Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 140/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f
journal: Dz.U. 2008 nr 69 poz 415
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity
article: art. 145-146,  art. 151 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 33
journal: Dz.U. 2007 nr 155 poz 1095
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant starszy sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2013 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], uznał J.F. za osobę bezrobotną od dnia 16 maja 2006 r., a kolejną decyzją z dnia [...]r., nr [...], przyznał jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 24 maja 2006 r. Następnie na mocy decyzji z dnia [...]r., nr [...], J.F. utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 24 listopada 2006 r. z powodu wyczerpania maksymalnego okresu jego pobierania. Ostatecznie decyzją z dnia [...]r., nr [...], orzeczono wobec niej utratę statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 lutego 2008 r. ze względu na nabycie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.

Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Prezydent Miasta K., działając na podstawie art. 123, art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie jako "K.p.a.", wznowił postępowanie w sprawach zakończonych wyżej wymienionym decyzjami. Wskazano, że 24 lipca 2012 r. na podstawie wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, zwanej dalej w skrócie jako "CEIDG" stwierdzono, że w dniu 18 lipca 2012 r. J.F. wykreśliła wpis do ewidencji dokonany w dniu 15 października 1990 r. Jest to fakt istotny dla sprawy statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych (powołano się przy tym na art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, t.j. Dz. U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 z późn. zm., zwanej daje w skrócie jako "ustawa o promocji zatrudnienia").

J.F. w piśmie z dnia 13 sierpnia 2012 r. wyjaśniła, że zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej w styczniu 1992 r., a fakt ten zgłosiła do Urzędu Miasta oraz Urzędu Skarbowego. Nie wie dlaczego widniała nadal w CEIDG, o czym dowiedziała się w dniu 18 lipca 2012 r. podczas starania się o przyznanie dotacji dla osoby bezrobotnej na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Zaznaczyła, że wyrejestrowania działalności dokonała ponownie w dniu 18 lipca 2012 r. Do pisma dołączono zaświadczenie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia 18 lipca 2012 r. o niefigurowaniu J.F. w ewidencji podatników prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą.

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...]r., nr [...], wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, w trybie art. 145 § 1 pkt 5, art. 146 § 1 i art. 151 § 2 K.p.a. stwierdził wydanie z naruszeniem prawa decyzji ostatecznych z dnia: [...]r. nr [...] o uznaniu za osobę bezrobotną; [...]r. nr [...] o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych; [...]r. nr [...] o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Jednocześnie odmówiono uchylenia decyzji z dnia [...]r., nr [...], o utracie statusu osoby bezrobotnej.

Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że mając na uwadze brak zgłoszenia przez stronę faktu posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej oraz obowiązujący stan prawny należało stwierdzić wydanie z naruszeniem prawa decyzji z dnia: [...]r. nr [...] o uznaniu za osobę bezrobotną, [...]r. nr [...] o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz [...]r. nr [...] o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Decyzje te nie mogły być uchylone ze względu na upływ 5 letniego okresu od dnia ich doręczenia. Z tego względu odmówiono również uchylenia decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej.

