Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2312/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 2, art. 42 pkt 6, art. 2 ust. 2 a
journal: Dz.U. 2004 nr 4 poz 27
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 grudnia 2003 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o grach i zakładach wzajemnych
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c), art. 152, art. 200, art. 205 par. 2 i par. 3, art. 91 par. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77, art. 107, art. 80, art. 84 par.1,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 18 ust. 1 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
article: art. 2 i art. 3, art. 13
journal: Dz.U. 1950 nr 49 poz 445
law: Dekret z dnia 26 października 1950 r. o należnośćiach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2009 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o., z siedzibą w G. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia o uznaniu gier za gry na automatach 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz R. Sp. z o.o., z siedzibą w G. kwotę 937 (dziewięćset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], Minister Finansów – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 2 ust. 3 i art. 2 ust. 2a ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku skarżącej spółki R. Sp. z o.o. z siedzibą w G. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia, że gry prowadzone na automatach "S." nr [...], "P." nr [...], "J. " nr [....] znajdujących się w posiadaniu spółki R. Sp. z o.o., są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych – utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia [...] czerwca 2008 r.

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] września 2007 r. do Ministerstwa Finansów wpłynęło pismo Urzędu Celnego w G., sygn. [...], zawierające wniosek o rozstrzygnięcie w trybie art. 2 ust. 3 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, czy gry na automatach "S." nr [...], "P." nr [...], "J." nr [...] znajdujących się w posiadaniu skarżącej spółki są grami na automatach w rozumieniu przepisów cyt. ustawy. Złożenie przedmiotowego wniosku związane było z ustaleniami kontroli przeprowadzonej przez pracowników Referatu Karno-Skarbowego Urzędu Celnego w G. w Barze "B." w K., ul. [...], w którym znajdowały się ww. automaty.

W związku z powyższym w dniu [...] października 2007 r. Minister Finansów poinformował stronę o wszczęciu postępowania w sprawie rozstrzygnięcia, czy gry na ww. automatach są grami na automatach w rozumieniu przepisów cyt. ustawy. Jednocześnie organ wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w tej sprawie, w tym w szczególności do przedstawienia szczegółowych zasad i opisu gier prowadzonych na ww. automatach. Organ poinformował także skarżącą, że stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. strona ma prawo brać czynny udział w każdym stadium postępowania, w szczególności przed wydaniem decyzji przez organ administracji może wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów.

W odpowiedzi na ww. wezwanie strona skarżąca przesłała w dniu 5 listopada 2007 r. pismo, w którym stwierdziła, że gry na spornych automatach nie są grami na automatami do gier w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych. Strona stwierdziła, że przedmiotowe automaty nie wypłacają monet i nie umożliwiają uzyskania nagród rzeczowych w postaci przedłużenia czasu gry.

W wyniku rozpatrzenia sprawy Minister Finansów, działając na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 2 ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 2a ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych - decyzją z dnia [...] czerwca 2008r., nr [...] - rozstrzygnął, że gry prowadzone na automatach "S." nr [...], "P." nr [...], "J." nr [...] znajdujących się w posiadaniu skarżącej spółki są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych. W uzasadnieniu organ powołał się na nadesłany przez Urząd Celny w G. protokół z dnia [...] stycznia 2007 r. z przesłuchania świadka T.L. zatrudnionego w kontrolowanej jednostce jako barman, w którym przesłuchiwany omówił sposób realizacji wygranych pieniężnych przez przedmiotowe automaty. Organ wskazał, że świadek T. L. zeznał, iż wielokrotnie widział jak grający wygrywali wygrane pieniężne, które wypłacane były bezpośrednio z automatu. Ponadto świadek zeznał, że przedmiotowe gry rozpoczynały się po wrzuceniu do automatów monet o odpowiednich nominałach a sama gra prowadzona była na obrotowych bębnach znajdujących się w automatach. Ponadto organ wskazał, iż przed złożeniem powyższych zeznania świadek uprzedzony został o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy podczas zeznania mającego służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy (art. 233 § 1 k.k.), co potwierdził własnoręcznym podpisem. W kontekście ww. protokołu z zeznań świadka Minister Finansów powołał się na przepis art. 76 k.p.a. i w konsekwencji stwierdził, że z dowodu tego w sposób oczywisty wynika, że w przypadku gier urządzanych w Barze "B." w K., przy ul. [...], na automatach wskazanych w decyzji występowały wygrane pieniężne, a gry prowadzone były na urządzeniach elektromechanicznych. Tym samym organ uznał, że na ww. urządzeniach prowadzone były gry na automatach w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych. Minister Finansów dodał jednocześnie, iż powyższego ustalenia nie może zmieniać fakt ewentualnego dokonania w późniejszym okresie przeróbki przedmiotowych urządzeń polegającej na zablokowaniu (usunięciu) elementów automatu odpowiedzialnych za bezpośrednią wypłatę wygranych.

