Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 569/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 2 pkt 1 lit. k, art. 24 ust. 3, art. 26 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 859
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ drugiej instancji, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej: op) oraz przepisów ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 859 ze zm., dalej: ustawa SENT) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z [...] r., nr [...] nakładającą na A Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: skarżąca, przewoźnik) karę pieniężną w wysokości 20.000 zł z tytułu niewykonania przez przewoźnika obowiązku zgłoszenia w rejestrze [...] danych, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 1 lit. h ustawy SENT, w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli.

Rozstrzygniecie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym.

18 stycznia 2018 r., w godz. od 10:10 do 17:30, na drodze nr [...] w C., funkcjonariusze celno-skarbowi przeprowadzili kontrolę przestrzeganie obowiązków wynikających z przepisów ustawy SENT, a w szczególności przewozu drogowego towarów dokonywanego zespołem pojazdów składającym się z ciągnika samochodowego marki Mercedes Benz (nr rejestracyjny [...]) oraz naczepy ciężarowej marki VAN HOOL (nr rejestracyjny [...]), kierowanym przez kierowcę zatrudnionego przez skarżącą prowadzącą usługi przewozowe na podstawie posiadanej licencji nr [...] międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Nadawcą towaru był podmiot czeski, firma B a odbiorcą firma niemiecka, C. Przewóz objęty był zgłoszeniem [...].

W trakcie kontroli kierowca przedstawił dokumenty w postaci: wydruk SENT, CMR nr [...], Packing LIST [...], Ważni Listek CISLO nr [...], licencję nr [...], analizę chemiczną towaru nr [...], dowód rejestracyjny ciągnika samochodowego oraz naczepy.

Kontrolujący dokonali sprawdzenia danych wprowadzonych do systemu SENT i stwierdzili, że wskazywały one towar o nazwie [...] klasyfikowany do pozycji CN 2905 o masie brutto [...] kg. Dokumentacja okazana przez kierowcę różniła się wyłącznie oznaczeniem tego towaru kodem CN 2917.

Szczegółowy przebieg kontroli opisano w protokole kontroli z 18 stycznia 2018 r., którego załącznikami są wskazane dokumenty.

W oparciu o powyższe ustalenia organ postanowieniem z [...] r. wszczął z urzędu wobec przewoźnika postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisów wynikających z ustawy SENT. W tej samej dacie poinformowano przewoźnika o kryteriach odstąpienia przez organ od nałożenia kary pieniężnej, tj. wystąpienia ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego. Spółka złożyła taki wniosek przedkładając dokumentację finansowo majątkową. Organ podjął również własne czynności.

W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z [...] r. wymierzył skarżącej karę pieniężną w kwocie 20.000 zł z tytułu niewykonania przez nią jako przewoźnika, obowiązku zgłoszenia w rejestrze [...] danych wymaganych ustawą SENT. Organ ustalił, że przewoźnik wpisał dla przewożonego towaru kod CN 2905 zamiast CN 2917, wskazany przez producenta i sprzedawcę towaru. Ustalenie to uzasadniało zastosowanie art. 22 ust. 1 pkt 2, art. 26 ust. 1, ust. 2 i ust. 5 oraz art. 27 ust. 1 ustawy SENT i nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł. Organ nie znalazł bowiem podstaw do wnioskowanego przez przewoźnika odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej ani umorzenia postępowania w oparciu o art. 208 ust. 1 w zw. z art. 165b § 1op z racji uwzględnienia przedłożonej przez skarżącą opinii prawnej z [...] r. sporządzonej przez prof. B.B., K.L. i W.M., dotyczącej możliwości zastosowania art. 165b § 1op w przypadku kontroli prowadzonej na podstawie art. 13 ustawy SENT.

W odwołaniu od decyzji przewoźnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o umorzenie postępowania w sprawie, jako wydanej z naruszeniem prawa:

1. art. 121 i art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 191 op, tj. prowadzenie postępowania podatkowego w sposób naruszający zasadę zaufania obywateli do organów podatkowych oraz zasadę prawdy obiektywnej, poprzez niewyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, niewystarczające ustalenie stanu faktycznego, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, poprzez nieustalenie czy w sprawie ma zastosowanie art. 12 zdanie drugie ustawy SENT; art. 12 ustawy SENT w zw. z art. 122 op przez jego nieuwzględnienie pomimo wszczęcia i niezakończenia postępowania do dnia [...] r. i nałożenia kary mimo braku uszczuplenia podatkowego; art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy było to uzasadnione z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny.

Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów oraz argumentów odwołania i zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję z [...] r. o nałożeniu kary pieniężnej.

W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności wyjaśnił przyczyny długotrwałości postępowania będące wynikiem wprowadzeniu w kraju stanu epidemicznego a następnie epidemii oraz ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U,. z 2020 r., poz.374 ze zm.), która w art. 15zzs zawiesiła bieg postępowań administracyjnych na okres od 31 marca do 23 maja 2020 r.

Dalej wyjaśnił, że istota sporu sprowadza się do oceny prawidłowości nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej z tytułu niedopełnienia przez przewoźnika obowiązku zgłoszenia w rejestrze SENT zgodnych z rzeczywistością danych przewożonego towaru, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 1 lit. h ustawy SENT. Podkreślił też, że zgodnie z art. 26 ust. 5 tej ustawy w postępowaniu tym ma odpowiednie zastosowanie ordynacja podatkowa. Nie zgodził się ze skarżącym, że błąd jest oczywistą pomyłką pisarską.

Organ odwoławczy przypomniał, że kontrola drogowa miała miejsce 18 stycznia 2018 r., a to oznacza, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy materialne ustawy SENT obowiązujące w dniu dokonania kontroli. Nie mógł zatem mieć zastosowania wskazany art. 12 zdanie drugie ustawy SENT, gdyż znajduje się on w ustawie ją nowelizującej z 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz.1039) a dotyczy art. 21 tej ustawy. Stanowi on, że w sprawach niezakończonych do 14 czerwca 2018 r. decyzją ostateczną stosuje się art. 24 ust. 1a i art. 30 ust. 4 w brzmieniu nadanym nowelizacją. Nie wystąpiły zatem przesłanki umorzenia postępowania z racji braku uszczuplenia podatkowego, gdyż niniejsze postępowanie zostało wszczęte dopiero 8 lipca 2018 r. Nie znalazł też podstaw do zastosowania wskazanych wyżej przepisów, gdyż wadliwy zapis w SENT nie był oczywistą omyłką pisarską (niezamierzone opuszczenie wyrazu, przekręcenie, opuszczenie, błąd logiczny, niedokładność przypadkowa), ani ujawnioną ex post, na etapie kontroli podatkowej. Zatem organ zasadnie nałożył na przewoźnika karę 20 000 zł, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy. Wskazany w SENT nieprawidłowy kod CN, tj. wpisany inny niż wynika z dokumentów przewozowych i wskazany przez producenta nie jest oczywistą omyłką. Jest błędnym oznaczeniem towaru dokonany przez przewoźnika i nie ma znaczenia czy było to celowe czy przypadkowe (nieumyślne). Natomiast nałożenie kary ma cel odstraszający i prewencyjny. Sankcjami są objęci wszyscy uczestnicy dostawy. Spółka sama też przyznała, że jest profesjonalistą w swojej branży i zna dobrze swoje obowiązki, w tym nałożone ustawą SENT. Odpowiada nie tylko za jakość świadczonych usług przewozowych ale także wykonywanie innych obowiązków nałożonych ustawą, w tym ustawą SENT. Organ nie dopatrzył się także zasadności odstąpienia od nałożenia kary z racji wystąpienia istotnego interesu przewoźnika czy interesu publicznego. Organ przeanalizował kondycję finansową spółki, jej rentowność i podejmowane działania gospodarcze, które pozwalają jej utrzymać się na rynku i osiągać dochody. Dysponuje środkami na zapłatę kary, niezależnie od korzystania w działalności z kredytu kupieckiego.

