Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 890/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 56 par. 1 pkt 1-5, par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 56 § 1 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.). po rozpatrzeniu zażalenia D.K. z dnia 11 lipca 2014 r. na postanowienie z dnia [...] Nr [...], którym Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] obejmującego zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r., Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny:

W dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. wydał decyzję Nr [...] którą określił zobowiązanie D.K. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. w wysokości 107.484 zł. Na podstawie ww. decyzji został wystawiony w dniu 22 grudnia 2005 r. tytuł wykonawczy Nr [...].

Po rozpatrzeniu odwołania od ww. rozstrzygnięcia, w dniu [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wydał decyzję Nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. z dnia 21 listopada 2005 r. Nr [...].

Wyrokiem z dnia 28 maja 2007 r. sygn. akt I SA/Łd 886/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] oraz orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

W wyniku rozpatrzenia złożonej przez D.K. skargi kasacyjnej od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 czerwca 2009 r. sygn. akt II FSK 129/08 oddalił skargę kasacyjną.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 maja 2007r. sygn. akt I SA/Łd 886/06 uprawomocnił się w dniu 9 czerwca 2009 r.

Z kolei w dniu 15 października 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wydał decyzję Nr [...], którą uchylił w części decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.- P. z dnia [...] Nr [...] i określił wysokość zobowiązania strony w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. w kwocie 54.060 zł.

Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 24 września 2010 r. sygn. akt I SA/Łd 1173/09. oddalił skargę. Natomiast skarga kasacyjna D.K. na powyższy wyrok została oddalona przez Naczelny Sad Administracyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 2012 r. sygn. akt II FSK 489/11.

Następnie D.K. skierowała do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. pismo z dnia 23 sierpnia 2012 r. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 15 października 2009 r. Nr [...].

Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wydał w dniu [...] decyzję Nr [...], którą w oparciu o art. 245 § 1 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa, odmówił uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...], z uwagi na niestwierdzenie istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 ww. ustawy.

Z kolei w wyniku rozpatrzenia odwołania D.K., Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wydał w dniu [...] decyzję Nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję z dnia 16 listopada 2012 r.

Na przedmiotową decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 24 stycznia 2013 r. Nr [...] D.K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt I SA/Łd 409/13 oddalił skargę. Następnie strona złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną na przedmiotowy wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi oraz wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...].

W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr SM 1/6672/05 D.K. złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. pismo z dnia 30 kwietnia 2014 r. zatytułowane "WNIOSEK". Wskazała, iż zwraca się do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. aby "wstrzymał wykonanie obowiązku, umorzył lub zawiesił postępowanie egzekucyjne w toczącym się od 2005 roku postępowaniu w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. w oparciu o art. 56 i art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji". Uzasadniając powyższe żądanie D.K. wskazała, iż do tej pory "organ podatkowy" wyegzekwował od niej kwotę około 40.000 zł, na którą złożyło się świadczenie emerytalne, koszty sądowe, oszczędności bankowe oraz pożyczka (pobrana przez organ, choć przeznaczona była na konieczne potrzeby życiowe). Strona podkreśliła, iż jej złą sytuację materialną i pogarszający się stan zdrowia uznały wszystkie instancje sądowe, które w toczących się postępowaniach zwolniły ją z obowiązku uiszczania wpisów i kosztów sądowych. Ponadto D.K. wskazała, iż dołącza do przedmiotowego wniosku postanowienie z dnia 10 lipca 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 1072/13, którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zwolnił ją od kosztów sądowych.

Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. pismem z dnia 13 maja 2014 r. wezwał D.K. do sprecyzowania przedmiotowego wniosku.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie D.K. złożyła pismo z dnia 4 czerwca 2014 r., w którym wskazała, iż wniosek z dnia 30 kwietnia 2014 r. stanowi wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, z uwagi na fakt, iż w toczącym się równolegle postępowaniu przed Naczelnym Sadem Administracyjnym sygn. akt II FSK 484/14, wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji wymiarowej do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej "w przedmiocie wznowienia postępowania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok" (art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Ponadto, zobowiązana powtórzyła argumentację zawartą we wniosku z dnia 30 kwietnia 2014 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku uzupełnionego pismem z dnia 4 czerwca 2014 r., wydał postanowienie z dnia [...], którym odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr SM 1/6672/05, obejmującego zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r.

