Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1143/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 141 par 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędziowie NSA Hanna Kamińska Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Protokolant Paulina Marchewka po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 1638/13 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o udzieleniu patentu na wynalazek oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1638/12, oddalił skargę [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o udzieleniu patentu na wynalazek.

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

I

W dniu [...] czerwca 2012 r. Urząd Patentowy RP (dalej: organ lub UP) wydał decyzję o udzieleniu na rzecz [...] w Nowej Sarzynie (dalej: spółka, strona lub skarżąca) patentu na wynalazek pt.: "[...]. Decyzja wydana została pod warunkiem uiszczenia opłaty w wysokości [...] złotych za I okres ochrony wynalazku rozpoczynający się w dniu [...] marca 2010 r. i obejmujący 1-3 rok ochrony.

Jednocześnie organ wezwał stronę do wniesienia wymaganej opłaty w ciągu trzech miesięcy od dnia doręczenia decyzji. Organ pouczył stronę, że w razie nieuiszczenia wskazanej opłaty w wyznaczonym terminie stwierdzi wygaśnięcie decyzji o udzieleniu patentu - na podstawie art. 52 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm., dalej: p.w.p.) - stwierdzi wygaśnięcie decyzji o udzieleniu patentu.

Powyższa decyzja została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu [...] czerwca 2012 r.

Wobec nieuiszczenia opłaty w wyznaczonym terminie, Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] października 2012 r. stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. o udzieleniu patentu na przedmiotowy wynalazek.

W dniu [...] grudnia 2012 r. pełnomocnik spółki złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy od decyzji UP z dnia [...] października 2012 r. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podniósł, że uchybienie terminu wyznaczonego na uiszczenie opłaty okresowej było spowodowane nieoczekiwaną i długotrwałą chorobą pracownika odpowiedzialnego w spółce za prowadzenie spraw związanych z ochroną wynalazku, z tym za dokonanie wymaganej opłaty. Jednocześnie uiszczona została zaległa opłata za pierwszy okres ochrony wynalazku w wysokości [...] złotych i opłata za publikację w wysokości [...] złotych.

Orzekając na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] marca 2013 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] października 2012 r.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, Urząd Patentowy RP w pierwszym rzędzie powołał się na treść art. 225 ust. 3 p.w.p., zgodnie z którym decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji o udzieleniu patentu z powodu nieuiszczenia opłaty za pierwszy okres ochrony, określonej w decyzji o udzieleniu patentu może zostać uchylona na wniosek zgłaszającego o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy i po jednoczesnym uiszczeniu zaległej opłaty.

W uzasadnieniu organ podkreślił, że spółka nie wykazała braku winy po jej stronie w uchybieniu terminu do wniesienia opłaty. Urząd Patentowy RP powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od tego podmiotu, takiej jak przerwa w komunikacji, powódź, pożar.

Odnosząc się do choroby podmiotu zainteresowanego organ podał, że może być ona zaliczona do okoliczności wyłączających winę wówczas, gdy ma charakter nagły oraz obiektywnie i całkowicie uniemożliwia dokonanie wymaganej czynności albo wyręczenie się inną osobą do jej dokonania.

Organ stwierdził, że w świetle powyższego przytoczone przez stronę okoliczności nie mogą świadczyć o braku jej winy w uchybieniu terminu. Podniósł, że zgłaszający jako pracodawca ponosi odpowiedzialność za wyznaczanie konkretnych osób do dokonywania określonych czynności służbowych i powinien w celu ochrony swoich interesów czuwać nad prawidłowym podziałem obowiązków. Będąc świadomym choroby jednego z pracowników, zgłaszający powinien był dochować starań, by wykonanie obowiązków tego pracownika przekazać w sposób pełny i rzetelny innej osobie.

W ocenie UPRP nie bez znaczenia pozostawał fakt, że zgłaszający ustanowił profesjonalnego pełnomocnika do działania w sprawie. Zakres załączonego do akt sprawy pełnomocnictwa obejmował umocowanie do zastępowania zgłaszającego w postępowaniu przed Urzędem Patentowym RP, zatem także w związku ze zgłoszeniem i uzyskaniem ochrony na wynalazek, bez wyłączenia czynności związanych z wnoszeniem i wycofywaniem opłat.

Od powyższej decyzji spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1638/13, oddalił skargę.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 225 ust. 3 p.w.p. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli została wydana decyzja o umorzeniu postępowania z powodu nieuiszczenia opłaty, o której mowa w art. 223 ust. 2, albo decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub odpowiednio prawa z rejestracji z powodu nieuiszczenia opłaty, o której mowa w art. 224 ust. 1, decyzja taka może być uchylona na wniosek zgłaszającego o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy i po jednoczesnym uiszczeniu zaległej opłaty.

W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że bezsporny w rozpoznawanej sprawie jest fakt, że skarżąca uchybiła terminowi do uiszczenia opłaty za I okres ochrony wynalazku. W związku z tym decyzja organu z dnia [...] października 2012 r., stwierdzająca wygaśnięcie decyzji o udzieleniu patentu została wydana zgodnie z art. 52 ust. 2 p.w.p. Niezbędnym warunkiem uchylenia decyzji z dnia [...] października 2012 r. było złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym winny być uprawdopodobniony brak winy strony w uchybieniu terminu oraz jednoczesne uiszczenie zaległej opłaty.

WSA w Warszawie wskazał, że skarżąca w ustawowym terminie złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wniosła o przywrócenie terminu wniesienia opłaty za I okres ochrony przedmiotowego wynalazku oraz jego publikację. Wyjaśniła w nim, że na kilka dni przed upływem terminu, osoba prowadząca w spółce sprawy patentowe, która zajmuje stanowisko o jednoosobowej obsadzie, odpowiedzialna między innymi za terminową realizację wymaganych opłat patentowych, zapadła nieoczekiwanie na poważną i długotrwałą chorobę. Skutkiem czego było zaniedbanie terminu wniesienia przedmiotowej opłaty.

Zdaniem Sądu I instancji, przytoczone przez spółkę okoliczności, nie świadczą o braku jej winy w uchybieniu terminu. Powyższe z tego względu, że przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się m.in. nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. W niniejszej sprawie skutki uchybienia terminu obciążają skarżącą będącą spółką prawa handlowego. Podmiot ten nie może skutecznie bronić się nagłą i długotrwałą chorobą pracownika, zajmującego się sprawami patentowymi. To na spółce spoczywa obowiązek należytej organizacji obsługi biurowo-administracyjnej przedsiębiorstwa. Przy tym za sposób funkcjonowania tej obsługi ponosi ona odpowiedzialność. Zaniedbaniem ze strony skarżącej było niezapewnienie stałego zastępstwa chorego pracownika przez inną osobę, zatrudnioną w spółce, tym bardziej, że chodziło o stanowisko odpowiedzialne z punktu widzenia interesów spółki.

Ponadto Sąd I instancji podniósł, że skarżąca była reprezentowana w sprawie przez zawodowego pełnomocnika, tj. rzecznika patentowego. Z treści pełnomocnictwa z dnia [...] lutego 2010 r. wynika, że został on upoważniony do zastępowania strony przed Urzędem Patentowym RP w sprawie wszelkich działań związanych z ochroną wynalazku. Tym samym obowiązki pełnomocnika ograniczały się nie tylko do przekazania informacji o terminie i wysokość uiszczenia opłaty. Winien on również czuwać nad prawidłowym i terminowym dokonywaniem ww. czynności ze strony samego mocodawcy.

Sąd I instancji uznał, że zaskarżona decyzja organu odpowiada prawu, przy czym nie zostały naruszone powołane przez stronę przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.; dalej: k.p.a.).

II

Spółka wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się jego uchylenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) zarzucono:

1) Naruszenie art. 225 ust. 3 p.w.p. poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji błędne przyjęcie, że:

a) skarżąca nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminowi do wniesienia opłaty urzędowej nastąpiło bez jej winy;

b) błędne uznanie, że uchybienie terminowi do wniesienia opłaty urzędowej będące skutkiem nieoczkiwanej i nagłej poważnej choroby pracownika odpowiedzialnego jednoosobowo za wnoszenie opłat w spółce skarżącej, na kilka dni przed upływem terminu na ich wniesienie, nie oznacza braku winy skarżącej w tym zakresie;

c) błędne uznanie, że spółka prawa handlowego nie może skutecznie bronić się nagłą i długotrwałą chorobą pracownika, zajmującego się sprawami patentowymi;

d) błędne uznanie, że zaniedbaniem ze strony skarżącej było niezapewnienie stałego zastępstwa chorego pracownika przez inną osobę, zatrudnioną w spółce, tym bardziej, że chodziło o stanowisko odpowiedzialne z punktu widzenia interesów spółki, nie uwzględniając, że:

- w polskich realiach obrotu gospodarczego nie jest możliwe i nie jest stosowane zapewnienie stałego zastępstwa pracowników, ponieważ sprowadzałoby się ono do konieczności zatrudnienia takich zastępców na stałe, a w efekcie wykonywanie pracy przeznaczonej dla 1 osoby przez 2 osoby,

- nieoczekiwana i nagła poważna choroba jest zdarzeniem siły wyższej, którego z istoty nie można przewidzieć i mu zapobiec, a Skarżący nie miał obiektywnej możliwości podjęcia działań przeciwdziałających skutkom tego zdarzenia przed upływem terminu na wniesienie opłaty;

a w konsekwencji zaakceptowanie błędnego rozstrzygnięcia Urzędu Patentowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy;

2) Naruszenie art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 252 p.w.p., poprzez - odpowiednio - błędne zastosowanie i niezastosowanie ww. przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez oddalenie skargi wskutek błędnego uznania (aczkolwiek brak jest należytego odniesienia do ww. zarzutów wobec decyzji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku), że Urząd Patentowy RP nie naruszył ww. przepisów k.p.a., poprzez:

a) niedokonanie oceny wpływu na uprawdopodobnienie braku winy po stronie skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia opłaty urzędowej okoliczności takich jak nagła i niespodziewana choroba pracownika odpowiedzialnego jednoosobowo za wnoszenie opłat w spółce skarżącej, na kilka dni przed upływem terminu na ich wniesienie, a poprzestanie jedynie na odniesieniu się do cechy tej choroby takiej jak długotrwałość;

b) brak wyjaśnienia takiego zaniechania Urzędu Patentowego w odniesieniu się do ww. okoliczności w uzasadnieniu decyzji;

c) całkowicie swobodne przyjęcie zakresu zlecenia dla pełnomocnika profesjonalnego wyłącznie na podstawie treści udzielonego mu pełnomocnictwa bez ustalenia, czy zakres pełnomocnictwa był rzeczywiście tożsamy z zakresem zlecenia, a faktem notoryjnym jest, że zakres pełnomocnictw udzielanych pełnomocnikom bardzo często jest szerszy niż zakres udzielanych zleceń, i w konsekwencji dokonanie błędnej oceny wpływu ustanowienia pełnomocnika na uprawdopodobnienie braku winy Skarżącej z powodu nagłej i nieoczekiwanej choroby pracownika Skarżącej;

d) błędne i bezpodstawne przyjęcie, że obowiązki pełnomocnika skarżącej nie ograniczały się do przekazania informacji o terminie uiszczenia i wysokości opłaty urzędowej, ale że winien on również czuwać nad prawidłowym i terminowym dokonywaniem tych czynności ze strony samego mocodawcy, zaniechanie wyjaśnienia jaka była rzeczywista wola mocodawcy przy zastosowaniu reguł interpretacyjnych obowiązujących przy tłumaczeniu treści oświadczeń woli (art. 56 i 65 § 1 Kodeksu cywilnego);

e) nieuwzględnienie, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z nagłą chorobą, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, co zgodnie z powołanym przez Sąd wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowi okoliczność faktyczną uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 1998 r., sygn. akt: III SA 1243/97);

3) Naruszenie art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p., poprzez - odpowiednio - błędne zastosowanie i niezastosowanie ww. przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez oddalenie skargi wskutek błędnego uznania, że Urząd Patentowy RP nie naruszył ww. przepisów k.p.a., poprzez niezapewnienie skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w szczególności poprzez uniemożliwienie skarżącej wyjaśnienia kwestii relacji zakresu zlecenia udzielonego pełnomocnikowi skarżącej w postępowaniu przed Urzędem Patentowym RP a zakresem pełnomocnictwa udzielonego temu pełnomocnikowi, co jak wynika z uzasadnienia decyzji było istotną okolicznością w sprawie, która została błędnie ustalona przez Urząd Patentowy RP;

4) Naruszenie art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie zarzutów skarżącej podniesionych w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i nie wyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku dlaczego Sąd ich nie rozpoznał (brak jakiegokolwiek stanowiska Sądu w tym zakresie), które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. w szczególności nierozpoznanie i nie wyjaśnienie stanowiska Sądu w uzasadnieniu wyroku w odniesieniu do następujących zarzutów podniesionych w skardze do tego Sądu:

a) niedokonanie oceny wpływu na uprawdopodobnienie braku winy po stronie skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia opłaty urzędowej okoliczności takich jak nagła i niespodziewana choroba pracownika odpowiedzialnego jednoosobowo za wnoszenie opłat w spółce skarżącej, na kilka dni przed upływem terminu na ich wniesienie, a poprzestanie jedynie na odniesieniu się do cechy tej choroby takiej jak długotrwałość;

