Wyrok NSA oz. w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 195/97
NSA oz. w Rzeszowie
Data orzeczenia: 1998-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Ochrona środowiska
Administracyjne postępowanie
Samorząd terytorialny
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 1
journal: Dz.U. 1989 nr 17 poz. 99
law: Obwieszczenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 28 lutego 1989 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym.
article: art. 73 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196
law: Obwieszczenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 21 marca 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska.
article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1995 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządzie terytorialnym.
article: art. 34 ust. 3
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi (...) na uchwały Rady Miasta R. z dnia 23 czerwca 1992 r. (...) i z dnia 11 października 1994 r. (...) w przedmiocie miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta R. oraz planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego Osiedla Mieszkaniowego "Drabinianka" w R.

I. stwierdza niezgodność z prawem uchwały Rady Miasta z dnia 23 czerwca 1992 roku w sprawie miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta R. w części przewidującej możliwość budowy na Osiedlu Mieszkaniowym "Drabinianka" nowych obiektów i urządzeń związanych z eksploatacją złóż gazu,

II. stwierdza niezgodność z prawem uchwały Rady Miasta R. z dnia października 1994 roku w sprawie miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego Osiedla Mieszkaniowego "Drabinianka" w R. w części przewidującej budowę Kopalni Gazu lub Ośrodka służącego do przygotowania, pomiaru i ekspedycji gazu, dalszych gazociągów na tym Osiedlu lub ich rozbudowy,


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga z dnia 10 lutego 1997 roku nazwana odwołaniem, sygnowana przez skarżących wymienionych w części wstępnej wyroku działających w imieniu własnym jest uzasadniona.

I. Skarżący wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego z zachowaniem warunku przewidzianego w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /t.j. Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./, nazwanej w dalszej części ustawą samorządowa oraz art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, nazwanej niżej skrótem ustawą o NSA.

W dniu 10 grudnia 1996 roku złożyli w Biurze Rady Miasta R. wezwanie z dnia 7 grudnia 1996 r. wzywające do usunięcia naruszenia ich prawa podjętymi uchwałami określonymi w komparycji wyroku.

W związku z tym wezwaniem Rada Miasta podjęła w dniu 17 grudnia 1996 r. uchwałę odmawiającą naruszenia interesu prawnego osób wymienionych w par. 1 uchwały, inaczej nie wyraziła zgody na zmianę uchwały z dnia 23 czerwca 1992 r. zatwierdzającej Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego Miasta i uchwały z dnia 11 października 1994 r. zatwierdzającej Miejscowy Plan Szczegółowy Zagospodarowania Przestrzennego Osiedla Drabinianka". Wskazaną uchwałę doręczono skarżącym w dniach 27.01.1997 r., 4.02.1997 r. i 5.02.1997 r. Skarżący złożyli skargę w kancelarii Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 13 lutego 1997 r., czyli z zachowaniem 30 dniowego terminu do jej wniesienia określonego w art. 35 ust. 1 ustawy o NSA.

W piśmiennictwie na gruncie art. 41 ust. 1 ustawy o NSA przyjęto zapatrywanie, że stroną przeciwną w postępowaniu ze skargi powszechnej jest organ gminy, którego uchwała została zaskarżona  /por. Maria Rzążewska - Zaskarżanie uchwał samorządu terytorialnego do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wyd. Zachodnie Centrum Organizacji, W-wa - Zielona Góra 1997 r., str. 47/.

Kierując się przytoczonym poglądem doręczono Radzie Miasta w dniu 14 kwietnia 1997 r. odpis skargi i jednocześnie w trybie art. 38 ust. 1 ustawy o NSA zobowiązano ww. Radę do udzielania odpowiedzi na skargę w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu skargi oraz do nadesłania w tym terminie akt sprawy.

W ustawowym terminie Rada Miasta Rzeszowa doręczyła Sądowi odpowiedzi na skargę omówioną w części historycznej uzasadnienia i dołączyła jak to określiła teczkę z ponumerowanymi aktami sprawy.

Sąd na rozprawie sądowej jaka odbyła się w dniu 19 listopada 1997 r. stwierdził, że w nadesłanych aktach administracyjnych nie ma wszystkich dokumentów lub ich kserokopii związanych z procedurą uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego określoną w ustawie z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym /t.j. Dz.U. 1989 nr 17 poz. 99 ze zm./. W związku z tym Sąd rozprawę odroczył i pismem z dnia 20 listopada 1997 r. wezwał Radę Miasta do nadesłania w terminie 14 dni dokumentów dokładnie określonych w punktach 1-7. Odpowiadając na to wezwanie, Rada Miasta w piśmie z dnia 24 listopada 1997 r., podpisanym przez Przewodniczącego Rady Miasta stwierdziła, że dokumenty w przedmiocie planu szczegółowego osiedla "Drabinianka" zostały złożone w dniu 29 kwietnia 1997 r., żadnych innych nie posiadają.

Podana data dotyczy złożenia w Sądzie odpowiedzi na skargę.

II. W postępowaniu sądowym zgłosił swój udział w sprawie Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w R. i na rozprawie sądowej w dniu 7 stycznia 1998 r. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonych uchwał w części dotyczącej skarżących, bo zostały naruszone przepisy o planowaniu przestrzennym i poparł stanowisko skarżących, że planowane inwestycje stanowią zagrożenie dla zdrowia ludzi.

III. Stosownie do treści art. 21 i art. 51 ustawy o NSA Sąd kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem i nie jest związany granicami skargi.

Zaskarżone uchwały zostały podjęte pod rządem cytowanej już ustawy o planowaniu przestrzennym z 1984 r. Ustawa ta wymienia chronologicznie czynności jakie powinny być podjęte w sprawie związanej z uchwalaniem miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.

(...) Rada Miasta pomimo wezwania nie przedłożyła uchwalonych założeń do planu ogólnego z 1992 r., ani dokumentów z innych czynności wyszczególnionych wyżej. W aktach administracyjnych /K.21/ znajduje się jedynie kserokopia informacji podpisanej przez Przewodniczącego Rady, że projekt planu szczegółowego był wyłożony do publicznego wglądu w okresie 16-29 listopada 1993 r. celem umożliwienia zainteresowanym wniesienia uwag i wniosków, zaś uchwała w sprawie planu szczegółowego była ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Rzeszowskiego 1994 nr 11 poz. 119.

Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1984 r. projekt planu w celu składania uwag i wniosków powinien być wyłożony do publicznego wglądu na okres 21 dni /w tym przypadku ten okres skrócono do 14 dni/. W odpowiedzi na skargę stwierdzono, że oba Plany zostały uzgodnione w zakresie ochrony środowiska przez Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego w R. /pozytywna decyzja z dnia 29.12.1990 r./. Kserokopia tej decyzji zalega na karcie 22 akt administracyjnych. Z decyzji tej wynika, że była ona wydana na wniosek Zakładu Górnictwa Nafty i Gazu z dnia 5.11.1990 r. i pozytywnie opiniujące w zakresie ochrony powietrza oraz ochrony przed hałasem rozwiązania projektowe obiektu Kopalnia Gazu Ziemnego - Zalesie. Powyższą opinie wydano na podstawie przedstawionej przez wnioskodawcę opracowania pt. "Ocena oddziaływania projektowanej kopalni gazu "Zalesie" na środowisko opracowanej przez AGH Kraków Instytut Kształtowania i Ochrony Środowiska wraz z opracowaniem "Budowa Kopalni Gazu Ziemnego Zalesie, Plan realizacyjny" wykonanym przez Biuro Projektów "NaftaGaz'' w J.

Notabene decyzją z dnia 17 grudnia 1997 r. (...) Wojewoda R. na podstawie art. 162 Kpa stwierdził wygaśnięcie powyższej decyzji z dnia 29.12.1990 r.