Podkreślił, że w art. 3 ust. 2 ustawy SENT mającym zastosowanie w sprawie przedstawiono katalog towarów, które podlegają systemowi monitorowania wraz z określającymi je podkategoriami Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług oraz pozycjami Nomenklatury Scalonej wraz z uszczegółowieniem dotyczącym masy brutto lub objętości przesyłki czy rodzaju opakowań jednostkowych. Do tego katalogu należą m.in. towary klasyfikowane do kodu CN 2917, tak jak klasyfikowany był towar o wskazanej prawidłowo nazwie przewożony przez skarżącą, niezależnie od towarów przynależnych do kodu CN 2905. Zdaniem organu odwoławczego z akt sprawy, a w szczególności z protokołu kontroli oraz załączonych do niego dokumentów wynika jednoznacznie, że przewoźnik w zgłoszeniu o numerze referencyjnym [...] uzupełnił dane, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy SENT, z tym, że zamiast prawidłowego oznaczenia kodu CN 2917 przewoźnik wpisał inny kod CN 2905. Dostawca towaru w Packing List wskazał bowiem kod CN 2917, podobnie jak w CMR i taki winien widnieć w rejestrze SENT. Art. 7 ust. 1 określa obowiązki przewoźnika w sposób jednoznaczny, jak również dane objęte zgłoszeniem wskazane w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy.

Organ odwoławczy wskazał, że z brzmienia powołanych przepisów wynika, że zarówno wydanie decyzji nakładającej karę jak i jej wysokość, nie zależą od uznania organu. Oznacza to, że organ podatkowy nakładając karę nie ma podstaw do badania przyczyn, dla których przewoźnik nie wpisał prawidłowych danych do zgłoszenia, bowiem przedmiotowa kara nie jest uzależniona od wystąpienia przesłanki winy. Organy podatkowe stosując przepisy ustawy SENT nie relatywizują stwierdzonych uchybień pod kątem umyślności bądź nieumyślności zachowania strony. Stwierdzając zaś naruszenie obowiązku nałożonego na danego uczestnika obrotu towarami wrażliwymi i wymierzając karę pieniężną organ nie ma możliwości miarkowania wysokości tej kary, lecz jest związany stawkami ustalonymi przez ustawodawcę, który sam już dokonał stopniowania wysokości kary w zależności od uchybienia. Pod literą h wskazano dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaj towaru, pozycję CN, ilości, masy brutto lub objętość.

Powołując się na stanowisko doktryny oraz orzecznictwo sądów administracyjnych, podkreślił że w przypadku stwierdzenia braku podstaw do udzielenia ulgi traci sens ustalanie, czy ulga jest dopuszczalną pomocą publiczną czy pomocą de minimis. Zaakcentował, że użyte w art. 22 ust. 3, art. 24 ust. 3 czy art. 26 ust. 3 ustawy SENT sformułowanie "może" wskazuje jednoznacznie, że instytucja ulgi, jaką de facto jest odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej oparta jest na uznaniu administracyjnym, z istoty którego wynika pozostawienie organowi swobody wyboru konsekwencji prawnych. Oznacza to również, że decyzje pozytywne wydawane są w wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych i udowodnionych przypadkach, wskazując bezsprzecznie na istnienie interesu wnioskodawcy, przy czym obowiązek wykazania ważnego interesu spoczywa na podatniku.

Analizując pojęcie "ważnego interesu podatnika" organ przyjął, że dotyczy ono sytuacji, w której z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie uregulować zobowiązań podatkowych. W konsekwencji oznacza to utratę możliwości zarobkowania lub też utratę majątku, przy czym powinno się uwzględniać również normalną sytuację majątkową i gospodarczą podatnika. Przedłożona przez spółkę dokumentacja finansowa nie wskazuje na symptomy, które mogłyby zagrażać dalszemu prowadzeniu działalności.

Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie zachodziła również przesłanka odstąpienia od nałożenia kary ze względu na ważny interes publiczny. Kara realizuje cel ustawy a zadaniem przedsiębiorcy jest takie prowadzenie działalności, by podejmowane decyzje skutecznie redukowały mogące powstać negatywne konsekwencje.

Tym samym organ odwoławczy nie podzielił podniesionych w odwołaniu zarzutów.

Od powyższego rozstrzygnięcia ustanowiony przez przewoźnika zawodowy pełnomocnik wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, powielając zarzuty odwołania poszerzone o zarzut obrazy art. 2 i art. 31 Konstytucji i niewspółmierności kary w przypadku braku uszczupleń podatkowych. Wniósł o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania akcentując, że kara 20 000 zł za oczywistą omyłkę pisarską jest nadmiernie surowa i obciążenie do prowadzonej działalności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Zarzuty podniesione w skardze uznał za nieuzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: ppsa), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Z art. 134 § 1 ppsa wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania.

