Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1883/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10, art. 11
journal: Dz.U. 2014 poz 164
law: Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie - tekst jednolity
article: art. 127 par. 3, art. 129 par. 1 i 2, art. 138 par. 1 pkt 1, art. 104, art. 107 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi I. w G. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Minister Sprawiedliwości (zwany dalej organem) decyzją z dnia [...] maja 2015 roku nr [...] działając na podstawie art. 10 i 11 pkt 1-3, 7 i art. 12 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 164 ze zm.) oraz art. 127 § 3 w związku z art. 129 § 1 i 2 i art. 138 § 1 pkt 1, art. 104 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku Izby Notarialnej w G. (zwanej dalej skarżącą) o ponowne rozpatrzenie sprawy z wniosku J. P. (zwanej dalej wnioskodawczynią) o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w G., przy udziale Izby Notarialnej w G., utrzymał w mocy decyzję Ministra Sprawiedliwości (zwanego dalej organem I instancji) z dnia [...] marca 2015 r. o powołaniu wnioskodawczyni na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w G.

W dniu 9 października 2014 roku wnioskodawczyni złożyła wniosek o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w G.

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. organ I instancji powołał wnioskodawczynię na stanowisko notariusza wyznaczył siedzibę kancelarii notarialnej w G. Na skutek wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ, decyzją z dnia [...] maja 2015 r., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2015 roku.

Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz odmowę powołania uczestniczki na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii w G. zarzucając naruszenie:

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprzekonujące i lakoniczne uzasadnienie w zakresie wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej;

- art 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i 80 k.p.a., poprzez brak dokonania wyczerpujących ustaleń podczas postępowania dowodowego.

Powołując się na art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, podniosła, że samorządy zawodowe reprezentują osoby wykonujące zawody zaufania publicznego, sprawując przy tym pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Istotą zawodów zaufania publicznego jest gwarancja udzielana przez państwo, że osoby wykonujące te zawody reprezentują odpowiednie standardy zawodowe i etyczne. Nad dochowaniem tych standardów czuwa samorząd zawodowy poprzez uczestnictwo w procesie dopuszczania do zawodu zaufania publicznego oraz sądownictwo dyscyplinarne. Izba podniosła nadto, że uchwała właściwej izby notarialnej w postępowaniu o powołanie na stanowisko notariusza, stanowi "ocenę grupy faktów dokonaną w oparciu o ustawowe kryteria" i jako dowód powinna być rozpatrywana na tle całego materiału dowodowego.

Uzasadniając wniosek, skarżąca podniosła, że decyzja organu , powołująca wnioskodawczynię na stanowisko notariusza, zawiera lakoniczne uzasadnienie w zakresie wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej w G. Minister winien wydać decyzję w przedmiocie powołania określonej osoby na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w trakcie którego należy w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Organ uznał, że decyzja została podjęta po wyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz na podstawie obowiązujących przepisów prawa.

Przywołując art. 10 § 3 i art. 11-13 ustawy Prawo o notariacie wskazał, że nie jest w żaden sposób związany treścią opinii rady właściwej izby notarialnej, która stanowi część materiału dowodowego w sprawie i podlega, na równi z innymi dowodami, swobodnej ocenie organu rozstrzygającego. Powołanie i wyznaczenie siedziby kancelarii następuje po zasięgnięciu opinii, a nie po uzyskaniu zgody właściwej izby notarialnej.

Wskazał, że wnioskodawczyni spełnia wszystkie przesłanki określone w art. 11 ustawy - Prawo o notariacie, co potwierdzają zgromadzone w toku postępowania dokumenty: posiada obywatelstwo polskie, ma [...] lat, korzysta w pełni z praw publicznych i ma pełną zdolność do czynności prawnych. W 2002 r. ukończyła studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu [...], uzyskując tytuł magistra prawa. Odbyła aplikację notarialną i przystąpiła do egzaminu notarialnego, z którego uzyskała wynik pozytywny. W dniu 18 lipca 2014 r. Minister Sprawiedliwości wydał zaświadczenie o uzyskaniu przez wnioskodawczynię statusu zastępcy notarialnego. Od dnia 8 września 2014 r. do dnia 30 listopada 2014 r. wnioskodawczyni była zatrudniona w kancelarii notarialnej prowadzonej przez notariusz [...] w charakterze zastępcy notariusza.

