Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 344/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne: Straż graniczna
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 92 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 234 poz 1997
law: Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 3, 4, i 5
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie NSA Anna Łukaszewska - Macioch Jerzy Solarski Protokolant Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1010/09 w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie przydziału na czas pełnienia służby lokalu mieszkalnego 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od A. P. na rzecz Komendanta Głównego Straży Granicznej kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1010/09 oddalił skargę A. P. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie przydziału na czas pełnienia służby lokalu mieszkalnego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności:

Komendant Główny Straży Granicznej decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] o przyznaniu A. P., na czas pełnienia służby w Placówce Straży Granicznej S., lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego przy ul. [...] w N.

W motywach uzasadnienia organ podał, że wnioskiem z dnia 14 grudnia 1998 r. A. P. wystąpił o przydział lokalu mieszkalnego położonego w miejscu pełnienia służby bądź w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z odrębnych przepisów. Komendant Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. przyznał funkcjonariuszowi wskazany wyżej lokal.

Od powyższego orzeczenia A. P. wniósł odwołanie, przyjmując za podstawę art. 5 ust. 3 - 5 ustawy - Prawo budowlane. Podkreślił, że nie odmawia przyjęcia lokalu, domaga się jednakże umożliwienia mu zapoznania się ze świadectwem charakterystyki energetycznej budynku, w którym znajduje się przydzielone mu mieszkanie.

Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Komendant Główny Straży Granicznej wskazał, że zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. Nr 234, poz. 1997 ze zm.), funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Zgodnie natomiast z § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz. U. Nr 99, poz. 898 ze zm.), funkcjonariuszowi w służbie stałej przydziela się lokal mieszkalny o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej liczbie przysługujących mu norm zaludnienia. A. P. jest uprawniony do 4 norm zaludnienia i tym wymogom odpowiada przydzielony mu lokal. Tym samym organ Straży Granicznej w prawidłowy sposób zrealizował przysługujące funkcjonariuszowi na podstawie powyższych przepisów uprawnienie.

Komendant Główny Straży Granicznej podał, iż art. 5 ust. 3-5 Prawa budowlanego formułuje nakaz użytkowania i utrzymania budynku mieszkalnego w sposób zgodny z jego przeznaczeniem oraz wymogami ochrony środowiska naturalnego. Są to więc jedynie wymagania o charakterze ogólnym, chociaż wiążące, to nie mogą być stosowane samodzielnie, lecz tylko ze wskazaniem konkretnej normy szczegółowej. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 5 ust. 3 wyżej wskazanej ustawy dla każdego budynku oddawanego do użytkowania winna być ustalona jego charakterystyka energetyczna, określająca wielkość energii wyrażonej w kWh/m-/rok, niezbędnej do zaspokojenia różnych potrzeb związanych z użytkowaniem budynku, a osoba obejmująca budynek lub jego część w użytkowanie powinna mieć zapewnioną możliwość zapoznania się z tą charakterystyką. Jednakże obowiązek udostępnienia najemcy budynku lub lokalu świadectwa charakterystyki energetycznej nie jest treścią samej czynności przydziału lokalu, lecz jedynie jej skutkiem, wynikającym z przepisów prawa i niemającym wpływu na jej ważność.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżący zarzucił organowi dokonanie niewłaściwej interpretacji przepisów dotyczących przydziału lokalu. Podkreślił, że art. 5 ust. 3 - 5 Prawa budowlanego nie odnosi się jedynie do budynków oddawanych obecnie do użytku. Wywodził natomiast, że treść wyżej wymienionego przepisu jest wynikiem transpozycji Dyrektywy 2002/91/WE z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków, której art. 7 stanowi o bezwzględnym obowiązku posiadania przez wynajmującego świadectwa charakterystyki energetycznej budynku.

