Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 388/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
article: art. 7,77 par. 1,art. 80,113 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska WSA Dariusz Chaciński (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Starosty L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części uchylającej decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] i odmawiającej nabycia nieodpłatnie z mocy prawa przez Gminę R. własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja w zakresie wskazanym w pkt 1 nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz skarżącego Skarbu Państwa - Starosty L. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...], działając na podstawie art. 17a w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) – dalej: ustawa komunalizacyjna – decyzją podjętą z urzędu z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r. przez gminę R., prawa własności nieruchomości stanowiących drogę, położonych w obrębie ewidencyjnym [...], oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr: [...], kw nr [...] oraz nr [...], kw nr [...].

W uzasadnieniu powyższej decyzji Wojewoda [...] podał, że na podstawie nie określonych przez niego bliżej dokumentów z ewidencji gruntów ustalił, iż przedmiotowe nieruchomości stanowią mienie, o którym mowa art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej, w związku z tym podlega ono skomunalizowaniu na rzecz gminy R. w trybie tego przepisu.

Odwołanie od powyższej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r. wniosła Gmina R. wskazując, że działka nr [...] jest częścią składową drogi powiatowej nr [...], co potwierdza pismo Zarządu Dróg Powiatowych w L. z dnia [...] marca 2010 r. (w rzeczywistości pismo to pochodzi z daty [...] marca 2010 r.). Natomiast działka nr [...] powstała w wyniku podziału działki nr [...], dokonanego decyzją Burmistrza R. z dnia [...] lutego 2006 r., wobec czego nie istniała ona w dniu 27 maja 1990 r. Tak więc obydwie działki były wyłączone z komunalizacji następującej z mocy prawa, nie będąc w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej działkami pod drogami gminnymi.

Ustosunkowując się do odwołania Starosta L., z którego inicjatywy doszło do wszczęcia z urzędu postępowania komunalizacyjnego, w piśmie z dnia 18 maja 2010 r. stwierdził, że objęta decyzją Wojewody [...] działka nr [...] istotnie stanowi grunt pod drogą powiatową, wobec czego w tym zakresie sprawę uważa za bezprzedmiotową. Natomiast co do faktu utworzenia działki nr [...] po dniu 27 maja 1990 r. Starosta stoi na stanowisku, że nie jest to przeszkodą w jej skomunalizowaniu na rzecz gminy R. z mocy prawa, gdyż podział geodezyjny istniejącej w dniu 27 maja 1990 r. działki nr [...] nie oznacza, że nowoutworzona z niej po dniu 27 maja działka nr [...] straciła status składnika podlegającego komunalizacji. Jest to bowiem część tego samego mienia, tylko inaczej oznaczonego w ewidencji gruntów i księdze wieczystej.

Po rozpatrzeniu odwołania Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej, decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] – uchyliła zaskarżoną decyzję w całości i odmówiła stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez gminę R. prawa własności nieruchomości położonych w obrębie ewidencyjnym [...], oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i nr [...].

W uzasadnieniu decyzji KKU podniosła, że z treści powołanego w decyzji Wojewody art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej z dnia 10 maja 1990 r. wynika, iż skomunalizowanie danego składnika mienia w trybie powyższego przepisu – jeśli spełnione zostały warunki w nim określone – następuje z mocy samego prawa, z dniem wejścia tej ustawy w życie, czyli z dniem 27 maja 1990 r. Dlatego decyzje komunalizacyjne podejmowane w trybie wspomnianego przepisu mają charakter deklaratoryjny i mogą dotyczyć tylko mienia w jego stanie faktycznym i prawnym z dnia 27 maja 1990 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił także, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, iż "komunalizacja mienia z mocy prawa (art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy komunalizacyjnej z dnia 10 maja 1990 r.), jest dokonywana według stanu z dnia 27 maja 1990 r., późniejsze regulacje prawne mogą dotyczyć tylko stanu powstałego po tej dacie, choćby nawet decyzja komunalizacyjna była wydana ze zwłoką" (wyrok NSA z dnia 23 marca 1993 r. I SA 1439/92, ONSA z 1994 r. nr 1 poz. 38). Ponadto "dla komunalizacji w trybie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. decydujące znaczenie ma stan faktyczny i prawny mienia ogólnonarodowego istniejący w dacie komunalizacji z mocy prawa tj. 27 maja 1990 r. Organ orzekający o komunalizacji z mocy ustawy musi zatem badać, czy mienie które podlegać ma komunalizacji stanowi własność Skarbu Państwa oraz czy należało ono w omawianym czasie do rady narodowej i terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Jeśli ustalenia organu komunalizującego (wojewody) będą pozytywne, to wydaje on stosownie do art. 18 tej ustawy decyzję stwierdzającą nabycie przez gminę własności z mocy prawa określonego mienia ogólnonarodowego. Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny i jedynie potwierdza to co nastąpiło z mocy prawa" (wyrok NSA z dnia 31 marca 1998 r. I SA 1407/97, LEX 45084).

