Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1187/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Izabella Kulig - Maciszewska Elżbieta Stebnicka (spr.) Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 520/06 w sprawie ze skargi J. T. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 września 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 520/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. T. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów nr [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego. Zaskarżona decyzja została wydana na skutek wniosku J. T. o ponowne rozpatrzenie sprawy zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] z dnia [...] o nadaniu dr J. T. stopnia naukowego doktora habilitowanego i utrzymała w mocy poprzednią decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] odmawiającą zatwierdzenia ww. uchwały.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z prawem. Podkreślił, iż postępowanie przed Centralną Komisją dotyczące nadania tytułu naukowego czy stopnia naukowego prowadzi się na podstawie ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm., zwanej dalej ustawą) oraz na podstawie Statutu Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych. W myśl natomiast art. 29 ust. 1 ustawy w postępowaniu tym w zakresie nieuregulowanym przedmiotową ustawą stosuje się odpowiednio również przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu Centralna Komisja rozpoznając niniejszą sprawę uwzględniła specyfikę postępowania dotyczącego nadania tytułu naukowego lub stopnia naukowego i przyjęła właściwy zakres zastosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności nie znajduje uzasadnienia zarzutu skarżącego, jakoby został on pozbawiony możliwości udziału w postępowaniu administracyjnym. Sąd podkreślił bowiem, iż postępowanie przed Centralną Komisją do chwili wydania decyzji ma charakter niejawny, o czym stanowi § 14 Statutu, mający umocowanie w art. 34 ust. 5 ustawy. Natomiast w postępowaniu przed Centralną Komisją z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - stosownie do treści art. 19 ust. 4 powołanej ustawy - uczestniczyć mogą jedynie recenzenci powołani w przewodzie habilitacyjnym. Kwestionowana przez skarżącego konstrukcja postępowania odwoławczego przyjęta w art. 19 ust. 2 ustawy odpowiada (poza terminem zaskarżenia) regulacji zawartej w art. 127 § 3 kpa, który stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ten sposób realizuje się zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Z przedstawionych względów w rozpoznawanej sprawie zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie mogły mieć zastosowania m.in. przepisy art. 7, art. 10 § 1, art. 79 i art. 81 kpa, a wobec tego wymienione przepisy - wbrew twierdzeniom skarżącego - nie mogły zostać naruszone przez organ. Sąd I instancji podkreślił, że materiał dowodowy w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją został zgromadzony w sposób przewidziany przepisami, a jego ocena dokonana przez Centralną Komisję nie uzasadnia twierdzenia, że naruszone został przepisy art. 77 i art. 107 kpa. Ponadto skarżący błędnie zarzucił, iż przy podejmowaniu tejże decyzji przez Centralną Komisję doszło do nieprawidłowości, bowiem - jak stwierdził Sąd - w głosowaniu brało udział 10 członków Prezydium Komisji, stąd jego wynik - 1 głos za, 9 przeciw - nie budzi wątpliwości.

W zaskarżonym wyroku podkreślono również, iż ograniczone uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, na które zwrócił uwagę skarżący, jest właśnie efektem szczególnego charakteru tego postępowania. Komisja jest organem kolegialnym, a decyzje podejmuje w głosowaniu tajnym, w związku z tym ograniczone uzasadnienie takiej decyzji nie stanowi naruszenia prawa, na co zwracał już uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 października 1993 r., sygn. akt I SA/Wa 813/99. Sąd wskazał także, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym ocenie podlega jedynie prawidłowości postępowania przeprowadzonego przez Centralną Komisję tj. zachowanie przez ten organ przewidzianych prawem reguł proceduralnych. Nie jest natomiast możliwa merytoryczna kontrola recenzji stanowiących podstawę decyzji, które pod względem formalnym nie budzą zastrzeżeń. Wobec powyższego przedstawione przez skarżącego zarzuty, mające w istocie charakter polemiki z treścią opinii recenzentów, nie mogły być przez Sąd rozważane, natomiast zgłoszony dowód z opinii psychologicznej biegłego z uwagi na treść art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w ogóle nie mógł być przeprowadzony. Stanowisko organu w zakresie oceny pozostałego - poza rozprawą - dorobku habilitanta zostało w kwestionowanych decyzjach umotywowane, a Sąd także i w tym zakresie nie jest uprawniony do ingerowania w merytoryczne stanowisko Komisji. Natomiast wskazane w skardze opóźnienie w rozpatrzeniu wniosku nie stanowi naruszenia przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy, a zatem nie może być podstawą do uchylenia tej decyzji.

