Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1290/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi "F." M. L., M. R. Sp. j. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w pkt 2 w części dotyczącej nałożenia kary w wysokości 150 zł za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy, nałożenia kary w wysokości 50 zł za skrócenie dziennego czasu odpoczynku oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] grudnia 2005 r. w tym samym zakresie; 2. stwierdza, że decyzje opisane w pkt 1 w zakresie uchylonym nie podlegają wykonaniu; 3. w pozostałym zakresie oddala skargę; 4. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego "F." M. L., M. R. Sp. j. z siedzibą w K. kwotę 50 (pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] września 2005 roku na drodze krajowej nr [...] w N. zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] nr rej. [...], kierowany przez Pana R. R., użytkowany przez firmę "F" M. L., M. R. Spółka Jawna w K. Pojazdem tym przewożony był ładunek (samochód osobowy marki [...] z M. do K.). W toku kontroli stwierdzono zgodnie z oświadczeniem kierowcy, że przewożony ładunek nie jest własnością firmy, na pięciu okazanych tarczach tacho (z wyjątkiem bieżącej) uwidoczniona jest nieprawidłowa praca selektorem. Kierowca oświadczył, że odbierał wówczas wymagane odpoczynki.

Poza tym odnotowano, że na tarczy z dnia [...] września 2005 roku uwidocznione jest skrócenie dziennego czasu odpoczynku o 45’ (pomiędzy godz. 115 a 930) oraz występuje przekroczenie jazdy ciągłej o 40’ (pomiędzy godz. 1955 a 115). Na okoliczność powyższej kontroli został sporządzony protokół, który podpisał organ oraz osoba kontrolowana, nie zgłaszając żadnych uwag.

W związku z ustaleniami protokołu z dnia [...] września 2005 roku [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] pismem z dnia [...] listopada 2005 roku powiadomił "F." M. L., M. R. Spółka Jawna w K. o wszczęciu przeciwko niej postępowania administracyjnego z urzędu, ponadto wezwał stronę do przedłożenia organowi dokumentów wskazujących na to, że przewożony towar należał do tej firmy oraz zobowiązał do udokumentowania stosunku pracy z Panem R. R. na dzień kontroli lub złożenia licencji uprawniającej do wykonywania zarobkowego transportu rzeczy.

W odpowiedzi na zawiadomienie organu strona wyjaśniła, że przewożony towar nie stanowił własności K., że R. R. w dniu [...] września 2005 r. był pracownikiem firmy, oraz że spółka nie posiada licencji do wykonywania zarobkowego transportu rzeczy.

W tych warunkach faktycznych wydana została z upoważnienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] decyzja z dnia [...] grudnia 2005 roku Nr [...], na podstawie której na "F." M. L., M. R.i Spółka Jawna w K. została nałożona kara pieniężna w wysokości 8700 złotych, na którą złożyły się:

1. kara w wysokości 100 złotych za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy, przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne

a) o czas powyżej 15 minut do 30 minut za naruszenie przepisów art. 7 ust. 1-5 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85/EWG z dnia 20 grudnia 1985 roku w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985 r.) oraz art. 28 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r., Nr 92, poz. 879). Powyższa kara została nałożona na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6, art. 92 ust. 4 oraz na podstawie lp. 1.11.4 lit. a załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity, Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088),

2. kara w wysokości 50 złotych za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy, przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne

b) za każde rozpoczęte 30 minut, nałożona na podstawie art. 92, ust. 1 pkt 2 i 6, art. 92 ust. 4 oraz na podstawie lp. 1.11.4 lit b załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (tekst jednolity, Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088), a stanowiąca naruszenie art. 7 ust. 1-5 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985 r.) oraz art. 28 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879),

3. kara pieniężna w wysokości 50 złotych za skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne

a) o czas do jednej godziny, nałożona na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6, art. 92 ust. 4 oraz na podstawie lp. 1.11.1 lit. a załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088) a stanowiąca naruszenie art. 8 ust. 1-2 i ust. 7, art. 9 Rozporządzenia Rady (EWG) 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985 r.),

4. kara pieniężna w wysokości 500 złotych za nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego – przełącznik grup czasowych nie był używany lub był używany nieprawidłowo – za każdą wykresówkę, jeżeli kontrola była

c) nie ma wątpliwości co do zapisów na wykresówce, nałożona na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6, art. 92 ust. 4 oraz na podstawie lp. 1.11.9 ust. 3 lit. c załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088) stanowiąca naruszenie art. 15 ust. 3 i 4 Rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985 r.),

5. kara pieniężna w wysokości 8000 złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek na podstawie art. 92 ust. 1, art. 92 ust. 4 oraz na podstawie lp. 1.1.1 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym za naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.).