Dodał, że po podpisaniu umowy najmu będzie pozbawiony możliwości żądania okazania świadectwa charakterystyki energetycznej. Jednocześnie odmowa podpisania przez niego umowy najmu lokalu po jego przydziale, będzie skutkowała utratą przez niego prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego z powodu bezzasadnej odmowy przyjęcia lokalu mieszkalnego odpowiadającego przysługującym mu normom zaludnienia.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Na rozprawie w dniu 20 listopada 2009 r. pełnomocnik Komendanta Głównego Straży Granicznej złożył kserokopie pism Zastępcy Komendanta Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej w Białymstoku z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] (k-39 akt sądowych) oraz z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] (k-40 akt sądowych), z których wynika, iż od dnia 14 lipca 2009 r. organ posiada świadectwo charakterystyki energetycznej budynku, w którym znajduje się przydzielony skarżącemu lokal.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocenił, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu podał, iż w myśl § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 lipca 2002 r. w sprawie warunków najmu lokali mieszkalnych znajdujących się w budynkach będących własnością Skarbu Państwa, pozostających w zarządzie Straży Granicznej, oraz sposobu obliczania wysokości czynszu najmu za te lokale (Dz. U. Nr 122, poz. 1048) najem lokalu w budynku, o którym mowa w § 1, następuje na podstawie decyzji administracyjnej właściwego organu Straży Granicznej.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że nowelą z dnia 19 września 2007 r. (Dz. U. Nr 191, poz. 1373) wprowadzono do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) zmiany wdrażające postanowienia Dyrektywy 2002/91/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (Dz. Urz. L 1 z 4 stycznia 2004 r., str. 65-71, Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 12, t. 2, str. 168). W związku z powyższym stosownie do art. 5 ust. 3 cyt. ustawy – Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2009 r., z zastrzeżeniem ust. 7, dla każdego budynku oddawanego do użytkowania oraz budynku podlegającego zbyciu lub wynajmowi powinna być ustalona, w formie świadectwa charakterystyki energetycznej, jego charakterystyka energetyczna, określająca wielkość energii wyrażoną w kWh/m-/rok, niezbędnej do zaspokojenia różnych potrzeb związanych z użytkowaniem budynku. Świadectwo charakterystyki energetycznej budynku jest ważne 10 lat. Natomiast przepis art. 63a ust. 2 cyt. ustawy stanowił, że najemcy budynku lub lokalu powinno być udostępnione świadectwo charakterystyki energetycznej budynku, jeżeli przepisy ustawy wymagają dla tego budynku lub lokalu ustalenia charakterystyki energetycznej.

W doktrynie podnosi się, że ustawa – Prawo budowlane wymaga jedynie "udostępnienia" nabywcy lub najemcy świadectwa charakterystyki energetycznej. W takim układzie ów skutek w postaci obowiązku udostępnienia przez sprzedawcę lub wynajmującego drugiej stronie umowy świadectwa charakterystyki energetycznej mógłby być porównywalny (i postawiony na jednej płaszczyźnie) z obowiązkiem, o którym mówi art. 546 § 1 zd. 1 Kodeksu cywilnego, zwanym dalej K.c. Ten ostatni przepis stanowi, że: "Sprzedawca obowiązany jest udzielić kupującemu potrzebnych wyjaśnień o stosunkach prawnych i faktycznych dotyczących rzeczy sprzedanej oraz wydać posiadane przez siebie dokumenty, które jej dotyczą". W istocie bowiem świadectwo charakterystyki energetycznej jest jednym z takich dokumentów, które dotyczą sprzedanej rzeczy (tj. budynku, jego części lub lokalu), i które informują o pewnych okolicznościach mających związek z używaniem tej rzeczy. W doktrynie zauważa się ponadto, że obowiązek udzielania informacji o stosunkach faktycznych dotyczących rzeczy sprzedanej oznacza powinność notyfikowania przez sprzedawcę nabywcy o sposobie konserwacji, obsługi, o używaniu rzeczy itp. Ogólnie rzecz biorąc, chodzi tutaj o poinformowanie nabywcy o wszelkich okolicznościach (stosunkach) wpływających na korzystanie z rzeczy i dotyczących bezpośrednio jej substancji. Wszystkie te informacje mogą być przy tym udzielane nabywcy w formie pisemnej. Z kolei wśród dokumentów dotyczących rzeczy (w rozumieniu art. 546 § 1 zd. 1 K..c.) znajdują się m.in. certyfikaty, atesty oraz dokumentacja budowlana budynku. W takim układzie nie ulega wątpliwości, że jednym z takich dokumentów dotyczących rzeczy sprzedanej (zbliżonym swoim charakterem do certyfikatu czy atestu i będącego zresztą – z mocy przepisów ustawy – Prawo budowlane – jednym z elementów dokumentacji budowlanej – art. 57 ust. 1 pkt 7 cyt. ustawy) zawierającym informacje na temat substancji rzeczy sprzedanej, jest świadectwo charakterystyki energetycznej.

