Wyrok NSA, sygn. akt II SA 265/88
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1988-04-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Hasła tematyczne: Zatrudnienie
Pracownicy urzędów państwowych
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 3, art. 18 ust. 1, art. 38, art. 12 ust. 1
journal: Dz.U. 1982 nr 31 poz. 214
law: Ustawa z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych.
article: art. 104
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. Przeniesienie urzędnika mianowanego do pracy w innym urzędzie na okres do sześciu miesięcy /art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych - Dz.U. nr 31 poz. 214 ze zm./ następuje w formie decyzji, a nie polecenia służbowego w rozumieniu art. 18 ust. 1 tej ustawy. Decyzja taka nie może być wykonana do czasu rozpatrzenia wniesionego odwołania, chyba że nadano jej klauzulę natychmiastowej wykonalności lub wydał ją naczelny organ administracji państwowej.

2. Odmowa wykonania nieostatecznej decyzji o czasowym przeniesieniu do innej pracy przez urzędnika, który wykorzystuje środki ochrony swoich uprawnień przewidziane w art. 38 powyższej ustawy, nie może być uznana za naruszenie obowiązków pracownika. Do czasu natomiast zakończenia decyzją ostateczną postępowania administracyjnego w sprawie czasowego przeniesienia nie jest dopuszczalne wydanie ostatecznej decyzji o zawieszeniu tego urzędnika w pełnieniu obowiązków służbowych z powołaniem się na art. 12 ust. 1 powyższej ustawy.

TEZY

1. Przeniesienie urzędnika mianowanego do pracy w innym urzędzie na okres do sześciu miesięcy /art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych - Dz.U. nr 31 poz. 214 ze zm./ następuje w formie decyzji, a nie polecenia służbowego w rozumieniu art. 18 ust. 1 tej ustawy. Decyzja taka nie może być wykonana do czasu rozpatrzenia wniesionego odwołania, chyba że nadano jej klauzulę natychmiastowej wykonalności lub wydał ją naczelny organ administracji państwowej.

2. Odmowa wykonania nieostatecznej decyzji o czasowym przeniesieniu do innej pracy przez urzędnika, który wykorzystuje środki ochrony swoich uprawnień przewidziane w art. 38 powyższej ustawy, nie może być uznana za naruszenie obowiązków pracownika. Do czasu natomiast zakończenia decyzją ostateczną postępowania administracyjnego w sprawie czasowego przeniesienia nie jest dopuszczalne wydanie ostatecznej decyzji o zawieszeniu tego urzędnika w pełnieniu obowiązków służbowych z powołaniem się na art. 12 ust. 1 powyższej ustawy.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Waldemara P. na decyzję Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1987 r. /bez numeru/ w przedmiocie zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w R. w dniu 30 października 1987 r. przeniósł Waldemara P. z dniem 1 listopada 1987 r. na okres sześciu miesięcy z Urzędu Skarbowego w R. do pracy w podległej mu Izbie, nie podając motywów i pouczenia o możliwości wniesienia odwołania. Waldemar P. nie wyraził zgody na przeniesienie i zwrócił się do Dyrektora Izby Skarbowej w R. o uzasadnienie jego rozstrzygnięcia. W dniu 5 listopada 1987 r. Dyrektor Izby Skarbowej w R. udzielił Waldemarowi P. upomnienia za odmowę podjęcia pracy w Izbie Skarbowej w R., przyjmując, że przeniesienie było poleceniem służbowym, którego niewykonanie jest naruszeniem obowiązków pracownika.

Następnie Dyrektor Izby Skarbowej w R. wystąpił do właściwej komisji dyscyplinarnej z wnioskiem o wymierzenie Waldemarowi P. kary wydalenia z pracy i podkreślił, że pracownik ten nie wykonał polecenia o przeniesieniu go do pracy, lecz odwołał się do Ministra Finansów. W dzień później Dyrektor Izby zawiesił Waldemara P. w pełnieniu obowiązków służbowych ze względu na wszczęcie przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego.

Od decyzji Dyrektora o przeniesieniu, zawieszeniu i wymierzeniu kary upomnienia Waldemar P. odwołał się do Ministra Finansów. W piśmie z dnia 30 listopada 1987 r. podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów poinformował odwołującego się, że Minister Finansów nie znalazł podstaw do uwzględnienie odwołania od udzielonej kary porządkowej upomnienia. W ocenie podsekretarza stanu, zaniechanie wykonania polecenia służbowego o przeniesieniu d pracy w Izbie Skarbowej jest naganne i stanowi naruszenie obowiązków służbowych.

W toku rozpoznawania odwołania Waldemara P. od decyzji o zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych Departament Kadr Ministerstwa Finansów zaproponował podsekretarzowi stanu utrzymanie w mocy tej decyzji i propozycja ta została akceptowana dnia 22 grudnia 1987 r. Akceptację tę Departament Kadr potraktował jako decyzję Ministra Finansów i zawiadomił o niej Waldemara P. pismem z dnia 24 grudnia 1987 r., podkreślając, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w R. była uzasadniona faktem, iż Waldemar P. w sposób manifestacyjny odmawiał wykonania polecenia służbowego o przeniesieniu do pracy w Izbie Skarbowej w R., a taka postawa może wpłynąć demobilizująco na pozostałych pracowników urzędu skarbowego.