Wnioskiem z dnia [...] lipca 2008 r. skarżąca spółka zwróciła się do organu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji rażącą obrazę przepisu art. 109 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a., które to naruszenie prowadzi do obligatoryjnego wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Ponadto strona zarzuciła rażące naruszenie przepisów art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i § 2 k.p.a., a także art. 10 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 84 § 1 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., uniemożliwiające kontrolę prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jednocześnie strona zarzuciła Ministrowi, iż dokonał on błędnej wykładni przepisu art. 2 ust. 2a ustawy z dnia 29 lipca 1992 r., o grach i zakładach wzajemnych. Ponadto skarżąca spółka zarzuciła, że decyzja nie została doręczona jej, lecz adwokatowi i radcy prawnemu, który nie reprezentował strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. W konsekwencji strona wniosła o stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji stwierdzającej, że gry prowadzone na spornych automatach nie są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych.

W uzasadnieniu strona wskazała, że postępowanie prowadzone przez organ obarczone było błędem polegającym na nieprawidłowym oznaczeniu stron postępowania, gdyż sporne automaty "S." nr [...], ".P." nr [...], "J." nr [...] stanowią własność F. N.V. z siedzibą w A. , natomiast R. Sp. z o.o. z siedzibą w G. ww. automaty jedynie dzierżawi. W związku z powyższym - zdaniem skarżącej - stronami w niniejszym postępowaniu są zarówno F. N.V., jak i R. Sp. z o.o. z siedzibą w G.i do tych podmiotów powinny być kierowane wszystkie wezwania, zawiadomienia zapewniające udział w czynnościach postępowania. W opinii skarżącej nastąpiło zatem spełnianie przesłanki wznowienia postępowania, przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem F. N.V. bez swojej winy nie brało udziału w przedmiotowym postępowaniu. Ponadto strona zarzuciła organowi, że nie przeprowadził należycie postępowania dowodowego, dopuszczając się naruszenia przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. oraz art. 79 § 1 i 2 k.p.a. Przede wszystkim strona skarżąca zarzuciła, iż Minister Finansów przy wydawaniu decyzji wziął pod uwagę tylko i wyłącznie jeden z dokumentów przesłanych przez Urząd Celny w G. - protokół przesłuchania świadka T. L. z dnia [...] stycznia 2007 r. Ponadto skarżąca zarzuciła, iż organ, wbrew dyspozycji przepisu art. 84 § 1 k.p.a., zaniechał przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, pomimo iż w okolicznościach niniejszej sprawy wymagane są wiadomości specjalne. Strona wyraźnie wskazała również, że na objętych przedmiotem niniejszego postępowania urządzeniach nie jest możliwe uzyskanie wygranej rzeczowej w postaci wypłaty pieniędzy bądź żetonów, albowiem brak jest w nich takiej funkcji technicznej. Zdaniem strony naczelną zasadą spornych gier jest reguła, że kończą się one po upływie czasu, za który opłacił gracz. Jednocześnie skarżąca wskazując na przepisy art. 42 pkt 6 ustawy o grach i zakładach wzajemnych oraz art. 7 k.p.a. - podniosła, że organ orzekając, iż dana gra umożliwia wygraną rzeczową, zobligowany jest do podania jednostkowej wartości wygranej rzeczowej uzyskanej przez gracza.

W dniu [...] sierpnia 2008r. do organu wpłynęło pismo skarżącej spółki z dnia 7 sierpnia 2008 r., w którym strona wniosła:

- na podstawie art. 89 § 2 k.p.a. w zw. z art. 85 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i § 2 k.p.a. - o przeprowadzenie z udziałem strony rozprawy zamiejscowej celem wyjaśnienia sprawy w drodze oględzin objętych przedmiotem rozpoznania niniejszej sprawy urządzeń do gry,

- na podstawie art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i § 2 k.p.a. – o zwrócenie się przez organ do biegłych ze S. w S. o wydanie opinii o objętych niniejszym postępowaniem urządzeniach do gier w przedmiocie budowy urządzeń, zasad działania i posiadanych cech konstrukcyjnych,

- na podstawie art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i § 2 k.p.a. – o wezwanie na rozprawę świadka T. L., którego zeznania stanowiły merytoryczną podstawę zaskarżonej decyzji Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2008 r. oraz przedstawiciela Urzędu Celnego w G. celem umożliwienia stronie zadania pytań świadkowi oraz złożenia stosowych wyjaśnień,

- o przeprowadzanie dowodu z załączonych dwóch opinii biegłego z listy Sądu Okręgowego w G. dotyczących urządzeń o analogicznej budowie, jak objęte przedmiotem niniejszego postępowania urządzenia.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Minister Finansów – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 2 ust. 3 i art. 2 ust. 2a ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych - decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. - utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] czerwca 2008 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia, że gry prowadzone na automatach "S." nr [...], "P." nr [...], "J." nr [...] znajdujących się w posiadaniu skarżącej spółki są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych.

