążące w sprawie organy nadzoru budowlanego orzeczenia sądów administracyjnych, a także brak podstaw prawnych do uznania, że co do części obiektu objętego wnioskiem o udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowalnych uzasadniona jest rozbiórka lub zobowiązanie do doprowadzenia do stanu poprzedniego, to jednak prawidłowo organ I instancji odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych z powodu nieusunięcia przez inwestora wskazanych nieprawidłowości w zakreślonym terminie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. złożył R. B.. W uzasadnieniu skargi podniósł, że sprawa toczy się od 2008r. i przeszła niemal wszystkie instancje administracyjne i sądowe. Budynek od 7 lat stoi już wybudowany w stanie surowym otwartym i do skończenia stanu zamkniętego, brakuje mu tylko dachu, okien i drzwi. Reszta jest wykończeniem wnętrz i adaptacją na konkretny cel. Poza tym skarżący podkreślił, że budynek jest wybudowany legalnie na podstawie prawomocnego pozwolenia na budowę. Żądanie aktualnie nowych dokumentów związanych z rozpoczęciem budowy, jest zbędne i w większości niemożliwe do zrealizowania. Brak możliwości dokończenia inwestycji naraża na straty również Urząd Miasta Ł., gdyż toczy się równocześnie sprawa o odszkodowanie za poniesione przez inwestora straty i utracone korzyści. Kończąc skarżący dodał, że właściciele sąsiedniej posesji zaskarżają każdą decyzję urzędów i sądów dotyczącą niniejszej sprawy we wszystkich możliwych instancjach, a urzędy unikają wydania racjonalnej decyzji.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, że uwadze skarżącego uszło, iż aktualnie w obrocie prawnym nie funkcjonuje żadna decyzja zezwalająca na prowadzenie robót budowlanych, a wszystkie poprzednie zostały uchylone. Organ podkreślił, iż musi dysponować pełnym materiałem dowodowym a w przedmiotowej sprawie będzie to kompletny projekt budowlany wraz z decyzją o warunkach zabudowy. Pozwoli to na stwierdzenie, że budowa jest zgodna z przepisami i zapewnia bezpieczeństwo użytkowania oraz poszanowanie praw osób trzecich.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę uwzględniając skargę może uchylić akt, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 P.p.s.a może to uczynić, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeśli nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 P.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu.

W niniejszym postępowaniu kontroli sądu poddane zostało rozstrzygnięcie odmawiające zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Dla możliwości legalnego zakończenia postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie mają dwa wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego. W motywach pierwszego z nich wskazano, iż przepis § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania pozwolenia na budowę, a więc w dniu [...]– uzależniał możliwość budowy w granicy działek od istnienia na działce sąsiedniej budynku ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. Warunek ten Naczelny Sąd Administracyjny uznał za spełniony tylko wówczas, kiedy na działce sąsiedniej istnieje faktycznie (a nie prawnie) budynek ze ścianą pozbawioną takich otworów. Tym samym wprowadzenie do obrotu prawnego decyzji nakazującej zamurowanie otworów okiennych i drzwiowych w budynku sąsiadującym z zamierzoną inwestycją, nie było wystarczające do wydania pozwolenia na budowę budynku w granicy z działką sąsiednią. Do czasu wykonania tej decyzji czyli faktycznego zamurowania okien, na działce sąsiedniej istnieje budynek z otworami okiennymi i drzwiowym, a zatem wydanie pozwolenia na budowę naruszało powyższy przepis rozporządzenia. (vide: wyrok NSA z dnia 1 lutego 2010r. w sprawie II OSK 257/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższa ocena prawna wyrażona została w trybie art. 190 P.p.s.a., a zatem wiązała tutejszy Sąd przy ocenie udzielonego pozwolenia na budowę.