Przedstawione wyżej tezy i wykładnia orzecznicza NSA – stwierdza dalej KKU – wywodzą się z mającej charakter ogólny zasady prawa wskazanej w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 marca 1996 r., stanowiącej iż "nabycie określonego uprawnienia z mocy samego prawa – jeśli są spełnione wymienione w tym przepisie warunki nabycia prawa – oznacza że nabycie tego uprawnienia jest przewidzianym w ustawie skutkiem, który następuje z dniem wejścia w życie przepisu prawa bez względu na późniejsze zdarzenia prawne" (patrz: uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 1996 r. OPK 2/96, ONSA 1997 nr 1 poz. 5).

Ze znajdującej się w aktach sprawy decyzji Burmistrza R. z dnia [...] lutego 2006 r. wynika, że działka nr [...] została wydzielona z poprzednio istniejącej nieruchomości [działki nr [...]] po dniu 27 maja 1990 r. Ma inne granice, inną powierzchnię i inne oznaczenie ewidencyjne, aniżeli ta poprzednio istniejąca nieruchomość. Z tej przyczyny działka nr [...] nie mogła być skomunalizowana z dniem 27 maja 1990 r., gdyż nie była wtedy jeszcze nawet utworzona (wydzielona).

Nie mogła podlegać skomunalizowaniu w trybie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej również działka nr [...], bowiem jak wynika z treści znajdującego się w aktach sprawy pisma Zarządu Dróg Powiatowych w L. z dnia [...] marca 2010 r. stanowiła ona wcześniej i stanowi nadal część składową drogi powiatowej, oznaczonej nr [...]. Nie należała ona zatem w dniu 27 maja 1990 r. do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i w konsekwencji powyższego nie podlegała skomunalizowaniu w trybie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.

Ponieważ zaskarżona decyzja została podjęta z istotnym naruszeniem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej, organ odwoławczy uwzględniając wyżej przedstawiony stan faktyczny i prawny rozpatrywanego sporu, orzekł jak w osnowie decyzji.

Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2010 r., w części odnoszącej się do działki nr [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Skarb Państwa – Starosta L.. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

- naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej, poprzez przyjęcie, że składnik mienia nieruchomego utworzony po dniu 27 maja 1990 r. i posiadający inną powierzchnię i inne oznaczenie ewidencyjne aniżeli składnik mienia istniejący w dniu 27 maja 1990 r., nie może być przedmiotem decyzji komunalizacyjnej, co stanowiło w ocenie organu wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji Wojewody [...] jako rażąco naruszającej przepis art. 5 ust. l pkt 1 ustawy i wydanie decyzji odmownej,

- naruszenie art. 7 i 77 K.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik postępowania, albowiem organ w ogóle nie analizował stanu prawnego i faktycznego działki nr [...], poprzestając jedynie na ustaleniu, że działka nr [...] została wydzielona z poprzednio istniejącej działki nr [...] dopiero w roku 2006, co jego zdaniem stanowiło przeszkodę w komunalizacji.

