Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 186/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2010-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 5
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
article: § 8,9
journal: Dz.U. 2004 nr 286 poz 2870
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 maja 2010 r. sprawy ze skargi G. Z. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 8 stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 1 grudnia 2009 r. o numerze [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji na rzecz skarżącej kwotę 193 (sto dziewięćdziesiąt trzy) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 16 listopada 2006 r. G. Z., działając jako producent rolny, wystąpiła do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o pomoc finansową.

Decyzją z dnia 28 grudnia 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał producentowi rolnemu płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w wysokości 4.818,66- zł. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że płatność będzie wypłacana przez pięć kolejnych lat z tym zastrzeżeniem, iż zgodnie z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004 r. Nr 286 poz. 2870), warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności, zaś w ciągu 7 dni należy złożyć oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia i dokumenty potwierdzające zrealizowanie tego przedsięwzięcia.

W dniu 19 października 2009 r. G. Z. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia zadeklarowanego we wniosku, polegającego na zakupie maszyn rolniczych oraz dołączyła faktory dokumentujące dokonanie zakupu.

W dniu 19 listopada 2009 r. strona złożyła do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oświadczenie, w którym wyjaśniła, że w dniu 14 października 2009 r. zakupiła maszynę, którą dostarczono jej w dniu 16 października 2009 r. Jednocześnie zaznaczyła, że faktura z dnia 14 października 2009 r. była jej potrzebna do odbioru maszyny, w związku z tym dokumenty złożyła dopiero w dniu 19 października 2009 r.

Pismem z dnia 23 listopada 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wstrzymania wypłaty 4 i 5 raty płatności dla gospodarstw niskotowarowych. Jednocześnie zawiadomiono stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się w sprawie zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma.

Decyzją z dnia 1 grudnia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wstrzymał G. Z. płatność dla gospodarstwa niskotowarowego. W uzasadnieniu organ wskazał, że płatność wstrzymano w związku z niedotrzymaniem warunku wyrażonego w § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich - niezłożeniem oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia w terminie 7 dni od dnia zrealizowania przedsięwzięcia, tj. nie później niż 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności.

Pismem z dnia 7 grudnia 2009 r. G. Z. złożyła odwołanie, w którym wyjaśniła przyczyny złożenia oświadczenia po terminie.

Decyzją z dnia 8 stycznia 2010 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, ze zgodnie z § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny:

1) zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, oraz

2) złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego oświadczenie w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął termin określony w ust. 1 pkt 1.

Organ wskazał, że w przypadku zadeklarowania przedsięwzięć polegających na zakupie maszyn rolniczych zgodnie z § 8 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia do oświadczenia, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 2, dołącza się dokumenty potwierdzające ukończenie realizacji przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, na przykład dokument potwierdzający zakup maszyn rolniczych. Przepis § 9 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia stanowi, że płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego może być wypłacona, jeżeli realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie chociażby jednej z następujących okoliczności:

1) długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego;

2) Wystąpienie klęski żywiołowej:

3) zniszczenie budynków inwentarskich w gospodarstwie na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych;

4) wystąpienie choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie niskotowarowym producenta rolnego.

Odnosząc się do argumentu strony, że płatność dla gospodarstwa niskotowarowego może być wypłacona, jeżeli realizacja przedsięwzięć była niemożliwa ze względu na zaistnienie chociażby jednej z ww. przyczyn, organ powołał się na § 9 ust. 3 rozporządzenia, który stanowi, że w przypadku gdy realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie okoliczności wymienionych w ust. 2, zamiast oświadczenia, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 2, producent rolny składa oświadczenie o zaistnieniu tych okoliczności. Jednakże strona zrealizowała przedsięwzięcie określone we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego polegające na zakupie maszyn rolniczych. Ponadto, nawet w przypadku niezrealizowania przedsięwzięć, powyższe oświadczenie wraz z dokumentami potwierdzającymi wystąpienie klęski żywiołowej należy złożyć w terminie składania oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia.

Zdaniem organu G. Z. nie złożyła w terminie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego Kierownikowi Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Termin ustawowy na złożenie ww. oświadczenia upłynął w dniu 16 października 2009 r., natomiast strona obowiązek ten spełniła dopiero w dniu 19 października 2009 r.

