Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 867/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 1996 nr 67 poz 329
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.
article: art. 33 ust. 1 p. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2203
law: Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
article: art. 2, 11 i 12
journal: Dz.U. 2011 nr 139 poz 814
law: Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Michał Niedźwiedź (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Klimek, Sędzia WSA Urszula Zięba, po rozpoznaniu 12 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na czynność Zarządu Powiatu Chrzanowskiego z 30 maja 2022 r., nr EKS.3032.38.2022.TK3 w przedmiocie odmowy przyznania dotacji oświatowej za maj 2022 r. I) stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II) zasądza od Zarządu Powiatu Chrzanowskiego na rzecz Skarżącej kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

A. S., prowadząca Poradnię "P." w C. (dalej: Poradnia "P.") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na czynność Zarządu Powiatu Chrzanowskiego (dalej: Zarząd, organ, organ dotujący) w przedmiocie odmowy przyznania dotacji na dzieci objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju w miesiącu maju 2022 r. (pismo organu z dnia 30 maja 2022 r.).

Z przekazanych Sądowi przez organ dotujący akt administracyjnych, jak również akt administracyjnych znajdujących się przy sprawach I SA/Kr 398/22 , I SA/Kr 775/22 i I SA/Kr 956/22 (dotyczących odmowy przyznania dotacji na dzieci objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju za styczeń, luty, marzec i kwiecień oraz czerwiec 2022 r.), wynika następujący stan faktyczny sprawy:

1. Skarżąca od dnia 4 sierpnia 2014 r. prowadzi Poradnię "P.".

2. Skarżąca w dniu 18 września 2021 złożyła do organu dotującego wniosek o udzielenie dotacji na rok 2022, w którym podała informację o planowanej liczbie uczniów wskazując 35 uczniów (zarówno w okresie od stycznia do sierpnia jak i od września do grudnia), w tym:

- planowaną liczbę uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych – "5 w tym w okresie od stycznia do sierpnia 5 w okresie od września do grudnia 5",

- planowaną liczbę uczniów objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju "40 w tym w okresie od stycznia do sierpnia 30 w okresie od września do grudnia 30".

3. Pismem z dnia 28 grudnia 2021 r. Skarżąca potwierdziła ilość uczniów korzystających z usług Poradni na dzień 30 września 2021 r.

4. W dniu 4 maja 2022 r. Skarżąca złożyła do Starostwa Powiatowego w C. "Informację o liczbie uczniów maj 2022". W informacji tej Skarżącą przedstawiła imienną listę uczniów objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju (37 uczniów).

5. Skarżąca prowadzi także P. Przedszkole w X. realizując wczesne wspomaganie rozwoju dziecka. Z pisma organu z dnia 12 stycznia 2022 r. skierowanego do Ministerstwa Edukacji i Nauki wynika, że wobec Gminy X. podmiot Przedszkole spełnił obowiązek wynikający z zapisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych i przekazał dane do systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2021 r. uzyskując prawo do otrzymania z gminy dotacji na wczesne wspomaganie rozwoju dziecka, a Gmina otrzyma na podstawie systemu SIO odpowiednią wartość subwencji na realizację wczesnego wspomagania rozwoju dziecka.

6. Organ dotujący pismem z dnia 30 maja 2022 r. poinformował Skarżącą, że wniosek o udzielenie dotacji na rok 2022 dla "P." Poradni w C. w zakresie dotowania uczniów objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju – "Informacja o liczbie uczniów w miesiącu maju 2022 r." nie może zostać uwzględniony w związku z niespełnieniem w tym zakresie przez Poradnię "P." warunku zawartego w art. 33 ust. 1 p.2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1930 ze zm.), dalej "u.f.z.o.".

