Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 1613-1614/02
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2003-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 5, art. 48, art. 51 ust. 1a, art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126
law: Obwieszczenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 10 listopada 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo budowlane.
Teza: Utrata mocy prawnej decyzji o pozwoleniu na budowę ma wprawdzie ten skutek, że robót budowlanych wykonanych do daty wyeliminowania jej z obrotu pranego nie można oceniać jako samowoli budowlanej podlegającej przymusowej rozbiórce na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./, to legalizacja wykonanych robot i ewentualne doprowadzenie do wydania decyzji o wznowieniu robót budowlanych jest tylko możliwe wówczas, gdy doprowadzi to do powstania obiektu zgodnego z prawem. Zgodnie art. 51 ust. 1a wykonanie obowiązku nałożonego decyzją przewidzianą w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego daje inwestorowi możliwość ubiegania się o wydanie na jego rzecz decyzji o wznowieniu robót budowlanych. Zestawienie treści ust. 1a z ust. 2 omawianego przepisu wskazuje, że w przypadku wypełnienia przez inwestora obowiązków nałożonych taką decyzją organ administracji nie może odmówić wydania decyzji o wznowieniu robót budowlanych, jak też nie może nakładać dodatkowych obowiązków co do już wykonanych robót budowlanych.

Oznacza to, że na etapie wydawania decyzji przewidzianej w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego musi ocenić, czy już wykonane roboty budowlane są zgodne z wymaganiami prawa budowlanego, a jeśli nie to nakazać w decyzji wykonanie czynności, które doprowadzą je do stanu zgodnego z przepisami. Ocena taka obejmuje nie tylko zgodność wykonanych robót pod względem ich stanu technicznego, ale zgodność z wymaganiami prawa budowlanego w tym ocenę czy wykonywane roboty nie naruszają chronionych praw osób trzecich, wynikającą z treści art. 5 Prawa budowlanego. Ocena taka winna być dokonana w odniesieniu do istniejącego stanu już wykonanych robót, co do których nie musi być orzeczona ich rozbiórka na podstawie art. 48 i odniesiona do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich.

TEZY

Utrata mocy prawnej decyzji o pozwoleniu na budowę ma wprawdzie ten skutek, że robót budowlanych wykonanych do daty wyeliminowania jej z obrotu pranego nie można oceniać jako samowoli budowlanej podlegającej przymusowej rozbiórce na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./, to legalizacja wykonanych robot i ewentualne doprowadzenie do wydania decyzji o wznowieniu robót budowlanych jest tylko możliwe wówczas, gdy doprowadzi to do powstania obiektu zgodnego z prawem. Zgodnie art. 51 ust. 1a wykonanie obowiązku nałożonego decyzją przewidzianą w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego daje inwestorowi możliwość ubiegania się o wydanie na jego rzecz decyzji o wznowieniu robót budowlanych. Zestawienie treści ust. 1a z ust. 2 omawianego przepisu wskazuje, że w przypadku wypełnienia przez inwestora obowiązków nałożonych taką decyzją organ administracji nie może odmówić wydania decyzji o wznowieniu robót budowlanych, jak też nie może nakładać dodatkowych obowiązków co do już wykonanych robót budowlanych.

Oznacza to, że na etapie wydawania decyzji przewidzianej w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego musi ocenić, czy już wykonane roboty budowlane są zgodne z wymaganiami prawa budowlanego, a jeśli nie to nakazać w decyzji wykonanie czynności, które doprowadzą je do stanu zgodnego z przepisami. Ocena taka obejmuje nie tylko zgodność wykonanych robót pod względem ich stanu technicznego, ale zgodność z wymaganiami prawa budowlanego w tym ocenę czy wykonywane roboty nie naruszają chronionych praw osób trzecich, wynikającą z treści art. 5 Prawa budowlanego. Ocena taka winna być dokonana w odniesieniu do istniejącego stanu już wykonanych robót, co do których nie musi być orzeczona ich rozbiórka na podstawie art. 48 i odniesiona do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Anny L.-K. Jolanty i Krzysztofa P. i Janusza P. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 marca 2002 r. (...) w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem I uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, (...).


