Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1480/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 107 § 3 w zw. z art. 7, 77 § 1 i art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 132 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędzia WSA Aneta Lemiesz Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] lutego 2011r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw A. GmbH & Co. oHG, E., Niemcy wobec decyzji z dnia [...] grudnia 2009r. o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "Vitalsss plus CALCIUM + WITAMINA D3 suplement diety" o numerze [...], na rzecz O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Jako podstawę prawną sprzeciwu wnoszący sprzeciw wskazał art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej.

Sporny znak towarowy został przeznaczony do sygnowania takich towarów jak: witaminy i dodatki mineralne, tabletki musujące z witaminami i minerałami z klasy 5 Klasyfikacji nicejskiej oraz napoje bezalkoholowe wzbogacone witaminami i minerałami, preparaty do przygotowywania napojów z klasy 32 Klasyfikacji nicejskiej.

Wnoszący sprzeciw podniósł, że jest uprawniony z rejestracji międzynarodowego znaku towarowego słownego VITALIS o numerze [...] z pierwszeństwem od dnia 10 maja 2006r. przeznaczonego do oznaczania towarów z klas 3, 5 i 21 Klasyfikacji nicejskiej, w tym do oznaczania takich towarów z klasy 5 Klasyfikacji nicejskiej jak: substancje dietetyczne i suplementy żywnościowe do użytku medycznego i niemedycznego, zawierające w szczególności witaminy i oligoelementy, w postaci saszetek, proszku lub kapsułek, w tym produkty multiwitaminowe w postaci tabletek musujących, tabletek do żucia, kapsułek żelatynowych lub proszku musującego; leki dostępne bez recepty, w szczególności preparaty przeciwko katarowi, na przeziębienie, leki na bazie roślin.

Stwierdził, że towary z klasy 5 do oznaczania których przeznaczony jest sporny znak towarowy są podobne, a nawet identyczne do towarów z klasy 5 do oznaczania których przeznaczony jest znak przeciwstawiony. Także towary z klasy 32 do oznaczania których przeznaczony jest sporny znak towarowy są podobne do towarów z klasy 5 do oznaczania których przeznaczony jest przeciwstawiony znak towarowy, ponieważ pomimo tego, ze jest on przeznaczony do oznaczania napojów bezalkoholowych zawartych w klasie 32, są to napoje wzbogacone witaminami i minerałami, co stanowi bezpośrednie odniesienie do towarów z klasy 5. Podniósł, że sporny znak jest podobny w warstwie wizualnej do przeciwstawionego i niemal identyczny z tym znakiem w warstwie fonetycznej w zakresie słowa Vitalss. Wskazał także, że znak przeciwstawiony jest znakiem słownym, tak więc jego ochrona rozciąga się co do zasady na wszelkie formy graficzne, w jakich może on być przedstawiony. Podniósł, że podobieństwo porównywanych znaków towarowych oraz towarów do oznaczania których znaki te są przeznaczone, a adresowane do tego samego szerokiego kręgu nabywców wpływa na ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd.

W odpowiedzi z dnia 8 września 2011r. uprawniony uznał sprzeciw za bezzasadny i wniósł o jego oddalenie. Stwierdził, że o podobieństwie towarów można mówić jedynie w zakresie towarów z klasy 5, natomiast takie towary jak napoje z klasy 32, do oznaczania których przeznaczony jest sporny znak nie są podobne do towarów z klasy 5, do oznaczania których przeznaczony jest znak towarowy wnoszącego sprzeciw, ponieważ są to towary odmienne tj. w postaci saszetek, proszku lub kapsułek. Nie zgodził się natomiast z twierdzeniem wnoszącego sprzeciw, że porównywane znaki towarowe są podobne co do samych oznaczeń w stopniu wprowadzającym odbiorców w błąd, bowiem znaki te nie są podobne w warstwach wizualnej, fonetycznej ani znaczeniowej. Podniósł, że podobieństwo oznaczeń sprowadza się do występowania w znakach elementu VITAL, które to słowo oznacza w języku angielskim "witalny", "żywotny" i jest często stosowane do oznaczania m.in. produktów farmaceutycznych i dietetycznych dla celów zdrowotnych.

W ocenie uprawnionego, słowo to nie posiada samodzielnej zdolności odróżniającej, a o istnieniu podobieństwa lub jego braku pomiędzy porównywanymi znakami będą decydować pozostałe elementy słowne, grafika oraz końcówki - w przypadku znaku przeciwstawionego VITALIS - końcówka "is", natomiast w przypadku znaku spornego VITALSSS - końcówka "sss". Zauważył także, że właśnie zestawienie tych trzech liter "sss" w oznaczeniu Vitalsss jest elementem charakterystycznym o dużej zdolności odróżniającej. Wskazał również, że Urząd Patentowy RP oraz OHIM udzieliły praw ochronnych na wiele znaków towarowych zawierających człon VITAL. Podniósł, że sporny znak jest oznaczeniem dłuższym niż przeciwstawiony, a słowa "Vitalis" i "Vitalsss" są wymawiane odmiennie co pozwala wykluczyć ryzyko pomyłki odbiorcy. Jego zdaniem porównywane znaki towarowe różnią się znacznie i w konsekwencji nie istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, w szczególności skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.

Decyzją z dnia [...] lutego 2012 roku Urząd Patentowy RP w trybie postępowania spornego oddalił przedmiotowy sprzeciw.

W uzasadnieniu swojej decyzji Urząd uznał, iż porównywane znaki towarowe "Vitalsss plus CALCIUM + WITAMINA D3 suplement diety" o numerze [...] i VITALIS o numerze [...] przeznaczone są do oznaczania identycznych i podobnych towarów z klasy 5. Stwierdził, iż ulega wątpliwości, że tabletki musujące z witaminami i minerałami z klasy 5, do oznaczania których jest przeznaczony sporny znak są tożsame z produktami multiwitaminowymi w postaci tabletek musujących z klasy 5, do oznaczania których przeznaczony został znak przeciwstawiony. Natomiast witaminy i dodatki mineralne z klasy 5 do oznaczania których przeznaczony został znak sporny są podobne do substancji dietetycznych i suplementów żywnościowych do użytku medycznego i niemedycznego zawierających w szczególności witaminy i oligoelementy do oznaczania których został przeznaczony znak przeciwstawiony. Dodał, iż kwestia ta była bezsporna pomiędzy stronami postępowania. Wskazał także, iż nie istnieje podobieństwo pomiędzy towarami z klasy 5, do oznaczania których przeznaczony jest znak towarowy VITALIS [...], tj. w ogólności substancji dietetycznych, suplementów żywnościowych, produktów multiwitaminowych oraz leków do napojów bezalkoholowych wzbogaconych witaminami i minerałami z klasy 32, do oznaczania których przeznaczony został sporny znak towarowy [...]. Ww. towary należą bowiem do różnych i rozróżnianych przez nabywców grup towarów o innym charakterze i przeznaczeniu. Towary takie, które jak substancje dietetyczne, suplementy żywnościowe i produkty multiwitaminowe służą bowiem utrzymaniu dobrego zdrowia, natomiast napoje bezalkoholowe wzbogacone witaminami i minerałami służą do zaspokojenia pragnienia. Ponadto towary te nawet jeżeli są sprzedawane w tych samych punktach sprzedaży, umieszczone są w odrębnych miejscach.

