Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 985/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 12
journal: Dz.U. 2019 poz 341
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi S.S., dalej "skarżący", jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego , dalej "Kolegium", z (...) lipca 2020 r. nr (...) w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy.

Na podstawie akt administracyjnych sprawy Sąd ustalił, że wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] Wydział II Karny z 20 grudnia 2019 r. sygn. akt. [...], w pkt II orzeczono wobec S.S. środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. "B" z wyłączeniem od zakazu kat. "D", na okres 3 (trzech) lat. Wyrok stał się prawomocny i wykonalny z dniem 28 grudnia 2019 r. Na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. 2019, poz. 341 ze zm., dalej "ustawa") Prezydent Miasta, dalej "Prezydent", cofnął skarżącemu uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. "B".

Wnioskiem z 17 lutego 2020 r. skarżący zwrócił się do Prezydenta o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii "D" z uwagi na treść prawomocnego wyroku.

Decyzją z (...) maja 2020 r. nr (...) Prezydent odmówił Skarżącemu zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii "D".

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgodnie z treścią art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. 2014 poz. 970), prawo jazdy nie może być wydane osobie ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy: AM, A1, A2, A, C1 , C, D 1 ,D w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii "B"; B+E, C1+E, C+E, D1+E, D+E w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii "B" lub odpowiednio kategorii C1, C, D1, D. Po zmianie, rozstrzygającej występujące uprzednio rozbieżności orzecznicze, przepis ten obejmuje już nie tylko osoby ubiegające się o wydanie prawa jazdy, ale także osoby, które stosowne uprawnienia wcześniej już posiadały.

W odwołaniu od wskazanej wyżej decyzji S.S. zarzucił zaskarżonej obrazę przepisów prawa materialnego i procesowego polegającą m. in. na błędnym przyjęciu, iż brak jest podstaw do zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii "D" pomimo, iż takie prawo jazdy posiadał wcześniej i nie został go przez żaden Sąd ani organ. Zarzucił sprzeczne z brzmieniem ustawy - kodeks kamy zawężenie orzeczonego przez Sąd zakazu ponad kategorię "B", pomimo, iż Sąd orzekł środek kamy w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii "B" wyłączając od zakazu pojazdy kategorii "D". W ocenie Odwołującego w sprawie doszło także do obrazy przepisów prawa procesowego poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego i brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym jednoznacznej treści wyroku sądowego z dnia 20 grudnia 2019 r. oraz pozostałych dowodów. W ocenie odwołującego argumentacja zawarta w uzasadnieniu decyzji jest wewnętrznie sprzeczna i niekonsekwentna, bowiem wynika z niej z jednej strony, że nie można mu zwrócić prawa jazdy kategorii "D", z drugiej zaś w razie złamania zakazu kierowania pojazdami kat. "B", dopuszczenie się czynu zabronionego z art. 244 k.k. nie będzie dotyczyć kierowania pojazdami innej kategorii, których zakaz nie obejmuje.

Po rozpoznaniu odwołania Kolegium działając na podstawie art. 238 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej "k.p.a.") oraz art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust.2 pkt 2 u.k.p. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta w całości podzielając jego stanowisko i argumentację przytoczoną na jego poparcie.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że mając na uwadze brzmienie art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.k.p. należy stwierdzić, iż wolą ustawodawcy było wywołanie dodatkowej, niezależnej od sankcji karnej, sankcji administracyjnej poprzez uniemożliwienie osobie z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów podstawowych kategorii odzyskania dokumentu umożliwiającego kierowanie pojazdami innych kategorii i to nawet wówczas, gdy sąd kamy nie pozbawił skazanego uprawnień do kierowania pojazdami wszystkich kategorii. Zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii "B" pozbawia wszelkich kategorii praw jazdy wymienionych w ustawie.

Za taką interpretacją art. 12 ust. 2 pkt 2 u*rp. przemawia w pierwszym rzędzie wykładnia językowa, a także wykładnia celowościowa. Ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji. Trudno bowiem przyjąć, że racjonalny ustawodawca pozbawiając prawa do kierowania pojazdami osobowymi kategorii "B" zezwoliłby np. na prowadzenie pojazdów ciężarowych, czy ciężarowych z przyczepą (kategorii C, C+E). Za taką wykładnią, jak i zastosowaniem w sprawie wymienionych przepisów, przemawia nie tylko rygoryzm zasad ruchu drogowego, które służą zapewnieniu bezpieczeństwa wszystkim uczestnikom ruchu drogowego i ochronie w szczególności wartości nadrzędnych, takich jak życie i zdrowie ludzkie, ale również art. 31 ust. 3 Konstytucji RP dopuszczający ustanowienie w ustawie ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw w sytuacji, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób, przy czym ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Prezentowane stanowisko odpowiada poglądom prawnym prezentowanym już przez Naczelny Sąd Administracyjny w licznych wyrokach.