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. decyzją z dnia 14 grudnia 2001 r. w powołaniu na art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126/ nałożył na Irenę F. obowiązek przedłożenia w terminie 3 miesięcy:

-inwentaryzacji budowlanej,

- inwentaryzacji geodezyjnej,

-projektu obejmującego roboty pozostałe do wykonania wraz z niezbędnymi uzgodnieniami wynikającymi ze specyfiki i charakteru obiektu położonego przy ul. N. 11/13 w W.,

-dokumentów potwierdzających zapewnienie dostaw mediów w zakresie niewykonanych instalacji uzgodnionych przez ZUD,

-dokumentów potwierdzających zapewnienie dostępu do budynku z drogi publicznej,

-pozytywnej opinii Zarządu Dróg Miejskich dotyczącej zapewnienia wymaganej ilości miejsc parkingowych z uwzględnieniem zwiększonej powierzchni użytkowej i przyszłego przeznaczenia budynku.

Odwołanie od tej decyzji wniosła Anna L.-K., w którym zarzuciła, że Irena F. nie jest inwestorem obiektu, którego dotyczy decyzja, bowiem decyzja o pozwoleniu na budowę, której stwierdzono nieważność była wydana na rzecz firmy "S.", a nadto wymieniona nie jest właścicielem nieruchomości, na której znajduje się obiekt. Budowa jest niezgodna z przepisami prawa budowlanego i uregulowaniami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Realizacja obiektu powoduje pogorszenie warunków w budynkach mieszkalnych znajdujących się na działkach sąsiednich. Powołując się na ekspertyzę przedłożoną przy odwołaniu skarżąca ta zarzuciła, że sporny obiekt z uwagi na usytuowanie względem sąsiedniej zabudowy jest niezgodny z przepisami warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W odwołaniu został zawarty wniosek o dokonanie przymusowej rozbiórki obiektu.

Rozpoznając odwołanie (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją (...) z dnia 25 marca 2002 r. uchylił decyzję pierwszoinstancyjną w części dotyczącej nałożenia obowiązku przedłożenia pozytywnej opinii Zarządu Dróg Miejskich odnoszącej się do zapewnienia wymaganej ilości miejsc parkingowych i terminu wykonania nałożonych obowiązków i nałożył obowiązek wykonania:

-w części garażu otwartego ścian osłonowych z cegły pełnej od strony budynków mieszkalnych,

-projektu zagospodarowania terenu obejmującego wymaganą ilość miejsc parkingowych z uwzględnieniem zwiększonej powierzchni użytkowej i przyszłego przeznaczenia budynku, pozytywnie zaopiniowanej przez Zarząd Dróg Miejskich, w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania decyzji -utrzymał w mocy w pozostałej części decyzją organu I instancji.

W decyzjach organów obu instancji oceniono, przywołując orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w stosunku do wykonanych robót budowlanych nie może mieć zastosowania art. 48 prawa budowlanego z uwagi na to, że roboty budowlane, które doprowadziły do obecnego stanu obiektu były wykonywane wówczas, gdy inwestor był uprawniony do ich realizacji na podstawie decyzji zatwierdzającej projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Stwierdzenie nieważności tej decyzji nie stanowi wobec tego podstawy do nakazania rozbiórki wykonanych robót budowlanych, natomiast otwiera drogę do podjęcia postępowania przewidzianego w art. 51 prawa budowlanego. Wskazano, że Irena F., do której skierowano decyzję jest właścicielem gruntu, na którym został w stanie surowym wykonany obiekt i stosownie do treści art. 52 prawa budowlanego jest ona osobą, na której ciąży obowiązek doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