W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że obowiązek udostępnienia nabywcy lub najemcy budynku lub lokalu świadectwa charakterystyki energetycznej nie jest treścią samej czynności prawnej sprzedaży lub najmu (nie musi być objęty oświadczeniem woli stron), lecz jest jedynie skutkiem czynności prawnej sprzedaży lub najmu budynku lub lokalu, wynikającym z ustawy.

Powołując się na doktrynę Sąd wojewódzki stwierdził, iż bardzo mocno odróżnia się od siebie, z jednej strony, treść czynności prawnej, czyli zawarte w oświadczeniu woli postanowienia określające skutki dokonywanej czynności, od – z drugiej strony – skutków danej czynności prawnej, które wynikają nie z treści oświadczenia woli stron, lecz z ustawy, zasad współżycia społecznego czy ustalonych zwyczajów. Te ostatnio wymienione skutki prawne danej czynności (a więc wynikające m.in. z ustawy i nieobjęte pojęciem treści czynności prawnej) składają się na treść danego stosunku prawnego. Podobne stanowisko prezentuje też judykatura (treść czynności prawnej odnosi się do treści złożonych oświadczeń woli, które konstytuują czynność prawną. Innymi słowy, treść czynności prawnej stanowi istotny element kreujący czynność prawną, w której znajdują wyraz wyłącznie same decyzje uczestników czynności prawnej. Należy przy tym zauważyć, że w art. 56 K.c. wyraźnie odróżnia się skutki czynności prawnej wyrażone w niej samej, a więc w oświadczeniach woli, od innych następstw, które w sumie wyrażają treść stosunku prawnego).

W świetle powyższego Sąd podniósł, iż wydanie nabywcy lub najemcy świadectwa charakterystyki energetycznej i poinformowanie go w ten sposób o pewnych skutkach faktycznych dotyczących budynku lub lokalu, nie ma nic wspólnego z treścią samej czynności prawnej (sprzedaży lub najmu) jako takiej. Jest to tylko skutek tej czynności, wynikający z ustawy (Prawo budowlane) i składający się na treść wiążącego strony stosunku prawnego. W razie niewydania (nieudostępnienia) nabywcy lub najemcy budynku lub lokalu świadectwa charakterystyki energetycznej wchodzi w grę odpowiedzialność odszkodowawcza z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania. Taką właśnie sankcję przyjmuje się dość powszechnie jako następstwo niewykonania obowiązku sprzedawcy w postaci powinności wydania nabywcy dokumentów związanych z rzeczą oraz poinformowania go o stosunkach faktycznych dotyczących rzeczy sprzedanej. W szczególnych (kwalifikowanych) przypadkach dopuszcza się także w tym zakresie odpowiedzialność deliktową.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie procedura przyznania A. P. lokalu mieszkalnego została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Bezspornym jest, że skarżący otrzymał w drodze decyzji lokal mieszkalny odpowiadający przysługującym mu normom zaludnienia.

Sąd pierwszej instancji dodał, że w toku rozprawy pełnomocnik organu złożył kserokopie pism Zastępcy Komendanta Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej w Białymstoku z dnia [...] listopada 2009 r. oraz z dnia [...] listopada 2009 r., z których wynika, iż od dnia 14 lipca 2009 r. organ posiada świadectwo charakterystyki energetycznej budynku, w którym znajduje się przydzielony skarżącemu lokal.

