Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 384/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2013-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 12,  art. 18  ust. 1-3
journal: Dz.U. 2007 nr 70 poz 473
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - tekst jedn.
article: art. 7,7,11,15,77 par. 1,  art. 80, 107  par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Protokolant Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi Spółki A w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% do 18 % alkoholu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] października 2012 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Prezydent Miasta T., na podstawie art. 62 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 12 oraz art. 18 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 ze zm.), § 1 i § 4 uchwały nr [...] Rady Miasta T. z dnia [...] lipca 1993 r. w sprawie ustalenia liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży oraz zasad usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych na terenie miasta T. (ze zm.), § 1, § 2 i § 3 uchwały nr [...] Rady Miasta T. z dnia [...] lipca 2008 r. w sprawie zasad usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych na terenie miasta T., po ponownym rozpatrzeniu wniosków o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów o zawartości pow. 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa) Spółki A. z dnia [...] stycznia 2010 r. - w punkcie sprzedaży w T., ul. M. [...] oraz Spółki B z dnia [...] stycznia 2010 r. - w punkcie sprzedaży w T., ul. Ł. [...], udzielił Spółce A zezwolenia na sprzedaż napojów o zawartości powyżej pow. 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży - w punkcie sprzedaży w T., ul. M. [...], na okres do [...] października 2017 r., jednocześnie odmówił udzielenia wnioskowanego zezwolenia Spółce B.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że w styczniu 2010 r. posiadał do rozdysponowania 4 wolne punkty sprzedaży ww. rodzajów napojów alkoholowych i w wyniku ogłoszonego naboru w okresie od 8 do 15 stycznia 2010 r. wnioski o udzielenie zezwoleń złożyło 21 przedsiębiorców. Dokonując rozstrzygnięcia organ wydał dwadzieścia jeden indywidualnych decyzji, bowiem uznał, iż w przedmiotowych sprawach nie można było zastosować art. 62 K.p.a., ponieważ stan faktyczny każdej sprawy był odmienny - każdy z przedsiębiorców wnioskował o udzielenie zezwolenia w innym miejscu. Organ udzielił zezwoleń 4 przedsiębiorcom (w tym Spółce Aw punkcie sprzedaży w T., ul. M. [...]), natomiast w stosunku do pozostałych przedsiębiorców, orzekł o odmowie udzielenia zezwolenia.

Od 8 wydanych przez organ decyzji zostały wniesione przez Spółkę B odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., zaś wydane przez ten organ rozstrzygnięcia - zostały przez ww. przedsiębiorcę zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W wyniku tego zostały wydane wskazane wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Organ, powołując się na wyrok z dnia 29 września 2010 r. (sygn. akt II SA/Bd 680/10) Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] września 2012 r. znak: [...] uchylającą decyzję organu I instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia stwierdził, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do uznania, że należy zastosować art. 62 K.p.a. i rozpatrywanie wniosków o udzielenie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych winno odbywać się w ramach jednej sprawy. Organ wskazał, że pismem z dnia [...] października 2012 r. zawiadomił wszystkich 21 przedsiębiorców o ponownym prowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18% alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w punktach: - przy ul. Ł. [...], wszczętego na wniosek Spółki B z dnia [...] stycznia 2010 r. - przy ul. M. [...], wszczętego na wniosek Spółki A z dnia [...] stycznia 2010 r. Wskazał ponadto, że do rozdysponowania przypadł jeden wolny punkt sprzedaży napojów alkoholowych powyżej 4,5% - 18 % alkoholu.

Organ zezwalający wskazał, że przyjął dodatkowe kryterium, wg którego ponownie oceniono rozpatrywane wnioski i dokonano rozstrzygnięcia dla 1 wolnego zezwolenia. Kryterium to pozwoliło zachować zasadę konkurencyjności oraz równego dostępu przedsiębiorców do dóbr objętych reglamentacją. Spółki B jest przedsiębiorcą prowadzącym na terenie T. sieć sklepów ogólnospożywczych "[...]", gdzie sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości pow. 4,5% (z wyjątkiem piwa) prowadzi w 7 punktach sprzedaży i jest to największa ilość punktów sprzedaży ww. napojów alkoholowych przez jednego przedsiębiorcę na terenie T.. Natomiast Spółka A jako lokalny producent napojów alkoholowych nie posiada (w związku z uchyleniem zezwolenia przez SKO w T.) żadnego punktu, w którym mógłby sprzedawać napoje alkoholowe własnej produkcji. Przyznając zezwolenie Spółka A dla punktu sprzedaży przy ul. M. [...] w T., wzięto pod uwagę fakt, że Spółka jako lokalny producent nie posiada obecnie punktu sprzedaży własnych produktów. Uznając za zasadne funkcjonowanie sklepu firmowego prowadzonego przez lokalnego przedsiębiorcę organ postanowił przyznać zezwolenie ww. Spółce. Ponadto organ podał, że z uwagi na fakt, iż obecnie są wykorzystane 94 punkty sprzedaży ww. rodzajów napojów alkoholowych oraz z uwagi na związanie organu uchwałą Rady Miasta T. nr [...], która ustaliła ilość punktów sprzedaży na 94, nie jest możliwe udzielenie zezwolenia Spółki B, gdyż byłoby to niezgodne z art. 12 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz z § 1 ww. uchwały Rady Miasta T. nr [...].

Od powyższej decyzji Spółka B w K. złożyła odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy - wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży przy ul. Ł. [...] w T.. Spółka zarzuciła naruszenie art. 18 ust. 2 i 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, poprzez jego błędną wykładnię skutkującą przyjęciem zbyt dowolnych i różnorodnych kryteriów udzielenia zezwolenia, co skutkowało przekroczeniem granic uznania administracyjnego oraz naruszenie art. 8 i art. 11 K.p.a., poprzez naruszenie zasad pogłębiana zaufania do organów administracji oraz zasady przekonywania.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. (SKO) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygając niniejszą sprawę organ I instancji miał na uwadze m.in. zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zawarte w wyroku z dnia 29 września 2010 r. sygn. akt II SA/Bd 680/10, wskazujące na istnienie przesłanek do prowadzenia jednego postępowania, jednej sprawy administracyjnej, w której prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz tej samej podstawy prawnej. Organ zawiadomił strony postępowania (21 przedsiębiorców) o ponownym prowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w punktach: przy ul. Ł. [...] w T. i przy ul. M. [...] w T.. W ocenie organu odwoławczego prowadzone przez organ I instancji postępowanie nie zawiera uchybień o charakterze proceduralnym.

W myśl art. 18 ust. 3a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych organ zezwalający wydaje po uzyskaniu pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy, o których mowa w art. 12 ust. 1 i 2 powołanej ustawy. Z kolei zgodnie z tym przepisem, rada gminy ustala, w drodze uchwały, dla terenu gminy (miasta) liczbę punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży jak i w miejscu sprzedaży, a także ustala zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych.

Rozpatrując ponownie wnioski złożone przez przedsiębiorców o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych organ I instancji, po stwierdzeniu, iż strony posiadają pozytywne opinie Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w T., przyjął dodatkowe kryterium w postaci ilości posiadanych przez wnioskodawców punktów sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa) na terenie T.. W ocenie organu odwoławczego dobór kryterium przyjętego przez organ rozstrzygający I instancji, wbrew zarzutom odwołującej się strony, jest przekonywujące i nie ma charakteru dowolnego zaś skarżąca Spółka prowadzi sprzedaż napojów alkoholowych w 7 punktach - w sklepach ogólnospożywczych "[...]" i jest to największa ilość punktów sprzedaży napojów alkoholowych przez jednego przedsiębiorcę na terenie T.. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że przyjęte dodatkowe kryterium pozwala zachować zasadę równego dostępu przedsiębiorców do dóbr objętych reglamentacją.

