Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 70/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92b, art. 92 c
journal: Dz.U. 2017 poz 2200
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...]Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] (dalej: strona, skarżąca, przedsiębiorca) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD, organ odwoławczy, organ II instancji) z [...] listopada 2018 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] złotych.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

Decyzją z [...] sierpnia 2018 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: [...]WITD, organ I instancji), działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2017 r. poz. 2200, dalej: u.t.d.), nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] złotych.

Podstawę tych ustaleń stanowiła przeprowadzona w siedzibie przedsiębiorcy kontrola, którą objęto okres od 1 października 2017 r. do 30 listopada 2017 r. W tym czasie przedsiębiorstwo wykonywało przewozy drogowe na podstawie licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, nr [...] na wykonywanie transportu drogowego w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy oraz nr [...] na wykonywanie międzynarodowego autobusowego i autokarowego zarobkowego przewozu osób. Przedmiotem kontroli były zaś regulacje związane z przestrzeganiem przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, przestrzeganiem przepisów ustawy o transporcie drogowym, regulacji z zakresu wykonywania przewozów oraz przestrzeganie przepisów ruchu drogowego. Kontrolę rozpoczęto 1 lutego 2018 r., zakończono zaś 20 kwietnia 2018 r. Ustalenia kontroli zostały ujawnione w protokole kontroli nr [...] z [...] kwietnia 2018 r.

Organ ustalił, że w okresie 6 miesięcy od dnia wszczęcia kontroli przedsiębiorca zatrudniał średnio 225 kierowców na miesiąc. Kontroli poddano dokumentację dotyczącą 63 kierowców.

W stosunku do przedsiębiorcy organ I instancji stwierdził przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, skrócenie dziennego czasu odpoczynku, skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku, przekroczenie całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni oraz nieprowadzenie ewidencji czasu pracy, o której mowa w art. 26d ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. 2012 poz. 1155 z późn. zm.).

W odwołaniu złożonym na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania zarzucając naruszenie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. oraz art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania Administracyjnego (Dz. U. 2017 r., poz. 1257 j.t. ze zm., dalej: K.p.a.). Zdaniem skarżącego w sprawie zachodziły przesłanki egzoneracyjne, które powodują, że nie wszczyna się postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, a wszczęte postępowanie umarza się. Argumentował, że na rynku pracy kierowców komunikacji miejskiej doszło do zapaści. Jakkolwiek brak pracowników nie stanowi w normalnych warunkach przesłanki do odstąpienia do naliczania kary pieniężnej, to skala zjawiska i jej nasilenie w ostatnim czasie powoduje, że powinna być traktowana jako siła wyższa.

Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot zaskarżenia decyzją z [...] listopada 2018 r. Nr [...]GITD, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1481), art. 4 pkt 22 lit. 3, lit. h, lit. 5, art. 92a, art. 92b, art. 92c u.t.d., lp. 5.1.1, lp. 5.1.2, lp. 5.3.1, lp. 5.3.2, Ip. 5.4.1, lp. 5.4.2, lp. 5.6.1, lp. 5.6.2, lp. 8.3 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz art. 14 ust. 1, art. 14 ust. 2, art. 14 ust. 3, art. 25, art. 26d, art. 31a ust. 1, art. 31a ust. 2, art. 31a ust. 3, art. 31c ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012 r. poz. 1155 z póżn. zm.) – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...]złotych.

W uzasadnieniu decyzji organ II wskazał, że zgodnie z przepisem art. 31a ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców dzienny czas prowadzenia pojazdu od zakończenia jednego dziennego okresu odpoczynku do rozpoczęcia następnego dziennego okresu odpoczynku lub między dziennym okresem odpoczynku a tygodniowym okresem odpoczynku nie może przekroczyć 10 godzin. Natomiast zgodnie z przepisem art. 313 ust. 2 ustawy o czasie pracy kierowców dzienny czas prowadzenia pojazdu oznacza łączny czas prowadzenia pojazdu określony w rozkładzie czasu pracy kierowcy na daną dobę, zgodnie z ustalonym rozkładem jazdy. Organ odwoławczy po przeprowadzeniu analizy ewidencji czasu pracy stwierdził, że naruszenie w tym zakresie dotyczyło łącznie 13 kierowców. W związku z tym organ odwoławczy nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości [...] złotych z tytułu naruszenia obowiązków wynikających z lp. 5.1.1 oraz 5.1.2 załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następna rozpoczętą godzinę objętego Ip. 5.3. załącznika nr 3 do u.t.d. organ ustalił, że dotyczyło ono w sumie 14 kierowców. Wskazał przy tym, że zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców w każdej dobie kierowcy przysługuje prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Za to naruszenie organ odwoławczy nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu ww. naruszenia.

Skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku stanowiącego naruszenie Ip. 5.4. załącznika nr 3 do u.t.d. dotyczyło łącznie 28 kierowców. Organ za to naruszenie nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] złotych.

Naruszenie polegające na przekroczeniu całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni tj. naruszenie Ip. 5.6 załącznika nr 3 do u.t.d. dotyczyło jednego kierowcy. Naruszenia tego dokonano dwukrotnie. W związku z tym organ nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] złotych.

Nadto organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji dotyczące naruszenia przez skarżącego art. 26d ustawy o czasie pracy kierowców (lp. 8.3 załącznika nr 3), a mianowicie nieprowadzenia ewidencji czasu pracy jednego kierowcy, za co nałożył karę pieniężną wynoszącą [...] złotych.

Ponieważ suma nałożonych na stronę kar pieniężnych wyniosła [...] zł w związku z tym mając na uwadze przepis art. 92a ust. 3 pkt 3 u.t.d. organ odwoławczy redukuje karę pieniężną do kwoty [...] zł.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu GITD wskazał, że organ I instancji prawidłowo zebrał materiał dowodowy w sprawie, który umożliwił organowi odwoławczemu wydanie niniejszej decyzji przy zachowaniu przepisów prawa. Organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7, art. 77 § 1, art. 75, art. 80 K.p.a. Organ odwoławczy dostrzegł jednak w ustaleniach organu I instancji błędy, które miały wpływ na wysokość kar za poszczególne naruszenia. W szczególności korekty wymagały naruszenia 5.4.1 oraz 5.4.2.

Zdaniem organu odwoławczego podnoszone przez stronę okoliczności niezastosowania w sprawie przepisów egzoneracyjnych nie znajdywały uzasadnienia w niniejszej sprawie. Powodem dla ich zastosowania nie mogą być przedstawione przez stronę artykuły prasowe opisujące trudną sytuację w branży komunikacyjnej w związku z brakiem kierowców. Strona, będąc przedsiębiorcą, ponosi pełne ryzyko za działania pracowników, których zatrudnia i którzy wykonują na jej rzecz przewozy. Wielkość poszczególnych naruszeń świadczy zaś o nagannej organizacji pracy w przedsiębiorstwie strony. Jednocześnie GITD wskazał, iż przekroczenie norm czasu pracy kierowców w wielu przypadkach ma bezpośredni wpływ na stwarzane przez kierowców zagrożenia w ruchu drogowym. W związku z tym argumentacja strony, iż w branży transportowej brak jest wolnych kierowców, co w ocenie strony zmusza kierowców do nieprzestrzegania przepisów, jest niezasadny.

GITD wskazał, że kary za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego są nakładane w trybie administracyjnym. Tym samym odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy nie ma charakteru karnego i nie jest oparta na zasadzie winy. Odpowiedzialność administracyjna jest ponoszona co do zasady z tytułu wystąpienia określonego skutku (stwierdzonego naruszenia), bez konieczności wykazywania związku przyczynowego miedzy zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego, a powstałym skutkiem.

Organ II instancji nie znalazł podstaw do zastosowania w sprawie przepisów egzoneracyjnych określonych w u.t.d. albowiem nie odnoszą się one do zwykłego zachowania przedsiębiorcy lub działań osób, którymi obsługuje się przy prowadzeniu działalności gospodarczej i organizacji pracy przedsiębiorstwa, lecz do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie racjonalnie przewidzieć, np. będących rezultatem siły wyższej bądź działań osoby trzeciej za której winę przedsiębiorca nie może odpowiadać, Przestrzeganie reguł normatywnych określających wymogi w zakresie rejestrowania wskazań w zakresie przebytej drogi, aktywności kierowców, systematycznego i terminowego sczytywania danych, przestrzegania norm czasu pracy kierowców oraz odpoczynków, należą do podstawowych obowiązków przedsiębiorcy prowadzącego działalność transportową. Zastosowanie omawianych przepisów wymaga wykazania przez podmiot wykonujący przewóz drogowy okoliczności wyczerpujących ustawowe przesłanki, a więc udowodnienia, że dołożył należytej staranności, a więc uczynił wszystko czego można od niego rozsądnie wymagać, organizując przewóz i jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Ciężar udowodnienia powyższego spoczywa na przedsiębiorcy.