Nałożony na skarżącego środek kamy wywołuje konsekwencje administracyjnoprawne, o których mowa w u.k.p. Decyzja organu administracji konkretyzuje obowiązujące wobec skarżącego zakazy wynikające z przepisów u.k.p., które to dolegliwości są skutkiem orzeczonego środka karnego przez sąd kamy. Na gruncie tej ustawy ustawodawca rozciągnął skutki orzeczenia karnego w zakresie prawa jazdy kategorii "B" także na inne uprawnienia do prowadzenia pojazdów, a organy administracji publicznej nie posiadają uprawnienia do zwrotu skarżącemu dokumentu prawa jazdy kategorii "D".

Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 11 października 2016 r. sygn. akt K 24/15 stwierdził, że orzeczenie środka karnego w postępowaniu karnym w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych określonych kategorii nie stoi na przeszkodzie możliwości stosowania wobec tej samej osoby za ten sam czyn dodatkowych sankcji administracyjnych. Zakaz wydania prawa jazdy określonej kategorii (innej niż określonej w wyroku karnym) nie jest kolejną karą za to samo przewinienie i nie zapada w ramach tej samej sprawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie S.S. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżając w całości decyzję Kolegium zarzucił:

I. Obrazę przepisów prawa procesowego, a w szczególności:

art. 7 i art. 8 k.p.a poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego i całkowite pominięcie słusznego interesu skarżącego z brakiem respektowania prawomocnego wyroku Sądu przyznającego stronie prawo do prowadzenia pojazdu w kategorii "D", i niesłuszne przyjęcie, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii "B" pozbawia wszelkich kategorii praw jazdy wymienionych w ustawie,

art. 77 § 1 k.p.a poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym jednoznacznej treści wyroku sądowego z dnia 20 grudnia 2019 r. oraz pozostałych dowodów,

art. 107 § 3 k.p.a poprzez podtrzymanie argumentacji organów stopnia podstawowego wyrażającej się stwierdzeniem, iż nie można zwrócić skarżącemu prawa jazdy kategorii "D" z drugiej, zaś strony podtrzymaniem stwierdzenia, iż dla samego zainteresowanego oznacza to tyle, że mając orzeczony zakaz kierowania pojazdami kat. "B", w razie złamania tego zakazu dopuścił się czynu zabronionego z art. 244 k.k., nie będzie to dotyczyć natomiast kierowania pojazdami innej kategorii, których zakaz nie obejmuje,

II. Obrazę przepisów prawa materialnego, a w szczególności:

błędną wykładnię przepisu art. 12 ust. 2 ustawy - wraz ze zmianą z 26 czerwca 2014 r. - ustawa o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. 2014, poz. 970) poprzez błędne przyjęcie, iż Skarżącemu nie można zwrócić zatrzymanego prawa jazdy kategorii "D" pomimo, iż takie prawo jazdy posiadał wcześniej i nie został pozbawiony tego uprawnienia przez żaden Sąd, ani organ administracji oraz całkiem dowolne przyjęcie, iż pozwala na to wykładnia językowa i interpretacja w.w. przepisów, co pozostaje w rażącej sprzeczności z treścią prawomocnego wyroku sądowego.

wydanie zaskarżonej decyzji sprzecznie z treścią prawomocnego wyroku sądowego i treścią art. 42 § 2 k.k., a w konsekwencji niedopuszczalne i sprzeczne z brzmieniem ustawy - kodeks karny zawężenie orzeczonego przez Sąd zakazu ponad kategorię" B" - pomimo, iż Sąd Rejonowy w [...] - wyrokiem z dnia 20 grudnia 2019 r. sygn. akt [...] orzekł w pkt II środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii "B" - wyraźnie wyłączając od zakazu kategorie "D" - z całkowicie niesłusznym podtrzymaniem decyzji organu stopnia podstawowego.

