Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1647/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Przejęcie mienia
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun – Kulik Sędziowie: WSA Dariusz Pirogowicz WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Lasów Państwowych Nadleśnictwo [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu odwołania Nadleśnictwa [...] w [...], decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], w części dotyczącej pkt 1, gdzie stwierdzono nieważność decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...], w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa udziału P. Z. i J. Z., wynoszącego 1/2 części prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działki nr: [...] o łącznej pow. [...] ha.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Naczelnik Gminy P. decyzją z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...] przejął na własność Państwa udział spadkobierców J. Z. wynoszący 1/2 części prawa własności nieruchomości o pow. [...] ha, położonej na terenie wsi J. (przysiółek S.), jako opuszczonej przez właścicieli. Pozostały udział w tej nieruchomości stanowił własność Skarbu Państwa. Podstawę prawną decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] czerwca 1976 r. stanowiły przepisy art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 39, poz. 174) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 39, poz. 198).

Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...] Naczelnik Gminy w P. nieruchomość leśną o obszarze [...] ha, przekazał na rzecz Okręgowego Zarządu Lasów Państwowych w [...], z przeznaczeniem do zalesienia przez Nadleśnictwo [...].

Pismem z dnia [...] października 1997 r. J. Z. i P. Z., spadkobiercy J. Z., zwrócili się do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminu P. z dnia [...] czerwca 1976 r. w sprawie przejęcia gospodarstwa, jak też decyzji Naczelnika Gminy w P. z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...], mocą której nastąpiło przekazanie nieruchomości leśnej Okręgowemu Zarządowi Lasów Państwowych w [...]. Zdaniem wnioskodawców, decyzje te zostały wydane z naruszeniem prawa, które polega na niezapewnieniu im udziału w postępowaniu wywłaszczeniowym.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 1998 r., nr GKN. [...] stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] czerwca 1976 r., w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa udziału wynoszącego 1/2 części prawa własności nieruchomości oznaczonej działkami nr: [...] o łącznej pow. [...] ha. W odniesieniu do działek nr: [...] o pow. [...] ha stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa i nie stwierdził nieważności decyzji w tej części, ze względu na nieodwracalne skutki prawne.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Lasów Państwowych Nadleśnictwo [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewodzie [...].

Decyzją z dnia [...] marca 2003 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] czerwca 1976 r., nr przejmującej na własność Państwa bez odszkodowania udział wynoszący 1/2 część nieruchomości o pow. [...] ha, położonej w obrębie J. (przysiółek S.) oznaczonej działkami nr: [...], stanowiącej współwłasność P. Z. i J. Z. oraz Skarbu Państwa.

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez P. Z. i J. Z., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie przed organem I instancji. W uzasadnieniu Minister wyjaśnił, iż w związku z nowelizacją art. 17 pkt 1-3 Kpa, organem właściwym do rozpoznania sprawy w trybie nadzorczym jest samorządowe kolegium odwoławcze, nie zaś wojewoda.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] marca 2006 r., nr [...], odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...].

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnieśli P. Z. i J. Z.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2006 r., nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpatrzeniu skargi P. Z. i J. Z., wyrokiem z dnia 5 września 2007 r., sygn. akt lll SA/Po 264/07 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] dnia [...] maja 2006 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2006 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] stwierdziło nieważność decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] czerwca 1976 r.

Po rozpatrzeniu wniosku Lasów Państwowych Nadleśnictwo [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...].

Na skutek skargi Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 17 czerwca 2009r., sygn. akt Ill SA/Po 503/08 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2008 r., jako że wydane zostały przez organ niewłaściwy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] przekazało przedmiotową sprawę do rozpatrzenia według właściwości Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Z kolei Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, uznając swoją niewłaściwość do rozpatrzenia wniosku P. Z. i J. Z. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] czerwca 1976 r. postanowieniem z dnia [...] października 2010 r., nr [...] przekazał przedmiotowy wniosek zgodnie z właściwością Wojewodzie [...].

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w pkt 1 stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] czerwca 1976 r., w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa 1/2 udziału we własności nieruchomości stanowiących obecnie działki nr: [...] oraz w pkt 2 odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji, w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa 1/2 udziału we własności nieruchomości stanowiących obecnie działki nr: [...]. W uzasadnieniu decyzji organ l instancji stwierdził, że z wykazu zmian gruntowych (wypis sporządzony w dniu 12 lipca 1976 r.) wynika, że ogólna pow. nieruchomości wynosiła [...] ha, przy czym [...] ha stanowiły użytki leśne, natomiast [...] ha stanowiły grunty rolne (Rz Vl). W związku z powyższym, w ocenie organu, przedmiotowa nieruchomość, co do pow. 4,33 ha, stanowiła gospodarstwo rolne, natomiast w części, która stanowiła użytki leśne nie można uznać jej za gospodarstwo rolne. Wojewoda podkreślił, że nieruchomość stanowiąca gospodarstwo rolne może stanowić w części grunty leśne, jednakże w rozpatrywanej sytuacji użytki leśne stanowiły przeważającą część tej nieruchomości, co uniemożliwia przyjęcie, że cała nieruchomość stanowiła gospodarstwo rolne. W konsekwencji organ l instancji ustalił, że nieruchomość będąca współwłasnością Skarbu Państwa oraz braci P. Z. i J. Z. stanowiła użytki leśne o pow. [...] ha oraz gospodarstwo rolne o pow. [...] ha. Wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że nieruchomość o pow. [...] ha była nieruchomością opuszczoną.