J.F. w odwołaniu z dnia 11 października 2012 r. ponownie argumentowała, że w styczniu 1992 r. wyrejestrowała działalność zarówno w Urzędzie Skarbowym, jak i w Urzędzie Miasta K. oraz jest w posiadaniu dowodu potwierdzającego wyrejestrowanie jej działalności z Urzędu Skarbowego, nie dysponuje natomiast takim potwierdzeniem z Urzędu Miasta K. Tym nie mniej po uzyskaniu informacji, że jest nadal w ewidencji CEIDG, złożyła wniosek i uzyskała zaświadczenie o wyrejestrowaniu działalności gospodarczej z dniem 18 lipca 2012 r.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz powołał się na treść art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i art. 146 § 1 K.p.a., stanowiących podstawę rozstrzygnięcia sprawy J.F.. Stwierdził, że rejestrując się w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. w dniu 16 maja 2006r. oświadczyła, że nie prowadzi działalności gospodarczej i jej nie zawiesiła. Oświadczenie pozostaje w sprzeczności z uzyskaną przez organ pierwszej instancji informacją dotyczącą wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, posiadanego przez stronę w okresie posiadania statusu osoby bezrobotnej, tj. w okresie od dnia 16 maja 2006 r. Zgodnie bowiem z wydrukiem z CEIDG strona prowadziła działalność gospodarczą od dnia 15 października 1990 r. do dnia 18 lipca 2012 r., a jej wykreślenie nastąpiło dopiero w dniu 24 lipca 2012 r. Skoro, strona wcześniej nie poinformowała organu o prowadzeniu działalności gospodarczej, to nie sposób uznać, że spełniała przesłanki do nabycia statusu osoby bezrobotnej z dniem 16 maja 2006 r., tj. w dacie kolejnej rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w K.. W związku z powyższym organ pierwszej instancji zasadnie wznowił postępowanie w sprawach objętych decyzjami ostatecznymi z dnia: [...]r. nr [...] o uznaniu za osobę bezrobotną; [...]r. nr [...] o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych; [...] r. nr [...] o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych; [...]r. nr [...] o utracie statusu osoby bezrobotnej. Zwrócono następnie uwagę, że pierwsze trzy decyzje nie mogły być uchylone ze względu na art. 146 K.p.a., gdyż od dnia ich doręczenia upłynęło 5 lat. Z tej przyczyny stwierdzono wyłącznie ich wydanie z naruszeniem prawa. Dodatkowo, słusznie odmówiono uchylenia decyzji z dnia [...]r., nr [...], o utracie statusu osoby bezrobotnej wobec braku możliwości jej uchylenia z powodu nabycia z dniem 1 grudnia 2008 r. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy i niemożności z tej przyczyny przywrócenia statusu osoby bezrobotnej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J.F. wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego. Przyznała, że faktycznie figurowała w bazie danych jako osoba prowadząca działalność gospodarczą od dnia 15 października 1990 r., jednakże nie jest to dla niej zrozumiałe, gdyż wniosek o jej wykreślenie złożyła już w 1992 r. zarówno w Urzędzie Miasta, jak i w Urzędzie Skarbowym, Z tej przyczyny 18 lipca 2012 r. złożyła ponowny wniosek o wyrejestrowanie działalności gospodarczej. Organ powinien zatem zbadać, czy fakt figurowania jej w CEIDG nie wynika z błędnego wprowadzania danych lub błędu urzędnika. Jednocześnie nie sprawdzono, czy w tym czasie odprowadzała ona składki na ZUS oraz czy była zarejestrowana w Urzędzie Skarbowym jako osoba prowadząca działalność gospodarczą.

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę nie znalazł podstaw do zmiany swojego stanowiska przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Skarżąca w piśmie procesowym z dnia 27 lutego 2013 r. podniosła, że dopiero chciała rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej i w tym celu składała wniosek o przyznanie dotacji z Powiatowego Urzędu Pracy w K. ze świadomością, iż takiego wpisu nie posiada. Akcentowała, iż wyrejestrowanie przez nią z ewidencji nastąpiło w miesiącu styczniu 1992 r. i po tej dacie nie prowadziła działalności, chociaż figurowała w bazie danych CEIDG. W jej ocenie, winę za zaistniałą sytuację ponoszą organy administracji, które wielokrotnie wydawały w jej sprawach różne decyzje ustalając wadliwie stan faktyczny.

Postanowieniem tut. Sądu z dnia 24 maja 2013 r. o sygn. akt IV SA/Gl 140/13 ustanowiono dla skarżącej adwokata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Dokonując kontroli legalności działania organów administracji, w świetle brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej jako "P.p.s.a.", sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ustawodawca warunkuje zatem możliwość wzruszenia orzeczenia organu administracji publicznej zaistnieniem naruszenia norm prawa materialnego, czy też norm o charakterze procesowym, przy czym w tym przypadku naruszenie to powinno być tego rodzaju, że miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast zgodnie zaś z art.134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, ale też ocenia legalność decyzji również z urzędu.

Sąd badając sprawę w wyżej określonych granicach uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa.

Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia bezrobotnym może być osoba, która nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis:

- zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo

- nie upłynął jeszcze okres, określony we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, do dnia podjęcia działalności gospodarczej,

Kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowi okoliczność, czy skarżąca w dniu 16 maja 2006 r., przy kolejnej rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w K., spełniała przesłankę uznania jej za osobę bezrobotną, określoną w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia.

Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia [...]r., nr [...], działając na podstawie art. 123, art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1 i 2 K.p.a. wznowił postępowanie w sprawach dotyczących skarżącej, zakończonych decyzjami ostatecznymi z dnia: [...]r. nr [...] o uznaniu za osobę bezrobotną; [...]r. nr [...] o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych; [...]r. nr [...] o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych; [...]r. nr [...] o utracie statusu osoby bezrobotnej.

Przyczyną wznowienia postępowania było uzyskanie przez organ informacji za pośrednictwem wydruku z CEIDG (k - 4 akt administracyjnych), że dopiero w dniu 18 lipca 2012 r. skarżąca zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, którą rozpoczęła w dniu 15 października 1990 r., a tym samym zataiła ten fakt podczas ubiegania się o uzyskanie statusu osoby bezrobotnej w miesiącu maju 2006 r.

W tym stanie sprawy organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...]r. ograniczył się do stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji ostatecznych z dnia: [...]r. o uznaniu za osobę bezrobotną i o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych; [...]r. o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, gdyż nie mógł dokonać ich uchylenia ze względu na upływ 5 lat od ich doręczenia oraz odmówił uchylenia decyzji z dnia [...]r. o utracie statusu osoby bezrobotnej.

Nie ulega wątpliwości, że w sprawie istniały podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania skarżącej statusu osoby bezrobotnej (oraz pochodnych od niej spraw) z uwagi na okoliczności nie znane wcześniej organowi. Należy w tym miejscu wskazać, że zgodnie z 151 K.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 K.p.a. wydaje decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, lub 145b albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a lub 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie administracyjne, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

Na podstawie znajdującego się w aktach administracyjnych wydruku z CEIDG i oświadczeń skarżącej należało uznać, że skarżąca nie spełniała przesłanek do uzyskania statusu osoby bezrobotnej ze względu na istniejący wpis do CEIDG. Nie ulega również wątpliwości, że w dniu jej rejestracji 16 maja 2006 r. na "karcie rejestracyjnej bezrobotnego" oświadczyła, że nie prowadzi działalności gospodarczej i jej nie zawiesiła. Jak już wcześniej wskazano fakt pozostawania w ewidencji od 1990 r. do 18 lipca 2012 r. (bez zawieszenia tej działalności) potwierdziła wprost skarżąca, określając to jednakże jako błąd.

W konsekwencji organ pierwszej instancji prawidłowo postanowił wznowić postępowanie w sprawie decyzji o przyznaniu skarżącej statusu osoby bezrobotnej i powiązanych z nią innych przywołanych powyżej i opisanych decyzji. Jednakże z uwagi na art. 146 § 1 K.p.a. i upływ 5 lat od ich doręczenia musiał ograniczyć się wyłącznie do stwierdzenia ich wydania z naruszeniem przepisów prawa. Z tej również przyczyny słusznie nie uchylił decyzji z dnia [...]r. o pozbawieniu skarżącej prawa do statusu osoby bezrobotnej, gdyż spowodowałoby to niezasadne przywrócenie skarżącej tego statusu i pozostanie w obiegu prawnym decyzji z dnia [...]r. o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną.

Skarżąca zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i sądowego nie kwestionowała istnienia wpisu w CEIDG świadczącego o prowadzeniu przez nią działalności gospodarczej od dnia 15 października 1990 r. do dnia 18 lipca 2012 r., akcentowała jednakże, że w 1992 r. złożyła zarówno w Urzędzie Miasta, jak i Urzędzie Skarbowym w K. wniosek o wykreślenie z ewidencji osób prowadzących działalność gospodarczą. W ocenie skarżącej jej dalsze pozostawanie w rejestrze musi wynikać z niewłaściwego wprowadzania danych lub błędu urzędnika Urzędu Miasta. Na potwierdzenie swojego stanowiska przedstawiła między innymi zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o niefigurowaniu w ewidencji osób wykonujących działalność gospodarczą.