Odnosząc się do określonych w art. 11 pkt 2 ustawy - Prawo o notariacie przesłanek nieskazitelności charakteru oraz rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza wskazał, że wnioskodawczyni ukończyła studia prawnicze z wynikiem dostatecznym i uzyskała pozytywny wynik z egzaminu notarialnego. Nie była karana oraz nie toczyło się przeciwko niej postępowanie dyscyplinarne. Jej patroni których kierunkiem odbywała aplikację notarialną, pozytywnie ocenili przebieg aplikacji, i wskazali, że kandydatka zapoznała się z funkcjonowaniem kancelarii notarialnej, wykazała się starannością i sumiennością w wykonywaniu powierzonych zadań. Dodatkowo wskazano na odpowiedzialność oraz właściwą postawę etyczną. Stwierdzono, że wnioskodawczyni daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

Notariusz [...], która zatrudniała wnioskodawczynię w charakterze zastępcy notarialnego, w opinii z dnia 6 października 2014 r. wskazała, że samodzielnie dokonywała wszystkich czynności związanych z prowadzeniem kancelarii. Sporządzone przez nią akty notarialne oraz projekty czynności notarialnych wyróżniają się wysokim poziomem merytorycznym. Nadto, stwierdziła, że wnioskodawczyni cechuje się nienaganną postawą moralną, sumiennością i dokładnością oraz spełnia wymogi powołania na stanowisko notariusza.

Wobec tego Organ, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego uznał, że po stronie wnioskodawczyni nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 3 ustawy - Prawo o notariacie.

Rada Izby Notarialnej w G. negatywnie opiniując wniosek co do siedziby, nie przedstawiła przekonujących argumentów, które przemawiałyby przeciwko wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w G.

W ocenie Ministra Sprawiedliwości możliwe i celowe jest wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w G. Wskazał, że G jest największym polskim miastem niebędącym miastem wojewódzkim. Jest siedzibą wielu firm z branży gospodarki morskiej - stoczni, przedsiębiorstw powiązanych z funkcjonowaniem portu, armatorów, agencji żeglugowych, firm brokerskich, transportowych i spedycyjnych. Na dzień 31 października 2014 r. w G. działalność prowadziło 37.693 podmiotów gospodarczych (zarejestrowanych w bazie REGON), w tym 5.971 spółek handlowych. Rozwój miasta stwarza duże zapotrzebowanie na usługi notarialne. Obecnie w G. działalność prowadzi 37 notariuszy w 29 kancelariach. G. liczy ok. 247.799 mieszkańców. Średnio zatem na jednego notariusza przypada ok. 6690 mieszkańców. Wyznaczenie w G.i siedziby kolejnej kancelarii notarialnej zwiększy dostępność do usług notarialnych osobom fizycznym, jak też osobom prawnym. Przepis art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego obliguje do uwzględnienia przez organy administracji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, to niewątpliwie w interesie społecznym jest, aby popyt na usługi notarialne był zaspokajany w coraz szerszym zakresie, także w G. W jego ocenie z przepisów ustawy - Prawo o notariacie nie wynika, aby podstawą do utworzenia w danej miejscowości kolejnej kancelarii notarialnej był wzrost ilości aktów notarialnych sporządzanych w dotychczas funkcjonujących kancelariach. Wskazał, że przepisy ustawy - Prawo o notariacie nie uzależniają również utworzenia kolejnej kancelarii notarialnej od nieprzekroczenia określonej liczby kancelarii w danej miejscowości. Liczba notariuszy i sporządzanych przez nich aktów są: jedynie wskazówką określającą lokalne potrzeby w zakresie tworzenia kolejnych kancelarii notarialnych, nie mogą jednak stanowić podstawy do odmowy wyznaczenia siedziby zgodnie z wnioskiem kandydata, który spełnia warunki ustawowe do powołania go na stanowisko notariusza. Odmienne stanowisko upoważniałoby do stwierdzenia w postępowaniu administracyjnym, że naruszona została zasada ochrony słusznego interesu strony wyrażona w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jego zdaniem ustawa - Prawo o notariacie nie przewiduje też, co wynika z utrwalonej judykatury sądów administracyjnych, aby warunkiem utworzenia kolejnej kancelarii notarialnej było zapewnienie rentowności tego rodzaju instytucji, czy też uchronienie już istniejących placówek przed konkurencją ze strony innych kancelarii.