Odwołanie od powyższej decyzji Wojewody [...] wniosły Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, w części dotyczącej pkt 1.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r. w całości oraz orzekł jednocześnie o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] czerwca 1976 r.

Na skutek skargi P. Z. i J. Z., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 246/14 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, w części w jakiej obejmuje ona pkt 2 decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r. oraz uchylił zaskarżoną decyzję w pozostałej części. W uzasadnieniu wskazał, że organ przekroczył zakres odwołania wniesionego przez Nadleśnictwo [...] bowiem uznał, że odwołanie dotyczy całości decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r., w tym również pkt 2 tej decyzji i wadliwie wszczął i prowadził postępowanie odwoławcze, co do całości sprawy objętej decyzją organu I instancji, a następnie wadliwie uchylił tę decyzję w całości, tj. także w zakresie pkt 2, uznając tym samym, że odwołanie dotyczyło również rozstrzygnięcia w nim zawartego. Takie działanie organu ll instancji Sąd uznał za wadliwe, stanowiące o wydaniu zaskarżonej decyzji w części, z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto zarzucił, że organ nie odniósł się do wytycznych wskazanych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 września 2007 r., sygn. akt Ill SA/Po 264/07. W ten sposób dopuścił się naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa".

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], w części dotyczącej pkt 1. W uzasadnieniu organ wskazał, że Nadleśnictwo [...] odwołaniem z dnia 14 lutego 2012r. zakwestionowało decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012r., w zakresie pkt 1, nie zgadzając się z interpretacją definicji gospodarstwa rolnego przyjętego przez Wojewodę [...]. Zdaniem strony skarżącej, stanowisko Wojewody stwierdzające, iż nieruchomość leśna o pow. [...] ha nie stanowiła gospodarstwa rolnego i nie podlegała pod działanie przepisów dotyczących opuszczonych gospodarstw rolnych, jest błędne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 5 września 2007 r., sygn. akt lll SA/Po 264/07 wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien dokonać wnikliwych i wyczerpujących ustaleń stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania kwestionowanej decyzji poprzez wyjaśnienie stanu zabudowań w gospodarstwie i możliwości zamieszkiwania w nich skarżących po wydaniu decyzji z dnia [...] czerw 1976 r., wyjaśnienie faktycznego władztwa skarżących w stosunku do konkretnych działek w gospodarstwie w ramach należnego im udziału, precyzyjnego ustalenia jaka część z tego obszaru była uprawiana oraz poddawana właściwym zabiegom agrotechnicznym przez sąsiadujących rolników, czy i w jakiej części skarżący mieli dostęp do terenów zalesionych przez gminę, jeżeli takowe wchodziły w skład przysługującego im udziału. Ponadto zwrócił uwagę organu na ustalenie w ewidencji gruntów kwestii zasadności wpisania w 1967 r. całego gospodarstwa do zasobów Państwowego Funduszu Ziemi jako własności Skarbu Państwa i dokonanie oceny skutków takiego zapisu w stosunku do kwestionowanej decyzji. Sąd zalecił organowi dokonanie oceny granic uznaniowości decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] czerwca 1976 r.

Minister wskazał, że przepisy art. 2 ustawy, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 15 lipca 1961 r. zmieniającą ustawę z dnia 13 lipca 1957 r. (Dz. U. Nr 32, poz. 161), stanowiły, że gospodarstwa rolne i działki określone w art. 15 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym, jeżeli zostały opuszczone przez właściciela po dniu 28 kwietnia 1955 r. oraz wszelkie inne gospodarstwa rolne opuszczone przez właścicieli mogły być przejęte na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, z wyjątkiem służebności gruntowych. Podstawa materialnoprawna stanowiąca podstawę wydania decyzji przez Naczelnika Gminy P. z dnia [...] czerwca 1976 r. wymagała wydania decyzji o charakterze uznaniowym bowiem wyżej przytoczony przepis stanowił, iż gospodarstwa "mogą być przejęte". Uzasadnieniu decyzji uznaniowej, jak wskazuje orzecznictwo sądowoadministarcyjne, stawia się szczególne wymagania, bowiem z jego treści musi wynikać, że decyzja ta nie nosi cech dowolności. Pozbawiając zatem stronę własności gospodarstwa rolnego, organ administracji powinien wykazać nie tylko spełnienie przesłanki jaką jest opuszczenie tego gospodarstwa, ale również wskazać na zaistnienie takich przyczyn, które uzasadniałyby skorzystanie z tak drastycznego środka, jakim jest orzeczenie o przejęciu tego gospodarstwa przez Państwo, np. fakt, iż utrzymanie produkcji rolniczej w tym gospodarstwie było niezbędne, ze względu na interes Państwa. Naczelnik Gminy w P. wydając decyzję z dnia [...] czerwca 1976 r. w przedmiocie przejęcia nieruchomości w jej uzasadnieniu stwierdził, że w skład tego gospodarstwa wchodziło jedynie [...] ha gruntów ornych, a pozostały obszar [...] ha stanowią użytki leśne. Starosta [...] w piśmie z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] stwierdził, że działki nr [...] o łącznej pow. [...] ha, położone w obrębie J., gmina P., od założenia ewidencji gruntów, a więc od 1965 r. wpisane były pod pozycją rejestrową [...], jako władający figurował Państwowy Fundusz Ziemi. Wpisu dokonano na podstawie operatu z założenia ewidencji gruntów i zawartego w nim "Wykazu ustalenia stanu posiadania" sporządzonego w dniach [...] czerwca 1965 r. Zatem już od tego momentu rodzina Z. pozbawiona była możliwości władania własnym gospodarstwem. Dodatkowo postanowieniem Sądu Powiatowego w [...] z dnia 31 lipca 1967 r., sygn. akt Ns. [...] Skarb Państwa odziedziczył prawa do spadku, w tym i do gospodarstwa rolnego po S. Z., pierwszej żonie J. Z. Dokonując zmian w zapisach ewidencji gruntów wpisano jednak, że gospodarstwo stanowi w całości zamiast tylko w ½ części własność Skarbu Państwa pod pozycją dotyczącą Państwowego Funduszu Ziemi.

