Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1053/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28,  art. 61a
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako "k.p.a."), utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] r., sygn. akt [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Nieruchomość położona w W. przy ul. [...] ozn. hip. [...] z dniem 21 listopada 1945 r. na podstawie art. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, dalej jako "dekret [...]"). Nieruchomość stanowiła współwłasność P. z K. M. co do [...] części, S. z M. M. vel M. co do [...] części, B. z M. E. co do [...] części, M. M. co do [...] części, J. K. co do [...] części, K. z M. M. co do [...] części, R. E. M. co do [...] części i A. M. co do [...] części – wszyscy niepodzielnie.

Wnioskiem z dnia [...] r. M. M. i jego żona P. M. oraz J. z E. I vito W. II voto L. w imieniu własnym oraz brata R. E. M. wystąpili o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu położonego w Warszawie przy ul. [...] ozn. hip. [...].

Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] r. nr [...] Prezydium Rady Narodowej w W. odmówiło przyznania prawa własności czasowej do ww. gruntu spadkobiercom B. z M. E., S. z M. M. vel M. i M. M.

Wnioskiem z dnia [...] r. A. K., następca prawny po B. E. z domu M. i J. L., reprezentowany przez adw. A. M., wniósł o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa własności czasowej.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zawiesiło postępowanie administracyjne i wezwało wnioskodawcę do podjęcia postępowania zmierzającego do ustalenia następstwa prawnego po A. M. wskazując, że z wniosku J. L. z [...] r. wynika, że A. M. nie żyje.

W wyniku ponownego rozpatrzenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło własne postanowienie z dnia [...] r. i zawiesiło postępowanie administracyjne do czasu ustalenia następstwa prawnego po P. z K. M., S. z M. M. vel M., M. M., J. K., K. z M. M., R. E. M. i A. M. oraz zobowiązało wnioskodawcę do podjęcia postępowania zmierzającego do ustalenia następstwa prawnego.

Pismem z dnia [...] r. A. K. reprezentowany przez adw. A. M. wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania załączając wypis z aktu notarialnego sporządzonego w dniu [...] r., mocą którego A. M. "działający jako pełnomocnik kuratora spadku nieobjętego" po A. M., J. K., K. S. M. z M., M. M., P. M. z K., R. E. M. i S. M. vel M. z M. ustanowiony na podstawie pełnomocnictwa, na którym podpis Pana S. L.B., poświadczonego przez notariusza publicznego w St. C. w N. dnia [...] r. udzielił pełnomocnictwa adw. T. Ż. do reprezentowania kuratora spadku nieobjętego po ww. osobach, w tym do reprezentowania w postępowaniu przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W. o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] r. znak [...] o odmowie przyznania dotychczasowym właścicielom B. z M. E., S. z M. M. vel M. i M. M. prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podjęło zawieszone postępowanie.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa własności czasowej do ww. gruntu spadkobiercom B. z M. E., S. z M. M. vel M. i M. M.

Aktem Notarialnym z dnia [...] r. A. K. sprzedał M. M. udział wynoszący [...] części we wszelkich prawach i roszczeniach do nieruchomości [...], położonej przy ul. [...], opisanej w księdze hipotecznej Hip. [...].

Postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla K. ustanowił adw. G. K.-B. kuratorem spadku po P. Ł. z domu K., córce K. i A. zmarłej [...] r. w K.

Postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla W. ustanowił kuratora spadku po K. S. M., córce J. i C. vel C. z domu B. zmarłej w dniu [...] r. w S. P. w B., R. E. M. vel R. M., synu M. i S., zmarłym w dniu [...] r. w B. w [...], S. M. z domu M., córce B. i J. z domu L. zmarłej [...] r. w W. oraz A. M., synu M. i S., zmarłego w czasie II wojny światowej – w osobie adwokata T. Ż.

Postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w P. ustanowił kuratora spadku po M. W. M. zmarłym dnia [...] r. w G. – w osobie adw. G. K.-B.