Od powyższego orzeczenia J. T. w ustawowym terminie wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego osobiście sporządzoną skargę kasacyjną. Wyrok zaskarżył w całości powołując się na zarzut naruszenia prawa materialnego przez nieprawidłową ocenę zastosowania tego prawa przez organ administracji publicznej oraz na zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Wniósł o uchylenie wyroku w całości i merytoryczne rozpoznanie skargi po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów, bądź o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania za obie instancje. W szczególności zarzucił, iż Sąd I instancji :

1. naruszył art. 16 Międzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Politycznych (zwanego dalej - Paktem), art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (zwanej dalej - Konwencją), art. 2, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 89 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaakceptowanie przez Sąd błędnego stanowiska Centralnej Komisji Do Spraw Stopni i Tytułów (zwanej dalej - Centralną Komisją), że habilitant nie ma statusu strony w postępowaniu przed tym organem i w konsekwencji pozbawienie go skutecznego prawa do sądu i "przyjaznej", dobrej i odpowiedzialnej administracji publicznej - a tym samym naruszenie także przepisów art. 145 pkt 1 lit. a, b, c i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej - p.p.s.a.);

2. naruszył art. 11-101 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, Europejskiej Karty Naukowca - sekcja 1 i sekcja 2 wraz z Zaleceniem Komisji z dnia 11 marca 2005 r. w sprawie Europejskiej Karty Naukowca oraz Kodeksu postępowania przy rekrutacji pracowników naukowych, pkt 9-16 preambuły oraz pkt 1- 6 (Dz.U.UE.L.05.75.67); art. 249 TWE, Rozporządzenie Rady (WE) Nr 975/1999 z dnia 29 kwietnia 1999 r. ustanawiające wymogi wprowadzania w życie działań współpracy rozwojowej, które przyczyniają się do realizacji ogólnego celu rozwijania i konsolidacji demokracji i państwa prawa oraz poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności (Dz.U.UE.L.99.120.1) pkt 1, 3-8, 10, 11, 15 i 17 preambuły oraz rozdział I art. 2 pkt 1 lit. a-c, i, j oraz pkt 2 lit. d w zw. z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia (...) Rzeczypospolitej Polskiej oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej, (Dz.U.UE.L.03.236.33) poprzez nieuwzględnienie z urzędu tych przepisów prawa i przez to zaakceptowanie niezgodnej ze standardami wspólnotowymi i niekonstytucyjnej niejawnej formuły postępowania gabinetowego przed Centralną Komisją;

3. naruszył art. 16, art. 17, art. 19 ust. 4, art. 20 ust. 3, 5a i 5b, art. 29 ust. 1, art. 31 pkt 4, art. 51 ust. 1 oraz art. 52-55 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytułach w zakresie sztuki (zwanej dalej - ustawą o stopniach naukowych) poprzez przyjęcie, iż Centralna Komisja oceny rozprawy i przewodu habilitacyjnego dokonała w sposób prawidłowy, kierując się obiektywnymi kryteriami oraz poprzez stwierdzenie, iż w postępowaniu przed Centralną Komisją odpowiednie zastosowanie mają przepisy kpa oraz przeoczenie przez Sąd, iż Centralna Komisja nie powołała w przewodzie dwóch swych recenzentów i gdyby recenzenci ci tj. prof. S. Wójcik i H. Mądrzak uczestniczyli w wykładzie habilitacyjnym, to uchwała uzyskałaby bezwzględną większość nawet przy głosie przeciwnym prof. S. Wójcika;

