Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 742/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1, par. 2,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 255,
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2014 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności budżetu państwa; oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. J. jest decyzja Ministra Finansów z [...] stycznia 2014 r., utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r. wydanej w przedmiocie określenia do zwrotu do budżetu państwa kwoty dochodów budżetowych pobranych w okresie od dnia 1 kwietnia 2013 r. do dnia 20 maja 2013 r. w związku z gospodarowaniem nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa i nieprzekazanych przez M. J. do budżetu państwa w łącznej kwocie 228.999,69 zł, oraz w przedmiocie określenia terminów, od których należy naliczyć odsetki należne w sprawie. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym :

Na podstawie przedłożonego przez Prezydenta M. J. kwartalnego sprawozdania z wykonania planu dochodów związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego ustawami (Rb-27ZZ) za okres od początku roku do końca drugiego kwartału 2013 r. Wojewoda [...] i ustalił, że w analizowanym okresie M. J., miasto na prawach powiatu, pobrało w dziale 700 rozdziale 70005 dochody w kwocie 3.782.535,43 zł, z czego potrącono udział na rzecz jednostki samorządu terytorialnego w wysokości 939.304,49 zł. Powyższe oznaczało, że M. J., miasto na prawach powiatu, powinno przekazać dochody na rachunek Wojewody [...] w kwocie 2.843.230,94 zł, a przekazało do 25 czerwca 2013 r. kwotę 782.360,22 zł, natomiast do 15 lipca 2013 r. 23.436,12 zł.

Mając powyższe na uwadze Wojewoda [...] zawiadomieniem z dnia 30 września 2013 r. nr [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia M. J. do zwrotu do budżetu państwa kwoty dochodów budżetowych pobranych przez M. J., miasto na prawach powiatu, w związku z gospodarowaniem nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa i nieprzekazanych przez M. J. do budżetu państwa w łącznej kwocie 228.999,69 zł, oraz w sprawie określenia terminów, od których należy naliczyć odsetki.

Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] Wojewoda [...] określił M. J., miastu na prawach powiatu, do zwrotu do budżetu państwa kwotę dochodów budżetowych pobranych przez M. J. w okresie od dnia 1 kwietnia 2013 r. do dnia 20 maja 2013 r. w związku z gospodarowaniem nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa i nieprzekazanych przez M. J. do budżetu państwa w łącznej kwocie 228.999,69 zł, w tym:

1. dochodów budżetowych pobranych przez M. J. w okresie od dnia 1 kwietnia 2013 r. do dnia 10 stycznia 2013 r. i nieprzekazanych do budżetu państwa w kwocie 136.121,81 zł,

2. dochodów budżetowych pobranych przez M. J. w okresie od dnia 11 kwietnia 2013 r. do dnia 20 kwietnia 2013 r. i nieprzekazanych do budżetu państwa w kwocie 43.720,63 zł,

3. dochodów budżetowych pobranych przez M. J.w okresie od dnia 21 kwietnia 2013 r. do dnia 10 maja 2013 r. i nieprzekazanych do budżetu państwa w kwocie 21.229,35 zł,

4. dochodów budżetowych pobranych przez M. J. w okresie od dnia 11 maja 2013 r. do dnia 20 maja 2013 r. i nieprzekazanych do budżetu państwa w kwocie 27.927,90 zł.

Jednocześnie ww. decyzją Wojewoda [...] określił Stronie terminy naliczenia odsetek, liczonych w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych od dnia następującego po upływie terminu, do którego M. J. zobowiązane było przekazać pobrane dochody budżetowe, tj.:

- od kwoty dochodów określonej w pkt. 1 - od dnia 16 kwietnia 2013 r.

- od kwoty dochodów określonej w pkt. 2 - od dnia 26 kwietnia 2013 r.,

- od kwoty dochodów określonej w pkt. 3 - od dnia 16 maja 2013 r.,

- od kwoty dochodów określonej w pkt. 4 - od dnia 28 maja 2013 r.,

do dnia zwrotu wskazanych kwot dochodów do budżetu państwa.

Pismem z dnia 28 listopada 2013 r. M. J. złożyło odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r., wnosząc o jej uchylenie w całości i orzeczenie o braku podstaw do dokonania zwrotu albo uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania wszczętego w sprawie.

Wskazaną na wstępie decyzją Minister Finansów utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że w świetle treści art. 255 ustawy o finansach publicznych nie ulega wątpliwości, że strona powinna była przekazać pobrane (przekazane na konto bankowe przez podmioty zobowiązane) dochody do budżetu państwa, stosując jedynie odpowiednie pomniejszenie dochodów budżetowych o dochody przysługujące jednostce samorządu terytorialnego, związane z wykonaniem konkretnych zadań, zrealizowanych we wskazanym w sprawie okresie.

