Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 216/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6162 Scalanie i wymiana gruntów
659
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 18 i 19
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bożena Popowska po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Lu 358/13 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi J. H. na przewlekłość postępowania Starosty Bialskiego w przedmiocie wniosku z dnia [...] sierpnia 2003 r. o wszczęcie postępowania wewnętrznego w celu wyjaśnienia nieprawidłowości w postępowaniu scaleniowym postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. J. H. wniósł o wyłączenie sędzi G. P. od rozpoznawania niniejszej sprawy. Skarżący zarzucił sędzi wydanie "fałszywych" postanowień z dnia 3 lipca 2013 r. odrzucających jego skargi w tejże sprawie oraz w sprawach II SAB/Lu 359/13 i II SAB/Lu 360/13, a także działanie na jego niekorzyść w wyniku "zmowy ze Starostą Bialskim".

W pisemnym oświadczeniu złożonym w dniu [...] września 2013 r. sędzia G.P. wskazała, iż ze skarżącym J. H. nie łączą jej więzy, o jakich mowa w art. 18 § 1 p.p.s.a. Zdaniem sędzi w sprawie nie zachodzą również żadne inne okoliczności, które w myśl art. 19 § 1 p.p.s.a., mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 2 października 2013 r. oddalił wniosek o wyłączenie sędziego. Jak wskazał Sąd, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności, o których mowa w przepisach art. 18 i 19 p.p.s.a., obligujące sąd do wyłączenia sędzi G. P. od rozpoznania tej sprawy. Z wyjaśnień złożonych przez sędzię na podstawie art. 22 § 2 p.p.s.a., nie wynika, by istniały jakiekolwiek podstawy do wyłączenia jej od orzekania w tej sprawie. Również skarżący nie wskazał żadnej okoliczności, która uzasadniałaby wyłączenie sędzi.

Sąd podkreślił, iż fakt, że sędzia, której wyłączenia domaga się skarżący, podejmowała w tej oraz w innych sprawach niekorzystne dla skarżącego rozstrzygnięcia, nie uzasadnia wyłączenia tej sędzi od orzekania w niniejszej sprawie na podstawie powołanych przepisów. Okoliczność ta nie może w szczególności stanowić podstawy wyłączenia wskazanej w art. 19 p.p.s.a. Wyłączenie sędziego, o którym mowa w tym przepisie, ma zapewnić obiektywizm sądu, a nie może być ono traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. Podobnie subiektywny pogląd strony co do braku trafności orzeczenia podjętego z udziałem danego sędziego nie stanowi przesłanki wyłączenia sędziego (por. postanowienia NSA: z dnia 22 lutego 2008 r., II FZ 60/08, ONSAiWSA 2008, nr 6, poz. 97 oraz z dnia 26 stycznia 2012 r., I FZ 15/12, Legalis).

Na powyższe postanowienie J. H. wniósł zażalenie, domagając się jego uchylenia, podnosząc że objęta wnioskiem sędzia dała się poznać jako niewiarygodna, w pełni stronnicza i zależna od organów administracji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z powyższym przepisem Sędzia jest wyłączony w sprawach: 1) w których sędzia jest stroną bądź pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2) małżonka sędziego, krewnych sędziego lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia oraz powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3) osób związanych z sędzią z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w których sędzia był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5) w których sędzia świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6) w których sędzia brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego sporządzonego z jego udziałem lub rozpoznanego przez niego, a także w sprawach, w których występował jako prokurator, 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, 7) w których sędzia brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.

Powyższy przepis wymienia przyczyny wyłączenia sędziego z mocy ustawy. Treść art. 18 § 1 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że zawarte w tym przepisie wyliczenie jest wyczerpujące. Z uwagi na wskazany wyżej charakter tego wyliczenia przyjmuje się, że objęte nim przyczyny wyłączenia nie powinny być interpretowane rozszerzająco (patrz: postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2004 r., GZ 4/04, ONSAiWSA 2004/1/7). Art. 19 p.p.s.a. zakreśla natomiast tzw. względne przesłanki wyłączenia. Wskazuje mianowicie, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

W każdym ze wskazanych wypadków podstawowym celem przyjętych regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04, OTK-A z 2005 r., nr 11, poz. 134). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc "do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 19/02, OTK-A z 2004 r., nr 7, poz. 67).

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że z oświadczenia złożonego przez sędzię NSA G. P. wynika, że nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać jej wyłączenie. Przyczyną wyłączenia sędziego od rozpoznawania sprawy nie mogą być natomiast subiektywne przekonania skarżącego o braku jego bezstronności, czy niewiarygodności. Tak samo nie uzasadnia wyłączenia sędziego sam fakt jego wcześniejszego udziału w wydawaniu niekorzystnych dla skarżącego orzeczeń. Wobec powyższego skoro nie można stwierdzić, aby w sprawie niniejszej zachodziły uzasadnione wątpliwości co do bezstronności wskazanej sędzi orzekającej w tej sprawie, należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 października 2013 r. oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.