W uzasadnienie skargi Starosta L., jako przedstawiciel Skarbu Państwa podniósł, że odnośnie działki nr [...] zgadza się z organem odwoławczym, iż działka ta nie podlegała komunalizacji. Natomiast odnośnie działki nr [...], w ocenie skarżącego organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej. Zdaniem skarżącego zmiany dotyczące nieruchomości, jakie nastąpiły po dniu 27 maja 1990 r., nie mają znaczenia prawnego dla jej komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, bowiem decydujące znaczenie ma stan prawny i faktyczny nieruchomości jaki istniał w dacie wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, a zatem w dniu 27 maja 1990 r. Zauważa to również KKU, niemniej wyciąga z tego faktu błędne wnioski.

Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 23 stycznia 2009 r. (OSK 755/08) komunalizacji z mocy prawa podlega mienie, a więc bez znaczenia jest okoliczność, jak to mienie w przypadku gdy jest nim nieruchomość, zostało wyodrębnione i nazwane geodezyjnie. Wpisy w ewidencji gruntów oznaczeń nieruchomości mają charakter informacyjny, a zatem zmiany w ewidencji gruntów nie powodują zmian w stanie prawnym nieruchomości. Tym samym NSA uznał, że komunalizacji może podlegać także część nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, co do której wykazano, że należała ona w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego.

Nie jest zatem w niniejszej sprawie zasadne stanowisko organu, że wydzielenie nowej działki z poprzednio istniejącej nieruchomości, jest utworzeniem innej nieruchomości, o innej powierzchni i w innych granicach, a nie tylko zmianą oznaczeń geodezyjnych nieruchomości. Jak wskazał NSA w powyższym wyroku, w postępowaniu komunalizacyjnym organ administracyjny ma obowiązek ustalić, czy nieistniejące już działki pozostające w granicach nowoutworzonej nieruchomości, spełniały w dniu 27 maja 1990 r. przesłanki ich skomunalizowania z mocy prawa i wydać rozstrzygnięcie stosownie do istniejącego w tej dacie stanu faktycznego. Niemniej jednak w decyzji komunalizacyjnej, niezbędne jest określenie skutku przejścia prawa własności ze Skarbu Państwa na gminę w stosunku do nieruchomości istniejących stosownie do nowych oznaczeń geodezyjnych i wieczysto-ksiegowych, ponieważ decyzja komunalizacyjna stanowi podstawę wpisu prawa własności do ksiąg wieczystych oraz do ewidencji gruntów i budynków, a więc nie może odnosić się do nieruchomości, które już nie istnieją.

Tak więc, fakt wyodrębnienia działki nr [...] w roku 2006 z działki nr [...] istniejącej w dniu 27 maja 1990 r., nie stanowił przeszkody do objęcia tej działki decyzją komunalizacyjną, wydawaną w trybie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Tym samym organ odwoławczy odmawiając stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę R. własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], winien uprzednio ustalić, czy nieruchomość ta należała czy też nie należała w dniu 27 maja 1990 r. do rady narodowej lub terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego.

Nie ulega natomiast wątpliwości, że KKU nie poczyniła w tym kierunku żadnych ustaleń, a uchylenie decyzji Wojewody [...] nastąpiło wyłącznie wskutek przyjęcia, że wyodrębnienie w roku 2006 działki nr [...] dyskwalifikowało ją jako przedmiot komunalizacji w trybie art. 5 ust. l pkt 1 ustawy komunalizacyjnej. Zaznaczyć należy, że podział działki nr [...] na działki nr [...] oraz [...] nastąpił z uwagi na fakt, że na działce nr [...] zlokalizowana była droga zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich, o czym stanowiło rozporządzenie Ministra Komunikacji z dnia [...].11.1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: [...] (Dz. U. Nr [...], poz. [...] z póź. zm.) – załącznik nr [...]: droga nr [...], która to droga, następnie na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr .133 poz. 872 z póź. zm.) stała się drogą powiatową o zmienionym nr [...] . Obecnie jest to działka [...]. W pozostałej natomiast części działki nr [...] istniejącej na dzień 27 maja 1990 r. przebiegała droga niezaliczona do żadnej kategorii dróg publicznych. Droga ta znajduje się w działce oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...].

