Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 21/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1 pkt 2,3,art. 122, art. 187, art. 191, art. 48 par. 1, art. 67 par. 1,
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, , Sędziowie Sędzia NSA Sędzia WSA Anna Moskała, Małgorzata Malinowska-Grakowicz, (sprawozdawca), , Protokolant Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 lipca 2010 r. sprawy ze skargi Fundacji "A" w [...] we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata [...] - [...] I. oddala skargę; II. zasądza od Skarbu Państwa (kasa tutejszego sądu) na rzecz doradcy podatkowego K. M. [...] zł ([...] złote [...] groszy) tytułem nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G., działając na podstawie art. 233 §1 pkt 1 w związku z art. 67a §1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. z 2005 r. Dz. U. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Fundację "A" w likwidacji z siedzibą we W. (zwaną dalej stroną skarżącą), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta J. G. z dnia [...] Nr [...], w sprawie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata [...] w łącznej wysokości [...] zł. wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu organ przypomniał, że strona skarżąca pismem z dnia [...], wystąpiła do Prezydenta Miasta J. G. z prośbą o umorzenie podatku od nieruchomości za lata [...]. Argumentując swoją prośbę Fundacja poniosła następujące okoliczności świadczące, jej zdaniem, o zasadności umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami:

* brak reakcji (decyzji) organu podatkowego na kierowane przez Fundację wnioski o zwolnienie z podatku od nieruchomości z tytułu prowadzenia działalności oświatowej,

* niemożność prowadzenia przez Fundację (z tytułu braku decyzji o zwolnieniu z podatku od nieruchomości) działalności gospodarczej, a tym samym czerpania pożytków z tego tytułu i uzyskiwania środków finansowych na pokrycie podatków i opłat,

* zbyt późne (trzyletni okres zaniechania) wydanie przez organ podatkowy decyzji określających wysokość podatku od nieruchomości za lata [...] i oparcie przedmiotowych decyzji na nieprawdziwych ustaleniach Urzędu Kontroli Skarbowej, oraz sfałszowanym wpisie do Krajowego Rejestru Sądowego,

* objęcie obowiązkiem podatkowym, mimo braku wpisu Fundacji w księdze wieczystej, jako użytkownika wieczystego gruntu i właściciela posadowionych na nim nieruchomości,

* oparcie decyzji podatkowych na uchylonej w późniejszym okresie, przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, decyzji o wykreśleniu placówki oświatowej i pozbawienie Fundacji prawa skorzystania ze zwolnienia od podatku od nieruchomości, na podstawie art. 90 ust. 7 ustawy o systemie oświaty,

* pominięcie w wydanych decyzjach sprawozdań finansowych Fundacji, wykluczających zastosowanie maksymalnej stawki podatkowej,

* oparcie decyzji określających zobowiązanie podatkowe za lata [...] na wynikach postępowania Urzędu Kontroli Skarbowej, uchylonych w późniejszym okresie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny,

* naruszenie art.90 ust. 7 ustawy o systemie oświaty poprzez odmowę zwolnienia w sytuacji, gdy Fundacja jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości, a własność budynków jest związana z tym prawem,

* bezzasadne wyliczenie podatku od nieruchomości od gruntów, w oparciu o dane zawarte w wynikach kontroli UKS, a nie w oparciu o dane wynikające z rejestru gruntów i budynków,

* doprowadzenie do kompletnej utraty możliwości zarobkowania, poprzez zajęcie kont bankowych i hipotek, przez co nastąpiła utrata źródeł finansowania Fundacji (darowizny) i możliwość sprzedaży działek,

* brak umorzenia spowoduje, że nie będą podejmowane przez Fundację żadne działania, celem wyburzenia zdewastowanych obiektów,

* umorzenie zaległości podatkowych sprawi, że Fundacja zadba o obiekty, co zmniejszy wydatki publiczne,

* istnieje potencjalne zagrożenie katastrofą budowlaną, z powodu złego stanu technicznego nieruchomości po byłej "B",

* faktyczne obciążenie zobowiązaniami podatkowymi ośrodka dla dzieci, domu społecznego i centrum szkoleniowego,

* istnienie ważnego interesu podatnika, który jest podmiotem "non-profit", a jego zobowiązania podatkowe nie są wynikiem jego błędnych decyzji, lecz wiary że organ podatkowy nie będzie domagał się podatku od budynków przeznaczonych na działalność oświatową,

* istnienie korzyści interesu publicznego, bo ciężar zaniedbania rządu ponosi podatnik, w efekcie czego postępuje degeneracja nieczynnych obiektów, a koszty usunięcia spuścizny po byłej "B" poniesie społeczeństwo.