W piśmie tym organ podał, że wypłata dotacji wynikająca z wagi P8 (zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze dla dzieci i uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu głębokim) następuje zgodnie z "Informacją o liczbie uczniów w miesiącu maju 2022 r." po spełnieniu przez organ dotowany warunków określonych w art. 33 ust. 1 p.1 i 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych. W związku z powyższym, z uwagi iż w wymaganym terminie do 30 września danego roku bazowego nie wypełniony został wymóg przedstawienia informacji, o której mowa powyżej, tym samym wnioskowana dotacja nie może być udzielona w zakresie dotowania uczniów objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju.

Dalej organ zacytował treść przepisu art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz.U. z 2021 r., poz. 584), zgodnie z którym "Na podstawie danych zgromadzonych w bazie danych SIO zawartych w zbiorach danych szkół i placówek oświatowych, zbiorach danych innych jednostek wykonujących zadania z zakresu oświaty, zbiorach danych uczniów oraz zbiorach danych nauczycieli, według stanu na dzień 30 września, [...] są sporządzane: zestawienia zawierające dane dotyczące liczby uczniów i liczby etatów nauczycieli, niezbędne do dokonania podziału części oświatowej subwencji ogólnej między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego". [...] Zestawienia "są udostępniane w bazie danych SIO jednostkom samorządu terytorialnego nie później niż do dnia 15 grudnia, a jeżeli dzień ten wypada w dniu ustawowo wolnym od pracy, w najbliższym dniu roboczym". Jednostki samorządu terytorialnego, w terminie 30 dni od dnia udostępnienia w bazie danych SIO zestawień, potwierdzają prawdziwość danych zawartych w zestawieniach. Zarząd podał, że "P. Poradnia w C." nie zawierając w SIO danych o uczniach realizujących wczesne wspomaganie rozwoju dziecka, uniemożliwił organowi dotującemu kontrolę w tym zakresie. Powiat Chrzanowski nie otrzymał w metryczce subwencji na 2022 r. kwoty subwencji na wczesne wspomaganie rozwoju dziecka realizowane w Poradni "P.".

Organ dotujący podał, odnosząc się do zapisów art. 50 ust. 6 ustawy o systemie informacji oświatowej, że Poradnia "P." chcąc przenieść dzieci realizujące wczesne wspomaganie rozwoju dziecka z przedszkola dotowanego przez gminę do poradni, dotowanej przez powiat powinna była dokonać modyfikacji danych i przekazania do bazy danych SIO zmodyfikowanych danych oraz poinformować o tym jednostkę samorządu terytorialnego. Zarząd podał, że ustawodawca uwarunkował przekazanie dotacji łącznie od przekazania organowi dotującemu informacji o planowanej liczbie dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju oraz przekazania do SIO danych według stanu na dzień 30 września roku bazowego. Braku spełnienia drugiego warunku nie można tłumaczyć stanem zerowym w rubryce konkretnej wagi, gdyż system SIO zeruje wszystkie niewypełnione rubryki.

Dalej organ podał, że w związku z faktem, że rok szkolny nie pokrywa się z rokiem budżetowym procedura ustalenia danych niezbędnych do obliczenia subwencji oświatowej według stanu na dzień 30 września jest zakończona w momencie określenia wysokości subwencji zapisanej na rok budżetowy dla jednostki samorządu terytorialnego i następuje po potwierdzeniu prawdziwości danych w bazie danych SIO oraz poinformowaniu o tym jednostkę samorządu terytorialnego. Zatem stan z 30 września określa wysokość naliczonej części edukacyjnej subwencji dla JST. Wysokość ta obowiązuje przez 12 miesięcy następnego roku budżetowego, a podmiot dotowany ma obowiązek comiesięcznie określić liczby uczniów uprawnionych do dotacji w poszczególnych wagach subwencji. Zarząd podał także, że nie kwestionuje wypłaty comiesięcznej kwoty dotacji według stanu określanego w informacji składanej przez organ dotujący o liczbie uczniów. Organ wskazał, że podtrzymuje natomiast opinię, co do konieczności określenia liczby uczniów placówki dotowanej według stanu na 30 września roku bazowego, którego to warunku Poradnia "P." nie dokonała.