W pierwszej kolejności należy wskazać na przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie pogląd, który Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela, że postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej z ustawy SENT nie jest postępowaniem podatkowym tylko administracyjnym, a przepisy ustawy Ordynacja podatkowa znajdują w tych sprawach odpowiednie zastosowanie, jedynie w zakresie nieuregulowanym, co wynika z art. 26 ust. 5 (por. m.in., wyrok NSA z 18.09.2019 r., sygn. II GSK 639/19, wyrok WSA w Gdańsku z 25.05.2018 r., sygn. III SA/Gd 52/18). Z tego względu w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 165 b § 1 op, zgodnie z którym organ podatkowy wszczyna postępowanie podatkowe w sprawie, która była przedmiotem kontroli podatkowej, nie później niż w terminie 6 miesięcy od zakończonej kontroli. Ten przepis ma zastosowanie wyłącznie do kontroli podatkowej, w wyniku której ujawniono nieprawidłowości co do wywiązywania się przez kontrolowanego z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego oraz niezłożenia przez podatnika deklaracji lub niedokonania przez niego korekty deklaracji w całości uwzględniającej ujawnione nieprawidłowości. Czynności kontrolne przewozu wykonane na drodze (art. 13 ustawy) nie stanowią czynności w ramach kontroli podatkowej. Sąd nie podziela zatem stanowiska zawartego w prywatnej opinii – ekspertyzie prawnej, która zawiera jedynie osobiste poglądy jej autorów, wyrażone na prywatne zlecenie i jako taka nie stanowi miarodajnego dowodu w sprawie.

Przepisy ustawy SENT wprost regulują: przesłanki wymiaru kary pieniężnej, możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, terminy przedawnienia nakładania kary pieniężnej, terminy przedawnienia obowiązku zapłaty nałożonej kary pieniężnej. Natomiast zawarte w art. 26 ust. 5 ustawy SENT odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów ordynacji podatkowej oznacza, że przepisy tej ustawy stosuje się do: odsetek od zaległej kary pieniężnej, udzielania ulg w wykonaniu pieniężnej (por., LEX/el. 2018 - Komentarz, stan prawny: 6.04. 2018 r.).

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji były powołane przez organy przepisy ustawy SENT, m.in. art. 22 ust. 1 pkt 2, art. 26 ust. 1, ust. 2, ust. 5 oraz art. 27 ust. 1.

Art. 3 ust. 1 tej ustawy określa elementy, z których składa się system monitorowania, którym objęty jest przewóz towarów zdefiniowany w art. 2 pkt 9 ustawy. Przewoźnika definiuje art. 2 pkt 8, a w art. 3 ust. 2 ustawy przedstawiono katalog towarów, które podlegają systemowi monitorowania, wraz z określającymi je podkategoriami Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług oraz pozycjami Nomenklatury Scalonej wraz z uszczegółowieniem dotyczącym masy brutto lub objętości przesyłki czy rodzaju opakowań jednostkowych. Do tego katalogu należy m.in. przewożony przez przewoźnika towar o kodzie CN 2917.

W myśl art. 7 ust.1 ustawy SENT w przypadku przewozu towarów z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego lub trzeciego przewoźnik jest zobowiązany przed rozpoczęciem przewozu przesłać do rejestru zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny tego zgłoszenia. Treść zgłoszenia określa ust. 2 pkt 1 lit a do l art. 7. W tym pod lit. h wskazano kod CN, który przez skarżącą został wpisany w rejestr SENT wadliwie, tzn. niezgodnie z kodem wskazanym przez dostawcę w dokumentach przewozowych (liście przewozowym i CMR)

. W celu zapewnienia przestrzegania ustawowych obowiązków w zakresie odpowiednio: dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia; zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym; posiadania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia dokumentu zastępującego zgłoszenie, sprawowana jest kontrola przewozu towarów, tzw. kontrola na drodze. Obejmuje ona weryfikację danych zawartych w dokumentach okazanych przez kierującego oraz dokonanie oględzin towaru, w tym pobranie próbek. Kontrole przeprowadzają funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej, a także Policji, Straży Granicznej, inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości kontrolujący sporządza protokół (art. 13 ustawy).

Ustawa została wprowadzona w celu walki z szara strefą, ochrony legalnego handlu towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz za wrażliwe, ograniczenie uszczupleń dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów (druk nr 1244 rządowy projekt ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów; publ. sejm gov.pl, prace sejmu, druki sejmowe).