W części uzasadniania prawnego zaskarżonej decyzji organ przywołał art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (zwanej dalej "OP"), zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę

prolongacyjną. Wyjaśnił ponadto, że instytucja umorzenia zaległości podatkowej jest oparta na uznaniu administracyjnym. Uznanie administracyjne sprowadza się do obowiązku ustalenia przez organ podatkowy, czy w danej sprawie mają miejsce przesłanki uzasadniające zastosowanie ulgi. Musi on zatem wszechstronnie wyjaśnić okoliczności faktyczne po to, aby na tej podstawie stwierdzić czy występuje "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Ustalenie istnienia owych przesłanek nie wiąże jednak organu podatkowego w tym sensie, że nie musi on podjąć korzystnej dla podatnika decyzji. Może bowiem - w ramach swojego uznania - zadecydować o odmowie umorzenia zaległości, nawet wówczas, gdy istnieje "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Na poparcie przeprowadzonego wywodu organ przywołał również stosowne orzecznictwo.

Organ wskazał, że z przedłożonego przez podatnika rachunku zysku i strat oraz bilansu wynika, że fundacja osiągnęła w roku [...] stratę w wysokości [...] zł, zaś w okresie od dnia [...] do [...] w wysokości [...] zł. Poza tym fundacja na dzień [...] posiadała aktywa w łącznej wysokości [...], w tym aktywa trwałe [...] zł. Analiza powyższej dokumentacji finansowej wskazuje, jak dalej stwierdza organ, że sytuacja finansowa fundacji jest trudna i do dnia rozstrzygania przez organ podatkowy pierwszej i drugiej instancji, nie uległa poprawie, co jednak nie powoduje automatycznego obowiązku zastosowania ulgi wobec wnioskodawcy.

Organ rozstrzygając sprawę doszedł do przekonania, że całokształt zebranego materiału dowodowego w sprawie świadczy o tym, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa w postaci "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego". Organ odwoławczy uznał jednocześnie, że organ podatkowy pierwszej instancji poddał należytej ocenie argumenty, które zdaniem skarżącego uzasadniały umorzenie zaległości podatkowej i trafnie uznał, że nie mają one jednak takiego charakteru, o jakim mowa w cytowanym przepisie. Zdaniem organu akta sprawy, a także uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazują na to, że skarżący nie wykazał skutecznie, by w jego przypadku zaistniały szczególne i wyjątkowe okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie ulgi o jaką wnosił. Jego sytuacja materialna jest trudna, jednak nie jest szczególna i na tyle odmienna od licznej rzeszy podatników, w szczególności w istniejącej obecnie sytuacji w gospodarce krajowej.

Organ zwrócił także uwagę, że również tzw. podmioty non-profit podlegają obowiązkowi podatkowemu.

W dalszych wywodach uzasadnienia wskazano, że w doktrynie przyjmuje się, że powołany przepis OP, ma charakter wyjątkowy, gdyż zasadą pozostać musi płacenie podatków w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo. Jedynie nadzwyczajne okoliczności mogą spowodować odstępstwo od tej zasady. Poprzez jednolity dla wszystkich sposób i termin płacenia podatków, przejawia się bowiem zasada równości podatników i sprawiedliwości podatkowej.

Odnosząc się do argumentów zawartych we wniosku, powtórzonych następnie w treści odwołania, organ wskazał, że są one całkowicie chybione. Postępowanie w sprawie umorzenia zaległości podatkowych - jak wskazuje organ - nie może być traktowane jako dodatkowa instancja, dlatego wszelkie zarzuty, dotyczące wadliwego opodatkowania podatnika, nie mogą zostać uwzględnione. Również stanowisko strony dotyczące zamknięcia Zakładów "B" nie ma, w ocenie organu, znaczenia dla rozpatrywanej sprawy, w szczególności, że wszelkie zarzuty strona skarżąca kieruje do "Rządu Rzeczypospolitej Polskiej".

Organ podniósł także, że instytucja umorzenia jest oparta na uznaniu administracyjnym, a wiec organ podatkowy może, ale nie musi zastosować ulgi w spłacie zaległości podatkowych.

