Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2562/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, 29 ust. 1
journal: Dz.U. 1974 nr 21 poz 118
law: Ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Marek Wroczyński Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r. sprawy ze skargi L.L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] października 2012 r. nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z [...] maja 2012 r. nr [...], którą odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z

[...] grudnia 1977 r. nr [...] orzekającej o przejęciu na własność Państwa udziału L.L., wynoszącego ½ części gospodarstwa rolnego oznaczonego numerami ewidencyjnymi działek [...], [...] oraz [...] o łącznej pow. [...] ha, położonego w W..

Z ustaleń organu nadzoru wynika, że podstawę prawną kwestionowanej decyzji o przejęciu na własność Państwa objętej nią nieruchomości stanowiły przepisy ustawy z 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne. Znajdujący się w aktach sprawy akt własności ziemi z [...] listopada 1976 r. potwierdza, że L.L. była współwłaścicielką nieruchomości objętej decyzją z [...] grudnia 1977 r.

Na dzień przejęcia nieruchomości L.L. miała ukończone 42 lata, nie spełniała zatem ustawowych przesłanek do uzyskania renty, o których mowa w art. 9 ust. 1 powołanej ustawy. Powierzchnia przekazanego gospodarstwa nie przekraczała określonej tym przepisem powierzchni [...] ha. Postępowanie w sprawie przejęcia na własność Państwa zostało wszczęte na wniosek współwłaścicieli z dnia 26 października 1977 r., który znajduje się w aktach. Wobec tego, że od decyzji nie zostało wniesione odwołanie decyzja uprawomocniła się. Z wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności wystąpiła L.L. podnosząc, że przejęcie nieruchomości na własność Państwa nastąpiło pod przymusem. Przedstawiona przez wnioskodawczynię argumentacja nie mogła, zdaniem organu, wpływać na wydane w sprawie rozstrzygnięcie bowiem zarzuty dotyczące składania oświadczeń pod przymusem nie mogą być rozważane w postępowaniu administracyjnym, gdyż ich rozstrzyganie leży w wyłącznej kompetencji sądów powszechnych. Zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził by przy wydawaniu kontrolowanej decyzji doszło do rażącego naruszenia prawa.

W skardze na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi L.L. wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z [...] grudnia 1977 r. ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa skutkujących przyjęciem, że skarżąca dobrowolnie wyraziła zgodę na oddanie na własność Państwa gospodarstwa rolnego, że skarżąca otrzymała całą kwotę pieniędzy za oddanie na własność Państwa gospodarstwa rolnego, że wartość nieruchomości rolnych, ustalona na dzień złożenia wniosku była obliczona w sposób prawidłowy.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Skarga jest nieuzasadniona.

Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji polega na skontrolowaniu przez organ nadzorczy kwestionowanej decyzji, zapadłej w postępowaniu zwykłym, pod kątem wystąpienia przesłanek nieważności wymienionych w art. 156 § 1 kpa.

Kontroli w tym postępowaniu nadzorczym nie podlegają czynności dotyczące wykonania decyzji. Z tego względu zarzut skargi, że organ nadzorczy przyjął, iż skarżąca otrzymała całą kwotę pieniędzy tytułem spłaty za oddanie na własność Państwa gospodarstwa rolnego, jest nieuprawniony gdyż kwestia wykonania decyzji z [...] grudnia 1977 r., w tym wypłacenie spłaty ustalonej w tej decyzji, nie podlegało i nie może podlegać kontroli organu nadzoru w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji i kwestia ta nie ma znaczenia dla oceny decyzji co do wystąpienia przesłanek nieważności, określonych w art. 156 § 1 kpa.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. NR 21, poz. 118, ze zm.) nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa rolnego mogą być na wniosek rolnika przejęte na własność Państwa w całości lub części za spłaty pieniężne jeżeli rolnik nie spełnia warunków do uzyskania renty. W trybie tego przepisu skarżąca przekazała na własność Państwa udział w nieruchomościach objętych kwestionowaną decyzją. Organ prawidłowo zastosował ten przepis gdyż jest bezsporne, że skarżąca nie spełniała warunków do uzyskania renty wymaganych treścią art. 9 ust. 1 powołanej ustawy. Przejęcie to nastąpiło na wniosek współwłaścicieli z dnia 26 października 1977 r., co wynika zarówno z treści kwestionowanej decyzji jak i znajdującego się w aktach wniosku. Skarżąca z resztą faktu złożenia wniosku o przejęcie na rzecz Państwa nie kwestionuje. Jednakże twierdzi, że wniosek ten został złożony pod przymusem i pod wpływem groźby. Słusznie organ nadzoru stwierdził, że okoliczności złożenia oświadczenia woli nie podlegają badaniu i ocenie w postępowaniu administracyjnym. Wady oświadczenia woli stanowią problematykę prawa cywilnego, uregulowaną w dziale IV Kodeksu cywilnego w art. 82 i n.

Badaniem wad oświadczenia woli zajmują się sądy powszechne. Kognicja organów administracji publicznej tej problematyki nie obejmuje. Tak więc dla oceny zgodności z prawem kwestionowanej decyzji wystarczające jest ustalenie czy wniosek o przejęcie nieruchomości na własność Państwa został złożony. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z 29 maja 1974 r. spłaty pieniężne ustala się według cen określonych w przepisach o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych po odliczeniu należności Państwa oraz jednostek gospodarki uspołecznionej, mających związek z przejmowaną nieruchomością. Treść tego przepisu wskazuje, że spłata pieniężna nie stanowiła odszkodowania za przekazaną nieruchomość i z założenia ustawodawcy nie miała rekompensować wszelkich strat jakie mogły powstać na skutek przekazania nieruchomości rolnych na własność Skarbu Państwa.

Zarzut skargi, że wartość przekazanych nieruchomości została obliczona nieprawidłowo nie znajduje potwierdzenia.

Ponieważ nie zostało stwierdzone by zarówno kwestionowana decyzja jak i poprzedzające jej wydanie postępowanie były dotknięte którąkolwiek z wad nieważności określonych w art. 156 § 1 kpa, zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja organu nadzoru, odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji, jest zgodna z prawem.

Wspomnieć jeszcze należy, że w skardze skarżąca zgłosiła wnioski dowodowe:

– o przesłuchanie świadka R.L.;

– o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego.

Przepis art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Wynika z cytowanego przepisu, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym niedopuszczalne jest przeprowadzenie dowodów z przesłuchania świadków jak i z opinii biegłego. Z tych względów wnioski dowodowe zgłoszone w skardze nie mogły być uwzględnione.

Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.