W uzasadnieniu decyzji organ ustosunkowując się do zarzutu nieprawidłowego oznaczenia stron postępowania stwierdził, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że podmiotem, który urządzał gry na spornych automatach, znajdujących się B. "B." w K., jest skarżąca R. Sp. z o.o. z siedzibą w G. Organ wskazał, że automaty te użytkowane były w B. "B." na podstawie umowy zawartej pomiędzy właścicielem tego lokalu a skarżącą spółką. W związku z tym organ uznał, że stroną, w rozumieniu art. 28 k.p.a., w postępowaniu w przedmiocie rozstrzygnięcia charakteru gier na automatach jest podmiot, który organizował gry na ww. urządzeniach, tj. skarżąca R. Sp. z o.o. a nie F. N.V., co w konsekwencji oznacza, że decyzja z dnia [...] czerwca 2008 r. skierowana została do wszystkich podmiotów będących stroną w przedmiotowym postępowaniu. Ustosunkowując się z kolei do zarzutów naruszenia przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. oraz art. 79 § 1 i § 2 k.p.a. Minister Finansów stwierdził, iż - wbrew twierdzeniom skarżącej – swoje rozstrzygnięcie wydał na podstawie całego materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie. Organ ponownie, powołując się na dowód z protokołu z dnia 24 stycznia 2007 r. z przesłuchania świadka Pana T. L., stwierdził, że z materiału tego w sposób oczywisty wynika, że w przypadku gier urządzanych w B. "B." w K., przy ul. [...], na spornych automatach znajdujących się w posiadaniu skarżącej występowały wygrane pieniężne, a gry prowadzone były na urządzeniach elektromechanicznych. Tym samym organ podtrzymał stanowisko, iż na ww. urządzeniach prowadzone były gry na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Minister wskazał, że w świetle art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. to organ administracji, a nie biegły czy strona, samodzielnie ocenia każdy z dowodów, w tym również protokół z przesłuchania świadka, a następnie rozstrzyga, czy dana okoliczność została udowodniona. Odnosząc się z kolei do wniosków strony o przeprowadzenie rozprawy zamiejscowej celem dokonania oględzin spornych urządzeń, jak również do wniosków dotyczących wezwanie na rozprawę świadków i biegłych, Minister Finansów stwierdził, iż przeprowadzenie tych dowodów nie jest konieczne, albowiem można ustalić stan faktyczny na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, który – zdaniem Ministra - został wyczerpująco wyjaśniony i jest bezsporny. Zdaniem organu materiał dowodowy, w oparciu o który zostało podjęte rozstrzygnięcie, został w uzasadnieniu decyzji wszechstronnie oceniony, zaś stanowisko w kwestii występowania w spornych grach wygranych pieniężnych - szczegółowo opisane w treści decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. Organ nie zgodził się ponadto z zarzutem naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a., a także ustosunkował się do zarzutu nieprawidłowego doręczenia ww. decyzji. Ponadto odnosząc się do zarzutu zaniechania przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, Minister Finansów stwierdził, iż nie było potrzeby przeprowadzenia tego dowodu, gdyż stan faktyczny sprawy został wyczerpująco wyjaśniony i jest bezsporny, zaś materiał dowodowy w oparciu o który zostało podjęte rozstrzygnięcie wszechstronnie oceniony. Organ podkreślił, iż żądanie przeprowadzenia wspomnianego dowodu dotyczyło okoliczności stwierdzonych już innymi dowodami zgromadzonymi w aktach sprawy. W konsekwencji Minister Finansów uznał, że – wbrew zarzutom skarżącej spółki – działając zgodnie z art. 7 k.p.a. podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i przeprowadził wszechstronne postępowanie wyjaśniające w sprawie.

W dniu [...] października 2008 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez adwokata – działając za pośrednictwem organu – wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2008 r.

Wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Ministra Finansów oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] czerwca 2008 r. z powodu rażącego naruszenia prawa, ewentualnie o uchylenie obu wskazanych wyżej decyzji skarżąca spółka zarzuciła organowi:

1) rażącą obrazę przepisów art. 109 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. - poprzez ewidentnie wadliwe oznaczenie stron postępowania, w wyniku którego pominięto w toku postępowania stronę, które to naruszenie prowadzi do obligatoryjnego wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co stanowi podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji, a ponadto nieważność postępowania wobec skierowania zaskarżonej decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie, co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji, zgodnie z dyspozycją przepisu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.,

2) rażącą obrazę przepisu art. 61 § 1 k.p.a. - poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego na wniosek innego podmiotu aniżeli strony - na wniosek Urzędu Celnego w G., co stanowi rażące naruszenie prawa, którego konsekwencją winno być stwierdzenie nieważności decyzji,

3) rażącą obrazę przepisów art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 85 § 1 k.p.a. - poprzez zaniechanie podjęcia przez organ administracji publicznej wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co oczywiście miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy,

4) rażącą obrazę przepisu art. 76 § 1 k.p.a., w zw. z art. 76 § 3 k.p.a. - poprzez przyjęcie, iż sporządzony przez Urząd Celny w G. w toku przygotowawczego postępowania karnego - skarbowego protokół przesłuchania świadka T. L., stanowi dokument urzędowy stwierdzający, iż zeznania świadka polegają na prawdzie oraz poprzez pozbawienie strony prawa zadania jakichkolwiek pytań świadkowi,

5) rażącą obrazę przepisów art. 79 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. - poprzez całkowite pozbawienie strony ustawowego prawa udziału w przeprowadzaniu dowodów, co nie tylko miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy, ale również stanowi wadę kwalifikowaną, polegającą na uniemożliwieniu stronie wzięcia udziału w postępowaniu, które to naruszenie prowadzi do obligatoryjnego wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co stanowi podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji,

6) rażącą obrazę przepisu art. 10 k.p.a. - poprzez uniemożliwienie stronie wyrażenia ostatecznego stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy, co dowodzi oczywiście, iż strona skarżąca bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, jakie to uchybienie stanowi podstawę wznowienia postępowania przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co stanowi podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji,

7) rażącą obrazę przepisu art. 80 k.p.a. - poprzez wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału oraz oczywiście błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, pozostające w opozycji do zgromadzonych materiałów, co oczywiście miało istotny wpływ na wynik sprawy,

8) rażącą obrazę przepisu art. 84 § 1 k.p.a. - poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, mimo iż w okolicznościach niniejszej sprawy wymagane są wiadomości specjalne, co oczywiście miało wpływ na wynik przedmiotowej sprawy,

9) rażącą obrazę przepisu art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez nie sprostanie wymogowi sporządzenia wnikliwego i logicznego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem podstawy faktycznej, co oczywiście miało wpływ na wynik postępowania, poprzez uniemożliwienie kontroli prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia, a także

10) błędną wykładnię przepisu art. 2 ust. 2a ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych oraz nie uwzględnienie przy dokonywaniu wykładni dyspozycji przepisu art. 42 pkt 6 tej ustawy, mającą oczywiście wpływ na wynik sprawy - poprzez wadliwe przyjęcie, że będące przedmiotem niniejszego postępowania urządzenia do gry, umożliwiają prowadzenie gier o wygrane rzeczowe.

Ponadto skarżąca spółka w petitum skargi wniosła o dopuszczenie dowodu z Opinii S. nr [...] oraz jej opinii uzupełniającej, na okoliczność istnienia w przedmiotowej sprawie odmiennego stanu faktycznego, aniżeli ustalił organ administracji publicznej.

W uzasadnieniu skarżąca spółka podtrzymała w pełni swoje wcześniejsze zarzuty zgłoszone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona dodatkowo wskazała, iż organ wbrew wyraźnej dyspozycji przepisów art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 85 § 1 k.p.a. – nie uwzględnił istotnych wniosków dowodowych skarżącej zawartych w piśmie z dnia [...] sierpnia 2008 r., które umożliwiłyby stronie wzięcie udziału w postępowaniu dowodowym, w którym strona nie brała udziału. W konsekwencji – zdaniem skarżącej – organ dopuścił się ewidentnej obrazy przepisów art. 79 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. Ponadto strona podniosła, iż Minister Finansów nie wyjaśnił okoliczności kluczowej dla niniejszej sprawy, mianowicie czy objęte przedmiotem postępowania urządzenia w dniu wydawania decyzji wypłacają jakiekolwiek nagrody rzeczowe. Zdaniem strony ustalenia faktyczne dokonane przez Ministra Finansów oparte zostały na wadliwie zgromadzonym, niekompletnym oraz nie w pełni rozpatrzonym materiale dowodowym. Skarżąca podkreśliła, że oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na domniemanej okoliczności faktycznej nieustalonej w postępowaniu administracyjnym, na podstawie dowodów, wobec których strona nie mogła się wypowiedzieć, której prawdziwości przeczą znajdujące się w aktach niniejszej sprawy opinie biegłych, całkowicie zignorowane przez Ministra Finansów, stanowi o wadliwości postępowania. Zdaniem strony Minister Finansów, nie przeprowadzając żadnego postępowania dowodowego w trybie administracyjnym, nie dopuścił również dowodu z opinii biegłego, mimo obowiązującego w postępowaniu administracyjnym inkwizycyjnego ciężaru prowadzenia postępowania dowodowego.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ocenie organu stan faktyczny sprawy został wyczerpująco wyjaśniony i jest bezsporny, zaś materiał dowodowy, w oparciu o który zostało podjęte rozstrzygnięcie, wszechstronnie oceniony. Minister podniósł ponadto, iż decydujące znaczenie dla kwalifikacji prawnej danej gry na automacie do gier ma jej rzeczywisty cel i ostateczny efekt, dlatego modyfikacje techniczne odmienne od tradycyjnych form mające na celu obejście rygorów ustawowych nie mogą zmienić ostatecznej kwalifikacji danej gry jako zależnej gry podlegającej rygorom ustawy o grach i zakładach wzajemnych.