Aktem Notarialnym z dnia [...] r. M. M. sprzedał M. M. M. udział wynoszący [...] części we wszelkich prawach i roszczeniach do nieruchomości [...]ej, położonej przy ul. [...], opisanej w księdze hipotecznej Hip. [...].

Postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla W. ustanowił T. Ż. kuratorem spadku po J. D. z domu K. zmarłej w dniu [...] r. w S.

Pismem z dnia [...] r. A. R. M. reprezentowany przez pełnomocnika adw. H. K. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, że A. R. M. jest jedynym spadkobiercą po R. E. M. vel R. E. M. vel R. M. zmarłym w dniu [...] r. w B. Podniósł, że w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] r. nie występował prawidłowo ustanowiony reprezentant byłych właścicieli [...], zaś on sam nie brał w nim udziału bez własnej winy. Na poparcie swoich twierdzeń wskazał, że co prawda nie wie o wszystkich ustanowionych kuratorach, ale kurator spadku po K. S. M. z M., R. E. M. i A. M. został ustanowiony dopiero w dniu [...] r. w osobie T. Ż. postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. w sprawie [...], kurator spadku po J. D. w osobie T. Ż. został ustanowiony w dniu [...] r. postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. sprawie o sygn. akt [...]. Powyższe wskazuje, że w postępowaniu zakończonym decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. byłych właścicieli nieruchomości nie reprezentował kurator spadku ustanowiony zgodnie z właściwymi przepisami, ustanowienie kuratora nastąpiło bowiem najwcześniej z dniem [...] r. Wnioskodawca wskazał, że decyzja ta została skierowana do osoby nie mogącej być pełnomocnikiem, albowiem osoby, które rzekomo reprezentował były osobami zmarłymi, zaś w postępowaniu nie uczestniczyła osoba uprawniona do reprezentacji dawnych właścicieli nieruchomości przy ul. [...].

Postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w P. zezwolił kuratorowi spadku nieobjętego po M. W. M. – adw. G. K.-B. na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem spadkowym polegającej na przeniesieniu własności praw i roszczeń do nieruchomości położonej przy ul. [...] w W., w ten sposób by udział M. W. M. wynoszący [...] części nabył na wyłączną własność M. M. M. z zasądzeniem określonej w tym postępowaniu kwoty na rzecz majątku spadkowego.

Postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd dla W. zezwolił kuratorowi spadku nieobjętego po K. S. M., R. E. M., S. M., A. M. i J. D. – T. Ż. na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem spadkowym polegającej na przeniesieniu własności praw i roszczeń do nieruchomości położonej przy ul. [...] w W., w ten sposób by udziały ww. w częściach im przysługujących części nabył na wyłączną własność M. M. M. z zasądzeniem określonej w tym postępowaniu kwoty na rzecz majątku spadkowego poszczególnych osób.

Postanowieniem z dnia [...]r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla W. zezwolił kuratorowi spadku nieobjętego po P. – adw. G. K.-B. na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem spadkowym polegającej na przeniesieniu własności praw i roszczeń do nieruchomości położonej przy ul. [...] w W., w ten sposób by udział P. Ł. nabył na wyłączną własność M. M. M. z zasądzeniem określonej w tym postępowaniu kwoty na rzecz majątku spadkowego.

