Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 407/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 35a; art. 64 ust. 2; art. 140aa ust. 1, 3, 4; art. 140ab ust. 1 pkt 3, ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 450
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: art. 7; art. 8; art. 76 § 1; art. 77 § 1; art. 78 § 1;  art. 80; art. 107 § 1; art. 189d; art. 189e; art. 189f
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Protokolant Asystent sędziego Arleta Bednarczyk-Chagowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi E. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 27 czerwca 2022 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej organ odwoławczy, organ II instancji), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. z dnia 7 kwietnia 2022 r., (dalej organ I instancji) o nałożeniu na E. Z. (dalej skarżąca) kary pieniężnej w wysokości [...] zł za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego jak bez zezwolenia kategorii V.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

W dniu 1 grudnia 2021 r. na terenie Drogowego przejścia Granicznego w D. podczas kontroli wyjeżdżającego z terytorium Polski pojazdu członowego złożonego z dwuosiowego ciągnika siodłowego marki M.-B. i z trzyosiowej naczepy marki S. C. o numerach rejestracyjnych [...], skontrolowane zostały wymiary oraz naciski osi pojazdu, którym przewożony był ładunek podzielny w postaci mrożonego mięsa łososia o łącznej wadze brutto 21 350 kg (960 kartonów). Środkiem przewozowym kierował obywatel Polski M. N., wykonujący przejazd w ramach międzynarodowego przewozu drogowego na rzecz skarżącej prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą [...] E. Z. w T. . Wynik dynamicznego ważenia pojazdu opisany w pkt 5a protokołu nr [...] z 1 grudnia 2021 r. wskazał na przekroczenie nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu o 20 kg (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,17%) przy dopuszczalnym przewidzianym przepisami prawa nacisku pojedynczej osi napędowej wynoszącym 11,5 tony.

Wyniki powtórnego ważenia pojazdu na wadze dynamicznej opisane w pkt 5a protokołu [...] potwierdziły przekroczenie nacisku drugiej osi pojazdu będącej osią napędową o 80 kg (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,7.%).

W wyniku kontroli stwierdzono, że przedmiotowy transport wykonywany był z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 450 ze zm., aktualnie Dz. U. z 2022 r., poz. 988), dalej jako "Prawo o ruchu drogowym", "p.r.d.", polegającym na przejeździe pojazdu nienormatywnego jak bez zezwolenia kategorii V.

Decyzją z 7 kwietnia 2022 r. organ I instancji nałożył na skarżącą karę pieniężną w kwocie 6 000 zł za przewóz po drogach publicznych ładunku podzielnego, pomimo zakazu określonego w art. 64 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, jak bez zezwolenia kategorii V.

W odwołaniu pełnomocnik skarżącej wskazał, że ustalenie faktów stanowiących podstawę nałożenia kary nastąpiło przy użyciu wagi, która w trakcie dwukrotnego ważenia wskazała dwa różniące się o 60 kg wyniki, przy czym obydwa wyniki mieściły się w dopuszczalnym dla wagi klasy dokładności D odchyleniu wynoszący +/-4% wskazanym w tabeli 1 załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz.U. z 2007 r., Nr 188, poz. 1345), dalej jako "rozporządzenie w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu".

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej, organ II instancji decyzją z 27 czerwca 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że wymogi dotyczące dopuszczalnych wymiarów, masy i nacisków osi pojazdów uregulowane zostały w ustawie Prawo o ruchu drogowym oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych", wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 66 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym. Organ przytoczył przepisy rozporządzenia, z których wynika, że w przypadku pojedynczej osi napędowej pojazdów dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać 11,5 tony.

Organ II instancji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z pojedynczą osią napędową zespołu pojazdów, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia, tj. złożonego z pojazdów mających łącznie 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy. Wyjaśnił, że dwukrotnie przeprowadzony pomiar dynamicznego obciążenia drugiej osi pojazdu będącej osią napędową wykazał przekroczenie dopuszczalnej wartości, przy dopuszczalnym przewidzianym przepisami prawa nacisku pojedynczej osi napędowej wynoszącym 11,5 tony. W związku ze stwierdzonym przekroczeniem nacisku pojedynczej osi napędowej pojazd został uznany za nienormatywny, na przejazd którego wymagane byłoby zezwolenie kategorii V wydane dla podmiotu wykonującego przejazd.

Organ odwoławczy podkreślił, że w przypadku naruszenia zakazu przewozu ładunku innego niż niepodzielny, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Poddanym kontroli środkiem transportu przewożony był ładunek podzielny, którego przewóz pojazdem nienormatywnym, stosownie do art. 64 ust. 2 p.r.d., jest zabroniony.

Mając powyższe na względzie organ II instancji uznał za uzasadnione nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 6 000 zł, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a w związku ust. 2 Prawa o ruchu drogowym.

Organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do zastosowania art. 140aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym, ponieważ skarżąca nie udowodniła zaistnienia okoliczności uzasadniających zwolnienie przedsiębiorcy od odpowiedzialności. Podkreślił, że podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie zarobkowego przewozu drogowego rzeczy jest profesjonalnym przewoźnikiem, który powinien organizować pracę swojego przedsiębiorstwa tak, aby przestrzegać przepisów prawa.

Organ II instancji wyjaśnił, że w celu wykonywania kontroli Oddział Celny Drogowy w D. wyposażony został w dopuszczone do użytkowania urządzenia wagowe posiadające wydane przez właściwe organy ważne świadectwa legalizacji. Podkreślił, że przepisy ustawy z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach (obecnie Dz.U. z 2022 r., poz. 2063), jak też przepisy wydanego na podstawie tej ustawy rozporządzenia w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu nie zobowiązują użytkowników wag z ważną legalizacją do analizy błędu pomiaru oraz do podawania danych dotyczących niepewności pomiaru. Stosując zatem wagę z ważną legalizacją uzasadnione jest przyjęcie jako wynik pomiaru wskazania wagi, bez dodatkowych interpretacji tego wyniku związanych z analizą błędu pomiaru. Błędy graniczne to kryteria, które są badane przez organ administracji metrologicznej wydający świadectwo legalizacji, a nie kryteria prawidłowego użytkowania urządzeń pomiarowych.

Odnosząc się do rozbieżności w wynikach pomiarów nacisku pojedynczej osi napędowej uzyskanych podczas dwukrotnego ważenia kontrolowanego pojazdu, organ odwoławczy wskazał, że ważenie dynamiczne służące do wyznaczenia nacisków osi pojazdu, polega na wyznaczeniu obciążenia, jakie wywiera oś pojazdu na pomost wagi podczas jego ruchu z ustaloną stałą prędkością. Charakter ważenia dynamicznego powoduje, że wpływ na wynik pomiaru mogą wywierać: technika jazdy, różna prędkość przejazdu pojazdu przez pomost wagi (mieszcząca się w dopuszczalnym zakresie prędkości wskazanym przez producenta tj. od 1 km/h do 6 km/h), zmiana prędkości poprzez przyśpieszenie lub przyhamowanie przed pomostem wagi lub na pomoście, wysprzęglenie, regulacja wysokości osi, przemieszczenie się ładunku, sposób załadunku i zabezpieczenia ładunku przed zmianami położenia w czasie jazdy, czy stan techniczny pojazdu.

Organ odwoławczy podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie dokonane zostały dwa pomiary nacisków osi i wyniki obydwu pomiarów potwierdziły nienormatywność kontrolowanego pojazdu. Protokół z kontroli pojazdu jest podstawowym dowodem w sprawie.

W tych okolicznościach organ II instancji za bezzasadny uznał wniosek dowodowy pełnomocnika skarżącej o wystąpienie do Głównego Urzędu Miar oraz do producenta wagi użytej do kontroli w niniejszej sprawie, o udzielenie informacji dotyczących przyczyny rozbieżności wyników poszczególnych ważeń.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie E. Z. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., obecnie Dz.U. z 2022 r., poz. 2000), dalej jako "k.p.a." i wyrażonych w tych przepisach zasad prawdy obiektywnej, zasady oficjalności, zasady ciężaru dowodu, bezpośredniości i zupełności zgromadzonego materiału. Podkreśliła, że zgodnie z tymi zasadami obciążenie strony sankcją administracyjną musi być poprzedzone jednoznacznym, niebudzącym jakichkolwiek wątpliwości ustaleniem, że strona naruszyła prawo, z którym to naruszeniem ustawa wiąże odpowiedzialność administracyjno-karną. W niniejszej sprawie ustalenie faktów stanowiących podstawę nałożenia kary nastąpiło przy użyciu wagi, która w trakcie dwukrotnego ważenia wskazała dwa różniące się o 60 kg wyniki dotyczące przekroczenia nacisku pojedynczej osi napędowej, przy czym obydwa wyniki mieściły się w dopuszczalnym dla wagi o klasie dokładności D odchyleniu wynoszącym +/-4%. Zdaniem skarżącej tak duża różnica wyników rzutuje na ich wiarygodność;

2) naruszenie przepisów rozporządzenia w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, w szczególności danych z tabeli nr 1 dotyczącej dopuszczalnego odchylenia każdego obciążenia osi lub osi wielokrotnej od skorygowanego obciążenia osi lub osi wielokrotnej pojazdu kontrolnego innego niż dwuosiowy podczas ważenia dynamicznego, zgodnie z którą w przypadku wagi o klasie dokładności D odchylenie dopuszczalne w % skorygowanego obciążenia osi wynosi +/-4%, a zatem wynik ważenia uzyskany w trakcie kontroli (0,17% i 0,70%) mieścił się w odchyleniu i w tolerancji błędu ;

3) naruszenie art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a., art. 189d k.p.a., art. 189e k.p.a. oraz art. 189f k.p.a. poprzez niezastosowanie do kary pieniężnej przewidzianej w Prawie o ruchy drogowym przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), które regulują zasady nakładania kar pieniężnych, a które to przepisy pozwalają miarkować kary i od nich odstępować lub poprzestać na pouczeniu i które to przepisy zostały przez organy pominięte pomimo, że kary pieniężne w p.r.d. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1-6 art.189a § 2 k.p.a., przez co koniecznym jest w przypadku przepisów p.r.d. odwołanie się do uregulowań działu IVa k.p.a.;

4) art.189f §1 k.p.a. poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu w sytuacji gdy kara 6 000 zł za zarzucone naruszenie w okolicznościach w jakich do niego miało dojść i jego wagi jawi się jako nieproporcjonalna.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji I i II instancji oraz o umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja organu odwoławczego w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego jak bez zezwolenia kategorii V.

Stosownie do art. 2 ust. 35a p.r.d., pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Wymiary pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-V oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, są określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy. Kierujący pojazdem nienormatywnym jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać uprawnionym osobom zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 (art. 64 ust. 3 i 4 Prawa o ruchu drogowym).

Jednocześnie, zgodnie z art. 64 ust. 2 p.r.d., zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I. Ładunek niepodzielny, stosownie do definicji ustawowej z art. 2 pkt 35b u.p.r.d. to ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków.

Natomiast w myśl art. 140aa ust. 1 p.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 p.r.d.), a jedynie w ściśle określonych sytuacjach kara może być także nałożona na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, które to okoliczności nie mają jednak zastosowania w niniejszej sprawie.

W świetle art. 140ab ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym, za brak zezwolenia kategorii V ustala się karę pieniężną w wysokości:

a) 6000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,

b) 10 000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,

c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach.

W myśl zaś art. 140ab ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, w przypadku naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, czyli zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Bezspornym jest, że pojazdem członowym w niniejszej sprawie przewożony był towar w postaci mrożonego mięsa łososia (960 kartonów), czyli ładunek podzielny. Dwukrotny pomiar nacisku osi wykazał przekroczenie dopuszczalnej wartości nacisku pojedynczej osi napędowej o 20 kg, czyli o 0,17% (pierwszy pomiar), i o 80 kg, czyli o 0,7 kg% (powtórny pomiar). Oba wyniki mieściły zatem w przedziale nie więcej niż o 10%. Pozostałe parametry pojazdu nie przekraczały dopuszczalnych wartości.

Przewóz wykonywany był pojazdem członowym składającym się z dwuosiowego pojazdu silnikowego i trzyosiowej naczepy, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów.

Dopuszczalne parametry pojazdu wraz z ładunkiem określone zostały w przepisie art. 61 Prawa o ruchu drogowym oraz w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych pojazdów. Stosownie do § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, dopuszczalny nacisk osi, nie może przekraczać w przypadku pojedynczej osi napędowej pojazdów, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2-14 - 11,5 tony. W przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w ust. 1-3 oraz ust. 5, są wartości rzeczywiste nacisków osi (§ 5 ust. 4 powołanego rozporządzenia).

W świetle przytoczonych regulacji i stwierdzonych w trakcie kontroli okoliczności należało uznać, że organy prawidłowo ustaliły, że kontrolowany pojazd był nienormatywny z uwagi na przekroczenie dopuszczalnego nacisku drugiej osi pojazdu, stanowiącej pojedynczą oś napędową. W świetle cytowanego wyżej art. 2 pkt 35a Prawa o ruchu drogowym dla uznania pojazdu za nienormatywny wystarczy przekroczenie jednego tylko parametru.

Prawidłowo również przyjęły, że ze względu na przekroczenie nacisku osi kontrolowany pojazd wymagałby uzyskania zezwolenia kategorii V. Pojazdem tym przewożony był jednak ładunek podzielny, który nie może być przewożony pojazdem nienormatywnym (z wyjątkiem niemającego w sprawie zastosowania przypadku przejazdu na podstawie zezwolenia kategorii I), wobec czego organy słusznie wymierzyły skarżącej karę za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak za brak zezwolenia kategorii V na podstawie art. 64 ust. 2 w zw. z art. 140ab ust. 2 p.r.d., a nie za brak samego zezwolenia. Wysokość kary ustalono na postawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a p.r.d.

W ocenie sądu, postępowanie organów w tym zakresie było prawidłowe. Protokół z dokonanych czynności, który zawiera wszystkie prawem przewidziane elementy stanowi dokument urzędowy w świetle art. 76 § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu dokument urzędowy sporządzony w przepisanej formie przez uprawnione do tego organy w ich zakresie działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

Zarzuty skargi koncentrują się na naruszeniu przez organ przepisów postępowania poprzez oparcie rozstrzygnięcia na wynikach pomiarów dokonanych wagą producenta "TAMTRON Systems" OY znak fabryczny DW 600 i nieuwzględnienie dla tego typu wagi błędu pomiaru. W ocenie skarżącej przy ustalaniu wyniku ważenia należało się odnieść do danych zawartych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, dotyczących dopuszczalnego odchylenia każdego obciążenia osi lub osi wielokrotnej od skorygowanego obciążenia osi lub osi wielokrotnej pojazdu kontrolnego innego niż dwuosiowy podczas ważenia dynamicznego, z których wynika, że w przypadku wagi o klasie dokładności D odchylenie dopuszczalne w % skorygowanego obciążenia osi wynosi +/-4%.

W ocenie sądu, argumentacja strony nie zasługuje na uwzględnienie.

Ze znajdujących się w aktach sprawy protokołów kontroli wynika, że kontrola nacisków osi pojazdu została przeprowadzona przy użyciu wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu typu DW 600 (nr [...], producent TAMTRON SYSTEMS OY). Waga posiadała ważne na dzień kontroli świadectwo legalizacji ponownej z dnia 22 lipca 2021 r. (ważne do dnia 22 sierpnia 2023 r.), wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w W. Wydział Zamiejscowy w L.. Z akt sprawy nie wynika, aby w trakcie ważenia doszło do jakichkolwiek nieprawidłowości, a w szczególności aby system wagi sygnalizował błędy pomiaru. W tej sytuacji należało uznać, że ważenie przebiegało w sposób prawidłowy i brak jest jakichkolwiek podstaw do kwestionowania wyników pomiaru. Również obecny przy ważeniu kierowca nie zgłaszał, poza wnioskiem o powtórne ważenie, żadnych uwag w tym zakresie i podpisał protokół bez zastrzeżeń.

W ocenie sądu, nie ma również żadnych podstaw do uznania, aby użytkownicy wagi podczas ważenia zobowiązani byli do uwzględniania jakichkolwiek błędów pomiaru.

Takiego obowiązku nie przewiduje ani załączona do akt sprawy "Instrukcja dla użytkownika wagi elektronicznej SCALEX DW-600", stanowiąca instrukcję stosowania programu komputerowego, obsługującego wagę typu DW 600, ani obowiązujące przepisy prawa.

Błędy pomiaru, na które powołuje się skarżąca, to odchylenia dopuszczalne obciążenia osi, badane przez organ administracji metrologicznej wydający świadectwo legalizacji, a nie kryteria prawidłowego użytkowania urządzeń pomiarowych. Dotyczą one pojazdów kontrolnych służących sprawdzeniu wagi. Instrukcja dla użytkowników wagi elektronicznej typu DW-600 nie zobowiązuje do uwzględniania jakiegokolwiek błędu. Z dołączonej do akt administracyjnych instrukcji dla użytkowników wagi nie wynika, że uzyskane wyniki pomiarów pomniejszać należy o 2%. Instrukcja dopuszcza wprawdzie możliwość wprowadzenia w procesie ważenia dowolnego parametru korekty dynamicznej, w tym także korekty 2%, lecz nie jest to warunkiem prawidłowości pomiaru. Nie jest zatem obowiązkiem organu dokonującego pomiaru nacisków osi odejmowanie od wyniku ważenia wskazanego przez wagę wartości 2% w celu uzyskania wyniku ostatecznego, przyjmowanego do ustalenia rzeczywistych nacisków osi.

Obowiązku korygowania wyników pomiaru nie da się wywieść także z przepisów rozporządzenia w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu wydanego ma podstawie delegacji ustawowej zawartej w ustawie Prawo o miarach. Przepisy zawarte w rozporządzeniu (§ 1) określają: 1) wymagania w zakresie konstrukcji, wykonania, materiałów, charakterystyk metrologicznych oraz warunków właściwego stosowania wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu; 2) szczegółowy zakres badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu; 3) sposoby i metody przeprowadzania badań i sprawdzeń, o których mowa w pkt 2.

Przedmiotowe rozporządzanie rozróżnia przy pomiarze obciążenia osi cztery klasy dokładności wag oznaczane jako A, B, C i D (§ 20 ust. 1). Odchylenie dopuszczalne każdego obciążenia osi określa załącznik nr 1 do rozporządzenia (§ 20 ust. 2). W załączniku tym, Tabela nr 1: "Odchylenie dopuszczalne każdego obciążenia osi lub osi wielokrotnej od skorygowanego obciążenia osi lub osi wielokrotnej pojazdu kontrolnego innego niż dwuosiowy podczas ważenia dynamicznego", dla klasy dokładności wagi D przewidziano dla zatwierdzenia typu i legalizacji wagi odchylenie ±2%, natomiast dla użytkowania wagi – odchylenie ±4%. Odchylenie dopuszczalne wskazuje na możliwy dopuszczalny błąd pomiaru, różny w zależności od klasy dokładności wagi, nie oznacza jednak, wbrew stanowisku skargi, konieczności korygowania każdego wyniku pomiaru o wskazane wyżej odchylenia dopuszczalne. Nie budzi wątpliwości, że każda waga posiada określoną klasę dokładności, ustalaną na podstawie pomiarów wielokrotnych, ostatecznie miarodajny jest jednak wynik pomiaru wskazany przez wagę. Nie byłoby przy tym żadnych podstaw do odejmowania określonej wartości od każdego wyniku pomiaru, jak tego domaga się skarżąca, skoro odchylenie dopuszczalne dotyczy zarówno wartości niższej, jak i wyższej od wskazywanej przez wagę (plus/minus) w czasie pomiarów kontrolnych.

Potwierdzeniem spełnienia przez wagę wymagań określonych w rozporządzeniu jest świadectwo legalizacji, ewentualnie świadectwo legalizacji ponownej, wydawane przez naczelników obwodowych urzędów miar. Jak już wyżej wskazano, wykorzystana w rozpoznawanej sprawie waga samochodowa do ważenia pojazdów w ruchu posiadała świadectwo legalizacji ponownej wydane w dniu 22 lipca 2021 r. przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w W., ważne do dnia 22 sierpnia 2023 r. Oznacza to, że waga spełniała formalne kryteria dopuszczające ją do użytku. Ponadto w obu protokołach kontroli z dnia 1 grudnia 2021 r. w pkt 12 wskazano, że kontroli nacisków osi dokonano zgodnie z wymaganiami określonymi w instrukcji dla użytkowania wydanej przez producenta oraz zgodnie z informacjami wskazanymi na znakach i tablicach umieszczonych przed wjazdem na wagę. W pkt 9 protokołu wskazana została nazwa wagi, jej producent, a ponadto wskazano datę wydania świadectwa legalizacji ponownej. Oba protokoły zostały podpisane przez kierowcę bez wniesienia zastrzeżeń.

Powyższej oceny nie zmienia Zarządzenie nr 28/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 września 2014 r., w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego (Dz.U. GITD z 2014 r. nr 14). Przede wszystkim zarządzenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie jest przepisem prawa powszechnie obowiązującego, lecz instrukcją mającą charakter przepisów wewnętrznych, skierowaną do podległych temu organowi inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Nie ma zatem żadnych podstaw do stosowania tego zarządzenia przez inne organy uprawnione do kontroli przewozów. Ponadto zarządzenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego wskazuje na możliwe błędy wskazań wag, wynikające z nachylenia nawierzchni na stanowisku ważenia i błędy wynikające z cząstkowego ważenia pojazdów wieloosiowych, przewiduje zatem korektę wyniku ważenia z uwagi na szczególne warunki pomiaru, przyrządami używanymi przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Z akt sprawy nie wynika, aby proces ważenia odbywał się w warunkach, które mogłyby zakłócać proces ważenia. Okoliczności takich nie powołuje także strona skarżąca. Jak wskazano ważenie dokonane zostało na wadze spełniającej wymogi normatywne i wykonane zostało w sposób zgodny z instrukcją obsługi urządzenia wagowego. Sama zaś okoliczność, że dwukrotny pomiar dał rozbieżne, a nie powtarzające się wyniki, nie oznacza sama przez się, wbrew stanowisku skargi, że pomiary uznać należy za nieprecyzyjne i wadliwe. Trafna jest bowiem argumentacja organu odwoławczego, że charakter ważenia dynamicznego powoduje, że wpływ na wynik pomiaru mogą wywierać różne czynniki, w tym: technika jazdy, różna prędkość przejazdu pojazdu przez pomost wagi (mieszcząca się w dopuszczalnym zakresie prędkości wskazanym przez producenta tj. od 1 km/h do 6 km/h), zmiana tej prędkości poprzez przyśpieszenie lub przyhamowanie przed pomostem wagi lub na pomoście, regulacja wysokości osi, czy sposób załadunku i jego zabezpieczenie, itp.

W tych okolicznościach podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, co do oceny wniosku dowodowego strony w zakresie zwrócenia się do Głównego Urzędu Miar oraz do producenta wagi użytej do kontroli, o udzielenie informacji dotyczących przyczyny rozbieżności wyników poszczególnych ważeń. Za organem II instancji przypomnieć tylko należy, że chociaż strona, zgodnie z art. 78 § 1 k.p.a., uprawniona jest do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu, to jednak organ nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu zgłoszonego przez stronę, jeżeli wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie już w tym postępowaniu wyjaśnionych.

W ocenie sądu organy zasadnie również stwierdziły, że w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie 140aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 140aa ust. 4, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, wykonujący przejazd:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

Przepis art. 140aa ust. 4 jako stanowiący wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz, musi być interpretowany ściśle. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że dochowanie należytej staranności oznacza, że podmiot wykonujący przejazd uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać przy organizacji przewozu, a jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń, na które nie miał wpływu doszło do naruszenia prawa. Podejmując się przewozu określonego ładunku, podmiot wykonujący przejazd powinien przedsięwziąć kroki, zapobiegające przekroczeniu dopuszczalnych parametrów pojazdu. Skarżąca nie wykazała, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o braku wpływu na powstanie naruszenia. Skarżąca jako podmiot profesjonalny w zakresie przewozu ładunków po drogach publicznych, powinna znać przepisy normujące ruch pojazdów nienormatywnych i zasady przewozu ładunków. Przed rozpoczęciem przewozu powinna upewnić się, czy po załadowaniu towaru nie dojdzie do przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu. Na wyniki ważenia dynamicznego pojazdu mogą mieć bowiem, jak wyjaśniono, wpływ różne czynniki, w tym stan techniczny pojazdu czy sposób zabezpieczenia ładunku.

Wbrew twierdzeniom skarżącej, w rozpoznawanej sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 189d, art. 189e i art. 189f k.p.a. Przepisów działu IVa k.p.a. nie stosuje się bowiem do kar pieniężnych, uregulowanych w przepisach odrębnych. Zgodnie z art. 189a § 2 k.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:

1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,

2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia

3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,

4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,

5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,

6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej

- przepisów działu IVa w tym zakresie nie stosuje się.

W ustawie Prawo o ruchu drogowym uregulowane zostały przesłanki nałożenia kar i ich wysokość w zależności od rodzaju naruszenia, przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary i umorzenia postępowania, a także egzekucja kar i przedawnienie obowiązku ich uiszczenia. W art. 140aa p.r.d. uregulowano ogólne kwestie związane z nałożeniem kary pieniężnej w wysokości określonej w art. 140ab p.r.d. Natomiast art. 140aa ust. 4 p.r.d. normuje przesłanki niewszczynania postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej oraz umarzania wszczętego już postępowania. Wskazuje też w sposób kompleksowy przypadki wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika, czyli w efekcie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie wskazuje się ponadto, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania. Nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach działu IVa k.p.a. Inaczej mówiąc, nie jest konieczne, aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach komentowanego działu. Oznacza to, że nawet wtedy, gdy zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, odnośny przepis działu IVa nie ma zastosowania. Na przykład gdy przepisy odrębne określają tylko jedną z przesłanek wymierzenia kary pieniężnej, o których mowa w art. 189d, lub określają przesłankę inną niż wymieniona w tym przepisie, regulują w ten sposób zagadnienie prawne wymienione w art. 189a § 2 pkt 1, co nie zezwala na stosowanie przepisu art. 189d w zakresie, w jakim określa pozostałe, nieujęte w przepisach odrębnych przesłanki wymierzenia kary. Przepisy odrębne nie mogą zatem w tych przypadkach być uzupełniane ani modyfikowane odnośnymi regulacjami działu IVa (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 189a).

Tożsame stanowisko zostało zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach w sprawach o sygn. akt.: II GSK 375/21, II GSK 717/21 i II GSK 248/21 – orzeczenia.nsa.gov.pl, które skład rozpoznający niniejszą sprawę w całości podziela.

W ocenie sądu organy obu instancji podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy. Zarzuty naruszenia przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. są więc nieuzasadnione. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy szczegółowo wyjaśnił podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Organ odniósł się również do podniesionych w odwołaniu zarzutów i wyjaśnił stronie, dlaczego nie uznał ich za zasadne. Uzasadnienie skontrolowanej decyzji zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne spełniające kryteria określone w art. 107 § 3 k.p.a. Analiza akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie daje podstaw do uznania słuszności twierdzeń skarżącej.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia innych przepisów postępowania, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.).