W powołaniu na pisma przedłożone przez Wydział Gospodarki Przestrzennej Gminy W.-W. oceniono, że obiekt z jego docelowym przeznaczeniem na cele biurowo-mieszkalne nie koliduje z funkcją wyznaczoną dla tego terenu w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego. Organ I instancji, powołując się na złożone przez Irenę F. ekspertyzy, ocenił że roboty budowlane wykonane zostały zgodnie ze sztuką budowlaną. Polskimi Normami i przepisami, a stan techniczny tych robót pozwala na kontynuowanie budowy. Opierając się na analizie linijki słońca inwestycji opracowanej przez inż. arch. Jadwigę R. ustalił, że zacienienie zabudowań znajdujących się na działkach sąsiednich z uwzględnieniem nadbudowanej części budynku nie koliduje z przepisami działu III rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140/. Organ II instancji podzielił to stanowisko, jednak uznał powołując się na treść ekspertyzy sporządzonej przez inż. Rajmunda T., że dla doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, w tym z par. 19 cytowanego rozporządzenia niezbędne jest nakazanie wykonania ścian osłonowych garażu od strony budynków mieszkalnych z cegły pełnej i dlatego w tym zakresie zmienił decyzję organu I instancji. Zmieniając decyzję organu I instancji, co obowiązku przedstawienia opinii Zarządu Dróg Miejskich organ podniósł, że wykonanie tego obowiązku z takim sformułowaniem nie doprowadziłoby budynku do stanu zgodnego z prawem i dlatego należało zmienić nałożony w tej mierze nakaz.

Skargi na tę decyzję wniesione przez Annę L.-K., Jolantę i Krzysztofa P. oraz Janusza P. zarzucają naruszenie:

- art. 2, art. 7 i art. 32 konstytucji,

- art. 5, art. 32 ust. 4, art. 48, art. 51 ust. 2 w związku z art. 84 prawa budowlanego,

-art. 5-7, art. 11, art. 75-77 oraz art. 139 Kpa.

Skarżący podnoszą, że organ bezpodstawnie przyjmuje, że istnieją przesłanki dla wydania decyzji o wznowieniu robót budowlanych, bowiem wobec stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę jak i samowolnego odstąpienia przez inwestora od treści tej decyzji zrealizowany obiekt wymaga nakazania przymusowej jego rozbiórki na podstawie art. 48 prawa budowlanego. W ocenie skargi brak było podstaw dla wydania decyzji na rzecz Ireny F., bowiem nie na jej rzecz była wydana decyzja o pozwoleniu na budowę, a ponadto nie ma ona prawa do dysponowania gruntem, na którym znajduje się obiekt. Podniesiono, że podmiot, który uzyskał decyzję o pozwoleniu na budowę nie wykazał swego prawa do dysponowania terenem, a ponadto na jego rzecz nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu co stanowi przesłankę nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę wobec rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 1 prawa budowlanego. Skarga powołuje się na postępowanie karne, które toczy się przeciwko pracownikowi organu, który nie nadał biegu odwołaniu od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu. W obrocie prawnym nie ma obecnie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu i wobec tego skoro nie ma również decyzji o pozwoleniu na budowę obiekt powinien zostać w trybie art. 48 prawa budowlanego rozebrany. Wykonany w stanie surowym obiekt biurowy jest niezgodny z wymaganiami planu miejscowego i odbiega od otaczającej zabudowy naruszając art. 4 prawa budowlanego. Usytuowanie obiektu jest niezgodne z wymaganiami art. 5ust. 1 pkt 6 i ust. 2 pkt 2b, 3 i ust. 4 prawa budowlanego oraz par. 12 i par. 19 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skargi zawierają liczne zarzuty przeciwko decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu jak i decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę. Konkluzja skarg zawiera wniosek uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