Aktem notarialnym z dnia [...] r. adw. G. K.-B. działająca jako kurator spadku nieobjętego po P. Ł. oraz M. W. M., adw. T. Ż. oświadczający, że działa jako kurator spadku nieobjętego po J. D., K. S. M., R. E. M. vel R. M., S. M. z domu M. i A. M. oraz M. M. M. zawarli umowę sprzedaży i zniesienia wspólności praw i roszczeń, mocą której wszystkie udziały P. Ł., M. W. M., J. D., K. S. M., R. E. M. vel R. M., S.M. z domu M., A. M. oraz M. M.M. nabył M. M. M. za cenę określoną w akcie notarialnym.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło nieważność decyzji własnej z dnia [...] r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Organ wskazał, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest postępowaniem wszczynanym na wniosek lub z urzędu. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie z wnioskiem wystąpił A. M., spadkobierca R. M. vel R. M. vel R. M.. Jego następstwo prawne, w ocenie Kolegium, nie budzi wątpliwości, albowiem przedstawił on dokumenty, z których wynika, że nabył on spadek po R. M. w postaci testamentu. W ocenie organu R. M. - poprzednik prawny wnioskodawcy, jak i R. M. wskazany w postanowieniu Sądu Rejonowego z dnia [...] r. sygn. akt [...] są tożsamymi osobami. Jednocześnie brak postanowienia właściwego sądu bądź w przedmiocie uznania orzeczenia sądu zagranicznego, bądź stwierdzenia nabycia spadku nie stoi na przeszkodzie we wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie, albowiem wniosek nie dotyczy roszczeń o prawa rzeczowe na nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], lecz stwierdzenia nieważności orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Tym samym, wbrew twierdzeniom M. M., uprawnienie do żądania stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji było w pełni uprawnione. Kolegium wskazując na treść art. 156 § 1 k.p.a. wskazało, że w niniejszym postępowaniu dokonuje oceny, czy w sprawie zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności określone w tym przepisie i powoływane przez wnioskodawcę. W ocenie Kolegium taka przesłanka wystąpiła, albowiem postępowanie administracyjne musi się toczyć z udziałem stron tj. podmiotów mających interes prawny. Oznacza to, że postępowanie nie może się toczyć bez udziału strony. Kolegium wskazało, że decyzja z dnia [...] r. została skierowana do P. z K. M., S. z M. M. vel M., M. M., J. K., K. S. z M. M., A. M. oraz R. M. na ręce reprezentującego ich adw. T. Ż. Tymczasem z akt sprawy wynika, ze żadna z osób przez niego reprezentowanych w dacie wydania decyzji nie żyła. Oznacza to, że decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt k.p.a., a także, iż została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Stronami postępowania, ani też adresatami decyzji administracyjnej nie mogą być bowiem osoby zmarłe.

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił A. R. M. wskazując, że nie kwestionuje on rozstrzygnięcia, czy też ustaleń faktycznych poczynionych przez organ, jednakże w uzasadnieniu decyzji zabrakło stwierdzenia, że w postępowaniu w ogóle nie występowała osoba uprawniona na prawach strony mogąca wykazać się legitymacją do zastępowania dawnych właścicieli przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił M. M. wskazując szereg zarzutów dotyczących wszczęcia postępowania na wnioskiem podmiotu, który nie mógł być stroną, albowiem nie wykazał on następstwa prawnego poprzez przedstawienie orzeczenia właściwego sądu powszechnego polskiego o uznaniu orzeczenia sądu zagranicznego albo stwierdzającego nabycie spadku, a także pominięcie postanowień sądów powszechnych o ustanowieniu kuratorów spadku, zgodzie na dokonanie przez tych kuratorów czynności przekraczających zwykły zarząd w odniesieniu do udziałów do nieruchomości przy ul. [...] w W. oraz faktu nabycia przez M. M. całości praw i roszczeń do tej nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] r., sygn. akt [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzja z dnia [...] r. została skierowana do osób zmarłych, co przesądza o jej nieważności. Doręczenie osobom zmarłym decyzji nie podlega konwalidacji, a tym samym w sprawie zaistniała przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. M. M. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 28 k.p.a., art. 61 § 1 k.p.a. oraz art. 365 § 1 k.p.a. poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania na wniosek osoby nieuprawnionej, która nie ma przymiotu strony w tym postępowaniu z powodu braku interesu prawnego, a ponadto nie udowodniła ona prawidłowo swojego następstwa prawnego po R. E. M.; art. 6, 7 i 8 k.p.a. poprzez rażące naruszenie art. 365 § 1 k.p.c. i art. 76 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wiążących organ prawomocnych postanowień Sądu Rejonowego dla K. z dnia [...] r. w sprawie [...] o ustanowieniu kuratora spadku nieobjętego po P. Ł., Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] r. sygn. akt [...] o ustanowieniu ustanowił kuratora spadku po K. S. M., R. E. Mo. vel R. M., S. M. z domu M. oraz A. M.; Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] r. w sprawie [...] o ustanowieniu kuratora spadku po M. W. M.; Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] r. sygn. akt [...] o ustanowieniu kuratora spadku po J. D. z domu K., Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] r. sygn. akt [...] zezwalającego kuratorowi spadku nieobjętego po M. W. M. – adw. G. K.-B. na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem spadkowym polegającej na przeniesieniu własności praw i roszczeń do nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. w ten sposób by udział M. W. M. wynoszący [...] części nabył na wyłączną własność M. M. M. z zasądzeniem określonej w tym postępowaniu kwoty na rzecz majątku spadkowego; Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] r. sygn. akt [...] zezwolił kuratorowi spadku nieobjętego po K. S. M., R. E. M., S. M., A. M. i J. D. – T. Ż. na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem spadkowym polegającej na przeniesieniu własności praw i roszczeń do nieruchomości położonej przy ul. [...] w Warszawie w ten sposób by udziały ww. w częściach im przysługujących części nabył na wyłączną własność M. M. M. z zasądzeniem określonej w tym postępowaniu kwoty na rzecz majątku spadkowego poszczególnych osób oraz Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...]r. sygn. akt [...], który zezwolił kuratorowi spadku nieobjętego po P. Ł. – adw. G. K.-B. na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem spadkowym polegającej na przeniesieniu własności praw i roszczeń do nieruchomości położonej przy ul. [...] w W., w ten sposób by udział P. Ł. nabył na wyłączną własność M. M. M. z zasądzeniem określonej w tym postępowaniu kwoty na rzecz majątku spadkowego oraz aktu notarialnego z dnia [...] r. rep [...], na mocy którego M. M. nabył wszystkie prawa i roszczenia przysługujące P. Ł., M. W. M., J. D., K. S. M., R. E. M. vel R. M., S. M. z domu M. oraz A. M. co oznacza, że A. M. nie przysługują żadne prawa do przedmiotowej nieruchomości; art. 10 k.p.a. poprzez skierowanie zawiadomienia do A. M., który nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.; art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 k.p.a. - poprzez brak rzetelnego zbadania wszystkich dowodów w sprawie, niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, brak wyjaśnienia w decyzji, kto i na jakiej podstawie jest stroną postępowania oraz przyjęcie błędnej przesłanki, że decyzję skierowano do pełnomocnika zmarłych, skoro adw. T. Ż. został wymieniony w treści decyzji z dnia [...] r. jako kurator spadku nieobjętego po współwłaścicielach nieruchomości i w treści decyzji brak jest stwierdzenia, że był on pełnomocnikiem osób zmarłych; wydaniem decyzji przed rozpoznaniem wcześniej złożonych wniosków o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w rozdzielniku decyzji z dnia [...] r., w której wpisano adw. T. Ż. jako pełnomocnika szeregu osób mimo, że powinien być on określony jako pełnomocnik kuratora spadku nieobjętego po tych osobach. Tym samym wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r. ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z dnia [...] r. W uzasadnieniu wskazał, że organ pominął fakt niewykazania przez A. M. następstwa prawnego po R. M. w sposób przewidziany prawem polskim. Podkreślił, że co prawda organ został poinformowany o złożeniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po R. M., jednakże postanowienie takie nie zostało wydane, a do akt postępowania nie złożono dowodu objęcia spadku. Ponadto w dacie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywały w obrocie prawnym postanowienia o ustanowieniu kuratorów spadku, w tym po R. E. M. vel R. M., które wiążą organ w sprawie. Podniósł także, ze w skutek zawarcia umowy sprzedaży i zniesienia współwłasności praw i roszczeń za zgodą sądu, A. M. nie ma interesu prawnego w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie.