Bezspornym wydaje się fakt, że nieruchomość jest podzielnym składnikiem mienia, a zatem skoro przedmiotem komunalizacji nie mogła być w świetle art. 5 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 11 ust. 1 pkt l ustawy komunalizacyjnej istniejąca w dniu 27 maja 1990 r. droga wojewódzka – koniecznym było dokonanie podziału działki nr [...] dla wyodrębnienia nieruchomości niestanowiącej drogi wojewódzkiej. Tym samym komunalizacji poddano jedynie cześć działki nr [...] tj. wyodrębnioną działkę nr [...] mieszczącą się w całości w granicach istniejącej w dniu 27 maja 1990 r. działki nr [...].

Tak więc, na dzień 27 maja 1990 r. w zakresie działki oznaczonej obecnie nr [...] nie mamy do czynienia z drogą publiczną, skoro nie nadano jej żadnej kategorii. Zgodnie bowiem z art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych.

Skarżący wskazuje, że działka nr [...] istniejąc na dzień 27 maja 1990 r. nie należała do [...], ani też nie wchodziła w skład [...].

Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości grunty państwowe, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, są zarządzane przez terenowy organ administracji państwowej; organ ten może powierzyć sprawowanie zarządu nieodpłatnie utworzonemu w tym celu przedsiębiorstwu bądź innej państwowej jednostce organizacyjnej, z wyłączeniem czynności wymagających decyzji administracyjnych. Z kolei w myśl art. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, gospodarka gruntami i wywłaszczanie nieruchomości należą do właściwości rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej. Ilekroć w ustawie jest mowa o radach narodowych lub terenowych organach administracji państwowej bez bliższego określenia, rozumie się przez to rady narodowe stopnia podstawowego lub terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego o właściwości szczególnej do spraw geodezji i gospodarki gruntami.

Zgodnie z utrwaloną już linią orzeczniczą użyte przez ustawodawcę w art. 5 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych pojecie "należące" oznacza kategorię prawną, a nie faktyczną, a więc chodzi tutaj o posiadanie określonego tytułu prawnego, a nie jedynie faktyczne jego władanie.

Tak więc, skoro brak jest dowodów świadczących, że przedmiotowa działka w części niezabudowanej drogą wojewódzką nr [...] była oddana w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, to zgodnie z art. 6 w zw. art. 3 ustawy z dnia 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, gruntem tym zarządzał z mocy prawa terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego. Co prawda we wpisie do ewidencji gruntów w zakresie działki nr [...] ujawniana została jako władająca Dyrekcja [...], to jednak nie ulega wątpliwości, że jednostka ta z mocy art. 4 pkt 12 i art. 21 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych sprawowała zarząd (administrację) gruntami, które zostały zajęte pod drogi publiczne. Nie miała natomiast legitymacji wypływającej z ustawy o drogach publicznych do objęcia w zarząd gruntu niezajętego pod drogę publiczną. To z kolei oznacza, że w zakresie gruntu niezajętego pod drogę publiczną zarząd sprawowany przez Dyrekcję nad takim gruntem, mógłby co najwyżej odbywać się na zasadzie powierzenia zarządu, z tym że w takim przypadku art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości wymagał wydania przez właściwy organ decyzji administracyjnej.

W przedmiotowej sprawie Dyrekcja [...] nie dysponowała jakimkolwiek tytułem prawnym do zarządzania gruntem niezajętym pod drogę publiczną i faktycznie zarządu tego nie wykonywała, a w związku z tym z mocy art. 6 ust. 1 w zw. z art. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, gruntem tym zarządzał w dniu 27 maja 1990 r. terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego. Tym samym uznanie przez KKU w przedstawionym stanie faktycznym, że podział działki nr [...] dokonany w roku 2006 r. w celu wyodrębnienia mienia podlegającego komunalizacji (działka [...]) dyskwalifikuje to mienie jako przedmiot komunalizacji, nie znajduje oparcia w przepisie art. 5 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 11 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga ma uzasadnione podstawy, a oba jej główne zarzuty sąd w całości uznał za zasadne.