Odpowiadając na skargi organ administracji wniósł o ich oddalenie. Zainteresowana Irena F. wniosła o oddalenie skarg, zainteresowana Elżbieta S. przyłączyła się do skarg.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W rozpoznanej sprawie jest okolicznością niesporną i wymieniają ją uzasadnienia decyzji obu instancji, że została stwierdzona nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. (...) z dnia 20 stycznia 1998 r. o zatwierdzeniu projektu architektniczno-budowlanego i o pozwoleniu na budowę budynku biurowo-mieszkalnego położonego przy ul. N. 11/13 w W. wydanej na wniosek "S." Sp. z o.o. i na jej rzecz, jak też że nie ma w obrocie prawnym dla tego obiektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu wydanej na wniosek Ireny F. Nie mogą być przedmiotem rozważań sądu administracyjnego w tym postępowaniu podnoszone przez skarżących zarzuty dotyczące wad wymienionych decyzji bowiem ocena legalności tych aktów została już dokonana w innych postępowaniach.

Nie jest uzasadnione stanowisko skarżących wyprowadzające ze stwierdzenia nieważności decyzji o zatwierdzeniu projektu architektoniczno-budowlanego i o pozwoleniu na budowę obowiązek orzeczenia o przymusowej rozbiórce wykonanych robót budowlanych na podstawie art. 48 prawa budowlanego. Niewadliwe jest stanowisko organów obu instancji, że do wykonanych przez inwestora robót budowlanych na postawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego nie ma zastosowania art. 48 prawa budowlanego, na który powołują się skarżący. Omawiany przepis wyraźnie wskazuje, że przewidziany w nim nakaz przymusowej rozbiórki dotyczy wyłącznie takich obiektów bądź robót budowlanych, które inwestor zrealizował nie mając pozwolenia na budowę bądź bez wymaganego przepisami zgłoszenia. W odniesieniu do obiektów budowlanych czy robot budowlanych wykonanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie utraciła moc, tak jak ma to miejsce w odniesieniu do przedmiotowego obiektu, kwestia ewentualnej rozbiórki już wykonanych robót może być rozpatrywana na podstawie art. 51 ust. 1 prawa budowlanego, natomiast przy braku przesłanek dla zastosowania tego przepisu organ nadzoru budowlanego uprawniony jest do wydania orzeczeń zmierzających do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem a następnie wydania orzeczenia o wznowieniu robót budowlanych.