W realiach rozpoznawanej sprawy organ pierwszej instancji, wydając decyzję uwzględnił okoliczności faktyczne ustalone bezpośrednio podczas kontroli, z których wynikało, że kierujący przedstawił nr referencyjny [...], którego zapis dotyczący klasyfikacji CN przewożonego towaru nie odpowiada dokumentom będącym w dyspozycji kierowcy i okazanym kontrolującym. W tej sytuacji organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że zaistniały podstawy do wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust.1 pkt 2 ustawy SENT zgodnie z którym w przypadku, gdy podmiot wysyłający, odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru, odpowiednio na podmiot wysyłający, odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 20 000 zł.

Organ odwoławczy słusznie stwierdził, że zgłoszenie zostało co do zasady wypełnione w omawianym zakresie nieprawidłowo, przy czym nieistotna jest przyczyna tej nieprawidłowości, a zmiana danych formularza nastąpiła w konsekwencji dokonania kontroli przez funkcjonariuszy. Uznał, że w tych okolicznościach faktycznych sankcja w postaci kary pieniężnej została prawidłowo nałożona na podstawie art. 22 ust.1 pkt 2 ustawy SENT tj. z powodu zgłoszenia danych niezgodnych ze stanem faktycznym a dotyczących towaru. Nie jest bowiem sporne, że kod CN do takich należy.

Powyższe stanowisko organu, wbrew zarzutom skargi należało ocenić jako uzasadnione. Organ prawidłowo też wskazał na różnicę pomiędzy zgłoszeniem danych niezgodnie ze stanem faktycznym, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie od aktualizacji danych, która polega na wprowadzeniu nowych danych w związku ze zmianą stanu faktycznego (np. zmian środka transportu, zmiana daty przewozu). Należy przy tym zauważyć, że ustawodawca w art. 22 ust. 3 przewidział możliwość odstąpienia od kary pieniężnej z urzędu lub na wniosek, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, co organ rozważył.

Sąd zauważa, że wydana decyzja nie narusza zasady proporcjonalności. Wysokość kary administracyjnej, aby mogła spełnić swoją rolę prewencyjną, nie może być zbyt niska, a zasada proporcjonalności nie może służyć za podstawę ochrony interesu wynikającego z naruszenia prawa (por. wyrok TK z 26 marca 2002 r., sygn. akt SK 2/01, OTK ZU nr 2/A/2002, poz. 15). Ponadto ustawodawca sam dokonał stopniowania kar pieniężnych w zależności od rangi uchybienia, np. brak dokonania zgłoszenia przez przewoźnika jest sankcjonowany karą najwyższą w wysokości 20 000 zł, nieuzupełnienie zgłoszenia o konkretne dane, karą 5 000 zł. Wskazanie natomiast błędnych danych w zgłoszeniu podlega karze w wysokości 10 000 zł. Nadto jak słusznie podkreślił organ odwoławczy, przepisy ustawy o monitorowaniu drogowego przewozu towarów nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek błędów, czy pomyłek.

W ocenie Sądu podzielić należało stanowisko, wyrażone w wydanych decyzjach, że w sprawie miał zastosowanie art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, co skutkować musiało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości określonej w ustawie. Przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. wrażliwych towarów.

Ustawa weszła w życie 18 kwietnia 2017 r., za wyjątkiem przepisów dotyczących nakładania na podmioty kar pieniężnych i mandatów, które zaczęły obowiązywać z dniem 1 maja 2017 r. Stwierdzone naruszenia miały miejsce 18 stycznia 2018 r., zatem spółka miała czas na zapoznanie się z nowymi regulacjami i wdrożenie ich w życie. Postępowanie zostało wszczęte 8 lipca 2018 r. a decyzja ostateczna została wydana [...] r., czyli po nowelizacji o której wspomniał organ ustawą z 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz.1039). W art. 11 ustawy nowelizującej ustawodawca wskazał, że do przewozów towarów rozpoczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji stosuje się przepisy dotychczasowe, a do postępowań w sprawie nałożenia kar pieniężnych wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej wydaniem decyzji ostatecznej stosuje się art. 24 ust. 1a i art. 30 ust. 4 w brzmieniu nadanym ustawa nowelizującą. W przypadku ustalenia, że nie doszło do uszczuplenia podatkowego postępowanie umarza się. Przywołane wyżej daty wskazują, że nie miał on zastosowania w sprawie. Wskazać też należy na art. 8 ust. 2 ustawy, który mówi, że dane dotyczące towaru będącego przedmiotem zgłoszenia nie podlegają aktualizacji. Natomiast zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy na przewoźnika, w przypadku niedokonania zgłoszenia; stwierdzenia, że towar nie odpowiada co do rodzaju, ilości, masy, objętości towarowi wskazanemu w zgłoszeniu; (...) na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 20 000 zł.