4. naruszył art. 31 pkt 3 i 4 ustawy o stopniach naukowych w zw. z § 14 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich i habilitacyjnych oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. Nr 15, poz. 128), art. 285 § 1 kpc i art. 200 § 2 kpk poprzez przyjęcie, iż opinie recenzentów A, C i D zawierają szczegółowo uzasadnioną ocenę, gdy w rzeczywistości nie spełniają one powszechnie wymaganego warunku podania sprawozdania z przeprowadzonych czynności i spostrzeżeń, opartych na nich wniosków i odpowiedzi na postawione pytania wraz z szczegółowym ich uzasadnieniem;

5. naruszył art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), art. 3, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 i art. 151 p.p.s.a. bowiem nie zbadał, czy stan faktyczny został ustalony przez Centralną Komisję zgodnie z regułami przewidzianymi w kpa i nie dostrzegł, że organ ten dopuścił się ciężkiego naruszenia przepisów dotyczących przeprowadzania dowodu z opinii biegłych, przy czym recenzje A, C i D noszą znamiona czynów określonych w art. 233 § 4 kodeksu karnego, a tym samym stanowiło to podstawę dla Sądu poinformowania właściwego organu w trybie art. 155 § 1 w zw. z art. 135 p.p.s.a., a zaniechanie tego przez WSA nie pozwoliło ustalić, czy nie doszło do popełnienia przestępstwa lub czynów karalnych dyscyplinarnie;

6. naruszył art. 33 ust. 1, art. 35 ust. 5 ustawy o stopniach naukowych, art. 2, art. 7, art. 45, art. 61 i art. 83 Konstytucji RP, art. 6 Konwencji, art. 14 Paktu, art. 6-15 kpa poprzez podzielenie stanowiska Centralnej Komisji, iż może ona jako centralny organ administracji rządowej pomijać powszechnie uznane zasady postępowania rozpoznawczego (dowodowego), z wyłączeniem jawności i nie wzięcie pod uwagę przepisów art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 2 Konstytucji RP; a także poprzez posłużenie się niezgodnym z Konstytucją RP i standardami wspólnotowymi Statutem Centralnej Komisji (opartym na uchylonym przepisie art. 34 ust. 5 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych), czym Sąd I instancji naruszył art. 7 i 83 Konstytucji RP oraz art. 7 kpa i w konsekwencji pozbawił skarżącego możności wykazania zasadności przyznania mu stopnia doktora habilitowanego;

7. naruszył art. 51 i 61 Konstytucji RP w zw. z art. 73 i 74 kpa bowiem nie zakwestionował dwukrotnej odmowy przez Centralną Komisję udostępnienia habilitantowi akt oraz odmowy udzielania informacji o osobach recenzentów (określonych tajnie A, B, C i D) oraz o treści Statutu Centralnej Komisji, przez co skarżący został pozbawiony rzetelnego postępowania oraz możliwości obrony własnych praw;

8. naruszył art. 133 § 1 i 2, art. 134 § 1, art. 141 § 4 w zw. z art. 62 ust 1, art. 106 § 3-5, art. 113 i art. 145 § 1 p.p.s.a. oraz art. 245 kpc poprzez pominięcie wniosków dowodowych skarżącego zawartych w pismach procesowych z dnia 19 sierpnia 2006 r. i 31 sierpnia 2006 r. oraz okazanych na rozprawie w dniu 4 września 2006 r. i innych prac habilitacyjnych, pominięcie dowodów z dokumentów (przede wszystkim uwag do opinii A, C i D, dowodu z dokumentu w postaci dołączonej do skargi opinii psychologiczno-prawno-procesowej, oryginałów prac habilitacyjnych oraz akt przewodów habilitacyjnych z okresu ostatnich dwu lat), przez co Sąd I instancji nie dysponował materiałem procesowym koniecznym do oceny legalności i poprawności działalności Centralnej Komisji, w efekcie czego błędnie przyjął, że stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z obowiązującymi procedurami i przedwcześnie orzekł co do istoty sprawy naruszając tym samym art. 145 § 1, art. 147 § 1 i art. 151 p.p.s.a.;