Skład orzekający nie uwzględnił zarzutów skarżącej, które zostały przede wszystkim oparte na twierdzeniu o zaprzestaniu przez nią działalności gospodarczej w roku 1992, co jej zdaniem błędnie nie zostało odnotowane w CEIDG.

W tym miejscu należy zaznaczyć, iż art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia wyklucza możliwość przyznania statusu bezrobotnego osobie posiadającej aktywny wpis do ewidencji działalności gospodarczej.

Jednocześnie zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2007 r. nr 155, poz. 1095 z późn. zm.) istnieje domniemanie, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe. Jeżeli do CEIDG wpisano dane niezgodnie z wnioskiem lub bez tego wniosku, osoba wpisana do CEIDG nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej, działającej w dobrej wierze, zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli po powzięciu informacji o tym wpisie zaniedbała wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o jego sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie. W związku z powyższym organy orzekające w sprawie były związane treścią wpisu skarżącej do CEIDG i nie mogły poczynić własnych ustaleń, odmiennych niż dane w nim zawarte. Tym samym zgłoszenie przez skarżąca zarzutu złożenia przez nią wniosku o wykreślenie z ewidencji w 1992 r., nawet poparte konkretnymi dowodami nie mogło odnieść oczekiwanego przez nią skutku. Organ nie mógł bowiem przeprowadzić postępowania wyjaśniającego we wskazanym zakresie. Przykładowo, nawet gdyby skarżąca dysponowała kopią wniosku o wykreślenie z CEIDG, to jednak nadal organ byłby zobowiązany do wznowienia postępowania w jej sprawie. Wniosek ten wynika wprost z zasady domniemania prawdziwości danych w rejestrze CEIDG, określonej w art. 33 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Nie można wobec tego zarzucić organom orzekającym w sprawie braku wyjaśnienia jej stanu faktycznego, skoro nie istnieją podstawy do kwestionowania prawdziwości danych zawartych w CEIDG.

Na marginesie można zauważyć, że zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w K. zostało wydane w dniu 18 lipca 2012 r. i potwierdzało stan ewidencji podatkowej na ten dzień, co wprost nie wyklucza wcześniejszego figurowania w tej ewidencji skarżącej. Nie jest to, jak argumentuje skarżąca, dowód na wyrejestrowanie działalności gospodarczej w 1992 r. Natomiast brak odprowadzenia składek, czy innych należności publicznoprawnych nie podważa istnienia wpisu do CEIDG. Skarżąca zresztą nie potwierdziła żadnym zaświadczeniem z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że nie miała obowiązku uiszczania składek ubezpieczeniowych w okresie od rozpoczęcia działalności gospodarczej, tj. od dnia 15 października 1990 r.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że jedyną właściwą drogą do potwierdzenia przez skarżącą faktu wyrejestrowania przez nią działalności gospodarczej już w 1992 r. byłoby złożenie do CEIDG wniosku o sprostowanie istniejącego wpisu, dotyczącego okresu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, skoro zgodnie ze stanowiskiem skarżącej zwarte w nim dane były błędne, a wiedzę o tym skarżąca powzięła dopiero w dniu 18 lipca 2012 r. Nie ulega również wątpliwości, że ciężar wykazania istnienia błędu w CEIDG spoczywał wyłącznie na skarżącej i wykluczał możliwość wszczęcia tego postępowania z urzędu przez organy administracji orzekające w sprawie.

Dopiero sprostowanie informacji znajdującej w CEIDG dałoby podstawę do odmiennego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skoro, zatem skarżąca zamiast żądania sprostowania wpisu dotyczącego okresu prowadzenia działalności gospodarczej dokonała w dniu 18 lipca 2012 r. wykreślenia działalności gospodarczej, to formalnie potwierdziła jej prowadzenie w okresie od dnia 15 października 1990 r. do dnia 18 lipca 2012 r. W rezultacie skarżąca w dniu [...]r. nie spełniała przesłanek do uznania ją za osobę bezrobotną, określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia.

W tym stanie rzeczy, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.