Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3528/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 11 pkt 12, art. 59 § 2,art. 64 § 4, 6 9 pkt 11, § 10, art. 64c § 1 i 4, art. 64e § 4a i 4b
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Anna Falkiewicz-Kluj, Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu zażalenia M. Sp. z o.o. z siedzibą w W., na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], którym wierzyciela M. Sp. z o.o., obciążono kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 5.368,95 zł, Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu własnego postanowienia organ odwoławczy przywołał m. in. Następujące okoliczności faktyczne i prawne:

W związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnej i sądowej Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. prowadził wobec majątku Z.S. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego w postaci wyroku wydanego przez Sąd Rejonowy dla W. w dniu [...] października 2011 r. sygn. akt [...] oraz tytułu wykonawczego w postaci postanowienia wydanego przez Sąd Rejonowy dla W., w dniu [...] października 2011 r. , sygn. akt [...], których wierzycielem jest M. Sp. z o.o. z siedzibą w W.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w O., w celu wyegzekwowania dochodzonych należności, podjął skuteczne działania dokonując zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego Zobowiązanego.

Ponadto organ egzekucyjny, poszukując majątku Zobowiązanego w trybie art. 36 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wystosował zapytania do kompetentnych instytucji, tj.:

– Komendy Powiatowej Policji w O., o udzielenie informacji w zakresie aktualnego miejsca pobytu i ewentualnego miejsca pracy;

– Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w O., o udostępnienie danych w zakresie ubezpieczenia i pobierania świadczeń;

– Starostwa Powiatowego w O., o udzielenie informacji w zakresie posiadania pojazdów mechanicznych;

– Sądu Rejonowego w O., o udzielenie informacji w zakresie posiadania nieruchomości.

Uzyskane odpowiedzi nie przyniosły pozytywnych rezultatów.

Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O., poinformował wierzyciela o bezskuteczności prowadzonej egzekucji. Informując o powyższym w trybie art. 36 ustawy egzekucyjnej wniósł o przekazanie posiadanych przez Wierzyciela aktualnych informacji dotyczących Z.S. oraz jego majątku, które mogłyby wpłynąć na skuteczność prowadzenia dalszej egzekucji. Jednocześnie poinformował, że brak udzielenia w ciągu 14 dni żądanych informacji, będzie skutkować umorzeniem prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

W dniu [...] kwietnia 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. wydał postanowienie nr [...], którym umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] (nr sprawy [...]) oraz postanowienie nr [...], którym umorzył postepowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] (nr sprawy [...]).

Następnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. wydanym na podstawie art. 64c § 1, § 3 i § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 5.368,95 zł. Postanowienie Wierzyciel odebrał w dniu [...] maja 2014 r.

Kwestionując prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia pełnomocnik M. Sp. z o.o. złożył zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w W., który postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. uchylił w całości zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu stwierdził, że skoro organ egzekucyjny uznał, iż Zobowiązany nie posiada majątku, w stosunku do którego możliwa byłaby egzekucja i zakończył postępowania umarzając je na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji, to winien był obciążyć Wierzyciela powstałymi kosztami egzekucyjnymi na mocy art. 64c § 1 ustawy egzekucyjnej.

Uwzględniając stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w W., Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 64c § 1, § 4 i § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, obciążył Wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 5.368,95 zł. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wyjaśnił, iż zgodnie z art. 64c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od Zobowiązanego. W tym też kontekście powołał się na wydane w sprawie postanowienie z dnia [...] kwietnia 2014 r. o umorzeniu wobec Z.S. postępowań egzekucyjnych. Postanowienie Wierzyciel odebrał w dniu [...] września 2014 r.

Nie godząc się z wydanym rozstrzygnięciem, pełnomocnik M. Sp. z o.o., pismem z dnia [...] września 2014 r. wniósł zażalenie. Skarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 261 § 1 pkt 1 kpa, poprzez jego niezastosowanie tj. obciążenie wierzyciela kosztami prowadzonego postępowania egzekucyjnego mimo braku jego winy w powstaniu przedmiotowych kosztów. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że skarżonemu postanowieniu należy zarzucić brak oparcia rozstrzygnięcia w przepisach prawa, w szczególności art. 262 § 1 kpa, zgodnie z którym Stronę obciążają te koszty, które powstały w wyniku winy Strony. Podkreślił, że nie sposób przyjąć argumentację organu zawartą w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którą organ raz wskazuje, iż podejmował wiele czynności egzekucyjnych które wygenerowały koszty egzekucyjne, a następnie podkreśla, że oba wskazane zajęcia rachunków bankowych dłużnika okazały się bezskuteczne. Zdaniem Wierzyciela w niniejszej sprawie nie można dopatrzeć się jego winy w powstaniu ww. kosztów. Ponadto zdaniem Wierzyciela wysokość kosztów jest nieuzasadniona.

Organ odwoławczy uznał, iż rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe.

Przypomniał, że jego podstawę prawną stanowi art., 64c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z normą zawartą w ww. artykule Wierzyciel pokrywa koszty postępowania egzekucyjnego, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od Zobowiązanego. O niemożliwości ściągnięcia od Zobowiązanego kosztów egzekucyjnych organ egzekucyjny przesądza na podstawie całokształtu okoliczności sprawy. Ponadto przepisy ustawy egzekucyjnej, nie precyzują, w którym momencie może dojść do obciążenia kosztami. Orzecznictwo w tej mierze, jak też doktryna wskazują, że obciążenie kosztami może nastąpić jedynie po zakończeniu postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy wskazał, że w orzecznictwie sądowym ukształtował się przeważający podgląd, iż po zakończeniu postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej organ egzekucyjny nie posiada już w stosunku do Zobowiązanego wierzytelności o zapłatę kosztów egzekucyjnych, wobec tego nie może ich od niego ściągnąć, co czyni zasadnym obciążenie tymi kosztami Wierzyciela, zaś wystąpienie przesłanek umorzenia z art. 59 ustawy egzekucyjnej nie uzależnia wydania postanowienia o umorzeniu od występowania lub nie istnienia kosztów (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 1878/14). Innymi słowy, zakończenie postępowania egzekucyjnego wyklucza dochodzenie kosztów tego postępowania od zobowiązanego poza tym postępowaniem.

Dyrektor Izby Skarbowej przypomniał, że organ egzekucyjny mając na uwadze przepis art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postanowieniami z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] oraz z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] umorzył prowadzone wobec Z.S. postępowania egzekucyjne. W uzasadnieniu stwierdził, że w przedmiotowych postępowaniach egzekucja okazała się bezskuteczna, bowiem brak jest jakiegokolwiek majątku Zobowiązanego i nie odnotowano żadnej jego aktywności gospodarczej. Ponadto stwierdził, że Wierzyciel nie wskazał majątku Zobowiązanego i kierunków dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podkreślił, że Wierzyciel nie skorzystał z przysługującego mu środka zaskarżenia, a zatem uznał, że czynności egzekucyjne o których mowa w uzasadnieniu postanowień zostały faktycznie dokonane. Wydanie zaś takich rozstrzygnięć wiąże się z koniecznością obciążenia Wierzyciela kosztami zakończonych postępowań egzekucyjnych.

W ocenie organu, skoro koszty egzekucyjne nie zostały pobrane w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a w związku z jego umorzeniem na podstawie art. 59 § 2 ww. ustawy nie można obciążyć nimi Zobowiązanego, stosownie do treści art. 64c § 4 ustawy egzekucyjnej, uzasadnione jest obciążenie tymi kosztami Wierzyciela.

Organ odwoławczy wskazał w zakresie wysokości naliczonych kosztów egzekucyjnych na przepis art. 64 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2, w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty. Przy czym za dokonane czynności egzekucyjne związane z zajęciem rachunków bankowych pobiera się opłaty w wysokości 5 % egzekwowanej należności (pkt 4 §1 art. 64 ustawy egzekucyjnej). Jednocześnie opłaty pobiera się oddzielnie do każdego tytułu wykonawczego, który był podstawą dokonania czynności egzekucyjnych (§ 3 art. 64 ustawy). Natomiast w myśl § 7 ustawy, jeżeli wysokość opłaty egzekucyjnej jest określona stosunkowo do egzekwowanej lub pobranej należności pieniężnej, w podstawie obliczenia opłaty uwzględnia się również odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, przypadające w dniu powstania obowiązku uiszczenia opłaty.

Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, iż z zaskarżonego postanowienia z dnia [...] sierpnia 2014 r. wynika, że w związku z dokonanymi czynnościami organ egzekucyjny naliczył koszty egzekucyjne w wysokości 5.368,95 zł, w tym dotyczące tytułu wykonawczego sygn. akt [...] (nr sprawy [...]) w wysokości 5.006,35 zł, natomiast dotyczące tytułu wykonawczego sygn. akt [...] (nr sprawy [...]) w wysokości 362,60zł.

Zdaniem organu nadzoru wysokości naliczonych kosztów egzekucyjnych do poszczególnych tytułów wykonawczych nie budzi zastrzeżeń. Zgodnie bowiem z art. 64 § 1 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny zobowiązany był do przypisania kosztów egzekucyjnych za dokonane (zawiadomieniami z dnia [...] września 2012 r. oraz z dnia [...] listopada 2012 r.) czynności egzekucyjne związane z zajęciem rachunków bankowych – w wysokości 5 % egzekwowania należności.

Organ odwoławczy zauważył, że:

– zaległość na dzień [...] września 2012 r. (zajęcie rachunku w Banku [...] S.A.) wynosiła:

|Sprawa |Należność główna |Odsetki (w zł) |Koszty egzekucyjne (w zł) |

| |(w zł) | | |

|[...] |74.299,33 |24.239,90 |4.926,96 |

|[...] |7.252,00 |- |362,60 |

|razem |81.551,33 |24.239,90 |5.289,56 |

natomiast

– zaległość na dzień [...] listopada 2012 r. (zajęcie rachunku Banku [...] S.A.) wyniosła:

|Sprawa |Należność główna |Odsetki (w zł) |Koszty egzekucyjne (w zł) |

| |(w zł) | | |

|[...] |74.299,33 |25.827,67 |5.006,35 |

|[...] |7.252,00 |- |362,60 |

|razem |81.551,33 |25.827,67 |5.368,95 |

Dlatego też, koszty egzekucyjne powstałe w wyniku czynności egzekucyjnych zajęcia rachunku bankowego w banku [...] S.A. w kwocie wyższej o 79,39 zł (5.368,95 - 5.289,56), są wynikiem różnicy odsetek należnych za zwłokę w dniu dokonania ww. zajęcia.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazuje, że w kwestii kosztów egzekucyjnych uregulowania ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji są kompleksowe i nie ma w tym zakresie podstaw do stosowania przepisów kpa. Powyższe potwierdza ugruntowana linia orzecznicza. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt II FSK 1789/11 wyraził pogląd, że obowiązku wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych nie można dopatrzeć się w przepisach kpa i w konsekwencji stosować zasadę z art. 262 § pkt 1 kpa, zgodnie z którą stronę obciążają te koszty postępowania, które powstały z winy strony.

Postanowienie organu odwoławczego zaskarżył M. Sp. z o.o. w W. zarzucając mu:

1) Naruszenie art. 77 kpa w zw. z art. 80 kpa i 6 kpa w zw. z 107 § 3 kpa i w zw. z art. 126 kpa poprzez wybiórcze rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonanie ustaleń mających charakter dowolny polegające na:

a) Braku zgromadzenia wystarczającego materiału dowodowego, co pozwoliłoby na prawidłowe i pełne wyjaśnienie niniejszej sprawy, tj. braku odwołania się do postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W. pod sygn. akt [...];

b) Przyjęciu za udowodnione, iż organ dokonał zawiadomienia dłużnika o zajęciu rachunków bankowych, spełniając tym samym przesłanki z art. 64 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji we wskazanym terminie, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, iż miało to miejsce.

2) Naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 64 § 3 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym administracji poprzez jego błędne niezastosowanie i obciążenie Wierzyciela (Skarżącego) łączną kwotą obejmującą oba tytuły wykonawcze, podczas gdy z treści art. 64 § 5 ustawy egzekucyjnej wynika, że opłatę pobiera się tylko za jedno zajęcie, za które należy się najwyższa opłata.

3) Naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 64 § 4 ustawy egzekucyjnej poprzez jego błędne niezastosowanie i pobranie opłat od zajęcia mimo iż zostało ono dokonane w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W., pod sygn. akt [...].

Skarżąca wniosła jednocześnie o dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci dwóch zajęć rachunków bankowych dłużnika z dnia [...] marca 2012 r. na okoliczność uprzedniego dokonania zajęcia rachunków bankowych (które zajął już Komornik).

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:

1. uchylenie skarżonego postanowienia;

2. zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość miedzy organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. Ustawy). Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja bądź postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia (art. 145 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. z 2012 r. poz. 270 za zm., dalej p.p.s.a.]).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy na tle przedstawionych powyżej okoliczności sprawy Wierzyciel został na podstawie art. 64c § 4 u.p.e.a. zasadnie obciążony kosztami egzekucji.

Zgodnie z art. 64c § 4 u.p.e.a. Wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od Zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 4b oraz art. 64e § 4a.

Poza przypadkami określonymi w § 4b oraz art. 64e § 4a, które wszakże w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania, gdyż tytuły wykonawcze których omawiane koszty dotyczą nie mają charakteru prawnego jednolitego tytułu wykonawczego albo zagranicznego tytułu wykonawczego – regułą jest zatem w świetle przytoczonego przepisu, że to Wierzyciel pokrywa koszty postepowania egzekucyjnego, jeżeli nie mogą one być ściągnięte od Zobowiązanego.

Komentowana regulacja nie wymienia przyczyn niemożności ściągnięcia kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego. Nie rozróżnia w tym przedmiocie powodów faktycznych i prawnych. Brzmienie tegoż przepisu statuuje zasadę (jako wyjątek od reguły wyrażonej w art. 64c § 1 u.p.e.a.), że to właśnie na Wierzycielu spoczywa obowiązek ponoszenia kosztów postępowania egzekucyjnego, gdy nie mogą być one ściągnięte od osoby zobowiązanej.

Zwrot normatywny "nie mogą być one ściągnięte" należy rozumieć jako nieściągnięcie w ogóle (z przyczyn faktycznych lub prawnych). Ponieważ ustawodawca nie precyzuje przyczyn niemożności ściągnięcia kosztów od zobowiązanego, przyjmuje się, że art. 64c §4 u.p.e.a. znajduje zastosowanie tylko wtedy, gdy w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego nastąpi takie zubożenie Zobowiązanego, że nie będzie on w stanie pokryć kosztów egzekucyjnych lub gdy wyegzekwowanie kosztów egzekucyjnych wiązałoby się z przeniesieniem przewyższających je wydatków egzekucyjnych, ale także wówczas, gdy ściągnięcie tych kosztów byłoby niemożliwe z innych przyczyn faktycznych lub prawnych.

W piśmiennictwie przyjmuje się, że analizowany przepis znajdzie zastosowanie przede wszystkim w sytuacjach, gdy w toku postępowania egzekucyjnego nastąpi takie zubożenie Zobowiązanego, że nie będzie faktycznej możliwości ściągnięcia od niego kosztów egzekucyjnych (por. D. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym, Komentarz, Wrocław 2011, str. 678).

Sytuacja taka zachodzi również wtedy, gdy Zobowiązany nie posiada majątku, z którego można te koszty zaspokoić lub gdy wyegzekwowanie kosztów egzekucyjnych wiązałoby się z poniesieniem przewyższających je wydatków egzekucyjnych. Podobnie będzie w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego, np. z powodu ogłoszenia upadłości Zobowiązanego czy też z powodu jego śmierci (por. W. Grześkowiak, Komentarz Lex 2010 r.).

W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie wystąpiła jedna ze wskazanych przyczyn uzasadniających obciążenie Wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny umorzył bowiem postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Zobowiązanego. Podstawą umorzenia tego postępowania był art. 59 § 2 u.p.e.a. W toku postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej stwierdzono bowiem, że zobowiązany nie posiada majątku, z którego można przeprowadzić egzekucję i tym samym uzyskać kwotę, która przewyższałaby wydatki poniesione w trakcie prowadzonego postępowania. Organ egzekucyjny zatem zasadnie naliczył koszty egzekucyjne na podstawie art. 64 § 4 u.p.e.a. i obciążył nimi Wierzyciela, gdyż jak wskazał, nie mogły one zostać ściągnięte od zobowiązanej spółki.

Należy wskazać, że tutejszy Sąd w pełni podziela pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wyrażony w wyroku z dnia 25 sierpnia 2010 r. (sygn. akt I SA/Po 451/10, LEX nr 749923), że "Ustawodawca przez użycie w treści przepisu art. 64c u.p.e.a. regulacji ‘wierzyciel pokrywa’ nie pozostawił organowi egzekucyjnemu możliwości wyboru, czy wierzyciela obciążyć kosztami egzekucyjnymi, czy też nie"

Sąd podkreśla również, że wysokość kosztów egzekucyjnych wynika wprost z przepisów prawa i organ egzekucyjny nie ma na nią wpływu. Należy bowiem wskazać, że zgodnie z art. 64c § 1 u.p.e.a. kosztami egzekucyjnymi są opłaty za czynności egzekucyjne wraz z opłatą manipulacyjną i wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny. Art. 64 u.p.e.a. kazuistycznie określa czynności egzekucyjne podlegające opłatom. Ich wysokość została zróżnicowana w zależności od charakteru egzekwowanego obowiązku.