9. naruszył art. 134 § 1 w zw. z art. 174 pkt. 2 p.p.s.a., art. 2, art. 7-9, art. 32 ust. 1, art. 83, art. 87, art. 184, art. 188 i art. 193 Konstytucji RP oraz art. 234 TWE bowiem nie wystąpił z urzędu do ETS w Luksemburgu o wydanie orzeczenia wstępnego o zgodności tajnego postępowania gabinetowego przed Centralną Komisją z prawem wspólnotowym oraz z podstawowymi standardami praw człowieka i obywatela, a także zaniechał przestawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności Statutu Centralnej Komisji i delegacji ustawowej do jego uchwalenia z Konstytucją RP oraz co do zgodności z art. 92-93 Konstytucji delegacji dla Centralnej Komisji zawartej w art. 35 ust. 5 ustawy o stopniach naukowych, przez co Wojewódzki Sąd Administracyjny uniemożliwił uzyskanie najbardziej miarodajnego kryterium oceny tej kwestii w sprawie;

10. zaniechał postępowania mediacyjnego z naruszeniem przepisów art. 115-117 p.p.s.a. (mimo końcowych wniosków zawartych w skardze), czym naruszył powszechną zasadę szybkości postępowania i dążenia do pozytywnego, merytorycznego załatwienia sprawy (art. 45 Konstytucji, art. 7 p.p.s.a).

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący stwierdził, iż wywód Sądu I instancji zawarty w zaskarżonym wyroku jest lakoniczny, nie uzasadnia stanowiska Sądu, iż brak jest podstaw do uwzględnienia skargi, nie zawiera ustosunkowania się do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącego w skardze i kolejnych pismach procesowych, a także nie wyjaśnia we właściwy sposób podstawy prawnej takiego rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącego "ewidentne naruszenie przez CK [tj. Centralną Komisję] globalnej zasady prawdy i wskazane w powyższych podstawach kasacyjnych "ułomności" przedmiotowego postępowania gabinetowego oraz oczywiste wady w ustaleniu stanu faktycznego sprawy (sygnalizowane w skardze do WSA) obligowały WSA do przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącego postępowania dowodowego (przeprowadzenia dowodów z przedstawionych dokumentów) dla dokonania właściwej oceny czy CK dokonała ustaleń faktycznych zgodnie z regułami obowiązujących procedur". Takie postępowanie dowodowe nie komplikowałoby, ani nie wydłużałoby postępowania, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny dysponował tymi dokumentami na rozprawie w dniu 4 września 2006 r., a ogłoszenie wyroku zostało odroczone na dzień 11 września 2006 r. Skarżący podniósł również, iż Sąd ten nie zbadał w należyty sposób, czy stan faktyczny sprawy został ustalony przez Centralną Komisję w sposób prawidłowy, z zachowaniem powszechnie obowiązujących ogólnych zasad postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem wymogów prawa wspólnotowego, standardów praw człowieka oraz minimalnych wymogów konstytucyjnych. Podkreślił, iż postępowanie w niniejszej sprawie, jak każde inne postępowanie administracyjne, winno być przeprowadzone z zachowaniem zasady kontradyktoryjności, zasady prawdy materialnej, koncentracji materiału procesowego oraz z dostępem do niego strony wraz z jej pełnomocnikiem i z zapewnieniem im możliwości ustosunkowania się do niego, zgłaszania zarzutów, wniosków, przytoczeń prawnych, zgłaszania żądania wyłączenia biegłych itp., a więc z zagwarantowaniem stronie możności obrony jej praw. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący został pozbawiony prawa udziału w postępowaniu przed Centralną Komisją, czym naruszony został m.in. art. 6 Konwencji Praw Człowieka.