Również wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowaniu terenu nie przesądza wprost o obowiązku orzeczenia przymusowej rozbiórki obiektu na podstawie wymienionego przepisu jak domagają się skarżący. Brak uprzedniego wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu dla przedmiotowej inwestycji oznacza, że organ nadzoru budowlanego w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 51 prawa budowlanego musi samodzielnie w odniesieniu do treści obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego ustalić, czy teren na którym obiekt został zrealizowany jest przeznaczony w tym planie na cele inwestycyjne o funkcji jaką ma spełniać przedmiotowy obiekt. Znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym ustalenia organu dotyczące przeznaczenia terenu questionis w planie miejscowym i za niewadliwą należy uznać ocenę o zgodności z planem zamierzonej funkcji dla spornego obiektu. Podług oświadczenia zainteresowanej Ireny F. zawartego we wniosku z dnia 15 czerwca 2001 r. dotyczącym pozwolenia na wznowienie robót budowlanych obiekt ma mieć charakter biurowo-mieszkalny. Ze znajdujących się w przedstawionych aktach dokumentów planistycznych wynika, że dla terenu w skład, którego wchodzi działka, na której znajduje się sporny obiekt, w dacie wydawanie zaskarżonej decyzji obowiązywał plan miejscowy zatwierdzony uchwałą (...) Rady m.st. W. z dnia 28 września 1992 r. /Dz.Urz. Woj. W. nr 15 poz. 184/. Z wypisu z treści tego planu wynika, że teren oznaczony w tym planie symbolem MU-29 przeznaczony jest na cele budownictwa mieszkaniowego wraz z urządzeniami I stopnia obsługi mieszkańców. Plan ten zawiera zapis zalecający utrzymanie charakteru istniejącej zabudowy jednorodzinnej w zieleni na terenie U. i W. Te dane co do treści planu miejscowego zawiera również ekspertyza dołączona do odwołania. Skoro plan miejscowy przeznacza teren, na którym został zrealizowany przedmiotowy obiekt w stanie surowym zarówno na cele mieszkalne jak i biurowe, to przewidywana funkcją jaką po jego wykończeniu miałby spełniać budynek mieści się w takim przeznaczeniu określonym w planie. Wprawdzie w planie tym znajdują się zapisy o preferencji dla terenu w skład, którego wchodzi działka funkcji mieszkalnej i zalecenia utrzymania istniejącego charakteru istniejących osiedli jednorodzinnych, to nie można przyjąć, że zamierzona funkcja obiektu jest sprzeczna z planem miejscowym, skoro przewidywane są w nim lokale mieszkalne jak i pomieszczenia biurowe, a więc przeznaczone dla szeroko rozumianych usług. Z materiałów dotyczących treści planu nie wynika, ażeby wprowadzał on ograniczenia co do powierzchni zabudowy działki, jak i ograniczenia wysokości budynków, poza tym, że realizacja wyższych obiektów wymaga uzgodnienia z organami właściwymi w sprawach lotnictwa cywilnego. Nie można podzielić trafności zarzutów skargi o niezgodności zamierzonej funkcji obiektu z planem miejscowym, który obowiązywał w dacie wydawania zaskarżonej decyzji i w konsekwencji nie można przyjąć jak czynią to skarżący, że wykonane roboty budowlane z tej przyczyny podlegają rozbiórce.

Poruszana przez skarżących kwestia odpowiedzialności karnej osoby, która nie nadała w terminie biegu odwołania od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu nie ma bezpośredniego związku z zawisłym w rozpoznawanej sprawie postępowaniem i nie ma wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.

Trafnie również ocenił organ nadzoru budowlanego w powołaniu na treść art. 52 prawa budowlanego, że do wykonania czynności przewidzianych w art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego może być zobowiązany właściciel nieruchomości, nawet jeśli nie na jego rzecz była wydana decyzja o pozwoleniu na budowę, która stanowiła podstawę realizacji już wykonanych robót.

Zgodnie z treścią art. 140 Kc właściciel nieruchomości włada nią z wyłączeniem innych osób i on ma prawo dysponowania jej częściami składowymi jakimi są budynki, w tym decydować czy zamierza doprowadzić do ukończenia rozpoczęta budowę. Dotyczy to również takiej sytuacji, w której pozwolenie na budowę było wydane na rzecz innego podmiotu i ten podmiot roboty te wykonywał. Wskazywana przez skarżących okoliczność braku po stronie poprzedniego inwestora robót prawa do dysponowania terenem, która była jedną z przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, nie pozbawia właściciela gruntu prawa ubiegania się w postępowaniu administracyjnym o pozwolenie na wznowienie robót budowlanych na podstawie art. 51 ust. 1a prawa budowlanego. W aktach postępowania administracyjnego, które zostały dołączone do sprawy IV SA 2796/01 znajduje się zaświadczenie Sądu Rejonowego dla W.-M. z księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, na której położony jest przedmiotowy budynek, z treści którego wynika, że w księdze wieczystej jako właściciel nieruchomości wpisana jest Irena F. Niewadliwe są zatem ustalenia organu administracji wskazujące, że osoba, do której skierowany został nakaz wykonania określonych obowiązków ma tytuł własności do gruntu. Za nieuzasadnione wobec tego należy uznać zarzuty skarżących kwestionujące uprawnienia Ireny F. do nieruchomości, na której został zrealizowany obiekt. Niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 32 ust. 4 prawa budowlanego.