W skardze na omówione rozstrzygnięcie strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Prezydenta Miasta J. G., zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu:

- rażącą obrazę prawa materialnego, tj. art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej przez nie ustalenie stanu faktycznego, gdyż pojęcia "ważny interes podatnika" lub "ważny interes publiczny" są efektem "sytuacji wyjątkowych" lub "nadzwyczajnych względów", podczas gdy zdaniem organów nie zachodzą powyższe okoliczności, albowiem Fundacja, mimo braku spodziewanych dochodów egzystuje i nie występuje zagrożenie zachwiania podstawami jej istnienia. Tym samym zamknięcie B, a więc zamianie budynków państwowych w ruiny i skażonych chemicznie terenach rekultywowanych, milionowe obciążenie Fundacji podatkami, brak źródeł dochodów, brak możliwości likwidacji, bo Gmina nie chce ruin, oznacza funkcjonowanie podmiotu, który składa się z likwidatora, osoby pracującej zawsze społecznie w Fundacji. Gmina i SKO też nie będą poddane

zagrożeniu, gdy wszyscy będą pracowali za darmo, a majątek będzie ruinami, których żaden wierzyciel nie przejmie.";

* rażące "więc naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 121 i 123 Ordynacji podatkowej przez nie wyjaśnienie nawet w minimalnym zakresie, czy zamknięcie zakładów B i pozostawienie ruin przez władze wojewódzkie i miasta, ruin które starała się zagospodarować Fundacja, nie spełnia kryteriów ważny interes podatnika lub publiczny, jaką bez wątpienia jest skala skutków decyzji rządu RP o zamknięciu B. Organ II stopnia pominął ten zarzut. W efekcie organ naruszył elementarne zasady postępowania, bo odmówił umorzenia w sytuacji, gdy pominął kluczową przesłankę do umorzenia, tzn. nie sprawdził, czy zaistniał interes publiczny lub podatnika wskutek decyzji rządu RP o zamknięciu B. Wydając decyzję organ miał obowiązek wykazać nieistnienie "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego" w świetle nadzwyczajnej okoliczności, jakim była decyzja rządu RP o zamknięciu B. Tym samym z decyzji wynika, iż katastrofalny stan obiektów jest efektem działalności Fundacji, a nie wyjątkowej sytuacji, jaka jest decyzja rządu RP o zamknięciu zakładu, liczącego ok. [...] pracowników i pozostawieniu [...] % zdolności produkcyjnych".

* pominięcie "nadzwyczajnej okoliczności takiej, iż skarżąca została opodatkowana w sytuacji, gdy nie była użytkownikiem wieczystym (wbrew wyrokom Sądu Najwyższego 04.02.2005 r. I CK 512/04, M.Prawn. 2005/5/228, 15.04.2004 r., IV

CK 272/03, LEX nr 176082), a więc naliczone podatki są w oczywisty sposób bezzasadne, co narusza elementarne zasady praworządnego państwa", co zdaniem strony skarżącej świadczy nie tylko o "nadzwyczajnej sytuacji", ale wręcz o "ekstremalnej".

W uzasadnieniu skargi, jej autor wskazał, że organy nie dokonały żadnej oceny, czy "zamknięcie przez rząd RP gigantycznej fabryki, czyli zlikwidowanie zakładu i pozostawienia ruin jest sytuacją wyjątkową lub stwarza nadzwyczajne względy dla umorzenia podatku, co zdaniem strony skarżącej, w oczywisty sposób narusza art. 67a § 1 OP, bo organ powinien wykazać, że zamykanie gigantycznych przedsiębiorstw jest codzienna praktyką, w tym również zagospodarowanie ruin po nich jest fraszką, bo środki płyną z nieba na wyburzenia i opłacenie podatków. Niestety, tego cudu nie wykazał organ".

* W ocenie strony skarżącej o nadzwyczajnej sytuacji uzasadniającej uwzględnienie wniosku świadczy fakt, że "rząd RP zamyka gigantyczne zakłady, a biedna Fundacja stara się naprawić to, co popsuła władza państwowa i samorządowa. Jest to sprawa kuriozalna, aby ciężar zadbania o państwowy majątek przerzucić na prywatną fundację i ją niszczyć podatkami od nieruchomości państwowych, których nie chciał przejąć ani Skarb Państwa, ani gmina. Chyba nie ma bardziej nadzwyczajnej sytuacji, jak próba naprawienia zaniedbań rządu RP i gminy".