Dodatkowo organ odwoławczy wskazuje, iż przepis art. 92b u.t.d. nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie z uwagi, iż regulacja ta nie odnosi się do naruszeń przepisów ustawy o czasie pracy kierowców.

W skardze na ww. decyzję skarżąca zarzuciła:

I. naruszenie przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do umorzenia postępowania w sytuacji, gdy zaistniały uzasadnione przesłanki uwalniające spółkę od odpowiedzialności;

II. naruszenie przepisów postępowania, co mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie,

a w konsekwencji niewyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz brak wskazania przez organ ll instancji w uzasadnieniu skarżonej decyzji, na których dowodach się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

2. art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie,

a w konsekwencji niewyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz brak zbadania przez organ ll instancji czy brak kierowców na rynku pracy - jako przesłanka uwalniająca od odpowiedzialności skarżącej za powstałe naruszenia - jest rezultatem siły wyższej, co znajduje odzwierciedlenie w wadliwym uzasadnieniu skarżonej decyzji;

3. art. 77 § 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie przez przyjęcie, że skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek do zwolnienia jej z odpowiedzialności na zaistniałe naruszenie na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. w sytuacji gdy okoliczność, że na rynku pracy kierowców, w szczególności kierowców komunikacji miejskiej doszło do kadrowej zapaści jest faktem notorycznym, a zatem nie wymaga dowodu;

4. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez uchylenie zaskarżonej decyzji [...]WITD z dnia [...] sierpnia 2018 r. w całości i ponowne nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] zł w sytuacji gdy, organ odwoławczy na podstawie art 138 § 1 pkt 2 k.p.a. winien był zaskarżoną decyzję uchylić i umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości.

Mając na uwadze powyższe skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ II instancji nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Nie wskazał w uzasadnieniu decyzji, na których dowodach się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Pominął zbadanie, czy brak kierowców na rynku pracy – jako przesłanka uwalniające od odpowiedzialnością skarżącej za powstałe naruszenie jest rezultatem siły wyższej. GITD nie pochylił się nad zbadaniem, czy w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uwalniające spółkę od odpowiedzialności. GITD wskazał jedynie, że ciężar dowodu spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z art. 92c ust. 1 u.t.d. skutki prawne prowadzące do zwolnienia się z odpowiedzialności za zaistniałe naruszenie przepisów prawa. Organ

II instancji takim działaniem naruszył art. 77 § 4 K.p.a. GITD błędnie bowiem przyjął, że skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek do zwolnienia jej z odpowiedzialności na zaistniałe naruszenie na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., w sytuacji gdy okoliczność, iż na rynku pracy kierowców, w szczególności kierowców komunikacji miejskiej doszło do kadrowej zapaści jest faktem notorycznym, a zatem nie wymaga dowodu.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2018 r., poz. 2107 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018 r. poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz art. 145 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Po przeprowadzeniu kontroli zaskarżonej decyzji GITD z dnia [...] listopada 2018 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...]zł, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta uchybieniami, które w świetle powołanych przepisów uzasadniałyby jej uchylenie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym, która określa między innymi zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a u.t.d.).

Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 10.000 zł za każde naruszenie. Stosownie zaś do art. 92a ust. 3 pkt 3 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 25.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 51 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.). Kary pieniężne określone w załączniku nr 3 do ustawy zostały ustalone w sposób sztywny, co oznacza, że w razie stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ - co do zasady - zobowiązany jest do nałożenia kary pieniężnej, a wymierzenie jej następuje w wysokości określonej w załączniku oraz w wysokości nie wyższej, niż wynikająca z art. 92a ust. 3 u.t.d.

Z przeprowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego wynika, że skarżąca spółka została poddana kontroli, której przedmiotem były regulacje związane z przestrzeganiem przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, przestrzeganiem przepisów ustawy o transporcie drogowym, regulacji z zakresu wykonywania przewozów oraz przestrzeganie przepisów ruchu drogowego. Ustalenia kontroli zostały ujawnione w protokole kontroli nr [...] z [...] kwietnia 2018 r. Sama kontrola obejmowała zaś okres od 1 października 2017 r. do 30 listopada 2017 r.

