Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2151/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Rada Adwokacka
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 pkt 8, art. 79 ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędzia WSA Piotr Borowiecki Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2010 r. sprawy ze skargi T. S. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów adwokackich oddala skargę


UZASADNIENIE

T. S. (dalej zwany także skarżącym) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z [...] października 2009 roku, nr [...], która po rozpoznaniu jego odwołania utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej [...] z [...] maja 2009 r. o skreśleniu go z listy aplikantów adwokackich.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły art. 58 pkt. 8, art. 79 § 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jednolity Dz. U. z 2002r. Nr 123 , poz.1058 ze zm.) – zwanej dalej p. o a., § 8 Uchwały nr [...] Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] września 2005 r. w sprawie "Regulaminu aplikacji adwokackiej" (zwanej dalej Regulaminem) w związku z art. 75 ust. 2 w zw. z art. 65 pkt 1 p. o a. i § 9 Regulaminu.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia obu organów stanowiły następujące ustalenia:

Okręgowa Rada Adwokacka [...] uchwałą z [...] lipca 2007 roku wpisała T. S. na listę aplikantów adwokackich Izby Adwokackiej [...]. Wobec braku sprzeciwu Ministra Sprawiedliwości złożył on [...] września 2007 roku ślubowanie i z dniem [...] października 2007 roku rozpoczął szkolenie w Kancelarii Adwokackiej adwokat A. K. w [...] pod jej patronatem.

Pismem z [...] czerwca 2008 roku adwokat A. K., jako patronka, poinformowała ORA[...], iż od [...] czerwca 2008 roku aplikant zaprzestał - bez jej zgody i bez usprawiedliwienia - odbywania zajęć praktycznych w Kancelarii, podając jako powód takiego postępowania zamiar zmiany osoby patrona.

Pismem z [...] czerwca 2008 r. Kierownik Szkolenia Aplikantów Adwokackich ORA [...] poleciła T. S. wykonywanie obowiązków aplikanta pod kierunkiem patronki, przypominając stosowne przepisy Regulaminu aplikacji adwokackiej.

W odpowiedzi, skarżący usprawiedliwiał swoją nieobecność na zajęciach u patronki zwolnieniem lekarskim od [...] czerwca 2008 roku, a jednocześnie wymienił sprawy w których, w tym czasie występował przed sądami w dniach [...] i [...] czerwca 2008 roku.

W kolejnym piśmie z [...] lipca 2008 roku, patronka poinformowała ORA [...], że w okresie [...]-[...]czerwca 2008 roku aplikant przedłożył 3 zaświadczenia lekarskie o niezdolności do odbywania zajęć praktycznych w dniach od[...], od [...] i od [...] czerwca 2008 roku, natomiast od [...]czerwca nie zgłosił się na zajęcia praktyczne ani nie podał w żadnej formie (pisemnej, osobiście lub telefonicznie) przyczyn swojej nieobecności.

Zaproszony na posiedzenie ORA [...] dnia [...] września 2008 r. skarżący wyjaśnił, że nie widzi możliwości współpracy z patronką, brak jest porozumienia w zakresie wynagrodzenia, zmuszony był zarejestrować się jako osoba bezrobotna. Nie uczęszczał na zajęcia z patronem z uwagi na brak środków do życia. Spotkania z patronem kończyły się kłótnią. Prosił ją o wyrażenie zgody na zmianę patrona, na co nie wyraziła zgody. Wyjaśnił, że samodzielnie podjął decyzję, że nie podejmie praktyk u patronki.

Pismem z [...] września 2008 roku skarżący złożył wniosek do ORA [...] o zmianę patrona załączając pisemną, oznaczoną datą [...] maja 2008 r., zgodę adwokatów J. K. i T. K. na objęcie go patronatem.

Na posiedzeniu w dniu [...] października 2008 roku ORA [...] wysłuchała adwokat A. K. - patronkę skarżącego i podjęła uchwałę o skreśleniu go z listy aplikantów adwokackich.

Na skutek odwołania skarżącego od powyższej uchwały powyższej Prezydium NRA uchwałą z dnia [...] kwietnia 2009 roku Prezydium NRA uchyliło zaskarżoną uchwałę wskazując, że zasadniczą przyczyną uchylenia był rezultat głosowania w sprawie skreślenia z listy aplikantów adwokackich. W wyniku tego głosowania 1 głos był "za", a 10 głosów było "przeciw", co mogło sugerować, iż większość głosujących opowiedziała się przeciwko wnioskowi o skreślenie, w sytuacji, gdy uchwałą ORA [...] skreślono skarżącego z listy. Prezydium NRA wskazało na brak wątpliwości co do rzeczywistej intencji głosujących, jednakże z przyczyn formalnych uchyliło uchwałę. Jednocześnie sformułowało pewne sugestie do organu I instancji, zmierzające do podjęcia próby poszukania innego rozwiązania zaistniałej sytuacji.

Po ponownym rozpatrzeniu, uchwałą z dnia [...] maja 2009 roku ORA [...] skreśliła T. S. z listy aplikantów adwokackich. Uzupełniła postępowanie dowodowe przed organem I instancji przez ponowne wysłuchanie aplikanta i patrona. Uwzględniła, dokonując oceny materiału dowodowego, że aplikant zaliczył kolokwium roczne otrzymując oceny bardzo dobre i dobre. Jednocześnie zaznaczyła, że według patronki, aplikant ma problem ze stosowaniem prawa w praktyce.

Przede wszystkim podkreśliła, że pomijając okres zwolnienia lekarskiego, bez usprawiedliwienia od dnia [...] czerwca 2008 r. nie odbywa praktyk u swojego patrona — adw. A. K. ORA oceniła, że aplikant ponownie wysłuchany nie negował, że złożył wniosek o zawieszenie praktyk zawodowych na czas nieokreślony. Także przyznał, że był pouczony przez Dziekana o tym, że prawo o adwokaturze nie przewiduje takiej instytucji jak zawieszenie aplikanta w praktykach zawodowych na czas nieokreślony a nadto, że zgodnie z § 9 regulaminu aplikacji adwokackiej ma obowiązek odbywać aplikację pod kierunkiem patrona.