W dalszej kolejności skarżący wskazał, iż wobec istotnych rozbieżności pomiędzy opinią recenzenta A, a treścią wcześniejszych trzech opinii znawców prawa procesowego cywilnego i późniejszą, pozytywną recenzją B, Centralna Komisja zobligowana była do wyznaczenia rozprawy, która doprowadziłaby przy udziale habilitanta do konfrontacji powołanych recenzentów. Jednakże organ nie dopełnił tego obowiązku, na co w zaskarżonym wyroku w ogóle nie zwrócono uwagi. Skarżący zakwestionował stanowisko Sądu, iż recenzje pod względem formalnym nie budzą wątpliwości oraz podniósł, że na 7 recenzji wydanych w sprawie 4 były pozytywne, jednakże do tych Centralna Komisja w ogóle się nie ustosunkowała.

Skarżący zwrócił także uwagę na fakt, iż art. 14 Statutu Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych jest niekonstytucyjny, wydany został z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 34 ust. 5 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. Nr 65, poz. 386), a ponadto statut ten nie został nigdzie opublikowany, ani poddany kontroli właściwych organów państwowych oraz zawiera błędne określenie organu, bowiem dwa lata wcześniej organ ten stał się Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów. Natomiast niejawność postępowania, o której mowa w art. 14 - jak podkreślono w skardze kasacyjnej - odnosić należy do osób trzecich, radia, prasy, telewizji, a nie do strony, którą w przedmiotowej sprawie jest habilitant, a nie recenzenci.

J. T. zarzucił, iż ani Centralna Komisja, ani Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględniły przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich i habilitacyjnych oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. Nr 15, poz. 128) oraz rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 15 grudnia 2005 r. zmieniającego wskazane rozporządzenie (Dz. U. Nr 252, poz. 2125). A także, iż Sąd pierwszej instancji "zbył ogólnikiem zarzut ewidentnego naruszenia przez CK [tj. Centralną Komisję] przepisów o terminach postępowania niczym swego stanowiska nie uzasadniając" oraz "zarzut braku postanowienia CK o odmowie dopuszczenia habilitanta do udziału w sprawie w charakterze strony".

Wobec powyższych zarzutów zdaniem J. T. postępowanie administracyjne przed Centralną Komisją w sprawie nadania mu stopnia naukowego doktora habilitowanego dotknięte było wadą nieważności, a zaskarżony wyrok narusza prawo.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna złożona przez skarżącego oparta została na zarzutach naruszenia zarówno prawa materialnego jaki i procesowego, a zatem podstawą skargi jest przepis art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Postępowanie w sprawie zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] z dnia [...] o nadaniu dr J. T. stopnia naukowego doktora habilitowanego, podlega przepisom ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm., zwanej dalej ustawą). Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy postępowanie dotyczące nadania stopnia doktora habilitowanego toczy się w oparciu o przepisy tej ustawy, a tylko w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Oprócz powyższych uregulowań znajdują zastosowanie postanowienia statutu Centralnej Komisji. Postępowanie w sprawach nadania tytułu naukowego oraz stopni naukowych cechuje pewna odrębność związana ze specyfiką tych spraw w stosunku do postępowań prowadzonych wprost na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i dlatego ustawodawca w przepisie art. 29 ust. 1 ustawy określił, że przepisy k.p.a. mają zastosowanie tylko "odpowiednio" do postępowania o nadanie stopnia naukowego czy tytułu naukowego. Odrębność postępowania w spawach o nadanie stopnia naukowego, czy tytułu naukowego polega zwłaszcza na sposobie podejmowania decyzji przez Prezydium Centralnej Komisji tj. przez organ kolegialny, którego członkowie decydują w wyniku tajnego głosowania. Prezydium Centralnej Komisji zobowiązane jest stosownie do art. 77 § 1 i 80 kpa zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy. Mimo, że rozstrzygnięcie podejmowane przez Prezydium Centralnej Komisji zapada w głosowaniu tajnym, to winno ono znaleźć odzwierciedlenie w dokumentacji sprawy obrazującej przebieg postępowania przed ta Komisją. Uzasadnienie zaś decyzji, co już niejednokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w swoich wyrokach, z uwagi na sposób jej podejmowania - w głosowaniu tajnym - siłą rzeczy nie może w pełni odpowiadać wymogom przewidzianym w art. 107 § 3 kpa.

