Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2446/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8a
journal: Dz.U. 2018 poz 132
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony  Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska – Krupa (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów oddala skargę.


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej: "Ministrem") decyzją z [...] września 2019r. nr [...] odmówił wyłączenia stosowania wobec K. B. (zwana dalej: "Skarżąca") art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2018 r. poz. 132, ze zm.; zwana dalej "u.z.e.f."), W podstawie prawnej podając art. 8a u.z.e.f.

Minister w uzasadnieniu wskazał, że Skarżąca we wniosku z [...] października 2017r. o zastosowanie art. 8a u.z.e.f. szczegółowo opisała przebieg służby wskazując m.in., że podjęcie przez nią pracy w Samodzielnej Sekcji "[...]" Służby Bezpieczeństwa podyktowane było chęcią pełnienia służby w systemie zmianowym, co umożliwiło jej zapewnienie opieki dla chorą matką. Służba w SB polegała wyłącznie na wykonywaniu prac kancelaryjnych, sporządzaniu pism, przyjmowaniu i wydawaniu bieżącej korespondencji. Pozytywna weryfikacja w 1990r. pozwoliła Skarżącej na kontynuowanie kariery zawodowej w szeregach Policji, gdzie wykonywała obowiązki służbowe w sposób rzetelny, za co wielokrotnie była nagradzana. Na tej podstawie Skarżąca wniosła o wyłączenie zastosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f.

Minister ustalił, że Skarżącą zwolniono ze służby w Policji [...] kwietnia 2005r. i ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i art. 22a u.z.e.f., przy czym Skarżąca otrzymuje emeryturę jako świadczenie korzystniejsze.

Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu początkowo uznała za służbę Skarżącej na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b u.z.e.f., okres od [...] grudnia 1981r. do [...] kwietnia 1982r. oraz od [...] października 1982r. do [...] grudnia 1982r. IPN w wyniku kwerendy archiwalnej stwierdził jednak, że Skarżąca pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa od [...] grudnia 1981r. do [...] kwietnia 1982r. i od [...] października 1982r. do [...] lutego 1983r. Całkowity okres służby Skarżącej wynosił 29 lat, 7 miesięcy i 28 dni, z czego okres służby na rzecz totalitarnego państwa wynosi 9 miesięcy i 15 dni.

Z kopii akt osobowych przekazanych przez IPN nie wynika, aby Skarżąca nierzetelnie wykonywała zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po 12 września 1989r. Z dokumentów przekazanych przez Komendanta Głównego Policji wynika, że Skarżącej wielokrotnie podwyższano dodatek służbowy do uposażenia oraz kilkukrotnie nadawano wyższy stopień służbowy. W analizowanych materiałach nie odnaleziono informacji o wymierzonych Skarżącej karach dyscyplinarnych. Brak jest również dokumentów odnoszących się do czynności służbowych, w trakcie których wystąpiło zagrożenie życia lub zdrowia.

Minister, odwołując się do art. 8a u.z.e.f., wskazał, że w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f. wobec osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed 31 lipca 1990r. i 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Przesłanki wskazane w ww. przepisie muszą być spełnione łącznie.

Minister uznał, że art. 8a u.z.e.f. zawiera w istocie dwie przesłanki formalne, których spełnienie otwiera możliwość zastosowania go wobec konkretnej osoby, ale organ ma obowiązek weryfikacji, czy sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek. Wyłącznie w takiej sytuacji ustawodawca dopuszcza możliwość wyłączenia względem wnioskującego stosowania przepisów ogólnych, to jest art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f. Minister wskazał na potrzebę językowej wykładni zwrotów, którymi posługuje się art. 8a u.z.e.f. i wyjaśnił, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, ale przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz państwa totalitarnego. Organ powinien też ocenić ww. przesłankę w aspekcie proporcjonalnym - w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Oznacza to, że obok oceny czy dany okres czasu może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym, powinien on być także analizowany abstrakcyjnie, jako stosunek tego okresu do całego okresu służby. Krótkotrwałość jest pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, ale biorąc pod uwagę wykładnię językową należy stwierdzić, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Synonimy powyższego słowa ze słownika wyrazów bliskoznacznych to "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny".