Spółka B w K. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o jej uchylenie w całości z uwagi na naruszenie art. 18 ust. 2 i 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez jego błędną wykładnię skutkującą przyjęciem zbyt dowolnych i różnorodnych kryteriów udzielenia zezwolenia, co skutkowało przekroczeniem granic uznania administracyjnego, a także art.: 7, 8, 11, 77 § 1, 80 i 84 § 1 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na wadliwym ustaleniu stanu faktycznego sprawy naruszenie zasad pogłębiania zaufania do organów administracji oraz zasady przekonywania.

W uzasadnianiu skarżąca Spółka zakwestionowała przyjęcie przy ponownym rozpoznaniu sprawy dodatkowego kryterium oceny wniosków, które jest nieobiektywne, dowolne i nieprzekonujące. W przypadku innych decyzji Prezydent Miasta T. przyjął bowiem odmienne kryteria dodatkowe: rozmieszczenie punktów sprzedaży w poszczególnych częściach miasta, z uwzględnieniem średniej ilości mieszkańców przypadającej na jeden punkt i odległości od istniejących już punktów sprzedaży (decyzja z dnia [...] lutego 2012 r. [...]). Przyjęte w niniejszej sprawie prowadzi do odmiennych skutków czyli do zachwiania średniej ilości mieszkańców przypadającej na jeden punkt sprzedaży alkoholu i kryterium odległości od istniejących już punktów sprzedaży. Skarżąca podniosła, że wybrane kryteria powinny być równe dla wszystkich ubiegających się o zezwolenie i przekonujące, czemu niniejsza sprawa nie czyni zadość. W działaniu organów I i II instancji przejawia się zatem brak konsekwencji i zbytnia dowolność w podejmowaniu rozstrzygnięcia, która prowadzi do przekroczenia granic uznania administracyjnego wyznaczonych przez przepisy art. 12 i 18 ust. 2 i 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Spowodowało to również naruszenie zasad pogłębiania zaufania do organów administracji oraz przekonywania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn.zm., powoływanej dalej jako: "P.p.s.a."), w myśl którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości albo w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b); inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Sąd stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub w części w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w przepisach szczególnych (ust. 2).

Dokonując sądowej kontroli zgodnie z powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga jest uzasadniona i podlega uwzględnieniu.

Przedmiot niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej stanowi rozstrzygnięcie organów administracji publicznej w sprawie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% do 18% alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonych decyzji stanowiły zatem przepisy ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. Nr 35, poz. 21356). W myśl art. 18 ust. 1 wskazanej ustawy, sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. Zezwolenia wydaje się oddzielnie na następujące rodzaje napojów alkoholowych: 1) do 4,5% zawartości alkoholu oraz piwo, 2) powyżej 4,5% do 18% zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa), 3) powyżej 18% zawartości alkoholu (ust. 3), na podstawie pisemnego wniosku przedsiębiorcy, po uzyskaniu pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności proponowanej przez wnioskodawcę lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy, o których mowa w art. 12 ust. 1 i 2 (art. 18 ust. 3a w/w ustawy). Zgodnie z treścią art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi rada gminy ustala, w drodze uchwały, dla terenu gminy (miasta) liczbę punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, jak i w miejscu sprzedaży, oraz zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych.

Bezsporną pozostaje okoliczność, że Rada Miasta T. określiła liczbę punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu z wyjątkiem piwa, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży § 1 uchwały z dnia [...] lipca 1993 r. nr [...] w sprawie ustalenia liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży oraz zasad usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych na terenie miasta T.. Uchwała ta była wielokrotnie nowelizowana. Uchwałą zmieniającą nr [...] z dnia [...] września 2007 r. Rada Miasta T. ustaliła liczbę punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży do dnia [...] grudnia 2010 r. i po tym dniu - 88 punktów (§ 1 pkt 4). Jednocześnie zobowiązano Prezydenta Miasta T. do podawania do publicznej wiadomości informacji o wolnych punktach sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, przez ogłoszenie w siedzibie Urzędu Miasta, lokalnej prasie oraz na stronie internetowej Urzędu Miasta (§ 4). Uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2911 r. Rada Miasta T. kolejny raz zwiększyła liczbę punktów sprzedaży przedmiotowych napojów, ustalając odpowiednio (§ 1): do dnia [...] grudnia 2011 r.: 91 punktów, do dnia [...] grudnia 2012 r.: 94 punkty, do dnia [...] grudnia 2013 r.: 97 punktów, do dnia [...] grudnia 2014 r. i po tym dniu: 100 punktów.

Uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. Rada Miasta T. ustaliła zasady usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych na terenie miasta T., tj.:

- przedsiębiorcy zamierzający prowadzić sprzedaż napojów alkoholowych, w punktach sprzedaży zlokalizowanych w odległości mniejszej niż 50 m. mierzonej najkrótszą dostępną publicznie drogą dojścia, od wejścia do tych punktów sprzedaży do granicy działki: szkół i innych placówek oświatowo-wychowawczych i opiekuńczych; obiektów kultu religijnego; domów studenckich; publicznych zakładów opieki zdrowotnej; izby wytrzeźwień; dworców kolejowych i autobusowych; obiektów sportowych; obiektów wojskowych; prokuratury i wymiaru sprawiedliwości; aresztu śledczego; targowisk i kąpielisk mogą otrzymać zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, po uzyskaniu opinii właścicieli, administratorów lub zarządców tych obiektów, z zastrzeżeniem § 2 (§ 1 uchwały),

- w przypadku, gdy przedsiębiorca zamierzający prowadzić sprzedaż napojów alkoholowych, nie otrzyma od właściciela, administratora lub zarządcy obiektu wymienionego w § 1 odpowiedzi w terminie 14 dni od dnia doręczenia wniosku o wydanie opinii, uznaje się, że uzyskał opinię pozytywną - na podstawie kopii wniosku z potwierdzeniem doręczenia oraz pisemnego oświadczenia przedsiębiorcy o braku odpowiedzi w terminie 14 dni od dnia doręczenia wniosku, pod warunkiem, iż we wniosku zawarto prośbę o udzielenie odpowiedzi w tym terminie (§ 2),

- wprowadza się stały zakaz sprzedaży, podawania, spożywania i wnoszenia napojów alkoholowych na terenie kąpielisk oraz na terenie targowisk, na których jest pobierana opłata targowa (§ 3).

Z przytoczonych wyżej regulacji prawnych wynika, iż każdy przedsiębiorca, spełniający kryteria ustalone ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz uchwałami rada gminy, ma prawo ubiegania się o wydanie zezwolenia na sprzedaż wymienionych wyżej rodzajów napojów alkoholowych, składając stosowny wniosek w tym zakresie.

Podkreślenia wymagają specyficzne okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, a także akcentowana przez organ okoliczność wielości różnorodnych orzeczeń administracyjnych i sądowoadministracyjnych, które bez wątpienia miały istotny wpływ na przebieg ponownego postępowania i obecne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej - udzielenia konkretnemu przedsiębiorcy spornego zezwolenia.

Wobec tego koniecznym jest przypomnienie dotychczasowego przebiegu postępowania i istotnych, dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności.

1. w styczniu 2010 r. Prezydent Miasta T. ogłosił "nabór" na 4 wolne zezwolenia na sprzedaż napojów o zawartości powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, w wyniku którego stosowne wnioski złożyło 17 przedsiębiorców. Po rozpoznaniu 21 wniosków dotyczących różnych lokalizacji punktów sprzedaży, z których wszystkie otrzymały pozytywną opinię gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, organ wydał 21 odrębnych decyzji administracyjnych (w tym 4 pozytywne z dnia [...] lutego 2010 r. dla Spółki C w T., Spółki A w T, Spółki D i A. K. oraz 17 decyzji odmownych). Podkreślić należy, iż w każdym z tych postępowań organ traktował jako jego stronę wyłącznie wnioskodawcę. Spółka E z siedzibą w K., wnioskujący ówcześnie o przyznanie 4 zezwoleń, wniósł odwołania od 4 decyzji o udzieleniu zezwoleń ww. podmiotom oraz 4 decyzji, w których odmówiono mu udzielenia zezwolenia.

2. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. w trybie odwoławczym, w przypadku wskazanych wyżej decyzji przyznających zezwolenia umorzyło postępowania odwoławcze uznając, że odwołujący się przedsiębiorca Spółka B nie jest stroną w sprawie (art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.). Kolegium utrzymało w mocy kwestionowane przez przedsiębiorcę 4 negatywne decyzje o odmowie udzielenia mu wnioskowanych zezwoleń.

3. Spółka B (obecnie) zaskarżył powyższe decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wobec decyzji utrzymujących w mocy decyzje o odmowie udzielenia Spółki E zezwoleń wyrokami z dnia 10 sierpnia 2010r. (sygn. akt II SA/Bd 560/10), 14 września 2010r. (sygn. akt II SA/Bd 575/10), 21 września 2010 r. (sygn. akt II SA/Bd 679/10) – uchylił zarówno zaskarżone decyzje, jak i poprzedzające je decyzje Prezydenta Miasta T. o odmowie udzielenia zezwolenia. Sąd wskazał, że obowiązujące przepisy ustawowe nie precyzują trybu procesowania w sytuacji, w której o mniejszą ilość zezwoleń na sprzedaż alkoholu związaną z limitowaniem uchwałami rad gmin ilości punktów sprzedaży, ubiega się większa ilość (od ilości punktów sprzedaży) podmiotów. Wywiódł, że w sytuacji wydania przez tą komisję pozytywnej opinii w stosunku do wszystkich wnioskujących, organ zezwalający powinien rozpatrzyć wniosek konkretnego przedsiębiorcy w trybie i w sposób, który byłby dla ubiegającego się o określone dobro czytelny, przejrzysty i oparty na równych kryteriach wyboru. Procedura dokonania wyboru bowiem powinna być transparentna, a więc jasna, klarowna oraz oparta na jednakowych zasadach wyboru. Jest to szczególnie uzasadnione, z uwagi na okoliczność, że decyzja w przedmiocie udzielenia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, wydawana w sytuacji ograniczonej limitem liczby zezwoleń, jest decyzją o ograniczonym prawem zakresie uznania administracyjnego. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego nie może oznaczać "dowolności" wyrażonej w podjętej decyzji, musi być ono więc oparte na kryteriach wyboru umożliwiających dokonanie sądowej kontroli podjętej decyzji, w ramach granic uznania administracyjnego, wyznaczonych w przypadku przedmiotowej sprawy przepisami art. 18 ust. 2 i 3 w zw. z art. 12 w/w ustawy oraz interesem społecznym i słusznym interes obywateli, o których mowa w art. 7 K.p.a. Wyczerpujące przedstawienie kryteriów wyboru ma szczególną wagę, w sytuacji więc złożenia, w tym samym czasie, większej ilości wniosków niż przewidywany limit wolnych punktów sprzedaży napojów alkoholowych, organ zezwalający miał obowiązek określić jasno i precyzyjnie kryteria wyboru (np. ilość mieszkańców przypadających na jeden punkt sprzedaży w danej dzielnicy, przeciwdziałanie bezrobociu w danym mieście poprzez zatrudnianie jego mieszkańców itp.), które byłyby jednakowe dla ubiegających się o określone zezwolenie, i co najważniejsze które zostałyby zweryfikowane przez organ zezwalający i organ II instancji odnośnie spełnienia poszczególnych kryteriów przez wnioskodawcę, którego dotyczy konkretna decyzja. Tylko bowiem w takiej sytuacji decyzja organu administracyjnego byłaby transparentna, przejrzysta i jasna dla podmiotu ubiegającego się o określone dobro. Przyjęte zaś w decyzji organu zezwalającego kryteria wyboru po pierwsze zostały zastosowane tylko do podmiotów, które otrzymały zezwolenie, po drugie nie były one dla nich jednakowe, po trzecie nie zostały one zweryfikowane odnośnie podmiotu, Nie zostały one również skontrolowane przez organ II instancji. Skoro zatem organy orzekające w sprawie zastosowały dodatkowe kryteria wyboru wyłącznie do czterech podmiotów które otrzymały zezwolenie, i do tego kryteria różnorodne, które nie zostały odniesione i omówione w stosunku do podmiotu któremu nie przyznano wnioskowanego zezwolenia, należy uznać że przyjęte w sprawie kryteria były dowolne, niejasne i niekonsekwentne, co doprowadziło do przekroczenia granic uznania administracyjnego wyznaczonych przepisami art. 18 ust. 2 i 3 w zw. z art. 12 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz przepisem art. 7 K.p.a., i przesądziło o naruszeniu zarówno tychże przepisów, jak i w konsekwencji zasady pogłębiania zaufania do organów państwowych i zasady przekonywania (art. 8 i art. 11 K.p.a.). Sąd uznał bowiem, iż w sprawie nie istniała możliwość stwierdzenia czy i jakich kryteriów przyznania dobra, w postaci zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, strona skarżąca nie spełnia. Sąd wskazał, że organ zezwalający zobligowany był przede wszystkim uzasadnić przyczyny wydania decyzji odmownej w stosunku do "strony skarżącej", wskazując jakiego i dlaczego kryterium wyboru w jego ocenie ona nie spełnia, a nie zaś tak jak to miało miejsce w sprawie odwołać się do rozstrzygnięć udzielających zezwolenia na sprzedaż alkoholu innym wnioskodawcom.

Jednocześnie w ww. wyrokach Sąd uznał, że w sprawie nie zaistniały podstawy prawne do przeprowadzenia jednego postępowania administracyjnego w stosunku do wszystkich wnioskodawców, bowiem w świetle wskazanych przepisów sprawa każdego wnioskodawcy winna być rozpatrywana indywidualnie, każdy wnioskodawca jest jedyną i wyłączną stroną postępowania dotyczącego udzielenia wnioskowanego zezwolenia, indywidualizowaną usytuowaniem konkretnych punktów sprzedaży. Skargi kasacyjne organu oddalone wyrokami NSA z dnia 14 marca 2012r. (sygn. akt II GSK 114/11 i II GSK 112/11) i z 22 marca 2012 r. (sygn. akt II GSK 134/11). Marginalnie podkreślenia wymaga, iż zarzuty kasacyjne organu administracji nie dotyczyły kwestii proceduralnej prowadzenia jednego/kilku postępowań w sprawie udzielenia zezwolenia (przy ilości wniosków przewyższającej ilość reglamentowanych dóbr), wobec czego NSA nie wypowiedział się w tej kwestii.

Z kolei w wyroku z dnia 29 września 2010 r. (sygn. akt II SA/Bd 680/10) uchylając również zaskarżoną decyzję SKO oraz utrzymaną nią w mocy decyzję odmowną organu pierwszej instancji WSA w Bydgoszczy przedstawił odmienną ocenę i wskazania co do zakresu i trybu prowadzenia postępowania/ń w przedmiotowej sprawie/ach. Sąd stwierdził, że rozpatrywanie wniosków o udzielenie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, na podstawie przepisu art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, winno się odbywać w ramach jednej sprawy administracyjnej, niezależnie od tego, czy do rozdysponowania istnieje jedno zezwolenie, czy też większa ich liczba, która przewyższa ilość wniosków o przyznanie zezwoleń.

Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 575/11 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną SKO w T..

4. Wobec decyzji SKO w T. o umorzeniu postępowania odwoławczego zainicjowanego przez skarżącą w stosunku do decyzji Prezydenta Miasta T. o przyznaniu zezwoleń innym przedsiębiorcom - WSA w Bydgoszczy wyrokami z dnia 24 sierpnia 2010r. (sygn. akt II SA/Bd 615/10), z 22 września 2010r. (sygn. akt II SA/Bd 696/10) i z 28 września 2010r. (sygn. akt II SA/Bd 676/10) oddalił skargi, potwierdzając stanowisko organów, ze skarżącej nie przysługiwała legitymacja strony w tych sprawach. NSA wyrokami z dnia 14 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 121/11 i z dnia 22 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 124/11oddalił skargi kasacyjne Spółki B.