ORA ustaliła, że aplikant upatrywał istniejący konflikt z patronką, nie otrzymywanie wynagrodzenia, za przyczynę nie uczęszczania na praktyki u patrona. Z tej przyczyny złożył wniosek o zmianę patrona. Na tym samym posiedzeniu ORA, pouczono aplikanta, że jego obowiązkiem jest odbywanie praktyk u swojego patrona. Na podstawie oświadczeń złożonych zarówno przez aplikanta jak i patrona na posiedzeniu ORA w dniu ponownego rozpatrzenia sprawy ustalono, że aplikant od [...].06.2008 r. do październikowego posiedzenia nie podjął praktyk u adw. A. K.

ORA wzięła także pod uwagę, że adw. A. K. na posiedzeniu ORA w dniu [...] września 2008 r., jako patron, wskazała na słabe przygotowanie praktyczne aplikanta, brak samodzielności przy wykonywaniu zleconych czynności i że nie zauważa u niego postępów. Wyjaśniła, że aplikant otrzymywał wynagrodzenie oraz miał pokrywane opłaty za szkolenia zawodowe i jej zdaniem nie jest to źródło konfliktu, zaś o tak zgłoszonym przez aplikanta problemie dowiedziała się od Kierownika Szkolenia. Zeznała, że wcześniej aplikant nigdy nie sygnalizował, że ma kłopoty finansowe bądź, że nie jest zadowolony z otrzymywanego wynagrodzenia.

Na podstawie zebranych dowodów, uzupełnionych o wysłuchanie aplikanta i patrona organ samorządu adwokackiego I instancji ocenił, że zachodzą okoliczności przewidziane w art. 79 § 2 p.o a. oraz w § 8 Regulaminu aplikacji adwokackiej, na podstawie których okręgowa rada adwokacka może skreślić aplikanta adwokackiego z listy aplikantów adwokackich w okresie pierwszych dwóch lat aplikacji, jeżeli stwierdzi jego nieprzydatność do wykonywania zawodu adwokata. Stwierdził, że dowody te potwierdzają, że zachowanie aplikanta jest sprzeczne z art. 75 ust. 2 w zw. z art. 65 pkt 1 p.o a. i jak też z § 9 regulaminu aplikacji adwokackiej. Uznał, że aplikant nie potrafił wskazać czego dotyczy, na jakim podłożu i w jaki sposób przejawia się konflikt między nim a patronem. Ocenił jako gołosłowne jego twierdzenie, że konflikt dotyczy braku wynagrodzenia, gdyż nie potwierdza tego ani patron, ani pozostałe okoliczności sprawy. Wynika z nich, że do czasu zapoznania się z opinią patrona aplikant odbywał praktyki, nie zwracał się o zgodę na dodatkowe zatrudnienie.

Ocenił zatem, że istota problemu sprowadza się do tego, że aplikant nie potrafił dostosować się do wskazówek patrona i przyjąć, że skoro ma problemy z praktycznym stosowaniem przepisów prawa, to winien ten problem rozwiązać poprzez intensywniejszą praktykę w kancelarii. Fakt, że patron nie przychylił się do wniosku aplikanta i nie wyraził zgody na odbywanie stażu za granicą nie świadczy o tym, że istniał konflikt, natomiast świadczy o roszczeniowym nastawieniu aplikanta do patrona.

Wskazał, że powołane przepisy wskazują, że aplikantem adwokackim może być osoba, która jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Pojęcie rękojmi w rozumieniu art. 65 pkt 1 p.o a., wielokrotnie interpretowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, oznacza z jednej strony cechy charakteru kandydata takie jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem. Z drugiej strony: dotychczasowe zachowanie osoby pragnącej zostać adwokatem, a więc postępowanie do czasu wpisania na listę - odpowiadające ocenom moralnym i etycznym. Ocenie winno podlegać postępowanie i zachowanie danej osoby zarówno w sferze zawodowej, jak i prywatnej w dłuższym okresie czasu.

Zdaniem ORA, T. S. swoim postępowaniem usiłuje wymusić decyzję o zmianie patrona. Taką postawę oceniła jako rażąco naganną, co oznacza, że nie spełnia on przesłanek z art. art. 75 ust. 2 i art. 65 pkt 1 p. o a., a tym samym stwierdziła nieprzydatność aplikanta do wykonywania zawodu adwokata na podstawie art. 79 ust. 2 p. o a. i postanowiła o jego skreśleniu z listy aplikantów.

T. S. złożył odwołanie od powyższej uchwały. Przede wszystkim zarzucił, że wymagała ona uchwały o stwierdzeniu nieprzydatności do wykonywania zawodu adwokata. Zarzucił dowolność w ocenie stanu faktycznego, a nadto brak podstawy prawnej do uznania jego nieprzydatności do zawodu. Powołał się na brak kar dyscyplinarnych, ostrzeżeń, bardzo dobrze zdane kolokwium roczne, dobre i bardzo dobre opinie sędziów z wykonywanej praktyki.

Wskazał, że genezę nieporozumień stanowi jego wniosek o zmianę patrona. W jego ocenie, z akt sprawy i stanowiska NRA jednoznacznie wynika, że zaistniały przesłanki do wydania pozytywnej decyzji o zmianie patronatu. Niewykonywanie praktyk u patronki uzasadniał konfliktem przejawiającym się stworzeniem atmosfery wykluczającej normalne odbywanie aplikacji. Przejawiało się to między innymi stałą groźbą patronki, że jeżeli będzie odbywał aplikację pod kierunkiem innego patrona doprowadzi do tego, aby jej nie ukończył.

Stwierdził, że wypowiedzi patronki nie korespondują z materiałem dowodowym poprzez to, że wypowiedziała się o jego słabym przygotowaniu i predyspozycjach do zawodu. Taką ocenę określił jako "nieprawdziwą i oszczerczą", co wynika z zestawienia jej wypowiedzi i wydanej pozytywnej opinii o aplikancie. Ponadto jego godną postawę i bardzo dobre merytoryczne przygotowanie potwierdzają opinie sędziów i fakt wygrania państwowego konkursu na członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Za "skandaliczne" uznał stwierdzenie ORA, że swoim zachowaniem próbuje wymusić decyzję o zmianie patrona. Według niego, zmiana patrona jest jedynie aktem administracyjnym przewidzianym przez regulamin, gdzie po złożeniu wniosku i spełnieniu przesłanek określonych w § 9 pkt 4 regulaminu wydaje się decyzję. W jego przypadku decyzja taka nigdy nie została wydana, mimo złożenia wniosku. Została wydana natomiast niezrozumiała dla niego decyzja o skreśleniu z listy aplikantów. Stwierdzenie ORA, że informowano go o braku podstaw do uwzględnienia wniosku o zmianę patrona odwołujący określił jako: "nieprawdziwą i ułomną próbą ratowania wątpliwego w tym przypadku autorytetu rady". Wskazał, że obowiązkiem każdej instytucji w RP jest złożenie pisemnej odpowiedzi na pisemny wniosek.