Minister podniósł też, że druga z przesłanek - rzetelność wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia -ma charakter nieostry i powinna być każdorazowo oceniana indywidualnie. Pojęcie rzetelności w ujęciu językowym określa postawę i jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie pracy - przyjętych na siebie obowiązków. Synonimy tego słowa ze słownika wyrazów bliskoznacznych to "akuratny, całościowy, dogłębny, dokładny, drobiazgowy, gorliwy, niestrudzony, niezawodny, obowiązkowy, oddany, ofiarny, pedantyczny, pewny, pilny, pracowity, precyzyjny, przenikliwy, skrupulatny, solidny, staranny, sumienny, uczciwy, wierny, wnikliwy, wszechstronny, wytrwały". Rzetelne zatem wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie, w sposób nie budzący żadnych wątpliwości ani pod kątem jakościowym ani z punktu widzenia moralności i honoru funkcjonariusza służb publicznych. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym (podejmowanie i nienaganna realizacja zadań obligatoryjnych, wykazywanie inicjatywy i realizowanie obowiązków dodatkowych). Zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" należy ocenić jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza. Warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego, niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy. Zadaniem organu jest zatem stwierdzenie, czy w świetle materiału dowodowego przesłanki można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek.

Minister, odnosząc się do przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku, podał, że spełnienie tego warunku należy postrzegać przez pryzmat całkowitego braku jakichkolwiek faktów mogących stawiać rzetelność służby osoby zainteresowanej pod znakiem zapytania. "Szczególnie uzasadniony przypadek" znalazł się w u.z.e.f. obok dwóch pozostałych przesłanek, więc krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po 12 września 1989r., nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie art. 8a u.z.e.f. jest zasadne.

Minister, przechodząc do analizy sprawy, wskazał, że całkowity okres służby Skarżącej wynosi 29 lat, 7 miesięcy i 28 dni, zaś służba na rzecz totalitarnego państwa była pełniona przez 9 miesięcy i 15 dni, co stanowi około 3% całego okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Skarżąca spełniła więc przesłankę z art. 8a ust. 1 pkt 1 u.z.e.f.

Minister, odnosząc się do analizy przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 2 u.z.e.f. wskazał, że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez Skarżącą w trakcie pełnienia służby po 12 września 1989r., ale brak jest jakichkolwiek dowodów, aby służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia. Służba w Policji zawsze wiąże się z potencjalnym ryzykiem dla zdrowia i życia funkcjonariuszy, nawet gdy realizowane czynności służbowe są tego rodzaju, że jakiekolwiek zagrożenie dla zdrowia lub życia wydaje się być mało prawdopodobne lub nawet wykluczone. Gdyby zatem zamiarem ustawodawcy było uznanie, że potencjalne zagrożenie, jakie niesie za sobą służba, jest wystarczające do uznania, iż służba pełniona była z narażeniem zdrowia i życia, nie dookreślałby przesłanki drugiej w art. 8a ust. 1 pkt 2 u.z.e.f., przez wskazanie, że rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989r., ma mieć miejsce "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", gdyż z racji specyfiki służby każdy funkcjonariusz Policji spełniałby ów wymóg.

Minister podkreślił, że z informacji dotyczącej przebiegu służby, przekazanej przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] z [...] lutego 2018r. wynika, że Skarżąca w toku służby nie była wyróżniana i nie nadano Jej orderów/odznaczeń państwowych, czy odznak/medali resortowych. Powyższe wskazuje, że służba pełniona przez Skarżącą nie charakteryzowała się szczególnymi osiągnięciami wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Zarówno postawa, jak i osiągnięcia Skarżącej, jak również charakter i warunki pełnienia służby nie dowodzą, aby sprawa stanowiła szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a u.z.e.f., skutkujących wyłączeniem stosowania względem Skarżącej ogólnie obowiązującego prawa.

Minister, mając na względzie analizę materiału zgromadzonego, stwierdził, że w sprawie łącznie nie spełniono wszystkich przesłanek wskazanych w art. 8a ust. 1 u.z.e.f., dopuszczalności wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f. Uprawnienie z art. 8a ust. 1 u.z.e.f. ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami – w szczególności pełniona z narażeniem zdrowia i życia, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".