Odmiennie orzekł WSA w Bydgoszczy w sprawie sygn. akt II SA/Bd 613/10, w której wyrokiem z dnia 29 września 2010r. uchylił zaskarżoną decyzję SKO w T. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] dotyczącą umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie udzielenia zezwolenia Spółki A w T. i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu. W wyroku tym WSA wskazał, że w efekcie wydania w sprawie odrębnych 21 decyzji rozstrzygających odrębnie o każdym z wniosków motywy pozytywnych rozstrzygnięć zostały zatajone, albowiem nie znali ich wnioskodawcy, którym odmówiono zezwolenia, a nawet podmioty, które je uzyskały, albowiem udzielone zezwolenia nie zawierały uzasadnień. Skarżąca nie mogła więc ani poznać przyczyn, dla których zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych uzyskały inne podmioty, ani też nie mogła zaskarżyć tych rozstrzygnięć. Mało tego, tak pozytywne, jak i negatywne rozstrzygnięcia stały się rozstrzygnięciami faktycznie niezaskarżalnymi. Rozstrzygnięcie pozytywne mógłby teoretycznie tylko zaskarżyć podmiot je otrzymujący, albowiem tylko temu podmiotowi je doręczono z pouczeniem o prawie złożenia odwołania, a rozstrzygnięcie negatywne, jakkolwiek zaskarżalne, to w przypadku jego uchylenia, nawet wielokrotnego, nie wywoływałoby i nie mogłoby wywołać żadnych skutków w stosunku do rozstrzygnięcia o przyznaniu zezwolenia. W ocenie Sądu, taka sytuacja stanowi naruszenie norm konstytucyjnych (32 ust. 1 i 45 ust. 1 Konstytucji RP), jak też pozbawia podstawowego w postępowaniu administracyjnym uprawnienia, jakim jest prawo do złożenia odwołania, co stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. przepisu art. 15 w zw. a art. 127 § 1 k.p.a.

Sąd podkreślił, że skutkiem wadliwie wydanych decyzji doszło do sytuacji, polegającej na tym, że strona, która wnosi o przyznanie konkretnego uprawnienia, uzyskuje decyzję odmowną, od której może złożyć co prawda odwołanie, lecz odwołanie to ex definitione nie może doprowadzić do zmiany niekorzystnego dla tejże strony rozstrzygnięcia, czego dowodzi odmawianie skarżącej interesu prawnego w zaskarżeniu niekorzystnej dla niej decyzji o przyznaniu nie jej, lecz innemu podmiotowi uprawnienia, o które wnosiła skarżąca.

Sąd odmiennie niż w powyższych wyrokach stwierdził, że w sprawie zachodziły przesłanki do prowadzenia jednego postępowania, bowiem występuje wielość stron w jednej sprawie. Rozstrzygnięcie o udzieleniu czterech zezwoleń, kształtuje sytuację prawną tych wnioskodawców, którym zezwolenia udzielono oraz automatycznie tych, którym ich nie przyznano. Ci ostatni mają więc nie tylko interes faktyczny, ale i prawny do zaskarżenia rozstrzygnięcia udzielającego innym podmiotom a nie im zezwolenia. W tych warunkach, należyte gwarancje procesowe wymagają sytuacji, by złożenie odwołania przez jedną ze stron oznaczało zaskarżenie rozstrzygnięcia w jego całokształcie, więc w części dotyczącej rozstrzygnięcia sytuacji prawnej strony wnoszącej odwołanie, ale również rozstrzygnięcia sytuacji prawnej pozostałych stron. Jest to możliwe przy uznaniu, że mamy do czynienia z jedną sprawą administracyjną, w której prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz tej samej podstawy prawnej.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną SKO w T. wyrokiem z dnia 6 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 743/11.

5. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] uchyliło decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] lutego 2010 r. w sprawie udzielenia Spółce A w T. przedmiotowego zezwolenia i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu powołując się na art. 153 P.p.s.a. oraz treść wyroków z dnia 29 września 2010r. II SA/Bd 613/10 i NSA z 6 czerwca 2012 r. II GSK 743/11 organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji powinien wszcząć na nowo procedurę rozpatrywania złożonych wniosków, z uwzględnieniem stanowiska sądów.

W konsekwencji powyższego stwierdzić przyjdzie, iż spośród 21 decyzji administracyjnych wydanych pierwotnie przez Prezydenta Miasta T. we wszczętej w styczniu 2010 r. sprawie udzielenia zezwoleń na sprzedaż napojów o zawartości powyżej 4,5% - 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaż, na skutek ww. orzeczeń organów i wyroków sądów administracyjnych 3 z nich o przyznaniu zezwolenia stały się ostateczne i prawomocne. W 13 przypadkach decyzje odmawiające udzielenia zezwolenia stały się ostateczne, ponieważ nie zostały wniesione od nich środki odwoławcze.

Sprawa administracyjna powróciła jednakże do ponownego rozpatrzenia przez właściwe organy na skutek uwzględnienia przez sąd administracyjny 5 skarg Spółki B, a w następstwie ww. decyzji kasacyjnej SKO pierwotna decyzja o udzieleniu zezwolenia Spółki A została uchylona i sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Prezydentowi Miasta T.

Zgodnie z przepisem art. 153 P.p.s.a, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Uregulowanie to oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 P.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania.

W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.

Organy, nie stosując się do wskazań i wytycznych co do dalszego postępowania zawartych w rozstrzygnięciach Sądu, naruszają tym samym przepis art. 153 P.p.s.a.

W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy powyższe wyroki obligowały Prezydenta Miasta T. do podjęcia wszelkich czynności procesowych umożliwiających rozdzielenie wnioskowanych w 2010 r. dóbr pomiędzy wszystkich przedsiębiorców nadal zainteresowanych udzieleniem spornego zezwolenia, na tych samych warunkach w jednym wspólnym postępowaniu administracyjnym. Mając na uwadze zasady ogólne postępowania administracyjnego (art. 7, art. 8 i 9 K.p.a.) organ winien w pierwszej kolejności z urzędu podjąć niezbędne czynności procesowe, włącznie z rozważeniem uruchomienia trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego, a następnie ewentualnie pouczyć wszystkich zainteresowanych o sposobie i trybie ewentualnego wzruszenia niekorzystnych dla nich rozstrzygnięć we właściwych trybach (wnioskowych). Zwrócić należy przy tym uwagę, że procedura administracyjna w rozdziałach 12 i 13 K.p.a. zawiera szeroki i zróżnicowany katalog trybów nadzwyczajnych postępowania służących weryfikacji decyzji ostatecznych i to zarówno niewadliwych, jak i dotkniętych kwalifikowanymi wadami. Można tu w szczególności przywołać przepis art. 154 § 1 K.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ja wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Przepis ten mógł mieć zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy do ostatecznych decyzji odmawiających przyznania zezwoleń, które wszakże dotknięty były tymi samymi wadami, które stwierdził Sąd uwzględniając skargi Spółki B. Uchylenie zatem tych decyzji, na mocy których ich strony (wyłącznie ich adresaci) ewidentnie nie nabyły żadnego prawa, leżało w ich słusznym interesie, o ile są nadal zainteresowani uzyskaniem wnioskowanego w 2010 r. zezwolenia. W tym celu należało uprzednio uzupełnić postępowanie wyjaśniające, prawidłowo i wszechstronnie pouczając strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw będących przedmiotem postępowania. Następnie organ winien przeprowadzić prawidłowe postępowanie, w tym uaktualnić materiał dowodowy, w celu wyłonienia przedsiębiorcy, któremu udzieli wnioskowanego zezwolenia. Podkreślenia wymaga, iż postępowanie administracyjne dotyczy zawsze udzielania zezwolenia (zezwoleń) na sprzedaż napojów alkoholowych danej kategorii. Nie może więc być one przedmiotowo odnoszone do lokalizacji konkretnego punktu sprzedaży. Nie budzi wątpliwości w świetle cytowanych przepisów ustawy, że o liczbie zezwoleń oraz zasadach usytuowania miejsc sprzedaży winna przesądzać uchwała rady gminy (powszechnie obowiązujący na danym terenie akt prawa miejscowego).