Nadto, z faktu, że był zarejestrowany w Urzędzie Pracy [...] jako bezrobotny od [...] października 2007 r. wynika, że wyklucza to i przekreśla twierdzenie patronki o wynagrodzeniu, które gdyby otrzymywał, musiałoby być wynagrodzeniem minimalnym dla pracowników, związanym z odprowadzaniem składek na ubezpieczenie, co uniemożliwiał jego status bezrobotnego

Dodatkowo twierdził, że wystąpił u udzielenie mu przerwy w aplikacji adwokackiej z powodu braku środków na utrzymanie oraz koniecznością opieki nad ciężko chora babcią i były to, jego zdaniem, ważne powody do uwzględnienia wniosku.

Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej rozpoznając odwołanie podzieliło w całości stanowisko ORA [...] oraz podstawę prawną podjętej decyzji.

Uznało, że zawarte w § 9 ust. 1 Regulaminu aplikacji adwokackiej sformułowanie, iż aplikant odbywa aplikację pod kierunkiem patrona wyznaczonego przez dziekana okręgowej rady adwokackiej, wskazuje na konieczność stosowania się przez aplikanta do poleceń patrona przez cały czas trwania aplikacji. W § 4 ust. 1 umowy o szkolenie zawodowe w ramach szkolenia aplikantów adwokackich, zawartej w dniu 2 października 2008 roku pomiędzy patronką i aplikantem znajduje się m.in. zapis, iż ... "W trakcie trwania szkolenia aplikant zobowiązany jest do wykonywania poleceń Patrona" (k. 57).

W oparciu o § 9 ust. 1 Regulaminu aplikacji adwokackiej, § 4 ust. 1 umowy o szkolenie zawodowe, jak również o treść ślubowania, mocą którego aplikant ślubował "obowiązki swe wypełniać gorliwie...", Prezydium oceniło postępowanie aplikanta adwokackiego w okresie od dnia 2 czerwca 2008 roku:

Ustaliło, że w dniu [...] maja 2008 roku adw. A. K. - patronka aplikanta sporządziła opinię po zakończeniu roku szkoleniowego. Do wyboru miała trzy warianty opinii: negatywna, pozytywna i celująca. Wydała opinię ogólną pozytywną, jednak zawierającą pewne uwagi o konieczności praktyki umożliwiającej aplikantowi samodzielne wykonywanie powierzonych czynności, położenie nacisku na praktyczne zastosowanie posiadanej wiedzy oraz większą staranność i dokładność w wykonywaniu powierzonych czynności. Przy ocenie umiejętności praktycznych wskazana została konieczność poprawy pod względem formalnym i merytorycznym czynności wymienionych w punktach 3-5 opinii.

Organ odwoławczy ustalił, że po wydaniu opinii i wręczeniu jej aplikantowi przez patrona, już w dniu [...] czerwca 2008 roku zakomunikował on patronce, iż od tego dnia rezygnuje ze współpracy. Po powiadomieniu przez patronkę o powyższym ORA , Kierownik Szkolenia Aplikantów Adwokackich poleciła mu pismem z [...] czerwca 2008 r. wykonywanie obowiązków aplikanta pod kierunkiem Patrona adw. A. K., pod rygorem nie zaliczenia okresu nieusprawiedliwionej nieobecności do czasu aplikacji oraz zapoznanie się z treścią regulaminu aplikacji adwokackiej.

Organ ustalił i ocenił, że w odpowiedzi na powyższe pismo aplikant nie powoływał się na nieporozumienia z patronką, a tłumaczył swoją nieobecność w Kancelarii zwolnieniami lekarskimi obejmującymi okresy: [...] czerwca 2008 roku. Pismem z [...] lipca 2008 roku patronka poinformowała ORA [...], że zachowanie aplikanta nie uległo zmianie i od daty ostatniego zwolnienia nie zgłosił się na zajęcia ani nie podał w jakiejkolwiek bądź formie przyczyn swojej nieobecności.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę na rozbieżności w stanowisku aplikanta, który na posiedzeniu ORA [...] w dniu [...] września 2008 roku jako przyczynę nie uczęszczania na zajęcia z patronem podał, że nie miał środków do życia, zmuszony był zarejestrować się jako osoba bezrobotna, a brak porozumienia w sprawie wynagrodzenia powoduje brak możliwości współpracy z patronką.

Z drugiej strony aplikant przyznał, że nie zwracał się do Kierownika Szkolenia Aplikantów Adwokackich o wyrażenie zgody na dodatkowe zatrudnienie. Ustalił nadto, że po kolokwium ([...] lipca 2008 roku) aplikant złożył Kierownikowi Szkolenia oświadczenie, że podejmie praktykę u swojego patrona, jednak po tej rozmowie samodzielnie zdecydował, że jej jednak nie podejmie.

Organ odwoławczy wziął pod uwagę, że patronka adw. A. K. zaproszona na posiedzenie ORA [...] w dniu [...] października 2008 roku poinformowała, że po wystawieniu opinii aplikant oświadczył jej o zamiarze zmiany patrona i nie podjął dalszej praktyki w jej kancelarii. Otrzymywał od niej "stypendium" na pokrycie opłat za szkolenie i nigdy nie słyszała od niego o problemach finansowych. Wskazywała, że nie przestrzegał dyscypliny.