Jak wynika z dokumentów dotyczących sprawy, fakt nieprzekazania - w trybie przepisów ustawy o finansach publicznych - przez M. J., do czasu wydania zaskarżonej decyzji Wojewody [...], wskazanych w decyzji należności do budżetu państwa nic jest kwestią sporną pomiędzy organem pierwszej instancji a Stroną postępowania. Nie stanowi również przedmiotu sporu okoliczność, że wskazane w decyzji kwoty stanowią należności, które co do zasady, powinny być przekazane do budżetu państwa. W ocenie Strony, przedstawione w sprawie okoliczności jednak uzasadniają "zwolnienie" Miasta z obowiązku przekazania dochodów budżetu państwa w prawidłowej wysokości.

Zdaniem Ministra Finansów organ pierwszej instancji słusznie zwrócił uwagę, że ustawa o finansach publicznych nie przewiduje wyjątków dających podstawę do odstąpienia od wydania orzeczenia w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa dochodów budżetowych pobranych i nieodprowadzonych przez Stronę, w związku z gospodarowaniem nieruchomościami Skarbu Państwa. Odstąpienia od wydania ww. decyzji nie stanowi zatem również okoliczność zastosowania środków egzekucyjnych w odniesieniu do dochodów podlegających przekazaniu do budżetu państwa w trybie art. 255 ust. 1 i 2 ustawy o finansach publicznych.

Dalej Minister wyjaśnił, że jak wynika z art. 255 ust. 4 ustawy o finansach publicznych, w przypadku nieprzekazania dochodów budżetowych w terminach, o których mowa w ust. 1 i 2 ww. przepisu, dysponent części budżetowej przekazujący dotację celową wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego naliczane są odsetki. Podkreślono, że powyższa decyzja ma charakter deklaratoryjny. Zaległość jednostki samorządu terytorialnego powstaje bowiem z mocy prawa, a treść decyzji jedynie potwierdza kwotę dochodów przypadających do zwrotu oraz termin, od którego naliczane są odsetki.

Zdaniem organu odwoławczego kwestie dotyczące przyczyn niedokonania zwrotu dochodów, analogicznie jak kwestie ewentualnej winy lub jej braku, zaniedbania czy przyczynienia się do nieprawidłowości, nie są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy prowadzonej w trybie art. 255 ust. 4 ustawy o finansach publicznych. Przedmiotem decyzji wydanej na podstawie ww. przepisu ustawy o finansach publicznych jest bowiem określenie kwoty dochodów przypadającej do zwrotu i terminu, od którego naliczane są odsetki, w każdym przypadku gdy stwierdzony zostanie fakt nieprzekazania dochodów budżetowych w określonych w ustawie terminach.

Zdaniem Ministra podnoszone w odwołaniu kwestie dotyczące ewentualnego nieuregulowania kwestii podatkowych związanych z podatkiem od nieruchomości nie należą do zakresu przedmiotowej regulacji określonej w art. 255 ustawy o finansach publicznych. Dochodzenie ewentualnych należności z tego tytułu nie może odbywać się kosztem naruszenia postanowień art. 255 ust. 1 i 2 ustawy o finansach publicznych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. J. wniosło o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Finansów oraz poprzedzającej jej decyzji Wojewody [...] nr [...] " z dnia [...] listopada 2013 r., a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów procesu. Zaskarżonej decyzji zarzucono :

1. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 255 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 z późn. zm.) oraz przepisów art. 89 ustawy z dnia 17 czerwca 196G r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 z późn. zm), poprzez:

przyjęcie, że Miasto, pomimo posiadania wierzytelności z tytułu zaległego podatku od nieruchomości należnego od Wojewody i dokonanego zajęcia egzekucyjnego miało przekazać dochody budżetowe w łącznej kwocie 228.999,69 zł do budżetu państwa,

wydanie decyzji określającej do zwrotu dochody budżetowe w łącznej kwocie 228.999,69 zł do budżetu państwa, pomimo braku podstaw prawnych do jej wydania;

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 poz. 267 ), polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym niewyjaśnienia okoliczności i przyczyn nieprzekazania w całości pobranych dochodów budżetu państwa oraz dowolnej ocenie dowodów, wyrażającej się w uznaniu, że podniesione przez Prezydenta M. J. argumenty oraz przedłożone dokumenty nie mają znaczenia w przedmiotowej sprawie,

3. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania tj. art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego polegające na błędnym uzasadnieniu decyzji, jak również braku wskazania w uzasadnieniu, dlaczego organ odmówił mocy dowodowej dokumentom, przedłożonym przez Prezydenta M. J.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie.

Podstawowym celem sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień) a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności.

Dokonując w rozpoznawanej sprawie oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia Sąd stanął na stanowisku, iż organy administracji zarówno przy wydawaniu decyzji w I jak i w II instancji nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy.

W konsekwencji Sąd oddalił skargę jako niezasadną podzielając w całości stanowisko i argumentację przedstawione przez Ministra Finansów w zaskarżonej decyzji.

Stosownie do art. 255 ustawy o finansach publicznych, zarząd jednostki samorządu terytorialnego przekazuje pobrane dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami, pomniejszone o określone w odrębnych ustawach dochody budżetowe przysługujące jednostce samorządu terytorialnego z tytułu wykonywania tych zadań, na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową, według stanu środków określonego na:

1. 10 dzień miesiąca - w terminie do 15 dnia danego miesiąca;

2. 20 dzień miesiąca - w terminie do 25 dnia danego miesiąca.