W skierowanej do WSA w Krakowie skardze na czynność Zarządu Powiatu Chrzanowskiego pełnomocnik skarżącej sformułował zarzuty naruszenia:

I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie, tj. zaniechanie ustalenia przez organ, że w przedmiotowym stanie faktycznym Skarżąca przekazała dane do Systemu Informacji Oświatowej wg. stanu na dzień 30 września 2021 roku oraz informowała o planowanej liczbie uczniów, mimo iż:

a) organ nie przedstawił żadnego dowodu, że Skarżąca nie przekazała danych na dzień 30 września 2021 r.;

b) Skarżąca, w piśmie z dnia 28 grudnia 2021 r., dostarczyła do organu dowód, że dane zostały przekazane w terminie;

a w konsekwencji przyjęcie, że Skarżącej dotacja oświatowa na wczesne wspomaganie rozwoju dziecka na rok 2022 w maju się nie należy, podczas gdy z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że Skarżąca przekazała wymagane informacje do Systemu Informacji Oświatowej odnośnie stanu liczby uczniów na dzień 30 września 2021 r. (rok bazowy) oraz przed dniem 30 września informowała o planowanej liczbie uczniów;

2. art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w przedmiocie udzielenia dotacji w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, w szczególności poprzez bardzo lakoniczne uzasadnienie odmowy przyznania dotacji oraz z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych twierdzeń oraz brak odniesienia do argumentacji i zarzutów podnoszonych w dalszych pismach Skarżącej, w tym wobec braku odniesienia się do treści pisma z dnia 18 września 2021 r., ale również wobec uznania prawidłowego wypełnienia danych w Systemie Informacji Oświatowej w zakresie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych (pole P8) i wobec stwierdzenia niewypełnienia danych odnośnie wczesnego wspomagania rozwoju (P6) pomimo, że dane te wypełnia się w jednym formularzu i nie jest możliwe wypełnienie jednej danej z pominięciem innej danej (system automatycznie wpisuje dane o wartości zerowej) wobec czego organ w sposób nie budzący zaufania podnosi nieuzasadnione twierdzenia o nieprzedstawieniu informacji na dzień 30 września 2021 r.

II. materialnego, a to:

1. art. 15 u.f.z.o. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, poprzez niezasadne odmówienie przyznania dotacji przez organ w 2022 roku w miesiącu maju, w sytuacji gdy w przedmiotowym stanie faktycznym organ winien był wypłacić Skarżącej dotację na każdego ucznia uczestniczącego w zajęciach wczesnego wspomagania rozwoju dziecka w 2022 roku w tym miesiącu, z uwagi na spełnienie przez Skarżącą wszystkich wymagań niezbędnych do przyznania dotacji;

2. art. 33 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, poprzez bezpodstawne uznanie przez organ, że Skarżąca nie przekazała danych do Systemu Informacji Oświatowej wg. stanu na dzień 30 września 2021 roku, które są warunkiem koniecznym do otrzymania kwoty dotacji na każde dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, a w konsekwencji odmowę przyznania w/w dotacji, podczas gdy funkcjonalna i literalna wykładnia tego przepisu wskazują, że jedyną sformułowaną przesłanką ustawową, jest dokonanie czynności faktycznej w postaci przekazania realnych, aktualnych danych do systemu informacji oświatowej przez właściwy podmiot, we właściwym terminie.