W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Wykładnię przepisu art. 12 ust. 2 ustawy. zaprezentowaną przez organy należy uznać za nietrafną i niedopuszczalną. Bezspornym jest, iż odmowa zwrotu prawa jazdy kategorii "D" Skarżącemu pozostaje w rażącej sprzeczności z treścią wyroku sądowego. Zakres przedmiotowy zakazu prowadzenia pojazdów (art. 42 k.k.), relacja pomiędzy postępowaniem karnym i postępowaniem administracyjnym - w sytuacjach, kiedy orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów określonego rodzaju były wielokrotnie przedmiotem analizy w doktrynie i orzecznictwie. Sąd Najwyższy rozstrzygając ten problem postanowieniem z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. akt IKZP 29/13 uznał, że Sąd orzeka o zakazie prowadzenia pojazdów, określając jednocześnie jakiego rodzaju pojazdów zakaz dotyczy i dopiero to orzeczenie Sądu stanowi podstawę do cofnięcia przez właściwy organ administracji, uprawnień do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie. Organ ten nie może przy tym rozszerzyć, ani zawęzić orzeczonego przez Sąd zakazu. Pogląd ten został zaakceptowany w doktrynie i orzecznictwie, które Skarżący przytoczył wskazując, że w rozpatrywanej sprawie zasadny był wniosek strony o zwrot - wydanie prawa jazdy kategorii “D“ skoro uprawnień tych nie cofnięto, bowiem to sąd powszechny, a nie organ administracji - orzeka o zakazie prowadzenia pojazdów, ustalając jednocześnie jakiego rodzaju pojazdów zakaz dotyczy i dopiero to orzeczenie sądu powszechnego stanowi podstawę do cofnięcia uprawnień do ich prowadzenia. Organ administracji publicznej jest zobowiązany wydać (zwrócić) osobie, wobec której orzeczono taki zakaz prawo jazdy kategorii, której ten zakaz nie obejmuje, jeżeli oczywiście ona je uprzednio posiadała.

Zaskarżona decyzja jest rażąco krzywdząca dla strony i narusza prawo.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne kierując się zatem kryterium legalności dokonują oceny zgodności zaskarżonego aktu oraz postępowania poprzedzającego jego wydanie z normami prawnymi – proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Kontrola działalności administracji publicznej, jak stanowi art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), zwanej dalej "P.p.s.a." obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, niezależnie od żądań i wniosków zawartych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych treścią zaskarżonego aktu.

Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 P.p.s.a.).

Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola zaskarżonej decyzji, tj. co do jej zgodności z prawem nie wykazała naruszenia prawa przy jej wydawaniu i dlatego skarga, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., podlegała oddaleniu.

W kontrolowanej sprawie stan faktyczny nie jest sporny. Wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] Wydział II Karny z 20 grudnia 2019 r. sygn. akt. [...], w pkt II orzeczono wobec S.S. środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. "B" z wyłączeniem od zakazu kat. "D", na okres 3 (trzech) lat. Wyrok stał się prawomocny i wykonalny z dniem 28 grudnia 2019 r. Na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. 2019, poz. 341 ze zm., dalej "ustawa") Prezydent Miasta , dalej "Prezydent", cofnął skarżącemu uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. "B".

Wnioskiem z (...) lutego 2020 r. skarżący zwrócił się do Prezydenta o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii "D" z uwagi na treść prawomocnego wyroku, a więc w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych określonych w ww wyroku. Zatem istotą sprawy niniejszej jest ustalenie czy obowiązujące przepisy dawały podstawę do pozytywnego załatwienia powyższego wniosku.

Przypomnieć należy, że ustawa rozróżnia osoby ubiegające się o wydanie prawa jazdy (nie posiadające uprawnień do kierowania pojazdami) od osób, które takie uprawnienia posiadają i które wnoszą jedynie o zwrot dokumentu prawa jazdy. Do tej ostatniej kategorii należy skarżący, który powołanym wcześniej wyrokiem karnym nie został pozbawiony uprawnień do kierowania pojazdami kat. D, dlatego wystąpił z wnioskiem o zwrot prawa jazdy w zakresie tej kategorii.

Przepis art. 12 ust. 1 ustawy wymienia w swej treści okoliczności, których wystąpienie uniemożliwia wydanie prawa jazdy, a jedną z nich jest wskazany w pkt 2 zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu, w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Z kolei z art. 12 ust. 2 ustawy wynika, że okoliczność wyłączająca możliwość wydania prawa jazdy określona w pkt 2 art. 12 ust. 1, odnosi się także do innych kategorii uprawnień w zakresie prawa jazdy, nie objętych orzeczonym zakazem. Tym samym w aktualnym stanie prawnym, skutek zdarzenia prawnego, jakim jest skazanie prawomocnym wyrokiem zakazującym prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie danej kategorii, został rozciągnięty na inne uprawnienia do prowadzenia pojazdów, zarówno względem osób ubiegających się o prawo jazdy innej kategorii, jak i dysponujących już takim prawem jazdy. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, trudno sobie wyobrazić by racjonalny ustawodawca pozbawiając prawa do kierowania pojazdami osobowymi (kat. B) zezwolił na prowadzenie pojazdów pozostałych kategorii. Ratio legis tego zakazu stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości (np. wyrok NSA z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt I OSK 382/14).