b) brak wyjaśnienia takiego zaniechania Urzędu Patentowego RP w odniesieniu się do ww. okoliczności w uzasadnieniu decyzji;

c) całkowicie swobodne przyjęcie zakresu zlecenia dla pełnomocnika profesjonalnego wyłącznie na podstawie treści udzielonego mu pełnomocnictwa bez ustalenia, czy zakres pełnomocnictwa był rzeczywiście tożsamy z zakresem zlecenia, a faktem notoryjnym jest, że zakres pełnomocnictw udzielanych pełnomocnikom bardzo często jest szerszy niż zakres udzielanych zleceń, i w konsekwencji dokonanie błędnej oceny wpływu ustanowienia pełnomocnika na uprawdopodobnienie braku winy skarżącej z powodu nagłej i nieoczekiwanej choroby pracownika skarżącej.

Argumentację na poparcie zarzutów skarżąca Spółka przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie ze względu na brak usprawiedliwionych podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a., tj. zarówno na naruszeniu przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W pierwszym rzędzie należy rozważyć zarzuty procesowe, bowiem dopiero przesądzenie o prawidłowości ustaleń faktycznych pozwala na ocenę subsumcji tegoż stanu faktycznego pod znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy materialnoprawne.

W pierwszej kolejności oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego objęty został zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zawarty w punkcie 4 petitum skargi kasacyjnej, bowiem jego zasadność wykluczałaby możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych, objętych zarzutami skargi kasacyjnej nieprawidłowości (por. wyroki NSA: z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1293/13; z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt II GSK 937/12).

Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącej, Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera też stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie Sąd odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów podniesionych w petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie wyjaśnił, dlaczego zachowaniu skarżącej nie można przypisać braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia opłaty za I okres ochrony wynalazku, jak również do treści i zakresu pełnomocnictwa ustanowionego do reprezentowania skarżącej.

Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. skarżąca w istocie próbuje zwalczać prawidłowość przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego, czego skutecznie uczynić nie może (por. też wyrok NSA z dnia 27.07.2012 r., sygn. I FSK 1467/11, lex nr 1217333). Zauważyć należy, że w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. skarżąca w istocie polemizuje ze stanowiskiem Sądu I instancji co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Polemika ta, z przyczyn wyżej wskazanych, nie może odnieść zamierzonego skutku.

Nie poddaje się kontroli kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 p.p.s.a., ponieważ autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił, na czym polegało naruszenie tego przepisu, jak również nie wskazał, czy mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Za niezasadne należało również uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazane w punkcie 2) petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., które w istocie dotyczą błędnego przyjęcia przez organ, w konsekwencji Sąd I instancji, że: skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia opłaty; całkowicie swobodnego przyjęcia zakresu umocowania dla ustanowionego przez skarżącą pełnomocnika.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji słusznie uznał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że organ nie naruszył art. 7, 8, 77 § 1 i 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. Powyższe z tego względu, że na podstawie materiału dowodowego ustalił prawidłowo stan faktyczny oraz zastosował przepisy prawa materialnego, tj. art. 225 ust. 3 p.w.p., zaś swoje stanowisko umotywował w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do kwestii ustalenia, czy skarżącej można byłoby przypisać brak winy w uchybieniu terminu, stwierdzić należy, że kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003 r., II SA 4162/01, postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, Nr 23, s. 1059). To na stronie ciąży obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu.

Skarżąca - wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty - wyjaśniła, że na kilka dni przed upływem terminu osoba prowadząca w spółce sprawy patentowe, odpowiedzialna między innymi za terminową realizację wymaganych opłat patentowych, zapadła nieoczekiwanie na poważną i długotrwałą chorobę, czego skutkiem było zaniedbanie terminu wniesienia przedmiotowej opłaty.

Odnosząc się do powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie stwierdza, że choroba pracownika, który prowadził w spółce sprawy patentowe i był odpowiedzialny za terminową realizację wymaganych opłat patentowych, nie może być okolicznością przemawiającą za brakiem winy strony w uchybieniu terminu. Należy bowiem podkreślić, że wina pracownika, którego działanie lub zaniechanie stało się przyczyną uchybienia terminu, jest tożsama z winą podmiotu go zatrudniającego, organizującego pracę w sposób zapewniający nadzór pracownika nad wykonywaniem zadań (por. postanowienia NSA: z 21 maja 2015 r., sygn. akt II GZ 210/15; z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt I GZ 159/13). Należy zatem przyznać rację Sądowi I instancji i organowi, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, gdyż skarżąca jako podmiot funkcjonujący profesjonalnie w obrocie gospodarczym nie dba starannie o swoje interesy, skoro brak jednego pracownika dezorganizuje pracę i uniemożliwia wykonywanie ciążących na niej zobowiązań. Obowiązkiem skarżącej jest bowiem taki dobór kadry i takie zorganizowanie pracy, aby urlop czy zwolnienie lekarskie pracownika nie paraliżowało pracy całej firmy. Skarżąca, dokładając należytej staranności, powinna w taki sposób zorganizować pracę, aby móc wymagane opłaty za I okres ochrony przedmiotowego wynalazku zostały uiszczone w określonym od daty doręczenia wezwania terminie.