Skarżący, może zatem, domagać się okazania mu świadectwa charakterystyki energetycznej budynku w chwili zawierania umowy najmu, a także po jej ewentualnym zawarciu. Nieudostępnienie najemcy tego świadectwa może stanowić podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. P. prawidłowo reprezentowany i zaskarżając wyrok w całości zarzucił naruszenie prawa materialnego:

1) poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 5 ust. 3, 4 oraz 5 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.);

2) naruszenie prawa materialnego, jako niewłaściwe stosowanie, poprzez nieuwzględnienie powołania się skarżącego na art. 7 ust. 1, Dyrektywy 2002/91/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków oraz acauis communautaire;

3) naruszenie prawa materialnego, poprzez niewłaściwe stosowanie art. 7, 8, 9, 11, 12, 35, 36 oraz 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071).

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że wbrew pisemnym zapewnieniom organu drugiej instancji – budynek, w dniu przydziału lokalu, nie spełniał wymogu określonego w przepisach ustawy Prawo budowlane, o czym organ, jako przydzielający i wynajmujący w jednej osobie powinien wiedzieć. Przepisy o przydziale są z 2002 r. (Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych z dnia 21 czerwca 2002 r., Dz. U. Nr 99, poz. 898), a Polska w struktury UE wstąpiła w roku 2004. Siłą rzeczy więc, jeżeli z tytułu implementacji prawa UE na grunt prawa krajowego dokonano z dniem 1 stycznia 2009 r. zmian dostosowujących ustawę Prawo budowlane do postanowień Dyrektywy 2002/91/WE, to nie może być uznane za zgodne z prawem twierdzenie, iż stosowanie przepisów o przydziale jest kwestią całkowicie odrębną od obowiązku przestrzegania przez wynajmującego przepisów znowelizowanej ustawy Prawo budowlane.

W budynkach Straży Granicznej oddawanych do użytku po 1 stycznia 2009 r. organ, bez świadectwa charakterystyki energetycznej sporządzonego dla takiego obiektu w żaden sposób nie może przydzielić funkcjonariuszom lokali, z uwagi na fakt, iż nie jest możliwy jego odbiór przez nadzór budowlany (a tym samym dopuszczenie do użytkowania). Organ – jako przydzielający – nie może zastosować przepisów o przydziale lokalu, jako odrębnych i przed realizacją czynności przydziału musi dokumentację takiego obiektu wyposażyć w przedmiotowy dokument, pomimo, iż budynek będzie spełniał pozostałe wymogi ustawy Prawo budowlane.

Skarżący dodał, iż ustawodawca nie wprowadził rozróżnienia w obowiązku posiadania certyfikatu dla budynków, w których znajdują się lokale przeznaczone pod wynajem, oddawanych do użytku po 1 stycznia 2009 r. i budynków oddanych do użytku przed tą datą. Organ jest zobowiązany stosować obowiązujące prawo całościowo, nie zaś wybiórczo, jak to miało miejsce w przypadku tej decyzji. Dlatego też lokal, w dacie wydania decyzji o jego przydziale skarżącemu nie spełniał wymogu ustawy Prawo budowlane i tym samym przydział nastąpił z rażącym naruszeniem prawa.

W skardze kasacyjnej podniesiono, że organ zlecił sporządzenie świadectwa charakterystyki energetycznej dla budynku, w którym znajduje się przydzielony lokal dopiero po udzieleniu odpowiedzi na skargę, a więc stwierdzeniu, iż skarżący skierował sprawę do WSA, a podstawa zaskarżenia jednoznacznie formułuje obowiązek posiadania tego dokumentu przed wydaniem lokalu, co wynika z dyspozycji art. 5 ust. 4 ustawy Prawo budowlane (w przypadku budynku z lokalami mieszkalnymi lub częściami budynku stanowiącymi samodzielną całość techniczno-użytkową, przed wydaniem lokalu mieszkalnego lub takiej części budynku osobie trzeciej, sporządza się świadectwo charakterystyki energetycznej lokalu mieszkalnego lub części budynku.). Wraz z decyzją o przydziale zostało doręczone pismo, w którym organ oświadcza, iż nie przyjęcie lokalu lub brak odpowiedzi na pismo powoduje wszczęcie postępowania o utracie równoważnika za brak lokalu.