W ocenie organu z uwagi na fakt, że strona pomimo wystąpienia klęski suszy zakupiła w dniu 15 grudnia 2007 r. maszynę rolniczą w postaci opryskiwacza i zrealizowała przedsięwzięcie, to mogła w ustawowym terminie złożyć oświadczenie. Ponadto strona będąc w posiadaniu faktury z dnia 14 października 2009 r. mogła złożyć stosowne oświadczenie do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w terminie przewidzianym w rozporządzeniu, a jako załącznik pracownik ARiMR dołączyłby kopię przedłożonej faktury, stąd oryginał pozostałby w posiadaniu zainteresowanej i tym samym 16 października 2009 r. byłaby możliwość przedłożenia jej kierowcy dostarczającemu zakupiony kultywator oraz wał strunowy.

Odnosząc się do stwierdzenia strony, że nikt wcześniej nie poinformował jej o § 8 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 2, organ odwoławczy stwierdził, iż składając wniosek producent rolny podpisał zawarte w nim oświadczenie, że znane są mu zasady przyznawania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Ponadto organ I instancji poinformował stronę o konieczności złożenia oświadczenia, gdyż w doręczonej decyzji z dnia 1 grudnia 2009 r. zawarto m.in. zastrzeżenie, że zgodnie z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r., warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności, zaś w ciągu 7 dni po terminie należy złożyć oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia wraz z dokumentem potwierdzającym zrealizowanie tego przedsięwzięcia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku G. Z. wniosła o zmianę lub uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W ocenie skarżącej organ nie pouczył jej o przysługującym prawie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych rozstrzygnięć z prawem. W wyniku takiej kontroli rozstrzygnięcie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd stwierdzi nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny nieważności określone w art. 156 k.p.a. lub innych ustawach szczególnych, w tym w ordynacji podatkowej.

Z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.

W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że G. Z. decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 28 grudnia 2006 r. otrzymała płatność dla gospodarstwa niskotowarowego. Płatność ta została przyznana w trybie przewidzianym przepisami wskazanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 286, poz. 2870 ze zm.), wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w przepisie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. z 2003 r., Nr 229, poz. 2273 ze zm.).

Stosownie do treści § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny:

1) zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu oraz

2) złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.

Oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję, w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął termin określony w ust. 1 pkt 1, a więc po upływie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu (§ 8 ust. 2 omawianego rozporządzenia).

Ujemne skutki niewykonania powyższych obowiązków przewiduje przepis § 9 ust. 1 tegoż rozporządzenia. Zgodnie z jego dyspozycją płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 2. Przepis § 9 w ust. 2 przewiduje sytuacje, w których mimo zaistnienia sytuacji wskazanej w ust. 1, płatność do gospodarstwa niskotowarowego może zostać wypłacona, jeżeli realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie chociażby jednej z następujących okoliczności:

1) długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego;

2) wystąpienie klęski żywiołowej;

3) zniszczenie budynków inwentarskich w gospodarstwie na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych;

4) wystąpienie choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie niskotowarowym producenta rolnego.

Powyższa regulacja, w szczególności brzmienie § 9 ust. 1 rozporządzenia wskazuje wprost z jakimi okolicznościami wiązać należy wstrzymanie wypłaty świadczeń na czwarty i piąty rok realizacji planu rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Analiza treści tego przepisu prowadzi do wniosku, że wstrzymanie wypłaty świadczeń w czwartym i piątym roku realizacji planu nie dotyczy sytuacji niezłożenia oświadczenia, o którym mowa w przepisie § 8 ust. 2 tegoż rozporządzenia, w zakreślonym terminie 7 dni.