W kwestii samego podobieństwa porównywanych oznaczeń Urząd Patentowy stwierdził, że zbieżność jednego fragmentu warstwy słownej tj. członu "vital" nie uzasadnia twierdzenia wnoszącego sprzeciw o podobieństwie ww. znaków towarowych w warstwach wizualnej fonetycznej i znaczeniowej oraz uznał, iż w związku z tym, że porównywane znaki towarowe nie są do siebie podobne, gdyż wywierają odmienne ogólne wrażenie, Kolegium Orzekające stwierdziło, że nie istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje ryzyko skojarzenia spornego znaku towarowego ze znakiem przeciwstawionym, tym bardziej, że w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z dobrze poinformowanymi i uważnymi odbiorcami.

Na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga. Wyrokiem z dnia 12 listopada 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt VI SA/Wa 1701/12 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego wyroku WSA stwierdził, iż w niniejszej sprawie zastrzeżenia budzi przedwczesne ustalenie przez Urząd Patentowy RP braku podobieństwa pomiędzy towarami z klasy 5 znaku przeciwstawionego - a mianowicie substancjami dietetycznymi, suplementami żywnościowymi, produktami multiwitaminowymi w stosunku do napojów bezalkoholowych wzbogaconych witaminami i minerałami z klasy 32 (znaku spornego) poprzez przyjęcie odmiennej funkcji porównywanych towarów.

W ocenie Sądu, Urząd Patentowy RP nie dokonał także wnikliwej i szczegółowej analizy innych kwestii związanych z podobieństwem towarów, w szczególności miejsc, gdzie powyższe towary mogą być potencjalnie oferowane, jak również to czy konkurują ze sobą, czy też wzajemnie się uzupełniają. Wskazał także, iż niewątpliwie błędne ustalenia faktyczne organu w zakresie porównania towarów z klasy 5 znaku przeciwstawionego, a mianowicie - substancji dietetycznych, suplementów żywnościowych, produktów multiwitaminowych w stosunku do napojów bezalkoholowych wzbogaconych witaminami i minerałami z klasy 32 wpływają także na błędną ocenę podobieństwa samych oznaczeń. W tym aspekcie sprawy Sąd podzielił stanowisko skarżącego co do tego, że znak towarowy Vitalis jest znakiem słownym, którego ochrona rozciąga się co do zasady na wszelkie formy graficzne, w których może on zostać zapisany.

Reasumując WSA stwierdził, iż zasadne są zarzuty strony skarżącej co do naruszenia przez organ przepisów postępowania tj. art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. i uznał, iż w rozpatrywanej sprawie analiza podobieństwa nie może być pobieżna bowiem mamy tu do czynienia z jednoczesnym podobieństwem towarów oraz samych oznaczeń.

W piśmie z dnia 17 czerwca 2013 roku uprawniony podtrzymał swoje stanowisko w sprawie oraz przedłożył materiały dowodowe wskazujące na powszechne używanie oznaczenia Vital dla oznaczania produktów farmaceutycznych i dietetycznych przez datą zgłoszenia spornego znaku towarowego do ochrony.

W pismach z dnia 24 kwietnia 2014 r. i z dnia 12 maja 2014 roku uprawniony podtrzymał swoje argumenty w sprawie i wniósł o oddalenie sprzeciwu.

W piśmie z dnia 14 sierpnia 2014 roku wnoszący sprzeciw podtrzymał swoje argumenty zawarte w sprzeciwie.

Również na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2014 roku strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] Urząd Patentowy RP działający w trybie postępowania spornego po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] sierpnia 2014 roku sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy Vitalsss PLUS CALCIUM + WITAMINA D3 SUPLEMENT DIETY o nr [...] udzielonego na rzecz O. Sp. z o. o. z siedzibą w W., na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny wniesionego przez A. GmbH & Co. oHG z siedzibą w E., Niemcy na podstawie art. 132 ust 2 pkt. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity: Dz. U. 2003 r., nr 119 poz. 1117z późniejszymi zmianami) oraz 98 k.p.c w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., orzekł o unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy Vitalsss PLUS CALCIUM + WITAMINA D3 SUPLEMENT DIETY o nr [...] oraz przyznał A. GmbH & Co. oHG z siedzibą w E., Niemcy od O. Sp. z o. o. z siedzibą w W. kwotę w wysokości 2600 zł (słownie: dwa tysiące sześćset zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

Rozpatrując ponownie sprawę Kolegium Orzekające dokonało analizy podobieństwa zarówno towarów jak i samych oznaczeń biorąc także pod uwagę wykładnię dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonaną w przedmiotowej sprawie.

Kolegium wskazało, że sporny znak towarowy przeznaczony został do oznaczenia towarów zawartych w klasie 05 takich jak: "witaminy i dodatki mineralne, tabletki musujące z witaminami i minerałami" oraz towarów zawartych w klasie 32 takich jak: "napoje bezalkoholowe wzbogacone witaminami i minerałami, preparaty do przygotowywania napojów".