Wskazał, na zagwarantowaną konstytucyjnie (art. 65 ust. 1 Konstytucji RP) wolność wyboru wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy, która przewidując wyjątki wskazuje, że muszą one być określane w drodze ustawy. Tym bardziej ograniczenia takie nie mogą wynikać z aktów wykonawczych. Wszelkie ograniczenia wolności wykonywania zawodu muszą ponadto spełniać wymogi określone w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, który wyznacza ogólne granice ingerencji organów władzy publicznej w sferę praw konstytucyjnych. Ograniczenia te dopuszczalne są tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób

Zdaniem organu wnioskodawczyni, składając wniosek o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w G., dokonał wyboru - zarówno w zakresie drogi życiowej, jak również miejsca wykonywania zawodu. Organ uznał, że biorąc pod uwagę orzeczenia sądów administracyjnych, jak również konstytucyjną zasadę wolności wykonywanego zawodu, nie mógł odmówić utworzenia kolejnej kancelarii notarialnej w G., wobec spełnienia przez kandydatkę przesłanek z art. 11 ustawy - Prawo o notariacie.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, zarzucając naruszenie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej - k.p.a.), a mianowicie: art. 6 k.p.a., poprzez naruszenie zasady działania przez organy administracji publicznej na podstawie przepisów prawa, art. 7 k.p.a., poprzez naruszenie wymogu podjęcia przez organ administracji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez przyjęcie dowolnych ustaleń faktycznych, opartych na nie w pełni rozpatrzonym materiale dowodowym, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprzekonujące i lakoniczne uzasadnienie w zakresie wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej w G.

Wskazała, na naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (tekst jedn. - Dz.U.2014.164 j.t.) a mianowicie: art. 10 § 1 ustawy Prawo o notariacie w zw. z § 11 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 kwietnia 1991 r. w sprawie trybu wykonywania nadzoru nad działalnością notariuszy i organów samorządu notarialnego (Dz. U. z 1991 r. Nr 42 poz. 188) poprzez brak wykazania przyczyn, dla których Minister Sprawiedliwości uznał, że w G. istnieje zapotrzebowanie na lokalizację nowej kancelarii notarialnej. Wskazała, że zgodnie z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP samorządy zawodowe reprezentują osoby wykonujące zawody zaufania publicznego sprawując przy tym pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Podniosła, że do podstawowych ustawowych instrumentów sprawowania pieczy nad należytym wykonywaniem zawodów zaufania publicznego przez samorządy zawodowe należą: uczestnictwo w procesie dopuszczania do zawodu zaufania publicznego (nadzór ex ante) oraz sądownictwo dyscyplinarne (nadzór ex post). Podniosła, że w uchwale składu siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 1996 r. wskazano, że "izba notarialna ma interes prawny w tym, aby siedziba kancelarii notariusza została wyznaczona w sposób pozwalający na prawidłowe spełnienie przez niego funkcji i to zarówno w aspekcie jego indywidualnego interesu jak i interesu całej korporacji, a zwłaszcza osób korzystających z usług notariuszy (właściwe rozmieszczenie kancelarii). Uznał, że pozycja prawna notariusza, pełnione przez niego funkcje oraz miejsce w systemie instytucji pomocy prawnej wskazują na inne niż w wypadku adwokatów i radców prawnych formy powiązania notariuszy z wymiarem sprawiedliwości, istotą odmienności statusu prawnego zawodów adwokata (radcy prawnego) i notariusza jest zakres przedmiotowy wolności gospodarczej przyznanej przedstawicielom tych zawodów. Mianowicie zakres wolności gospodarczej przyznany notariuszom jest węższy. Zdaniem skarżącej Organ przyjął z góry założoną tezę, że zapotrzebowanie na usługi notarialne w w/w ternie nie jest zaspokajane w sposób wystarczający a to twierdzenie nie zostało w żaden sposób udowodnione. Jej zdaniem zarówno liczba mieszkańców, jak i liczba podmiotów gospodarczych zarejestrowanych w danej miejscowości nie mogą stanowić bezpośredniego wyznacznika określającego zapotrzebowanie na usługi notarialnej na wskazanym terenie. Jej zdaniem zgromadzony materiał dowodowy powinien być zatem adekwatny do konkretnie rozpatrywanej sprawy. W zaistniałej sytuacji uznać należy, iż organ rozpatrywał sprawę administracyjną w sposób schematyczny i pozbawiony rzetelnych danych dotyczących powołania Wnioskodawcy na stanowisko notariusza i wyznaczenia kancelarii notarialnej w G. Wskazał, że brak przekonujących argumentów negatywnych przedstawionych przez Skarżącą nie zwalnia organu z obowiązku przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego, zaś Minister Sprawiedliwości nie wskazał ani jednego rzeczowego argumentu przemawiającego za wyznaczeniem siedziby kancelarii notarialnej w G.