Ustalił i ocenił, że na posiedzeniu ORA [...] w dniu [...] maja 2009 roku, aplikant nie potrafił udzielić jasnej odpowiedzi na pytanie o przyczynę konfliktu pomiędzy nim, a patronką. Stwierdził jedynie, że podłożem konfliktu był brak zatrudnienia przez patrona i podtrzymał wniosek o zmianę patrona. Natomiast patronka zeznała, że do czasu wystawienia opinii o aplikancie współpraca odbywała się bezkonfliktowo, przy czym aplikant poprosił o wyrażenie zgody na wyjazd za granicę celem odbycia stażu, na co nie chciała się zgodzić. Przyznała, że nie wykluczała udzielenia takiej zgody w momencie kiedy nastąpi poprawa w stosowaniu przez aplikanta przepisów prawa. Poinformowała, że otrzymywał wynagrodzenie w kwocie 700 złotych – tyle - ile zaakceptował przy rozpoczęciu aplikacji, a ponadto opłacała mu szkolenie zawodowe.

Prezydium NRA oceniając materiał dowodowy podkreśliło, że relacja patron - aplikant nie jest relacją równorzędnych podmiotów. Aplikant odbywa aplikację pod kierunkiem patrona, a więc patron kieruje aplikantem. Wszelkie objawy niesubordynacji aplikanta wobec patrona i wobec organów samorządu adwokackiego są nie tylko niezgodne z przepisami Regulaminu aplikacji adwokackiej i ze złożonym ślubowaniem, ale stanowią podstawę do przyjęcia, że taka osoba swoim dotychczasowym zachowaniem nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, a więc jest do zawodu adwokata nieprzydatna i zgodnie z przepisem art. 79 ust. 2 p.o a. może być skreślona z listy aplikantów adwokackich.

Organ odwoławczy wskazał, że możliwość zmiany patrona jest dopuszczalna, o ile następuje za zgodą Dziekana. Aplikant może starać się o zmianę patrona, ale bez zgody Dziekana nie może decydować, kto będzie jego patronem, a kto nie będzie. Postępowanie aplikanta, w którym odmówił wykonywania obowiązków aplikanta pod kierunkiem dotychczasowej patronki, nie wykonał zaleceń Kierownika Szkolenia, a następnie nie wywiązał się z obietnicy złożonej Kierownik Szkolenia, że podejmie praktykę u swojej patronki - stanowi dostateczne uzasadnienie przyjęcia jego nieprzydatności do wykonywania zawodu adwokata i stanowi podstawę skreślenia go z listy aplikantów adwokackich, jak to uczyniła ORA [...] w zaskarżonej uchwale. Ocenił, że jest to faktyczna przyczyna skreślenia, a nie - jak podaje aplikant w odwołaniu - podtrzymanie wniosku o zmianę patrona.

Prezydium NRA wskazało, że jego sugestia w uzasadnieniu uchwały z dnia [...] kwietnia 2009 roku co do możliwości zmiany patrona, nie może być rozumiana - jak to czyni skarżący w odwołaniu - jako przesądzenie o spełnieniu wszystkich przesłanek do zmiany patronatu. Decyzję w tej mierze mógł podjąć wyłącznie Dziekan ORA [...]. Oceniło nadto, że używanie przez aplikanta - w tekście odwołania takich określeń, jak: nieprawdziwe i oszczercze zarzuty Patronki, skandaliczne stwierdzenie Okręgowej Rady Adwokackiej, nieprawdziwa i ułomna próba ratowania wątpliwego w tym przypadku autorytetu rady - potwierdziła dodatkowo ocenę nieprzydatności do zawodu adwokata.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. S. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] października 2009 r., nr [...] oraz utrzymującej w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej [...] z [...] maja 2009 r. w sprawie skreślenia go z listy aplikantów adwokackich.

Zarzucił zaskarżonym aktom:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego: poprzez błędne zastosowanie art. 79 ust. 2 p. o a., z uwagi na to, iż nie zostały spełnione przesłanki do skreślenia go z listy aplikantów adwokackich.

II. naruszenie przepisów prawa procesowego, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

- niezastosowanie art. 7 k.p.a. - polegające na nie wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, w przedmiotowej sprawie nie dążono do rozwiązania merytorycznego sprawy, organ nie dokonał wszechstronnej oceny okoliczności przy rozstrzyganiu sprawy — przez nie wyjaśnienie istoty konfliktu patron —aplikant, nie wyjaśnienie jakimi argumentami patronka uzasadniała brak wyrażenia zgody na zmianę patrona,

- niezastosowanie art. 10 k.p.a. - poprzez brak możliwości czynnego udziału w postępowaniu, a w szczególności nie udostępnieniu protokołu z przesłuchania adw. A. K. z posiedzenia Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia [...] października 2008 r. dotyczącego braku wyrażenia zgody na zmianę patrona, uniemożliwiając tym samym mi ustosunkowanie się do jej zarzutów. Brak możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie przed samym wydaniem decyzji,

- niezastosowanie art. 11 k.p.a. - poprzez nie wyjaśnienie przesłanek jakimi kierował się organ przy orzekaniu, gdyż sprawa dotyczyła zmiany patrona, a zakończyła się skreśleniem aplikanta,

- naruszenie art. 12 k.p.a - poprzez nie załatwienie sprawy w terminie, od złożenia wniosku o zmianę patrona minęło 16 miesięcy,

- naruszenie art. 13 k.p.a - poprzez nie załatwienie sprawy w sposób ugodowy, z uwagi na istniejącą taką możliwość już na etapie postępowania przed organem I instancji w drodze wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie zmiany patrona,

- naruszenie art. 14 k.p.a - poprzez wybiórcze protokołowanie jego wypowiedzi na posiedzeniu Rady Okręgowej [...] z dnia [...] września 2008 r., oraz całkowity brak protokołu z przesłuchania patronki adw. A. K. na posiedzeniu Rady Okręgowej [...] z dnia [...] października 2008 r.,

- naruszenie art. 79 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a - poprzez nie informowanie strony o terminie przeprowadzenia przesłuchania patronki przez Okręgową Radę Adwokacką, uniemożliwiając tym samym możność wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

III. naruszenie przepisów Regulaminu (uchwała nr 22/2005 Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 3 września 2005 r. w sprawie "Regulaminu aplikacji adwokackiej") oraz:

- uchwały nr 31/2005 Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 19 listopada 2005 r.

- uchwały nr 50/2006 Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 25 listopada 2006 r.

poprzez niezastosowanie § 8 ust. 1,2 i 3 Regulaminu, który enumeratywnie określa przypadki w których istnieje możliwość skreślenia aplikanta adwokackiego z listy aplikantów, w sytuacji gdy w stanie faktycznym sprawy, żadna z przesłanek do skreślenia nie występuje.