Według autora skargi umorzenie zaległości powinno być "efektem naprawienia ekstremalnych błędów władzy państwowej i samorządowej za decyzje, na które nie miała żadnego wpływu skarżąca. Fundacja powinna być wspierana dotacjami od ośrodków władzy, a nie gnębiona, bo starała się naprawić ich błędy. Chyba że organ stoi na stanowisko, iż należy ukarać Fundację za naiwność i brak pokory, tzn. chęć działania na rzecz dobra społecznego we własnym zakresie, co podkreśla prowadzona licytacja ośrodka dla dzieci — i nawet tutaj organ ukrywa prawdę w decyzji, m.in. to, że ośrodek czy bursa są prowadzone, czyli finansowane obecnie przez inny podmiot".

W dalszej części skargi zawarto szereg uwag, co do polityki społeczno -gospodarczej władz państwowych.

Autor skargi podniósł w jej uzasadnieniu również szereg zarzutów odnoszących się do kwestii prawidłowości wymiaru podatku od nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Ustosunkowując się do jej treści skargi organ stwierdził, że podtrzymuje swoją dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu [...] pełnomocnik strony skarżącej, ustanowiony z urzędu, wniósł o uznanie skargi zasadną i uchylenie zaskarżonej decyzji i podniósł, że w dniu [...] Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił wyrok tutejszego Sądu w sprawie sygn. akt [...] oddalający skargę strony skarżącej na decyzję w przedmiocie podatku od nieruchomości za [...]. Zdaniem pełnomocnika wyrok ten jest wiążący w sprawie podatku od nieruchomości, a zatem również w sprawie niniejszej tj. umorzenia zaległości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., zwanej dalej "p.u.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.), w tym także na decyzje w przedmiocie ulg w spłacie zobowiązań, wydawane przez organy podatkowe.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania innych reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Warto przy tym zauważyć, iż kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., nie ograniczają zarzuty i wnioski skargi, ani powołana przez skarżącego podstawa prawna. Sąd może zatem uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które wyartykułowano wprost w skardze.

Biorąc pod uwagę przywołane kryteria kontroli sądowo - administracyjnej, Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Wobec niekwestionowanych przez strony ustaleń stanu faktycznego, istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny legalności rozstrzygnięcia organów podatkowych odmawiającego skarżącemu udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości, w tym prawidłowości oceny okoliczności podniesionych przez stronę skarżącą w kontekście przesłanek zastosowania instytucji umorzenia zaległości podatkowej.

Analizując zaskarżone rozstrzygniecie należy uznać, że organy słusznie za podstawę wydania zaskarżonej decyzji przyjęły art. 67a § 1 pkt 3 OP. Zgodnie brzmieniem omawianego przepisu organ podatkowy, na wniosek podatnika, z

zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Należy mieć przy tym na uwadze, że pojęcia "ważny interes podatnika" i "interes publiczny" są pojęciami niedookreślonymi przez ustawodawcę. Jak podnosi się w piśmiennictwie przedmiotu, o istnieniu ważnego interesu podatnika nie decyduje subiektywne przekonanie podatnika, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny oraz zagrożenie egzystencji. Przez interes publiczny należy natomiast rozumieć dyrektywę postępowania nakazującą respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp.

Istotne jest także wskazanie, że instytucja umorzenia zaległości podatkowej stanowi ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych, polegającą na rezygnacji Skarbu Państwa z dochodzenia należnych mu świadczeń i skutkującą wygaśnięciem zobowiązania podatkowego. Jest to zatem odstępstwo od zasady powszechności i wymagalności obowiązków podatkowych. Podobnie jak inne ulgi w spłacie zobowiązań, umorzenie jest zatem instytucją wyjątkową, której zastosowanie powinno ograniczać się do sytuacji szczególnych, odbiegających od przyjętych standardów. Jak trafnie zauważa Naczelny Sąd Administracyjny: "Nie można z instytucji umorzenia zaległości podatkowej czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia z długu podatkowego." (wyrok z dnia 21 września 2001 r. sygn. akt SA/Sz 884/00; LEX nr 53990).