Jak wynika z powyższego, jeszcze przed wydaniem w 1976 r. decyzji o przejęciu na własność Państwa należącego do braci Z. udziału w tym gospodarstwie, całym gospodarstwem zarządzał i nim dysponował organ administracji państwowej. Wydzierżawiał grunty rolnikom indywidualnym, do zabudowań wprowadził rodzinę K. C., z kolei na innej części został wybudowany schron na materiały wybuchowe dla Kopalni Węgla Brunatnego "[...]" w [...] oraz część gruntów sukcesywnie zalesiał. Podjęcie tych czynności przez Urząd Gminy w P. odbywało się bez zgody współwłaścicieli. Jak wynika z materiału dowodowego czynności te podejmowano bez udziału P. i J. Z.

Z akt sprawy wynika ponadto, że już w 1966 r. podczas zakładania ewidencji gruntów, na ogólną pow. gospodarstwa [...] ha przypadało [...] ha gruntów ornych klasy Vl oraz [...] ha użytków leśnych. Natomiast w dacie wydania decyzji z dnia [...] czerwca 1976 r. przez Naczelnika Gminy w P., 93 % gruntów wchodzących w skład przedmiotowego gospodarstwa stanowiły użytki leśne. Z powyższego jednoznacznie wynika, że przejęte na własność Państwa gospodarstwo rolne stanowiące własność braci Z., w odniesieniu do nieruchomości o pow. [...] ha nie było traktowane jako mogące być wykorzystywane do produkcji rolniczej bowiem już [...] czerwca 1976 r. decyzją Naczelnika Gminy w P. nieruchomość ta została przekazana Lasom Państwowym Nadleśnictwo w [...], do zalesienia.

Zdaniem Ministra, bez znaczenia jest fakt zalesienia gruntów przez Urząd Gminy w P. na koszt Skarbu Państwa bowiem dokonanie na cudzej rzeczy nakładów jest działaniem faktycznym, które ex lege nie stwarza praw rzeczowych do cudzej rzeczy. Powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r. stwierdzająca nieważność decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] czerwca 1976 r., w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa 1/2 udziału we własności nieruchomości stanowiących obecnie działki nr: [...], znajduje pełne oparcie w zebranym materiale dowodowym.

Od decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] Skarb Państwa – Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniosło, że przedmiotowe przejęcie nastąpiło w oparciu o art. 1 ustawy z dnia 15 lipca 1961 r. zmieniającej ustawę z dnia 19 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych. W uzasadnieniu decyzji widnieje zapis, że od wielu lat nie są regulowane żadne należności na rzecz Państwa. Decyzję Naczelnika Gminy z dnia [...] czerwca 1976 r. otrzymał jako spadkobierca J. Z., J. Z. (współwłaściciel) zam. w [...]. Zgodnie z adnotacją w samej decyzji została ona przesłana J. Z. za dowodem doręczenia. Pomimo pouczenia od decyzji tej nie złożył on odwołania. Decyzja w dniu [...] czerwca 1976 r. otrzymała klauzulę ostateczności.

Skarżący podał, że Skarb Państwa przejął opuszczone gospodarstwo z dobrodziejstwem inwentarza (również z ciążącym zadłużeniem). Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że na przestrzeni 10 lat (od 1966, tj. od założenia ewidencji gruntów do 1976, tj. do wydania zaskarżanej decyzji) w gospodarstwie objętym postępowaniem przybyło gruntów zalesionych, ponieważ grunty rolne nie były uprawiane z powodu braku zainteresowania nimi uprawnionych współwłaścicieli (braci Z.). Brak zainteresowania nieruchomością z ich strony był na tyle daleko idący, że ocenić można że bracia Z. nie dlatego nie uprawiali swojej części gospodarstwa, że uniemożliwiano im wykonywanie takich czynności z powodu bezprawnego przejęcia przez Państwo, ale że świadomie nie chcieli tego czynić. Świadczą o tym chociażby okoliczności kiedy to w listopadzie 1967 r. wystąpili do Gminy P., czy byłaby w stanie nabyć od nich przedmiotowe grunty (wskazując precyzyjnie na ich powierzchnię, aktualny sposób zagospodarowania oraz oświadczając, że nie posiadają kwalifikacji rolniczych, ani środków na ich zagospodarowanie). W 1967 r. powzięli oni informację o toczącym się postępowaniu wywłaszczeniowym na rzecz Kopalni [...]. Zważywszy dodatkowo, że J. Z. (ojciec P. i J. Z.) już wiele lat przed przejęciem gospodarstwa wraz z rodziną wyprowadził się z niego (najpierw mieszkali w [...] a następnie w [...]), a dopiero postępowanie spadkowe wszczęte przez Kopalnię [...] w 1966 r. w celu uregulowania spraw własnościowych ustaliło spadkobierców, opuszczenie gospodarstwa nie powinno budzić wątpliwości.