2. Skarżąca w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła o uchylenie ww. decyzji, uznanie w wyroku jej uprawnienia do świadczenia emerytalno-rentowego w nieobniżonej wysokości, wynikającej z art. 15-24 u.z.e.f oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Minister nie wyjaśnił bowiem, dlaczego okres służby przed 31 lipca 1990r. odniósł do całego okresu jej służby, a nie na przykład do całego okresu aktywności zawodowej. Uznanie służby na rzecz totalitarnego państwa 9 miesięcy i 15 dni nie pokrywa się z dokumentami służbowymi z akt. Służba ta wynosiła 5 miesięcy, zaś 4 miesiące i 15 dni to służba pełniona w Wydziale [...], na dowód czego dołączyła dwie opinie służbowe wydane przez Naczelnika Wydziału Inspekcji za okres całej służby w tym wydziale.

Skarżąca, odnosząc się do rzetelności wykonywanych zadań służbowych, stwierdziła, że nigdy nie przeliczała swojej rzetelnej i oddanej służby na medale i ordery, gdyż nie zawsze były one jej wymiernikiem. Wyróżniano ją wielokrotnie w inny sposób.

Minister przed wydaniem decyzji nie uwzględnił, że Skarżącą przed odejściem ze służby w Policji skierowano na badania lekarskie w wyniku czego, wobec wykrytych u niej schorzeń, Wojewódzka Komisja Lekarska we [...] zaliczyła ją do [...] grupy inwalidzkiej i uznała związek inwalidztwa ze służbą. Utrata zdrowia wiązała się ze służbą w trudnych warunkach i pełnym zaangażowaniu w wykonywaniu zadań służbowych, najczęściej realizowanych w ponad normatywnym czasie służby.

3. Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.

2. Sąd na wstępie wyjaśnia, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, z uwagi na treść art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a."), gdyż Skarżąca w piśmie z [...] maja 2020r. i Minister w piśmie z [...] maja 2020r. wnieśli o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, w związku ze światową pandemią zakaźnej choroby COVID-19, wywoływanej przez koronawirusa SARS-CoV-2.

Sąd stwierdza ponadto, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019r., poz. 2167, zwana dalej: "P.u.s.a.") i art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, z uwagi wyłącznie na zgodność z prawem wydanych decyzji postanowień czy aktów administracyjnych. Sąd, zgodnie z art. 134 P.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, z zastrzeżeniem art. 57a.

3. Sąd, przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi, w celu lepszego zobrazowania tematyki, której sprawa dotyczy wyjaśnia, że u.z.e.f., w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, przewiduje obniżenie emerytur i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pozostawali w służbie przed 2 stycznia 1999r. i którzy w okresie od 22 lipca 1944r. do 31 lipca 1990r. pełnili służbę w wymienionych w ustawie instytucjach i formacjach (tzw. służba na rzecz państwa totalitarnego). Obniżeniu podlegają także renty rodzinne, pobierane po funkcjonariuszach, którzy taką służbę pełnili.

Zgodnie z art. 15c ust. 1 u.z.e.f., w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b u.z.e.f., i która pozostawała w służbie przed 2 stycznia 1999r., emerytura wynosi: 1) 0% podstawy wymiaru - za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b; 2) 2,6% podstawy wymiaru - za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 1a oraz 2-4.

Stosownie do art. 15c ust. 2 u.z.e.f. przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1-3a, 5 i 6 stosuje się odpowiednio. Emerytury nie podwyższa się, zgodnie z art. 15 ust. 2 i 3 u.z.e.f., jeżeli okoliczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b u.z.e.f.

Na mocy art. 15c ust. 3 u.z.e.f. wysokość emerytury ustalonej zgodnie z ust. 1 i 2 nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Zgodnie z art. 15c ust. 4 u.z.e.f. w celu ustalenia wysokości emerytury, zgodnie z ust. 1-3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1.

Na mocy art. 15c ust. 5 u.z.e.f. przepisów ust. 1 - 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego.

Zgodnie natomiast z art. 22a ust. 1 u.z.e.f. w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, rentę inwalidzką ustaloną zgodnie z art. 22 zmniejsza się o 10% podstawy wymiaru za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b. Przy zmniejszaniu renty inwalidzkiej okresy służby, o której mowa w art. 13b, ustala się z uwzględnieniem pełnych miesięcy.

Przepis art. 22a ust. 2 u.z.e.f. stanowi, że w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i została zwolniona ze służby przed dniem 1 sierpnia 1990r. rentę inwalidzką wypłaca się w kwocie minimalnej według orzeczonej grupy inwalidzkiej.

Zgodnie z art. 22a ust. 3 u.z.e.f. wysokość renty inwalidzkiej, ustalonej zgodnie z ust. 1, nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej renty z tytułu niezdolności do pracy wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Art. 22a ust. 4 u.z.e.f. stanowi, że w celu ustalenia wysokości renty inwalidzkiej, zgodnie z ust. 1 i 3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1. Przepisy art. 13a stosuje się odpowiednio.