W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2009 r., złożonym w toku postępowania sądowoadministracyjnego, skarżąca spółka, podtrzymując swoje dotychczasowe zarzuty skargi – wskazała dodatkowo, że skoro materiał dowodowy obejmował dokumenty postępowania karno – skarbowego prowadzonego przez Urząd Celny w G., to jego istotnym elementem był również protokół przesłuchania świadka J. M. z dnia [...] marca 2007 r., w którym świadek ten zeznał, iż sporne automaty nie wypłacały żadnych pieniędzy ani też nagród rzeczowych. W tej sytuacji strona zarzuciła organowi, iż całkowicie zignorował wskazany dowód przeczący ustaleniom organu, dokonując wybiórczej oceny zgromadzonego materiału dowodowego wbrew obowiązkom wynikającym z przepisów o postępowaniu administracyjnym. Skarżąca wskazała, iż podobnie jak w przypadku ww. zeznań Jana Matuszczaka, Minister Finansów pominął opinię S. nr [...] z dnia [...] maja 2007 r., sporządzoną na zlecenie Urzędu Celnego w G. w sprawie sygn. akt [...], dotyczącej objętych przedmiotem niniejszego postępowania urządzeń. Strona wskazała jednocześnie na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1822/08, w którym Sąd ten uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Finansów w zbliżonym stanie faktycznym dotyczącym tożsamych stron.

W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2009 r. Minister Finansów, ustosunkowując się do pisma strony skarżącej z dnia [...] marca 2009 r. – podniósł, iż w całości podtrzymuje stanowisko przedstawione w odpowiedzi na skargę. Organ wskazał, iż wbrew zarzutom skarżącej spółki stan faktyczny sprawy został wyczerpująco wyjaśniony i jest bezsporny, zaś materiał dowodowy, w oparciu o który zostało podjęte rozstrzygnięcie – wszechstronnie oceniony. Organ stwierdził, iż dokonał analizy i oceny wszystkich dowodów zebranych w sprawie, w tym wskazanych przez pełnomocnika skarżącej. Minister wskazał jednocześnie na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2008 r. wydane w sprawach sygn. akt VI SA/Wa 1094/08, VI SA/Wa 1095/08, VI SA/Wa 1103/08, VI SA/Wa 1162/08 i VI SA/Wa 1800/08, w których Sąd ten oddalił skargi skarżącej spółki R. Sp. z o.o.

Na rozprawie w dniu [...] września 2009 r. pełnomocnicy skarżącej i organu podtrzymali dotychczasowe stanowiska stron postępowania.

W wyniku rozpatrzenia zawartego w skardze wniosku strony skarżącej o dopuszczenie dowodu z dokumentu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał na rozprawie w dniu [...] września 2009 r. postanowienie, na podstawie którego oddalił wniosek strony o dopuszczenie dowodu z opinii S.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej także: p.p.s.a.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga spółki R. Sp. z o.o. z siedzibą w G. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2008 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja tego organu z dnia [...] czerwca 2008 r. - naruszają prawo.

Zdaniem Sądu wydając przedmiotowe decyzje organ dopuścił się - mającego wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. – poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony skarżącej.

Tym samym organ administracji rozstrzygając w niniejszej sprawie dopuścił się naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej mogło mieć – w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r.

Należy wskazać, iż podstawę prawną obu decyzji Ministra Finansów stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, w tym przepis art. 2 ust. 3 oraz przepis art. 2 ust. 2a tej ustawy.

Zgodnie z art. 2 ust. 3 cyt. ustawy, Minister właściwy do spraw finansów publicznych rozstrzyga, w drodze decyzji, czy gra losowa, zakład wzajemny, gra na automacie lub gra na automacie o niskich wygranych posiadająca cechy wymienione w ust. 1, 2, 2a i 2b jest grą losową, zakładem wzajemnym, grą na automacie albo grą na automacie o niskich wygranych w rozumieniu ustawy.

