Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 784/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1785
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Bożena Suleja-Klimczyk (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Halina Modliszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej Kolegium lub SKO), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 201 z późn. zm. – dalej O.p.) - po rozpatrzeniu odwołania J. R. (dalej podatniczka lub strona skarżąca) reprezentowanej przez pełnomocnika H. S. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] Nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2013 - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Organ podatkowy I instancji na podstawie posiadanych dokumentów stwierdził, że podatniczka, na podstawie ugody zawartej w dniu 11 września 2006 r. przed Sądem Rejonowym w K. Wydział [...] Cywilny w sprawie o sygn. akt [...], dotyczącej zniesienia współwłasności nieruchomości nabyła na wyłączną własność działkę nr [...] (karta mapy [...]) o pow. [...]ha, zabudowaną budynkiem użytkowym [...] o pow. [...]m2 i wartości [...]zł oraz lokal nr [...] stanowiący sklep [...]o pow. [...]m2 wraz z przynależnością dwóch piwnic o pow. [...] m2, pawilonem o pow. [...] m2 i udziałem w gruncie w 0,1160 części.

Podatniczka w przewidzianym do tego terminie 14 dni nie złożyła Informacji podatkowej. Z tego powodu, pismem z dnia 3 lipca 2018 r. organ podatkowy wezwał podatniczkę do złożenia informacji w sprawie podatku od nieruchomości na urzędowym druku, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. W dniu 30 lipca 2018 r. pełnomocnik strony złożył dwie informacje podatkowe.

W jednej, złożonej na 2013 rok, wykazano nabytą na mocy ugody zawartej w 2006 r. nieruchomość - działkę nr [...] o pow. [...] m2, zabudowaną budynkiem pozostałym o pow. [...]m2. W drugiej, złożonej na 2017r. wykazano nieruchomość lokalową powstałą w 2017 roku po założeniu księgi wieczystej, obejmującą działkę nr [...] o pow. [...]m2, pomieszczenia pozostałe niemieszkalne o pow. [...]m2+ piwnice o pow. [...] m2 (wys. od 1,4 do 2,2m). Zaznaczono ponadto, że pawilon blaszany o pow. [...] m2 nie jest trwale związany z gruntem.

Postanowieniem z dnia [...] organ wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia stronie podatku za lata 2013-2018, a następnie powołaną na wstępie decyzją wymierzył podatek od nieruchomości za 2013 rok opodatkowując zarówno nieruchomość położoną przy ul. [...] jak i nieruchomość lokalową położoną przy ul. [...] wraz z przypadającym udziałem części gruntu.

W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik podatniczki podniósł naruszenie:

-art. 6 -10 k.p.a.,

- art. 7 oraz 11 ust. 1 ustawy o własności lokali;

- brak w aktach sprawy analizy, odpisów i wypisów podstawowych dokumentów: ksiąg wieczystych, wypisów z rejestru gruntów, odpisów z kartoteki budynków i lokali za lata 2013-2018

- brak rzetelności i staranności przy rozpatrywaniu sprawy oraz uniemożliwienie pełnego udziału strony w postępowaniu;

- skopiowanie tego samego uzasadnienia do wszystkich decyzji.

W konsekwencji wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Rozpoznając sprawę po wniesieniu odwołania Kolegium nie zgodziło się z podniesionym przez stronę zarzutami. Wskazało na wstępie, iż podstawę prawną wymiaru podatku od nieruchomości na 2013 rok stanowią przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1 785 z późn. zm. - dalej u.p.o.l.) oraz uchwały Rady Miasta K. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na dany rok podatkowy.

Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:

1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;

2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;

3) użytkownikami wieczystymi gruntów;

4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

b) jest bez tytułu prawnego., z zastrzeżeniem ust. 2.