Mając powyższe na względzie - wbrew stanowisku skarżącego – nie można zarzucić organom, że nie respektują wyroku karnego. Z mocy bowiem art. 12 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy konsekwencją orzeczenia środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów objętych prawem jazdy kategorii B jest ustawowe rozstrzygnięcie zakazu (w ramach sankcji administracyjnej w postaci decyzji o odmowie wydania lub zwrotu dokumentu prawa jazdy) również na inne kategorie prawa jazdy, w tym także na te, co do których sąd karny nie orzekł zakazu prowadzenia pojazdów, albo co do których zakaz ten wyłączył. Wniosek taki znajduje wsparcie zarówno w literalnej treści przepisu art. 12 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy, jak również w zasadzie "dwutorowości" karnoprawnego i administracyjnoprawnego sankcjonowania naruszenia obowiązków ustawowych. Ustawodawca z jednej bowiem strony przewidział stosowanie sankcji karnej za czyn polegający na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości (kara oraz środek karny za popełnienie przestępstwa z art. 178a k.k.), a z drugiej wprowadził rozszerzenie sankcjonowania powyższego czynu przez sankcję administracyjną wymierzoną niezależnie od sankcji karnej, a której przejawem są wspomniane wyżej przepisy art. 12 ust. 1 pkt 2 i art. 12 ust. 2 ustawy. Niewątpliwie u podstaw tego rodzaju "dwutorowości" stoją różne cele związane ze specyfiką sankcji karnych i administracyjnych (represyjne, prewencyjne, ochronne, inne) jako narzędzi osiągania stanu bezpieczeństwa i porządku w ruchu drogowym.

Trzeba tu również podkreślić, że źródłem ograniczenia uprawnień osób ubiegających się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy nie jest w tym wypadku sam wyrok karny, lecz norma ustawowa, która podlega konkretyzacji za pośrednictwem decyzji o odmowie wydania lub zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Takie rozwiązanie ustawowe, jak zawarta w przepisach art. 12 ust. 2 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy podstawa nałożenia sankcji administracyjnej w drodze decyzji administracyjnej – niezależnej od sankcji karnoprawnej – nie narusza wzorców konstytucyjnych. Za przedstawioną wyżej interpretacją, jak i zastosowaniem w sprawie niniejszej wymienionych przepisów ustawy, przemawia nie tylko rygoryzm przepisów i zasad ruchu drogowego, służących zapewnieniu bezpieczeństwa wszystkim uczestnikom ruchu drogowego i ochronie w szczególności wartości nadrzędnych, takich jak życie i zdrowie ludzkie, ale także art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Przepis ten dopuszcza ustanowienie w ustawie ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw w sytuacji, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób, przy czym ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności praw. Bez systemu sankcjonowania działań godzących w tę wartość, jej ochrona byłaby jednak niemożliwa.

Organy orzekające w sprawie niniejszej nie miały więc podstaw do odstąpienia od zastosowania wskazanych wyżej przepisów ustawy, nawet jeżeli oznacza to de facto dodatkową sankcję dla skarżącego. Przepisy te są przepisami bezwzględnie obowiązującymi, tym samym organy administracji nie miały możliwości działania w ramach tzw. uznania administracyjnego.