Zgodnie z art. 22a ust. 5 u.z.e.f. przepisów ust. 1 i 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed 1990r., bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego.

Stosownie do art. 8a ust. 1 u.z.e.f. minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na:

1) krótkotrwałą służbę przed 31 lipca 1990r. oraz

2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

Zgodnie z art. 8a ust. 2 u.z.e.f. do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 u.z.e.f.

Wskazać także należy, że decyzja wydana na podstawie art. 8a u.z.e.f. ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Jakkolwiek sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres, tym niemniej w jej toku należy ustalić czy organ administracji – Minister – ustalił i rozważył istotne w sprawie okoliczności faktyczne z punktu widzenia przepisu prawa materialnego, który powinien być w sprawie zastosowany, jak również czy wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, zgodnie z celem danej normy prawnej, oraz czy dokonał wyboru prawidłowej wykładni stosowanego przepisu prawa i czy dał temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kontroli sądowej podlega w szczególności uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do wydania decyzji uznaniowej.

W doktrynie podnosi się, że obowiązkiem Sądu przy takim zakresie kontroli jest sprawdzenie czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, tj. czy rozstrzygnięcie nie nosi charakteru dowolnego, a przede wszystkim czy organ uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie wystarczająco zindywidualizowanymi przesłankami (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2009, s. 404-405).

Sąd w sprawach uznania administracyjnego bada zatem, czy decyzja organu nie jest arbitralna (dowolna) lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Uznaniowość w doktrynie i orzecznictwie ujmowana jest jako szczególny rodzaj dyskrecjonalnej kompetencji organu, której granice wyznacza - wyrażona w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - zasada związania administracji publicznej prawem (por. M. Jaśkowska [w:] System Prawa Administracyjnego. Tom 1. Instytucje prawa administracyjnego, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski i A. Wróbel, Warszawa 2010, s. 222 i nast.).

Warto powołać także pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyroku z 15 grudnia 2008r. sygn. akt I OSK 622/08 (dostępny na www.nsa.gov.pl), który Sąd orzekający w sprawie w pełni podziela, że użycie w tekście przepisu pojęcia niedookreślonego zobowiązuje organ administracji publicznej do "doprecyzowania" (skonkretyzowania) tego pojęcia przy uwzględnieniu okoliczności faktycznych konkretnej sprawy i kontekstu normatywnego, w którym to pojęcie funkcjonuje. (...) Uznanie administracyjne, a więc upoważnienie organu administracji publicznej do dokonania wyboru konsekwencji prawnych stosowanej normy prawa administracyjnego, może być zrealizowane dopiero po dokonaniu interpretacji, a więc nie dotyczy ani wykładni tekstu prawnego, ani oceny występujących faktów, ani nawet wykładni pojęć nieostrych. W sytuacji, gdy w sprawie występują niedookreślone przesłanki podjęcia decyzji, to uzasadnienie powodów przyjęcia przez organ stosujący prawo danego rozumienia określonego pojęcia musi być bardzo szczegółowe, pełne i przekonujące. (...) Organ stosujący prawo jest zobowiązany do udowodnienia poprawności przyjętego przez siebie rozumienia danego pojęcia i przedstawienia argumentów przemawiających za przyjęciem określonego sposobu rozumowania. Stopień dyskrecjonalności działania organu konkretyzują normy prawa materialnego. W sprawie rozpatrywanej - art. 8a ust. 1 u.z.e.f., który zawiera wymienione wyżej przesłanki, oparte na pojęciach niedookreślonych (nieostrych), a więc zawierających elementy ocenne.

Tym samym obligatoryjne jest dokonanie przez Ministra w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji interpretacji pojęć, którymi posługuje się ustawodawca w treści art. 8a ust. 1 u.z.e.f., a następnie odniesienie się do tych przesłanek oraz ich rozważenie (wyważenie) na tle okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy.

4. Sąd, biorąc powyższe pod uwagę uznał, że skarga, oceniana na mocy ww. kryteriów, wynikających z P.p.s.a. i P.u.s.a., podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżoną decyzję wydano zgodnie z prawem. Minister przy wydawaniu ww. decyzji nie przekroczył granic uznania administracyjnego, ani nie naruszył przepisów prawa materialnego i prawa procesowego w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy.