Wojewoda [...] stwierdzając nieważność decyzji z 1976 r. podniósł, że wydana była ona z rażącym naruszeniem prawa, a owo rażące naruszenie prawa polegało na tym, że zastosowano przepisy dotyczące gospodarstw rolnych w odniesieniu do nieruchomości, która stanowiła w przeważającej części użytki leśne. Skarżący kwestionuje taką ocenę i interpretację stosownych przepisów stanowiących podstawę przejęcia na własność Państwa określonej nieruchomości w 1976 r. Ani bowiem powołana ustawa z dnia 15 lipca 1961 r., ani ustawa z 13 lipca 1957 r., czy też dekret z dnia 18 kwietnia 1955 r. nie zawierały definicji "gospodarstwa rolnego". W ocenie skarżącego, nadal nie znajduje podstaw twierdzenie, że okoliczność, iż użytki leśne stanowiły przeważającą część nieruchomości, wyklucza uznanie jej za gospodarstwo rolne. Obowiązujące w dacie wydania decyzji przez Naczelnika Gminy P. (1976 r.) rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych w § 6 ust. 1 zawierało zapis, że ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o gospodarstwie rolnym, rozumie się przez to również działkę pracowniczą, rzemieślniczą itp., który w ocenie skarżącego Nadleśnictwa, dawał możliwość zakwalifikowania do "gospodarstwa rolnego" również innych nieruchomości (w tym z przewagą użytków leśnych). Tym bardziej, że w świetle obowiązującego w dacie wydania decyzji z 1976 r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1964 r. w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych, w skład gospodarstwa rolnego mogły wchodzić również lasy, grunty leśne i nieużytki.

Skarżący podał, że aktualnie przedmiotowe grunty są w użytkowaniu [...] Kopalni Węgla Brunatnego [...]. Na podstawie zgody Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...] lipca 1997 r., uchwałą nr [...] Rady Gminy P. z dnia 16 grudnia 2003r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr 12 z 2004 r., poz. 373 ze zm.) zostały w Planie Zagospodarowania Przestrzennego Gminy P. przeznaczone na cele nierolnicze i nieleśne - pod eksploatację węgla brunatnego. Decyzją Dyrektora Lasów Państwowych w [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. zostały wyłączone z produkcji leśnej na okres do 31 grudnia 2029 r. na cele pod eksploatację Odkrywki [...] - pow. [...] ha. Kopalnia Węgla Brunatnego [...] zobowiązana została do przeprowadzenia rekultywacji przedmiotowych gruntów w ramach terenu poeksploatacyjnego złoża węgla brunatnego O/[...], na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2007 r.

Zdaniem skarżącego, zarówno poczynione w toku wieloletniego postępowania ustalenia, jak również obecny status przedmiotowych gruntów dają możliwość zastosowania w sprawie art.158 § 2 Kpa.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując prezentowane w sprawie stanowisko. Dodatkowo wskazał, że do stosowania art. 156 § 2 i art. 158 § 2 Kpa dochodzi wówczas, gdy na skutek powstałych po wydaniu dotkniętej wadą nieważności decyzji nieodwracalnych skutków prawnych nie jest możliwa restytucja stanu prawnego istniejącego przed wydaniem tej decyzji. Z postępowania przeprowadzonego przez organ nadzorczy nie wynika natomiast, aby decyzja Naczelnika Gminy P. z dnia [...] czerwca 1976 r. faktycznie wywołała nieodwracalne skutki prawne w odniesieniu do nieruchomości stanowiących obecnie działki zalesione nr: [...] i nie było możliwe przywrócenie stanu prawnego sprzed wydania tej decyzji. Z sprawy wynika bowiem, że działki te stanowią własność Skarbu Państwa w zarządzie Lasów Państwowych - Nadleśnictwa [...]. Naczelnik Gminy P. decyzją z dnia [...] czerwca 1976 r. nieodpłatnie przekazał Okręgowemu Zarządowi Lasów Państwowych w [...] nieruchomość leśną o pow. [...] ha z przeznaczeniem do zalesienia przez Nadleśnictwo [...]. Skoro więc decyzja Naczelnika Gminy P. z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...] nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych w tej części, to stwierdzenie, że została wydana z naruszeniem prawa byłoby z kolei rażącym naruszeniem art. 156 § 2 i art. 158 § 2 Kpa, gdyż brak jest podstaw do takiego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