Z treści art. 6 ust. 6 tej ustawy wynika, że osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3. Zgodnie natomiast z treścią art. 21 § 5 O.p., jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, wysokość zobowiązania podatkowego, o którym mowa w § 1 pkt 2, ustała się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2018 r., poz. 716 - dalej u.w.l.) Kolegium podniosło, iż zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 tej ustawy, odrębną własność lokalu można ustanowić w drodze umowy, a także jednostronnej czynności prawnej właściciela nieruchomości albo orzeczenia sądu znoszącego współwłasność. W myśl ust. 2 tego przepisu umowa o ustanowieniu odrębnej własności lokalu powinna być dokonana w formie aktu notarialnego, a do postania własności niezbędny jest wpis do księgi wieczystej. Zgodnie natomiast z art. 11 ust. 1 u.w.l. przepisy o ustanowieniu odrębnej własności lokali w drodze umowy stosuje się również odpowiednio do wyodrębnienia własności lokalu z mocy orzeczenia sądu znoszącego współwłasność nieruchomości.

Jak podkreśliło SKO, z akt sprawy wynika, że nieruchomość położona w K., przy ul. [...] była do 11 września 2006 r. we współwłasności kilku osób fizycznych. W wyniku zawartej w tym dniu ugody doszło do zniesienia współwłasności przedmiotowej nieruchomości w sposób szczegółowo opisany w protokole ugody.

W rozpatrywanej sprawie zniesienie współwłasności i ustanowienie odrębnej własności lokali (w tym lokalu użytkowego nr [...]) w ww. nieruchomości, ujawnionej w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K. KW nr [...] nastąpiło w ramach ugody zawartej przed sądem, co potwierdza protokół sprawy o sygn. akt [...]. Podatniczce przyznano na wyłączną własność działkę numer [...] o pow. [...] m2 , zabudowaną budynkiem [...] pow. [...]m2, a także lokal numer [...], stanowiący sklep [...] o łącznej pow. użytkowej [...]m2 wraz z przynależnością dwóch piwnic o pow. [...] m2 oraz i pawilonu handlowego o pow. [...] m2 położonego na działce numer [...]– ustalając, że z własnością tego lokalu związany jest udział wynoszący 0,1160 części gruntu, na którym posadowiony jest budynek.

Mimo zawartej ugody do założenia nowej księgi wieczystej dla lokalu użytkowego nr [...] doszło dopiero w dniu 11 sierpnia 2017 r., co wynika z treści księgi wieczystej Nr [...]. W świetle powołanych wyżej przepisów z tym dniem doszło do powstania odrębnej własności lokalu.

Zdaniem organu odwoławczego nie oznacza to jednak, że na stronie nie ciążył obowiązek w podatku od nieruchomości od tego lokalu. Odwołując się ponownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. organ wskazał, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych. Podzielił stanowisko organu I instancji, że w okresie między datą zniesienia współwłasności nieruchomości i wyodrębnienia przedmiotowego lokalu wraz z udziałem części gruntu a uzyskaniem stosownego wpisu w księdze wieczystej - była samoistnym posiadaczem tego lokalu.

Zgodnie z treścią art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U z 2018 r. poz. 1025- dalej K.c.) posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca łub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). W myśl natomiast art. 339 K.c. domniemywa się, że ten, kto rzeczą faktycznie włada, jest posiadaczem samoistnym. Z treści art. 337 K.c. wynika z kolei, że posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne.

Uzasadniając zarzuty odwołania strona skarżąca wyjaśniła, że na podstawie zawartej ustnie umowy między podatniczką i H. G., która do dnia zawarcia ugody sądowej była administratorem i współwłaścicielem nieruchomości, a także odprowadzała należny podatek od nieruchomości, było tak nadal, w zamian za co wszyscy współwłaściciele mogli bezpłatnie parkować samochody.

