Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 3419/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Maciejuk WSA Anita Wielopolska-Fonfara Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2015 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] wydaną na podstawie art. 7 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 dekretu z dnia 26 października 194 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U: nr 50, poz. 279, dalej :"dekret"), oraz art. 1 ust. 1, art. 20 ust. 1 i art. 26 st. 2 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju [...] (Dz. U: nr 41 poz. 361 ze zm.),art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594) oraz art. 104 k.p.a. i uchwały nr XVIII/579/2007 z dnia 8 listopada 2007 r. Rady [...] w sprawie zasad gospodarowania zasobem nieruchomości [...] w zakresie ustalenia wysokości czynszu symbolicznego za grunty oddawane w użytkowanie wieczyste w trybie i na zasad art. 7 dekretu oraz bonifikaty od opłat rocznych za grunty oddawane w użytkowanie wieczyste w trybie i na zasadach art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. Urz. Woj. [...] Nr 247 poz. 7174) Prezydent [...] (Prezydent), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 27 kwietnia 1948 r. złożonego przez A. D. i W.D. o przyznanie własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do gruntu położonego w [...] przy ul, [...] oznaczonej jako nr [...] ustanowił na 99 lat prawo użytkowania wieczystego do gruntu o łącznej powierzchni [...] m2, położonego w [...] przy ul. [...] opisanego w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr [...] o powierzchni [...] m 2, z obrębu [...], uregulowanej w KW [...] o powierzchni [....] m2 z obręb [...] uregulowanej w KW [...] na rzecz E. D., w udziale [...], W. D. w udziale [...], A. D. w udziale [...] i M. I. w udziale [...] (dalej : "Skarżący").

Prezydent ustalił również czynsz symboliczny z tytułu ustanowienia użytkowania wieczystego.

W punkcie III decyzji Prezydent odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu pochodzącego z przedmiotowej nieruchomości hipotecznej o powierzchni [...] m 2 wchodzącego w skład działki ewidencyjnej [...] z obrębu [...] uregulowanej w KW [...], stanowiącej teren pasa drogowego ul. [...] oraz o pow. [...] m 2 wchodzącej w skład działki ewidencyjnej [...] z obrębu [...] uregulowanej w KW [...].

W punkcie VIII decyzji organ stwierdził, że decyzja z chwilą gdy stanie się ostateczna, będzie stanowiła podstawę do zawarcia w formie aktu notarialnego umowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu opisanego wyżej gruntu. Termin zawarcia umowy w formie aktu notarialnego zostanie wyznaczony po dostarczeniu przez adresatów decyzji protokołu zdawczo-odbiorczego budynku gospodarczego znajdującego się na działce ewidencyjnej [...] z obrębu [...] od Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w [...] z rozliczeniem ewentualnych nakładów poniesionych na remont wykraczający poza zakres napraw bieżących, związanych z jego zarządem i administracją oraz po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] w części dotyczącej budynku gospodarczego.

A. D. (Skarżący) wniósł odwołanie od rozstrzygnięcia zawartego następujących punktach decyzji :

- III wskazując, że w jego ocenie w tym zakresie decyzja jest niekompletna, ponieważ nie wskazano w niej, czy w związku z tym strony otrzymają rekompensatę a jeśli tak to kiedy i w jakiej wysokości, czy będzie to przedmiotem rozstrzygnięcia w odrębnej decyzji, czy też rekompensata nie należy się stronom a jeżeli tak to z jakich przyczyn,

- VIII w zakresie wprowadzenia warunków zawarcia umowy ustanowienia użytkowania wieczystego, bowiem w uzasadnieniu powołanej decyzji nie wyjaśniono jakie przyczyny legły u podstaw powyższego rozstrzygnięcia, co czyni decyzję wydaną z warunkiem zawieszającym, przy czym nie jest jasne w czyjej gestii organu czy strony leży podjęcie działać w celu wyeliminowania decyzji Wojewody [...] i dlaczego akurat tej, skoro w stosunku do gruntu przy ul. [...] wydane były cztery takie decyzje.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (SKO) decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji w zaskarżonym zakresie.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego rozstrzygnięcia zawartego w punkcie IIII decyzji SKO wskazało, że decyzje wydane na podstawie art. 7 dekretu mogą rozstrzygać wyłącznie o przyznaniu prawa użytkowania do przejętej nieruchomości [...] lub o odmowie ustanowienia prawa. Natomiast postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie rozpoznania wniosku dekretowego, jak również przy rozpoznawaniu wniosku dekretowego organy nie mogą wypowiadać się co do kwestii przyznania użytkowania wieczystego do nieruchomości zamiennej, ponieważ stanowi to odrębną sprawę, rozstrzyganą po złożeniu przez uprawnione osoby stosownego wniosku.