W niniejszej sprawie istota sporu pomiędzy Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a Skarbem Państwa – Lasami Państwowymi Nadleśnictwem [...] sprowadza się do dwóch zagadnień. Po pierwsze tego, czy przejęty przez Państwo na mocy decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...] udział P. i J. Z. w gospodarstwie rolnym oznaczonym wówczas jako działki nr: [...], o łącznej pow. [...] ha położone we wsi J., dotyczył gospodarstwa rolnego, podlegającego przejęciu w trybie art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 39, poz. 174 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą", skoro jego przeważająca część stanowiła użytki leśne. Po drugie tego, czy przed wydaniem decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...] P. i J. Z. opuścili swe gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 2 dekretu i § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 39, poz. 198 ze zm.) – zwanego dalej "rozporządzeniem".

Jeżeli chodzi o to pierwsze zagadnienie, to Sąd podziela stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi, że Wojewoda [...] miał podstawy, aby stwierdzić nieważność kwestionowanej decyzji, w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa udziału we własności nieruchomości stanowiących późniejsze działki nr: [...].

Z akt sprawy wynika, że poprzednicy prawni skarżących J. i S. Z. nabyli grunt na mocy aktu z dnia 21 lutego 1919 r. za nr [...]. Grunt ten stanowił obszar [...] m2 i był zapisany w księdze hipotecznej nr [...], a później w Kw nr [...] (pismo Archiwum Państwowego w [...] Oddział w [...] z dnia 12 lipca 2011 r., [...]). Nie był to zatem grunt nabyty w trybie przepisów o przeprowadzeniu reformy rolnej lub o ustroju rolnym i osadnictwie, określony w art. 15 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. z 1959 r. Nr 14, poz. 78) i w związku z tym mógł być rozpatrywany jako "inne gospodarstwo rolne" w rozumieniu ustawy.

Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że grunty oznaczone jako działki nr [...] o łącznej pow. [...] ha położone we wsi J. od założenia ewidencji gruntów tj. od 1965 r. wpisane były pod poz. rejestrową [...], a jako władający figurował Państwowy Fundusz Ziemi. Wpisu tego dokonano na podstawie operatu z założenia ewidencji gruntów i zawartego w nim Wykazu ustalenia stanu posiadania, sporządzonego w dniach [...] czerwca 1965 r. Powyższe wynika z pisma Starosty [...] z dnia [...] marca 2010 r., nr [...].

Ze znajdującego się w aktach sprawy fragmentu z rejestru gruntów (k.75-77, t. I akt adm.) wynika, że w 1966 r. działki nr: [...] były w części gruntem ornym przeznaczonym do zalesienia (o czym świadczy symbol "Rz"- § 21 pkt 1 zarządzenia MRiGK z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów - M. P. Nr 11, poz. 98), a w części stanowiły użytki leśne (symbol "Ls"). Działka nr [...] była gruntem ornym do zalesienia, a działki nr: [...] stanowiły użytki leśne. Łączny obszar tych gruntów, to [...] ha. Jako władający gruntem wpisany był Państwowy Fundusz Ziemi. To samo wynika z Rejestru gruntów wsi J., zawierającego stan z 1968 r. Działki nr: [...] są wykazane w części jako użytki rolne do zalesienia i jako użytki leśne, działki nr: [...] wykazywane są jako użytki leśne, natomiast działka nr [...] jako grunt orny do zalesienia. Obszar łączny to [...] ha. Osoby władające gruntem to s-cy J. Z. Z fragmentu rejestru gruntów (k.78, t. I akt adm.) oraz Wykazu zmian gruntowych z 1976 r., wynika, że w 1976 r. działki nr: [...] oraz działki nr [...] (wyodrębnione w 1976 r.) – wszystkie łącznie tworzące obszar o pow. [...] ha były zakwalifikowane już jako użytki leśne. Władającym było Państwowe Gospodarstwo Leśne.

Z pisma J. Z. z dnia 24 listopada 1967 r., skierowanego do Prezydium PRN w [...] wynika, że autor pisma w 1965 r. stał się właścicielem gospodarstwa o pow. [...] ha, z czego [...] ha, to młody las świerkowy, [...] ha to grunty orne kl.VI, mały lasek młodych dąbków, a reszta to nieużytki. Państwo zalesiło z tego ok. 2 ha, reszta ziemi pozostaje odłogiem. Z pisma Powiatowego Biura Geodezji i Urządzeń Rolnych w [...] z dnia 1 lutego 1968 r. wynika, że podawane [...] ha nie stanowi odrębnego gospodarstwa, lecz jest udziałem w gospodarstwie o pow. [...] ha. Z mapy uzupełniającej w skali 1:2000 i rejestru pomiarowego wynika, że grunt o pow. [...] ha stanowił użytki leśne (symbol "Ls"), jeżeli chodzi o działki nr: [...], natomiast działki nr [...], to użytki rolne przeznaczone do zalesienia (symbol "Rz").

Z pisma Nadleśnictwa [...] z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] wynika, że grunty objęte decyzją Naczelnika Gminy w P. z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...] a więc grunty w zdecydowanej większości pokrywające się z gruntami podlegającymi przejęciu na mocy decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...] (bez terenu o pow. [...] ha, tj. działki nr [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha) były sukcesywnie zalesiane w latach 1962-1975, w części dotyczącej obszaru o pow. [...] ha.