W opinii Skarżącej wszystkie podniesione okoliczności uzasadniają twierdzenie, iż zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości została wydana z rażącym naruszeniem wymienionych przepisów prawa procesowego, jak i materialnego.

Podkreśliła, że w niniejszej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Nieuwzględnienie powyższego wniosku prowadzić będzie bowiem w powstania efektu, który winien nastąpić dopiero w wyniku uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowania w przedmiotowej sprawie. Tym samym kontrola sądowo administracyjna zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości stanie się bezprzedmiotowa, a ochrona praw Skarżącej - iluzoryczna. Z tego powodu wnosi o wstrzymanie wykonania decyzji do czasu prawomocnego rozpoznania skargi, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom. Jej zdaniem wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jest zasadny w okolicznościach sprawy a zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, iż w/w decyzja zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego.

Wskazując na powyższe zarzuty wnosiła o uchylenie w całości wymienionej decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2015 r. oraz na podstawie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o wstrzymanie jej wykonania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja Organu z dnia [...] maja 2015 roku utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2015 roku o powołaniu na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej.

Zarzuty sformułowane przez Skarżącą zawarte zarówno w skardze jak we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odnoszą się jedynie do części przedmiotowej wniosku, czyli wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej.

Analizując zarzuty Sąd, w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno w zakresie ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Zgodnie z art. 10 § 1-3 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 164 ze zm.), notariusza powołuje i wyznacza siedzibę jego kancelarii Minister Sprawiedliwości, na wniosek osoby zainteresowanej, po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby notarialnej. Niewyrażenie opinii, o której mowa w § 1, w ciągu 60 dni od dnia otrzymania wniosku Ministra Sprawiedliwości, uważane jest za wyrażenie opinii pozytywnej (§ 2). Minister Sprawiedliwości może odmówić powołania na stanowisko notariusza osoby, o której mowa w § 1, tylko wtedy, gdy kandydat nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11-13, a także jeżeli dotychczasowe postępowanie kandydata budzi wątpliwości co do jego rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego Państwa prawnego. Ministrowi Sprawiedliwości oraz organom samorządu notarialnego opiniującym kandydata na notariusza przysługuje prawo wglądu do akt osobowych i dyscyplinarnych osoby składającej wniosek (§ 3).

W świetle powołanego przepisu, do kompetencji Ministra Sprawiedliwości należy zarówno dobór kandydatów do zawodu notariusza, jak i wyznaczanie siedzib kancelarii powoływanych przez niego notariuszy. Minister Sprawiedliwości, wydając decyzję administracyjną w trybie art. 10 ww. ustawy – Prawo o notariacie, nie jest w żaden sposób związany treścią opinii właściwej izby notarialnej, która podlega jego ocenie, jak każdy inny dowód w sprawie. Organ samorządu notarialnego wyraża jedynie swoje stanowisko w formie opinii, natomiast Minister wydaje decyzję o powołaniu bądź odmowie powołania osoby na stanowisko notariusza.