Z treści uzasadnienia skargi wynika, że zdaniem skarżącego, istotą sporu i zasadniczą kwestią dla całej sprawy jest jego wniosek złożony 5 czerwca 2008 r. do Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej [...] na podstawie § 9 pkt 4 Regulaminu o wyrażenie zgody na zmianę patrona tj. adw. A. K. i objęcie go patronatem przez adw. J. K. Po upływie 4 miesięcy od złożenia wniosku i braku odpowiedzi wystosował dnia [...] września 2008 r. pisemną ponowną prośbę o wyrażenie zgody na zmianę patrona, wraz z pisemną zgodą adwokatów J. i T. K. na objęcie patronatem. Ocenił, że stan faktyczny sprawy jednoznacznie wskazuje, iż zostały spełnione przesłanki do wydania pozytywnej decyzji o zmianie patronatu i pogląd ten podzieliła Naczelna Rada Adwokacka w swojej uchwale z dnia 21 kwietnia 2009 r.

Wskazał także, iż 6 lipca 2008 r. złożył również wniosek do Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej o udzielenie przerwy w zajęciach przewidzianych programem aplikacji tzw. urlop dziekański z uwagi trudną sytuację materialną i konieczność stałej opieki nad osobą najbliższą w rodzinie, który pozostał również nie rozpoznany.

Podnosił, że [...] września 2008 r. odbyło się posiedzenie Okręgowej Rady Adwokackiej, podczas którego podtrzymał wniosek o zmianę patrona z uwagi na konflikt osobisty patron - aplikant z uwagi na brak porozumienia w zakresie wynagradzania, a także w przejawie stałej groźby dotychczasowej patronki, która twierdziła, że jeżeli będzie odbywał aplikację pod kierunkiem innego patrona doprowadzi do tego, aby nie ukończył aplikacji adwokackiej.

Ocenił, że Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w dniu [...] kwietnia 2009 roku uchyliło pierwszą, zaskarżoną uchwałę ORA [...] z [...] października 2009 r., traktując za zbyt rygorystycznie skreślenie z listy aplikantów adwokackich za złożenie wniosku o zmianę patronatu, wskazując na rozwiązanie problemu przez wyrażenie zgody przez ORA na zmianę patrona i jego zażegnanie, gdy taką możliwość przewidują przepisy Regulaminu aplikacji adwokackiej, a zainteresowany osobę patrona wskazywał.

Podnosił, że skreślenie go na podstawie art. 79 ust. 2 p. o a. jest chybione ze względów formalno-prawnych. Uchwała ORA [...] z dnia [...] października 2008r. o skreśleniu z listy aplikantów adwokackich, jest według wykładni logicznej wtórną wobec przyjętej uprzednio uchwały o nieprzydatności do wykonywania zawodu adwokata. Ustawa nie upoważnia do domniemania, że skreślenie z list} aplikantów adwokackich równa się z decyzją o nieprzydatności do wykonywania zawodu. Według ustawy p. o a., a także uchwalonego przez Naczelną Radę Adwokacką Regulaminu aplikacji adwokackiej i egzaminu adwokackiego, aplikant adwokacki może zostać skreślony z listy aplikantów w kilku określonych przypadkach i żaden z nich nie stanowi podstawy podjętej przez ORA uchwały o skreśleniu z listy aplikantów. Wskazywał, jak w odwołaniu, iż podczas aplikacji nie otrzymywał żadnych kar dyscyplinarnych ani nawet ostrzeżeń. Kolokwium roczne zdał z ocenami bardzo dobrymi. Opinie od patronki również otrzymał pozytywną. Sześciu niezależnych sędziów podczas półrocznych obowiązkowych praktyk stwierdziło jego przydatność do wykonywania zawodu adwokata wystawiając oceny bardzo dobre i dobre. wskazując, iż posiada bardzo dobrą znajomość przepisów prawa jak i umiejętność ich zastosowania w praktyce. Nadto wygrał konkurs państwowy na członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego, który sprawdzał wiedzę jak i praktyczną umiejętność stosowania przepisów prawa.

Podnosił, że na posiedzeniu Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia [...] maja 2009 r. pytano go o wskazanie powodów do zmiany patrona. Nie wykonywanie praktyk u patronki adw. A. K. uzasadniał konfliktem z nią, przejawiającym się między innymi w stałej groźbie, że jeżeli będzie odbywał aplikację pod kierunkiem innego patrona doprowadzi do tego aby nie ukończył aplikacji adwokackiej. Jego zdaniem, za podtrzymanie wniosku o zmianę patrona po raz drugi został bezpodstawnie ukarany uchwałą o skreśleniu z listy aplikantów adwokackich i bez próby znalezienia alternatywnego rozwiązania.

Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a., które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niedokładnie wyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego oraz nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów. W aktach osobowych nie został zamieszczony wyciąg z protokołu posiedzenia ORA [...] z dnia [...] października 2008 r. dotyczący przeprowadzonej rozmowy z adwokat A. K. - patronką skarżącego, co uniemożliwia dokonanie własnej oceny treści tej rozmowy. Z uwagi na brak protokołu z przesłuchania adw. A. K. w przedmiocie nie wyrażenia zgody na zmianę patrona, jej wypowiedz nie może stanowić dowodu w sprawie

Kolejnym zarzutem formalnym jest brak odpowiedzi Dziekana ORA w [...] na wniosek z zmianę patrona z dnia [...] czerwca 2008 r. oraz na wniosek z dnia [...] lipca 2008 r. o udzielenie przerwy w odbywaniu aplikacji, od złożenia których upłynęło kolejno 16 i 15 miesięcy. Złożone w związku z tym dwie skargi na nie załatwienie sprawy w terminie do Prezydium NRA i obie pozostają wciąż nie rozpoznane.

Zarzucił, ze obie uchwały ORA [...] o skreśleniu go z listy aplikantów zostały podjęte na zasadzie jednostronnej uznaniowości, z pominięciem interesu strony, która nie powinna ponosić ujemnych konsekwencji wynikających z zaniedbań organu administracji.

Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej wnosiło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, stosownie do stanu prawnego z daty podjęcia aktu lub czynności a nie według przesłanek celowości czy słuszności.