Wątpliwości skarżącego dotyczące kategorii podmiotów do których odnoszą się przepisy art. 12 ust. 1 i 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami mogły być uprawnione co najwyżej na tle wcześniejszego brzmienia art. 12 ust. 2 obowiązującego do 24 października 2014 r. Artykuł 12 ust. 1 stanowi (zarówno wówczas jak i obecnie): "Prawo jazdy nie może być wydane osobie (...)", a art. 12 ust. 2 w wersji do ww. daty stanowił: "Przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii: (...)". Cytowane zdanie wstępne ust. 2 art. 12 zmienione zostało przez art. 1 pkt 4 lit. b ustawy z 26 czerwca 2014 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 970) o zmianie ustawy o kierujących pojazdami przez dodanie do ww. treści następującego określenia "lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także przywrócenie uprawnienia w zakresie". W wyniku tej zmiany art. 12 ust. 2 uzyskał obecnie obowiązującą treść: "Przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: (...)". Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga oparta jest w całości na wyrażanych w judykaturze wątpliwościach dotyczących wcześniejszego brzmienia art. 12 ust. 2 ustawy. W orzecznictwie powstała wówczas kontrowersja - czy użyte w tym przepisie sformułowanie "wydane" odnosi się do osób, które nie nabyły jeszcze uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych czy też odnosi się także do podmiotów, które zostały pozbawione tych uprawnień na mocy wyroku sądowego i które domagają się wydania zabranego im wcześniej prawa jazdy. Sąd Najwyższy w powołanym w uzasadnieniu skargi postanowieniu z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie I KZP 29/13 uznał, że zawarty w art. 12 ust. 2 ustawy zwrot "wyda" odnosi się do tych osób, które ubiegają się o wydanie prawa jazdy a nie do tych, którym zostało one odebrane na mocy wyroku skazującego, w którym orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych określonej kategorii. Warto zauważyć, że już wówczas Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielał tego poglądu i uważał, że dotyczyło ono także tych osób, które ubiegają się o zwrot odebranego im prawa jazdy na mocy wyroku wydanego w sprawie karnej. Wyjaśniał, że odmienna interpretacja prowadziłaby do sytuacji w której brak by było w ustawie regulacji dotyczącej kwestii zwrotu (wydania) prawa jazdy po zakończenia okresu wyznaczonego wyrokiem karnym (por. wyrok NSA z 9 grudnia 2015 r., I OSK 678/14). Doprecyzowanie treści omawianego przepisu przez ustawodawcę rozwiało wszelkie wątpliwości co do jego ostatecznej wykładni. Stąd powracanie przez skarżącego do koncepcji wyrażanych we wcześniejszym orzecznictwie na tle poprzedniego stanu prawnego, w tym do powołanego wyżej postanowienia Sądu Najwyższego, nie mogło być skuteczne.

Należy wyjaśnić, że zaskarżone rozstrzygnięcie - wbrew wywodom skargi - nie prowadzi do rozszerzenia kary orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego. Odmowa wydania (zwrotu) dokumentu prawa jazdy następuje na skutek orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów określonej kategorii, ale decyzja wydawana na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy nie jest podejmowana w wykonaniu wyroku karnego. Nie można zatem przyjąć, że odmowa wydania (zwrotu) prawa jazdy stanowi niedopuszczalne rozszerzenie decyzją administracyjną sankcji orzeczonej wyrokiem karnym. Zachodzi bowiem sytuacja, że to samo zdarzenie prawne (fakt skazania skarżącego i orzeczenia wobec niego środka karnego), wywołuje różne i niezależne od siebie skutki prawne. Rodzi ono skutki wynikające wprost z przepisów prawa karnego (art. 42 k.k.), jednakże pociąga za sobą też skutki na płaszczyźnie prawa administracyjnego, w postaci przewidzianych w nim sankcji. Jak wskazuje się w utrwalonym w tym przedmiocie orzecznictwie, decyzja organu konkretyzuje jedynie swą treścią obowiązujące wobec strony zakazy z uwzględnieniem przepisów ustawy o kierujących pojazdami. Nie modyfikuje zatem w żaden sposób środka karnego. Uwzględnia jedynie treść ustawy o kierujących pojazdami, zawierającej wykaz dolegliwości będących skutkiem środka karnego orzeczonego przez sąd karny. Oznacza to, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B pozbawia wszelkich kategorii praw jazdy wymienionych w ustawie. Sąd podziela również stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1612/18 w którym wyjaśniono, że "sankcja administracyjna odnosi się do tych kategorii prawa jazdy, które nie były objęte prawomocnym wyrokiem karnym, a ponadto realizuje ona odmienne funkcje i cele. Nie są to zasadniczo cele i funkcje represyjne (odwetowe), lecz prewencyjne i zabezpieczające. Trzeba również zwrócić uwagę na zupełnie odmienny przedmiot sankcji karnej i administracyjnej. O ile wyrok karny obejmujący środek karny zakazu prowadzenia pojazdu odnosi się wprost do uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych określonych kategorii, o tyle decyzja o odmowie wydania prawa jazdy lub o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy ma za przedmiot jedynie uprawnienie do uzyskania lub odzyskania dokumentu potwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdami określonej kategorii. Nie ma zatem w tym zakresie tożsamości sankcji o identycznym (represyjnym) i skierowanym na te same uprawnienia charakterze."

Podsumowując, Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy oraz dokonały jego oceny, co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniach obu decyzji. Również, wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze, dokonały prawidłowej wykładni norm prawa materialnego (przytoczonych przepisów ustawy o kierujących pojazdami) i właściwie je zastosowały. W rezultacie brak było podstaw do usunięcia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty Bieszczadzkiego z obrotu prawnego.

Dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona.