Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 178/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200 w zw. z art. 205 par. 2, art. 119 pkt 2,
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b, art. 17 ust. 1, art. 27 ust. 5
journal: Dz.U. 2018 poz 2220
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza N. z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej L. P. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] czerwca 2019 r. L. P. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wraz z wnioskiem o uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy na męża K. P..

Burmistrz N. decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] [...] odmówił stronie przyznania wnioskowanego świadczenia, wyjaśniając,

że: - K. P. jako osoba wymagająca opieki, pozostaje w związku małżeńskim (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych), natomiast L. P. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, - niepełnosprawność K. P. istnieje od 2006 r., czyli od 32 roku życia, a zatem nie powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia (art. 17 ust. 1b) ww. ustawy), - L. P. pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) ustawy.

W postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2019 r., nr [...] uchyliło

w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując iż organ nie dokonał analizy sytuacji strony w kontekście funkcjonującego

w obiegu prawnym wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, a nadto uwzględniając przywołany wyrok, winien umożliwić stronie złożenie osobiście, a nie przez pełnomocnika, wymaganych oświadczeń pod odpowiedzialnością karną.

Mając na względzie wytyczne Kolegium, organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy sprawy. W oparciu o przeprowadzony w dniu [...] września 2019 r. wywiad środowiskowy ustalił, że wnioskodawczyni nadal sprawuje osobiście opiekę nad niepełnosprawnym mężem, nadto w odpowiedzi na wezwanie organu skarżąca złożyła pisemne oświadczenie, że nie rezygnuje z pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego przyznanego do 31 października 2019 r. oraz nie wycofa wniosku dotyczącego ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego złożonego w dniu 12 września 2019 r. na nowy okres zasiłkowy, ponieważ w przypadku odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego pozostałaby bez środków do życia.

W oparciu o powyższe Burmistrz N. decyzją wydaną w dniu

[...] października 2019 r., nr [...], na podstawie art. 7 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej określanej jako "k.p.a." w związku z art. 3

pkt 11, art. 17 ust. 1, 1b, ust. 5 pkt 1 lit. b, pkt 2 lit. a, art. 20 ust. 3, art. 23 ust. 1 i 2,

art. 29 ust. 1, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 ze zm.), dalej określanej też jako "ustawa", przepisów rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1466) oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia

31 lipca 2018 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz.U. z 2018 r. poz. 1497), odmówił L. P. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w celu sprawowania opieki nad mężem K. P..

W motywach rozstrzygnięcia, po przytoczeniu treści art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, organ stwierdził, że L. P. nie spełnia wszystkich przesłanek do otrzymywania wnioskowanego świadczenia, ponieważ oprócz faktu pobierania przez nią zasiłku opiekuńczego K. P., jako osoba wymagająca opieki, pozostaje w związku małżeńskim, a skarżąca nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy) oraz niepełnosprawność K. P. istnieje od 2006 r., czyli od 32 roku życia, a zatem nie powstała później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia (art. 17 ust. 1b ustawy).

Organ I instancji wyjaśnił, że pomimo, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 orzekł o częściowej niekonstytucyjności wprowadzenia do ustawy o świadczeniach rodzinnych kryterium wieku powstania niepełnosprawności jako przesłanki uzależniającej uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, to do chwili obecnej zapisy tej ustawy nie zostały zmienione, a on sam nie kreuje nowego prawa do żądania świadczenia przez opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność ich podopiecznych powstała już po okresie dzieciństwa.

Końcowo organ zaznaczył, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych wykluczają możliwość pobierania dwóch świadczeń równocześnie, a skarżąca mając ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, złożyła wniosek na nowy okres zasiłkowy oraz w dniu [...] października 2019 r. oświadczenie, że nie zrezygnuje z pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego przyznanego do 31 października 2019 r. oraz nie wycofa wniosku dotyczącego ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego złożonego w dniu 12 września 2019 r. na nowy okres zasiłkowy.

L. P., działając poprzez pełnomocnika, złożyła odwołanie od ww. decyzji, zarzucając jej naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez jego błędną interpretację i uznanie, że pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego przez skarżącą stanowi negatywne kryterium do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego;

- art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez jego błędną interpretację i pominięcie, iż w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego osoba uprawniona ma prawo wyboru jednego ze świadczeń;

- art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 23 krio oraz art. 27 krio przez ich błędną interpretację i niezasadne uznanie, że małżonkowi, na którym spoczywa obowiązek alimentacyjny, rezygnującemu z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu opieki nad współmałżonkiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego,

- błędną wykładnię art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych

z pominięciem okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia

21 października 2014 r., o sygn. akt K 38/13, został on uznany za niekonstytucyjny

w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez co narusza to art. 190 ust. 1 Konstytucji RP;

2) przepisów postępowania, tj.:

- art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i przyjęcie, że sam fakt pobierania przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony.