Przeciwstawiony znak towarowy przeznaczony został do oznaczenia takich towarów w klasie 5 jak: "substancje dietetyczne i suplementy żywnościowe do użytku medycznego i niemedyczne, zawierające w szczególności witaminy i oligoelementy, w postaci proszku lub kapsułek, w tym produkty multiwitaminowe w postaci tabletek musujących, tabletek do żucia, kapsułek żelatynowych lub proszku musującego, leków dostępnych bez recepty, w szczególności preparaty przeciwko katarowi, leki uspakajające, na przeziębienie, leki na bazie roślin, chusteczki nasączane, chronione przeciw komarom (chusteczki przeciwkomarowe)"

W ocenie Kolegium Orzekającego porównywane znaki towarowe zostały przeznaczone do oznaczenia podobnych towarów w klasie 5 i w klasie 32, do oznaczenia których zostały przeznaczone porównywane znaki towarowe, albowiem zdaniem organu takie towary jak: "witaminy i dodatki mineralne, tabletki musujące z witaminami i minerałami", zawarte w klasie 5 w wykazie spornego znaku towarowego są niewątpliwie podobne do takich towarów jak: "substancje dietetyczne i suplementy żywnościowe do użytku medycznego i niemedyczne, zawierające w szczególności witaminy i oligoelementy, w postaci proszku lub kapsułek, w tym produkty multiwitaminowe w postaci tabletek musujących, tabletek do żucia, kapsułek żelatynowych lub proszku musującego" zawartych w klasie 5, do oznaczenia których został przeznaczony przeciwstawiony znak towarowy. Towary te są tego samego rodzaju, mają takie samo przeznaczenie, służą one poprawie zdrowia, zatem ich krąg odbiorców będzie taki sam. Ponadto organ zauważył, że powyższe towary występują także w takiej samej postaci tj. mogą to być zarówno tabletki oraz kapsułki jak i tabletki musujące. Ponadto kwestia podobieństwa tych towarów jest bezsporna pomiędzy stronami.

W ocenie kolegium także towary z klasy 32, do oznaczenia których został przeznaczony sporny znak towarowy należy uznać za podobne do towarów z klasy 5, do oznaczenia których został przeznaczony przeciwstawiony znak towarowy, a towary te, wbrew twierdzeniom uprawnionego, mogą pełnić taką samą funkcję jak towary z klasy 5 przeciwstawionego znaku, bowiem jako towary wzbogacane minerałami i witaminami służą one do poprawy zdrowia, zatem ich krąg odbiorców będzie taki sam. Ponadto towary te mogą występować w tych samych punktach sprzedaży tj. zarówno w sklepach, supermarketach jak i w aptekach czy tez punktach ze zdrową żywnością. Także ich przeznaczenie, na co wskazuje ich skład tj. występowanie witamin i minerałów mają takie same, służą bowiem do celów zdrowotnych, zatem mogą one pełnić taką samą funkcję, wobec czego należy je uznać za podobne.

Następnie organ przeprowadził ocenę podobieństwa znaków w trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, z uwzględnieniem ich dystynktywnych i dominujących elementów, pomijając drobne lub nieistotne różniące je elementy między nimi, uznając, iż zachodzi podobieństwo pomiędzy porównywanymi znakami towarowymi, w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

Organ wskazał, że sporny znak towarowy jest znakiem słowno - graficznym składającym się z kilku elementów słownych tj.: "vitalsss", "plus" i napisu Calcium + Witamina D3, suplement diety" oraz grafiki. Na grafikę spornego znaku towarowego składa się niebieski prostokąt, w który został wkomponowany napis Vitalsss - pisany pogrubioną czcionką w kolorze białym oraz widniejący nad nim, a dokładnie nad trzema ostatnimi literami "sss" napis "plus" - pisany mniejszymi literami, w kolorze czerwonym i napis "Calcium + Witamina D3 Suplement Diety". Przeciwstawiony znak towarowy jest znakiem słownym składającym się z jednego elementu słownego jakim jest słowo VITALIS.

W ocenie Kolegium Orzekającego porównywane znaki towarowe są do siebie podobne zarówno w płaszczyźnie fonetycznej jak i wizualnej.

Analizując powyższe znaki pod względem wizualnym organ wskazał, że elementem dominującym w znaku spornym jest niewątpliwe element Vitalsss, o czym świadczy jego umiejscowienie. Jest on wyraźnie wyeksponowany, pisany grubymi literami, natomiast element "plus" jest znacznie mniejszy umiejscowiony ponad literami "sss" - końcówką napisu Vitalsss i dla przeciętnego odbiorcy będzie on niezauważalny. Dodatkowe zaś elementy słowne Calcium + Witamina D 3, suplement diety, będą dla odbiorcy jedynie informacją o towarze o jego składzie, zatem nie pełnią one funkcji odróżniającej.

Organ wskazał, że elementy dominujące w obu porównywanych znakach towarowych tj. Vitalis oraz Vitalsss mają identyczne początki tj. "vital" oraz identyczne końcówki tj. literę "s". Różnica występująca pomiędzy nimi jest niezauważalna i dla przeciętnego odbiorcy będzie ona trudna do wychwycenia i powyższego faktu nie zmienia również grafika spornego znaku towarowego, gdyż sprowadza sie ona jedynie do grubości czcionki elementów słownych oraz prostokąta, w kolorze niebieskim, w który to te elementy zostały wpisane. Nie jest ona zatem fantazyjna i nie wpływa na postrzeganie znaków przez odbiorcę, a co za tym idzie nie różnicuje ona znaków w stopniu eliminującym możliwość pomyłki wśród odbiorców. Znak przeciwstawiony natomiast jest znakiem słownym, nieposiadającym żadnej wyróżniającej formy graficznej.

W ocenie organu także fonetycznie elementy dominujące w obu porównywanych znakach towarowych będą wymawiane w bardzo podobny sposób, a różnica występując pomiędzy nimi tj. litera "i" - występująca w przeciwstawionym znaku towarowym i dwie litery "ss" występujące w spornym znaku towarowym nie eliminują możliwości pomyłki wśród odbiorców, gdyż litery te wkomponowane pomiędzy takie same pierwsze litery "vital" i ostatnia literę "s" będą niewątpliwie wywierały podobne wrażenie na odbiorcy. Wobec powyższego Kolegium Orzekające uznało, iż porównywane oznaczenia są do siebie podobne zarówno w warstwie fonetycznej i wizualnej.

Natomiast jeśli chodzi o warstwę znaczeniową to mimo, iż oznaczenia te będą budziły u odbiorcy skojarzenia ze słowem VITA tj. żywotny, to niemniej jednak są to oznaczenia fantazyjne, zatem trudno tu mówić o podobieństwie znaczeniowym. Pozostałe elementy występujące w spornym znaku towarowym są jedynie określeniami informacyjnymi dotyczącymi towaru, zatem nie będą one pełniły funkcji odróżniającej. Bez wątpienia takie elementy słowne jak CALCIUM + WITAMINA D3 SUPLEMENT DIETY będą dla odbiorcy jedynie informacją o produkcie o jego składzie i jak sama nazwa wskazuje odbiorca uzna, że towar opatrywany takimi elementami będzie zawierał w składzie zarówno wapno jak i witaminy oraz wskazywał bezpośrednio, iż produkt ten jest suplementem diety, zatem trudno uznać aby były to elementy wyróżniające w spornym znaku towarowym, który został przeznaczony do oznaczenia tworów zawierających witaminy czy minerały.

