Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 119/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2, art. 225, art. 261
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Juliusz Antosik po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Syndyka Masy Upadłości M. S.A. w upadłości w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Po 1542/07 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości M. S.A. w upadłości w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 17 sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia terminu zapłaty podatku od towarów i usług za styczeń 2007 r. postanawia: 1. oddalić zażalenie, 2. zwrócić Syndykowi Masy Upadłości M. S.A. w upadłości w P. z Kasy Naczelnego Sądu Administracyjnego nienależnie uiszczony wpis od zażalenia w kwocie 100 (słownie: sto) zł.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Po 1542/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek Syndyka masy upadłości M. S.A. w upadłości w P. o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd I instancji, uzasadniając motywy swojego rozstrzygnięcia, wskazał, że Spółka nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych wynoszących na tym etapie postępowania 500 zł. Zaznaczył, że z załączonych dokumentów wynika, że wartość aktywów Spółki wynosiła 46.865.072,27 zł, pasywów 46.865.072,27 zł, zysk 3.392.672,10. Obciążenia i uznania na rachunkach bankowych Spółki przekroczyły kilkaset tysięcy złotych. Skarżąca jest właścicielem środków trwałych, w tym specjalistycznego sprzętu, samochodów, nieruchomości. Średniomiesięczne koszty funkcjonowania spółki na podstawie października 2007 r. wynoszą 308.750 zł. Zdaniem Sądu I instancji, skarżący dysponuje zatem majątkiem , którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu.

Skarżąca Spółka wniosła zażalenie na to postanowienie, wpłacając jednocześnie na konto Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 zł tytułem opłaty od zażalenia.

W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że sytuacja finansowa Spółki jest bardzo trudna. Strona skarżąca od dnia 21 marca 2005 r., znajduje się w stanie upadłości. Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2006 r. Sąd Rejonowy w P., Wydział XV Gospodarczy dla Spraw Upadłościowych i Naprawczych zmienił postanowienie z dnia 21 marca 2005 r. na postanowienie o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku. Posiadany przez Skarżącą majątek w postaci rzeczowych aktywów trwałych jest w przeważającej większości zabezpieczony na rzecz wierzycieli upadłej spółki. Nieruchomości są w 99% zabezpieczone hipoteką, natomiast ruchomości zostały przewłaszczone na rzecz K. lub zostały w inny sposób zabezpieczone. Strona wskazała jednocześnie, że z dostarczonych dokumentów wynika, że upadła Spółka generuje straty oraz, iż ma ujemny kapitał własny. Z uwagi na brak środków zalega z płatnościami na rzecz wierzycieli.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy osobie prawnej, a także jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, w zakresie częściowym może być przyznane – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ratio legis tego przepisu polega na wyłączeniu strony z ogólnej zasady partycypowania w kosztach procesu określonej w art. 199 p.p.s.a., pod warunkiem, że wykaże ona, że jej sytuacja majątkowa uniemożliwia pokrycie kosztów postępowania sądowego. Skoro zaś przyznanie prawa stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w treści art. 199 p.p.s.a., na mocy której strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, to jego przyznanie powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy również wskazać, że treść art. 246 § 2 p.p.s.a. wskazuje, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek dostarczenia takich informacji, które stanowiłyby podstawę dla Sądu do orzeczenie o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Bez wątpienia strona skarżąca przedstawiła szereg dokumentów, z których bezsprzecznie wynika, że jej sytuacja finansowa jest bardzo trudna. Niemniej jednak z dokumentów tych nie wynika, żeby strona skarżąca nie była w stanie uiścić wpisu w wysokości 500 zł. Wręcz przeciwnie, wynika z nich, że w skład masy upadłości wchodzi znaczny majątek, z którego zaspokajać się będą jej wierzyciele. Koszty procesu zainicjowanego przez Syndyka, w myśl ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U.03.60.535), a konkretnie jej art. 342, wchodzą w skład należności znajdujących się w kategorii pierwszej. Nie ma więc przeszkód aby koszty sądowe wynoszące 500 zł również zaspokoić z masy majątkowej. Należy również wskazać, że strona skarżąca wciąż prowadzi działalność gospodarczą w znacznych rozmiarach, osiągając obroty finansowe liczone w milionach złotych. Nawet jeśli obroty te ulegają ciągłemu zmniejszaniu w stosunku do lat ubiegłych, to nadal są na tyle wysokie, aby umożliwiały wygospodarowanie części środków pieniężnych, ze środków przeznaczonych na finansowanie prowadzonej działalności gospodarczej, na pokrycie wpisu sądowego w takiej wysokości.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto należy wskazać, że strona skarżąca uiściła nienależnie wpis w wysokości 100 zł od swojego zażalenia. W art. 261 tejże ustawy zawarta jest norma prawna, która wskazuje, że od tego typu zażaleń nie pobiera się opłat sądowych. W związku z tym, o zwrocie nienależnie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 225 w związku z art. 261 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.