Na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. odwołująca się wniosła o uchylenie w całości decyzji organu I instancji z dnia [...] października 2019 r. i orzeczenie co do istoty sprawy przez ustalenie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

W wyniku rozpoznania sprawy na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...], działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1b, ust. 3, ust. 5 pkt 1 lit. a, b, art. 24 ust. 2 i 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Kolegium zaznaczyło, że w świetle unormowania zawartego w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, faktem bezspornym jest spełnienie przez L. P. wszystkich przesłanek do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, zwłaszcza w kontekście jednolicie ujmowanych w orzecznictwie sądów administracyjnych skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt 38/13. Jednakże art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b powołanej ustawy wyklucza możliwość pobierania dwóch świadczeń jednocześnie.

Dalej organ zaznaczył, że zgodnie z art. 27 ust. 5 ww. ustawy, w przypadku zbiegu uprawnień do wymienionych w pkt 1-5 świadczeń przysługuje jedno z nich wybrane przez osobę uprawnioną. L. P., uprzedzona o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 kodeksu karnego, w dniu 16 października 2019 r. oświadczyła,

że nie zrezygnuje z pobieranego zasiłku dla opiekuna oraz nie wycofa wniosku o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego złożonego we wrześniu 2019 r.

Przy czym składając to oświadczenie skarżąca znała uzasadnienie decyzji organu odwoławczego, a nadto reprezentowana była przez profesjonalnego pełnomocnika, który udzielał jej wszelkich niezbędnych wyjaśnień. Okolicznością bezsporną w sprawie jest, że skarżąca dokonała skutecznego wyboru świadczenia.

Opisaną decyzję Kolegium L. P. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej naruszenie:

1) prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez jego błędną interpretację i uznanie, że pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego przez skarżącą stanowi negatywne kryterium do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego,

- art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych przez jego błędną interpretację i pominięcie, iż w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego osoba uprawniona ma prawo wyboru jednego ze świadczeń;

2) przepisów postępowania, tj.:

- art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i przyjęcie, że sam fakt pobierania przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 p.p.s.a., skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i ustalenie na jej rzecz świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 maja 2019 r. na stałe. Ponadto, na mocy art. 200, art. 205

§ 2, art. 210 § 1 p.p.s.a. wniosła o zwrot kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, a na mocy art. 119 p.p.s.a. o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znajdując podstaw do zmiany wydanego rozstrzygnięcia, wniosło o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.

Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji według kryterium jej zgodności

z prawem, dokonana w trybie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem oceny Sądu była prawidłowość rozstrzygnięcia dotyczącego odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem K. P. w kontekście wystąpienia przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1

lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia

28 listopada 2003 r. oświadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm.), która określa zasady i warunki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia

9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W myśl art. 17 ust. 1b ustawy, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia

Zgodnie natomiast z treścią art. 17 ust. 5 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli:

1) osoba sprawująca opiekę:

a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, trenty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia kompensacyjnego,

b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

2) osoba wymagająca opieki:

a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Według postanowień art. 27 ust. 5 ustawy, w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego (pkt 1) lub specjalnego zasiłku opiekuńczego (pkt 3) lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (pkt 5) – przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną.

Skarżąca, jako żona osoby wymagającej opieki, niewątpliwie należy do kręgu osób określonych w przywołanym przepisie. K. P. urodzony [...] [...] 1974 r., orzeczeniem z dnia [...] listopada 2008 r. zaliczony został do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym, ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia [...] września 2008 r., a niepełnosprawność istnieje od 1989 r., czyli

od 32 roku życia.

Prawidłowo organ odwoławczy zinterpretował i uwzględnił wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, w którym orzeczono o niekonstytucyjności wprowadzenia do ustawy o świadczeniach rodzinnych kryterium wieku powstania niepełnosprawności, jako przesłanki uzależniającej uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego. Z tego powodu, rozpoznając niniejszą sprawę, również organ I instancji zobowiązany był uwzględnić wskazany wyrok, którym Trybunał Konstytucyjny uznał przepis art. 17 ust. 1b ustawy za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.

Dostrzec trzeba, że wyrok Trybunału wszedł w życie w dniu ogłoszenia, tj. w dniu 23 października 2014 r. Nie doprowadził wprawdzie do wyeliminowania niekonstytucyjnej normy z porządku prawnego, jednak jego treść wiąże wszystkich

– w myśl art. 190 ust. 1 Konstytucji RP – i stanowi dla organów administracji oraz sądów administracyjnych istotną wskazówkę interpretacyjną. Ma on wpływ na sytuację prawną skarżącej i dlatego organy administracji rozstrzygające o prawie skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego miały obowiązek procedować w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która z dniem 23 października 2014 r. została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. Orzecznictwo sądów administracyjnych aprobujące zaprezentowane stanowisko jest stosunkowo jednolite (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/GL 5/17, wyroki WSA w Opolu z dnia 6 października 2016 r., sygn. akt II SA/Op 370/16, z dnia 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Op 34/18 i z dnia 10 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Op 138/18; wyroki NSA z 7 września 2016 r., sygn. akt I OSK 755/16 oraz z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1614/16, dostępne na stronie www.nsa.orzeczenia.gov.pl).