Zdaniem organu, w ramach ustnej umowy strona zadysponowała zatem swoją częścią nieruchomości, która przypadła jej w udziale w ramach ugody zawartej w celu zniesienia współwłasności. Podniesione w odwołaniu okoliczności, że pozostali współwłaściciele korzystali z przypisanych dla niej części nieruchomości nie stanowi o ich samoistnym posiadaniu. Korzystali oni z tej części nieruchomości za jej zgodą, na podstawie zawartej ustnie umowy. Ponadto, skarżąca posiadała dokumenty, które umożliwiały jej rozporządzanie rzeczą, a w szczególności prawomocnym postanowieniem sądu wraz z protokołem zawartej ugody. Dokumenty te pozwoliły jej na złożenie wniosku o założenie księgi wieczystej i dokonanie w niej stosownego wpisu. Natomiast brak księgi wieczystej dla wyodrębnionego lokalu i stosownego wpisu nie może stanowić podstawy do uwolnienia się od obowiązku podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości.

Jak podkreślił organ odwoławczy, w księdze wieczystej Nr [...] było wpisane ostrzeżenie o niezgodności stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym dotyczącym. W treści ostrzeżenia wpisano m.in., że zostały wyodrębnione lokale stanowiące odrębne nieruchomości, w tym lokal nr [...], będący własnością podatniczki.

Odnosząc się z kolei do zarzutu, że organ I instancji nie uwzględnił opłaconych podatków od nieruchomości przez zarządcę (na podstawie umowy ustnej między stroną a H. G.) organ uznał tez zarzut za niezasadny. Wskazał w tym zakresie, że art. 3 ust 4 u.p.o.l. stanowi, że jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się we władaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Zgodnie natomiast z treścią art. 92 § 1 O.p., jeżeli, zgodnie z ustawami podatkowymi, podatnicy ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe, a zobowiązania te powstają w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 2, odpowiedzialnymi solidarnie są podatnicy, którym doręczono decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego. Powstanie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości w przypadku wielości podmiotów solidarnie zobowiązanych - stosownie do treści przepisów art. 3 ust. 4 u.p.o.l. w zw. z art. 92 § 1 O.p. - ma miejsce jedynie wówczas, gdy decyzja podatkowa zostanie doręczona wszystkim na których ciąży solidarny obowiązek podatkowy. Sporna nieruchomość stanowiła współwłasność kilku osób fizycznych do chwili zawarcia ugody znoszącej współwłasność i ustanawiającej odrębną własność poszczególnych lokali. Zawarcie zaś przez stronę ustnej umowy z zarządcą, że będzie ona dalej administratorem nieruchomości i że będzie odprowadzać podatki nie mogło spowodować przeniesienia obowiązku podatkowego na inny podmiot niż wskazany w ustawie. Umowa ta mogła wywołać skutki tylko w sferze prawa cywilnego, co do sposobu korzystania z nieruchomości czy zarządzania nią.

W świetle powyższego, wbrew twierdzeniom odwołania nie doszło do podwójnego opodatkowania przedmiotowej nieruchomości. Potwierdził to organ podatkowy w piśmie z dnia 22 stycznia 2019 r., gdzie wyjaśnił, że akta sprawy zawierają jedynie dokumenty dotyczące nieruchomości będącej własnością strony i z uwagi na zachowanie tajemnicy skarbowej pozostałe akta nie mogą być udostępniane osobie trzeciej. Niemniej jednak organ stwierdził, że nie podatek od przedmiotowej nieruchomości nie został uiszczony.

Kolegium dało wiarę twierdzeniom organu, iż nie doszło do podwójnego opodatkowania przedmiotowej nieruchomości i że podatek ten nie był opłacany przez zarządcę. Jak przy tym podkreśliło, podatniczka podniosła jedynie, że podatek ten mógł być odprowadzany, lecz na potwierdzenie tego nie przedłożyła żadnego dowodu. Dowodem takim mogłaby być chociażby otrzymana wcześniej decyzja podatkowa - wydana zgodnie z art. 3 ust. 4 u.p.o.l., dowód wpłaty podatku za lata 2013-2018 czy też udzielone zarządcy pełnomocnictwo do załatwiania spraw dotyczących przedmiotowej nieruchomości w imieniu podatniczki. Jednocześnie Kolegium nie mogło zweryfikować sugestii podatniczki albowiem H. G. zmarła.