Pobrane do dnia 31 grudnia i nieprzekazane w terminach, o których mowa w ust. 1. dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami są przekazywane odpowiednio przez zarząd jednostki samorządu terytorialnego na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową - w terminie do dnia 8 stycznia roku następującego po roku budżetowym, a gdy ten dzień jest dniem wolnym od pracy - do pierwszego dnia roboczego po tym terminie. Dochody, o których mowa w ust. 1 i 2, są przekazywane wraz z należnymi odsetkami:

pobranymi od dłużników z tytułu nieterminowo regulowanych należności stanowiących dochód budżetu państwa;

naliczonymi w wysokości jak dla zaległości podatkowych w przypadku nieodprowadzonych dochodów budżetowych przez zarząd jednostki samorządu terytorialnego w terminach, o których mowa w ust. 1 i 2.

W przypadku nieprzekazania dochodów budżetowych w terminach, o których mowa w ust. 1 i 2, dysponent części budżetowej przekazujący dotację celową wydaje decyzję określającą kwotę dochodów przypadającą do zwrotu i termin, od którego naliczane są odsetki. Do dochodów budżetowych nieprzekazanych przez jednostkę samorządu terytorialnego do budżetu państwa stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zwrotu dotacji.

Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazuje, iż z treści art. 255 ust. 1 ustawy o finansach publicznych wprost wynika obowiązek zarządu jednostki samorządu terytorialnego przekazania pobranych dochodów budżetowych związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami, pomniejszonych o określone w odrębnych ustawach dochody budżetowe przysługujące jednostce samorządu terytorialnego z tytułu wykonywania tych zadań, na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową, przy czym z mocy art. 255 ust. 5 ustawy o finansach publicznych do dochodów budżetowych nieprzekazanych przez jednostkę samorządu terytorialnego do budżetu państwa stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zwrotu dotacji. Samo zgromadzenie przedmiotowych dochodów na właściwym koncie obowiązku tego nie wypełnia. Konieczne jest "przekazanie" i obowiązek ten nie może zostać w żadnej części zniesiony lub ograniczony przez inne zdarzenia faktyczne i prawne – w tym w sytuacji, gdy organ egzekucyjny zajmie konto bankowe jednostki samorządu terytorialnego przeznaczone do obsługi należności Skarbu Państwa, co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Jak podkreśla się w piśmiennictwie (Ludmiła Lipiec-Warzecha, Komentarz do art. 255 ustawy o finansach publicznych, publ. LEX ) nieprzekazanie pobranych dochodów lub uchybienie terminom ich przekazania wynikającym z ust. 1 i 2 art. 255 ustawy obliguje dysponenta części budżetowej do wydania decyzji określonej w ust. 4 ustawy o finansach publicznych. Niewydanie tej decyzji może skutkować odpowiedzialnością dysponenta części budżetowej z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych.

Materiał dowodowy został przez organy zgromadzony i rozważony z należytą starannością. W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, a spór nie dotyczy faktów a wyłącznie stosowania prawa. Podstawowe dla rozstrzygnięcia fakty są zresztą między stronami niesporne.

Podstawę prawną wydanej decyzji stanowił art. 255 ust. 4 ustawy o finansach publicznych. Zajęcie konta bankowego przez Prezydenta M. J., występującego jako organ egzekucyjny i brak możliwości M. J. przekazania pobranych dochodów do budżetu państwa w określonych terminach stanowi tylko faktyczną przeszkodę w wykonaniu obowiązku określonego w art. 255 ust. 1 ustawy o finansach publicznych nie przesądza zaś o braku podstaw do wydania decyzji.

Bezsporne w sprawie jest bowiem, iż z tytułu gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa za okres od początku roku do końca drugiego kwartału 2013 r. M. J. uzyskało dochód w łącznej wysokości 3.782.535,43 zł., z której dokonało potrąceń na swoją rzecz w wysokości 939.304,49 zł Powyższe oznaczało, że M. J. powinno było przekazać do na rachunek Wojewody [...] dochody w kwocie 2.843.230,94 zł, a przekazało do 25 czerwca 2013 r. kwotę 782.360,22 zł, natomiast do 15 lipca 2013 r. 23.436,12 zł. Uwzględniając dochody budżetowe pobrane przez M. J. w okresie od 1 stycznia 2013 r. do 31 marca 2013 r. w związku z gospodarowaniem nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa i nieprzekazane do budżetu państwa w łącznej kwocie 1.808.434,91 zł, która została określona do zwrotu do budżetu państwa decyzją Wojewody [...] nr [...] z [...] września 2013 r. oraz dochody przekazane do budżetu państwa (782.360,22 zł + 23.436,12 zł), M. J. nie przekazało do budżetu państwa dochodów pobranych w okresie od 1 kwietnia 2013 r. do 20 maja 2013 r. w wysokości 228.999,69 zł.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako niezasadną.