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie Prezydent Miasta T. nie przeprowadził ponownie postępowania w sprawie udzielenia przedmiotowych zezwoleń w sposób wynikający w ww. wyroków i wskazania Kolegium. Rozstrzygnięcie z dnia [...] października 2012 r. wydane zostało z naruszeniem art. 153 P.p.s.a., przepisów procedury administracyjnej oraz granic uznania administracyjnego wyznaczonych przepisami materialnoprawnymi, w tym ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Po pierwsze błędnie organ wskazuje, że w wyroku z dnia 29 września 2010 r. sygn. akt II SA/Bd 680/10 WSA stwierdził, że zachodzą przesłanki do uznania, że w niniejszej sprawie należy zastosować art. 62 K.p.a. Przeciwnie bowiem, takiego stwierdzenia brak w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Sąd wskazał jedynie na przesłanki i konieczność prowadzenia jednego wspólnego postępowania i brak podstaw do prowadzenia odrębnych postępowań, co doprowadziło do naruszenia interesów pozostałych wnioskodawców. Jako niezasadną Sąd zakwestionował praktykę, organów polegającą na prowadzeniu jako odrębnych spraw każdego wniosku, bowiem doprowadziło to do zatajenia motywów pozytywnych rozstrzygnięć, których nie znali wnioskodawcy, którym odmówiono zezwolenia, a nawet podmioty którym go udzielono (decyzje pozytywne nie zawierały uzasadnienia). Sąd wskazał, że praktyka taka stanowi istotny wyłom w dotychczas stosowanych standardach procesowych spraw, których istotę charakteryzuje sytuacja, że określonego rodzaju niepodzielnych dóbr występuje mniej niż złożonych wniosków o ich udzielenie. Właśnie w takich sprawach gwarancje procesowe stron do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy i równości wobec prawa, wynikające z przytoczonych wyżej przepisów Konstytucji RP, winny być szczególnie pieczołowicie przestrzegane. Bez ich stosowania przy rozpatrywaniu spraw o rozdział dóbr, w tym zezwoleń, koncesji, rozstrzygnięć konkursowych nie ma żadnego skutecznego mechanizmu obrony przed dowolnym i korupcyjnym działaniem władzy publicznej. Służy temu również możliwość złożenia odwołania, które musi automatycznie odnosić się do całości rozstrzygnięcia, czego w kontrolowanej sprawie organy odmówiły wszystkim wnioskodawcom. W tezie wyroku Sąd stwierdził, że rozpatrywanie wniosków o udzielenie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, na podstawie przepisu art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, winno się odbywać w ramach jednej sprawy administracyjnej, niezależnie od tego, czy do rozdysponowania istnieje jedno zezwolenie, czy też większa ich liczba, którą przewyższa ilość wniosków o przyznanie zezwoleń. Nadto w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 czerwca 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie wskazał, że sąd pierwszej instancji trafnie wywiódł, że w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 62 K.p.a., gdyż mamy w niej do czynienia z wielością stron w jednym postępowaniu (sprawie), nie zaś z wielością spraw, co stanowi przedmiot regulacji art. 62 K.p.a.

W dalszej części wywodów WSA podkreślił także, że organ zezwalający powinien rozpatrzyć wniosek każdego przedsiębiorcy w trybie i w sposób, który byłby dla ubiegającego się o zezwolenie, przejrzysty i oparty na równych kryteriach wyboru (...). Działanie organu w ramach uznania administracyjnego nie może oznaczać "dowolności" wyrażonej w podjętej decyzji - musi być ono oparte na kryteriach wyboru umożliwiających dokonanie sądowej kontroli tejże decyzji podjętej w ramach wskazanych wyżej granic uznania administracyjnego, wyznaczonych w przypadku przedmiotowej sprawy przepisami art. 18 ust. 2 i 3 w zw. z art. 12 w/w ustawy oraz interesem społecznym i słusznym interes obywateli, o których mowa w art. 7 kpa. Organ administracyjny zatem, w celu wydania prawidłowego orzeczenia w ramach uznania administracyjnego, zobligowany jest tak ustalić kryteria wyboru, aby zarówno wszystkie podmioty zainteresowane określonym rozstrzygnięciem, jak i sąd dokonujący kontroli podjętego rozstrzygnięcia, mieli jasność co do powodów, dla których te a nie inne wnioski uwzględniono. Organ zezwalający miał więc obowiązek określić jasno i precyzyjnie kryteria wyboru, które byłyby jednakowe dla ubiegających się o określone zezwolenie, a organ odwoławczy miał obowiązek ponownego dokonania ich weryfikacji, do czego w sprawie nie doszło. Sąd wskazał, że organ I instancji zastosował dodatkowe kryteria wyboru do czterech podmiotów, które otrzymały zezwolenie, i do tego kryteria różnorodne, które nie zostały odniesione i omówione w stosunku do pozostałych wnioskodawców, co stanowiło przekroczenie granic uznania administracyjnego, wyznaczonych przepisami art. 18 ust. 2 i 3 w zw. z art. 12 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz art. 7 K.p.a.

Także NSA w powyższym wyroku wskazał, że w niniejszej sprawie (odmowy wydania zezwolenia) brak było w istocie wskazania wystarczających przesłanek rozstrzygnięcia, nie podano z jakich konkretnie względów wniosek strony skarżącej nie podlegał uwzględnieniu. Poszczególne kryteria wymienione w decyzji organu pierwszej instancji zastosowane przy udzielenia zezwolenia innym podmiotom powinny zostać zatem poddane wyczerpującemu porównaniu przy ocenie wniosku strony skarżącej o udzielenie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.

Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] października 2012 r. Prezydent Miasta T. zawiadomił wszystkie podmioty wnioskujące o udzielnie spornych zezwoleń w 2010 r. nie - o ponownym prowadzeniu postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, lecz wyłącznie - w sprawie o udzielenia takich zezwoleń w dwóch punktach sprzedaży i wobec dwóch wnioskodawców tj.: "przy ul. Ł. [...], wszczętego na wniosek Spółki B. z dnia [...] stycznia 2010 r., przy ul. M. [...], wszczętego na wniosek Spółki A z dnia [...] stycznia 2010r." Jednocześnie organ wskazał, że postępowanie, w którym wpłynęło uprzednio 21 wniosków zakończył wydaniem pozytywnych decyzji wobec 4 wskazanych podmiotów i decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia pozostałym przedsiębiorcom oraz na konieczność ponownego przeprowadzenia procedury wniosków wynikająca z wyroków sądu oraz orzeczenia SKO. Organ skonstatował ogólnikowo, że z uwagi na fakt, iż pozostałe decyzje są ostateczne, nie ma obecnie podstaw prawnych do ich wzruszenia. Mogłoby to nastąpić jedynie na wniosek stron. Organ poinformował, że na podstawie art. 10 K.p.a. strony mają prawo wzięcia udziału w postępowaniu oraz wypowiadania się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań do dnia [...] października 2012 r. Po tym terminie zostanie wydana decyzja.