Ponadto, w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga T. S. nie jest zasadna, albowiem zarówno zaskarżona uchwała Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] października 2009 r. oraz utrzymana przez nią w mocy uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej [...] nie naruszają prawa w sposób, który miałby wpływ na rozstrzygniecie sprawy.

Wbrew twierdzeniu skarżącego, istotą problemu nie jest złożony przez niego i podtrzymywany wniosek o zmianę patrona, ale samowolne nie uczęszczanie na zajęcia praktyczne u patrona oraz zachowanie aplikanta, po złożeniu wniosku o zmianę patrona podważająca posiadanie rękojmi, a co za tym idzie przydatności do zawodu adwokata.

Podstawę prawną uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej [...] z dnia [...] maja 2009 r. skreślającej skarżącego z listy aplikantów adwokackich stanowi art. 79 ust. 2 p. o. a. w zw. z § 8 Regulaminu aplikacji adwokackiej. Mając na względzie konstrukcję przepisu art. 79 ust. 2 p.o.a., przyznającego Okręgowej Radzie Adwokackiej możliwość skreślenia aplikanta z listy, jeżeli uzna ona jego nieprzydatność do wykonywania zawodu, stwierdzić należy, iż wydana na tej podstawie decyzja posiada charakter uznaniowy.

Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Wybór taki nie może być jednak dowolny, a więc musi on wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 2875/95, Wokanda 1996, Nr 6, s. 32; podobnie wyrok NSA z dnia 19 lipca 1982 r., II SA 883/82, PiP 1983, Nr 6, s. 141).

Kontrola decyzji uznaniowej przez sąd administracyjny polega w szczególności na sprawdzeniu, czy jej wydanie poprzedzone było prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. Sąd administracyjny kontroluje, czy w toku postępowania administracyjnego podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonywującej treści (tak m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, Nr 7, poz. 83).

Mając na względzie powyższe, w ocenie Sądu, nie można postawić organom samorządu adwokackiego zarzutu dowolności przy wydawaniu rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Dokonały one oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i na jego podstawie właściwie ustaliły stan faktyczny sprawy pozwalający na stwierdzenie, że zaistniały okoliczności uzasadniające wydanie uchwały o stwierdzeniu nieprzydatności aplikanta do wykonywania zawodu adwokata.

Przesłanką przesądzającą o nieprzydatności skarżącego do wykonywania zawodu adwokata ze względu na brak rękojmi, było samowolne zaprzestanie wykonywania praktyki pod kierunkiem wyznaczonego aplikantowi patrona, co organy te odebrały jako próbę wymuszenia zmiany patrona.

Zdaniem Sądu, materiał zgromadzony w sprawie potwierdza, iż taka okoliczność miała miejsce. Różnice zachodzą pomiędzy stronami jedynie w zakresie oceny przyczyn zaistniałego stanu oraz motywu działania skarżącego. Organy samorządu dokonują jej, wskazując na okoliczności samowolnego zaprzestania wykonywania praktyki u wyznaczonego patrona, podejmowania działań dyscyplinujących poprzez kierowane do skarżącego pisma i rozmowy ze strony Kierownika Szkolenia Aplikantów ORA [...] skutkujące ostatecznie wszczętym z urzędu postępowaniem i wezwaniem aplikanta na posiedzenie Okręgowej Rady Adwokackiej [...] celem wysłuchania jego wyjaśnień. Skarżący skupia się natomiast na zarzucie nierozpoznania jego wniosku o zmianę patrona i na tym tle formułuje zarzuty dotyczące naruszenia procedury administracyjnej wskazując, iż skutkiem zainicjowanego jego wnioskiem postępowania dotyczącego zmiany patrona było skreślenie go z listy aplikantów adwokackich.

Wbrew jednakże stwierdzeniom skarżącego, postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonych uchwał wszczęte zostało nie jego wnioskiem o zmianę patrona, lecz wskutek przedłożenia przez patrona informacji o zaprzestaniu przez aplikanta odbywania praktyk.

Ta okoliczność stanowiła również przedmiot rozmowy, na którą został przez okręgową radę adwokacką wezwany celem złożenia wyjaśnień. Skarżący zaprzestał uczęszczania na zajęcia z wyznaczonym patronem przed uzyskaniem zgody na zmianę patrona uprawnionego organu jakim był Dziekan ORA [...]. Nierozpoznanie wniosku przez dziekana uprawniało go do podjęcia działań określonych prawem, przewidzianych w k.p.a. w przypadku bezczynności organu, w żadnym zaś wypadku nie uprawniało do zaprzestania dotychczasowej praktyki.

Nie ulega wątpliwości, że postępowanie w przedmiocie zmiany patrona – prowadzone jest na wniosek zainteresowanego i było postępowaniem odrębnym. Istotnym jest, iż w § 9 ust. 4 Regulaminu dopuszczono możliwość zmiany patrona, jednakże pod określonymi warunkami. I tak, w trakcie aplikacji dziekan może skierować aplikanta do innego patrona po uprzednim zasięgnięciu opinii dotychczasowego patrona oraz po wysłuchaniu aplikanta.

Wskutek tego, wszelkie podnoszone w skardze naruszenia procedury, w tym bezczynność organu pierwszej instancji, mogły być podnoszone w ramach tego odrębnego postępowania.

Jednakże do chwili zakończenia tego postępowania – czyli wyrażenia zgody przez Dziekana ORA [...] na zmianę patrona - skarżący zobowiązany był do wykonywania praktyki u dotychczasowego patrona. Należy zwrócić szczególną uwagę na podkreślony zasadnie w zaskarżonych uchwałach, a wynikający z § 10 Regulaminu obowiązek wypełniania przez aplikanta poleceń patrona.

Także obowiązki i uprawnienia patrona są ściśle określone w Regulaminie. Szczególnie § 11 ust. 1 stanowi o obowiązku czuwania patrona nad prawidłowym przebiegiem aplikacji i dbaniu o przygotowanie aplikanta do zawodu. Obowiązek zawiadamiania okręgowej rady adwokackiej o podjęciu przez aplikanta czynności oraz o przerwach w wykonywaniu tych czynności wynika wprost z § 9 ust.6 Regulaminu. Także, jedynie za zgodą patrona, aplikant może wykonywać czynności na zlecenie innego adwokata.