W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ egzekucyjny wskazał, iż wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego wywołuje skutek prawny wyłącznie w sytuacji zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto do chwili wydania niniejszego postanowienia nie odnotowano wpływu postanowienia w przedmiocie wstrzymania przez Naczelny Sąd Administracyjny wykonania decyzji wymiarowej, zaś sam fakt złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie skutkował obowiązkiem zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

W dniu 11 lipca 2014 r. D.K. wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. zażalenie na powyższe postanowienie.

Zobowiązana podkreśliła, iż art. 56 § 1 pkt 4 ww. ustawy przewiduje zawieszenie postępowania na wniosek wierzyciela, zaś pkt 5 tego przepisu, w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. W opinii strony, istnieje zatem prawna możliwość i okoliczności faktyczne, które dobitnie wspierają jej wniosek o zawieszenie postępowania. Ponadto wskazała, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.- P. nie odniósł się do faktu, iż zajęcie zabezpieczające samochodu osobowego marki Fiat Seicento było niezgodne z prawem (bowiem nie można zabezpieczyć majątku, który nie stanowi własności strony, a współwłasność nie była małżeńska), oraz że nie podlegało zaskarżeniu, gdyż komornik skarbowy usunął z dokumentu wydanego stronie klauzulę pouczenia o możliwości zaskarżenia tego niezgodnego z prawem zabezpieczenia. Natomiast zajęcie świadczenia emerytalnego, wydanego stronie po terminie przedawnienia, zostało uchylone z uwagi na krytyczne braki formalne dokumentu zawiadomienia o zajęciu.

Zobowiązana wskazała także, iż w zaskarżonym postanowieniu organ egzekucyjny powołuje się na tytuł wykonawczy Nr [...], który doręczono stronie po upływie terminu przedawnienia, w dniu 9 stycznia 2006 r., w załączeniu do uchylonego z powodu krytycznych braków formalnych, zajęcia świadczenia emerytalnego. Tytuł wykonawczy stwierdza, że nie dokonano zabezpieczenia (str. 2, pkt 76). Podkreśliła, iż wniosła o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez sąd kwestii o fundamentalnym znaczeniu dla sprawy. Załączyła do przedmiotowego zażalenia postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 16 lutego 2006 r. o wstrzymaniu wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. z dnia 21 listopada 2005 r. Podkreśliła, iż nie została powiadomiona aby to postanowienie było w jakimkolwiek trybie anulowane, zatem "dla strony ma obowiązującą moc prawną, czyli wstrzymanie postępowania egzekucyjnego".

W dniu 7 lipca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem sygn. akt II FSK 484/14 odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...].

Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., wydał postanowienie z dnia [...], którym utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Organ zauważył, że art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie przewiduje możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego ze względu na złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji określającej obowiązek. Zauważył przy tym, iż w dniu 7 lipca 2014 r. Naczelny Sad Administracyjny postanowieniem sygn. akt II FSK 484/14 odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 15 października 2009 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania D.K. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. Przedmiotowe orzeczenie jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu.

Ponadto w analizowanej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek wymienionych w art. 56 § 1 ww. ustawy, które mogłyby stanowić podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W ocenie organu obowiązek objęty tytułem wykonawczym Nr [...] podlega wykonaniu, ponieważ nie został wstrzymany, odroczony, ani też spłata należności nie została rozłożona na raty.

Organ podkreślił, że w dniu 24 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wydał wyrok sygn. akt I SA/Łd 1173/09, którym oddalił skargę D.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. Z kolei skarga kasacyjna D.K. na powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 2012 r. sygn. akt II FSK 489/11.