W ocenie Sądu wskazanie błędnego kodu CN stanowi wskazanie innego rodzaju towaru, gdyż kodem CN 2905 objęte są inne towary niż kodem CN 2917 ujętym w katalogu wskazanym w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy. Oba są towarami wrażliwymi podlegającymi rejestracji przewozu w ramach ewidencji SENT. Dane te wskazuje również art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. h ustawy. Organ podkreślił także, ze przewoźnik wadliwie wskazał adres podmiotu wysyłającego, firmy [...]. Organ naruszenie to uznał jednak na nieistotne wobec prawidłowego wskazania nr NIP, który jest rozpoznawalnym oznaczeniem podmiotu wysyłającego. Należy też, zgodzić się z organem, że nałożenie kary w przypadku stwierdzenia naruszeń ustawowych obowiązków nie ma charakteru uznaniowego. Ma możliwość odstąpienia od nałożenia kary ze względu na ważny interes przewoźnika oraz interes publiczny, które nie zostały zdefiniowane w ustawie. Zatem ich wykładnia należy do organów orzekających.

Uzasadniając swoje stanowisko organ stwierdził, że odstępstwo od nałożenia kary pieniężnej jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie kar, a nie zwalnianie z tego obowiązku. Zwolnienie z kary jest uzasadnione w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych, na które strona nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania. Pogląd ten, w ocenie Sądu nie narusza prawa. O istnieniu ważnego interesu przewoźnika, uprawiającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Przy czym użycie słowa "ważny", podkreśla bowiem wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na tenże interes. Natomiast dobrem, które mieści się w pojęciu interesu publicznego jest zaufanie obywatela do organów państwa. Pojęcie to powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. "Ważny interes dłużnika" występuje zatem, kiedy obniżą się znacznie zdolności płatnicze, spowodowane zdarzeniami losowymi takimi jak: powódź, pożar, susza itp., ale także uwzględniając sytuację ekonomiczną przewoźnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów i wydatków. Wymaga to ustalenia sytuacji majątkowej przewoźnika oraz skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji nałożonej na niego kary. Analizy takie dokonały organy obu instancji co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach wydanych decyzji (k.8-10 decyzji odwoławczej). Wykazała ona, że kondycja finansowa skarżącej jest taka, że zapłata nałożonej kary pieniężnej nie będzie skutkowała doprowadzeniem jej do upadłości czy innych niepożądanych społecznie skutków. Spółka funkcjonuje na rynku od wielu lat, uznaje się za profesjonalistę i ma wiedzę na temat obowiązków nałożonych ustawą SENT. Nie wystąpił zatem ważny interes przewoźnika ani też interes publiczny, który wymaga nadzoru obrotu towarami wrażliwymi.

Niezrozumiałe są też zarzuty dotyczące art. 12 zdanie drugie ustawy SENT, które nie znalazły wyjaśnienia w uzasadnieniu skargi. Art. 12 dotyczy korzystania z danych zawartych w rejestrze, ich przetwarzanie i udostępnianie. Sąd może tylko domyślać się, że skarżącemu chodziło o art. 12 ustawy nowelizującej, który został przywołany wyżej i, co którego organ zajął stanowisko, że nie ma zastosowania w sprawie. Należy z tym poglądem się zgodzić, gdyż ma on zastosowanie do postępowań o nałożenie kary wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do 14 czerwca 2018 r., gdyż w tej dacie nowelizacja weszła w życie. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte po wejściu w życie nowelizacji (8.07.2018 r.) i nie odpowiada zapisom art. 12 ustawy nowelizującej. Jednakże wskazać należy, że art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT nie był objęty nowelizacją, co powoduje, że ma zastosowanie w brzmieniu wskazanym przez organ.