W zakresie zarzutu dotyczącego punktu VIII decyzji organ odwoławczy wskazał, że treść tego punktu, ma w swej istocie jedynie charakter informacyjny. Właściciel gruntu przedstawił swoje stanowisko, dotyczące warunków, jakie winna dopełnić strona, poprzedzających dokonanie czynności cywilnoprawnej - zawarcia umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste oraz o sprzedaży budynku znajdującego się na gruncie. Niemniej jednak zaproponowane warunki wymagają zgody obu stron. Natomiast w razie braku porozumienia niezbędne będą negocjacje a w ostateczności rozstrzygniecie sporu będzie w gestii sądu powszechnego.

W skardze na powyższą decyzję Skarżący wniósł o jej uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych zarzucając naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy w zaskarżonej części to jest w punkcie VIII decyzji organu pierwszej instancji i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie podczas gdy przepis ten należało zastosować i uchylić decyzję organu pierwszej instancji w zaskarżonej części to jest w punkcie VIII rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że wezwanie go pismem z dnia 15 października 2013 r. przez Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w [...] do złożenia decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody [...], oznacza, że również organ pierwszej instancji zapisy punktu VIII decyzji postrzega oczywiście jako warunki zawieszające, które mogą zablokować lub uniemożliwić zawarcie umowy a na pewno jako mogące istotnie oddalić w czasie moment zawarcia umowy.

Skarżący podniósł również, że wymagalność rozstrzygnięcia o zwrot nakładów nie została wyraźnie uregulowana w przepisach kodeksu cywilnego. W orzecznictwie przyjmuje się jednak, że samoistny posiadacz (a jest nim Prezydent) nie może żądać ich zwrotu przed dniem wydania rzeczy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga rozpoznawana według powyższych kryteriów okazała się niezasadna.

Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyrokach tutejszego sądu przywołanych w decyzji SKO to jest w wyroku z dnia 13 listopada 2013r, I SA/Wa 369/13 oraz z dnia 25 czerwca 2014 r. I SA/Wa 2870/13.

Na wstępie wyjaśnić należy, że ustanowienie użytkowania wieczystego w trybie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] przebiega w dwóch fazach. W pierwszej fazie, stanowiącej etap postępowania administracyjnego, organ bada materialnoprawne przesłanki ustanowienia tego prawa, a więc czy wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego (wcześniej wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy) został wniesiony w terminie określonym w art. 7 ust. 1 dekretu oraz czy wykorzystywanie nieruchomości przez dawnego właściciela, bądź jego następcę prawnego da się pogodzić z przeznaczenie gruntu w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (art. 7 ust. 2 dekretu). W przypadku ich spełnienia organ administracyjny wydaje decyzję ustanawiającą to prawo na rzecz oznaczonych podmiotów i ustala czynsz symboliczny. Na tym kończy się rola organu administracyjnego.

Następny etap prowadzony jest natomiast na podstawie przepisów cywilnoprawnych i kończy się zawarciem umowy użytkowania wieczystego - w formie aktu notarialnego - pomiędzy gminą a osobą uprawnioną z decyzji.

Wprawdzie w art. 7 ust. 3 in fine dekretu wskazuje się, że w razie uwzględnienia wniosku gmina określi warunki, pod którymi umowa może zostać zawarta, niemniej określenie tych "warunków" - regulowanych obecnie przepisami kodeksu cywilnego – odnosi się do fazy postępowania cywilnego, które będzie prowadzone dopiero po wydaniu wyżej wymienionej decyzji. Oznacza to, że wyłącznie w granicach drugiego etapu rozstrzyga się o "warunkach" zawarcia umowy użytkowania wieczystego. Przepisy dekretu, nie zawierają żadnych regulacji pozwalających organowi administracji publicznej na kształtowanie - na etapie postępowania administracyjnego - obowiązków przyszłego użytkownika wieczystego związanych ze zwrotem nakładów, czy innych warunków, które mogą być uzgadniane wyłącznie w fazie postępowania cywilnego.

Postanowienia organu w opisanym zakresie (pkt. VIII decyzji ) nie mogą zatem skutecznie kształtować sytuacji prawnej Skarżącego i muszą być uznane za nie mające jakiegokolwiek normatywnego znaczenia w tej fazie postępowania. Potraktować je należy jako niewiążącą informację, a nie władcze rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach strony.

Wiążące ustalenia odnośnie rozliczenia poniesionych nakładów mogą być ustalone tylko w ramach negocjowania warunków umowy dekretowej, bądź w sprawie o rozliczenie nakładów przez sądem powszechnym.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.