Przepis art. 10 ww. ustawy – Prawo o notariacie jest przepisem kompetencyjnym, przy tym w sytuacji spełnienia przesłanek warunkujących powołanie kandydata na stanowisko notariusza, Minister Sprawiedliwości jest zobowiązany do powołania osoby na to stanowisko, o czym świadczy imperatywna forma czasownika "powołuje". Na taki wniosek pozwala także i ta okoliczność, że odmowa powołania na stanowisko notariusza może pojawić się tylko wówczas, gdy kandydat nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11-13 ww. ustawy, a także jeżeli jego dotychczasowe postępowanie budzi wątpliwości co do rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego Państwa prawnego. Oznacza to, że organ nie może odmówić powołania osoby na stanowisko notariusza, jeżeli kandydat spełnia warunki ustawowe, a jego postawa nie budzi wątpliwości co do rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego Państwa prawnego. O ile kwestia rzetelności, uczciwości lub przestrzegania przez kandydata wartości demokratycznego Państwa prawnego ma charakter typowo ocenny, to wymogi zawarte w art. 11-13 ww. ustawy – Prawo o notariacie takiego charakteru nie mają, gdyż na podstawie warunków stawianych w tych przepisach kandydat na stanowisko notariusza albo je spełnia, albo ich nie spełnia.

Zarzuty podniesione przez skarżącą sprowadzają się do próby wykazania, że Organ w sposób nieprzekonujący i lakoniczny uzasadnił decyzję z dnia [...] marca 2015 r., nie uwzględniając indywidualnych okoliczności wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej wnioskodawczyni. W ocenie sądu organy prawidłowo wykazał, że kandydaci na notariuszy, składając wniosek o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej, dokonują autonomicznego wyboru tak co do drogi życiowej, jak i miejsca wykonywania zawodu. Tylko w ich gestii pozostaje decyzja co do konkretnego umiejscowienia siedziby kancelarii notarialnej. W tym zakresie organy prawidłowo uznał, że są związane treścią sformułowanego wniosku. Organy prawidłowo uznały, że zgodnie z art. 10 § 3 ustawy - Prawo o notariacie, Organ może odmówić powołania na stanowisko notariusza, które łączy się z wyznaczeniem siedziby kancelarii, tylko wtedy, gdy kandydat nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11 -13 ustawy - Prawo o notariacie, a także jeżeli dotychczasowe postępowanie kandydata budzi wątpliwości co do jego rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawnego. Wnioskodawczyni spełnia wszystkie przesłanki z art. 11 ustawy - Prawo o notariacie, a jej dotychczasowe postępowanie nie budzi żadnych wątpliwości co do rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawnego. Biorąc to pod uwagę organy nie mogły odmówić powołania jej na stanowisko notariusza, które łączy się z wyznaczeniem siedziby kancelarii notarialnej w G. (zgodnie z wnioskiem), zwłaszcza gdy, jak w niniejszej sprawie, nie sprzeciwia się temu żaden inny interes chroniony prawnie.

Nie jest zasadny zarzut Skarżącej dotyczący nieodniesienie się przez Organ do przedstawionych w uchwale Rady Izby Notarialnej w G. nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. indywidualnych okoliczności sprawy w zakresie wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej wnioskodawczyni w G. W przywołanej uchwale, uzasadnienie Rady, odnośnie negatywnej opinii, co do siedziby sprowadza się do wskazania ilości prowadzonych kancelarii notarialnych. Wbrew wywodom skarżącej organ uwzględnił i rozważył okoliczności faktyczne istotne dla wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej w G. oraz dokonał ich oceny prawnej.