Skarżący podkreślił, że lokal wydaje się po podpisaniu umowy najmu, a zapis przed wydaniem lokalu mieszkalnego oznacza, że świadectwo charakterystyki energetycznej budynku powinno być dołączone do dokumentacji budynku w dacie wydania decyzji, a najpóźniej w dniu jej uprawomocnienia się. Budynek więc nie spełniał wymogu ustawy Prawo budowlane.

Organ był zobowiązany ustawowo – jako wynajmujący (pod groźbą kary na podstawie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia) – przed realizacją swoich uprawnień – jako przydzielającego, spowodować dostosowanie budynku w którym znajduje się przydzielony lokal, po 1 stycznia 2009 r. do nowych wymogów ustawy Prawo budowlane i dopiero wtedy – z całą mocą realizować czynności jako przydzielający, w budynku, który odpowiada wymogom tejże ustawy (tak jak to robi przydzielając lokale w budynkach oddanych do użytku po 1 stycznia 2009 r.).

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, iż stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę wyłącznie nieważność postępowania.

Związanie Sądu drugiej instancji granicami skargi kasacyjnej oznacza, że kontrola zaskarżonego nią orzeczenia następuje tylko w zakresie wyznaczonym przez podstawy skargi kasacyjnej, a więc zarzuty naruszenia prawa określone w art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności stawia zaskarżonemu wyrokowi zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 5 ust. 3, 4 oraz 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Uzasadnienie zarzutu prowadzi do wniosku, że skarżącemu chodzi raczej o błędną wykładnię tego przepisu dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a nie jego błędne zastosowanie, gdyby bowiem przyjąć, za właściwe skonstruowanie zarzutu co do niewłaściwego zastosowania przez Sąd pierwszej instancji art. 5 ust. 3, 4 oraz 5 Prawa budowlanego wszelka argumentacja na jakiej oparty został zarzut byłaby bezprzedmiotowa.

W sprawie niewątpliwie znajduje zastosowanie wskazany wyżej przepis, co z resztą wprost potwierdza treść skargi kasacyjnej.

Zgodnie z art. 5 ust. 3, 4 oraz 5 ustawy – Prawo budowlane z zastrzeżeniem ust. 7, dla każdego budynku oddawanego do użytkowania oraz budynku podlegającego zbyciu lub wynajmowi powinna być ustalona, w formie świadectwa charakterystyki energetycznej, jego charakterystyka energetyczna, określająca wielkość energii wyrażoną w kWh/m2/rok niezbędnej do zaspokojenia różnych potrzeb związanych z użytkowaniem budynku. Świadectwo charakterystyki energetycznej budynku jest ważne 10 lat.

W przypadku budynku z lokalami mieszkalnymi lub częściami budynku stanowiącymi samodzielną całość techniczno-użytkową przed wydaniem lokalu mieszkalnego lub takiej części budynku osobie trzeciej, sporządza się świadectwo charakterystyki energetycznej lokalu mieszkalnego lub części budynku.

W przypadku budynków ze wspólną instalacją grzewczą świadectwo charakterystyki energetycznej sporządza się wyłącznie dla budynku, a w innych przypadkach także dla lokalu mieszkalnego najbardziej reprezentatywnego dla danego budynku.

Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadzała się do rozstrzygnięcia kwestii, czy w świetle przytoczonego uregulowania prawnego jest dopuszczalne wydanie przez organ decyzji o przyznaniu funkcjonariuszowi Straży Granicznej, na jego wniosek lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.) w sytuacji gdy przydzielony lokal mieszkalny nie posiada świadectwa charakterystyki energetycznej.

Stosownie do powołanego przepisu funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych.

W skardze kasacyjnej zaprezentowany został pogląd zgodnie z którym po dniu 1 stycznia 2009 r. organ bez świadectwa charakterystyki energetycznej nie może przydzielić funkcjonariuszowi lokalu, a decyzja w tym przedmiocie w sposób rażący narusza prawo.