Gdyby prawodawca zamierzał rozciągnąć, określone w przepisie § 9 ust. 1 rozporządzenia skutki polegające na wstrzymaniu płatności w czwartym i piątym roku obowiązywania planu, to winien dokonać takiego zapisu w treści analizowanego rozporządzenia w sposób nie budzący wątpliwości. Jest zaś oczywiste, że brak jest takiego zapisu w tekście rozporządzenia. Ogólna zasada tak tworzenia, jak i stosowania prawa wskazuje na to, że jeżeli ustawodawca, bądź prawodawca niższej rangi wprost w tekście aktu prawnego nie przypisał określonemu zachowaniu odpowiedniej sankcji, to nie można owej sankcji domniemywać i w istocie tworzyć jej na etapie procesu stosowania prawa. Byłoby to nie do pogodzenia z chronionymi Konstytucją R.P. zasadami demokratycznego państwa prawa. Co więcej należy wskazać, iż wstrzymanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku jej wypłaty, w myśl regulacji zawartej w § 9 ust. 1 rozporządzenia jest rygorem dla producenta rolnego, który nie przestrzega zasad korzystania z pomocy finansowej na wspieranie gospodarstwa niskotowarowego. Ten rygor sprowadza się do pozbawienia producenta rolnego prawa do kontynuowania tej pomocy w czwartym i piątym roku. Przesłanki zastosowania wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku jej wypłaty zostały wprowadzone do porządku prawnego przepisami o charakterze szczególnym, a zatem nie mogą być interpretowane przez organ ponad treść ściśle określoną w przepisie § 9 ust. 1 omawianego rozporządzenia (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 27 listopada 2009 roku, w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 390/09). Za przyjęciem takiej interpretacji przemawia również wykładnia celowościowa. Celem ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (podobnie jak rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy, stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie) jest, jak sama nazwa wskazuje, wspieranie gospodarstw niskotowarowych, polegające na udzielaniu producentom rolnym pomocy finansowej w zamian za realizowanie przez nich takich przedsięwzięć, które spowodują, że ich gospodarstwa będą bardziej dochodowe, ekologiczne, bądź też umożliwią producentom osiąganie dochodów poza rolnictwem.

Zatem złożenie przez producenta rolnego oświadczenia, że zaplanowane przedsięwzięcie zostało zrealizowane nie jest celem samym w sobie, a jedynie informacją dla organu. Zgodnie, bowiem z treścią § 3 ust. 4 omawianego rozporządzenia płatność jest udzielana producentowi, który zobowiąże się do realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego oraz do nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności. Przepis § 3 nie uzależnia zatem prawa do płatności od zobowiązania się producenta rolnego do złożenia odpowiedniego oświadczenia (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 kwietnia 2010 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 890/09).

Należy jednocześnie wskazać, iż oświadczenie, o jakim mowa w § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia jest tylko informacją, zaś dołączone do niego dokumenty, o jakich mowa w § 8 ust. 3 są dowodami, potwierdzającymi zrealizowanie przez producenta przedsięwzięcia. Jeśli z dokumentów tych wynika, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, że producent w terminie, o jakim mowa w § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia zrealizował przedsięwzięcie, to brak jest przesłanek do tego aby producenta rolnego obarczać określonymi sankcjami, w szczególności wstrzymaniem płatności (zob. wyrok WSA w Lublinie z dnia 27 listopada 2009 roku, w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 477/09).

Przechodząc na grunt nauki prawa należałoby w tym miejscu powiedzieć, iż prawu administracyjnemu znane są dwa rodzaje terminów, są to terminy materialne i terminy procesowe. Te pierwsze wskazują na okres, w ciągu którego może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnego stosunku materialnego. Terminy procesowe wskazują natomiast okres do dokonania określonej czynności procesowej przez podmioty postępowania. Różnica pomiędzy terminem materialnym a terminem procesowym sprowadza się do różnych płaszczyzn skutków prawnych ich uchybienia. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym, natomiast uchybienie terminu procesowego wywołuje skutek prawny na płaszczyźnie procesowej przez uzależnienie skuteczności czynności procesowej od zachowania terminu. (zob. chociażby B. Adamiak w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski; 9. Wydanie, Wydawnictwo C.H.Beck, W-wa 2008 r. str. 335-336). Istotne jest również i to, że przepisy prawa administracyjnego nie wskazują wprost tego jaki jest charakter prawny zastrzeżonego terminu. Stąd potrzeba badania w każdej jednostkowej sytuacji owego charakteru prawnego terminu zastrzeżonego przez prawo.

W stanie prawnym analizowanym w niniejszej sprawie należy wskazać, iż wstrzymanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku jej wypłaty, to bez wątpienia skutek w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego kształtującego prawa i obowiązki jednostki. Skutek ten następuje – zgodnie z brzmieniem § 9 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia – jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych wyłącznie w § 8 ust. 1 tegoż rozporządzenia. Z tego punktu widzenia termin 6 miesięcy zastrzeżony na realizację przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, liczony od dnia wypłaty płatności w trzecim roku realizacji planu jest bez wątpienia terminem materialnoprawnym.