Organ egzekucyjny pobiera także opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata ta naliczana jest zawsze w początkowej fazie postępowania egzekucyjnego wraz z wszczęciem egzekucji i wynosi 1 % kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1,40 zł (art. 64 § 6 u.p.e.a.). Stosownie do art. 64 § 9 pkt 11 ww. ustawy obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje za spisanie protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego – z chwilą posiadania protokołu przez poborcę skarbowego lub innego upoważnionego pracownika oraz poprzez zobowiązanego lub świadka przywołanego do tej czynności. Natomiast w myśl art. 64 §10 u.p.e.a. obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie (art. 64 § 10 u.p.e.a.).

Z powołanych przepisów wynika zatem, że obowiązek zapłaty opłaty manipulacyjnej nie zależy od skuteczności podjętych przez organ egzekucyjny czynności czy też w ogóle od podjęcia innej niż doręczenie tytułu wykonawczego czynności egzekucyjnej, skoro powstaje już w momencie doręczenia odpisu tego tytułu. Jest on też niezależny od tego, czy organ egzekucyjny poniósł jakiekolwiek koszty manipulacyjne, skoro ustawodawca wymogu takiego nie stanowi, a poprzez wskazanie momentu powstania obowiązku zapłaty, opłaty przed poniesieniem kosztów manipulacyjnych i poprzez określenie ich ryczałtowej wysokości zależnej wyłącznie od wartości egzekwowanej należności a nie od faktycznych wydatków, wręcz odrywa od faktycznie ponoszonych kosztów (por. wyroki NSA z dnia 12 października 2007 r., II FSK 1146/06 i z tej samej daty – II FSK 1147/06, oraz z dnia 10 lutego 2011 r. sygn. akt II FSK 1772/09, dostępne: CBOSA).

W ocenie Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że opłata manipulacyjna może zostać naliczona jedynie w przypadku skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego wskazanego w art. 1a pkt 12 u.p.e.a., bowiem nie wynika to z treści ww. przepisów. Nie można też podzielić poglądu, że obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje wówczas, gdy organ egzekucyjny poniósł wydatki związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych.

Trzeba wyraźnie podkreślić, że opłaty za czynności egzekucyjne i opłaty manipulacyjne są należnościami, które nie pozostają w związku z żadnymi nakładami czy też kosztami poniesionymi przez organ egzekucyjny, co wynika wprost z treści art. 64 u.p.e.a. Pobiera się je w jednej wysokości określonej kwotowo lub procentowo w ustawie – za całość postępowania, bez względu na ilość i skuteczność zastosowanych środków egzekucyjnych. Stanowią one swoiste wynagrodzenie dla organu egzekucyjnego za zastosowanie konkretnych środków egzekucyjnych bądź też za dokonanie czynności egzekucyjnych. Z kolei wydatki egzekucyjne są związane z faktycznie poniesionymi kosztami przez organ w związku z konkretnie prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym, takimi jak np.: koszy przejazdu poborcy, koszty ogłoszeń, czy też jak w niniejszej sprawie koszty wysyłki korespondencji. Różnica pomiędzy opłatami za dokonane czynności egzekucyjne a wydatkami egzekucyjnymi polega więc zasadniczo na sposobie ich ustalania oraz dokumentowania.

Niezależnie od powyższego Sąd wskazuje, że w przedmiotowej sprawie trybem właściwym do prowadzenia egzekucji był tryb wskazany w u.p.e.a. Trzeba bowiem przyjąć, iż wobec zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej właściwy Sąd Rejonowy postanowił, iż będzie ona prowadzona przez Naczelnika Urzędu Skarbowego a więc na podstawie u.p.e.a. Oznaczało to, iż koszty egzekucyjne będą rozliczone w oparciu o przepisy tej właśnie ustawy, zaś wcześniejsze czynności Komornika Sądowego nie będą miały na nie wpływu.

Sąd podkreśla również, że organy obu instancji przedstawiły szczegółowe wyliczenia dotyczące kosztów egzekucyjnych ilustrując je stosownymi tabelami. Przedstawiły także uzasadnienie tych wyliczeń. Analizując je Sąd nie stwierdził nieprawidłowości w tym zakresie.

Co niezwykle istotne postanowienia o umorzeniu postępowań egzekucyjnych nie zostały zaskarżone przez Wierzyciela (skarżącą spółkę), co oznacza, iż skarżąca zgodziła się z nimi jak i z argumentacją przywołaną w ich uzasadnieniu. To z kolei pozwoliło na obciążenie skarżącej kosztami egzekucyjnymi stosownie do art. 64c § 1 u.p.e.a.

Z powyższych względów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

[pic]