Skarżąca podała w szczególności, że dzieci, które obecnie uczęszczają do poradni w ramach wczesnego wspomagania rozwoju, w dniu 30 września 2021 r. były zgłoszone w innej placówce oświatowej - w przedszkolu, a system SIO przyjmuje tylko jeden raz taki sam PESEL dziecka. Zatem, na dzień składania wniosku o przyznanie dotacji, nie było możliwe przekazanie do Systemu Informacji Oświatowej danych dotyczących konkretnych dzieci. Z tego powodu, we wniosku o udzielenie dotacji oświatowej na rok 2022 wskazano planowaną liczbę dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, w okresach: styczeń - sierpień oraz wrzesień - grudzień, a także planowaną liczbę uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, w okresach: styczeń - sierpień oraz wrzesień – grudzień. Organ dotujący "zaniechał wnikliwego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie, albowiem nie uwzględnił, że Skarżący wypełnił ciążący na nim obowiązek przekazania, do Systemu Informacji Oświatowej, danych według stanu na dzień 30 września 2021 roku. Skutkiem tego zaniechania było błędne i sprzeczne z zgromadzonym dowodami ustalenie stanu faktycznego, które w konsekwencji doprowadziło od odmówienia wypłaty dotacji, o której mowa w art. 15 u.f.z.o. Organ dopuszczając się zaniechania polegającego na nieustaleniu wypełnienia przez Skarżącego w/w obowiązku dopuścił się zaniechania art. 7, 77 §1 k.p.a."

Organ dotujący w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie i wniósł o oddalenie skargi w całości z uwagi na jej bezzasadność a ewentualnie o odrzucenie skargi z uwagi na brak kognicji sądownictwa administracyjnego w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Z kolei stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

W myśl § 2a ww. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.

Zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest odmowa wypłaty dotacji oświatowej na dzieci objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju za maj 2022 r. Podstawę prawną wypłaty dotacji stanowiła zaś ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych, która w art. 47 stanowi, że czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przepis art. 47 u.f.z.o. jest przepisem szczególnym, o którym mowa w art. 3 § 3 p.p.s.a.

Sąd stwierdza, że czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 47 u.f.z.o., to wszelkie czynności podejmowane przez organ dotujący w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji. Brzmienie powołanego przepisu wskazuje bowiem, że zwrot "o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a" odnosi się do określonych organów dotujących i rodzajów dotacji, a nie do rodzajów czynności. Z treści art. 47 u.f.z.o. nie wynika zatem żadne ograniczenie co do kategorii czynności, które podlegają tej regulacji.

Niezależnie od powyższego, za niezbędnością rozpoznania sprawy w trybie sądowoadministracyjnym przemawia wynikające z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) prawo jednostki do procesu oraz do sprawiedliwości proceduralnej. Nadto, zasada demokratycznego państwa prawnego wymaga, aby wszelkie postępowania prowadzone przez organy władzy publicznej w celu rozstrzygnięcia spraw indywidualnych, odpowiadały standardom sprawiedliwości proceduralnej, a więc gwarantowały stronom i uczestnikom postępowania m.in. prawo do przedstawiania i obrony swoich racji, oraz zaskarżania rozstrzygnięć wydanych w pierwszej instancji, zagwarantowane art. 78 Konstytucji RP.

Wobec powyższego Sąd uznał się za właściwy do rozpoznania niniejszej sprawy, a tym samym wniosek organu zawarty w odpowiedzi na skargę nie mógł zostać uwzględniony.

Kolejno należy wskazać, że sąd w ramach swej kognicji bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie w myśl art. 135 p.p.s.a. następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.).

Zgodnie z przepisem art. 146 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio.

Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.; dalej: ustawa o COVID-19). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu obowiązującym od dnia 2 lipca 2021 r. przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej zawarł w skardze wniosek o przeprowadzenie rozprawy (w formie stacjonarnej lub zdalnej). Przewodniczący I Wydziału WSA w Krakowie wezwał pełnomocnika Zarządu o podanie, czy strona wnosi o przeprowadzenie rozprawy zdalnej przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku oraz wskazanie adresu elektronicznego przypisanego do platformy ePUAP, pod rygorem przyjęcia, że strona nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej. W odpowiedzi na wezwania pełnomocnik Skarżącej w piśmie z 8 grudnia 2022r. nie wyraził zgody na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Przewodniczący Wydziału wyznaczył w rozpatrywanej sprawie posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów na dzień 12 stycznia 2023 r. Zdaniem Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Przy tym wyjaśnić należy, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji Skarżącej, bowiem podnoszone przez Nią argumenty, podobnie jak argumenty organu, są wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargi.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd zauważa, że Skarżąca złożyła również skargi na czynności Zarządu Powiatu Chrzanowskiego polegające na odmowie przyznania dotacji na dzieci objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju za styczeń, luty i marzec 2022 r. Sprawy te zostały zarejestrowane odpowiednio pod sygnaturami akt: I SA/Kr 398/22; I SA/Kr 477/22 , I SA/Kr 659/22. Sąd na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ww. sprawy i prowadzić je pod wspólną sygn. akt I SA/Kr 398/22. Następnie w dniu 10 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 398/22, wydał wyrok, którym stwierdził bezskuteczność zaskarżonych czynności. Skarżąca złożyła również skargę na czynność Zarządu Powiatu Chrzanowskiego polegającą na odmowie przyznania dotacji na dzieci objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju za kwiecień i czerwiec 2022 r. Również i w tych sprawach, wyrokami z dnia 11 października 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 775/22 oraz z dnia 8 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 956/22, Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonych czynności.