Co do naruszenia przepisów art. 6 - 10 K.p.a. SKO wyjaśniło, że w sprawach podatkowych stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, odpowiednio są to art. 120 – 123 O.p. Jego zdaniem, w rozpatrywanej sprawie organ podatkowy podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lipca 2018 r. sygn. akt II FSK 2038/16 stosownie do art. 122 i art. 187 § 1 O.p. w postępowaniu podatkowym ciężar dowodu spoczywa co do zasady na organie podatkowym, jednakże nie jest to obowiązek nieograniczony. W szczególności, jeżeli podatnik usiłuje wykazać korzystne dla siebie rezultaty podatkowe, kwestionując zarazem ustalenia organów, na niego przechodzi obowiązek przedstawienia dowodów na okoliczność, że przyjęte przez organy ustalenia są nieprawidłowe lub niekompletne.

Także zarzuty dotyczące naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu organ uznał za nieuzasadnione. Strona działająca przez pełnomocnika miała zagwarantowane prawo do czynnego udziału w trakcie postępowania. Również zarzut dotyczący niezapoznania pełnomocnika z rozpatrzeniem uwag wniesionych do protokołu przez dział prawny są nieuzasadnione. Organ nie miał obowiązku uzyskania pisemnej opinii działu prawnego w celu zapoznania z nią strony.

SKO nie zgodziło się również z zarzutami dotyczącymi braku w aktach sprawy wypisów z ksiąg wieczystych, wypisów z rejestru gruntów i budynków za poszczególne lata. Jak zauważyło, księgi wieczyste są jawne i każdy ma do nich dostęp. W aktach sprawy znajduje się aktualny wypis z ewidencji gruntów i kartoteki budynków z uwzględnieniem zmian wynikających z zawiadomienia z ksiąg wieczystych o ustanowieniu odrębnej własności lokalu i zmian wynikających ze sprzedaży wyodrębnionej nieruchomości. Dane te są wiążące dla organu podatkowego, przy czym związanie to dotyczy wyłącznie przedmiotu opodatkowania, tj. powierzchni gruntów i ich klasyfikacji, a w przypadku kartoteki budynków - charakteru budynku (mieszkalny, użytkowy, biurowy, handlowy itd.).

Z kolei "skopiowanie" tego samego uzasadnienia do wszystkich decyzji wynika z faktu wszczęcia i prowadzenia postępowania za lata podatkowe 2013 -2018 i wykorzystania tych samych dowodów przy niezmienionym stanie faktycznym.

Jak ostatecznie stwierdziło SKO, w złożonej na wezwanie w dniu 30 lipca 2017 r. informacji podatniczka na 2013 rok wykazała tylko część nieruchomości, która podlegała opodatkowaniu. Także i pozostała część nieruchomości została opodatkowana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2013 r. nie uległo przedawnieniu, z uwagi na treść art. 68 §1 i § 2 O.p.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca podniosła naruszenie: art. 2a O.p., art. 120 -123 O.p., art. 7 i 11 u.w.l., art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., art. 46 i art. 336 K.c., art. 24 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.