Sąd stwierdza, że jakkolwiek należy zgodzić się ze Skarżącą, że Minister analizując materiał dowodowy sprawy wskazał, że służba na rzecz totalitarnego Państwa wynosiła 9 miesięcy i 15. Tym niemniej Minister, ustalając stan faktyczny na wstępie zaskarżonej decyzji, prawidłowo wyjaśnił, mając na względzie okoliczności faktyczne sprawy, w tym materiał przedłożony przez IPN, który w wyniku działania Skarżącej, poprzedzała kwerenda archiwalna, że Skarżąca pełniła służbę na rzecz państwa totalitarnego krócej niż to wynikało z pierwotnych materiałów przekazanych przez IPN.

Z akt sprawy wynika również, że w materiałach pierwotnie przekazanych przez IPN wskazano, że Skarżąca pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa od [...] grudnia 1981 do [...] kwietnia 1982r. oraz od [...] października 1982r. do [...] grudnia 1986r. Kwerenda przeprowadzona z inicjatywy Skarżącej wykazała natomiast, że okres pełnienia przez Skarżącą służby na rzecz totalitarnego państwa wynosił natomiast od [...] grudnia 1981 do [...] kwietnia 1982r. (czyli 5 miesięcy) i od [...] października 1982r. do [...] lutego 1983r. (czyli 4 miesiące i 15 dni), co łącznie daje przyjęty przez Ministra okres 9 miesięcy i 15 dni.

Minister, wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze, przesłankę dotycząca okresu pełnienia przez Skarżącą służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b u.z.e.f. ustalił na podstawie całości dokumentacji przekazanej przez Instytutu Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.

Sąd stwierdza również, że Minister prawidłowo ocenił, że był to okres spełniający przesłankę z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.z.e.f. – "krótkotrwałości" służby na rzecz totalitarnego państwa.

W świetle treści zaskarżonej decyzji nie sposób ponadto podzielić zarzutów procesowych Skarżącej, że Minister nie analizował ww. przesłanki wynikającej z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.z.e.f. w aspekcie proporcjonalnym. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynikało bowiem wprost, że organ administracyjny wskazał, że ww. okres stanowił 3% ogółu służby Skarżącej.

Sąd wskazuje ponadto, że Minister nie kwestionował też zajścia w rozpoznawanej sprawie przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 2 u.z.e.f., wskazując, że służba Skarżącej była rzetelna. Tym samym przyjął, że Skarżąca wypełniła ww. przesłankę.

Minister uwypuklił natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji kwestię, że służba pełniona przez Skarżącą nie charakteryzowała się szczególnymi osiągnięciami, które wyróżniałyby Ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Skarżąca w toku służby nie była wyróżniana i nie nadano Jej orderów/odznaczeń państwowych, czy odznak/medali resortowych. Minister podkreślił, że zarówno postawa i osiągnięcia Skarżącej, jak również charakter i warunki pełnienia służby nie dowodzą, aby sprawa stanowiła szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a u.z.e.f., skutkujących wyłączeniem stosowania względem Skarżącej ogólnie obowiązującego prawa.

Wbrew zatem stanowisku Skarżącej Minister podjął czynności konieczne do należytego rozpatrzenia sprawy, dokonał w tym zakresie niezbędnych ustaleń faktycznych. Dokonana przez ww. organ administracyjny ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie był dowolna i mieściła się w granicach uznania administracyjnego. Odmienne stanowisko Skarżącej, co do spełnienia przesłanek określonych w art. 8a u.z.e.f. od oceny Ministra, nie stanowi o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Sąd jeszcze raz podkreśli, że decyzja wydawana przez organ na podstawie art. 8a u.z.e.f. ma charakter decyzji uznaniowej. Zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Wybór natomiast rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną (por. wyrok NSA z 23 stycznia 2009r. sygn. akt II OSK 1488/08, orzeczenia.nsa.gov.pl). Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.

W rozpoznawanej sprawie Minister dokonał istotnych ustaleń stanu faktycznego, co do okresów pełnienia służby oraz rzetelności wykonywania zadań i obowiązków i na podstawie całości akt administracyjnych zasadnie przyjął, że w sprawie nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f. Sąd w tym zakresie nie dostrzegł, żeby zaskarżona decyzja nosiła cechy dowolności.

5. Sąd, mając powyższe na względzie, na mocy art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.