Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 341/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Asesor WSA Barbara Orzepowska-Kyć Asesor WSA Krzysztof Targoński Protokolant Joanna Spadek po rozpoznaniu w dniu 6 września 2005 r. przy udziale- na rozprawie sprawy ze skargi Spółdzielni Produkcji A w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do klasyfikacji taryfowej i wartości celnej towaru oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zgłoszeniem celnym z [...] października 2003 r. JDA SAD nr [...] importer Spółdzielnia Produkcji A w M. zgłosiła towar w postaci samochodu ciężarowego marki Mitsubishi typ L200 K47 celem objęcia go procedurą dopuszczenia do obrotu, deklarując kod PCN 8704 22 99 0. Funkcjonariusz celny przyjął zgłoszenie celne, a następnie przystąpił do weryfikacji ustalając w wyniku rewizji celnej, iż przedmiotem importu jest samochód osobowy marki Mitsubishi L2000 – pięciodrzwiowy pick-up z zamkniętą przestrzenią ładunkową na pięć miejsc siedzących.

Decyzją z [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w B. uznając za nieprawidłowe wskazane zgłoszenie celne w części dotyczącej klasyfikacji towarowej oraz wartości celnej, określił kwotę wynikającą z długu celnego przyjmując jako kod PCN towaru 8703 32 90 1. Jako podstawę prawną wskazał przepisy art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 13 § 3, art. 23 § 1, art. 65 § 4 pkt. 2 lit. b, art. 69, art. 212 § 1 pkt. 1, art. 222 § 1, art. 230 § 1, art. 231 § 1pkt. 1, art. 262, art. 277 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji organ celny wyjaśnił, że w zgłoszeniu celnym samochód Mitsubishi nieprawidłowo zaklasyfikowano do kodu PCN 8704 22 99 0 obejmującego pozostałe używane pojazdy do transportu towarowego z silnikiem tłokowym wewnętrznego spalania o zapłonie samoczynnym o masie całkowitej nieprzekracającej 5 ton, ale nieprzekraczającej 20 ton. W wyniku rewizji celnej ustalono, że importowany samochód służy do przewozu pięciu osób i posiada zamkniętą przestrzeń ładunkową. Jest to zatem pojazd służący konstrukcyjnie do przewozu osób i ładunków, który należało zaklasyfikować do pozycji PCN 8704 obejmującej samochody zasadniczo przeznaczone do przewozu osób łącznie z samochodami osobowo-bagażowymi. Na końcu, organ I instancji przedstawił sposób obliczenia należności celnych, podatku akcyzowego i VAT.

W odwołaniu od tej decyzji strona skarżąca wniosła o zaklasyfikowanie importowanego pojazdu do kodu PCN 8704 21 99 9 oraz o zwrot nadpłaconych należności. W uzasadnieniu powołując się na dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie stwierdziła, że funkcjonariusz celny dokonujący rewizji celnej wadliwie opisał pojazd, który w istocie jest pojazdem czterodrzwiowym, a nie jak to opisano – pięciodrzwiowym. Następnie strona zarzuciła organowi I instancji nie uwzględnienie dowodów w postaci opinii rzeczoznawcy oraz oryginalnych dokumentów pojazdu. Przedmiotem importu był samochód pick-up zbudowany na bazie czterodrzwiowego nadwozia samochodu osobowo-towarowego, przeznaczony do transportu towarowego. Tylna część samochodu to metalowa skrzynia ładunkowa nakrywana osłoną z możliwością jej demontażu. O towarowym przeznaczeniu pojazdu świadczą również zapisy zawarte w dokumentacji technicznej, w opinii ekspertów oraz zdjęcia fotograficzne. Na końcu strona skarżąca wyraziła pogląd, iż o klasyfikacji towarowej samochodu nie może decydować ilość drzwi, jak również ilość miejsc siedzących.

Zaskarżoną tu decyzją Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Celnego w B. Jako podstawę prawną powołał przepisy art. 233 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 13 § 3, art. 23 § 1, art. 30 § 1pkt. 5, art. 212 § 1 pkt. 1, art. 222 § 1, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802). W uzasadnieniu wyjaśnił, że stosowana obecnie taryfa celna przyjęła nazewnictwo i pełne zasady interpretacji Scalonej Nomenklatury Określania i Kodowania Towarów wprowadzonej w życie Międzynarodową Konwencją w sprawie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów, sporządzoną w Brukseli 14 czerwca 1983 r. (załącznik do Dz. U. z 1997 r. Nr 11, poz. 62). W stosunku do Polski ta konwencja weszła w życie 1 stycznia 1996 r. 8-znakowa treść pozycji PCN pokrywa się z treścią Nomenklatury Scalonej (CN) opracowanej przez Komisję Wspólnot Europejskich i stosowanych przez Unię Europejską. Dany towar jest zawsze klasyfikowany do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji z wyłączeniem wszystkich innych, które mogłyby być brane pod uwagę, do każdego importowanego towaru przypisany jest odpowiedni kod taryfy z przyporządkowaną do niego stawką celną. Dla celów prawnych taryfikację towarów ustala się zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów oraz zgodnie z Ogólnymi regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej, przy czym wiążący jest tu wynikający z art. 85 § 1 ustawy Kodeks celny, stan towaru w dniu jego zgłoszenia do odprawy celnej.