W uzasadnieniu skargi ponowiono argumentację zaprezentowaną w odwołaniu i zarzuty dotyczące braków postępowania dowodowego. Dodatkowo strona skarżąca wyjaśniła, że nie dokonała wcześniej wpisu do księgi wieczystej lokalu nr [...] położonego na działce [...], z uwagi na ciążące na niej obciążenia hipoteczne i toczące się spory związane z jej zaległościami wobec ZUS. Niemniej jednak organ powinien posiadać taką wiedzę, choćby ze względu na "ruchy prawne" czynione w księgach wieczystych przez pozostałych współwłaścicieli. Skarżąca zarzuciła, że organ nie uwzględnił treści przepisów ustawy o własności lokali, zgodnie z którymi wpis do księgi wieczystej ma charakter konstytutywny, dopiero więc z datą wpisu postała nieruchomość lokalowa i od tej daty należy liczyć termin 14 dni do złożenia stosownej informacji do organu podatkowego. Skoro zaś nie istniała nieruchomość lokalowa to nie można też mówić o jej samoistnym posiadaniu. W okresie wcześniejszym (przed wpisem do księgi wieczystej) organ winien był przesyłać decyzje ustalające do wszystkich współwłaścicieli. Skarżąca podtrzymała również zarzut, że organ nie sprawdził czy p. G. i jej spadkobiercy opłacali podatek od nieruchomości zgodnie z decyzjami sprzed podziału nieruchomości. Wobec tej niejasności należało - jej zdaniem zastosować - art. 2a O.p.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Na rozprawie w dniu 21 stycznia 2020 r. skarżąca podtrzymała wnioski i wywody skargi. Zaznaczyła, że sporna nieruchomość powstała dopiero z chwilą jej wpisu do księgi wieczystej, a nie można być samoistnym posiadaczem nieruchomości, której nie ma. Brak nieruchomości skutkuje brakiem podatku. Na pytanie Sądu wyjaśniła, że nie dysponuje żadnymi dokumentami potwierdzającymi zapłatę przez zarządcę podatku od nieruchomości, nie pytała zarządcy o te kwestie. Dodała, że sporny lokal w opodatkowanym okresie był pusty, nikt go nie zajmował, klucze posiadała skarżąca i byli pracownicy [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej P.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji - w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Ocenie Sądu podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...], którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji ustalającą stronie skarżącej wysokość podatku od nieruchomości za 2013 r.

Zasadniczym przedmiotem sporu pomiędzy stronami jest kwestia opodatkowania tym podatkiem należącej do strony skarżącej nieruchomości stanowiącej lokal użytkowy nr [...] (sklep [...] i jego zaplecze), położony na działce nr [...], wraz z przynależną piwnicą oraz udziałem w gruncie. Co do tej nieruchomości skarżąca podnosiła, że wprawdzie nabyła ją w drodze ugody sądowej zawartej w dniu 11 września 2006 r. - znoszącej współwłasność pomiędzy dotychczasowymi współwłaścicielami - ale stosowny wpis w założonej dla tej nieruchomości księdze wieczystej nastąpił dopiero w dniu 11 sierpnia 2017 r. i z tym dniem doszło do powstania odrębnej własności lokalu. Skoro wpis do księgi wieczystej ma charakter konstytutywny to wcześniej nie powstał po stronie podatniczki obowiązek podatkowy co do tej nieruchomości, która nie istniała. Jeśli zaś chodzi o działkę nr [...] o pow. [...]ha, zabudowaną budynkiem niemieszkalnym o pow. [...]m2 (KW nr [...]), to strona zgłosiła ją do opodatkowania w złożonej na wezwanie organu w dniu 30 lipca 2018 r. informacji w sprawie podatku od nieruchomości, niemniej jednak sugerowała, że podatek ten mógł zostać uiszczony przez jednego z poprzednich współwłaścicieli (zarządcę) i w ten sposób nieruchomość ta mogła zostać opodatkowana podwójnie. Na poparcie tego twierdzenia nie przedstawiła żadnych dowodów, powołując się jedynie na ustną umowę z zarządcą.