Od decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. "F." M. L., M. R. Spółka Jawna w K. złożyła odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie, w którym zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.

1. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia strony o zakończeniu postępowania i uniemożliwienie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz uniemożliwienie zgłoszenia przez stronę żądań,

2. art. 7 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, polegające na uznaniu przez organ, że przewóz samochodu [...] dokonany był przez przedsiębiorcę na jego potrzeby własne, podczas, gdy przewozu dokonał R. R. poza swoim czasem pracy na rzecz osoby trzeciej bez wiedzy i zgody "F." M. L., M. R. Spółka Jawna w K.

Podnosząc te zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Nr [...]:

1. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary z tytułu nieużywania lub nieprawidłowego używania przełącznika grup czasowych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, uznając, iż doszło do naruszenia art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a.,

2. w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy podzielając ustalenia faktyczne i argumentację prawną w niej zawartą.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał je za niezasadne. Według jego oceny należy odrzucić argumenty strony, albowiem odpowiedzialność administracyjno-prawna nie opiera się na winie lub jej braku lecz na obiektywnym naruszeniu przepisu. W myśl art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym karze pieniężnej za naruszenie przepisów cytowanych aktów prawnych podlega ten, kto wykonuje transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne. Ponadto wysokość kar za poszczególne naruszenia jest ściśle określona w załączniku do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym i nakładane są one w sposób obligatoryjny. Argumenty strony o niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego nie znajdują uzasadnienia. W sprawie przeprowadzono postępowania dowodowe w oparciu o protokół kontroli i dołączone do akt dokumenty. Strona została pouczona o przysługującym jej prawie składania wyjaśnień oraz wygłaszania wniosków dowodowych w trakcie postępowania wyjaśniającego, a także o możliwości wnoszenia uwag do protokołu. Przy wydaniu decyzji organ oparł się na dowodzie z dokumentów – wykresówek kierowcy R. R., które jednoznacznie wskazują, że obowiązujące normy czasu prowadzenia pojazdu były przekraczane.

Na osobach prowadzących profesjonalnie działalność gospodarczą spoczywa obowiązek znajomości przepisów prawa w danym zakresie działalności i stosowania się do wynikających z niego obowiązków.

Wewnętrzną sprawą kontrolowanej firmy jest taki dobór pracowników, który zapewni jej sprawne i prawidłowe funkcjonowanie. W świetle obowiązujących przepisów prawa za działania i zaniechania kierowcy odpowiedzialność administracyjno-prawną ponosi przedsiębiorca trudniący się transportem.

Na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2006 r. "F." M. L., M. R. Spółka Jawna wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa formalnego, tj.

1. art. 7, 10 § 1 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 rozporządzenia Rady EWG nr 3820/85/EWG z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego i z art. 28 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r., Nr 92, poz. 897 ze zm.) w zw. z art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.) i lp. 1.11.4 lit a i b załącznika do w/w ustawy,

2. art. 7,10 § 1 i 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 13 i 15 ust. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym za czuwanie nad prawidłowym funkcjonowaniem i odpowiednim użytkowaniem urządzeń rejestrujących w zw. z art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.) i lp. 1.11.9 ust. 3 lit b załącznika do w/w ustawy,

3. art. 7, 10 § 1 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 5 i 87 ust. 1 i art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 oraz art. 4 pkt 2, 3 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.) i lp. 1.1.1 załącznika do w/w ustawy,

4. art. 7, 10 § 1 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6 ust. 1, art. 8 ust 1 i 9 sekcja IV rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 roku Nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.) i lp. 1.11.1 załącznika do w/w ustawy,

Podnosząc powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie w całości decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2006 r. oraz poprzedzającej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2005 r. oraz zasądzenie od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz "F." M. L., M. R. Spółki Jawnej w K. zwrotu wszystkich kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej kierując się kryterium prawnym a nie słusznościowym tj. badają czy zaskarżona decyzja bądź też inny akt lub czynność są zgodne z prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 z późn. zm.) dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Skarga analizowana stosownie do wymienionych kryteriów jest częściowo zasadna, lecz nie z przyczyn w niej wskazanych.

Przed wszystkim należy wskazać, iż naruszenia jakich się dopuścił R. R., pracownik "F." M. L., M. R. Spółka Jawna miały miejsce na drodze krajowej nr [...] w N. w dniu [...] września 2005 r., podobnie decyzja organu I instancji zapadła w dniu [...] grudnia 2005 r.