Za niezasadny organ uznał zarzut, iż w rozpatrywanej sprawie podstawą do zawieszenia postępowania egzekucyjnego były przesłanki przewidziane w art. 56 § 1 pkt 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W analizowanej sprawie z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie wystąpił wierzyciel, ani nie zaistniały przypadki przewidziane w innych ustawach, które uzasadniałyby zawieszenie tego postępowania. Zdaniem organu na gruncie analizowanej sprawy zastosowania nie znajdzie również art. 56 § 1 pkt 2 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Organ zauważył ponadto, że w chwili wydania rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. w przedmiocie określenia zobowiązania D.K. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r., art. 224 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r.. Nr 8, poz. 60 ze zm.), stanowił, iż wniesienie odwołania od decyzji organu podatkowego nie wstrzymuje jej wykonania, z zastrzeżeniem art. 224a. Stosownie zaś do § 2 cytowanego przepisu, organ podatkowy, ze względu na szczególnie ważny interes strony, może na jej wniosek lub z urzędu, w drodze postanowienia, wstrzymać wykonanie decyzji w całości lub w części. Mając powyższe na uwadze, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, zawarty w złożonym w dniu 30 grudnia 2005 r. odwołaniu, wydał w dniu 16 lutego 2006 r. postanowienie Nr [...] o wstrzymaniu wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.- P. z dnia 21 listopada 2005 r. Ww. postanowienie straciło moc prawną z chwilą wejścia do obrotu prawnego decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. z dnia 21 listopada 2005 r.

W odniesieniu zaś do zarzutów dotyczących nieprawidłowości postępowania zabezpieczającego i egzekucyjnego organ zauważył, iż wykraczają one poza zakres wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

Natomiast w odniesieniu do zawartego w zażaleniu zarzutu, iż zaskarżone postanowienie zostało wysłane do strony w dniu 2 lipca 2014 r., tj. po upływie w dniu 29 czerwca 2014 r. terminu do rozpatrzenia sprawy, organ zauważył, iż termin do jej rozpatrzenia upłynął w dniu [...]. Co prawda postanowienie z dnia [...] zostało nadane za pośrednictwem poczty w dniu 2 lipca 2014 r., niemniej jednak okoliczność ta nie wpływa na ocenę przez organ odwoławczy prawidłowości zawartego w nim rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2014 r. D.K. wniosła o uchylenie w całości ww. postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Wskazała, iż podstawę o dokonanie zawieszenia upatruje w art. 56 § 1 pkt 5 Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto z opisu sprawy zajęcia samochodu osobowego stanowiącego współwłasność strony (nie będącą współwłasnością małżeńską), co miało rzekomo uzasadniać brak przerwania biegu przedawnienia, błąd strony co do możliwości zaskarżenia zabezpieczenia przez wykreślenie pouczenia przez organ, będące jego celowym działaniem, powinno skutkować tym, że ze zwykłej przyzwoitości wierzyciel na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 Ustawy, powinien także złożyć przedmiotowy wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

D.K. podniosła, że w dniu 25 sierpnia 2014 r. otrzymała postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł z dnia [...], utrzymujące w mocy wydane po ustawowym terminie, postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W ocenie strony postanowienie wydane w środę, 2 lipca, narusza prawo terminu odpowiedzi urzędu na skargę strony. Skarżąca wskazała przy tym, iż w Naczelnym Sądzie Administracyjnym złożona jest skarga kasacyjna na przywrócenie terminu do złożenia skargi na niezgodną z prawem czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Skarga nie była rozpatrywana z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia, choć to organ egzekucji, po raz kolejny łamiąc prawo, pozbawił stronę tego terminu. Zdaniem strony wydane po ustawowym terminie postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P., z uwagi na błędy formalne, nie stanowi źródła prawa. Skarżąca nie zgodziła się z argumentacją organu, iż art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego ze względu na złożenie wniosku przez stronę.