Odnosząc się do tych argumentów organ odwoławczy nie kwestionował, że zgodnie z przepisami ustawy o własności lokali, do powstania odrębnej własności lokalu niezbędny jest wpis w księdze wieczystej. Wskazał jednakże, iż to nie oznacza, że po stronie podatniczki nie powstał obowiązek podatkowy. Na podstawie informacji udzielonej przez organ pierwszoinstancyjny stwierdził także jednoznacznie, że działka nr [...]wraz z posadowionym na niej budynkiem nie została podwójnie opodatkowana. Rzetelności tej informacji strona nie podważyła.

Przystępując do rozstrzygnięcia tak zarysowanego sporu wskazać przyjdzie, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 u.w.l. umowa o ustanowieniu odrębnej własności lokalu powinna być dokonana w formie aktu notarialnego. Do ustanowienia odrębnej własności lokalu może również dojść w drodze orzeczenia sądu (ugody sądowej), przy czym do powstania tej własności niezbędny jest wpis do księgi wieczystej.

Z mocy art. 7 ust. 2 u.w.l. wpis w księdze wieczystej ma zatem charakter konstytutywny (tak też: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2008 r., III CZP 152/07 - OSNC 2009, Nr 2, poz. 24, uchwała Sądu Najwyższego dnia 21 maja 2002 r., III CZP 29/02 - OSNC 2003, Nr 6, poz. 76, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2012 r., I CSK 541/11 - LEX nr 1232455). Co istotne, do obowiązków właściciela nieruchomości należy niezwłoczne złożenie wniosku o ujawnienie swego prawa w księdze wieczystej (art. 35 § 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). W tym celu należy złożyć we właściwym Sądzie Rejonowym wniosek o ujawnienie prawa własności wraz ze stosownymi dokumentami. Z uwagi na wagę danych zawartych w księgach wieczystych ustawodawca w art. 36 ust. 4 ustawy przyznał sądowi uprawnienie do nakładania na opieszałych właścicieli grzywny.

Faktem jest zatem, że lokal - w znaczeniu odrębnej od gruntu nieruchomości - do chwili jego wpisu nie istnieje. Skarżąca natomiast wniosek o wyodrębnienie lokalu i założenie dla niego księgi wieczystej złożyła dopiero po upływie 11 lat od daty zniesienia współwłasności. W ocenie Sądu nie oznacza to jednak, że skarżącej niezasadnie przypisano status podatnika podatku od nieruchomości w niniejszej sprawie.

Nie budzi bowiem wątpliwości, że mocą ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w K. w sprawie o sygn. akt [...] została zniesiona współwłasność nieruchomości zabudowanej, położonej w K. przy ul. [...], w ten sposób, że podatniczce przyznano na wyłączną własność działkę gruntu zabudowaną budynkiem niemieszkalnym (będącym jej częścią składową) oraz lokal użytkowy nr [...] wraz z pomieszczeniami przynależnymi i udziałem w gruncie. Jak z tego wynika, poprzez zniesienie współwłasności w 2006 roku strona skarżąca stała się właścicielem działki nr [...], zabudowanej budynkiem murowanym o pow. [...]m2 i w związku z tą okolicznością winna był złożyć stosowną informację w trybie art. 6 ust. 6 u.p.o.l. Mocą tej samej ugody skarżąca otrzymała na wyłączną własność lokal użytkowy nr [...]. Znajduje to potwierdzenie nie tylko w treści samej ugody, ale również w akcie notarialnym z dnia [...] r., Rep. A nr [...], którym podatniczka sprzedała obie nieruchomości, powołując się na ich nabycie na podstawie ugody z dnia 11 września 2006 r.