W drugim wyroku istotnym dla niniejszego postępowania Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż wydanie nowej decyzji o pozwoleniu na budowę wiąże się z rozpoczęciem budowy, którą można przy danym obiekcie rozpoczynać tylko raz w znaczeniu prawnym, logicznym i gramatycznym. Natomiast w innych przypadkach, kiedy budowa została rozpoczęta na podstawie pozwolenia na budowę, które następnie zostało wycofane z obrotu prawnego przez stwierdzenie jego nieważności bądź uchylenie decyzji, wydaje się zgodnie z art. 37 ust. 2 Pr.bud. pozwolenie na wznowienie robót budowlanych. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał nadto, iż Wojewoda [...] ponownie rozpatrując w niniejszej sprawie odwołanie od decyzji Prezydenta Miast Ł. powinien wziąć pod uwagę powyższe rozważania, gdyż w tym przypadku, jeżeli będą do tego podstawy, powinna być wydana decyzja o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, a nie decyzja o pozwoleniu na budowę, co należy do kompetencji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.(vide: wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2013r. w sprawie II OSK 2308/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Powyższa ocena wyrażona została w trybie art. 153 w związku z art. 170 P.p.s.a.

Oceniając zaskarżoną decyzję także przez pryzmat powyższych orzeczeń należy wskazać, iż ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (vide: wyrok NSA z dnia 22 września 1999r. w sprawie I SA 2019/98 http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobny skutek może spowodować zmiana – po wydaniu orzeczenia sądowego – istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie w przewidzianym do tego trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (vide: B. Adamiak, glosa do wyroku SN z dnia 25 lutego 1998r. w sprawie III RN 130/97, OSP 1999, z. 5, poz. 101)

Przepis § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w brzmieniu z daty wydawania ostatecznego pozwolenia na budowę, a więc z dnia 14 grudnia 2007r., przestał obowiązywać w dniu 8 lipca 2009r. Tym samym rozstrzygając w kwestii pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w trybie art. 37 ust. 2 w związku z art. 51 ust. 4 Pr.bud. – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji – organy nadzoru budowlanego nie miały powodu odwoływać się do kwestii niezamurowanych otworów okiennych i drzwiowych znajdujących się w budynku na sąsiedniej nieruchomości. Jakkolwiek kwestia ta miała kapitalne znaczenie przy ocenie legalności udzielonego inwestorowi pierwotnie pozwolenia na budowę, to jednak wskutek zmiany przepisów wymaganie prawne kreowane powyższą normą uległo zdezaktualizowaniu i kwestia ta – w takim ujęciu, w jakim przedstawił to NSA w ww. wyroku – nie powinna rzutować na obecną możliwość wznowienia robót budowlanych. Tak więc wypada skonstatować, iż zapatrywanie prawne wyrażone w wyroku NSA z dnia 1 lutego 2010r. w sprawie II OSK 257/09 stało się nieaktualne wskutek nieadekwatności do obowiązującego stanu prawnego. Tym samym rozważania organu odwoławczego podjęte w powyższym zakresie i odwołujące się do powyższego stanowiska NSA uznać wypada za pozbawione doniosłości. Poruszana natomiast kwestia okien znajdujących się w ścianie granicznej sąsiedniej nieruchomości przesłoniętych ścianą zrealizowanej już inwestycji winna spotkać się z oceną organu na gruncie art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr.bud.

Organy w toku niniejszego postępowania winny ocenić przedłożony przez inwestora projekt budowlany na gruncie przepisów obowiązujących w dacie ferowania decyzji w przedmiocie wznowienia robót budowlanych. Kontynuowanie procesu inwestycyjnego możliwe będzie bowiem jedynie wówczas, gdy roboty te odpowiadać będą przepisom obowiązującego prawa. Mając na uwadze, iż organy nadzoru budowlanego w toku prowadzonego postępowania co do zasady spełniły powyższy warunek i przedłożony przez inwestora projekt budowlany poddały ocenie na gruncie aktualnego obowiązującego prawa, to uznać wypada, iż postępowanie w powyższym zakresie odpowiada prawu.

Przed bliższym odniesieniem się do powyższych kwestii należy zaznaczyć, iż przedmiotowa inwestycja została zrealizowana w dotychczasowym stanie w oparciu o ostateczne pozwolenie na budowę, które następnie zostało uchylone. Z faktu tego wynika m.in., iż inwestor nabył słusznie określone uprawnienia, a nadto, że nie istnieje prawna możliwość nakazania rozbiórki obiektu wzniesionego na podstawie udzielonego dotychczas ostatecznego pozwolenia. Kompilacja powyższych okoliczności – wbrew temu co podnosi skarżący – nie ma jednak decydującego znaczenia dla możliwości wydania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.