D.K. zwróciła przy tym uwagę, iż jej zła sytuacje materialna i pogarszający się stan zdrowia uwzględniły wszystkie sądy, które w toczących się postępowaniach zwolniły ją z obowiązku uiszczenia wpisów i kosztów sądowych. Do przedmiotowej skargi zobowiązana załączyła również postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 1071/13. W ocenie skarżącej organ egzekucji mimo rażących przekroczeń swoich uprawnień i zaniechania stosowania prawa, prowadzi egzekucję od 9 lat metodą faktów dokonanych. Do tej pory naraził ją na utratę większości dorobku życia poprzez zajęcie ponad 40 tysięcy zł. w tym: ze świadczenia emerytalnego (ponad 700 zł co miesiąc), ze zwrotu kosztów sądowych zasądzonych na rzecz D.K. ze zwrotu podatku, pożyczki bankowej zaciągniętej na zaspokojenie podstawowych i koniecznych wydatków na życie (tj. bieżących opłat za mieszkanie, energię, gaz, lekarstwa). Podniosła przy tym. że przez ponad 40 lat była szeregowym urzędnikiem bankowym i zawsze sumiennie wywiązywała się z obowiązku podatkowego. Nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej, ma 76 lat, od 16 lat jest na emeryturze, która stanowi jej jedyne, skromne źródło utrzymania.

Zobowiązana podniosła przy tym, iż urzędnik skarbowy przekroczył woje uprawnienia. Podkreśliła, iż wstrzymanie wykonania decyzji poprzez udzielenie ochrony tymczasowej zapobiegnie pogłębianiu się szkody poniesionej przez stronę w wyniku toczącego się od 9 lat postępowania egzekucyjnego.

Z uwagi na powyższe, zobowiązana wniosła o uwzględnienie wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego poprzez wstrzymanie wykonania decyzji przez organ.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ponadto wskazał, iż postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. z dnia [...] Nr [...] jest indywidualnym aktem administracyjnym wydanym w konkretnej sprawie. Z uwagi zaś na fakt, iż w dniu 7 lipca 2014 r. zostało doręczone D.K., weszło ono do obrotu prawnego i reguluje sferę indywidualnych praw i obowiązków strony.

Postanowieniem z dnia 18 listopada 2014 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pismem z dnia 15 stycznia 2015 r., w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 30 grudnia 2014 r. skarżąca wyjaśniła, iż jej skarga zawierała wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji wymiarowej/ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r.

Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2015 r. Sąd odmówił skarżącej wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...].

Postanowieniem z dnia 19 maja 2015 r. sygn. akt II FZ 147/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na powyższe postanowienie.

Na rozprawie, która odbyła się przed WSA w Łodzi w dniu [...], skarżąca popierała swoją skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji - oznacza to, że sądowa kontrola postanowienia polega na badaniu jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddane zostało postanowienie organu egzekucyjnego o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Skarżąca kwestionując legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazała, iż podstawę dokonania zawieszenia postępowania egzekucyjnego upatruje w art. 56 § 1 pkt 5 Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., zwanej dalej u.p.e.a.). Skarżąca nie zgodziła się z argumentacją organu, iż art. 56 § 1 tej ustawy nie przewiduje możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego ze względu na złożenie wniosku o zawieszenie przez stronę. Zdaniem strony w niniejszej sprawie wierzyciel na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a., powinien także złożyć przedmiotowy wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

Trzeba zauważyć, że na etapie składania zażalenia skarżąca uważała, że podstawę do zawieszenia postępowania stanowił jej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, który rozpatrywał Naczelny Sąd Administracyjny (W dniu 7 lipca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem sygn. akt II FSK 484/14 odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]). Już na etapie postepowania sądowoadministracyjnego skarżąca ponownie wniosła do Sądu o wstrzymanie decyzji wymiarowej z 2009 r. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2015 r. Sąd odmówił skarżącej wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]. Natomiast postanowieniem z dnia 19 maja 2015 r. sygn. akt II FZ 147/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na powyższe postanowienie.

