Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 350/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2018-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 1  3 i art. 2 ust 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1785
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.
article: art. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1892
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym.
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod,, asesor WSA Katarzyna Górska, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2018r. sprawy ze skargi F. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" Wójt Gminy ustalił F.W. i T.U.-W. zobowiązanie podatkowe na 2018 r. pobierane w formie łącznego zobowiązania pieniężnego w wysokości 899 zł.

Jak wynikało z uzasadnienia decyzji organu I instancji, do podstawy opodatkowania poszczególnymi podatkami przyjęto:

- w podatku rolnym użytki rolne 0,2700 ha zwolnione od podatku,

- w podatku od nieruchomości: budynek mieszkalny o powierzchni 160 m2, budynek pozostały o powierzchni 50 m2 oraz grunt oznaczony jako "teren zabudowany" o powierzchni 2.000 m2.

W odwołaniu od powyższej decyzji F.W. zarzucił m.in. rażące zawyżenie powierzchni terenu zabudowanego oraz podwójne opodatkowanie budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego oraz terenu zabudowanego, na którym zlokalizowane są w/w budynki. Wskazał także na błędne przyjęcie powierzchni budynku mieszkalnego (160 m2), podczas gdy obiekt posiada 280 m2 powierzchni użytkowej wybudowanej w latach 1979 - 1986.

Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" wskazało na brzmienie art. 2 ust. 1 pkt 1 – 3 i art. 2 ust 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz. U. z 2017r., poz. 1785 ze zm.), dalej jako: "u.p.o.l.", oraz art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1892 ze zm.). Organ odwoławczy podniósł, że o opodatkowaniu decydują zapisy w ewidencji gruntów, co wynika również z przepisu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.).

Kolegium stwierdziło, że w niniejszej sprawie podstawą ustalenia zobowiązania podatkowego był wypis z ewidencji gruntów z dnia 23 marca 2018 r., zgodnie z którym T.U.- W. i F.W. są właścicielami nieruchomości gruntowej położonej w Ś. sklasyfikowanej jako "tereny mieszkaniowe" oznaczone symbolem - B o powierzchni 0,2000 ha, "grunty orne" oznaczone symbolem - R klasy V o powierzchni 0,0400 ha, "grunty orne" oznaczone symbolem - R klasy VI o powierzchni 0,1900 ha oraz "pastwiska trwałe" oznaczone symbolem - Ps klasy V o powierzchni 0,0400 ha. Powyższe dane zostały również wykazane w złożonych przez podatników w dniu 15 lipca 2004 r. informacji w sprawie podatku od nieruchomości oraz informacji w sprawie podatku rolnego. Przy czym w informacji w sprawie podatku od nieruchomości na 2004 r. podatnicy wykazali do opodatkowania również budynek mieszkalny o powierzchni 160 m2 oraz budynek pozostały o powierzchni 50 m2.

Zdaniem organu II instancji, w świetle ustalonego stanu faktycznego organ I instancji dokonał prawidłowego wymiaru podatków. Wskazał, że w § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034) zostały enumeratywnie wymienione grunty, które stanowią użytki rolne i do tej kategorii nie zaliczono gruntów oznaczonych jako "tereny mieszkaniowe" - B. Zatem grunty te podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Bez znaczenia przy tym jest stan zagospodarowania gruntu, skoro podstawą wymiaru podatków są dane z ewidencji gruntów. Pozostałe grunty, będące użytkami rolnym, podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym i korzystają z ustawowego zwolnienia. Zaś budynki znajdujące się na tym gruncie opodatkowane zostały zgodnie z informacją złożoną przez podatników z dnia 15 lipca 2004 r. Z akt sprawy nie wynika przy tym, aby podatnicy złożyli korektę powyższej informacji. Wskazano również, że podatnik, kwestionując prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym tę ewidencję.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na powyższą decyzję F.W. zarzucił jej brak rozpoznania zarzutów stawianych decyzji organu I instancji oraz przedstawionych w skierowanym do Prokuratury Okręgowej zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa przez Wójta Gminy. Organ odwoławczy nie rozpoznał ponadto wniosku skarżącego z dnia 29 marca 2018 r. i zarzutów kwestionujących odpisy dokumentów, które Wójt Gminy przekazał w dniu 19 kwietnia 2018 r. organowi odwoławczemu. Skarżący wskazał na podwójne opodatkowanie przedmiotów opodatkowania oraz pominięcie przeprowadzenia takich czynności jak: rozprawy administracyjnej, postępowania administracyjnego i wizji lokalnej nieruchomości. W jego ocenie, nie ustalono stanu faktycznego w zakresie zabudowy działek. Wobec powyższego zarzucił organowi odwoławczemu m.in. niedopełnienie obowiązku służbowego w sprawowaniu urzędu polegające na obrazie przepisów prawa administracyjnego, tolerowania bezprawia organu I instancji, zatajeniu fałszowania dokumentów i niezgłoszeniu tego faktu organom ścigania.

Skarżący na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniósł o przeprowadzenie wizji lokalnej nieruchomości działek i sporządzenie komisyjnego protokołu pomiarów działek i budynków posadowionych na działkach o nr "[...]".

W uzasadnieniu powyższych zarzutów i wniosków skarżący podniósł, że w latach 1965 – 1979 prowadził gospodarstwo rolne. Na przestrzeni lat 1979 – 1986 przekształcił gospodarstwo rolne w gospodarstwo specjalistyczne ogrodnicze o profilu warzywa szklarniowe, wznosząc obiekty szklarniowe o łącznej powierzchni zabudowy do 1.780 m², budynek mieszkalny o trzech kondygnacjach i powierzchni 280 m² oraz powierzchni zabudowy 170 m², a ponadto budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy 50 m². Działka o nr "[...]" została zabudowana na powierzchni 1.100 m². Część budynku mieszkalnego o powierzchni 120 m² została przeznaczona na działalność ogrodniczą na czas określony 12 lat do produkcji sadzonek warzyw, które były następnie wysadzane w obiektach szklarniowych. Natomiast działka o nr "[...]" została zabudowana w 1982 r. na powierzchni 900 m² trzema obiektami szklarniowymi o pow. 300 m² każdy. Ogólna powierzchnia zabudowy gruntu na obu działkach nr "[...]" wyniosła 2.000 m². W 1988 r. na wskutek jonizacji energii elektrycznej z posadowionych na działce nr "[...]" urządzeń elektrycznych wydano zakaz produkcji warzyw w trzech obiektach szklarniowych o łącznej pow. 900 m² oraz nakazano ich rozbiórkę do czasu przebudowy urządzeń elektrycznych. Od 1988 r. powierzchnia zabudowy wynosi 1.100 m², zaś od 2002 r. powierzchnia użytkowa budynku mieszkalnego wynosi 280 m².

Skarżący wskazał, ze posiada na powyższe okoliczności dowody, które chciał przedstawić organowi I instancji, w związku z czym wnosił o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej oraz wizji lokalnej nieruchomości. Podniósł, że dokumenty te przedłoży na rozprawie przed WSA. Wskazał również, że jest w posiadaniu deklaracji podatkowych z 2004 r. i z 2009r., których wpisy są odmienne od danych powołanych przez organ, w związku z czym złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie, podtrzymując dotychczas zajmowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kontrola zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji administracyjnej obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretował i nie naruszył zasad ustalania określonych faktów. Efektem kontroli sądowej jest eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Uchylenie decyzji może natomiast nastąpić jedynie w sytuacji, gdy jej wydanie nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej jako: "p.p.s.a.".

Na podstawie przepisów art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga na podstawie akt i w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wobec tak określonej kognicji Sąd uznał, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zagadnieniem podlegającym ocenie Sądu w związku z zarzutami skargi była prawidłowość opodatkowania w ramach łącznego zobowiązania na 2018 r. posiadanych przez skarżącego i jego małżonkę we współwłasności gruntów położonych w Ś. sklasyfikowanych jako:

- "tereny mieszkaniowe" oznaczone symbolem - B o powierzchni 0,2000 ha,

- "grunty orne" oznaczone symbolem - R klasy V o powierzchni 0,0400 ha,

- "grunty orne" oznaczone symbolem - R klasy VI o powierzchni 0,1900 ha oraz

- "pastwiska trwałe" oznaczone symbolem - Ps klasy V o powierzchni 0,0400 ha.

Organy podatkowe przyjęły do podstawy opodatkowania:

- podatkiem rolnym - użytki rolne 0,2700 ha zwolnione od podatku;

- podatkiem od nieruchomości - budynek mieszkalny o powierzchni 160 m2, budynek pozostały o powierzchni 50 m2 oraz grunt oznaczony jako "teren zabudowany" o powierzchni 2.000 m2.

Wskazując na meritum sporu w sprawie, zauważyć należy, że skarżący uważa, iż nie powinien być obciążony łącznym zobowiązaniem pieniężnym z uwagi na to, że w jego opinii ma miejsce podwójne opodatkowanie przedmiotów opodatkowania, nie ustalono stanu faktycznego w zakresie zabudowy działek oraz pominięto przeprowadzenia czynności procesowych tj.: rozprawy administracyjnej, postępowania administracyjnego i wizji lokalnej nieruchomości.

Sąd powyższego stanowiska skarżącego nie podzielił, za czym przemawiały następujące rozważania wraz z przywołaną w nich argumentacją prawną.

Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem w przedmiocie znaczenia ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatku od nieruchomości, unormowania art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie pozostawiają wątpliwości, że przy dokonywaniu wymiaru podatku dla organów podatkowych wiążące są dane wynikające z wyżej opisywanej ewidencji.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm.) podstawą do ustalania wysokości zobowiązania podatkowego są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Przepis art. 22 ust. 1 tej ustawy stanowi z kolei, że ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Właściciele i osoby władające obowiązane są zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 2 tej ustawy).

Oparcie rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków jest jak najbardziej prawidłowe i nie stanowi o naruszeniach wskazanych w skardze. Dysponując wiążącymi danymi z ewidencji, organy podatkowe nie miały podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu wykazania innego charakteru nieruchomości niż wynikający z tych właśnie ewidencji. W wyroku z dnia 11 lipca 2012 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 2632/10, Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie wskazał, że organy podatkowe, ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości (analogicznie w podatku rolnym lub podatku leśnym), nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji. Przy wymiarze podatku wiążące są więc dane znajdujące się w ewidencji gruntów i budynków, a organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń w tej mierze (por. wyroki NSA: z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 836/08, z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FSK 372/07, z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 49/08, z dnia 2 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1949/07).

Istotę i znaczenie unormowań art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego dla wymiaru podatku od nieruchomości przy opodatkowaniu budynków Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił także w uzasadnieniu uchwały z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11, stwierdzając, że przepisem znajdującym się poza regulacją ustawy podatkowej, a mającym istotne znaczenie dla wymiaru podatku jest art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.

Organ podatkowy przy wymiarze podatku od nieruchomości związany jest zatem zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami o przeznaczeniu gruntów i budynków i danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego, bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie.

Przedstawione powyżej i ugruntowane stanowisko judykatury co do znaczenia przepisu art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości wskazuje na bezzasadność zarzutów skarżącego o nieprawidłowym ustaleniu podstawy opodatkowania. Skoro kluczowe znaczenie ma ewidencja gruntów i budynków, to dane z niej wynikające prawidłowo zostały uwzględnione jako podstawa wymiaru podatku, oraz, co istotne, organ podatkowy nie mógł samodzielnie tych danych korygować. Dlatego nie mogą być uznane za skuteczne te wszystkie zarzuty skargi, które koncentrują się na próbie podważenia mocy dowodowej zapisów w tej ewidencji. Tym samym na gruncie ustaw podatkowych, również regulujących opodatkowanie podatkiem rolnym i podatkiem od nieruchomości, ewidencja zyskała walor normatywny dla wyznaczania zakresu opodatkowania (uchwała NSA z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13).

Niewątpliwie natomiast możliwość zmiany sposobu opodatkowania spornych nieruchomości pojawi się wówczas, gdy w postępowaniu administracyjnym przed właściwym starostą skarżący przeprowadzi skuteczny przeciwdowód przeciwko treści dokumentu urzędowego, jakim jest ewidencja gruntów i budynków. Jak jednak zauważył NSA w wyroku z dnia 17 lipca 2014 r. sygn. akt II FSK 1848/13, do czasu dokonania takiej zmiany, obowiązujące w niej zapisy wiążą w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy. Dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane (wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3108/12).

Reasumując, oparcie rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków jest zatem jak najbardziej prawidłowe i nie stanowi o naruszeniu przepisów prawa. W niniejszej sprawie skarżący próbował podważyć swój obowiązek podatkowy wyłącznie na podstawie zarzutów o popełnieniu przestępstwa przez Wójta Gminy. W tym zakresie należy wyjaśnić, że Sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny i badania wiarygodności dokumentów. Jeżeli w ocenie strony istnieje uzasadnione podejrzenie fałszowania dokumentów, fakt ten powinien zgłosić stosownym organom ścigania. Ewentualny wyrok sądu potwierdzający fakt popełnienia przestępstwa będzie podstawą do wznowienia postępowania stosownie do art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Aktualnie nie ma zatem żadnych przesłanek, aby można było przypisać popełnienie przestępstwa przez pracowników organów podatkowych. Za taką przesłankę nie można uznać subiektywnego przekonania strony, że zgromadzony materiał dowodowy został sfałszowany.

Realizując zawarty w skardze wniosek strony złożony na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., Sąd w toku rozprawy postanowił dopuścić dowody z dokumentów w postaci:

- wypisu z rejestru gruntów Starosty na dzień 30 czerwca 2015 r. (k. 48 akt sąd.);

- zaświadczenia Starostwa Powiatowego o numerze "[...]" (k. 46 - 47 akt sąd.);

- wyciągu z księgi wieczystej nr "[...]" prowadzonej przez Sąd Rejonowy (k. 49 - 53 akt sąd.);

- wypisu uproszczonego wydanego przez Starostę na dzień 15 czerwca 2015 r. (k. 38 akt sąd.).

Powyższe dokumenty potwierdziły prawidłowość ustaleń organów podatkowych w kwestii podstawy opodatkowania. Skoro zatem zapisy rejestru gruntów w zakresie przeznaczenia nieruchomości wskazywały klasyfikację nieruchomości, to organy podatkowe nie miały podstaw i nie były uprawnione do dokonywania w tym zakresie odmiennych ustaleń w ramach postępowania podatkowego. Prawidłowość tych ustaleń potwierdzają również dane zadeklarowane przez skarżącego w złożonej w dniu 15 lipca 2004 r. informacji w sprawie podatku od nieruchomości oraz informacji w sprawie podatku rolnego. Zauważyć przy tym należy, że przyjęcie, zgodnie z aktualną wolą strony, że organ błędnie wymierzył podatek od nieruchomości od budynku mieszkalnego o powierzchni 160 m2, podczas gdy w świetle argumentacji skargi obiekt ten posiada 280 m2 powierzchni użytkowej, skutkowałoby niedopuszczalnym orzeczeniem na niekorzyść strony.

Natomiast wniosek skarżącego o przeprowadzenie dowodu z wizji lokalnej nieruchomości nie mógł zostać uwzględniony i odnieść zamierzonego skutku, bowiem zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. jedynym dopuszczalnym rodzajem dowodu w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest dowód uzupełniający z dokumentów. Tym samem przeprowadzenie dowodu z oględzin przedmiotu opodatkowania jest przed sądem administracyjnym niedopuszczalne.

Reasumując, za prawidłowe należy uznać stanowisko organów podatkowych, które podejmując rozstrzygnięcie w sprawie, oparły się na danych wynikających ze stosownej ewidencji. Ewentualne zaś nieprawidłowości w rejestrze gruntów nie mogły być przedmiotem badania w toku prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania podatkowego.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy działały na podstawie i w granicach prawa; nie naruszyły wynikającej z art. 120 Ordynacji podatkowej zasady legalizmu. Sąd nie dopatrzył się również uchybienia zasadom: prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej), budzenia zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej), czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej) zupełności postępowania podatkowego (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz właściwego prowadzenia postępowania dowodowego (art. 180 § 1, art. 188 Ordynacji podatkowej), gdyż materiał dowodowy został należycie zebrany, organy wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy, zaś przyjęte rozstrzygnięcie mieści się w ramach swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 191 Ordynacji podatkowej.

W rozpoznawanej sprawie organy powyższym obowiązkom sprostały, podejmując wszelkie niezbędne kroki do zgromadzenia materiału dowodowego, który można uznać za kompletny dla rozpoznania przedmiotowej sprawy. Następnie przeprowadziły ocenę wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia dowodów, bez przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów, wypowiedziały się co do każdego z nich, postępując zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i w konsekwencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.