Wobec tego należy wskazać, że powyższa informacja nie tylko nie wypełnia wskazań powyższych wyroków, które związały organy orzekające w niniejszej sprawie (art. 153 P.p.s.a.), ale nadto nie jest zgodna, ze stanem faktycznym sprawy ani nie odpowiada przepisom prawa. Przeciwnie, w ocenie Sądu, bezpodstawnie organ zawężył przedmiot ponownie prowadzonego postępowania wyłącznie do dwóch "punktów sprzedaży", wprowadzając tym samym w błąd pozostałych wnioskodawców. Wątpliwe bowiem aby byli oni w jakimkolwiek stopniu zainteresowani uzyskaniem zezwolenia na sprzedaży napojów alkoholowych w punktach sprzedaży wnioskowanych przez inne podmioty.

Dodatkowo niezrozumiałe w kontekście ww. przepisów jest konsekwentne odnoszenie przedmiotu sprawy o udzielenia przedmiotowego zezwolenia nie tyle do posiadanej liczby wolnych zezwoleń, o które ubiegają się wnioskujący, ale do konkretnego usytuowania miejsca sprzedaży. Podkreślić ponownie przyjdzie, iż to nie punkt sprzedaży jest podmiotem udzielonego zezwolenia, lecz przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą we wskazanym przez siebie punkcie. Usytuowanie miejsca sprzedaży stanowi zatem wtórny przedmiot oceny merytorycznej wniosku przedsiębiorcy. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 czerwca 2912 r. sygn. akt II GSK 575/11, w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na sprzedaż danego rodzaju alkoholu wskazanie miejsca prowadzenia omawianej działalności (w sytuacji gdy wcześniej komisja rozwiązywania problemów alkoholowych wszystkie miejsca sprzedaży zaopiniowała pozytywnie) jest kwestia wtórną, która zaktualizuje się dopiero w odniesieniu do jednego podmiotu, któremu, po przeprowadzeniu wspólnego dla wszystkich wnioskodawców postępowania administracyjnego, zostanie udzielone zezwolenie.

Sprzecznie z obowiązującymi przepisami organ wskazał, że nie ma żadnej możliwości wzruszenia z urzędu decyzji ostatecznych wydanych w niniejszej sprawie. Nadto w ogóle nie pouczył stron o sposobie i trybie ewentualnego wzruszenia ostatecznych decyzji, chociażby odmawiających im udzielenia zezwoleń (np. art. 154 K.p.a.), nie rozważył też zastosowania tej instytucji z urzędu wobec niezaskarżonych decyzji o odmowie udzielenia zezwoleń. Poza tym w aktach sprawy brak jest zwrotnych potwierdzeń odbioru powyższych zawiadomień przez strony postępowania (z wyjątkiem potwierdzenia otrzymania przez Spółkę A.). Nie wynika również z decyzji czy którykolwiek z innych podmiotów niż ww. spółka wypowiedział się w tej kwestii. Tym samym organ naruszył przepisy art. 6, art. 7, art. 9, art. 77 § 1 K.p.a.

Z tych powodów powyższa czynność procesowa, jako wadliwa i dezinformująca, nie może wywodzić żadnych skutków prawnych dla stron postępowania. Mając na uwadze powyższe wywody zważyć zatem przyjdzie, iż błędnie, co najmniej przedwcześnie i z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego organ zezwalający uznał, że "nie ma podstaw prawnych do wydania ponownego rozstrzygnięcia w stosunku do 19 przedsiębiorców – postępowania te zostały zakończone decyzjami z których 16 stało się ostatecznych." W tym zakresie po pierwsze, jak już wskazano, pierwotnie wnioskowało o zezwolenie wyłącznie 17 przedsiębiorców (ten błąd jest konsekwencją wadliwego utożsamiania przedsiębiorcy z punktem, w którym prowadzić zamierza sprzedaż). Po wtóre, organ nie rozważył możliwości wzruszenia, niepodlegających dotąd kontroli sądowej, decyzji w trybach nadzwyczajnych, jak również nie pouczył w tym zakresie prawidłowo przedsiębiorców ubiegających się o udzielenie przedmiotowego zezwolenia. Ponadto, co wymaga szczególnego podkreślenia wobec nakazu przeprowadzenia jednego wspólnego postępowania i oceny wszystkich wniosków zgłoszonych w jednym naborze wobec tych samych kryteriów, niezrozumiałe i sprzeczne z powyższymi wskazaniami Sądu jest w szczególności to, że w trzech przypadkach, w których Sąd uchylił decyzje organów obydwu instancji o odmowie udzielenia zezwolenia Spółki B (dotyczące punktów sprzedaży przy ul. Szosa C. [...], Ż. [...] i D. [...]) – kwestie te rozpoznano ponownie w innym postępowaniu niż przedmiotowe, a jedynie wobec udzielenia zezwolenia w jednym z wnioskowanych przez skarżącego jednocześnie punktów sprzedaży (ul. Ł. [...] – sprawa II SA/Bd 613/10) rozpoznano sprawę wyłącznie z wnioskiem Spółki A, z pominięciem innych pierwotnych wniosków. Kwestia ta nie została wyjaśniona w uzasadnieniu decyzji.

Na posiadanie w jednym postępowaniu administracyjnym przymiotu strony przez wszystkich przedsiębiorców ubiegających się o zezwolenie na sprzedaż alkoholu danego rodzaju w jednym naborze przemawiają istniejące między nimi więzy o charakterze materialnoprawnym. Ich źródłem są przede wszystkim istniejące między nimi relacje konkurencyjne. Można wskazać, iż w świetle art. 4 pkt 11 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) przez "konkurentów" rozumie się przedsiębiorców, którzy wprowadzają lub mogą wprowadzać albo nabywają lub mogą nabywać, w tym samym czasie, towary na rynku właściwym. Toteż, zezwolenie na sprzedaż alkoholu danego rodzaju, o którym mowa w przepisie art. 18 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, nie tylko kształtuje stosunek administracyjnoprawny, ale także wpływa na relacje konkurencyjne, zamykając przynajmniej niektórym przedsiębiorcom możliwość prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie objętym treścią wspomnianego zezwolenia.

Wskazać należy, iż w sierpniu i września 2010 r. WSA w Bydgoszczy uchylił decyzje SKO w T. oraz Prezydenta Miasta T. i wstrzymał wykonanie tych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. W wyrokach z dnia 29 września 2010r. (sygn. akt II SA/Bd 613/10 i 680/10) Sąd zawarł wykładnię przepisów prawa i wskazania co do konieczności ponownego przeprowadzenia postępowania zmierzającego do oceny wszystkich wniosków w jednym wspólnym postępowaniu. Wprawdzie, w trzech innych orzeczeniach Sąd wyraził odmienne stanowisko, jednakże skoro organ prowadził ponowne postępowanie w sprawie na skutek uwzględnienia skarg Spółki B kierując się wytycznymi z ww. wyroków, nie do pogodzenia z taką interpretacją jest doprowadzenie do sytuacji, gdzie dwie z innych wnioskowanych przez skarżącego lokalizacji zostały niejako "dołączone" do innego postępowania, które rozstrzygnąć miało o udzieleniu zezwolenia pomiędzy przedsiębiorców, którzy zgłosili wnioski w naborze prowadzonym na przełomie lipca i sierpnia 2012 r. Brak bowiem dostatecznej więzi funkcjonalnej i materialnoprawnej w łącznym rozpoznawaniu w jednej sprawie administracyjnej wniosków zgłoszonych w odrębnych naborach w styczniu 2010 r. i sierpniu 2012 r. Nie zachodzą tu wszakże tożsame czasowo interesy i relacje konkurencyjne, zamykające wzajemnie niektórym przedsiębiorcom możliwość prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie objętym treścią wnioskowanego zezwolenia.

Sądowi z urzędu znana jest okoliczność, że przed tutejszym sądem toczy się analogiczna sprawa (sygn. akt II SA/Bd 399/13) ze skargi Spółki F z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...]utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] sierpnia 2012 r., którą organ ten po rozpatrzeniu 14 wniosków złożonych w ramach naboru w lipcu 2012r. oraz po ponownym rozpatrzeniu 3 wniosków z naboru w kwietniu 2011 r. i 3 wniosków Spółki B (punkty sprzedaży przy ul. S. [...], Ż. [...] i D. [...]), udzielił zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży Spółki B – w punkcie sprzedaży przy ul. P. [...] oraz odmówił udzielenia zezwolenia pozostałym wnioskującym (i punktom sprzedaży). Co nader istotne dla rozstrzygnięcia sprawy w tej decyzji Prezydent Miasta T. dokonując wyboru przedsiębiorcy, któremu udzielono zezwolenia powołał się na konieczność dostępności punktów sprzedaży dla mieszkańców miasta i fakt zlokalizowania w lewobrzeżnej części T. tylko 11 punktów sprzedaży na ogólną liczbę 93 punktów w całym mieście. Organ wskazał, że wybrana lokalizacja jest "wśród aktualnie złożonych wniosków najdalej wysuniętym punktem w kierunku zachodnim lewobrzeżnej części miasta", a najbliższy punkt sprzedaży w tym rejonie znajduje się w największej odległości (ponad 750m) od innych istniejących punktów sprzedaży.

W rozpoznawanej sprawie, w konsekwencji powyższych uchybień, w decyzji z dnia [...] października 2012 r. organ w istocie nie ujawnił nadal wszystkich kryteriów, którymi kierował się udzielając uprzednio 4 podmiotom przedmiotowych zezwoleń, w ramach naboru wniosków ze stycznia 2010 r., nie odniósł tych samych kryteriów do pozostałych wnioskodawców (stron postępowania), w tym do skarżącej spółki. Takiej analizy, wbrew nakazowi wynikającemu z art. 153 P.p.s.a., w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji zabrakło. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 14 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 112/11 i z dnia 22 marca 2012 r. II GSK 134/11, poszczególne kryteria wymienione w uprzedniej decyzji negatywnej organu pierwszej instancji zastosowane przy udzieleniu zezwolenia innym podmiotom, powinny zostać poddane operacji wyczerpującego porównania przy ocenie wniosku strony skarżącej o udzielenie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Obecnie natomiast, rozpoznając tożsamą sprawę "ponownie", co zgodnie z ww. wyrokami winno nastąpić bezwzględnie w jednym postępowaniu, rozpoznał wnioski złożone w styczniu 2010 r. w dwóch odrębnych postępowaniach administracyjnych (decyzje z dnia [...] sierpnia 2012 r. i [...] października 2012 r.). Ponadto z odrębnymi kryteriami. Obowiązkiem organu w niniejszej sprawie, po podjęciu ewentualnych czynności zmierzających do wzruszenia ostatecznych decyzji odmownych, było ponowne dokonanie weryfikacji wszystkich zgłoszonych w naborze ze stycznia 2010 r. wniosków pod kątem tych samych kryteriów, które stanowiły podstawę wyboru konkretnych przedsiębiorców uprzednio. Dopiero w sytuacji gdyby ocena na podstawie pierwotnych kryteriów wyboru, nie umożliwiły obecnie wyboru jednego przedsiębiorcy, któremu należałoby udzielić zezwolenia, winno nastąpić określenie dalszego (dodatkowego wobec pierwotnie określonego/określonych w tym samym postępowaniu) kryterium oceny wszystkich wniosków (co do których nie pozostają w obrocie prawnym ostateczne decyzje, nie zostały cofnięte wnioski).

Z kolei organ odwoławczy bezrefleksyjnie zaakceptował rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, nie dostrzegając wskazanych wyżej wad postępowania, w tym brak przekonującego uzasadnienia wskazanych kryteriów oceny wniosków oraz wybiórcze uwzględnienie w ponownym postępowaniu wyłącznie dwóch z nich.

Niezależnie od powyższych uchybień przepisom postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należy także zwrócić uwagę, iż z naruszeniem norm przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Prezydent Miasta T. w niniejszej sprawie nie przeprowadził wszechstronnego postępowania wyjaśniającego i dowodowego, a następnie pominął obowiązek oceny dowodów w stopniu koniecznym do rozstrzygnięcia sprawy - w kontekście norm ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Już w samej Preambule ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ustawodawca wskazał jej główne założenie stwierdzając, że życie obywateli w trzeźwości jest niezbędnym warunkiem moralnego i materialnego dobra Narodu. Jak wynika z art. 1 ust. 1 ww. ustawy, założenie to organy jednostek samorządu terytorialnego powinny realizować między innymi poprzez podejmowanie działań zmierzających do ograniczania spożycia napojów alkoholowych oraz zmiany struktury ich spożywania, inicjowania i wspierania przedsięwzięć mających na celu zmianę obyczajów w zakresie sposobu spożywania tych napojów, działania na rzecz trzeźwości w miejscu pracy, przeciwdziałania powstawaniu i usuwania następstw nadużywania alkoholu, a także wspierania działalności w tym zakresie organizacji społecznych i zakładów pracy. Zadanie w zakresie przeciwdziałania alkoholizmowi wykonuje się przez odpowiednie kształtowanie polityki społecznej, w szczególności ograniczenie dostępności alkoholu (art. 2 ust. 1 pkt 4).

Podkreślić zatem należy, że zarówno organy stanowiące, jak i organy wykonawcze jednostek samorządu terytorialnego, w świetle powyższych norm ogólnych ww. ustawy, nie mają pełnej swobody w realizacji swych ustawowych obowiązków tj. zarówno przy uchwalaniu właściwych aktów prawnych (w tym określenia liczby punktów sprzedaży i podawania napojów alkoholowych oraz zasad ich usytuowania), jak również podejmowaniu indywidualnych decyzji administracyjnych związanych z udzielaniem zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Organy te we wszystkich swych działaniach winny dążyć do realizacji określonych przepisami ww. ustawy celów, tj. wychowania w trzeźwości i zapobiegania alkoholizmowi, między innymi poprzez ograniczenia dostępności alkoholu i motywowanie obywateli do powstrzymywania się od jego spożywania. Tym celom winny zwłaszcza odpowiadać kreowane przez radę gminy akty prawa miejscowego ustalające liczbę punktów sprzedaży napojów alkoholowych w danej gminie jak również zasady usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych. W art. 12 ust. 4 ustawodawca wprost wskazał, że liczba punktów sprzedaży, o których mowa w ust. 1, oraz usytuowania miejsc sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych powinny być dostosowane do potrzeb ograniczania dostępności alkoholu, określonych w gminnym programie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. Przy czym pod pojęciem "zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych" należy rozumieć ich rozmieszczenie w konkretnym terenie, a w szczególności ich usytuowanie względem miejsc chronionych, takich jak np. szkoły, inne placówki oświatowo-wychowawcze i opiekuńcze, domy studenckie i.t.p.

Powyższe cele ustawowe nie mogą pozostać zatem organom zezwalającym obojętne w sytuacji gdy, tak jak w okolicznościach niniejszej sprawy, o reglamentowane przepisami dobro ubiega się większa ilość przedsiębiorców. Wobec tego dla dokonania wyboru spośród wielu wniosków o udzielnie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych określonego rodzaju przedsiębiorcy, któremu zezwolenia tego organ udzieli, winien dokonać weryfikacji wszystkich wniosków także w aspekcie tego czy wnioskowana lokalizacja punktu sprzedaży, nawet gdy uzyska pozytywną opinię komisji (podlegającą ocenie jako dowód w sprawie), przyczyni się w większym stopniu do realizacji założeń ww. ustawy.