W sprawach o nadanie stopni naukowych oraz tytułu naukowego, w których to sprawach ocena dorobku kandydata wymaga specjalistycznej wiedzy, sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę jedynie w zakresie badania legalności decyzji kończącej postępowanie w tego rodzaju sprawach, to znaczy bada czy decyzja została wydana zgodnie z przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz z przepisami wykonawczymi do tej ustawy regulującymi tryb i zasady postępowania w tych sprawach. Nie jest natomiast rolą sądu administracyjnego i być nie może wkraczanie, jak chciałby to skarżący, w merytoryczną ocenę dorobku naukowego osoby ubiegającej się o nadanie stopnia naukowego, dokonaną w toku postępowania zarówno w recenzjach naukowych, jak i stanowisku sekcji Centralnej Komisji zawierającej propozycję rozstrzygnięcia sprawy dla Prezydium Centralnej Komisji, ze względu właśnie na wiadomości specjalistyczne. Takie stanowisko znalazło wyraz w orzecznictwie Sądu Najwyższego na tle rozpoznawanych spraw pod rządem ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. Nr 65, poz. 386 ze zm.), a które jest w tym zakresie aktualne również przy rozpoznawaniu spraw w oparciu o ustawę z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1996 r., III ARN 86/95, OSNAPK 1996, poz. 315). Jak podkreślił Sąd Najwyższy postępowanie przed Centralną Komisją nie stwarza kandydatowi na stopień naukowy możliwości toczenia dyskusji na temat recenzji, czy też kwestionowania na drodze postępowania sądowego wystawionych ocen rozprawy habilitacyjnej (dzieła), nawet jeśli zainteresowany jest najgłębiej przekonany, iż nie są one umotywowane, czy niesłuszne lub krzywdzące. Do tego zaś zmierza skarżący w swojej skardze kasacyjnej. Skarżący musi bowiem zdawać sobie sprawę, że w świetle przepisów ustawy poddaje się on recenzjom i musi się liczyć z tym, że mogą być takie recenzje, których on nie chce zaakceptować. Recenzje bowiem nie stanowią w ścisłym słowa znaczeniu opinii w rozumieniu art. 84 kpa, który to przepis w § 2 odsyła w zakresie regulacji sytuacji prawnej biegłego do przepisów dotyczących świadków, z którymi to kandydat może polemizować. Recenzje natomiast są wyrazem osobistej oceny dokonanej przez recenzenta zarówno wkładu kandydata w rozwój określonej dyscypliny naukowej, jak i dorobku naukowego. Skoro zatem kandydat na stopień naukowy nie może polemizować z recenzjami wydanymi w danej sprawie, to nie jest wadą, że recenzji nie doręcza się stronie do czasu wydania decyzji w sprawie. Jak podkreślił Sąd Najwyższy w powołanym wyżej wyroku sposób przeprowadzenia postępowania tj. powoływanie recenzentów i następnie tajne głosowanie jest gwarancją wolności wyrażenia stanowiska przez członków Prezydium Centralnej Komisji. Należy podkreślić, że stawiane zarzuty przez skarżącego, że w postępowaniu przed Komisją nie zachowano jawności przeprowadzonej rozprawy nie znajdują uzasadnienia. Rozprawę bowiem przeprowadza się tylko wtedy, gdy wyraźnie stanowi o tym przepis prawa. Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym w ogóle nie przewiduje obowiązku przeprowadzania rozprawy, a tym bardziej z udziałem habilitanta. Natomiast art. 89 kpa mówi o konieczności przeprowadzenia rozprawy, gdy wymaga tego przepis prawa, chodzi tu o przepis szczególny (w tym wypadku o ustawę o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, która takiego obowiązku nie nakłada). Pozostałe przypadki, o których mowa w k.p.a. związane z uproszczeniem postępowania, czy też osiągnięciem celu wychowawczego nie mogą mieć zastosowania w sprawie o nadanie stopnia naukowego czy tytułu naukowego właśnie ze względu na specyfikę tego postępowania. Dlatego też ustawodawca w art. 29 ust. 1 ustawy przewidział tylko odpowiednie stosowanie kpa. Sądowa kontrola musi zatem ograniczać się jedynie do tego, czy zachowane były reguły proceduralne, tzn. czy dochowano przepisów dotyczących terminów, quorum i głosowania, czy powołano odpowiednio kwalifikowanych recenzentów, czy przygotowali oni umotywowane recenzje, a także innych przewidzianych przepisami reguł tego postępowania. Okoliczność, iż skarżący uważa, że recenzenci "niesprawiedliwie ocenili jego dorobek i uwypuklili negatywne strony przewodu" nie dyskwalifikuje tych recenzji.

Wskazane przez skarżącego podstawy kasacyjne sprowadzają się w istocie rzeczy do tego, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ skarżący nie brał czynnego udziału w postępowaniu i nie mógł zgłosić dowodów oraz wykazać, iż oceny recenzentów są wadliwe. Podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa materialnego art. 16, art. 17, art. 19 ust. 4, art. 20 ust. 3, 5a i 5b, art. 29 ust. 1, art. 31 pkt 4, art. 51 ust. 1 jak i art. 52-55 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. nie znajdują w niniejszej sprawie uzasadnienia. Należy podkreślić, że w art. 16 i 17 ustawy zostały przewidziane kryteria, pod jakimi dana osoba może być dopuszczona do przewodu habilitacyjnego. Ocena tego, czy skarżący spełnia te kryteria pozostawiona została przez ustawodawcę recenzentom, jak i Prezydium Centralnej Komisji i wyrażana jest w decyzji podejmowanej w głosowaniu tajnym. Art. 17 ustawy zawiera ust. 1-5. Choć zarzucono naruszenie całego przepisu, to należy stwierdzić, że ust. 3-5 w ogóle nie dotyczą skarżącego i zarzucenie naruszenia tych postanowień nie pozostaje w związku z rozpoznawaną sprawą. Art. 31 ustawy przewiduje delegację dla Ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora, wymieniając co w szczególności rozporządzenie to powinno zawierać. W punkcie 4 tego przepisu ustawodawca wskazał m.in. na wymogi, jakie powinny spełniać recenzje. W rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. Nr 15, poz.128 ze zm.) Minister Edukacji Narodowej i Sportu wykonując to upoważnienie w § 5 powołanego rozporządzenia określił, co powinna zawierać recenzja rozprawy doktorskiej, a w § 14 co powinna zawierać recenzja w przewodzie habilitacyjnym. Skoro wydane rozporządzenie znajduje umocowanie w art. 31 ustawy, to ani Centralna Komisja, ani Sąd nie naruszyły tego przepisu. Natomiast niezrozumiały i niezasadny jest zarzut naruszenia przepisów art. 52-55 ustawy, które to przepisy znajdują się w rozdziale 7 ustawy zatytułowanym zmiany w przepisach obowiązujących, przepisach przejściowych i końcowych, a dotyczą zmiany nazwy Komisji, która już działała w dniu wejścia w życie tego aktu, obowiązywania aktów wykonawczych oraz utraty mocy poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych oraz wejścia w życie ustawy z dnia 14 marca 2003 r. Stosownie do art. 20 ust. 5a ustawy recenzentów w przewodzie habilitacyjnym powołuje rada wydziału w liczbie dwóch oraz Centralna Komisja w liczbie dwóch. Warunki te w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione. Recenzenci stosownie do ust. 5b art. 20 ustawy uczestniczą w przewodzie habilitacyjnym na takich samych zasadach. Wbrew wywodom skarżącego Centralna Komisja powołała dwóch recenzentów w osobach prof. dr hab. S. W. i prof. dr hab. H. M., a w związku z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy dalszych dwóch recenzentów - prof. zw. H. I. i prof. dr hab. A. M. Natomiast przy podejmowaniu decyzji głosują tylko członkowie Prezydium Centralnej Komisji, a nie recenzenci. Głosowanie w Centralnej Komisji odbyło się tajnie, zarówno przy wydawaniu pierwszej, jak i drugiej decyzji. Z protokołu posiedzenia Prezydium Centralnej Komisji wynika, że przy wydawaniu pierwszej decyzji przeprowadzona została dyskusja, w której członkowie podkreślali, że rozprawa habilitacyjna skarżącego nie zawiera treści, które znacząco poszerzałyby dotychczasowe zasoby wiedzy naukowej z zakresu prawa, a dorobek naukowy habilitanta jest skromny i monotematyczny. Z dziesięciu członków tylko jeden głos był za zatwierdzeniem uchwały. Natomiast po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego jednogłośnie w głosowaniu tajnym członkowie wypowiedzieli się za utrzymaniem w mocy poprzedniej decyzji. Podstawą decyzji odmawiającej zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału były negatywne recenzje wydane przez recenzentów, którzy, jak to już wyżej powiedziano, byli prawidłowo powołani przez Centralną Komisję.