Należy w tym miejscu przypomnieć, że stosownie do art. 3 ust. 3 u.p.o.l., jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje posiadania samoistnego w sposób autonomiczny dla celów prawa podatkowego a zatem w tym zakresie odnieść się należy do przepisów Kodeksu cywilnego. Według nich (art. 336 K.c.) posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie stanowi stan faktyczny określonego władztwa nad rzeczą. Jednakże w ściślejszym, techniczno-prawnym znaczeniu, zdefiniowanym w powołanym przepisie, niezbędne jest władanie rzeczą "jak właściciel" lub "jak mający inne prawo do władania cudzą rzeczą", z wykluczeniem dzierżenia "wykonywanego za kogo innego". Niezbędnym elementem cywilistycznej konstrukcji posiadania jest faktyczne władanie rzeczą, czyli dostrzegalny fakt wykonywania fizycznego władztwa (corpus) oraz psychiczny czynnik zamiaru władania ("zawładnięcia) rzeczą dla siebie (animus rem sibi habendi). W badanej sprawie oba te elementy zaistniały. Poza sporem pozostaje, że na podstawie ugody sądowej współwłasność nieruchomości została zniesiona (ustała), a jak sam przyznał pełnomocnik w skardze "z KW wynika, że były czynione ruchy prawne przez pozostałych współwłaściciel". Sporny lokal przyznano na wyłączną własność skarżącej. Pozostali współwłaściciele wyrazili zatem jednoznacznie wolę, aby to skarżąca władała tą nieruchomości jak właściciel. Stąd też, nie negując konstytutywnego charakteru wpisu do księgi wieczystej dla powstania odrębnej własności lokalu, z całą pewnością można przypisać skarżącej status samoistnego posiadacza tego lokalu. Z materiału dowodowego wynika jasno, że podatniczka dysponowała wszelką dokumentacją pozwalającą na ujawnienie przysługującego jej prawa własności w księdze wieczystej, a co również istotne - spornego lokalu nikt inny nie użytkował, nie miał do niego dostępu, klucze posiadała tylko skarżąca i ewentualnie jej byli pracownicy.

Sąd zgadza się z konstatacją organów podatkowych, że niezłożenie wniosku o wpis w księdze wieczystej przez okres 11 lat, spowodowane posiadanymi zaległościami wobec ZUS i toczącym się sporem w tym zakresie, nie może prowadzić do skutecznego unikania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości.

W świetle powyższego Sąd nie dopatrzył się uchybień, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego wskazanych w skardze. W szczególności nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 7 i 11 u.w.l. ani też przepisów Kodeksu cywilnego i ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Podkreślić przyjdzie, że do zarzutów skargi trudno się precyzyjnie ustosunkować albowiem argumenty strony skarżącej są natury ogólnikowej, bez wskazania na czym konkretnie polegać ma naruszenie regulacji wymienionych w skardze.

Zdaniem Sądu organy podatkowe nie naruszyły też odpowiednich przepisów postępowania podatkowego, a to: art. 120, art. 121, art. 122, art. 123 O.p. Przeciwnie, podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Brak także przesłanek, które pozwalałyby na przyjęcie, iż czynności w postępowaniu zostały przeprowadzone w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych. Strona brała czynny udział w sprawie poprzez swojego pełnomocnika, który zapoznawał się z aktami i skorzystał z prawa do wniesienia uwag. Organy dokonały rzetelnej analizy okoliczności sprawy - w tym danych z ewidencji i informacji przedłożonej przez podatniczkę. Ocena zgromadzonych dowodów nie narusza granic swobodnej oceny dowodów określonej w art. 191 O.p. i zasługuje na pełną akceptację.

Podniesiony zarzut naruszenia art. 2a O.p. co do niezastosowania klauzuli tłumaczenia wątpliwości na korzyść podatnika, Sąd również uważa w okolicznościach niniejszej sprawy za niezasadny. Zasada in dubio pro tributario znajduje zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy interpretacja przepisów prawa dokonana według standardowych metod wykładni, nadal pozostawia istotne wątpliwości oznaczające możliwość przyjęcia alternatywnego rozumienia treści normy prawnej. Tylko wówczas nie wolno przypisać jej znaczenia, które byłoby niekorzystne dla podatnika. Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie nie mamy do czynienia z takim stanem rzeczy.

Mając powyższe na uwadze, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.