Przechodząc do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że w przedłożonych Sądowi aktach administracyjnych znajdują się postanowienia Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w T. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], wydane na podstawie art. 18 ust. 3a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, stanowiące pozytywne opinie co do lokalizacji punktów sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości pow. 4,5% do 18% alkoholu wnioskowanych odpowiednio przez Spółkę A w T. (sklep monopolowy przy ul M. [...] w T.) oraz Spółki B w K. (sklep "[...]" przy ul. Ł. [...] w T.). W ich podstawie Komisja powołała się ogólnie na ww. uchwały Rady Miasta T. nr [...] z dnia [...] lipca 1993 r. w sprawie ustalenia liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży oraz zasad usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych na terenie miasta T. z późniejszymi zmianami oraz uchwałę nr [...] z dna [...] lipca 2008 r. w sprawie zasad usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych na terenie miasta T.. W nader lakonicznych i równobrzmiących uzasadnieniach tych opinii stwierdzono jedynie, że Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w T. ustaliła, że wskazana lokalizacja punktu sprzedaży ww. rodzajów napojów alkoholowych spełnia wymogi uchwały nr [...] Rady Miasta T. z dnia [...] lipca 2008 r. co do ustalonych tą uchwałą zasad usytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych na terenie miasta T.. Mając na względzie limit punktów sprzedaży napojów alkoholowych Komisja ustaliła, ze usytuowanie punktu sprzedaży napojów alkoholowych nie narusza przepisów uchwały nr [...].

Stwierdzić należy jednoznacznie, że takie ogólnikowe i niekonkretne uzasadnianie opinii, oznacza w zasadzie jej brak. Nie wynika z niniejszej opinii w jakim zakresie Komisja badała usytuowanie punktu sprzedaży np. odległość od miejsc chronionych ustawowo i uchwałą. Czy w pobliżu i w jakiej dokładnie odległości od wnioskowanych punktów sprzedaży znajdują się miejsca chronione, bądź jakie inne konkretne zasady usytuowania punktów sprzedaży rozważano. Taki ułomny akt administracyjny wymyka się zatem z jakiejkolwiek kontroli, którą w niniejszym postępowaniu winny dokonać w pierwszej kolejności organy administracji (art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.), a następnie Sąd w toku niniejszego postępowania. Nadto mając na uwadze przedmiot poddany przez ustawodawcę opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, istotę zagadnienia zasad usytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych, a nadto ciągły rozwój urbanistyczny, zmiany w sposobie zagospodarowania obiektów, nie można przyjąć bez weryfikacji i aktualizacji tej okoliczności, że w sytuacji nawet, gdy wnioskowana lokalizacja punktu sprzedaży w dacie wydawania tej opinii (tj. w styczniu 2010r.) pozostawała w zgodzie z uchwałami, o których mowa w art. 12 ust. 1 i 2 ustawy, stan ten nie uległ zmianie na skutek zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych po upływie ponad 2,5 roku (tj. w październiku 2012 r.).

Dodatkowo Sąd podkreśla, iż w ramach niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej, nie zaistniały podstawy do poddania ocenie legalności określonych faktycznie ww. uchwałami Rady Miasta T. zasad usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych. Powyższe akty prawa miejscowego mogłyby podlegać ocenie Sądu na skutek odrębnej skargi złożonej we właściwym trybie (art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym), lub pośrednio w toku badania legalności decyzji administracyjnej wydanej na ich podstawie, gdyby w istocie organy administracji powołały się na konkretną zasadę uregulowaną uchwałą rady gminy. Sytuacja taka nie zaistniała w niniejszej sprawie. Organy orzekające, podobnie jak gminna komisja rozwiązywania problemów alkoholowych, uchyliły się bowiem od jednoznacznego określenia konkretnych zasad, wobec których ewentualnie ustalano i w jaki sposób zgodność z nimi usytuowania określonych, we wnioskach przedsiębiorców, punktów sprzedaży napojów alkoholowych.

Mając powyższe na uwadze Sąd zważył, iż z naruszeniem art. 153 P.p.s.a i wytycznych zawartych w ww. wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, Naczelnego Sądu Administracyjnego, a także przepisów procedury administracyjnej organ bezpodstawnie rozdzielił i rozpoznał w odrębnych sprawach administracyjnych wnioski przedsiębiorców o udzielenie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa), zgłoszone w ramach naboru w styczniu 2010 r., nie zapewnił wszystkich przedsiębiorcom udziału w ponownie prowadzonym postępowaniu błędnie sugerując im nieodwracalność uprzednio popełnionych błędów proceduralnych (brak rzetelnego i wyraźnego pouczenia w tym zakresie). Nadto organy, nie dokonały właściwej i kompleksowej oceny wniosków, w kontekście przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i zapobieganiu alkoholizmowi oraz pierwotnych kryteriów decydujących o udzieleniu zezwoleń konkurentom skarżącego przedsiębiorcy do uzyskania wnioskowanego dobra na detalicznym rynku napojów alkoholowych danego rodzaju. Tym samym zaskarżone rozstrzygnięcie oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, jak zasadnie zarzuca strona skarżąca, narusza granice uznania administracyjnego wyznaczonego normami ogólnymi oraz art. 12 i art. 18 ust. 1, 3a ww. ustawy, a także obowiązującymi na terenie miasta T. aktami prawa miejscowego (co do zasad usytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych).

Wobec powyższego, na obecnym etapie postępowania, przedwczesne jest dokonanie szczegółowej oceny prawidłowości przyjętego kryterium ponownej oceny wniosków. Nie mniej w kontekście wymogów konkurencyjności przedsiębiorców i zapewnienia im równego dostępu do dóbr celem prowadzenia swobodnie działalności gospodarczej, co do zasady zasługuje na aprobatę pogląd o przyznaniu zezwolenia podmiotowi, który jeszcze takim zezwoleniem na terenie gminy nie dysponuje. Nie oznacza to jednakże, iż pozbawione uzasadnienia są zarzuty o dowolności tego kryterium biorąc pod uwagę fakt, iż w innym toczącym się niemal równolegle postępowaniu o analogiczne zezwolenie, takie kryterium w ogóle nie zostało przez organ brane pod uwagę. Wymaga to szczegółowego wyjaśnienia, aby wyeliminować wątpliwości, czy organ z naruszeniem powszechnie obowiązujących przepisów i granic uznania administracyjnego, nie przyznał zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych preferowanemu przez siebie podmiotowi.

Prowadząc ponownie postępowanie organ przeprowadzi stosowne czynności procesowe celem rozważania w jednym wspólnym postępowaniu wszystkich wniosków złożonych w ramach tego samego naboru w styczniu 2010 r., co do których uprzednio nie zostały przyznane zezwolenia. W tym celu organ rozważy istniejące możliwości prawne wzruszenia pozostających nadal w obrocie prawnym odmownych decyzji (niepodlegających dotąd kontroli sądowoadministracyjnej), w tym art. 154 K.p.a. i po ewentualnym ostatecznym ich wzruszeniu przeprowadzi właściwe postępowanie co do istoty sprawy, z udziałem wszystkich nadal zainteresowanych udzieleniem przedmiotowego zezwolenia przedsiębiorców. W postępowaniu tym organ zezwalający, stosownie do wytycznych Sądu podanych w ww. wyrokach uchylających rozstrzygnięcia organów oraz niniejszym wyroku, dokona rzetelnej oceny wniosków pod kątem tych samych wobec wszystkich kryteriów (oczywiście z odniesieniem się zwłaszcza do kryteriów, które stanowiły przesłankę udzielenia 4 zezwoleń w lutym 2010 r.), z uwzględnieniem granic uznania administracyjnego w niniejszej sprawie wyznaczonych przepisami ustawy o wychowaniu w trzeźwości wniosków przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz zasady równości wobec prawa. Przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie udzielenia pozostałego do rozdzielenia zezwolenia, zapewni aktualizację opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych co do wnioskowanych lokalizacji punktów sprzedaży. Następnie opinie te podda właściwej ocenie.

Z tych powodów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W myśl art. 152 ww. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 ustawy, zasądzając od organu na rzecz skarżącej spółki zwrot poniesionych kosztów postępowania (500 zł wpis od skargi, 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz 240 zł tytułem wynagrodzenia reprezentującego stronę skarżąca pełnomocnika - § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu tekst jedn. Dz.U. z 2013r. poz. 490).