Ponadto, należy przyznać rację Sądowi I instancji i organowi, że nie bez znaczenia pozostaje również fakt ustanowienia przez skarżącą profesjonalnego pełnomocnika, który - z uwagi na chorobę pracownika skarżącej - mógł również dokonać wniesienia opłaty za I okres ochrony przedmiotowego wynalazku. Bowiem na mocy pełnomocnictwa z dnia [...] lutego 2010 r. skarżąca umocowała do działania w jej imieniu rzecznika patentowego – [...]. Udzielone pełnomocnictwo – zgodnie z jego treścią – upoważniało pełnomocnika do zastępowania skarżącej przed Urzędem Patentowym RP w sprawie wszelkich działań związanych z ochroną przedmiotowego wynalazku, jak również upoważniało do pełnienia wszelkich czynności przed Urzędem Patentowym RP w sprawach związanych z uzyskaniem ochrony, jak również utrzymaniem ochrony przedmiotowego wynalazku. Taki zakres umocowania pełnomocnika nakłada na pełnomocnika obowiązek czuwania nad terminowością i skutecznością czynności dotyczących uzyskania ochrony na wynalazek, a więc również terminowego wniesienia opłaty za I okres ochrony wynalazku.

Ponadto, co istotne ustanowiony pełnomocnik załączył do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kopię korespondencji prowadzonej ze skarżącą w sprawie ochrony wynalazku. Z faktu ustanowienia profesjonalnego przedstawiciela wynika dla pełnomocnika obowiązek nie tylko przekazywania skarżącej informacji o działaniach podjętych przez organ administracji w toku postępowania, lecz także do czuwania nad prawidłowym i terminowym dokonywaniem czynności ze strony swojego mocodawcy. Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji i organ, z treści udzielonego pełnomocnictwa nie wynikało wyłączenie obowiązku dokonywania opłat związanych z uzyskaniem ochrony przedmiotowego wynalazku przez ustanowionego pełnomocnika, a zatem nie ulega żadnej wątpliwości, że mógł on dokonać tej czynności działając w imieniu skarżącej kasacyjnie spółki.

Brak jest również uzasadnionych podstaw do stawiania zarzutów naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 10 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. poprzez niezapewnienie skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w szczególności poprzez uniemożliwienie jej wyjaśnienia kwestii relacji zakresu zlecenia udzielonego pełnomocnikowi skarżącej w postępowaniu przed Urzędem Patentowym RP a zakresem pełnomocnictwa udzielonego pełnomocnikowi.

Odnosząc się do tych zarzutów należy podzielić stanowisko Sądu I instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że ani z treści pełnomocnictwa, ani ze złożonego przez skarżącą w postępowaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wynikało, aby z zakresu umocowania pełnomocnika do działania w imieniu skarżącej zostały wyłączone sprawy dotyczące uiszczania opłat patentowych. Wręcz przeciwnie, bowiem Sąd I instancji słusznie zaakceptował stanowisko Urzędu Patentowego RP, że obowiązki pełnomocnika w rozpoznawanej sprawie nie tylko ograniczały się do przekazania informacji o terminie i wysokość uiszczenia opłaty, ale także obowiązku czuwania nad prawidłowym i terminowym dokonywaniem tych czynności ze strony skarżącej jako mocodawcy.

Z uwagi na powyższe, nie mogło dojść do naruszenia prawa materialnego, tj. naruszenia art. 225 ust. 3 p.w.p., wskazanego w punkcie 1) petitum skargi kasacyjnej, ponieważ Sąd I instancji - wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie - dokonał prawidłowej wykładni tego przepisu przyjmując, że skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia opłaty za I okres ochrony przedmiotowego wynalazku.

W tym stanie rzeczy, skoro żaden z zarzutów nie może być uznany za usprawiedliwiony, wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie mógł zostać uwzględniony.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.