Ponieważ wszystkie wymienione sprawy pozostają ze sobą w związku zarówno przedmiotowym jak i podmiotowym, Sąd w dalszej części uzasadnienia posłuży się argumentacją zawartą w uzasadnieniach powyższych rozstrzygnięć, w pełni podzielając rozważania tam zawarte.

Zgodnie z art. 15 u.f.z.o. prowadzone przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne przedszkola, inne formy wychowania przedszkolnego, szkoły podstawowe, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze, specjalne ośrodki wychowawcze, ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze oraz poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne, które zgodnie z art. 127 ust. 5 ustawy - Prawo oświatowe prowadzą wczesne wspomaganie rozwoju dziecka, otrzymują na każde dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, niezależnie od dotacji, o których mowa w art. 16-21, art. 25 ust. 1 i 2, art. 26 ust. 1 i art. 28-30, dotację z budżetu odpowiednio gminy lub powiatu w wysokości równej kwocie przewidzianej na takie dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju w części oświatowej subwencji ogólnej odpowiednio dla gminy lub powiatu.

Warunki przekazania dotacji zostały określone w art. 33 ust. 1 u.f.z.o., zgodnie z którym dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26 i art. 28-32, są przekazywane pod warunkiem, że:

1) organ prowadzący przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę oraz placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, przekaże organowi dotującemu informację o planowanej liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, nie później niż do dnia 30 września roku bazowego - w przypadku dotacji, o których mowa w art. 15, art. 17, art. 19, art. 21, art. 26 ust. 1, 2, 5 i 8, art. 29, art. 30, art. 31 ust. 1 i 1a oraz art. 31a ust. 1;

2) przedszkole, inna forma wychowania przedszkolnego, szkoła oraz placówka, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, przekaże dane do systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września roku bazowego - w przypadku dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32.

W myśl art. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1942, ze zm.: dalej: u.s.i.o.) system informacji oświatowej stanowią baza danych systemu informacji oświatowej, zwana dalej "bazą danych SIO", oraz system teleinformatyczny (dalej: system SIO). Zgodnie z art. 95 ust. 1 u.s.i.o podmioty zobowiązane do przekazywania danych do bazy danych SIO przekazują dane za pomocą interfejsu systemu teleinformatycznego udostępnianego nieodpłatnie przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. Dane do bazy danych SIO są przekazywane za pomocą aplikacji internetowej (ust. 2).

Stosownie do art. 11 u.s.i.o. dane identyfikacyjne ucznia w bazie danych SIO obejmują imię, nazwisko i numer PESEL, a w przypadku ucznia nieposiadającego numeru PESEL - imię (imiona), nazwisko, płeć, datę urodzenia, serię i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz - jeżeli uczeń nie jest obywatelem polskim - kraj pochodzenia i dane dotyczące statusu ucznia. Innymi słowy, jedno dziecko może być zgłoszone tylko w jednej placówce oświatowej.