Ostatnią badaną przesłankę stanowi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Analizując niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców Kolegium rozważyło zachowanie odbiorcy przeciętnego, który świadomie poszukuje właściwego towaru i w sposób przemyślany wybiera pomiędzy dostępnymi na rynku markami. Porównywane znaki towarowe zostały przeznaczone do oznaczania towarów i usług w klasie 5 i 32. Relewantnym kręgiem odbiorców obu znaków są zarówno profesjonaliści (farmaceuci, dietetycy) jak i przeciętni konsumenci jako odbiorcy końcowi.

Zważywszy, że obydwa znaki są podobne w warstwie fonetycznej, a także w warstwie wizualnej oraz mając na uwadze, że konsument rzadko będzie miał możliwość bezpośredniego porównania znaków tak, aby analizować różnice między nimi, Kolegium Orzekające stwierdziło, że w zakresie towarów do oznaczenia których został przeznaczony sporny znak towarowy uznanych za podobne do towarów przeciwstawionych istnieje niebezpieczeństwo, iż odbiorcy mogą sądzić, że towary oznaczone tymi znakami pochodzą z tego samego przedsiębiorstwa lub przedsiębiorstw powiązanych ekonomicznie. Dotyczy to w szczególności grupy nieprofesjonalnych nabywców (np. konsumentów nabywających witaminy i tabletki z witaminami, czy napoje z witaminami).

Zdaniem Kolegium zgromadzone dowody nie wskazują, że człon VITAL, w wyniku używania przez wielu niezależnych od siebie przedsiębiorców, przed datą zgłoszenia spornego znaku, stał się informacją o towarze, jego przeznaczeniu, składzie czy też właściwości w świadomości ustalonego kręgu odbiorców.

Ponadto organ wskazał, iż w niniejszej sprawie porównane oznaczenia zwierają nie tylko identyczne oznaczenie VITAL, lecz mają także takie same końcówki tj. literę "s" oraz mają identyczną kompozycję tj. pierwsze cztery litery są identyczne oraz ostatnia litera też jest identyczna, zatem stopień podobieństwa w niniejszej spawie jest wysoki, co w ocenie Kolegium Orzekającego może skutkować wprowadzeniem odbiorcy w błąd w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt. 2 ustawy p.w.p. Zatem wobec powyższego Kolegium uznało powyższy sprzeciw za zasadny.

Kwestię zwrotu kosztów rozstrzygnięto w oparciu o art. 256 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej, który w tym względzie nakazuje odpowiednie stosowanie art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i obrony.

Pismem z dnia 22 kwietnia 2015 r. O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. reprezentowana przez rzecz. pat. S. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję Urzędu Patentowego RP. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

I. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć (i w istocie miało) istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. art. 153 p.p.s.a w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że WSA w swoim wyroku ustalił, że towary pod przeciwstawionymi znakami oraz same przeciwstawione znaki są podobne oraz że organ administracji jest związany tymi ustaleniami, a w konsekwencji jest zwolniony od obowiązku samodzielnego zbadania sprawy, podczas gdy w swoim wyroku WSA nie czynił ustaleń faktycznych, lecz dokonywał wyłącznie oceny legalności decyzji Urzędu Patentowego;

2. art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy, błędne ustalenia faktyczne, dowolną ocenę materiału dowodowego oraz uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób, który nie spełnia wymogów uzasadnienia decyzji administracyjnej - w zakresie, w jakim Urząd Patentowy przyjął, że towary w klasie 32, dla których został zarejestrowany znak Skarżącego oraz towary w klasie 5, dla których został zarejestrowany znak Uczestnika postępowania są podobne;

3. art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy, błędne ustalenia faktyczne, dowolną ocenę materiału dowodowego oraz uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób, który nie spełnia wymogów uzasadnienia decyzji administracyjnej - w zakresie, w jakim Urząd Patentowy przyjął, że pomiędzy przeciwstawionymi znakami towarowymi istnieje podobieństwo, wymagane do potwierdzenia niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

II. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy a mianowicie: art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez jego błędne zastosowanie, wyrażające się w przyjęciu - przy ocenie niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd pomiędzy przeciwstawionymi znakami - wadliwego modelu przeciętnego odbiorcy spornych towarów, który odbiega od unijnego modelu należycie poinformowanego, uważnego i racjonalnego konsumenta.

W związku z powyższym, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego i zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący rozwinął powyższe zarzuty podnosząc, że wbrew twierdzeniom organu administracji - WSA nie poczynił ustaleń faktycznych w przedmiocie podobieństwa towarów pod przeciwstawionymi znakami, ani podobieństwa samych przeciwstawionych znaków. Sąd administracyjny nie jest bowiem władny czynić jakichkolwiek ustaleń tego rodzaju. Nie budzi wątpliwości, że WSA w Warszawie w wyroku o sygn. VI SA/Wa 1701/12 oceniał wyłącznie legalność decyzji Urzędu Patentowego. Znajduje to jednoznaczne potwierdzenie w treści tego wyroku. WSA podkreślił, że organ administracji naruszył przepisy postępowania, tj. art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. ponieważ nie dokonał należytej analizy zarówno podobieństwa towarów pod przeciwstawionymi znakami, jak również podobieństwa przeciwstawionych znaków towarowych. Zaakcentował również, że "niezbadanie powyższych kwestii w sposób wszechstronny nie pozwala na pełne skontrolowanie legalności zaskarżonej decyzji. Z tej przyczyny należy uznać, iż omawiane uchybienia formalne poczynione w toku postępowania przez organ, uniemożliwiły Sądowi prawidłowe ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skargi i wypowiedzenia się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym".