Wywłaszczenie na rzecz Państwa dotyczyło natomiast działek nr [...] o pow [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha (pismo KWB [...] z dnia [...] stycznia 1969 r.).

Z pism pełnomocnika skarżących z dnia 20 marca 2003 r. (odwołanie), 14 listopada 2005 r., 27 marca 2006 r., 22 maja 2006 r. (skarga) wynika, że w chwili śmierci ich ojca w 1956 r. skarżący byli kilkuletnimi dziećmi, a na nieruchomość spadkową składało się [...] ha użytków rolnych oraz użytki leśne bezprawnie przejęte przez Lasy Państwowe. Użytki leśne i odłogi bezumownie przejęły i zagospodarowały Lasy Państwowe. W 1967 r. urzędnicy usankcjonowali to i dokonali mylnego zapisu wpisując całe gospodarstwo do PFZ. Pełnomocnik podał też, że takie postępowanie spowodowało zalesienie gruntów jeszcze przed wydaniem decyzji z dnia [...] czerwca 1976 r., tj. przed przejęciem ich udziałów na własność Państwa. Z pisma pełnomocnika skarżących z dnia [...] lutego 2010 r. wynika, że J. i P. Z. na początku lat 60-tych mieli po 12-14 lat i nie mogą się wypowiedzieć co do stanu zagospodarowania poszczególnych działek. Z pisma pełnomocnika skarżących z dnia 9 czerwca 2011 r. wynika natomiast, że J. Z.– ojciec skarżących w latach 1945-1947 uprawiał i zalesiał swoje gospodarstwo. P. i J. Z. w latach 1964-1976 bywali w [...], interesowali się losami lasu posadzonego na ich działkach. Pełnomocnik wskazał, że gospodarstwo było zalesiane przez rodziców skarżących, nie byli oni informowani o zalesianiu kolejnych gruntów przez Nadleśnictwo.

Z protokołu przesłuchania świadków z dnia 20 lutego 1998 r. wynika, że B. L. (właścicielka działki nr [...]) na temat użytkowania nieruchomości przez Z. nie mogła nic powiedzieć. J. N. (właściciel działek nr [...]) wskazał, że grunt po Z. obejmował lasy. Podał, że przy budynkach Z. znajdował się pas gruntu o wym. 8 m. szer. i 100 m dł., gdzie były duże dęby o średnicy mniej więcej wiaderka. J. A., ówczesny sołtys wsi J. nie miał wiedzy na temat nieruchomości Z. To samo K. B. H. C. podał natomiast, że w pobliżu stodoły Z. rozciągał się w stronę południa lasek dębowy, były to uporządkowane nasadzenia, duże dęby nadające się do skorowania, wysokość ok. 5-6 m. Lasek ten zajmował klin gruntu o pow. 0,5 ha. Podał, że doskonale pamięta siedlisko z gospodarstwa Z. oraz pobliskie grunty. Wiedzy w zakresie gruntów Z. nie mieli natomiast J. A., sołtys wsi J. w latach 90-tych XX w. (pismo z dnia 1 września 2011 r.) oraz T. P., były sołtys wsi J. (pismo z dnia 16 grudnia 2011 r.).

Zdaniem Sądu, zgromadzone wyżej dowody potwierdzają to, że w dniu wydawania przez Naczelnika Gminy P. decyzji z dnia [...] czerwca 1976 r. (a ta data jest istotna dla oceny legalności tej decyzji) sporny grunt P. i J. Z. o pow. [...] ha stanowił grunty orne do zalesienia i użytki leśne. Z czego w 2 połowie lat 60–tych XX w. same użytki leśne stanowiły [...] ha (Rejestry gruntów, według stanu z 1966 r. i 1968 r.). W 1975 r. obszar zalesiony wynosił [...] ha (pismo Nadleśnictwa [...] z dnia 23 marca 2011 r., nr [...]). Natomiast w 1976 r. obszar działek nr: [...] oraz działek nr [...] (wyodrębnionych w 1976 r.) tworzył obszar o pow. [...] ha stanowiący użytki leśne. [Wykaz zmian gruntowych z 1976 r., fragment Rejestru gruntów (k.78, t. I akt adm.) oraz Rejestr pomiarowy z mapą uzupełniającą w skali 1:2000]. Tymczasem ogólny obszar dawnego gospodarstwa rolnego P. i J. Z. wynosił [...] ha (pismo Powiatowego Biura Geodezji i Urządzeń Rolnych w [...] z dnia 1 lutego 1968 r.).

Z powyższego wynika, że gospodarstwo skarżących było sukcesywnie zalesiane. Najpierw w 2 poł. lat 40-tych XX w. zalesienie prowadził ojciec skarżących J. Z. Później na przestrzeni lat 60-70-tych XX w. zalesienia dokonywało Nadleśnictwo w [...]. Zalesieniem nie była natomiast objęta część gospodarstwa skarżących o pow. [...] ha, stanowiąca działki nr [...]. Z kolei działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha objęte zostały wywłaszczeniem na rzecz Państwa (decyzja wywłaszczeniowa z dnia [...] października 1969 r.). Gospodarstwo skarżących mające przed wywłaszczeniem obszar [...] ha, po wywłaszczeniu posiadało obszar [...] ha, a w 1976 r. i stanowiło teren składający się z gruntów ornych przeznaczonych do zalesienia ([...] ha) i użytków leśnych ([...] ha). Zatem w skład tego mienia wchodziły użytki leśne stanowiące [...] % ogólnej powierzchni przejętego gospodarstwa.

Sąd zwraca uwagę, że przepis art. 2 ustawy, stanowiący podstawę materialnoprawną kwestionowanej decyzji z 1976 r. nie zawierał definicji gospodarstwa rolnego. Rozporządzenie wskazywało natomiast, że ilekroć jest mowa o gospodarstwie rolnym rozumie się przez to również działkę pracowniczą, rzemieślniczą itp. Przepisy te nie wskazywały, że możliwe jest przejęcie w trybie art. 2 ustawy lasu, czy gruntu leśnego. Stosowanie tego przepisu w sposób rozszerzający było niedopuszczalne, zważywszy na skutki odebrania nieruchomości ich właścicielom.

Sąd zwraca uwagę, że z ówczesnego ustawodawstwa wynikała zasada rozciągania reżimu obowiązywania przepisów odnoszących się do gruntów leśnych jako dominujących na drobne grunty o charakterze rolnym i odwrotnie. Z przepisów art. 1 ust. 2 i 3 i art. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. Nr 63, poz. 494 ze zm.) wynikało, że do lasów i gruntów leśnych stanowiących państwowe gospodarstwa leśne, włączano grunty innego rodzaju np. enklawy i półenklawy gruntów rolnych oraz grunty rolne nienadające się na cele specjalne. Z kolei z przepisu art. 22 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. Nr 3, poz. 13 ze zm.) wynikała możliwość zastosowania przepisów o scaleniu i wymianie gruntów rolnych do drobnych areałów lasów i gruntów leśnych.

Trzeba jednak zwrócić uwagę, że grunty leśne z drzewostanem (takimi były przed nabyciem przez Państwo grunty skarżących o pow. [...] ha) objęte były zakresem przedmiotowym ustawy z dnia 22 listopada 1973 r. o zagospodarowaniu lasów nie stanowiących własności Państwa (Dz. U. Nr 48, poz. 283 ze zm.). Z przepisu art. 12 ust. 2 tej ustawy wynikało zaś wyraźnie, że do lasów i gruntów leśnych stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, dotyczące przenoszenia własności nieruchomości rolnych (...), jeżeli powierzchnia lasu wraz z nieruchomościami rolnymi wchodzącymi w skład takiego gospodarstwa przekracza normy, które według przepisów o przeprowadzeniu reformy rolnej stanowią górną granicę obszaru nieruchomości nie podlegającej przejęciu przez Państwo na cele reformy rolnej.

Z powyższego wynika, że przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1964 r. w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych...(Dz. U. z 1972 r. Nr 31, poz. 215 ze zm.), rozciągający pojęcie gospodarstwa rolnego na lasy i grunty leśne właściciela nieruchomości rolnej, jeżeli stanowiły lub mogły stanowić z tą nieruchomością zorganizowaną całość gospodarczą, nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. Ogólny obszar gruntów rolnych do zalesienia i użytków leśnych wynosił bowiem [...] ha. Tymczasem, aby przepis § 2 ust. 2 powyższego rozporządzenia miał w niniejszej sprawie zastosowanie powierzchnia lasu wraz z nieruchomością rolną skarżących winna przekraczać 100 ha, ponieważ w stosunku do nieruchomości położonej na terenie dawnego województwa poznańskiego taką normę obszarową przewidywał art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.).

O tym, że grunt leśny nie mógł być przejmowany w trybie art. 2 ustawy świadczy także to, iż przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia wiązał uznanie gospodarstwa rolnego za opuszczone z tym, że gospodarstwo to przynajmniej w większej części nie jest poddawane właściwym zabiegom agrotechnicznym. Sąd zwraca uwagę, że wprowadzenie w latach 70-tych XX w. tzw. agrominimum odnosiło się do gospodarstw rolnych (uchwała Nr 347 Rady Ministrów z dnia 22 października 1963 r. w sprawie agrominimum - M. P. Nr 85, poz. 408). Jeżeli chodzi o grunty leśne właściciel zobowiązany był do stosowania tzw. zabiegów gospodarczych (art. 6 ustawy z dnia 22 listopada 1973 r. o zagospodarowaniu lasów nie stanowiących własności Państwa). W przypadku gruntów leśnych zabiegi agrotechniczne wchodziły natomiast w grę dopiero, gdy grunt leśny utracił ten charakter na skutek działalności nieleśnej. Wówczas to grunt taki podlegał rekultywacji, polegającej na przywróceniu gruntowi wartości użytkowej przez wykonanie właściwych zabiegów technicznych, agrotechnicznych i biologicznych (art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów - Dz.U. Nr 27, poz. 249 ze zm.). Taka sytuacja nie miała miejsca w dacie wydawania kwestionowanej decyzji z dnia [...] czerwca 1976 r.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że trafne jest stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że decyzja Naczelnika Gminy P. z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...] przejmująca na własność Państwa udział w nieruchomości mającej w zdecydowanej większości charakter leśny została wydana z rażącym naruszeniem art. 2 ustawy. Żaden przepis prawa nie dawał bowiem podstaw do zastosowania przepisu art. 2 ustawy w stosunku do gruntu mającego prawie w całości charakter leśny. Przeciwnie, przepis art. 12 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu lasów nie stanowiących własności Państwa wyraźnie wyłączał możliwość traktowania gruntów leśnych jako składnika gospodarstwa rolnego. Jak wynika z przepisu art. 6 tej ustawy grunt leśny nie podlegał uprawianiu, czy bieżącym zabiegom agrotechnicznym, ale zabiegom gospodarczym. Świadczy to więc o tym, że Naczelnik Gminy P. przejmując prawie w całości udział w terenie leśnym naruszył rażąco przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia, który jednoznacznie uzależniał uznanie gospodarstwa rolnego za opuszczone, jeżeli m.in. nie było co najmniej w większej części uprawiane oraz poddawane właściwym zabiegom agrotechnicznym.