Umorzenie należności leży w sferze tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że ocena wniosku, czy należy umorzyć zaległości podatkowe, jest zagadnieniem natury słusznościowej, które uchyla się spod kontroli sądu administracyjnego sprawującego tylko kontrolę legalności, czyli zgodności decyzji organów administracyjnych z prawem. Nie oznacza to jednak zupełnej dowolności sposobu rozstrzygnięcia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek, jednak weryfikacja legalności tego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny jest w tym wypadku ograniczona. Kontrola sądu sprowadza się w istocie do badania legalności przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowo - wyjaśniającego

i poprawności oceny dokonanej na podstawie stanu faktycznego sprawy. Jeżeli więc organ podatkowy, dokonując koniecznych ustaleń w sprawie, nie dopuścił się naruszenia prawa procesowego i ustalenia te są wystarczające do merytorycznego załatwienia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych oraz jeżeli dokonanej ocenie tego stanu faktycznego nie można zarzucić dowolności, to ocena słuszności podjętej decyzji wykracza poza kognicję sądów administracyjnych, (por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 945/07, LEX Nr 469660).

Prowadząc postępowanie w sprawie udzielenia ulg w postaci umorzenia zaległości - organy zobowiązane są do zbadania, czy powoływane przez podatnika we wniosku inicjującym postępowanie okoliczności - mieszczą się w kategoriach opisanych we wcześniejszych wywodach. W tym celu winny one zebrać i ocenić niezbędny dla sprawy materiał dowodowy, kierując się zasadami wynikającymi z przepisów postępowania podatkowego tj. art. 122, art. 187 i art. 191 OP. (por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 88/09, LEX Nr 533855). Przepisy te regulują zasadę prawdy obiektywnej, (którą organy mają obowiązek stosować w każdym prowadzonym postępowaniu) oraz obowiązek zgromadzenia i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego z uwzględnieniem reguły nakazującej ocenić na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przy czym ocena powyższa zakłada, iż organ podatkowy nie jest krępowany kryteriami formalnymi, ma swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję, by w ramach owej swobody nie zostały przekroczone granice dowolności. Organ winien m.in. kierować się prawidłami logiki; zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego; traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych; oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy; wszechstronności oceny. (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2000 r. I SA/Po 1342/99).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy będącej przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia stwierdzić należy, że działania organów podatkowych oraz wyprowadzone z nich wnioski mieszczą się w zakresie powołanych przepisów i nie wykraczają poza ramy swobodnej oceny dowodów. Dokonując analizy sytuacji w jakiej znalazła się strona skarżąca, organy podatkowe odniosły się także do

wszystkich podnoszonych w toku postępowania argumentów należycie uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie i - w kontekście przywołanych powyżej zasad - dokonały oceny wniosku złożonego w trybie art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zaś ocenie tej nie sposób przypisać znamienia dowolności.

Zauważyć tu należy, że obowiązek regulowania należności wobec budżetu państwa ma charakter powszechny i bez wątpienia w interesie publicznym leży, aby wszyscy zobowiązani w sposób terminowy i sumienny wywiązywali się z zapłaty należności stanowiących dochód budżetu państwa, co stanowi źródło utrzymania całego aparatu państwowego. Tym samym za okoliczności, które mogłyby wykluczyć, czy też czasowo wyłączyć obowiązek zapłaty podatków, należy uznać za szczególne istotne.

Wyraźnego podkreślenia wymaga, że zaprezentowane przez stronę skarżącą okoliczności, w znakomitej większości, nie mają znaczenia z punktu widzenia przesłanek zastosowania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Argumenty związane z opodatkowaniem Fundacji w sytuacji, gdy nie była użytkownikiem wieczystym, stanu technicznego budynków, kwalifikacji przeznaczenia terenów etc, winny być weryfikowane w postępowaniu podatkowym dotyczącym wymiaru podatku, nie zaś w postępowaniu dotyczącym umorzenia zaległości podatkowej.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, w sposób odpowiadający prawu, organy podatkowe oceniły, że nie wystąpiły okoliczności uzasadniające twierdzenie, iż za umorzeniem zaległości przemawiał interes podatnika, przy czym -co wymaga podkreślenia - słusznie zdefiniowały ów interes nie tylko poprzez sytuację majątkową Fundacji, ale także poprzez sposób powstania zaległości.