W świetle powyższych uregulowań nie jest możliwym, bez uzyskania we właściwym trybie zgody konkretnego organu samorządu, zarówno samowolne zaprzestanie odbywania praktyki u przydzielonego patrona, jak też rozpoczęcie jej u innego adwokata w sytuacji, w której aplikant ma wyznaczonego patrona.

W świetle powyższych ustaleń i postanowień regulaminu nie można postawić organom zarzutu dowolności przy stwierdzeniu nieprzydatności do wykonywania zawodu adwokata i braku rękojmi w sytuacji, w której aplikant samowolnie zaprzestał on wykonywania praktyki u wyznaczonego patrona, a następnie pomimo pisemnego i ustnego zobligowania do wykonywania obowiązków aplikanta i zobowiązania się do podjęcia tych praktyk przed Kierownikiem Szkolenia Aplikantów ORA [...] samodzielnie i świadomie zdecydował, że jednak praktyki nie podejmie. Przy czym jego wniosek o zmianę patrona nie został rozpoznany, czyli nie uzyskał zgody Dziekana na zmianę patrona.

W ocenie Sądu, swoim postępowaniem skarżący spowodował uzasadnione działania dyscyplinujące organu samorządu adwokackiego (pisma, rozmowy), które okazały się bezskuteczne. Skarżący nie kontynuował dotychczasowej praktyki, a nie miał zgody ani na przerwę w odbywaniu aplikacji, ani na zmianę patrona.

Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że genezę nieporozumień z patronką stanowi jego wniosek o zmianę patrona, bowiem to z pisma patrona z 9 czerwca 2008 r. złożonego do ORA [...] wynika, że zaprzestał bez usprawiedliwienia odbywania zajęć praktycznych, a w dniu [...] czerwca 2008 r. poinformował patronkę o rezygnacji "ze współpracy". Z kolei, z jego pierwszych pisemnych wyjaśnień z [...] czerwca 2008 r. wynika, że nieobecność została usprawiedliwiona stosownym zwolnieniem lekarskim. Natomiast na skutek kolejnego zawiadomienia patronki z [...] lipca 2008 r. o nieusprawiedliwionej nieobecności aplikanta od [...] czerwca, ORA [...] w piśmie z [...] lipca 2008 r. wyznaczyła mu termin "celem złożenia wyjaśnień w sprawie absencji na praktykach zawodowych u swojego patrona", a nie celem rozpoznania wniosku o zmianę patrona. Wniosek taki oznaczony datą [...] czerwca 2008 r., a następnie ponowny z [...] września 2008 r. nie został rozpoznany. Z pierwszego wniosku wynika jednoznacznie, że motywem zmiany patrona było umożliwienie mu odbycia stażu zagranicznego. Ta faktyczna przyczyna zmiany dotychczasowej patronki, która na powyższy staż – na tym etapie nauki zawodu się nie zgadzała ze względów szkoleniowych, znalazła potwierdzeni w wyjaśnieniach patronki, a przede wszystkim w jej opinii z [...] maja 2008 r. wskazującej na zastrzeżenia w zakresie stosowania prawa w praktyce, która umożliwiłaby samodzielne wykonywanie powierzonych czynności. Tym samym twierdzenie o konflikcie z patronem zostało prawidłowo przez organy samorządu ocenione jako gołosłowne.

Prezydium NRA prawidłowo uznało, że relacja patron - aplikant nie jest relacją równorzędnych podmiotów, skoro aplikant odbywa aplikację pod kierunkiem patrona, czyli patron kieruje aplikantem. Z tego względu oceniła niesubordynację aplikanta wobec patrona i wobec organów samorządu adwokackiego jako zarówno niezgodne z przepisami Regulaminu aplikacji adwokackiej i ze złożonym ślubowaniem, ale i jako podstawę do oceny, że taka osoba swoim dotychczasowym zachowaniem nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, a więc jest do tego zawodu nieprzydatna i może być skreślona z listy aplikantów adwokackich zgodnie z przepisem art. 79 ust. 2 p.o a.

Ocena ta znalazła podstawę w postępowaniu aplikanta, w którym odmówił on wykonywania obowiązków aplikanta pod kierunkiem dotychczasowej patronki, nie wykonał zaleceń kierownika szkolenia, a następnie nie wywiązał się ze złożonej jej obietnicy, że podejmie praktykę u swojej patronki. Takie postepowanie legło u podstaw przyjęcia jego nieprzydatności do wykonywania zawodu adwokata, a tym samym stanowiło podstawę skreślenia go z listy aplikantów adwokackich.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. podkreślić należy, iż w myśl uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2005 r. (sygn. akt FPS 6/04) przedmiotowe naruszenie może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie skarżący miał możność na etapie postępowania odwoławczego ustosunkować się do wszystkich podnoszonych przez organ pierwszej instancji argumentów, w tym zacytowanych w uzasadnieniu uchwały twierdzeń patrona. A zatem fakt, iż nie został powiadomiony w trybie art. 10 k.p.a. o przesłuchaniu patrona, jak też nie został mu udostępniony protokół z jego przesłuchania nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy. W środkach zaskarżenia: odwołaniu, czy skardze nie podnosi takiego wpływu, nie uzasadnia i nie wskazuje jakie istotne okoliczności podnosiłby, gdyby umożliwiono mu wypowiedzenie się przed wydaniem kolejnych rozstrzygnięć, oraz po zapoznaniu się z zeznaniami patrona.

Skarżący zarzucał naruszenie zarówno art. 79 ust. 2 p.o.a. jak też § 8 ust. 1, 2 i 3 Regulaminu aplikacji adwokackiej wskazując na brak – przed skreśleniem z listy aplikantów adwokackich - uprzednio wydanej uchwały o stwierdzeniu w drodze odrębnej uchwały nieprzydatności do wykonywania zawodu adwokata. Nadto wywodził, że spośród wymienionych szeregu przypadków, w których aplikant może zostać skreślony z listy, w jego sytuacji żadna z nich nie znajduje zastosowania. Według skarżącego, aplikant może zostać skreślony z listy w przypadku stwierdzenia przez radę w ciągu pierwszych dwóch lat aplikacji jego nieprzydatności do wykonywania zawodu adwokata jedynie z powodu negatywnego wyniku kolokwium rocznego, negatywnej opinii patrona lub kierownika szkolenia o przebiegu aplikacji adwokackiej.