W tej sprawie zgłoszono do oprawy celnej towar w postaci samochodu marki Mitsubishi L200 K47 wyprodukowany w 2001 r., o pojemności skokowej silnika 2477 cm, posiadający czworo drzwi w części pasażerskiej na pięć miejsc siedzących i jedne do części ładunkowej. Dyrektor Izby celnej przypomniał, że według katalogu Eurotax, pojazdy typu pick up mogą posiadać przestrzeń ładunkową odkrytą, jak i zabudowaną np. osłoną z tworzywa sztucznego. Ponadto powołując się na informację uzyskaną od generalnego przedstawiciela Mitsubishi w Polsce stwierdził, że pojazdy Mitsubishi L200 nie powstają w drodze przeróbki jakiegokolwiek innego pojazdu tej firmy.

Organ odwoławczy przypomniał, że pozycja 8703 obejmuje "Samochody i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż objęte pozycją 8702) łącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi". Powołując się na wyjaśnienia do Taryfy celnej organ II instancji stwierdził, że ta pozycja obejmuje również samochody osobowo-towarowe. W rozumieniu pozycji 8703 określenie samochody osobowo-bagażowe, oznacza samochody przeznaczone do przewozu najwyżej 9 osób (wraz z kierowcą), których wnętrze może być używane bez zmiany konstrukcji do przewozu zarówno osób, jak i towarów. Różnica pomiędzy przeznaczeniem samochodów klasyfikowanych do pozycji 8703, a 8704 polega na tym, że pojazdy samochodowe z pozycji 8704 służą tylko do transportu towarowego. Przy tej pozycji nie ma mowy o tym, że pojazdy te służą również do przewozu osób. Natomiast pojazdy samochodowe z pozycji 8703 służą zasadniczo do przewozu osób. Zasadniczo, oznacza, że podstawowym, najważniejszym, ale nie jedynym ich przeznaczeniem jest przewóz osób. Samochodami klasyfikowanymi do pozycji 8703 można również przewozić towary (tak w wyroku NSA z 5 maja 2001 r., sygn. akt I SA/Po 1335/01).

Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ celny przypomniał, że uprawnionymi do klasyfikacji towarowej są organy celne. To zaś oznacza, że dokumenty wydane przez inne organy nie są wiążące dla klasyfikacji taryfowej importowanego towaru. Nazewnictwo stosowane w różnych obszarach branży motoryzacyjnej, wynikające z odrębnych regulacji prawnych może bowiem odbiegać od sformułowań użytych w nomenklaturze towarowej taryfy celnej. Dla potrzeb celnych podstawą prawną decyzji są wyłącznie przepisy prawa celnego, nawet wówczas, gdy towar traktowany jest odmiennie w innych przepisach, publikacjach, czy też opiniach. Organ celny przypomniał, że art. 2 pkt. 42 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi, iż określenie samochód ciężarowy obejmuje również samochód cieżarowo-osobowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków i osób w liczbie 4 do 9, łącznie z kierowcą. Taryfa celna klasyfikuje jednak samochody osobowo-towarowe w pozycji obejmującej samochody osobowe.

Ponadto Dyrektor Izby Celnej powołując się na informacje zawarte na stronach internetowych zacytował zawarty tam opis spornego samochodu: unikalne połączenie cech samochodu rodzinno-wypoczynkowego z praktycznym pojazdem doi przewożenia ładunków. W jednym nadwoziu połączono kabinę dla pięciu osób i przestrzeń bagażową o ładowności jednej tony.

Na końcu, odniósł się do zarzutu dotyczącego zabezpieczenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w K., jako niezgodnej z przepisami prawa i uznanie sprowadzonego z zagranicy pojazdu jako samochód ciężarowy klasyfikowany do kodu PCN 8704 21 99 9. W uzasadnieniu w pierwszej kolejności powtórzyła zarzuty przedstawione w odwołaniu podnosząc, iż organ odwoławczy bezzasadnie ich nie uwzględnił. Następnie zaś stwierdziła, że dla klasyfikacji taryfowej spornego samochodu decydujące znaczenie ma przeznaczenie samochodu, który zakupiono do przewozu pracowników i towarów, a nie jako samochód rodzinno-wypoczynkowy. Zasadniczy zarzut skargi sprowadza się do nieuwzględnienia przez organy celne dokumentacji zdjęciowej, dokumentów pojazdu, zaświadczenia o badaniu technicznym oraz opinii technicznej, z których jednoznacznie wynika, iż chodzi o ciężarowy rodzaj pojazdu z otwartą skrzynią. Tym samym organy celne obu instancji naruszyły zasadę obiektywnej oceny dowodów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie." Natomiast według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola (...) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Skarga Spółdzielni Produkcji A w M. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż, wbrew zawartym w niej zarzutom, zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Jedną z podstawowych zasad wynikających z przepisów ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802) jest zasada powszechności cła. Art. 2 § 2 tej ustawy stanowi, że "Wprowadzenie towaru na polski obszar celny (...) powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego (...). Zgodnie z art. 3 § 1 pkt. 2 i 8 dług celny stanowi powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych przywozowych, którymi są cła i inne opłaty związane z przywozem towarów. Według art. 209 § 1 pkt. 1 i § 2 dług celny w przywozie powstaje w wypadku dopuszczenia towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym, w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego.

Zgodnie z przepisem art. 85 § 1 ustawy Kodeks celny, należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących.

W tej sprawie organy celne zakwestionowały prawidłowość taryfikacji importowanego towaru zgłoszonego do odprawy celnej przez skarżącą: samochodu marki Mitsubishi według kodu PCN 8704 22 99 0.

Weryfikując zgłoszenie celne organy celne dysponowały rachunkiem z [...] r., deklaracją wartości celnej, zaświadczeniem o badaniu technicznym, a także dokumentami niemieckimi. Z tych informacji wynikało, że importowany samochód marki Mitsubishi mógł przewozić pięć osób, a w tylnej części posiadał przestrzeń bagażową.

Te okoliczności bez wątpienia uzasadniały możliwość zakwestionowania przez organ celny klasyfikacji taryfowej importowanego towaru. Dowody zgromadzone w toku tego postępowania zostały poddane ocenie przez organy orzekające, które uznały ostatecznie, że nie było podstaw do zaklasyfikowania spornego towaru do kodu PCN 8704 22 99 0. Wobec tego, ocena legalności zaskarżonej decyzji sprowadza się do kontroli prawidłowości postępowania dowodowego i oceny dowodów dokonanej przez orzekające w sprawie organy celne. Zasadniczego znaczenia nabiera tu, zatem art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa, jako formułujący jedną z podstawowych zasad postępowania dowodowego - zasadę swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z tym przepisem "Organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". Oznacza to, że organ administracji państwowej w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Rozumowanie, w wyniku, którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Tak też było w niniejszej sprawie.

Organ odwoławczy rozważył całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie pomijając żadnego z jego elementów. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo uzasadnił, dlaczego dowody i okoliczności podnoszone przez skarżącego nie dają podstaw do przyjęcia, że sporny towar powinien być zaklasyfikowany do kodu PCN wskazanego w JDA SAD. W tym miejscu należy odwołać się do rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 7 września 2001 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 117, poz. 1250), w którym precyzyjnie określono sposób sporządzania JDA poprzez określenie, jakie dane powinny zostać umieszczone w poszczególnych polach. I tak zgodnie z załącznikiem nr 5 -Instrukcją posługiwania się formularzem JDA SAD, w polu 33 dotyczącym opisu towaru, należy umieścić dane niezbędne dla rozpoznania towaru, aby było możliwe przyporządkowanie towaru do kodu podanego w polu 33 "Kod towaru". Należy podkreślić, że w JDA SAD strona umieściła w polu 33 jednoznaczną informację, iż sporny importowany samochód winien być klasyfikowany według kodu PCN 8704 22 99 0 (pole 33). Skarżący nie uwzględnił w polu 33 informacji o faktycznym przeznaczeniu pojazdu, co wynikało ze stanu towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Decydujące znaczenia ma tutaj bowiem funkcja pojazdu, która wynika z jego budowy i wyposażenia, a nie zamierzony sposób rzeczywistego wykorzystania go na polskim obszarze celnym.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy odniósł się do wszystkich zgłoszonych przez skarżącego twierdzeń. Tak, więc Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że materiał dowodowy jest jednoznaczny w swej wymowie. Wynika z niego, że skarżący sprowadził do kraju samochód osobowy typu pick up, posiadający pięć miejsc siedzących w dwóch rzędach siedzeń oraz przestrzeń bagażową.