Na wstępie warto - zdaniem Sądu - wyraźnie wskazać, iż z uwagi na konstytucyjną zasadę swobody (wolności) działalności gospodarczej i jej ochrony, wyrażoną w przepisach art. 20 i 22 Konstytucji RP, a także ze względu na pełny (kompletny) zakres szczególnych regulacji prawnych zawartych w ustawie z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, uznać trzeba, że przy wykładni przepisów tej ustawy należy stosować wykładnię ścisłą. W związku z powyższym przyjąć należy, że wykluczona jest możliwość stosowania przez Ministra Finansów jakiejkolwiek rozszerzającej interpretacji (wykładni) ustawowych pojęć, w tym m.in. "gry na automatach", która prowadziłaby do ingerencji w te sfery działalności gospodarczej, które uregulowane są innymi, niż ww. ustawa, przepisami prawa.

Zdaniem Sądu uznać należy, iż ustawodawca upoważniając Ministra Finansów do rozstrzygania w drodze decyzji, czy dana gra stanowi grę na automatach, w rozumieniu art. 2 ust. 2a ustawy o grach i zakładach wzajemnych, jednoznacznie ograniczył ten organ w ten sposób, iż dał możliwość zakwalifikowania danego przedsięwzięcia, jako gry na automatach, wyłącznie w sytuacji precyzyjnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności i przesłanek dających podstawy do rozstrzygnięcia o charakterze konkretnych gier organizowanych przez dany podmiot gospodarczy.

Oznacza to, iż Minister Finansów wydając, w ramach przyznanych mu kompetencji, decyzje administracyjne w przedmiocie rozstrzygnięcia o charakterze określonych gier jest związany ściśle wszelkimi rygorami procedury administracyjnej, określającymi obowiązki organów administracji publicznej w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy.

Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że wskazany organ zobowiązany był m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art.77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Należy wskazać, iż z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., uzupełnionej w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. - wynika, iż to organ administracji zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, poprzez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Organ winien jednocześnie dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia istoty danej sprawy, z zastrzeżeniem, że nie jest to sprzeczne z obowiązującym prawem.

Zgodnie z przepisem art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Przepis ten ustanawia zasadę swobodnej oceny dowodów. Jej istota sprowadza się do zapewnienia organowi prowadzącemu postępowanie możliwości badania sprawy i do swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Niemniej należy wyraźnie wskazać, iż zasada ta nie oznacza jednak, że organ administracji uprawniony jest do oceny dowodów według dowolnych kryteriów, gdyż zgodnie z utrwalonym stanowiskiem nauki swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji (tak m.in.: B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 410 i cyt. tam poglądy doktryny; podobnie: Cz. Martysz /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Martysz i A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I, Zakamycze 2005, s. 723).

Zarówno w nauce, jak i praktyce orzeczniczej podkreśla się, iż swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem reguł tej oceny. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego, co oznacza, że organ nie może w tej analizie pominąć jakiegokolwiek dowodu, dokonując oceny znaczenia i wartości danego dowodu dla toczącej się sprawy.

Zdaniem Sądu organ może – w ramach zasady określonej w art. 80 k.p.a. - odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny, co winno mieć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Ma to szczególne znaczenie w przypadku występowania dowodów o przeciwstawnej treści (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 1984 r., sygn. akt III SA 113/84, ONSA 1984, nr 1, poz. 42). W ramach tej oceny organ winien kierować się wiedzą oraz zasadami życiowego doświadczenia. Ważne jest także, aby rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, było zgodne z prawidłami logiki.

Według Sądu zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący.

W sytuacji, gdy wyniki postępowania dowodowego zawierają sprzeczne ustalenia, organ ma obowiązek ustosunkować się do tych sprzeczności przez wskazanie dowodów, które przyjął jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, oraz uzasadnienie, dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ zobowiązany jest przeprowadzić w uzasadnieniu decyzji jasny, logiczny i przekonywujący zarazem wywód odnośnie uwzględnienia jednego dowodu przy jednoczesnym odrzuceniu pozostałych dowodów.

W niniejszej sprawie należy zauważyć, iż Minister Finansów, wydając decyzje w przedmiocie rozstrzygnięcia, że gry prowadzone na automatach "S." nr [...], "P." nr [...], "J." nr [...] znajdujących się w posiadaniu skarżącej spółki, są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych - dał wiarę wyłącznie jednemu dowodowi, z którego wynikało, iż sporne gry na ww. automatach są grami, o których mowa w art. 2 ust. 2a cyt. ustawy, a więc dowodowi z zeznań świadka T. L.