Przechodząc do kwestii oceny przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego wypada wskazać, iż przepis art. 35 ust. 1 Pr.bud. jednoznacznie wskazuje jakiego rodzaju sprawdzeń dokonuje organ przed zatwierdzeniem projektu budowlanego. W razie stwierdzenia naruszeń w powyższym zakresie organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając stosowny termin na wykonanie tego obowiązku, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Z okoliczności niniejszej sprawy wynika, iż organ I instancji przed wydaniem decyzji wzywał skarżącego do uzupełnienia dostrzeżonych braków przedłożonego projektu w terminie do dnia 31 grudnia 2014r. (vide: postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...]). Nie budzi także wątpliwości, iż skarżący powyższych obowiązków nie wykonał, a jego pisma kierowane do organu I instancji z dnia 18 i 26 listopada 2014r. wskazują, iż w jego ocenie nie istnieje jakakolwiek potrzeba uzupełniania przedłożonej dokumentacji budowlanej, a to dlatego, że jest ona tożsama z dokumentacją, na podstawie której w 2007r. uzyskał ostateczne pozwolenie na budowę. Zaznaczył przy tym, że 90% robót przy budowie hotelu zostało już wykonanych.

Odnosząc się do stanowiska skarżącego należy jednoznacznie wskazać, iż budowa hotelu, którą prowadził na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę nie została zakończona. Nie ulega także wątpliwości, iż ostateczne pozwolenie na budowę udzielone skarżącemu w grudniu 2007r. zostało wyeliminowane z obrotu prawnego wskutek jego uchylenia. Należy także dostrzec prawdziwość stwierdzenia organu odwoławczego, iż skarżący aktualnie nie legitymuje się jakimkolwiek pozwoleniem na wykonane roboty budowlane. Z okoliczności sprawy wynika również, że zamiarem skarżącego jest dokończenie rozpoczętych prac budowlanych. Aby jednak było to możliwe obowiązkiem inwestora było przedłożenie projektu budowlanego spełniającego wymagania opisane w art. 34 i 35 Pr.bud. oraz w przepisach rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2012r. poz. 462 ze zm.).

W postanowieniu wydanym w trybie art. 35 ust. 3 Pr.bud. organ wskazał na braki przedłożonego projektu budowlanego. Do najistotniejszych należy brak wskazania robót budowlanych, które inwestor zamierza wykonać dla dokończenia budowy hotelu, przy jednoczesnym braku aktualnego orzeczenia technicznego dotyczącego wykonanych już dotychczas robót budowlanych. Odnosząc się do tych kwestii wypada wskazać, iż decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na wznowienie robót budowlanych winna obejmować całe zamierzenie inwestycyjne (vide: A. Ostrowska [w:] A. Gliniecki, A. Despot – Mładanowicz, Z. Kostka, A. Ostrowska, W. Piątek, Prawo budowlane. Komentarz, LexisNexis, Wyd. II, s. 532 i 682). Tym samym projekt budowlany podlegający zatwierdzeniu w tym postępowaniu winien obejmować także przedsięwzięcie zrealizowane dotychczas w oparciu o uchylone pozwolenie na budowę, przy czym należy podkreślić, iż projekt budowlany powinien zawierać obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych (art. 34 ust. 3 pkt 1 Pr.bud.). Warunku tego nie spełnia projekt budowlany przedłożony przez inwestora, który nie obejmuje układu istniejącego obiektu budowlanego. Należy zgodzić się z organami, iż braki przedłożonej dokumentacji projektowej w owym zakresie mają kluczowe znaczenie, bowiem nie pozwalają na precyzyjne określenie zarówno tego co zostało już wykonane, jak i tego co inwestor jeszcze wykonać zamierza.

Na marginesie wypada jednak podnieść, że z okoliczności niniejszej sprawy wynika, iż organ nadzoru budowlanego kontrolujący inwestycję przed nakazaniem zaniechania dalszych robót budowlanych uznał dotychczasowe roboty za "wykonane zgodnie z przepisami i zatwierdzonym projektem budowlanym" (vide: decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nr [...] z dnia [...] Powyższa konstatacja ma istotne znaczenie z punktu widzenia opisu zakresu i sposobu wykonania dotychczasowych prac budowlanych. Okoliczność ta nie może ujść z pola widzenia organów ferujących rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie

Odnosząc się do kwestii używania przez inwestora w niniejszym postępowaniu projektu budowlanego, który podlegał zatwierdzeniu przez organy architektoniczno – budowlane w 2007r. uznać wypada, iż co do zasady jest to praktyka dopuszczalna jeżeli tylko inwestor zamierza dokończyć budowę w sposób przewidziany przez ów pierwotny projekt. Posługiwanie się owym projektem dla dokończenia robót budowlanych możliwe będzie jednak dopiero po jego uaktualnieniu do wymagań stawianych obecnie przez przepisy prawa, w tym jednoznacznym wskazaniu zakresu dotychczas wykonanych prac budowlanych. Przedłożony projekt budowlany w jego aktualnym kształcie nie nadaje się bowiem do tego aby być podstawą do wznowienia robót budowlanych. Zawiera on bowiem liczne braki wynikające z jego zdezaktualizowania się, a w szczególności nie zawiera projektu zagospodarowania terenu sporządzonego na aktualnej mapie. Pozbawiony jest nadto aktualnych zaświadczeń o przynależności projektantów do odpowiedniej izby samorządu zawodowego oraz ich oświadczeń zgodnych z art. 20 ust. 4 Pr.bud. Rację ma organ odwoławczy gdy stwierdza, że dowodem prawidłowości projektu budowlanego jest oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Powyższe braki całkowicie dyskwalifikują przedłożoną dokumentację projektową i w istocie czynią bezprzedmiotową dalszą dyskusję nad jej treścią. Zbędne jest zatem odnoszenie się do pozostałych braków przedłożonej dokumentacji oraz do poszczególnych zapisów projektu, które w ocenie organów naruszają prawo. Tym bardziej, że skarżący tych zapisów kontestowanych decyzji nie dezawuował ani w odwołaniu, ani w skardze.

Tak więc końcowo wypada skonstatować, iż nieuzupełnienie przedłożonej dokumentacji projektowej w zakreślonym terminie i niewyeliminowanie jej braków w pełni usprawiedliwiało decyzję o odmowie zatwierdzenia przedłożonego projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych (art. 35 ust. 3 w związku z art. 37 ust. 2 i art. 51 ust. 4 Pr.bud. w brzmieniu z dnia wydawania zaskarżonej decyzji)

Wobec przedstawionych powyżej okoliczności skargę należało uznać za bezzasadną i oddalić (art. 151 P.p.s.a.).

Na marginesie wypada jeszcze wskazać, iż ocena zaskarżonej decyzji dokonana została według stanu prawnego obowiązującego w dacie jej wydania. Stan ten uległ jednak zmianie wskutek nowelizacji przepisu art. 37 Pr.bud. przez art. 1 pkt 15 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015r. poz. 443). W aktualnym stanie prawnym wznowienie budowy w niniejszej sprawie – z uwagi na to, iż nie miał dotychczas zastosowania w sprawie przepis art. 36a ust. 2 Pr.bud., bowiem uchylenie pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę nie było następstwem istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – może nastąpić wyłącznie po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28 ust. 1 Pr.bud. Powyższa zmiana prawa zdezaktualizowała przywołany powyżej pogląd NSA wyrażony w wyroku z dnia 9 sierpnia 2013r. w sprawie II OSK 2308/12. Tym samym ocena prawna zawarta w powyższym orzeczeniu utraciła moc wiążącą w niniejszej sprawie. Konkludując wypada zatem wskazać, że w razie złożenia przez inwestora kolejnego wniosku o pozwolenie na wznowienie robót budowlanych i wszczęcia tym samym nowego postępowania w sprawie, rozpatrzenie takiego wniosku winno nastąpić poprzez wydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę, o której mowa w art. 28 ust. 1 Pr.bud. Do rozstrzygnięcia takiego wniosku wyłączną kompetencję posiada organ architektoniczno – budowlany (art. 81 ust. 1 Pr.bud.), a zatem w I instancji Prezydent Miasta Ł.

ms