O czym była mowa uprzednio doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem czyli tzw. legalizacji może dotyczyć wyłącznie tych robót budowlanych, które zostały wykonane gdy decyzja o pozwoleniu na budowę podlegała wykonaniu i tylko w zakresie wynikającym zatwierdzonego projektu. Roboty budowlane wykonane niezgodnie z projektem jak i realizowane wówczas, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę nie miała już mocy prawnej podlegają przymusowej rozbiórce na podstawie art. 48 prawa budowlanego. W rozpoznanej sprawie mimo podnoszonych w tej mierze przez skarżących zarzutów organ administracji nie rozważył czy w i jakim zakresie roboty budowlane zostały wykonane niezgodnie z zatwierdzonym projektem, czy zrealizowane wówczas, gdy utraciła moc prawna decyzja stanowiąca podstawę dla ich wykonywania. Kwestia ta wymagała wyjaśnienia w pierwszym rzędzie, gdyż, dopiero po dokonaniu rozbiórki robót, które zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej organ nadzoru budowlanego może, po zbadaniu jakie inwestor winien wykonać czynności dla doprowadzeniu obiektu do stanu zgodnego z prawem, na podstawie art. 51 ust. 1a prawa budowlanego rozpoznawać wniosek o pozwolenie na wznowienie robót budowlanych. Zwrócić należy uwagę, że z uprzednio wymienionego wniosku zainteresowanej Ireny F. o wznowienie robót budowlanych wynika, że liczy się ona z koniecznością rozebrania ostatniej zabudowanej kondygnacji, co do której skarżący zarzucają, że została zrealizowana niezgodnie z zatwierdzonym projektem.

Utrata mocy prawnej decyzji o pozwoleniu na budowę ma wprawdzie ten skutek, że robót budowlanych wykonanych do daty wyeliminowania jej z obrotu pranego nie można oceniać jako samowoli budowlanej podlegającej przymusowej rozbiórce na podstawie art. 48 prawa budowlanego to legalizacja wykonanych robot i ewentualne doprowadzenie do wydania decyzji o wznowieniu robót budowlanych jest tylko możliwe wówczas, gdy doprowadzi to do powstania obiektu zgodnego z prawem. Zgodnie art. 51 ust. 1a wykonanie obowiązku nałożonego decyzją przewidzianą w art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego daje inwestorowi możliwość ubiegania się o wydanie na jego rzecz decyzji o wznowieniu robót budowlanych. Zestawienie treści ust. 1 a z ust. 2 omawianego przepisu wskazuje, że w przypadku wypełnienia przez inwestora obowiązków nałożonych taką decyzją organ administracji nie może odmówić wydania decyzji o wznowieniu robót budowlanych, jak też nie może nakładać dodatkowych obowiązków co do już wykonanych robót budowlanych. Oznacza to, że na etapie wydawania decyzji przewidzianej w art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego musi ocenić, czy już wykonane roboty budowlane są zgodne z wymaganiami prawa budowlanego, a jeśli nie to nakazać w decyzji wykonanie czynności, które doprowadzą je do stanu zgodnego z przepisami. Ocena taka obejmuje nie tylko zgodność wykonanych robót pod względem ich stanu technicznego, ale zgodność z wymaganiami prawa budowlanego w tym ocenę czy wykonywane roboty nie naruszają chronionych praw osób trzecich, wynikającą z treści art. 5 prawa budowlanego. Ocena taka winna być dokonana w odniesieniu do istniejącego stanu już wykonanych robót, co do których nie musi być orzeczona ich rozbiórka na podstawie art. 48 prawa budowlanego i odniesiona do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich.