Podsumowując należy stwierdzić, że nie narusza prawa stanowisko organu, że skarżący wnioskując o umorzenie kary pieniężnej w żaden sposób nie wykazał swojego ważnego interesu, natomiast argumentację odnośnie zaistnienia interesu publicznego skoncentrował na rozważaniach dotyczących naruszenia zasady proporcjonalności. Wbrew zarzutom skargi organ prawidłowo zastosował w sprawie przepisy ustawy SENT do prawidło ustalonego stanu faktycznego. Dokonał prawidłowej ich wykładni i zasadnie wykonał obowiązek nałożenia na skarżącą kary pieniężnej przewidzianej art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy, czemu dał wyraz w uzasadnieniu wydanej decyzji.

Należy przy tym zauważyć, że dopiero od 14 czerwca 2018 r., na skutek ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz.1039), która weszła w życie 14 czerwca 2018 r., uległa zmianie treść art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o SENT w ten sposób, że towary, których przewóz podlega systemowi monitorowania opisane zostały wyłącznie odpowiednimi pozycjami CN. Do tej daty, ustawodawca przy opisie towarów, których przewóz objęty jest systemem monitorowania w cytowanym wyżej art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o SENT posługiwał się zarówno podkategoriami PKWiU, jak i pozycjami CN. Zatem ustawa o SENT, w kształcie obowiązującym na dzień przeprowadzonej w niniejszej sprawie kontroli, pozwalała na grupowanie towaru do jednej podkategorii PKWiU albo jednej pozycji CN. Zgodnie natomiast z uzasadnieniem do zmiany ustawy (druk Sejmowy nr 2156 z 04.01.2018 r., str. 5), odstąpiono w art. 3 ustawy o SENT od grupowania zgodnie z Polską Klasyfikacją Wyrobów i Usług, pozostając przy określaniu rodzaju towaru w oparciu o Nomenklaturę Scaloną (CN) z uwagi na powstałe wątpliwości, jak należy rozumieć ten przepis oraz kiedy stosować klasyfikację zgodną z PKWiU, a kiedy CN.

W kontrolowanej sprawie towar był klasyfikowany w oparciu o Nomenklaturę Scaloną i taka klasyfikacja wynikała z przedłożonego dokumentu CMR (por. karta nr 66) oraz informacji sprzedawcy zawarta w liście przewozowym. Poza sporem jest, że sporny towar był przewożony przez skarżącego od czeskiego nadawcy do niemieckiego odbiorcy tego towaru, a w dokumencie przewozowym CMR wskazano na klasyfikację CN 2917. Natomiast w dokumencie SENT przewoźnika wskazał kod CN 2905, który nie odpowiadał prawidłowej klasyfikacji przewożonego towaru, która stanowi informacji o towarze w rozumieniu art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy.

W ocenie Sądu, zarzuty skargi oraz przedstawione argumenty na ich poparcie nie uwzględniają przepisów ustawy SENT. Odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów ciąży na wysyłającym, odbierającym, przewoźniku i kierującym środkiem transportu (art. 1 pkt 2 ustawy). Każdy z tych podmiotów ponosi odpowiedzialność w zakresie wynikającym z przepisów tej ustawy. Obowiązki każdego z podmiotów zostały uregulowane w odrębnej jednostce redakcyjnej. W niniejszej sprawie przewoźnik otrzymał numer referencyjny związany z wykonywanym przewozem. Poza sporem jest, że zgłosił nieprawidłowe dane tj. kod CN towaru, co stanowiło naruszenie art. 7 ust. 2 pkt 1 lit h ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli, tj. 18 stycznia 2018 r. musiało skutkować nałożeniem kary pieniężne (por. wyrok WSA w Gliwicach z 19.10.20, III SA/GL 302/20, wyrok WSA w Krakowie, III SA/Kr 1406/19 z 27.08.2020, wyrok NSA

II GSK 1112/19 z 21.11.2019 r., publ. CBOSA)

Organ odwoławczy prawidłowo ustalił stan faktyczny i dokonał właściwej subsumcji przepisów ustawy SENT oraz szeroko i przekonująco uzasadnił swoje stanowisko co do braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary, ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny wskazany w art. 24 ust. 1a i art. 22 ust. 3, gdyż art. 30 ust. 4 nie dotyczy kontroli na drodze (art.13 ustawy). Nie naruszył zatem wskazanych przepisów prawa procesowego, art.121, art.122, art.180, art. 187 § 1, art. 190 i art. 210 § 1 pkt 4 i 6 op.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ppsa, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.