Zdaniem skarżącej organ błędnie przyjął w zaskarżonej decyzji że towary w klasie 5 i 32 są podobne oraz że pomiędzy przeciwstawionymi znakami towarowymi występuje podobieństwo, wymagane do potwierdzenia niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd, w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Skarżący wskazał, że pomiędzy słownym znakiem uczestnika postępowania "VITALIS" ([...]) i słowno-graficznym znakiem skarżącego ([...]) nie występuje bowiem podobieństwo, wymagane do powstania niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd co do pochodzenia towarów. Skarżący podkreślił, że jedyny wspólny element przeciwstawionych znaków towarowych, tj. człon "Vital" - jak wynika z materiału dowodowego zebranego w postępowaniu administracyjnym - jest faktycznie pozbawiony zdolności odróżniającej. To słowo - jeszcze na długo przed właściwą datą (tj. datą zgłoszenia znaku skarżącego) - było bowiem powszechnie stosowane przez wielu niezależnych przedsiębiorców dla produktów takich, jak objęte niniejszym postępowaniem, a w konsekwencji - jako określenie "witalności/żywotności" - utrwaliło się w świadomości przeciętnych odbiorców (m.in. lekarzy lub farmaceutów) jako wskazówka, że te produkty służą poprawie czy zachowaniu zdrowia. W związku z powyższym, znak Uczestnika postępowania, którego zasadniczym elementem jest człon "Vital", należy kwalifikować jako znak słaby.

Fakt, że człon "Vital" jest elementem powszechnie stosowanym na właściwym rynku przez wielu niezależnych przedsiębiorców znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym zebranym w niniejszej sprawie. Skarżący podkreślił że na etapie postępowania administracyjnego przedłożył do akt postępowania bardzo obszerny materiał, który jednak - z niewiadomych względów - został pominięty przez Urząd Patentowy.

Brak wyjaśnienia przez Urząd, dlaczego dowody zebrane w niniejszej  sprawie nie mają znaczenia przy ocenie podobieństwa przeciwstawionych znaków oraz w konsekwencji przy ocenie niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd, stanowi uchybienie uzasadniające uchylenie skarżonej decyzji. Wskazane braki uniemożliwiają bowiem dokonanie kontroli legalności tejże decyzji przez Sąd.

Okoliczność, że człon "Vital" - jedyny wspólny element w przeciwstawionych znakach - jest powszechnie stosowany przez wielu niezależnych przedsiębiorców na rynku towarów takich jak objęte przeciwstawionymi znakami towarowymi oraz że bezpośrednio kojarzy się z "witalnością" oraz "żywotnością" - wyklucza potwierdzenie niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd pomiędzy znakiem Skarżącego i znakiem Uczestnika postępowania. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem, uprawniony do znaku wcześniejszego, który należy kwalifikować jako slaby (tj. takiego, którego zasadniczym lub jedynym elementem jest oznaczenie pozbawione zdolności odróżniającej lub mające bardzo słabą zdolność odróżniającą względem oznaczanych towarów/usług), musi liczyć się ze współistnieniem znaków zawierających analogiczne elementy.

Urząd Patentowy - skupiając się na użyciu w przeciwstawionych znakach członu "Vital'" – zdaniem skarżącej całkowicie dezawuuje występujące pomiędzy tymi znakami istotne różnice. Dotyczy to zarówno płaszczyzny wizualnej (np. różna liczba słów i liter, bogate przedstawienie graficzne oraz charakterystyczna zbitka trzech spółgłosek "sss" w znaku Skarżącego), jak i fonetycznej (np. odmienne akcenty - w znaku Uczestnika "Vitalis" akcent pada na drugą sylabę, w elemencie "Vitalsss" w złożonym znaku Skarżącego akcent pada na pierwszą sylabę, wyraźnie różna wymowa z powodu dodatkowych elementów w przeciwstawionych znakach). Nie ma podstaw do pomijania wyżej wymienionych różnic. W prawie znaków towarowych nie istnieje bowiem zasada, która pozwalałaby na pominięcie różnic pomiędzy znakami i ograniczenie się do uwzględnienia tylko elementów wspólnych znaków.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Pismem z dnia 31 grudnia 2015 r. uczestnik reprezentowany przez rzecznika patentowego S. M. wniósł o oddalenie skargi przedstawiając swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie.

Prawo ochronne na znak towarowy może zostać unieważnione na podstawie art. 164 p.w.p. na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny. Do unieważnienia prawa ochronnego może również dojść, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, przy wykorzystaniu przewidzianej art. 246 p.w.p. instytucji sprzeciwu od decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy. Podstawą sprzeciwu są okoliczności, które uzasadniają unieważnienie prawa ochronnego, a wśród których znajdują się określone w art. 132 ust. 2 p.w.p. względne przeszkody rejestracji znaku.

Jak stanowi art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego (...) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Oznacza to, że ocenę konfuzyjnego podobieństwa znaków prowadzi się przy zastosowaniu trzech kryteriów:

1. identyczności lub podobieństwa towarów, dla których oznaczania znaki zostały przeznaczone,

2. podobieństwa samych znaków,

3. oceny ryzyka zaistnienia po stronie odbiorców oznaczonych towarów błędu co do pochodzenia tych towarów od określonego producenta.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie przyjmuje się, że badanie, czy zachodzi przeszkoda do udzielenia ochrony ze względu na art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. rozpoczyna się od oceny czy towary, do oznaczania których przeznaczone są przeciwstawione znaki są identyczne lub podobne (wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2012 r. o sygn. akt II GSK 1793/11), a podobieństwo towarów stanowi niezbędną przesłankę dla zastosowania art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. (wyrok NSA z dnia 9 września 2015 r. o sygn. akt II GSK 1498/14). Zgodzić się jednak wypada z twierdzeniem, że przesłanka podobieństwa towarów nie stanowi elementu badania podobieństwa samych znaków, lecz jest samodzielną przesłanką niedopuszczalności udzielenia prawa ochronnego na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. i składa się na końcową ocenę konfuzyjnego podobieństwa znaków. (wyrok NSA z dnia 20 października 2015 r. II GSK 1845/14 wydany na gruncie sporu między tymi samymi stronami).

Przy ocenie podobieństwa towarów i usług, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, należy mieć na uwadze wszystkie istotne czynniki, które charakteryzują wzajemny stosunek tych towarów i usług. Czynniki te obejmują między innymi charakter towarów, ich przeznaczenie, sposób użytkowania, jak również to czy konkurują ze sobą, czy też wzajemnie się uzupełniają (tak m.in. wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 23 października 2002 r. w sprawie T- 388/00 Institut für Lernsysteme v. OHIM, Rec. Str. II 4301, pkt 51).