Wyznaczenie w G. kolejnej siedziby kancelarii notarialnej zmniejszy więc liczbę osób przypadających na jednego notariusza, a tym samym zapewni zwiększoną dostępność do usług notarialnych, zarówno osobom fizycznym, jak też osobom prawnym. Tworzenie nowych kancelarii, zapewniających w drodze konkurencji lepszą obsługę mieszkańców, a przez to również nieprzerwany dostęp do usług notarialnych, kształtujących bezpieczeństwo obrotu prawnego i leży w interesie społecznym.. Fakt wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej w dużym ośrodku miejskim w żaden sposób nie utrudnia dostępu do usług notarialnych w mniejszych ośrodkach. Osiągana w ten sposób zwiększona dostępność usług notarialnych może stać się również udziałem mieszkańców ościennych miejscowości czy powiatów. Zapotrzebowanie na usługi notarialne w innym mieście nie może stać na przeszkodzie ustaleniu siedziby kancelarii notarialnej w mieście wskazanym przez kandydata na notariusza, w którym również celowe jest powstanie kolejnej kancelarii. Nadto, wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w G. nie stoi w sprzeczności z zapewnieniem usług notarialnych w innych miejscowościach i rejonach, gdzie zapotrzebowanie na te usługi jest największe, bowiem, ze względu na ilość kandydatów do zawodu notariusza, istnieje możliwość pełnego, systematycznego zaspokojenia potrzeb w tym zakresie. Organy prawidłowo uznały, że zapotrzebowanie na usługi notarialne w innym mieście nie może stać na przeszkodzie ustaleniu siedziby kancelarii notarialnej w mieście wskazanym przez kandydata na notariusza, w którym również celowe jest powstanie kolejnej kancelarii. Wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w G. nie stoi w sprzeczności z zapewnieniem usług notarialnych w innych miejscowościach i rejonach, gdzie zapotrzebowanie na te usługi jest największe, bowiem, ze względu na ilość kandydatów do zawodu notariusza, istnieje możliwość pełnego, systematycznego zaspokojenia potrzeb w tym zakresie. Przepisy ustawy - Prawo o notariacie nie uzależniają utworzenia kolejnej kancelarii notarialnej od nieprzekroczenia określonej liczby kancelarii w danej miejscowości. Liczba notariuszy i sporządzanych przez nich aktów są jedynie wskazówką określającą lokalne potrzeby w zakresie tworzenia kolejnych kancelarii notarialnych, nie mogą jednak stanowić podstawy do odmowy wyznaczenia siedziby zgodnie z wnioskiem kandydata. Ustawa - Prawo o notariacie nie przewiduje też, aby warunkiem utworzenia kolejnej kancelarii notarialnej było zapewnienie rentowności tego rodzaju instytucji, czy też uchronienie już istniejących placówek przed konkurencją ze strony innych kancelarii. Z przepisów nie wynika wymóg zadbania o to, żeby nowo utworzona kancelaria nie wpłynęła negatywnie na rentowność kancelarii już istniejących na terenie, gdzie wyznaczono jej siedzibę.

Zarzut skarżącej, zgodnie z którym opinię wydaną w trybie art. 10 ustawy - Prawo o notariacie należy traktować jako formę ingerencji organów władzy publicznej w strefę praw konstytucyjnych, o jakiej mowa art. 31 ust 3 Konstytucji RP jest niezasadny. Opinia ta stanowi tylko jeden z dowodów w sprawie administracyjnej o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej. Opinii wydawana jest na podstawie ustawowo przyznanej kompetencji, nie może być utożsamiana z konstytucyjnym upoważnieniem do ograniczenia określonych wolności jedynie w drodze ustawy i na warunkach określonych w Konstytucji.

Odnosząc się do zarzutu braku planu siedzib kancelarii notarialnych, zasadne jest twierdzenie, że zarówno z przepisów ustawy - Prawo o notariacie, jak i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 kwietnia 1991 r. w sprawie trybu wykonywania nadzoru nad działalnością notariuszy i organów samorządu notarialnego, nie wynika, aby plan ten miał w sprawie powołania notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej charakter bezwzględnie wiążący. Jego sporządzenie nie może determinować w sposób ostateczny stanowiska organu w takim postępowaniu, gdyż postępowanie to winno w każdym przypadku jego prowadzenia uwzględniać przede wszystkim kryterium zapewnienia dostępności korzystania z usług notariuszy, skoro powołując notariat przewidziano równocześnie instytucję przymusu notarialnego.

W ocenie Sądu stanowisko Organu powołującego się na jednolite orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie tworzenia nowych kancelarii notarialnych jest zasadne. Sądy wielokrotnie wskazywały, że w myśl art. 10 § 3 ustawy - Prawo o notariacie Minister Sprawiedliwości może odmówić powołania na stanowisko notariusza, które łączy się z wyznaczeniem siedziby kancelarii, tylko wtedy, gdy kandydat nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11-13 ustawy - Prawo o notariacie.

Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji - rozstrzygając sprawę - oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.