Decyzja z dnia 29.12.1990 r. na którą powołuje się Rada Miasta nie jest więc związana z procedurą dotyczącą opracowywania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, a więc nie jest to uzgodnienie projektów planów z Wydziałem Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego. Także opracowania na bazie których wydano tą decyzję nie wiązały się z procesem planowania przestrzennego.

Innych dokumentów Sądowi nie przedstawiono. Jakie dokumenty Sądowi zostały przedstawione ilustruje spis treści stanowiący załącznik do akt administracyjnych /22 pozycje/.

Na podstawie informacji Przewodniczącego Rady Miasta z dnia 24 listopada 1997 r. Sąd mógł być przekonany, że rzeczywiście Rada Miasta innymi dokumentami związanymi z procedurą planowania przestrzennego nie dysponuje.

Przede wszystkim przedmiotowe uchwały powinny być uzgodnione przykładowo z następującymi jednostkami:

- właściwym organem Państwowej Inspekcji Sanitarnej /art. 3 pkt ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - Dz.U. nr 12 poz. 49 ze zm./,

- z Wydziałem Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego pod względem ochrony środowiska /art. 6 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska - Dz.U. nr 3 poz. 6 ze zm. obecnie t.j. Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196/,

- z Wojewódzkim Konserwatorem Przyrody w zakresie ochrony przyrody /art. 4 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody - Dz.U. nr 114 poz. 492 ze zm./,

- z właściwym organem Państwowej Straży Pożarnej.

Rada Miasta w ogóle nie wykazała, aby zwracała się do organów wymienionych w art. 3l ustawy o planowaniu przestrzennym z 1984 r. o uzgodnienie projektów przedmiotowych planów z tymi organami.

W planie szczegółowym Osiedla "Drabinianka" zamieszczono zakaz lokalizowania na tym obszarze obiektów uciążliwych dla środowiska za wyjątkiem budowy kopalni gazu oraz obiektów i urządzeń związanych z eksploatacją złóż gazu ziemnego.

Nie ulega wątpliwości, że kopalnia gazu jest obiektem szkodliwym dla środowiska, zatem dopuszczenie takiej inwestycji koliduje z treścią art. 73 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, który zabrania budowy lub rozbudowy w granicach administracyjnych miast zakładów produkcyjnych albo usługowych, stwarzających zagrożenie dla zdrowia ludzkiego i ograniczenia zawarte w tym przepisie powinny być uwzględnione w planach zagospodarowania przestrzennego. Na tę kwestię Rada Miasta nie zwróciła należytej uwagi.

Wykazane uchybienia zdaniem Sądu były istotne i w konsekwencji doprowadziły do naruszenia uprawnień skarżących, przede wszystkim przez pozbawienie ich możliwości składania uwag i wniosków do założeń planu ogólnego, wniosków do projektu planu szczegółowego. Także skrócenie terminu ustawowego dotyczącego wyłożenia projektu planu szczegółowego do publicznego wglądu stanowi wyraźne naruszenie przepisów ustawy i tym samym narusza prawa skarżących. Brak uzgodnień projektów obu planów z organami wymienionymi w art. 31 ustawy o planowaniu przestrzennym z 1984 r. i dopuszczenie w planie szczegółowym do budowy inwestycji szkodliwej dla środowiska na terenie Miasta /Osiedle Drabinianka/ stwarza uzasadnione wątpliwości co do legalności planowania, co jednocześnie godzi w uprawnienia skarżących.

Z przedstawionych względów Sąd na podstawie art. 94 w zw. z art. 101 ust. 4 ustawy samorządowej stwierdził niezgodność zaskarżonych uchwał z prawem w części określonej w punkcie I i II wyroku.

Sąd nie stwierdził nieważności częściowej tych uchwał, gdyż upłynął jeden rok od daty ich podjęcia.

O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.