Ponadto w myśl art. 12 u.s.i.o. dane dziedzinowe ucznia w związku z wczesnym wspomaganiem rozwoju, zajęciami rewalidacyjno-wychowawczymi oraz kształceniem specjalnym obejmują:

1) numer opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego;

2) datę wydania odpowiednio opinii lub orzeczenia, o których mowa w pkt 1;

3) datę przedłożenia w szkole lub placówce oświatowej odpowiednio opinii lub orzeczenia, o których mowa w pkt 1;

4) datę zakończenia realizacji wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub kształcenia specjalnego, zorganizowanych na podstawie odpowiednio opinii lub orzeczenia, o których mowa w pkt 1;

5) informację o rodzaju niepełnosprawności, a w przypadku niepełnosprawności sprzężonych - współwystępujących niepełnosprawności, niedostosowaniu społecznym lub zagrożeniu niedostosowaniem społecznym;

6) liczbę godzin zajęć w ramach wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 127 ust. 19 pkt 1 ustawy - Prawo oświatowe, oraz liczbę godzin zajęć z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej, realizujących zalecenia zawarte w opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, ze wskazaniem formy tych zajęć: indywidualne lub w grupie;

7) liczbę godzin zajęć wychowania przedszkolnego lub zajęć edukacyjnych realizowanych indywidualnie z uczniem lub w grupie liczącej do 5 uczniów, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 127 ust. 19 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe;

8) liczbę godzin zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2020 r. poz. 685 oraz z 2022 r. poz. 974), ze wskazaniem formy tych zajęć: indywidualne lub zespołowe;

9) liczbę godzin zajęć odpowiednio rewalidacyjnych, socjoterapeutycznych, resocjalizacyjnych oraz zajęć z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej, realizujących zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, orzeczeniu o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, w indywidualnym programie edukacyjno-terapeutycznym, o którym mowa w art. 127 ust. 3 ustawy - Prawo oświatowe, i w indywidualnym programie zajęć, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego, ze wskazaniem formy tych zajęć: indywidualne lub zespołowe;

10) liczbę przypadających na ucznia godzin zajęć i innych zadań realizowanych przez nauczycieli posiadających kwalifikacje z zakresu pedagogiki specjalnej zatrudnionych dodatkowo w celu współorganizowania kształcenia specjalnego uczniów niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie oraz zagrożonych niedostosowaniem społecznym;

11) liczbę przypadających na ucznia godzin zajęć i innych zadań realizowanych przez specjalistów zatrudnionych dodatkowo w ramach współorganizowania kształcenia specjalnego;

12) liczbę przypadających na ucznia godzin zajęć i innych zadań realizowanych przez pomoc nauczyciela.

W kontrolowanych sprawach organ uznał, że Skarżąca nie spełniła warunku przekazania danych do systemu informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września roku bazowego, gdyż w systemie SIO w wadze P69- dzieci objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju poza waga P8 system SIO wygenerował zera.

W ocenie Sądu, rację ma organ dotujący wskazując na obowiązek przekazania danych do systemu informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września roku bazowego, jako warunku przekazania dotacji. Jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (druk sejmowy nr VIII.1837 - www.sejm.gov.pl), subwencja oświatowa dla danej jednostki samorządu terytorialnego jest obliczana według danych systemu informacji oświatowej na dzień 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy. Oznacza to, że na dotowaną placówkę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, która mimo obowiązku nie przekazała danych do systemu informacji oświatowej, subwencja oświatowa dla tej jednostki nie jest naliczana.

W kontrolowanej sprawie nie jest sporne, że dane uczniów mających być objętych przez Poradnię programem wczesnego wspomagania nie zostały wprowadzone do systemu SIO. Wynika to z przedstawionych przez organ dotujący dowodów (wykaz szkół i placówek prowadzonych/dotowanych przez JST wydruk MEN na podstawie SIO stan na 30IX/10X). Odnośnie Poradni w rubryce P69 odnoszącej się do - dzieci objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju wpisane jest "0".