Odnosząc się zatem do zarzutów skargi na wstępie wskazać należy, że przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostały enumeratywnie wymienione w przepisie art. 56 § 1 u.p.e.a. Oznacza to, że katalog przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego wymienionych w powyższym przepisie ma charakter zamknięty. W myśl tego uregulowania postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu:

1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;

2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;

3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;

4) na żądanie wierzyciela;

5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Podstawa zawieszenia postępowania egzekucyjnego określona w art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. musi znaleźć wyraz w wyraźnym "żądaniu wierzyciela". W tym przypadku, pomimo spoczywającego na wierzycielu zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a. prawnego obowiązku podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, ustawodawca dopuszcza możliwość wpływu wierzyciela na przebieg postępowania egzekucyjnego i doprowadzenia do jego zawieszenia.

W razie zgłoszenia takiego żądania organ egzekucyjny nie jest legitymowany do badania zasadności argumentów wierzyciela, zawartych we wniosku o zawieszenie postępowania. Zawieszenie postępowania jest wówczas obligatoryjne, co znajduje potwierdzenie w treści art. 56 § 3 u.p.e.a. - organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Takiego jednak żądania ze strony wierzyciela w niniejszej sprawie nie było i w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób czynić z tego tytułu zarzutu.

Nie było również podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na prowadzone postępowanie sądowe dotyczące kontroli decyzji, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych w sprawie. W ocenie Sądu, okoliczność prowadzenia takiego postępowania nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 56 § 1 u.p.e.a. Postępowanie egzekucyjne toczy się w oparciu o ostateczną decyzję, co do należności, wobec których nie nastąpiło wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r., która stanowi podstawę dochodzenia należności podatkowych w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego tak przez organy podatkowe jak i sąd rozpoznający skargę na tę decyzję. Nie doszło również w niniejszej sprawie do odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej. Nie ziściła się także przesłanka z pkt 2 i 3 art. 56 u.p.e.a. (por. I SA/Sz 1339/14 - Wyrok WSA w Szczecinie z 3 czerwca 2015 r., dostępny na stronie www.cbois.nsa.gov.pl).

Natomiast zawieszenie postępowania egzekucyjnego, o którym mowa w art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., jest możliwe jedynie w razie zaistnienia sytuacji sprecyzowanej bądź w samej u.p.e.a. bądź też w innej ustawie. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie również nie wystąpiła. Zgodnie z przepisem art. 56 § 1 pkt 5 ustawy egzekucyjnej postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w innych przypadkach przewidzianych prawem. Oznacza to, że mogą tu wchodzić w rachubę różnego rodzaju wstrzymania czynności egzekucyjnych, lecz ich podstawa winna znajdować się w konkretnych przepisach prawa. Do wymienionych w tym przepisie sytuacji nie należą okoliczności dotyczące sytuacji bytowej podatnika (wyrok NSA w Gdańsku z dnia 22 września 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 99/97 LEX nr 1691699).

Należy zatem uznać, iż w rozpatrywanej sprawie organ trafnie stwierdził brak podstaw prawnych do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, w oparciu o art. 56 § 1 u.p.e.a., przepis ten bowiem nie przewiduje możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego ze względu na złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji określającej obowiązek objęty tytułem wykonawczym. Ponadto podkreślenia wymaga, iż w dniu 7 lipca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem sygn. akt II FSK 484/14 odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania D.K. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. Przedmiotowe orzeczenie jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu.

Ponadto organ słusznie zauważył, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym Nr [...] podlega wykonaniu, ponieważ nie został wstrzymany, odroczony, ani też spłata należności nie została rozłożona na raty. Na gruncie analizowanej sprawy zastosowania nie znajduje również art. 56 § 1 pkt 2 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W dniu 24 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wydał wyrok sygn. akt I SA/Łd 1173/09, którym oddalił skargę D.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. Z kolei skarga kasacyjna D.K. na powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi została oddalona przez Naczelny Sad Administracyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 2012 r. sygn. akt II FSK 489/11.