Oba zdarzenia miały miejsce już po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, co obligowało organy i obywateli do przestrzegania prawa wspólnotowego, którym w niniejszej sprawie są Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85/EWG z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985 r.) oraz Rozporządzenie Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985 r.).

Jednakże w ślad za obowiązkiem przestrzegania w/w przepisów w ustawodawstwie polskim na datę naruszeń i na datę wydania decyzji I instancji nie istnieje norma sankcjonująca, tj. stanowiąca podstawę do nakładania kar za naruszenie cytowanych wyżej Rozporządzeń. Przepis art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym aż do dnia 21 grudnia 2005 r. nie wskazywał przepisów prawa wspólnotowego jako przepisów, których naruszenie uzasadniałoby nałożenie kary pieniężnej. Wskazana przez organy podstawa prawna nałożenia kary za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne (w łącznej wysokości 150 zł) oraz za skrócenie dziennego czasu odpoczynku, przy wykonywaniu transportu drogowego (50 zł) – art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym jest nieprawidłowa, albowiem naruszenia przepisów prawa wspólnotowego nie należy mylić z naruszeniem umowy międzynarodowej. W tym duchu wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 5 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1319/05. Organ zatem dopuścił się w tym przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do kolejnej podstawy nakładania kar, tj. art. 92 ust 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, organ nie wyjaśnił tej podstawy rozstrzygnięcia, co powoduje naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Tak więc z powyższych względów zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji w zakresie nałożenia kar za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy przy wykonywaniu transportu drogowego, jak i kara za skrócenie dziennego czasu odpoczynku podlegają uchyleniu na mocy art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) p.p.s.a.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących pozostałych rozstrzygnięć Sąd uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Główny Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej nałożenia kary z tytułu nieużywania lub nieprawidłowego używania przełącznika grup czasowych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Powodem uchylenia decyzji I-instancyjnej w tej części było naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Dodać należy, że decyzja w tej części jest również nieprawidłowa z przyczyn szczegółowo omówionych w niniejszym uzasadnieniu. Dlatego też skargę odnośnie tego naruszenia należało oddalić jako bezzasadną.

Podobnie chybione są zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowości nałożenia przez organ na skarżącego kary w wysokości 8000 złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Bezsporne jest w sprawie, iż pracownik skarżącego nie przewoził towaru stanowiącego własność firmy, a więc w sprawie nie został spełniony warunek z art. 4 pkt 4) c) ustawy o transporcie drogowym, aby dany przejazd uznać za przewóz na potrzeby własne. W takim wypadku, zgodnie z art. 4 3) ustawy o transporcie drogowym należy uznać, że wykonywany był transport drogowy, zaś do jego wykonania wymagane jest uzyskanie licencji w myśl art. 5 ust 1 ustawy o transporcie drogowym.

Skoro kierowca nie okazał licencji, organ prawidłowo nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 8000 złotych na podstawie art. 92 ust. 1, art. 92 ust. 4 oraz w oparciu o lp. 1.1.1 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088).

Okoliczność, podnoszona w skardze, że wspólnicy skarżącej spółki nie zlecali powyższego przewozu swojemu kierowcy, lecz uczynił to on bez ich wiedzy i zgody nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.

Jak trafnie podniósł Główny Inspektor Transportu Drogowego, w myśl art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, za naruszenie przepisów tej ustawy odpowiada "wykonujący transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne" zaś brak jego winy nie zwalnia go od odpowiedzialności administracyjnoprawnej, która jest odpowiedzialnością obiektywną i obciąża zawsze przedsiębiorcę a nie jego pracownika. Kwestia odpowiedzialności pracownika za niewykonanie obowiązków wobec pracodawcy jest odrębną sprawą i nie podlega rozpoznaniu w niniejszym postępowaniu.

Z tych wszystkich względów Sąd nie uwzględnił wniosku o przesłuchanie świadka i stron, bowiem niezależnie od bezcelowości dopuszczenia tego dowodu, jest on niedopuszczalny w świetle przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie prowadzi postępowania rozpoznawczego, orzekają co do istoty sprawy organy administracyjne, zaś Sąd sprawuje kontrolę legalności wydanych przez nich rozstrzygnięć. Może jedynie w świetle art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentu, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Co do podnoszonego w skardze zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., to nie zasługuje on na uwzględnienie, albowiem strona otrzymując zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie była pouczona przez organ o możliwości składania wyjaśnień w każdym stadium sprawy, jak również zapoznania się z aktami sprawy i składania wniosków dowodowych.

Z tych wszystkich względów skarga odnośnie nieprawidłowości nałożenia kary pieniężnej w wysokości 8000 złotych podlega oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono w myśl art. 206 p.p.s.a.