Z poglądem takim nie można się zgodzić, bowiem nie znajduje on oparcia w treści art. 5 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane, który określa czas sporządzenia świadectwa charakterystyki energetycznej. Przepis stanowi, że świadectwo to sporządza się przed wydaniem lokalu mieszkalnego. Wydanie lokalu mieszkalnego jest skutkiem decyzji o przydziale lokalu, a więc zdarzeniem późniejszym w stosunku do decyzji o przydziale lokalu.

Decyzja o przydziale lokalu zawsze wyprzedza w czasie jego wydanie, może być podjęta w każdym czasie i w dacie jej podejmowania nie musi być spełniony wymóg posiadania przez lokal świadectwa charakterystyki energetycznej. Brak świadectwa charakterystyki energetycznej w dacie podejmowania decyzji o przydziale lokalu nie skutkuje wadliwością samej decyzji o przydziale o ile decyzja odpowiada warunkom określonym w art. 92 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej.

Data wydania decyzji o przydziale lokalu zwykle nie pokrywa się z datą wydania lokalu, podczas gdy wymóg sporządzenia świadectwa charakterystyki energetycznej musi być spełniony w dacie wydania lokalu mieszkalnego.

Zgodnie z § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 lipca 2002 r. w sprawie warunków najmu lokali mieszkalnych znajdujących się w budynkach będących własnością Skarbu Państwa, pozostających w zarządzie Straży Granicznej oraz sposobu obliczania wysokości czynszu najmu za te lokale (Dz. U. Nr 122, poz. 1048) przed wydaniem lokalu najemcy strony sporządzają protokół, w którym określają stan techniczny i stopień zużycia znajdujących się w nim instalacji i urządzeń. Protokół stanowi podstawę rozliczeń przy zwrocie lokalu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak świadectwa charakterystyki energetycznej w chwili wydania lokalu, stanowi uzasadnioną podstawę odmowy jego przyjęcia ujętą w protokóle o jakim wyżej mowa, albowiem przydzielony lokal powinien odpowiadać warunkom określonym w rozporządzeniu z dnia 4 lipca 2002 r. oraz posiadać zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane świadectwo charakterystyki energetycznej.

Tym samym zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 5 ust. 3,4 oraz 5 ustawy – Prawo budowlane nie jest trafny, podobnie jak zarzut niewłaściwego zastosowania art. 7, 8, 9, 11, 12, 35, 36 oraz art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Przede wszystkim sady administracyjne nie stosują wprost przepisów K.p.a., lecz oceniają poprawność ich zastosowania przez organy administracji publicznej w kontekście przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie mógłby naruszyć przepisy K.p.a. tylko w sytuacji gdyby nieprawidłowo ocenił legalność zaskarżonej decyzji wskutek naruszenia przepisów obowiązującej go procedury sądowoadministracyjnej.

Skarga kasacyjna nie formułuje jednak zarzutów naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów ustawy P.p.s.a. w zw. z art. 7,. 8, 9,11, 12, 35, 36 K.p.a., nie wykazuje też jaki wpływ dla rozstrzygnięcia sprawy miało okazanie dopiero na rozprawie przed Sądem pierwszej instancji przez organ dowody na okoliczność, iż przydzielony lokal uzyskał świadectwo charakterystyki energetycznej w dniu 14 lipca 2009 r.

Nieuzasadniony jest także zarzut niewłaściwego zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w ogóle nie stosował w rozpoznawanej sprawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Także zarzut związany z naruszeniem przez Sąd art. 7 ust. 1 dyrektywy 2002/92/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 2002 r. nie może odnieść zamierzonego skutku.

Nieodniesienie się przez Sąd pierwszej instancji do ww. dyrektywy mogłoby być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w przypadku podniesienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., dotyczącego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, bowiem nieprawidłowość w tym zakresie dotyczy treści uzasadnienia wyroku, a konkretnie nieodniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do zarzutu naruszenia w toku postępowania administracyjnego art. 7 ust. 1 dyrektywy.

Ponieważ skarga kasacyjna nie została oparta na zarzucie naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 141 § 4 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny będąc związany granicami skargi kasacyjnej nie jest uprawniony do dokonani a kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku w tej części.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak we sentencji.