W konsekwencji, zgodzić się należy z oceną Kolegium, że L. P. spełniała wszystkie pozytywne przesłanki do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego.

Sąd nie podzielił jednak stanowiska organów w przedmiocie wystąpienia w sprawie negatywnej przesłanki wyrażonej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b, tj. złożenia przez skarżącą oświadczenia, że nie zrezygnuje z pobieranego specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Odnosząc się do powyższego zaznaczyć należy, że skarżąca składając wniosek z [...] maja 2019 r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wniosła jednocześnie o uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy. Wniosek ten nie został przez organy prawidłowo rozpatrzony.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lipca 2018 r., sygn. akt

I OSK 235/18 zauważył m.in., że w następstwie kolejnych zmian art. 17 doszło do sytuacji w której określona grupa osób spełnia warunki do uzyskania dwóch świadczeń różniących się znacznie wysokością, co nie może pozbawiać wnioskodawcy prawa wyboru, z którego z nich skorzystać. Dostrzegł to również ustawodawca, wskazując w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, że w przypadku zbiegu uprawnień przysługuje jedno z tych świadczeń "wybrane przez osobę uprawnioną". Dlatego też przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych należy wykładać w ten sposób, że wprawdzie istotnie jak twierdzi organ, wyklucza on możliwość pobierania dwóch świadczeń jednocześnie, jednakże nie uniemożliwia wyboru przez uprawnionego świadczenia także wówczas gdy jedno z nich jest już przyznane wcześniejszą decyzją. I aby ten wybór, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zagwarantować stronie, to nie zachodzi konieczność rezygnacji z przyznanego już świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie z tych świadczeń rzeczywiście zostanie przyznane. Wymaganie organu, aby strona w pierwszej kolejności zrezygnowała z przyznanego jej decyzją świadczenia przed zbadaniem, czy spełnia pozostałe warunki do otrzymania świadczenia wybranego i korzystniejszego dla niej stawia ją w dość trudnej sytuacji, wprowadza stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego, czy uzyska wybrane ze świadczeń w miejsce już otrzymywanego.

Powyższe stanowisko NSA skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Trudno się dziwić, że skarżąca w oświadczeniu z dnia [...] października 2019 r. nie wyraziła woli rezygnacji z otrzymywanego świadczenia oraz nie wycofała wniosku z września 2019 r. przed uzyskaniem pewności, że spełnia warunki do otrzymania świadczenia korzystniejszego. Jednoznacznie wynika też z dalszej części ww. oświadczenia, że cyt. "Powodem powyższego jest to, że w przypadku odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego pozostałabym bez środków do życia".

Skoro przepisy prawa umożliwiają skarżącej wybór świadczenia to organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie, mając na uwadze zasadę wynikającą z art. 7 k.p.a., przedsięwziąć środki do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w tym przypadku skarżącej.

Za błędne zatem Sąd uznał stanowisko organu II instancji, że oświadczenie skarżącej, iż nie zrezygnuje z pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego, oznacza dokonanie przez nią wyboru świadczenia, ponieważ strona wyjaśniła, że obawia się sytuacji, w której pozostanie bez żadnego świadczenia, a jednoznaczny wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożyła wraz wniosek o uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy już pismem z dnia 31 maja 2019 r. Zaznaczyć należy, że już sam wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego mógłby zostać potraktowany przez organy orzekające jako skorzystanie z prawa wyboru świadczenia korzystniejszego, to jest świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 października 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 563/19). Sąd w pełni podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie, że w przypadku możliwości uwzględnienia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego – dla zapewnienia minimum bezpieczeństwa materialnego osób niepełnosprawnych i ich opiekunów, których utrzymanie opiera się na świadczeniach należnych od Państwa – nie ma przeszkód, aby w tej samej dacie i w powiązaniu z rozstrzygnięciem dotyczącym świadczenia pielęgnacyjnego, wydać rozstrzygnięcie o cofnięciu prawa strony do pobierania mniej korzystnego dla niej zasiłku opiekuńczego, zgodnie ze złożonym przez stronę oświadczeniem (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 728/19).

Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznając, że:

- zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania

(art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), polegającym na niewłaściwym ustaleniu stanu faktycznego odnoszącego się do odczytania żądania skarżącej wyrażonego w trakcie postępowania i we wniosku z dnia 31 maja 2019 r. inicjującym postępowanie,

- decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisu prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegającego na jego błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu, bez należytego uwzględnienia przywołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego,

na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. O kosztach orzeczono w oparciu o przepis art. 200

w zw. z art. 205 § 2 ww. ustawy.

Ponownie rozpoznając sprawę, organy zobowiązane będą do usunięcia dostrzeżonych uchybień natury procesowej i uwzględnienia sposobu wykładni przepisów ustawy przedstawionego w uzasadnieniu niniejszego wyroku.