Odwołanie Waldemara P. od decyzji o przeniesieniu go do izby skarbowej nie zostało rozpatrzone.

Waldemar P. zaskarżył do sądu administracyjnego decyzję Ministra Finansów o zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych, kwestionując możliwość poprawnego rozstrzygnięcia jego sprawy na tym etapie, skoro wcześniejsze odwołanie od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w R. o przeniesieniu go do pracy w Izbie Skarbowej nie zostało przez Ministra Finansów rozpatrzone.

W odpowiedzi na skargę podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów wniósł o jej oddalenie, decyzje wydane w dotychczasowym postępowaniu uznał za w pełni zasadne, akceptując jednocześnie zgodność decyzji o zawieszeniu skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych z art. 12 ust. 1 ustawy z 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 38 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych /Dz.U. nr 31 poz. 214 ze zm./ w sześciu wypadkach ingerencja w stosunek pracy mianowanego urzędnika państwowego /wypowiedzenie lub rozwiązanie stosunku pracy, przeniesienie albo zlecenie wykonywania innej pracy, przeniesienie na niższe stanowisko, zawieszenie w pełnieniu obowiązków służbowych/ następuje w formie decyzji, od której przysługuje odwołanie do kierownika organu nadrzędnego, a następnie - skarga do sądu administracyjnego. Czynności takie zatem muszą spełniać warunki przewidziane w art. 107 i art. 130 Kpa dla decyzji administracyjnych pod względem formy, treści i ograniczenia możliwości egzekwowania nieostatecznych decyzji.

Przeniesienie urzędnika do pracy w innym urzędzie na okres do sześciu miesięcy w trybie art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych /Dz.U. nr 31 poz. 214 ze zm./ jest czasowym przekształceniem stosunku pracy i następuje w formie decyzji, a nie polecenia służbowego w rozumieniu art. 18 ust. 1 tej ustawy. W razie braku zgody urzędnika na takie przeniesienie decyzja organu I instancji nie może być wykonana do czasu rozpatrzenia wniesionego odwołania, chyba że nadano jej klauzulę natychmiastowej wykonalności lub decyzję wydał naczelny organ administracji państwowej. Odmowa wykonania nieostatecznej decyzji przez pracownika, który wykorzystuje środki ochrony swoich uprawnień, przewidziane w art. 38 ustawy, w żadnym razie nie może być uznana za naruszenie obowiązków pracownika.

Rozpoznawana skarga dotyczy tylko zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych, ponieważ dotychczas Minister Finansów nie rozpatrzył jego odwołania od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w R. o przeniesieniu do pracy w Izbie Skarbowej w R. Fragmentaryczne nawiązanie do tego przeniesienia, zawarte w piśmie podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów z dnia 30 listopada 1987 r. dotyczącym oceny zasadności wymierzenia kary porządkowej, nie ma charakteru stanowiska organu odwoławczego w sprawie przeniesienia.

Mimo rozpatrywania przez sąd tylko zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych, co - jak dotąd - jest ostatnim etapem ingerencji organów w jego stosunek pracy, nie można pominąć głównej przyczyny, która powodowała stosowanie wobec niego coraz ostrzejszych środków. Przyczyną tą było błędne rozumienie istoty przeniesienia przewidzianego w art. 10 ust. 3 tej ustawy jako polecenia służbowego, w oderwaniu od przyjętej w art. 38 ust. 1 klasyfikacji takiej czynności jako decyzji. Wypowiadając ten pogląd, Sąd nie formułuje merytorycznej oceny decyzji o przeniesieniu skarżącego do pracy w Izbie Skarbowej w R., ponieważ będzie mógł to uczynić dopiero po wydaniu decyzji przez Ministra Finansów jako organ odwoławczy i jej zaskarżeniu. Sąd pragnie podkreślić, że bez zakończenie ostateczną decyzją postępowania administracyjnego w sprawie czasowego przeniesienia urzędnika państwowego do innej pracy nie było dopuszczalne wydanie ostatecznej decyzji o zawieszeniu skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych, to jest w sprawie będącej ze swej istoty konsekwencją sposobu załatwienia pierwszej sprawy. Biorąc pod uwagę te uwarunkowania, Minister Finansów nie mógł utrzymać w mocy decyzji o zawieszeniu Waldemara P. w pełnieniu obowiązków tylko dlatego, że przeciwko niemu zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne. Mimo formalnego spełnienia warunku przewidzianego w art. 12 ust. 1 omawianej ustawy decyzja ta była dotknięta wadą naruszenia prawa materialnego, wynikającego z błędnego rozumienia prawnej istoty przeniesienia urzędnika do pracy w innym urzędzie.

Artykuły 107 i 127 par. 2 Kpa w związku z art. 17 par. 1 pkt 1 Kpa określają, jakie elementy powinna zawierać decyzja i jaki organ w postępowaniu odwoławczym może ją wydać. Sposób zawiadamiania strony o treści decyzji Ministra /ściślej - akceptacji przez niego propozycji departamentu/ jest sprzeczny z prawem i - poza Ministerstwem Finansów nie jest praktykowany w orzecznictwie naczelnych organów administracji państwowej.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa orzekł jak w sentencji.