Jednak Skarżąca konsekwentnie podnosi, że na dzień składania wniosku o przyznanie dotacji nie miała możliwości przekazania danych dzieci, gdyż w dniu 30 września 2021 r. dzieci, które są objęte wnioskiem, były zgłoszone w innej placówce oświatowej prowadzonej przez Skarżącą, mianowicie w przedszkolu były objęte programem wczesnego wspomagania rozwoju. Zdaniem Skarżącej system SIO przyjmuje tylko raz taki sam PESEL dziecka. Skarżąca jako użytkownik systemu SIO nie miała możliwości przekazania do systemu SIO danych konkretnych dzieci i wpisała liczbę zero. Z tego powodu, we wniosku o udzielenie dotacji oświatowej na rok 2022, wskazano planowaną liczbę dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju dziecka, w okresach: styczeń – sierpień oraz wrzesień – grudzień, a także planowaną liczbę uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, w okresach: styczeń – sierpień oraz wrzesień – grudzień.

Zdaniem Skarżącej niemożliwym było również wprowadzenie danych dziecka, które na dzień 30 września 2021 r. nie było jeszcze objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, bowiem zgodnie z art. 12 u.s.i.o., do systemu SIO przekazuje się również dane dziedzinowe ucznia w związku z wczesnym wspomaganiem rozwoju, zajęciami rewalidacyjno-wychowawczymi oraz kształceniem specjalnym, które obejmują numer, datę wydania, datę przedłożenia w szkole lub placówce oświatowej opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju, orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego i datę zakończenia realizacji wczesnego wspomagania rozwoju, zajęć rewalidacyjno-wychowawczych i kształcenia specjalnego zorganizowanego na podstawie odpowiednio opinii lub orzeczenia oraz informację o rodzaju niepełnosprawności, a w przypadku niepełnosprawności sprzężonych - współwystępujących niepełnosprawności, niedostosowaniu społecznym lub zagrożeniu niedostosowaniem społecznym. W takim przypadku, na dziecko, które uzyskałoby opinię o konieczności objęcia wczesnym wspomaganiem rozwoju po dniu 30 września 2021 r., nie mogłaby zostać przyznana dotacja, co wprost przeczyłoby zasadzie, że dotacja w każdym miesiącu przyznawana jest na faktyczną (rzeczywistą) liczbę uczniów, chociażby była ona wyższa niż ta planowana.

W konsekwencji spór w niniejszej sprawie nie dotyczy interpretacji przepisu art. 33 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o., tylko funkcjonalności system informacji oświatowej rozumianego jako baza danych systemu informacji oświatowej oraz dedykowanego jej systemu teleinformatycznego. Wobec powyższego organ dotujący zanim odmówił przyznania dotacji powinien w sposób jednoznaczny wyjaśnić, czy Skarżąca miała możliwość przekazania danych do sytemu SIO. Zwracał na powyższe uwagę także Skarżący w piśmie uzupełniającym z dnia 12 grudnia 2022r.

W tym miejscu Sąd wskazuje, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bądź ocenianej czynności organu bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Przekazane przez organ akta administracyjne do ww. pięciu spraw, jak również sprawy niniejszej nie zawierają na powyższą okoliczność żadnych dowodów. Poza twierdzeniami organu (zawartymi w piśmie z dnia 30 maja 2022 r. i odpowiedzi na skargę), że Skarżąca powinna przenieść dzieci w bazie danych SIO z przedszkola "P." do poradni "P.", w tej materii organ nie poczynił żadnych ustaleń. Potwierdził jedynie, że Skarżąca wprowadziła do systemu SIO dzieci objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju w przedszkolu "P.". Ta ostatnia okoliczność powinna skłonić organ dotujący do przeprowadzenia postępowania w zakresie sprawdzenia, czy w istocie tak działa system SIO, że nie pozwala wprowadzić danych dzieci uprzednio ujętych w bazie. Bez wyjaśnienia tej kluczowej w sprawie kwestii Sąd nie może zająć stanowiska, czy organ zasadnie nie uwzględnił wniosku Skarżącej o przyznanie dotacji "w zakresie dotowania uczniów objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju".