W rozpoznanej sprawie organy ustaliły, że obiekt został wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną, obowiązującymi normami i przepisami a stan techniczny robót pozwala na kontynuowanie budowy. Powołując się na analizę linijki słońca inwestycji opracowanej przez inż. arch. Jadwigę R. /opinia ta znajduje się w aktach administracyjnych dołączonych do sprawy IV SA 2796/01/ organy ustaliły, że zacienienie zabudowań znajdujących się na działkach sąsiednich z uwzględnieniem nadbudowanej części budynku w obrębie III piętra nie koliduje z przepisami działu III rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Opierając się wyłącznie na wymienionej ekspertyzie organy nie poczyniły w motywach decyzji żadnych samodzielnych ustaleń co do usytuowania obiektu względem odległości od granic z sąsiednimi nieruchomościami, jak też co do istniejącej zabudowy na sąsiednich działkach, w tym usytuowania otworów okiennych w budynkach znajdujących się w ścianach od strony budynku spornego. Ogólnikowe stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji o zgodności wykonanych robót z przepisami dziani III rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie może zastąpić dokładnych ustaleń stanu faktycznego w wymienionym zakresie i odniesienia go do treści wymagań zawartych par. 12 i par. 13 w zw. par. 57 i par. 60 cytowanego rozporządzenia. Zwrócić też należy uwagę, że skarżona decyzja nie odniosła się w ogóle do przedstawionej przy odwołaniu opinii, w której zostało wyrażone odmienne od stanowiska organów stanowisko, o spełnieniu przez wykonane roboty wymagań prawa budowlanego, nie została też dokonana przez organy ocena wiarogodności powołanej ekspertyzy dotyczącej linijki słońca. Podzielić w związku z tym należy stanowisko skarżących, że ustaleń co do zgodności wykonanych robót z przepisami dokonano z naruszeniem art. 75 i art. 77 par. 1 Kpa, a uchybienie tym przepisom pozostaje w związku z treścią rozstrzygnięcia.

Niezależnie od oceny zgodności z planem miejscowym wykonanych robót, wobec zarzutów skarżących wyjaśnienia wymagało czy z uwagi na ich gabaryty są one dopasowane do otaczającej zabudowy stosownie do wymagań art. 4 prawa budowlanego. Wprawdzie w przedstawionych aktach znajduje się bogata dokumentacja fotograficzna, której autentyczności skarżący nie podważali, a która wskazywałaby, że na pobliskich terenach zostały zrealizowane budynki kilkukondygnacyjne, wyższe od budynków należących do skarżących, zbliżone wysokością do obiektu spornego, co mogłoby sugerować, że rozmiary już wykonanego obiektu nie odbiegają od zabudowy otaczającej, jednak rzeczą organu nadzoru budowlanego było poczynienie w tej mierze odpowiednich ustaleń i oceny, czego z naruszeniem art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa nie dokonano.

Nie jest uzasadniony zarzut skargi naruszenia art. 139 Kpa. Nakazanie zamurowania ścian garaży w wybudowanej części obiektu ma niewątpliwie na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z wymaganiami par. 19 cytowanego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a wykonanie tych robót służy eliminacji immisji z tych pomieszczeń na tereny sąsiednie. Nie można wobec tego podzielić słuszności stanowiska skarżących, że nakazanie wykonania tych robót można poczytać jako rozstrzygnięcia na ich niekorzyść. Natomiast nakaz ten, którego wykonanie zmierzałoby do doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z wymienionym przepisem ocenić należy jako przedwczesny wobec nie rozważenia wszelkich okoliczności wyżej wymienionych, w tym braku prawidłowej oceny czy już wykonane roboty, w tym dotyczące kondygnacji, na której znajdują się garaże mogą pozostać i będą spełniać wymagania uprzednio przywołanych przepisów.

Zaskarżone decyzje zapadły z naruszeniem przywołanych wyżej przepisów, co powoduje ich uchylenie, nie można podzielić poglądu skarżących, że uchybienie tym przepisom stanowiło zarazem naruszenie art. 2, art. 7 i art. 32 Konstytucji RP.

Z przyczyn wymienionych na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 oraz art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 55 ust. 1 tej ustawy.