Zacząć należy od tego, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa odwołując się w zaskarżonej decyzji do poglądów wyrażonych w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego na temat charakteru prawnego decyzji komunalizacyjnej, zdaje się nie dostrzegać, że deklaratoryjny charakter tej decyzji (nie podważany przez nikogo, w tym to, że "nabycie prawa własności jest przewidzianym w ustawie skutkiem, który następuje z dniem wejścia w życie przepisu prawnego, jeżeli są spełnione wymienione w tym przepisie warunki nabycia, na których ocenę nie mają wpływu zdarzenia późniejsze" – zob. powoływany przez KKU wyrok NSA z 30.01.2009 r. I OSK 881/08, LEX 516012) w żaden sposób nie pozostaje w sprzeczności z utrwalonym także w orzecznictwie NSA przekonaniem, iż "komunalizacji z mocy prawa podlega mienie, a więc bez znaczenia jest okoliczność, jak to mienie, w przypadku gdy jest nim nieruchomość, zostało wyodrębnione i nazwane geodezyjnie. W postępowaniu komunalizacyjnym organ ma obowiązek ustalić, czy nieistniejące już działki, pozostające w granicach nowo utworzonej nieruchomości, spełniały w dniu 27 maja 1990 r. przesłanki ich skomunalizowania z mocy prawa. W decyzji komunalizacyjnej, niezbędne jest określenie skutku przejścia prawa własności ze Skarbu Państwa na gminę w stosunku do nieruchomości istniejących stosownie do nowych oznaczeń geodezyjnych i wieczystoksięgowych, ponieważ decyzja komunalizacyjna stanowi podstawę wpisu prawa własności do ksiąg wieczystych oraz do ewidencji gruntów i budynków, a więc nie może odnosić się do nieruchomości, które już nie istnieją" (zob. wyrok NSA z 23.01.2009 r. I OSK 755/08, LEX nr 514985). "Zmiana oznaczeń ewidencyjnych nieruchomości nie oznacza, że nieruchomość taka automatycznie traci status mienia podlegającego komunalizacji" (zob. wyrok NSA z 1.10.2010 r. I OSK 1620/09, LEX nr 745107), jak przyjął to organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Podział geodezyjny działki, który następuje po dniu 27 maja 1990 r. nie jest także "zdarzeniem późniejszym", o jakim mowa w cytowanych przez KKU orzeczeniach NSA, gdyż i w wyroku NSA z 30.01.2009 r. I OSK 881/08, i w uchwale NSA z 18.03.1996 r. OPK 2/96, chodziło o zdarzenia (czynności) prawne wywołujące zmiany podmiotowe w sferze własności nieruchomości, które jeśli wystąpią po dacie ustawowej komunalizacji, nie mają dla niej znaczenia. Podział geodezyjny nieruchomości takich zmian nie wywołuje, a nowe oznaczenie geodezyjne po jej podziale ma jedynie charakter informacyjny (ewidencyjny). Z uwagi na to, późniejszy podział geodezyjny nieruchomości, a w jego wyniku nowe oznaczenie, ma znaczenie dla ewentualnego procesu komunalizacji. "Jeżeli istnieją więc ustawowe przesłanki do komunalizacji mienia [w postaci] części nieruchomości, to powinna być wydana w tym zakresie stosowna decyzja. Przy czym niezbędne jest odniesienie się w niej do stanu istniejącego w dniu 27 maja 1990 r., ponieważ komunalizacji nie podlega nieruchomość powstała po tej dacie, ale część nieruchomości istniejącej w tym dniu, która aktualnie posiada stosowne, nowe oznaczenie" (por. wyrok NSA z 12 września 2007 r., I OSK 1352/06, LEX nr 382234). Komunalizacja może dotyczyć części nieruchomości, bowiem np. tylko część spełniała przesłanki ustawowe komunalizacji. Zwłaszcza że ustawodawca posługuje się pojęciem "mienia" a nie "nieruchomości" (zob. powoływany już wyrok NSA z 12.09.2007 r.). Przepisy ustawy komunalizacyjnej nie zawierają żadnego ograniczenia w tym zakresie i nie wyłączają komunalizacji w stosunku do części nieruchomości, o ile spełnione są przesłanki w nich określone. Jest to bowiem to samo mienie lub, tak jak w niniejszej sprawie, część tego mienia, tylko inaczej oznaczona w ewidencji gruntów i budynków. Zaprezentowany pogląd nie budzi wątpliwości w orzecznictwie NSA. Na marginesie zauważyć w związku z tym należy, że dla prezentowanego już wielokrotnie odmiennego stanowiska Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej trudno znaleźć zrozumienie.