Zarzuty postawione organom celnym w skardze nie stanowią w ocenie Sądu o naruszeniu przez te organy wskazanych tam przepisów prawa, które zastosowały obowiązujące przepisy prawa celnego, a w szczególności te zawarte w ustawie Kodeks celny. To, że organy celne dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje skarżąca nie świadczy jeszcze o dowolnej ocenie dowodów.

Należy przypomnieć, że nomenklatura towarowa polega na przyporządkowaniu towaru do odpowiedniego kodu Polskiej Scalonej Nomenklatury Towarowej Handlu Zagranicznego PCN, która zawarta jest w taryfie celnej. Uwagi dodatkowe zawarte w taryfie celnej uściślające i wyjaśniające treść stawek celnych mają charakter normatywny. Nie są to wskazówki interpretacyjne, lecz stosowane na gruncie prawa celnego legalne definicje pojęć zawartych w przepisach prawa, pochodzące od organu ustawowo powołanego do określania stawek celnych i ich zmiany (wyrok SN z 25 lipca 1996 r., III ARN 22/96).Taryfa celna obejmuje stawki celne, sposób, warunki i zakres ich stosowania z uwzględnieniem jej postanowień wstępnych.

Reguła 1 ORINS stanowi: "Tytuły sekcji działów i podziałów mają znaczenie wyłącznie orientacyjne; dla celów prawnych klasyfikację towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów, o ile nie są one sprzeczne z treścią powyższych pozycji i uwag."

Ta regulacja oznacza, że opis pozycji i uwagi do sekcji lub działów mają pierwszeństwo przy klasyfikacji towaru, inaczej mówiąc dopiero w sytuacji, kiedy nie jest możliwe sklasyfikowanie towaru według wskazanych kryteriów, mogą mieć zastosowanie pozostałe reguły interpretacyjne.

Kodem PCN 8704 w taryfie celnej objęte są: "Pojazdy samochodowe do transportu towarowego". Brzmienie pozycji jest zatem jasne, czytelne i nie wymaga dodatkowych zabiegów interpretacyjnych, aby dokonać prawidłowej klasyfikacji taryfowej pojazdu mechanicznego, który nie służy do przewozu towarów.

Wskazana pozycja obejmuje: wywrotki, wozy przodkowe, pojazdy samoładujące, ciężarówki drogowo-kolejowe. Oczywistym zatem jest, że nie obejmuje ona samochodów i innych pojazdów mechanicznych przeznaczonych zasadniczo do przewozu osób.

Zatem dla prawidłowego rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy kluczowym zagadnieniem jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy importowany samochód był samochodem przeznaczonym zasadniczo do przewozu osób, czy też pojazdem mechanicznym do przewozu towarów. Organ odwoławczy prawidłowo uznał, że importowany samochód przeznaczony był zasadniczo do przewozu osób.

Pozycja 8703 obejmuje "Samochody i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż objęte pozycją 8702) łącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi." Ta pozycja obejmuje między innymi samochody, specjalistyczne pojazdy transportowe, samochody mieszkalne, pojazdy przeznaczone specjalnie do jazdy po śniegu, samochodziki golfowe i podobne pojazdy. Zgodnie z wyjaśnieniami do taryfy celnej, określenie samochody osobowo-bagażowe oznacza samochody przeznaczone do przewozu najwyżej dziewięciu osób (wraz z kierowcą), których wnętrze może być używane bez zmiany konstrukcji do przewozu zarówno osób, jak i towarów.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należy w pierwszej kolejności powołać treść Reguły 1 ORINS, która stanowi: "Tytuły sekcji działów i podziałów mają znaczenie wyłącznie orientacyjne; dla celów prawnych klasyfikację towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów, o ile nie są one sprzeczne z treścią powyższych pozycji i uwag." Ta regulacja oznacza, że opis pozycji i uwagi do sekcji lub działów mają pierwszeństwo przy klasyfikacji towaru, inaczej mówiąc dopiero w sytuacji, kiedy nie jest możliwe sklasyfikowanie towaru według wskazanych kryteriów, mogą mieć zastosowanie pozostałe reguły interpretacyjne.

W sprawie klasyfikacji importowanego towaru – wbrew twierdzeniu strony skarżącej - nie mogły mieć zastosowania przepisy ustawy prawo o ruchu drogowym, nie miały również znaczenia dla tej klasyfikacji przedłożone przez stronę dokumenty, z których wynikało, że jest to samochód ciężarowy.

Mając na uwadze powyższe, należało w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) skargę jako nieuzasadnioną oddalić.