Do powstania zadłużenia doszło bez wątpienia z winy strony skarżącej. Trudno tu zgodzić się ze stwierdzeniem autora skargi, że to z winy gminy doszło do powstania tak znacznych zaległości. W interesie osoby prawnej, jaką jest fundacja, było dopilnowanie przez jej władze, aby wszelkie wątpliwości dotyczące kwestii dotyczących obciążeń publicznoprawnych zostały - w odpowiednim czasie -jednoznacznie wyjaśnione przez organy podatkowe. Obowiązujące przepisy przewidują wszak szereg instytucji prawnych gwarantujących podatnikom ochronę przed ewentualnymi negatywnymi konsekwencjami mogącymi nastąpić na skutek nieprawidłowości ze strony organów podatkowych (np. interpretacje indywidualne, zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, skarga na bezczynność etc).

Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Fundacja funkcjonowała na pograniczu działalności gospodarczej, co wiązało się z ryzykiem gospodarczym. W judykaturze ugruntowane jest już stanowisko, zgodnie z którym przerzucanie skutków ryzyka związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej nie leży w interesie społecznym, gdyż bezzasadnie uszczupla należne budżetowi państwa wpływy, a nadto niezasadne jest wspieranie publicznymi środkami nieefektywnego podmiotu gospodarczego (patrz Wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/Kr 516/08, LEX 485960).

Nie bez znaczenia jest również fakt, że za umorzeniem tak znacznej kwoty zaległości nie tylko nie przemawia interes publiczny, a wręcz pozostaje to z nim w sprzeczności. Wszak Fundacja posiada znaczny majątek, w którym Skarb Państwa znajdzie zaspokojenie swoich roszczeń.

Misja Fundacji polegająca na -jak to ujęto w skardze - "naprawianiu błędów władzy publicznej" - wbrew twierdzeniu autora skargi nie powinna być realizowana poprzez "dotacje od ośrodków władzy", czy też rezygnację Państwa z należnych mu danin publicznych. Oznaczało by to w konsekwencji przerzucenie kosztów działalności Fundacji na Skarb Państwa, czego z pewnością nie uzasadnia interes publiczny.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że skoro umorzenie zaległości jest instytucją nadzwyczajną, to tym samym wypadki społeczne i gospodarcze muszą posiadać tę samą cechę. Zatem za zastosowaniem ulgi w postaci umorzenia zaległości przemawiać będą taki sytuacje , które niezależne są od sposobu postępowania podatnika, bądź spowodowane są działaniem czynników, na które podatnik nie mógł mieć wpływu, (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2002 r. sygn. akt I SA/Gd 1563/99).

Takich zaś okoliczności w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe słusznie nie stwierdziły i ocenie tej należy przyznać rację. Jak potwierdza to orzecznictwo sądów administracyjnych, niepowodzenia finansowe działalności gospodarczej nie mogą skutkować obowiązkiem umorzenia zaległości (...). Niewiedza jak i brak doświadczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, nie stanowią o ważnym uzasadnionym interesie podatnika lub interesie publicznym, o którym mowa w art. 48 § 1 i 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Każdy obywatel podejmując działalność gospodarczą i dbając o swój interes winien podejmować decyzje w sposób

przemyślany, zgodny z prawem, (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 1999 r. sygn. akt III SA/7493/98; LEX nr 39513).

Tym samym przyjąć należy, za organami podatkowymi, że - objęte wnioskiem strony skarżącej - zaległości nie były następstwem żadnych szczególnych czy nieprzewidzianych zdarzeń, co wyklucza możliwość rezygnacji z ich dochodzenia przez organy.

W tych okolicznościach działaniom organów podatkowych nie można postawić zarzutów naruszenia tak przepisów prawa materialnego jak i procesowego w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy, a tylko takie wady mogłyby doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Dodać należy, że dokonując czynności kontrolnych Sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny jaki istniał w chwili wydania zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji. Zatem okoliczność podniesiona przez pełnomocnika strony skarżącej na rozprawie, że wyrokiem z dnia [...] Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił wyrok tutejszego Sądu w sprawie sygn. akt [...] (w przedmiocie podatku od nieruchomości za [...] r.) - a więc wydanym po dacie wydania zaskarżonej decyzji - może być co najwyżej powodem złożenia przez skarżącego ponownego wniosku o umorzenie zaległości na skutek zmiany okoliczności. Nie należy jednak utożsamiać tego z zaistnieniem przesłanki do umorzenia, a jedynie taktować jako zmianę owych okoliczności.

Orzeczenie o kosztach oparto na art. 250 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 pkt 2 oraz § 3 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 212 poz. 2075 ze zm.).

Mając powyższe na uwadze skarga -jako bezzasadna - podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.