Ponadto podkreślenia wymaga, iż odróżnić należy instytucje zawieszenia postępowania egzekucyjnego od instytucji wstrzymania wykonania decyzji. Jak już powyżej wskazano, zawieszenie postępowania egzekucyjnego polega na przerwaniu na pewien czas biegu tego postępowania, w związku z wystąpieniem określonych przepisami prawa przeszkód w jego prowadzeniu (np. w przypadku wstrzymania wykonania decyzji). Z kolei w chwili wydania rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. w przedmiocie określenia zobowiązania D.K. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r., art. 224 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r.. Nr 8, poz. 60 ze zm.). stanowił, iż wniesienie odwołania od decyzji organu podatkowego nie wstrzymuje jej wykonania, z zastrzeżeniem art. 224a. Stosowanie zaś do § 2 cytowanego przepisu, organ podatkowy, ze względu na szczególnie ważny interes strony, może na jej wniosek lub z urzędu, w drodze postanowienia, wstrzymać wykonanie decyzji w całości lub w części. Mając na uwadze treść cytowanego powyżej art. 224 § 2 o.p., Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, zawarty w złożonym w dniu 30 grudnia 2005 r. odwołaniu, wydał w dniu 16 lutego 2006 r. postanowienie Nr [...] o wstrzymaniu wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. Nr [...] określającej zobowiązanie D.K. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. w wysokości 107484 zł. Podkreślenia przy tym wymaga, iż byt prawny postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji organu podatkowego pierwszej instancji uzależniony był od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Zatem ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Nr PB [...] o wstrzymaniu wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. z dnia 21 listopada 2005 r. Nr [...] straciło moc prawną z chwila wejścia do obrotu prawnego decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. z dnia 21 listopada 2005 r. Nr [...]. Mając zatem na uwadze odrębność instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego wstrzymania wykonania decyzji, argumentacja przedstawiona przez stronę w zażaleniu z dnia 11 lipca 2014 r. oraz w skardze nie stanowiły podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec D.K. na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...].

W odniesieniu zaś do zarzutów strony dotyczących nieprawidłowości postępowania zabezpieczającego i egzekucyjnego należy stwierdzić, iż wykraczają one poza zakres wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego i nie mogły podlegać ocenie w toku postępowania zainicjowanego wniesieniem zażalenia z dnia 11 lipca 2014 r. Z wyrażonej w art. 15 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynika bowiem, iż w razie wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, organ odwoławczy jest właściwy wyłącznie do przeprowadzenia ponownej merytorycznej oceny zaistnienia przesłanek zawieszenia postępowania oraz oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Zakres rozstrzygnięcia organu drugiej instancji wyznaczony jest zawsze zakresem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

Ponadto nie można podzielić argumentu skarżącej, że wydane po ustawowym terminie postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.–P., z uwagi na błędy formalne nie stanowi źródła prawa. Należy w tym zakresie podzielić stanowisko organu, ze ww. postanowienie jest indywidualnym aktem administracyjnym wydanym w konkretnej sprawie. Z uwagi zaś na fakt, że zostało w dniu 7 lipca 2014 r. doręczone skarżącej, weszło do obrotu prawnego i reguluje sferę jej indywidualnych praw i obowiązków.

Reasumując wskazane przez skarżącą przyczyny stanowiące, jej zdaniem, podstawy do zawieszenia postępowania, jako niewymienione w katalogu przesłanek zobowiązujących organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie mogły wywołać oczekiwanego przez skarżącą skutku.

Warto zauważyć, że ustawa egzekucyjna zawiera samodzielne, charakterystyczne dla tego postępowania, przesłanki jego zawieszenia. Przyjąć zatem trzeba, że przewidziane w treści art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. odesłanie do przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego zawartych w innych ustawach, dotyczy uregulowań szczególnych, które w niniejszej sprawie nie występują.

Bezspornie zatem na gruncie rozpoznawanej sprawy nie może budzić wątpliwości, że nie wystąpiła w niej żadna z okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawach wymienionych w pkt 1 - 5 cytowanego przepisu.

Skoro zatem w sprawie nie wystąpiły przyczyny zawieszenia postępowania, o których mowa w § 1 art. 56 u.p.e.a., to zasadnie Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego, prawidłowo przyjmując, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Reasumując, stwierdzić należy, że kontrolowane postanowienie nie uchybia prawu w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 151 p.p.s.a. dało podstawę do oddalenia skargi.

D.Cz.