W pierwszej kolejności w ocenie Sądu, Urząd prawidłowo ustalił i ocenił, że porównywane znaki towarowe zostały przeznaczone do oznaczenia podobnych towarów w klasie 5 i w klasie 32, do oznaczenia których zostały przeznaczone porównywane znaki towarowe. Takie towary jak: "witaminy i dodatki mineralne, tabletki musujące z witaminami i minerałami", zawarte w klasie 5 w wykazie spornego znaku towarowego są bowiem podobne do takich towarów jak: "substancje dietetyczne i suplementy żywnościowe do użytku medycznego i niemedyczne, zawierające w szczególności witaminy i oligoelementy, w postaci proszku lub kapsułek, w tym produkty multiwitaminowe w postaci tabletek musujących, tabletek do żucia, kapsułek żelatynowych lub proszku musującego" zawartych w klasie 5, do oznaczenia których został przeznaczony przeciwstawiony znak towarowy. Towary te są tego samego rodzaju, mają takie samo przeznaczenie, służą one poprawie i zachowaniu zdrowia, zatem ich krąg odbiorców będzie taki sam. Postać w jakiej występują także jest taka sama: tj. mogą to być zarówno tabletki oraz kapsułki, jak i tabletki musujące. Kwestia podobieństwa tych towarów jest bezsporna pomiędzy stronami.

W ocenie Sądu, prawidłowa jest, wbrew stanowisku skarżącej, także ocena organu w kwestii spornej, dotyczącej oceny istnienia podobieństwa towarów z klasy 32, do oznaczenia towarów z klasy 5 do oznaczenia których został przeznaczony sporny znak towarowy "Vitalsss plus". Towary te, mogą pełnić taką samą funkcję jak towary z klasy 5 przeciwstawionego znaku, bowiem jako wzbogacane minerałami i witaminami służą do poprawy i zachowania zdrowia, zatem ich krąg odbiorców będzie taki sam. Innymi słowy, wspólną cechą charakterystyczną porównywanych towarów jest to, iż są wzbogacone witaminami i mikroelementami, a nie to, jaka jest postać tych produktów; stała (tabletki, proszki, saszetki), czy płynna (napoje). Nie można bowiem wykluczyć, że substancje dietetyczne i suplementy żywnościowe, jako takie mogą występować również w postaci płynnej, czyli napojów do picia. Ich skład, czyli występowanie witamin i minerałów wskazuje na takie same przeznaczenie: do celów zdrowotnych. Skoro mogą pełnić taką samą funkcję, to należy je uznać za podobne. Cechą bowiem wspólną tych towarów jest to, że poprzez swój skład dostarczają organizmowi człowieka zawarte w nich mikroelementy. Natomiast akcentowana przez organ funkcja napojów bezalkoholowych tj. gaszenie pragnienia i postać płynna nie mogą odgrywać decydującego znaczenia, albowiem taką samą rolę mogą spełniać oraz taką samą postać mogą mieć towary z klasy 5. Ponadto towary te mogą występować w tych samych punktach sprzedaży tj. zarówno w sklepach, supermarketach, jak i w aptekach, czy też punktach ze zdrową żywnością.

Należy zaznaczyć, że na gruncie podobnego stanu faktycznego Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 października 2015 r. II GSK 1865/14 wydanego po rozpoznaniu skargi kasacyjnej O. Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2351/13 w sprawie ze skargi A. GmbH & Co. oHG w E. w Niemczech na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny znak towarowy "kids Vitalsss MULTIWITAMINA DLA DZIECI suplement diety cola" – m.in. uznał za prawidłową ocenę WSA, że towary z klas 5 i 32 są podobne.

Odnośnie podobieństwa samych znaków towarowych, to wynika ono z ustaleń faktycznych dokonywanych z perspektywy przepisu prawa materialnego określającego przesłanki niedopuszczalności udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy. W tym sensie badanie podobieństwa znaków towarowych i ocena wyniku tego badania należy do domeny prawa procesowego (podobnie: wyrok NSA z dnia 15 lipca 2015 r. o sygn. akt II GSK 1289/14; ten wyrok i dalej powoływane dostępne w Internecie w CBOSA).

Co do zasady, w doktrynie i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że oceny konfuzyjnego podobieństwa znaków towarowych dokonuje się na zasadzie całościowego ich oddziaływania na płaszczyźnie wizualnej, znaczeniowej i fonetycznej. Sąd w składzie orzekającym uznał za zasadny zarzut dotyczący prawidłowości badania podobieństwa obu znaków towarowych i wywiedzionego stąd wniosku prowadzącego do uznania, że są one podobne w stopniu stwarzającym ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd.

Nie ulega wątpliwości, że istnienie podobieństwa znaków i ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd podlega ocenie całościowej (syntetycznej), przy uwzględnieniu wszystkich czynników istotnych w danym przypadku. Ważne jest bowiem całościowe wrażenie, uwzględniające aspekty: wizualne, fonetyczne i znaczeniowe znaku. Tak więc dokonując oceny ryzyka wprowadzenia w błąd po stronie opinii publicznej, ryzyko to musi być oceniane przy uwzględnieniu wszelkich właściwych dla danej sprawy okoliczności. Oznacza to, że analiza ryzyka wprowadzenia w błąd uwarunkowana jest szeregiem współzależności występujących pomiędzy wszystkimi elementami, które należy wziąć pod uwagę w danej sprawie.

Na gruncie niniejszej sprawy istotnym czynnikiem jest zarzut skarżącego, podnoszony w toku postępowania administracyjnego i w skardze, że uznany przez Kolegium Orzekające za dominujący w porównywanych znakach element słowny "Vital" był stosowany przez wielu przedsiębiorców dla produktów takich jak objęte niniejszym postępowaniem. W konsekwencji, jako określenie "witalności" czy "żywotności" utrwaliło się w świadomości przeciętnych odbiorców jako wskazówka, że produkty tak oznaczone służą poprawie czy zachowaniu zdrowia. Twierdzenie to skarżący wykazywał złożonym, obszernym materiałem dowodowym na okoliczność, że element "Vital" poprzez powszechne stosowanie utrwalił się w świadomości przeciętnych odbiorców jako wskazówka "witalności/żywotności" dla oznaczania produktów służących poprawie lub zachowaniu zdrowia, stąd należy go zakwalifikować jako znak słaby i faktycznie pozbawiony zdolności odróżniającej. Tym bardziej, że organ administracji wskazał, że relewantnym kręgiem odbiorców obu znaków są zarówno profesjonaliści (farmaceuci, dietetycy) jak i przeciętni konsumenci jako odbiorcy końcowi.