Pismem z dnia [...] r. M. M. złożył do akt sprawy decyzję Prezydenta W. o ustanowieniu na rzecz M. M. M. prawa użytkowania wieczystego do niezabudowanego gruntu o powierzchni [...] m2, opisanego w ewidencji jako działka nr [...] z obrębu [...] położonego przy ulicy M. i ustaleniu czynszu symbolicznego wydaną po rozpoznaniu wniosku J. K. z dnia [...] r. oraz J. L. i M. M. z dnia [...] r. oraz postanowienie Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] r. sygn. akt [...] w sprawie z wniosku A. R. M. o wznowienie postępowania w sprawie [...](zakończonego postanowieniem tego Sądu z dnia [...] r. w przedmiocie zezwolenia kuratorowi spadków nieobjętych na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd) zawieszające postępowanie do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy o sygn. akt [...] (wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] w przedmiocie ustanowienia kuratora spadku nieobjętego m.in. po R. E. M. vel. R. M.) wskazując, że potwierdzają one brak przymiotu strony przez A. M.

W dniu [...] r. na polecenie sędziego ustalono, że:

1) do sądu tego wpłynął wniosek A. M. o otwarcie i ogłoszenie testamentu sporządzonego przez R. M., który został zarejestrowany pod sygn. akt [...]. Wniosek ten został prawomocnie zwrócony w dniu [...] r.

2) do sądu tego wpłynął wniosek A. M. o stwierdzenie nabycia spadku po R. E. M. vev R. E. M. vel R. M., który to wniosek został zarejestrowany pod sygn. akt [...]. Postanowieniem z dnia [...] r. Sąd Rejonowy dla W. uznał się niewłaściwym i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla W. (w dniu [...] r.).

3) ww. wniosek o stwierdzenie nabycia spadku został zarejestrowany pod sygn. akt [...]. W sprawie nie został wyznaczony termin posiedzenia jawnego, albowiem w sprawie wydano zarządzenia, w tym ostatnie w dniu [...] r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.).

Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona, choć z innych powodów niż wskazane w skardze. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. oraz poprzedzająca ją decyzja tego samego organu z dnia [...] r. naruszają przepis art. 61a k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie należy podkreślić, że ostatnia nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego wprowadzona ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy –Kodeks postepowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18) dokonała dosyć istotnych zmian w kształcie instytucji strony postępowania, a co się z tym wiąże, także w instytucji wszczęcia postępowania. Wprowadzenie powyższego przepisu modyfikuje nieco podejście do rozumienia pojęcia strony w postepowaniu administracyjnym. Treść art. 61a k.p.a., w powiązaniu z treścią art. 28 k.p.a. oraz art. 61 k.p.a., przyjmuje koncepcję obiektywnej wersji legitymacji procesowej strony, przy jednoczesnym pozostawieniu elementów subiektywnej wersji legitymacji procesowej strony zawartych w art. 61 § 3 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Stwierdzić należy, że w związku z opisywaną nowelizacją Kodeksu postępowania administracyjnego, obecnie wszczęcie postępowania administracyjnego jest uzależnione od wstępnej oceny, czy podmiot występujący z takim wnioskiem posiada legitymację do występowania w charakterze strony postępowania administracyjnego. Po dokonaniu wstępnej oceny przez organ po wpłynięciu wniosku o wszczęcie postępowania, że dany podmiot nie posiada legitymacji w tym zakresie, organ ten ma obowiązek wydać akt administracyjny – postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Zatem na organie administracji ciąży obowiązek dokonania wstępnej oceny, czy dany podmiot jest stroną postępowania, czy też nie posiada takiego przymiotu. Natomiast na podmiocie wnoszącym żądanie wszczęcia postępowania ciąży obowiązek przedstawienia okoliczności dowodzących, iż może zostać uznany za stronę postępowania administracyjnego. Odmiennie w poprzednio obowiązującym stanie prawnym ocena legitymacji do występowania w roli strony podmiotu składającego żądanie wszczęcia postępowania następowała już po jego faktycznym wszczęciu – na etapie postępowania wyjaśniającego. Aktualnie organ ma obowiązek dokonać tej oceny w fazie przedwstępnej i tym samym przyjęcie przez organ braku legitymacji danego podmiotu do występowania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym, obliguje ten organ do wydania postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania administracyjnego. Przy odmiennych ustaleniach organ będzie miał możliwość uruchomienia postępowania administracyjnego.

Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że organ prawidłowo wszczął postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] r. na wniosek A. R. M. Brak interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, jeśli taki interes ma wynikać z następstwa po byłym właścicielu nieruchomości (art. 28 k.p.a.), nie można, zdaniem Sądu utożsamiać z czasowym brakiem postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Dotyczy to także żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji (art.157 § 2 k.p.a.). W związku z powyższym, zdaniem Sądu powinno dojść do wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r., a następnie postępowanie powinno zostać zawieszone (na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.) do czasu potwierdzenia następstwa prawnego wnioskodawcy. Gdyby okazało się, że wnioskodawca nie jest spadkobiercą byłego współwłaściciela nieruchomości [...], postępowanie powinno zostać umorzone (art. 105 § 1 k.p.a.).

W sprawie nie było oczywiste, że wnioskodawca nie ma interesu prawnego we wszczęciu postępowania, stąd odmowa wszczęcia postępowania nadzorczego byłaby nieuzasadniona i naruszyłaby art.157 § 3, art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., gdyż nie zostałaby wyjaśniona kwestia interesu prawnego wnioskodawcy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu organ uznając na podstawie złożonego do akt sprawy testamentu R. E. M., choć zaopatrzonego w klauzulę apostille, przedwcześnie uznał, że A. M. jest jego spadkobiercą i tym samym przedwcześnie rozstrzygnął przedmiotową sprawę merytorycznie. Rację ma przy tym organ, że wnioskodawca mógł się skutecznie domagać wszczęcia niniejszego postępowania, z tym, że do czasu rozstrzygnięcia będącej w toku sprawy spadkowej ( sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla W.) winien postępowanie zawiesić. Sąd zgadza się również ze stwierdzeniem, że w sprawach o prawa rzeczowe na nieruchomości i o posiadanie nieruchomości położonej w Rzeczypospolitej Polskiej jurysdykcję wyłączną ma sąd polski (art.11071 k.p.c. ). Nie sposób jednak jak chce tego organ przyjąć, że skarżący w sprawie przedmiotowej nie dochodzi roszczeń związanych z prawami rzeczowymi do nieruchomości położonej przy ulicy [...] w W.

Z uwagi zatem na przedwczesność merytorycznego rozstrzygnięcie zawartego w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, Sąd nie znajduje podstaw do wypowiadania się w zakresie pozostałych zarzutów skargi, gdyż są na tym etapie bezprzedmiotowe.

Sąd zwraca jednak uwagę, że postępowanie administracyjne również w trybie nadzoru, może zostać wszczęte na wniosek jak i z urzędu ( art. 157 § 2 k.p.a.), w sytuacji dostrzeżenia przez organ – co, choć przedwcześnie miało miejsce w przedmiotowej sprawie, wad uzasadniających stwierdzenie nieważności określonej decyzji.

Reasumując, organ administracji przy ponownym rozpoznaniu sprawy zobowiązany jest do zastosowania powyższych rozważań sądu, w szczególności dotyczących oceny istnienia po stronie A. R. M. interesu prawnego we wszczęciu niniejszego postępowania oraz uprawnionego przymiotu strony w aspekcie obowiązujących zasad procedury administracyjnej (art. 61a k.p.a.), po rozstrzygnięciu zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny w toczącym się postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku.

Tym samym, wobec braku wyjaśnienia rzeczywistego interesu prawnego po stronie A. R. M. w stwierdzeniu nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r., naruszone zostały zasady procedury administracyjnej – art.97 § 1 pkt 4, art.7, art. 77 i art. 80 k.p.a.

Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy p.p.s.a.