Sąd wskazuje, że ewentualny brak możliwości wprowadzenia do systemu SIO, informacji wymaganych przepisem art. 33 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o., nie może skutkować odmową wypłaty wnioskowanej dotacji placówce oświatowej. Skoro system SIO ma służyć placówkom oświatowym w usprawnieniu procesu ubiegania się m.in. o dotacje oświatowe, to skorzystanie z niej nie może być "pułapką" dla ewentualnych beneficjentów dotacji. Zatem ryzyko braku możliwości wypełnienia obowiązku ustawowego obciąża podmiot udostępniający ten system, czyli ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, który zgodnie z art. 6 u.s.i.o. jest administratorem systemu SIO. Dlatego każdy przypadek braku możliwości wprowadzania wymaganych przez przepisy prawa danych do systemu SIO, zgłaszany przez beneficjenta składającego wniosek o wypłatę dotacji powinien być wszechstronnie wyjaśniony przez organy dotujący i udowodnienie tej okoliczności nie może być przerzucane na składającego wniosek beneficjenta. Wynika to wprost z przepisów art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei w myśl przepisu art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Sąd uznał za całkowicie nieuprawnione stanowisko organu, że to Skarżąca ma udokumentować brak możliwości wprowadzenia danych do systemu SIO.

Sąd formułując powyższą ocenę miał oczywiście na uwadze przytoczone powyżej przepisy oraz okoliczność, że w istocie Skarżąca, nie ma możliwości udowodnienia swojego twierdzenia, gdyż co jest oczywiste, nie ma dostępu do systemu SIO z pozycji administratora systemu. Administrator systemu ma wiedzę specjalistyczną w zakresie działania systemu SIO, w tym m.in., czy system posiada funkcjonalność przenoszenia danych dzieci pomiędzy placówkami oświatowymi prowadzonymi przez ten sam podmiot (tak jak twierdzi organ) oraz może sprawdzić, czy Skarżąca podejmowała próby wprowadzenia do bazy danych SIO danych dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, na które wnioskowała o przyznanie dotacji na 2022 r w Poradni "P.".

W związku z powyższym, zdaniem Sądu, bez wyjaśnienia wskazanej powyżej okoliczności, odmowa przez organ dotujący przyznania dotacji za maj 2022 r. była przedwczesna.

W konsekwencji czynność Zarządu zawarta w piśmie z dnia 30 maja 2022 r. w przedmiocie odmowy wypłaty dotacji Skarżącej, w związku z niewypełnieniem przez Skarżącą warunku określonego w art. 33 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o., tj. niewprowadzenia do bazy danych SIO danych dzieci objętych programem wczesnego wspomagania rozwoju, naruszają przepisy art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. w zw. przepisem art. 33 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o. Tym samym zarzuty skargi okazały się uzasadnione.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności zgodnie z przepisem art. 146 § 1 w związku z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. – jak w punkcie I wyroku.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu i sprowadzają się do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy wypłaty dotacji za maj 2022 r.

W szczególności organ dotujący wystąpi do odpowiedniej komórki administratora bazy danych SIO tj. ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania SIO, mającej zgodnie ze Statutem i Regulaminem organizacyjnym administratora za zadanie monitorowanie funkcjonowania bazy danych SIO, o udzielenie informacji, czy możliwe jest wprowadzenie do bazy danych SIO danych dzieci, których dane uprzednio były wprowadzone do bazy w związku wnioskiem o udzielenie dotacji w innej placówce oświatowej prowadzonej przez Skarżącą oraz czy możliwe przenoszenie jest danych dzieci w bazie danych SIO pomiędzy placówkami oświatowymi prowadzonymi przez ten sam podmiot. Zebrany materiał dowodowy organ odwoławczy podda ocenie zgodnie z przepisem art. 80 K.p.a.

Wobec uwzględnienia skargi oraz w związku z zawartym w skardze wnioskiem pełnomocnika skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania, Sąd orzekł o kosztach na zasadzie art. 200 p.p.s.a w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt II wyroku).