W ocenie Sądu, nie można podzielić powyższego stanowiska.

Zgodnie z art. 79 ust. 2 p.o a., Okręgowa Rada Adwokacka może skreślić aplikanta adwokackiego z listy aplikantów adwokackich w okresie pierwszych dwóch lat aplikacji, jeżeli stwierdzi jego nieprzydatność do wykonywania zawodu adwokata. Powyższy przepis znalazł przy tym odwzorowanie w treści § 8 ust. 1 Regulaminu aplikacji adwokackiej. Z kolei § 19 ust. 1 Regulaminu aplikacji adwokackiej (w brzmieniu ustalonym uchwałą Naczelnej Rady Adwokackiej nr 22/2008 z dnia 14 czerwca 2008 r. mającym zastosowanie do niniejszej sprawy na podstawie § 28 ust. 1) stanowi, iż podstawą do stwierdzenia przez okręgową radę adwokacką nieprzydatności aplikanta adwokackiego do wykonywania zawodu może być w szczególności: negatywny wynik kolokwium rocznego, negatywna opinia patrona, negatywna opinia kierownika szkolenia o przebiegu aplikacji adwokackiej. Sąd nie podzielił poglądu skarżącego, iż z przytoczonych przepisów wynika, iż okręgowa rada adwokacka może stwierdzić nieprzydatność aplikanta do wykonywania zawodu adwokata w oparciu o art. 79 ust. 2 p.o.a., jedynie w przypadkach wskazanych w § 19 ust. 1 Regulaminu aplikacji adwokackiej.

Taka interpretacja, de facto zawężająca zakres zastosowania w praktyce przez okręgową radę adwokacką uprawnienia przyznanego jej przez ustawodawcę w art. 79 ust. 2 p.o.a. jest błędna. Pomija ona bowiem okoliczność, iż § 19 ust. 1 Regulaminu aplikacji adwokackiej nie stanowi zamkniętego katalogu przesłanek, których zaistnienie uprawnia radę do skreślenia aplikanta. Z brzemienia § 19 ust. 1 Regulaminu aplikacji adwokackiej wynika, iż podstawą do stwierdzenia przez okręgową radę adwokacką nieprzydatności aplikanta adwokackiego do wykonywania zawodu może być w szczególności wystąpienie jednego z opisanych tam zdarzeń. Nie oznacza to jednak w żaden sposób, iż tylko zaistnienie jednej z wymienionych tam przesłanek umożliwia podjęcie przez radę uchwały o skreśleniu z listy aplikanta adwokackiego z powodu nieprzydatności do wykonywania zawodu. Nie zachodzi tym samym sprzeczność pomiędzy przepisem art. 79 ust. 2 p. o. a. a postanowieniami § 8 i § 19 Regulaminu aplikacji adwokackiej, ani tym bardziej postanowienia Regulaminu aplikacji adwokackiej nie modyfikują ukonstytuowanego przepisem art. 79 ust. 2 p.o.a. uznaniowego uprawnienia Okręgowej Rady Adwokackiej do skreślenia aplikanta z listy, jeżeli uzna ona jego nieprzydatność do wykonywania zawodu.

Z treści art. 79 ust. 2 p. o. a., jak też § 8 Regulaminu aplikacji adwokackiej nie wynika również, obowiązek wydawania przez Okręgową Radę Adwokacką dwóch odrębnych uchwał: w pierwszej kolejności w przedmiocie stwierdzenia nieprzydatności do wykonywania zawodu adwokata, a następnie w przedmiocie skreślenia aplikanta z listy. Norma § 8 stanowi m.in., że prawomocna uchwała stwierdzająca brak przydatności aplikanta do zawodu oznacza ustanie korporacyjnego stosunku szkolenia i jest podstawą do skreślenia aplikanta z listy aplikantów. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący nie czekając na decyzję Dziekana zaprzestał uczęszczania na szkolenie, samowolnie "podziękował za współpracę" wyznaczonej mu przez Dziekana patronce, mimo że korporacyjny stosunek szkolenia nie został przeniesiony przez Dziekana na innego adwokata.

Innymi słowy, zawartą w cyt. przepisie normę prawną należy odczytać jako uprawnienie rady do skreślenia z listy aplikanta w przypadku stwierdzenia jego nieprzydatności do wykonywania zawodu adwokata.

Sąd podziela pogląd, że z materiału dowodowego nie wynika, by aplikant wykazał rzeczywistą przyczynę konfliktu między nim a patronem, która uzasadniałaby samowolne zaprzestanie praktyki aplikanta i nieprzestrzeganie jego obowiązków określonych w § 9 ust. 4 Regulaminu. Przyjęty przez organy stan faktyczny zawierający wydarzeń nie potwierdza wersji aplikanta, że konflikt dotyczył braku wynagrodzenia. W okolicznościach niniejszej sprawy jest on gołosłowny. Ograny samorządu adwokackiego także logicznie uzasadniły – poprzez wskazaną wyżej dokumentację, że aplikant do czasu zapoznania się z opinią patrona odbywał praktyki, nie zwracał się także o zgodę na dodatkowe zatrudnienie.

Oceniły zatem prawidłowo, że istota problemu sprowadzała się do tego, że patron nie przychylił się do wniosku aplikanta i nie wyraził zgody na odbywanie stażu za granicą, jak i nie potrafił dostosować się do wskazówek patrona co do problemów z praktycznym stosowaniem przepisów prawa, co wskazywało na konieczność intensywniejszej praktyki w kancelarii. Innymi słowy fakt, że patron nie przychylił się do wniosku aplikanta i nie wyraził zgody na odbywanie stażu za granicą nie świadczy o tym, że istniał konflikt, a świadczył – i tu należy zgodzić się z oceną Rady - o roszczeniowym nastawieniu aplikanta do patrona.

Nie ma także znaczenia istotnego dla rozstrzygnięcia, brak wyjaśnień patronki złożonych [...] października 2008 r., bowiem stan faktyczny ustalony został prawidłowo w oparciu o także inne, powołane w zaskarżonej uchwale okoliczności i dowody – znajdujące się w aktach. Na marginesie należy wskazać, że wynika z nich, że aplikant od [...] października 2008 nie uczęszcza na zajęcia szkoleniowe aplikantów.

Tym samym skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.