Stanowisko organu jest zgodne z oceną prawną zaprezentowaną w uzasadnieniu prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 246/14, który stwierdził, że konieczne jest ustalenie, czy nieruchomości skarżących o przeważającym charakterze użytków leśnych pozwalają na uznanie tego mienia jako gospodarstwa rolnego opuszczonego, a tylko takiego mienia dotyczyły przepisy prawa w oparciu o które wydano badaną decyzję. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trafnie ocenił, że nieruchomość skarżących o przeważającym charakterze leśnym (93% obszaru) nie podlegała działaniu art. 2 ustawy, jako niemogąca być wykorzystywana do działalności rolniczej i że wobec tego decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r. w zakresie orzeczenia zawartego w pkt 1 jest prawidłowa.

Skoro wyjaśnienie tego zagadnienia wystarczało do oceny legalności kwestionowanej decyzji z 1976 r., to organ odwoławczy nie był zobowiązany do wyjaśniania pozostałych aspektów sprawy, wskazanych w uzasadnieniu prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 246/14. Wobec tego, że kwestionowana decyzja Naczelnika Gminy P. z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...] już z tego powodu była obciążona wadą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, to nie miało znaczenia, to, czy - a jeżeli tak, to kiedy i w jakich okolicznościach - gospodarstwo P. i J. Z. zostało opuszczone, w szczególności, czy wynikało to z ich woli, czy z wcześniejszego objęcia ich gruntów administracją PFZ.

Odnosząc się do podnoszonej w skardze konieczności wydania decyzji nadzorczej w oparciu o przepis art. 158 § 2 Kpa, tj. stwierdzenia wydania kwestionowanej decyzji z naruszeniem prawa Sąd zwraca uwagę, że decyzja Naczelnika Gminy P. z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...] nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, o których mowa w przepisie art. 156 § 2 Kpa. Z akt sprawy wynika bowiem, że w 1969 r. w stosunku do części gospodarstwa J. i P. Z. została wydana decyzja wywłaszczeniowa, natomiast kilkanaście dni po wydaniu kwestionowanej decyzji z dnia [...] czerwca 1976 r. została wydana przez Naczelnika Gminy P. decyzja z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...] przekazująca Lasom Państwowym nieruchomość leśną o pow. [...] ha, co do której w pkt 1 orzekał Wojewoda [...] w decyzji z dnia 1 lutego 2012 r. Ewentualny obrót cywilnoprawny gruntami pochodzącymi z gospodarstwa rolnego skarżących o pow. [...] ha, który miał miejsce w latach 80-tych i 90-tych XX w. (pismo Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., [...]) należałoby zatem rozpatrywać w kontekście wydanej w 1969 r. decyzji wywłaszczeniowej albo decyzji z dnia [...] czerwca 1976 r.

W ocenie Sądu, podnoszone w sprawie zagadnienia wpływające na status przedmiotowych gruntów takie jak: użytkowanie przedmiotowych gruntów przez [...] Kopalnię Węgla Brunatnego "[...]", wydanie przez Ministra Ochrony i Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa zgody z dnia [...] lipca 1997 r. i przeznaczenie uchwałą Nr [...] Rady Gminy P. z dnia [...] grudnia 2003 r. w planie zagospodarowania przestrzennego przedmiotowych gruntów pod eksploatację węgla brunatnego, wydanie przez Dyrektora Lasów Państwowych w [...] dnia [...] czerwca 2011 r. decyzji o wyłączeniu przedmiotowych gruntów z produkcji leśnej do końca 2029 r. pod eksploatację Odkrywki [...], wydanie przez Starostę [...] decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. zobowiązującej KWB "[...]" do rekultywacji przedmiotowych gruntów - jako zdarzenia, które nie miały miejsca bezpośrednio po wydaniu kwestionowanej decyzji z dnia [...] czerwca 1976 r., a dodatkowo mające w większości charakter administracyjnoprawny nie mogły być zakwalifikowane jako nieodwracalne na drodze postępowania administracyjnego bezpośrednie następstwa samej decyzji z dnia [...] czerwca 1976 r.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.