Tak więc za zasadny należało uznać zarzut skargi, iż naruszony został przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej, z tego powodu, że organ odwoławczy a priori wykluczył możliwość skomunalizowania działki nr [...] tylko dlatego, że została ona wydzielona z poprzednio istniejącej nieruchomości (działki nr [...]) po dniu 27 maja 1990 r. i ma inne granice, inną powierzchnię i inne oznaczenie ewidencyjne, aniżeli nieruchomość istniejąca w dniu 27 maja 1990 r.

Ponadto, przyjmując taki pogląd, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa naruszyła, jak słusznie zauważono w skardze, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., gdyż w ogóle zaniechała zbadania i wyjaśnienia rzeczywistych przesłanek komunalizacji działki nr [...]. Z tego powodu zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli sądowej, z punktu widzenia spełnienia bądź nie przesłanek komunalizacji, gdyż oceny:

- czy słuszne są twierdzenia skarżącego, iż działka ta "należała" w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej do rady narodowej lub terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, a na tym tle:

- jak rozumieć wpis w ewidencji gruntów jako władającego Dyrekcji [...] w stosunku do działki nr [...],

- jakie znaczenie w okolicznościach tej sprawy ma art. 6 w zw. art. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym w dacie ustawowej komunalizacji,

- jak należy ocenić status drogi, która była urządzona na działce nr [...], a po jej podziale na działce nr [...],

może dokonać tylko organ administracji publicznej. Sąd administracyjny nie może orzekać o istocie sprawy administracyjnej, bowiem jego zadaniem jest wyłącznie kontrola działania administracji publicznej (art. 3 § 1 P.p.s.a.).

Rozpatrując ponownie sprawę organ odwoławczy ustosunkuje się do twierdzeń skarżącego odnośnie przesłanek komunalizacji działki nr [...], które w syntetycznej formie zostały przez sąd przytoczone wyżej.

Na zakończenie wyjaśnienia wymaga jeszcze tylko kwestia daty decyzji, od której KKU rozpoznała odwołanie, co zauważone zostało również w skardze. W zaskarżonej do sądu decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. KKU podała bowiem, że rozstrzygnięcie wydała po rozpatrzeniu odwołania "Burmistrza R." od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. (...), podczas gdy decyzja Wojewody [...] pochodzi z [...] lutego 2010 r. Sąd uznał jednak, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, iż mamy do czynienia z oczywistą omyłką, w rozumieniu art. 113 § 1 K.p.a. I choć omyłka ta nie została sprostowana przez organ odwoławczy we właściwym trybie do dnia wydania wyroku, to sąd uznał, że nie stanowi to podstawy do uchylenia w całości zaskarżonej decyzji, jedynie z tego formalnego powodu. Jeśli bowiem sprostowaniu (rektyfikacji decyzji) w trybie art. 113 § 1 K.p.a. podlegają tylko wadliwości nieistotne, a niewątpliwie tak było w tym przypadku, to trudno uznać, że to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.

W tej sytuacji uznając, że w odniesieniu do działki nr [...] zaskarżona decyzja narusza art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej, co miało wpływ na wynik sprawy, oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 sentencji. O wstrzymaniu wykonania decyzji w uchylonej części orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a., a o kosztach na podstawie art. 200 P.p.s.a.