Skutkiem przeprowadzonej kontroli było stwierdzenie szeregu naruszeń przepisów o transporcie drogowym dotyczących: przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, skrócenia dziennego czasu odpoczynku, skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku, przekroczenia całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni oraz nieprowadzenie ewidencji czasu pracy, o której mowa w art. 26d ustawy o czasie pracy kierowców.

Stwierdzone przez organy w postępowaniu poszczególne przypadki naruszenia obowiązków lub warunków prowadzenia przez skarżącą przewozu drogowego zostały - we wskazanym powyżej zakresie – szczegółowo wskazane i opisane w uzasadnieniach obu decyzji, zarówno co do okoliczności ich powstania, argumentacji organów uznających za wiarygodne przyjęcie tych ustaleń oraz szczegółowej kwalifikacji prawnej tych naruszeń.

W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy był kompletny i dawał organom podstawę do podjęcia ustaleń co do stwierdzenia wskazanych naruszeń obowiązków i warunków przewozu drogowego wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym. Wyjaśnić należy, że z zasady prawdy materialnej wynika dla organów obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, o czym stanowi art. 7 K.p.a. Uzupełnieniem tej zasady jest skierowany do organów administracji obowiązek zebrania całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a. – tzw. zasada zupełności). Zadaniem tych organów jest więc takie ustalenie stanu faktycznego sprawy, aby odpowiadał on rzeczywistości. Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego jest zarówno zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, ale także ich prawidłowa ocena. Oceny tej organ dokonuje natomiast na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a o jej prawidłowości decyduje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie (art. 80 K.p.a.). Wyniki ustaleń powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, która w świetle art. 107 § 3 K.p.a. powinna zawierać w szczególności - wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, natomiast uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać wyjaśnienie jej podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Zdaniem Sądu organy nie uchybiły wskazanym wyżej zasadom postępowania.

Nie bez znaczenia pozostaje i to, że skarżący w istocie nie uzasadnił, na czym miałoby polegać naruszenie przez organ ww. przepisów postępowania. W szczególności należy podnieść, że w związku ze stwierdzonymi naruszeniami, pismem z 25 kwietnia 2018 roku zawiadomiono skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego oraz pouczono go o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów (k. 293). W tym czasie skarżący miał możliwość przedstawienia organowi dowodów wskazujących, że nie miał on wpływu na powstałe naruszenia stwierdzone w protokole kontroli. W odpowiedzi na pismo skarżąca wniosła uwagi do protokołu odnoszące się do ustalenia czasu pracy dwóch kierowców (k. 303 akt administracyjnych). Jednocześnie nie domagała się przeprowadzenia żadnych dowodów, nie podniosła również żadnych okoliczności uzasadniających zwolnienie jej od odpowiedzialności. Sąd uznał więc, że organ podjęły zatem wszelkie konieczne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, którym dano im stosowny wyraz w uzasadnianiu decyzji.

Zważyć należy, że zasadniczym dowodem, na podstawie którego poczyniono w sprawie ustalenia faktyczne był protokół kontroli nr [...] z [...] kwietnia 2018 r. Do protokołu tego kontrolowany nie wniósł żadnych uwag ani zastrzeżeń. Mając świadomość, iż to właśnie w postępowaniu kontrolnym ustala się zasadniczą część stanu faktycznego, ustawodawca zapewnił podmiotowi kontrolowanemu określone gwarancje, łącznie z prawem do wniesienia zastrzeżeń. W sprawie niniejszej możliwości tej skarżący nie wykorzystał.

W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, zebrany materiał dowodowy był wystarczający do przyjęcia stanowiska, że skarżąca nie spełniła przesłanek określonych w art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Spór pomiędzy skarżącą a organami sprowadzał się bowiem w zasadzie do tego czy zaistniały po stronie skarżącej okoliczności wykluczające nałożenie kary pieniężnej za naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, względnie określone w ustawie o transporcie drogowym okoliczności uniemożliwiające wszczęcie lub prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