Zdaniem Sądu jednak na gruncie niniejszej sprawy nie została wyjaśniona, ani oceniona podnoszona okoliczność - w całokształcie materiału dowodowego, dowodów złożonych przez uprawnionego ze spornego znaku – dystynktywność elementu "Vital" uznanego za dominujący w obu znakach, co de facto zdeterminowało rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie dokonane z naruszeniem art. 107 § 3 w zw. z art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy Oceny takiej nie stanowi bowiem jedynie stwierdzenie, że organ dowodów tych nie uwzględnił. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej, bowiem nastąpiło naruszenie art. 80 k.p.a. dotyczące dokonywania swobodnej oceny dowodów przez organ, skoro uprawniony wskazał na konkretne dowody, które zostały przez organ pominięte bez podania przyczyny.

Zdaniem Sądu kluczowe znaczenie dla całościowej oceny spornego znaku ma kwestia dystynktywności elementu "Vital". Naczelny Sąd Administracyjny bowiem, w wyroku z dnia 3 listopada 2015 r. II GSK 2380/14, w sprawie dotyczącej prawa ochronnego na słowno-graficzny znak towarowy "plus Vitalsss COMPLEX" nr [...], przeznaczonego do oznaczania towarów i usług z klasy 5 (witaminy i dodatki mineralne, tabletki musujące z witaminami i minerałami) i 32 (napoje bezalkoholowe wzbogacone witaminami i minerałami, preparaty do przygotowywania napojów), któremu także przeciwstawiono znak słowny "Vitalis", w tym samym segmencie klas 5 i 32 stwierdził, że "łączący oba znaki wspólny element "vital" znaczący tyle, co "witalny", "żywotny", jest elementem słabym i nie przyczynia się do wyróżniającego charakteru znaku z wcześniejszym pierwszeństwem".

Co istotne, z uzasadnienia wprost wynika ocena, że "słowo "Vital" często współtworzy znaki towarowe przeznaczone do oznaczania produktów z klasy towarowej 5 i 32". Ocena ta została poczyniona na skutek odmiennych niż w niniejszej sprawie ustaleń Urzędu Patentowego. Uwzględniła i powołała inne rejestracje znaków zawierające człon "Vital": "VITALA’S" "VITALIA", "VITALITE", "VITALINEA", "VITALIPID".

Dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie Istotne jest zatem, że w powołanej sprawie doprowadziła w konsekwencji do oceny, że wspólny i identyczny w znakach element "vital"- wobec częstego stosowania – ma słabą zdolność odróżniającą. Co istotne, poddana kontroli przez sądy obu instancji decyzja Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] o oddaleniu sprzeciwu wobec udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy "plus Vitalsss COMPLEX" była prawidłowa.

Natomiast na gruncie niniejszej sprawy Urząd Patentowy dokonał całkowicie odmiennej oceny, przy pominięciu i braku wypowiedzenia się co do obszernego materiału dowodowego przedłożonego w postępowaniu spornym przez uprawnionego ze spornego znaku.

Tymczasem w wyżej powołanej przez NSA decyzji z [...] listopada 2012 r. nr [...], podając przykłady rejestracji znaków ze słowem "vital", Urząd Patentowy wypowiedział się w kwestii ustalenia występowania tak zbudowanych znaków dla produktów farmaceutycznych.

Podobnie wypowiedział się także w innej sprawie, co wynika z uzasadnienia wyroku NSA, dotyczącego prawa ochronnego na słowno-graficzny znak towarowy "kids Vitalsss MULTIWITAMINA DLA DZIECI suplement diety cola" nr [...], przeznaczonego do oznaczania towarów i usług z klasy 5 (witaminy i dodatki mineralne, tabletki musujące z witaminami i minerałami) i 32 (napoje bezalkoholowe wzbogacone witaminami i minerałami, preparaty do przygotowywania napojów) (II GSK 1865/14 z dnia 20 października 2015 r.)

Mając na uwadze powyższe, należy przyznać, że zaskarżona na gruncie niniejszej sprawy decyzja dotknięta jest mankamentem procesowym, mającym istotny wpływ na wynik sprawy wobec naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.

W konsekwencji powyższych ustaleń, poczynionych z urzędu, nie sposób bezrefleksyjnie podzielić odmiennej oceny dokonanej przez Urząd Patentowy na gruncie niniejszej sprawy - w oderwaniu od oceny całokształtu materiału dowodowego.

W tej sytuacji stanowisko organu, że porównywaniu powinny podlegać jedynie słowne elementy oznaczeń tj. "Vitalis" oraz "Vitalsss" z uwzględnieniem, że człon "Vital" ma dominujące dominującego członu spornego znaku towarowego " Vital" i jest sprzeczne z zasadą całościowego porównania znaków, która została wypracowana w praktyce i orzecznictwie sądowym.

Z wyroku SN z 11 marca 1999 r., sygn. akt III RN 136/98 oraz z wyroku NSA z dnia 12 maja 2003 r., sygn. akt II SA 1486/02 wynika, że mając na uwadze całościową ocenę znaków towarowych należy zwrócić uwagę na propozycje w sile odróżniającej poszczególnych elementów tych znaków, a także ich oryginalność i sposób ich postrzegania, miejsce w znaku i kontekst, w jakim poszczególne elementy zostały użyte. Dokonanie oceny porównawczej powinno się odbywać na różnych płaszczyznach postrzegania mając na uwadze jednocześnie ogólne wrażenie, jakie znaki wywierają na odbiorcy.

Zdaniem Sądu, Urząd Patentowy RP nie wyjaśnił również w sposób dostateczny na tle rozpatrywanego przypadku, dlaczego uznał płaszczyznę słowną za dominującą, jednocześnie marginalizując elementy graficzne. Urząd Patentowy przeszedł bez głębszej refleksji nad faktem, iż sporny znak jest znakiem słowno-graficznym stwierdzając w konkluzji, że grafika tego znaku nie ma znaczenia dla kolizyjnego podobieństwa przeciwstawionego oznaczenia.

W ocenie Sądu, postawienie tezy, że w znakach kombinowanych słowa zawsze mają charakter decydujący, uznać należy za nieuprawnione. Przeczą temu stanowisku zasady formułowane w tym zakresie w literaturze przedmiotu, które nakazują każdy przypadek analizy podobieństwa znaków kombinowanych traktować niezależnie i rozpatrywać indywidualnie (por. np. Urszula Promińska (w:) Naruszenie prawa z rejestracji znaku towarowego, Polska Izba Rzeczników Patentowych 2001).