Organ ten odmówił z kolei wiarygodności materiałom dowodowym powołanym przez skarżącą spółkę, a także odmówił przeprowadzenia szeregu dodatkowych dowodów w postaci m.in. opinii biegłych z listy Sądu Okręgowego w G., ograniczając się wyłącznie do stwierdzenia, że brak jest potrzeby przeprowadzania jakichkolwiek dodatkowych dowodów w sprawie z uwagi na wszechstronnie wyjaśniony stan faktyczny.

Zdaniem Sądu stawiając powyższą tezę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Finansów nie odniósł się w żaden sposób do zarzutów strony skarżącej dotyczących zarówno wiarygodności zeznań T. L., jak i potrzeby przesłuchania tej osoby w obecności przedstawiciela skarżącej spółki.

Według Sądu organ nie dokonał również wszechstronnej analizy materiału dowodowego powołanego przez skarżącą spółkę, w tym m.in. nie przeprowadził wnioskowanych przez stronę w piśmie z dnia [...] sierpnia 2008 r. czynności procesowych z udziałem strony (wniosek o przeprowadzenie rozprawy zamiejscowej celem wyjaśnienia sprawy w drodze oględzin urządzeń do gry, a także celem przesłuchania świadka T. L. oraz przedstawiciela Urzędu Celnego w G.) a także dowodów (w postaci m.in. opinii biegłych ze S. w S., czy też dowodu z załączonych dwóch opinii biegłego z listy Sądu Okręgowego w G.).

Brak jest ponadto szczegółowego odniesienia się przez organ do pozostałych materiałów dowodowych znajdujących się w aktach sprawy karno-skarbowej (vide: zeznania J. M.).

Zdaniem Sądu swobodna ocena dowodów nie może być rozumiana jako dopuszczenie oceny wiarygodności dowodów w sposób zupełnie dowolny, arbitralny, przeczący regułom logiki.

Zdaniem Sądu przeprowadzoną przez Ministra Finansów ocenę materiału dowodowego nie można uznać za dokonaną z zachowaniem reguł swobodnej oceny dowodów i nienoszącą cech dowolności, albowiem przy tak arbitralnej i lakonicznej w swej treści ocenie dokumentacji zgromadzonej w sprawie - nie sposób wykluczyć odmiennej oceny wiarygodności i mocy dowodowej przeprowadzonych dowodów.

Trudno nie zgodzić się ze stroną skarżącą, iż dokonana przez organ ocena materiału dowodowego była jednostronna. Zdaniem Sądu rację ma strona skarżąca, iż Minister Finansów nie wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, dlaczego wydał rozstrzygnięcie bazując wyłącznie na zeznaniu świadka T. L. mimo, że były one sprzeczne z wieloma innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie, w tym m.in. z zeznaniami innego świadka – J. M., przesłuchanego w ramach prowadzonego przez Urząd Celny w G. postępowania karno-skarbowego.

Minister Finansów nie wyjaśnił w sposób precyzyjny, dlaczego pominął okoliczności podnoszone przez stronę skarżącą zarówno w środku zaskarżenia (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), jak również w piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2008 r., z których wynikać miało, że materiały dowodowe przedstawione w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. są niewiarygodne i nie wskazują na spełnienie przesłanek niezbędnych do zakwalifikowania spornych gier jako gry na automatach, w rozumieniu przepisu art. 2 ust. 2a ustawy o grach i zakładach wzajemnych.

W ocenie Sądu brak pełnego odniesienia się przez organ do przedłożonego przez stronę skarżącą materiału dowodowego, istotnego dla oceny zastosowania ww. normy prawa materialnego, nie dało tej stronie możliwości ustosunkowania się do zarzutów (stanowiska) organu. W tej sytuacji uchybienie to nie pozwala sądowi administracyjnemu na pełne skontrolowanie legalności nie tylko zaskarżonej decyzji Ministra Finansów, ale również poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] czerwca 2008 r.

Z tej przyczyny należy uznać, iż uchybienia formalne poczynione w toku niniejszego postępowania przez organ, uniemożliwiły Sądowi prawidłowe ustosunkowanie się do zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym. Nieprawidłowości te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w przypadku przyjęcia zasadności tezy strony skarżącej w zakresie braku podstaw do uznania spornych gier za gry na automatach, należałoby uznać, iż brak jest podstaw do rozstrzygnięcia, że gry prowadzone na automatach "S. " nr 18782, "P." nr [...], "J." nr [...] znajdujących się w posiadaniu skarżącej spółki, są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych.

W ocenie Sądu, aby rozstrzygnięcie to ocenić w sposób prawidłowy, Sąd musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) dotyczących przede wszystkim kwestii wiarygodności dowodów zgromadzonych w toku postępowania. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że uzasadnienia obu skarżonych decyzji Ministra Finansów nie spełniają wymogów stawianych przez normę zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem uzasadnienia tych rozstrzygnięć nie zawierają pełnych wyjaśnień okoliczności branych pod uwagę przy wydawaniu decyzji w przedmiocie rozstrzygnięcia o uznaniu gier za gry na automatach.

Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż w toku ponownego postępowania Minister Finansów winien dokonać wszechstronnej oceny całości zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego, oraz ustosunkować się szczegółowo do zarzutów skarżącej spółki w zakresie wiarygodności dowodu z zeznań świadka T. L. Organ ten winien rozważyć ponadto potrzebę uzupełnienia materiału, m.in. poprzez dokonanie ewentualnego przesłuchania w charakterze świadków osób wnioskowanych przez skarżącą spółkę, a także przeanalizować inne możliwości przeprowadzenia kontroli spornych automatów.

Organ winien przykładowo rozważyć celowość przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, tym bardziej, jeśli weźmie się pod uwagę fakt, iż jest ona zasadniczo niezbędna w sprawach, których rozstrzygnięcie wymaga posiadanie wiadomości specjalnych (art. 84 § 1 k.p.a.).

W tym miejscu warto wskazać, iż użyte w art. 84 § 1 k.p.a. słowo "może" oznacza pozostawienie organowi swobody w korzystaniu z tego środka dowodowego. Granice korzystania z tej swobody są wyznaczone przez zasadę prawdy obiektywnej, bo z niej wypływa obowiązek organu podjęcia wszelkich czynności mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy administracyjnej. W sprawach zatem o zawiłym stanie faktycznym, który można wyjaśnić dopiero wtedy, gdy dysponuje się specjalnymi wiadomościami, organ orzekający jest obowiązany wykorzystać ten środek dowodowy (tak również: B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 418-419).

Warto wskazać, że pomimo powyższych wskazań Minister Finansów w toku postępowania nie dopuścił tego dowodu, zaś w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r. nie wyjaśnił w sposób precyzyjny, dlaczego nie widzi potrzeby (celowości) powołania dowodu z opinii biegłego, czym dopuścił się niewątpliwie obrazy przepisu art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na końcowy wynik sprawy. Zdaniem Sądu nie wystarczy bowiem, aby organ poprzestał na bardzo ogólnym sformułowaniu, że skorzystanie z tego dowodu nie jest konieczne, "gdyż można ustalić stan faktyczny na podstawie zebranego w sprawie materiału" a żądanie strony "dotyczy okoliczności stwierdzonych już innymi dowodami" (vide: s. 6 i 7 uzasadnienia zaskarżonej decyzji).

W ocenie Sądu wskazać należy jedynie, ustosunkowując się do zarzutu nieprawidłowego oznaczenia stron postępowania, że Minister Finansów prawidłowo stwierdził, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że podmiotem, który urządzał gry na spornych automatach, znajdujących się w B. "B." w K., jest skarżąca R.Sp. z o.o. z siedzibą w G. Organ zasadnie zwrócił uwagę, że automaty te użytkowane były w B. "B." na podstawie umowy zawartej pomiędzy właścicielem tego lokalu a skarżącą spółką. W związku z tym organ właściwie przyjął, że stroną, w rozumieniu art. 28 k.p.a., w postępowaniu w przedmiocie rozstrzygnięcia charakteru gier na automatach jest podmiot, który organizował gry na ww. urządzeniach, tj. skarżąca spółka R. Sp. z o.o. a nie F. N.V., co w konsekwencji oznacza, że sporne decyzje skierowane zostały do wszystkich podmiotów będących stroną w przedmiotowym postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany jest ponadto wyjaśnić, iż oddając na rozprawie w dniu 9 września 2009 r. wniosek dowodowy skarżącej spółki, zawarty w skardze, działał na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym to przepisem sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Należy zwrócić uwagę, iż postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (tak również: B. Dauter /w:/ B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005, s. 257 i powołany tam wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt V SA 671/00).

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stwierdzając, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, Sąd działał na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Orzekając o zwrocie kosztów postępowania sądowego w wysokości 937,- złotych, na które składa się wpis sądowy, wynagrodzenie pełnomocnika oraz opłata skarbowa, Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Sąd nie zwrócił stronie kosztów podróży pełnomocnika w wysokości 1.200,- zł (za przelot samolotem), albowiem z przepisów odrębnych, których stosowanie w tej materii nakazuje art. 205 § 3 p.p.s.a wynika jednoznacznie, że zwrot kosztów podróży przysługuje stronie wówczas, gdy jej stawiennictwo w sądzie wynika z wezwania sądu (vide: art. 2 i 3 w zw. z art. 13 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym - Dz. U. Nr 49, poz. 445 ze zm.). Taką sytuację w postępowaniu sądowoadministracyjnym przewiduje art. 91 § 3 p.p.s.a. W niniejszym postępowaniu strona skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, nie była wzywana, w trybie wskazanego przepisu, do obowiązkowego osobistego stawiennictwa na rozprawie.