Należy podkreślić, że trzech recenzentów wydało opinie negatywne, w których omówione zostały nieprawidłowości i błędy rozprawy habilitacyjnej. W czwartej opinii prof. dr hab. H. M. wykazał szereg braków w przewodzie habilitacyjnym i podkreślił, że w pracy dominuje praktyczne podejście do omawianych zagadnień. Recenzent podał, że uznaje, iż praca ta odpowiada wymaganiom określonym w art. 16 ust. 1 ustawy w stosunku do rozpraw habilitacyjnych na poziomie dolnego brzegu ustawowego i że ta ocena odnosi się również do pozostałego dorobku naukowego skarżącego. Rozstrzygnięcia Centralnej Komisji zawarte w decyzji stanowiącej przedmiot skargi, mimo że decyzja ta podjęta została w głosowaniu tajnym, znajdują swe odbicie w materiale dowodowym sprawy. Należy podkreślić, że wynik głosowania Sekcji, której członkami są naukowcy wskazuje, że przeważyły racje prezentowane w opiniach negatywnych. Nie można zatem przyjąć aby zostały naruszone przepisy ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, jak również odpowiednio stosowanie przepisy kpa.

Nie można także podzielić zarzutów skargi, aby zostały naruszone zasady prawne określone w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do art. 87 Konstytucji źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Ustawą stanowiącą źródło prawa w sprawach dotyczących przewodu habilitacyjnego jest ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 51 Konstytucji, który to przepis zapewnia, że informacje dotyczące danej osoby nie są ujawniane, chyba że ustawa tak przewiduje oraz art. 61 Konstytucji mówiącego z kolei o możliwości uzyskania informacji publicznej, której tryb udzielenia określają ustawy odrębne. Taką ustawą jest ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępnie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Przewód habilitacyjny nie jest prowadzony jako postępowanie o udostępnienie informacji publicznej, o której mowa w powołanej ustawie i w art. 61 Konstytucji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie doparzył się naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Art. 134 p.p.s.a. stanowi, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, co oznacza, że Sąd bada całokształt prawnych aspektów dotyczących stosunku administracyjnoprawnego, który jest objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia, a podstawą do orzekania jest materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony w postępowaniu przed organami administracji. Okoliczność, że Sąd nie dopuścił dowodu z innych prac habilitacyjnych nie stanowi naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a., gdyż dowód ten nie dotyczy aspektów sprawy, w której orzekał Sąd, o czym wyżej była mowa. Powołany przepis nie daje również podstaw do dopuszczenia w postępowaniu sądowym dowodu z opinii biegłego, jaką skarżący załączył do akt sprawy.

Skoro Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenia prawa materialnego, to skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.