Zdaniem skarżącej w sprawie winien znaleźć zastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. według którego nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92c ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Sąd uznał, że organ prawidłowo ocenił, że w sprawie nie było podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Przepis ten odnosi się jedynie do wyjątkowych, nieoczekiwanych, nadzwyczajnych, ponadprzeciętnych sytuacji, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Jedynie okoliczności i zdarzenia o takim charakterze, są tymi, których podmiot wykonujący przewóz nie może przewidzieć i nie ma na nie wpływu. Dopiero więc ich zaistnienie i wykazanie przez przedsiębiorcę ich zaistnienia oraz wpływu na wykonywanie transportu drogowego, wyłącza jego odpowiedzialność.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym za określoną w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. okoliczność egzoneracyjną, w pierwszej kolejności przyjmuje się siłę wyższą, rozumianą jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec, pomimo dołożenia należytej staranności (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2017 r., II GSK 280/16; wyrok NSA z dnia 17 października 2017 r., II GSK 3353/16, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Sąd zauważa, że obowiązkiem przedsiębiorcy jest organizowanie kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń w zakresie czasu pracy. Fakt, że na rynku pracy nie ma chętnych do wykonywania tego typu pracy, jest w tym przypadku bez znaczenia. Wyłączenie odpowiedzialności w przypadku, który należy uznać za typowy, godziłoby w specyfikę obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem czasu pracy, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Brak stosowania przez przedsiębiorcę w tym zakresie właściwych rozwiązań obciąża go jako pracodawcę. Na zakres obowiązków przewoźnika zwrócił uwagę również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 31 marca 2008 r. sygn. akt SK 75/06 (30/2/A/2008). Trybunał Konstytucyjny podkreślił, iż regulacje zawarte w ustawie o transporcie drogowym (art. 5) zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i przyjęcie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem na podstawie stosunku pracy, czy nawet na zasadzie samozatrudnienia.

W realiach rozpatrywanej sprawy skarżąca nie wykazała wystąpienia okoliczności ujętych przepisem art. 92c ust.1 ustawy o transporcie drogowym – nadzwyczajnych, niespodziewanych, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonych naruszeń, a których doświadczony i profesjonalny podmiot organizując przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie byłby w stanie przewidzieć, pomimo tego, że o takiej konieczności pouczył skarżącą skutecznie organ I instancji (zob.: zawiadomienie o wszczęciu postępowania – k. 298 akt administracyjnych). W toku postępowania administracyjnego skarżąca nie przedłożyła bowiem jakichkolwiek dokumentów wskazujących, że w jej przedsiębiorstwie podejmowane są działania, które w wypadku ich pełnego wdrożenia mogłyby zwolnić przewoźnika od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia.

Odnosząc się do zawartego w skardze stwierdzenia, że brak kierowców na rynku pracy jest faktem notoryjnym i nie wymaga dowodu stwierdzić, należy, że notoryjność w prawie procesowym to cecha pewnej okoliczności, która przesądza o tym, że okoliczność ta jest znana i w związku z tym udowadnianie jej jest zbędne. Na gruncie prawa administracyjnego traktuje o tym art. 77 § 4 K.p.a., według którego fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Według słownika języka polskiego notoryjne jest zjawisko ciągle się powtarzające, powszechnie znane. Według skarżącego okolicznością notoryjną, a więc nie wymagającą dowodu jest fakt braku kierowców na rynku pracy, co stanowi siłę wyższą i w konsekwencji uzasadniać ma zwolnienie spółki z odpowiedzialności za stwierdzone podczas kontroli naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Taka argumentacja nie może znaleźć poparcia. W pierwszej kolejności wskazać wypada, że siła wyższa to zdarzenie, którego nie sposób przewidzieć i w konsekwencji któremu nie można zapobiec. Oczywistym jest wiec, że zdarzenie powszechnie znane nie może stanowić siły wyższej. Skoro bowiem skarżący miał wiedzę, że ma niewystarczającej ilości pracowników winien podjąć działania mające na celu zapewnienie warunków ich pracy zgodnie z prawem. Absurdem byłoby uznanie, że brak wystarczającej kadry uzasadnia łamanie przepisów, zwłaszcza że brak wykwalifikowanej kadry jest charakterystyczne nie tylko dla przedsiębiorstw transportowych, ale również dla innych gałęzi gospodarki. Niezasadny był więc zarzut naruszenia art. 77 § 4 K.p.a.

W związku z powyższym za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 92c ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie, co doprowadziło do przyjęcia, że wyłączną odpowiedzialność za naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego ponosi przedsiębiorca.

Powyższe zapatrywania prowadzić musiały do uznania, że zaskarżone rozstrzygnięcie GITD jest zgodne z prawem i nie narusza art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.

W tych okolicznościach, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.