Również w orzecznictwie odnotowuje się podobne podejście do omawianej kwestii. Na przykład w sprawie T-6/01 (Matratzen Concorde przeciwko OHIM Hukla Germany) Trybunał wskazał, że założenie, iż podobieństwo znaków towarowych jest możliwe jedynie wówczas, gdy istnieje zgodność pod względem dominującego składnika, opisuje tylko określoną kategorię sytuacji. Kategoria ta zostaje uściślona poprzez definicję dominującego składnika znaku towarowego, a mianowicie że składnik ten musi być w stanie "sam zdominować wrażenie tego znaku towarowego, jakie właściwy krąg odbiorców zachowuje w pamięci, tak że wszystkie inne składniki tego znaku towarowego są bez znaczenia w całościowym wrażeniu przez niego wywołanym". Tylko wtedy, gdy wszystkie pozostałe składniki znaku towarowego są bez znaczenia, ocena podobieństwa może zależeć wyłącznie od dominującego składnika.

Grafika znaku nie jest wyłącznie dodatkiem bez znaczenia w znaku słowno-graficznym, dlatego znak mieszany należy oceniać w całości, a nie wyłącznie przez jeden z jego elementów, którym jest słowo, gdyż o podobieństwie znaków decydują ustalenia faktyczne. Jak podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lutego 2007 r. wydanym w sprawie II GSK 247/06 nie można z góry zakładać, że w przypadku znaków słowno-graficznych element słowny ma charakter decydujący, z uwagi na jego łatwość zapamiętywania i komunikowania. Przy ocenie podobieństwa oznaczeń należy bowiem uwzględniać ogólne wrażenie, jakie porównywane oznaczenia wywierają na odbiorcę. Poziom uwagi przeciętnego konsumenta może się różnić w zależności od danej kategorii towarów lub usług. W konsekwencji dla celów oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd należy uwzględnić poziom uwagi przeciętnego konsumenta w momencie przygotowywania i dokonywania przez niego wyboru pomiędzy różnymi towarami lub usługami należącymi do tej kategorii, dla której znak towarowy został zarejestrowany.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zasadniczą kwestią jest porównanie obu znaków we wszystkich płaszczyznach postrzegania, ogólnego wrażenia, jakie znaki wywierają na odbiorcy w sytuacji podobieństwa towarów nimi sygnowanych skarżącej i uprawnionej w zakresie klasy 5 i 32 i różnic oznaczeń obu znaków. Jednakże w przypadku uznania, że wspólny element "Vital" nawiązuje do funkcjonującego w języku polskim słowa "witalny", co oznacza "żywotny", to wskazywałoby, że znaki mają aluzyjny charakter. Tym samym nie miałaby zastosowania ugruntowana w orzecznictwie polskim i europejskim zasada silniejszej ochrony tych znaków towarowych, które cechuje większa odróżnialność.

Urząd Patentowy odpowie zatem na pytanie, czy wspólny element "Vital" ma zdolność dystynktywną, czy też jest elementem słabym i należy przy ocenie ryzyka skojarzenia znaków uwzględnić faktyczne różnice w przeciwstawionych oznaczeniach. W każdym wypadku należy mieć na uwadze rynek produktów w klasie 5 i 32, których funkcje zdrowotne określa także element "Vital", którego rozumienie w języku polskim nie budzi wątpliwości. Nie jest zatem pozbawione racji twierdzenie skarżącej, powołującej się na przykłady w orzecznictwie, że tego typu określenie stanowi zawoalowaną funkcję informacyjną oznaczonych nim towarów w klasie 5 i 32. Kwestia rejestracji innych znaków ze słowem "vital" dla produktów farmaceutycznych umożliwi ocenę trafności zarzutu uprawnionego, że człon ten jest powszechnie stosowany.

W tych okolicznościach organ dokona ponownej, pogłębionej analizy płaszczyzny fonetycznej, wizualnej i znaczeniowej porównywanych znaków. Przy uwzględnieniu, że element "Vital" jest elementem słabym wykluczy to niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów.

Należy przy tym wskazać, że ocena wizualna znaku wymaga badania wyglądu oznaczenia, co ma szczególną doniosłość przy porównywaniu znaków graficznych, słownych i kombinowanych. Ma tu znaczenie liczba, kolejność liter i słów, prezentacja grafiki oraz kolorystyka i wreszcie kompozycja wszystkich tych elementów. Nie bez znaczenia jest, że użyte w spornym znaku dwa słowa: "plus", "vitalsss", mają zróżnicowaną wielkość czcionki, stanowią określoną kompozycję zarówno pod kątem układu tych słów jak i koloru.

Nie można pominąć w ocenie, że w warstwie fonetycznej znak sporny będzie odczytywany przez przeciętnego odbiorcę jako dwa słowa: "plus", "vitalsss", zaś znak przeciwstawiony jako jedno słowo: "Vitalis".

W warstwie znaczeniowej Kolegium Orzekające nie pominie, że wspólny element "Vital" nawiązuje do funkcjonującego w języku polskim słowa "witalny", oznaczający "żywotny", co wskazuje na ich aluzyjny charakter.

Powyższe oznacza, że przeprowadzone w zaskarżonej decyzji porównanie znaków towarowych - przy wyodrębnieniu tylko jednego z elementów znaku, co miało miejsce w niniejszej sprawie - jest działaniem nieprawidłowym i mogącym prowadzić do błędnych wniosków. Organ z jednej strony skupił się wyłącznie na wspólnym w obu znakach elemencie "Vital" przydając mu a priori walor odróżniający dla znaku wcześniejszego, pomijając zupełnie jego aluzyjny charakter dla towarów, do oznaczania których został przeznaczony i odbiorców, których niekwestionowany krąg ustalił.

Z drugiej strony dostatecznie nie wyjaśnił, czy w tej grupie towarów element "Vital" posiada cechy dystynktywne, skoro we wcześniejszych decyzjach Urzędu – w analogicznych sprawach stwierdza, że element ten nie przyczynia się do wyróżniającego charakteru znaku z wcześniejszym pierwszeństwem.

Po trzecie, pominął brak wyjaśnienia, dlaczego przedłożone dowody przez uprawnionego nie maja znaczenia przy ocenie ryzyka konfuzji znaków i w sytuacji, gdy Urząd Patentowy wcześniej orzekł odmiennie, stanowi to uchybienie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak jest wskazania konkretnych przykładów stosowania członu "vital" do oznaczania produktów

Ostatnią badaną przesłankę stanowi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Na gruncie niniejszej sprawy dopiero prawidłowo przeprowadzona analiza podobieństwa obu znaków pozwoli na ocenę tej przesłanki.

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji orzeczenia. Jednocześnie Sąd – działając w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a. - zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego. Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).