Jeżeli zatem wymóg zawarty w przepisie § 8 ust. 2 tegoż rozporządzenia, odnoszący się do siedmiodniowego terminu na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie jest wymieniony w przepisie § 8 ust. 1 tegoż rozporządzenia, to tym samym jego niezachowanie nie pociąga za sobą skutków w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego kształtującego prawa i obowiązki jednostki i przez to nie jest to termin materialnoprawny. Jeżeli zaś tak, to termin ten winien być uznany za termin procesowy.

Z powyższą konkluzją w sposób nie budzący wątpliwości koreluje wniosek wypływający z analizy charakteru skutków jego niezachowania. W tym jednak zakresie należy wskazać, iż terminy procesowe nie mają jednolitego charakteru i można je podzielić z punktu widzenia skutków prawnych ich naruszenia na terminy zawite, w których niezachowanie terminu powoduje bezskuteczność czynności procesowej, dla której termin ów był zastrzeżony i terminy instrukcyjne, których niezachowanie nie pociąga za sobą takich skutków. Z jakiego rodzaju terminem procesowym mamy do czynienia w konkretnym wypadku można wskazać dopiero po analizie skutków jego naruszenia. Ocena skutków niezachowania siedmiodniowego terminu, określonego w przepisie par 8 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, dokonana w oparciu o tekst tego rozporządzenia musi prowadzić do wniosku, iż prawodawca skutków tych w ogóle nie określił, pomimo tego, iż jest to termin zastrzeżony dla zachowania strony postępowania. Skutków tych nie można również wyprowadzić w oparciu o inne regulacje prawne z zakresu prawa administracyjnego, bowiem brak jest takich unormowań, z których w jednolity sposób dałoby się wywnioskować skutek w razie naruszenia terminu procesowego. Skutek w postaci bezskuteczności czynności procesowej zastrzegany w razie niezachowania terminu wynika za każdym razem z konkretnej normy prawnej ustanawiającej termin dla dokonania określonej czynności procesowej. Zaś przepisy o charakterze ogólnym określają jedynie możliwości uwolnienia się od skutków prawnych przekroczenia tegoż terminu.

Skoro zatem brak jest podstaw prawnych dla przypisania jakichkolwiek skutków niezachowania siedmiodniowego terminu, określonego w przepisie par 8 ust. 2 analizowanego rozporządzenia, to tym samym należy uznać, iż wolą prawodawcy było przypisanie temu terminowi wyłącznie instrukcyjnego charakteru.

Okoliczność, iż terminy o instrukcyjnym charakterze, a więc takie, których niezachowanie nie pociąga za sobą ujemnych skutków procesowych, zastrzegane były dotychczas najczęściej dla niektórych czynności organów administracji, nie może być samoistną tamą dla uznania takiego charakteru terminu zastrzeżonego w przepisie § 8 ust. 2 analizowanego rozporządzenia. Tym samym w sądowym procesie kontroli legalności działań organów administracji nie można uznać, że organ może skorzystać z domniemania ujemnych skutków niedochowania przez stronę tegoż terminu.

W sytuacji gdy beneficjent złożył oświadczenie, ale z opóźnieniem, to organ administracji winien przede wszystkim zbadać, czy zobowiązanie w trzecim roku zostało wykonane w terminie, o jakim stanowi § 8 ust.1 pkt 1 rozporządzenia, oraz ustalić czy beneficjent złożył wraz z oświadczeniem dokumenty, o których mowa w § 8 ust. 3 tego rozporządzenia, a w razie braków w tym zakresie wezwać stronę do ich uzupełnienia i dopiero wówczas rozstrzygnąć bądź o wypłacie kolejnej transzy pomocy, bądź o jej wstrzymaniu.

Odmienne stanowisko Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie odpowiada prawu, bowiem prowadzi ono do wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku jedynie z uwagi na niezachowanie przez producenta rolnego terminu, dla którego niezachowania prawodawca nie przewidział jakiegokolwiek skutku prawnego.

Z tych względów zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.

Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji uzasadnia art. 152 p.p.s.a.