Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 613/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 306 a  par. 1 i 2, 206 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Dagmara Dominik -Ogińska, Sędziowie SWSA Daria Gawlak-Nowakowska, AWSA Iwona Solatycka (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 lutego 2022 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 9 kwietnia 2021 r. nr 0201-IER.4050.2.2021.ES w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

J. S. (dalej: Skarżący lub Strona) wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: organ drugiej instancji, DIAS) z dnia 9 kwietnia 2021 r. nr 0201-IER.4050.2.2021.ES w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach, utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bolesławcu (dalej organ pierwszej instancji).

Stan sprawy.

W dniu 13 stycznia 2021 r. do Urzędu Skarbowego w Bolesławcu (dalej: organ pierwszej instancji) wpłynął wniosek Strony o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach celem przedłożenia w sądzie.

W wyniku rozpatrzenia ww. wniosku organ pierwszej instancji wydał w dniu 20 stycznia 2021 r. postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści wskazując, że podatnik posiada zaległości.

Od powyższego postanowienia zostało wniesione zażalenie, w którym wskazano na naruszenie przepisów postępowania oraz przedawnienie zaległości podatkowych.

Zaskarżonym w niniejsze sprawie postanowieniem, organ drugiej instancji utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że zaległości Strony wynikają z decyzji Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu z dnia 30 czerwca 2017 r. nr 0271-SW.4233.8.2016 0217-SEW-1.4123.19.2017 orzekającej o odpowiedzialności podatkowej Pana J. S., jako członka zarządu za zaległości podatkowe A. sp. o.o. w likwidacji z tytułu podatku od towarów i usług od maja do grudnia 2012 r. i od stycznia do grudnia 2013 oraz odsetki za zwłokę od tych zaległości.

Organ drugiej instancji wskazał na argumenty Strony dotyczące przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego oraz stanowisko organu w tym zakresie wynikające z przedstawionych dokumentów. Organ drugiej instancji zauważył, że zarówno Wnioskodawca jak i organ pierwszej instancji wywodzą z zaistniałego stanu faktycznego inne skutki prawne co do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Organ w uzasadnieniu powołał się na treść przepisów art. 306a § 1 i 2 oraz 306 e § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.)- dalej O.p., wskazując iż z przepisów normujących instytucje zaświadczenia wynika, że jest to czynność materialno – techniczna, odtwórcza, która ze swej istoty ma jedynie stanowić odzwierciedlenie danych będących w dyspozycji organów. Nie powinno ono rozstrzygać jakichkolwiek kwestii spornych. Powołując orzecznictwo sądowo administracyjne DIAS wskazał na brak możliwości rozstrzygania w trybie zaświadczenia o przedawnieniu zobowiązania podatkowego. Organ wskazał na treść art. 306 b § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, uznając, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia jest postępowaniem uproszczonym. Organ podatkowy w postepowaniu o wydanie zaświadczenie nie stosuje prawa materialnego, a jedynie potwierdza stan faktyczny. Organ drugiej instancji wskazał, że wydając zaświadczenie organ podatkowy nie był uprawniony do badania przedawnienia w sprawie, a posiadane przez organ informacje uzasadniały odmowe wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach.

Na powyższe postanowienie DIAS skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając:

- naruszenie art. 306 e § 1 O.p. poprzez nieuwzględnienie pisma Skarżącego z dnia 17 grudnia 2020 r. oraz aktualizacji zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z dnia 23 grudnia 2020 r.,a w konsekwencji nieuwzględnienie okoliczności, iż należności podatkowe uległy przedawnieniu,

- naruszenie 306b § 2 O.p. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postepowania wyjaśniającego w sytuacji w której organ miał możliwość zbadania okoliczności sprawy wynikających z posiadanych ewidencji, rejestrów i innych danych, czy również danych, na które powołał się Skarżący oraz danych zawartych w Aktualizacji zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego dnia 23 grudnia 2020 r., który to uwzględniał przedawnienie należności podatkowych.,

- naruszenie art. 306a O.p. podatkowa poprzez utrzymanie w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w zakresie odmowy wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach, gdy z ustaleń prawnych i faktycznych wynika, że nie było podstaw do odmowy wydania takiego zaświadczenia,

- naruszenie art. 122 i art. 125 § 1 O.p. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia sprawy i brak wnikliwego działania, skutkującego uznanie, że zaświadczenie nie może być wydane,

- naruszenie art. 59 § 1 pkt 1 i 9 O.p. poprzez niezastosowanie tego przepisu, w sytuacji, w której zobowiązanie wygasło wskutek przedawnienia oraz zapłaty,

- naruszenie art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu postanowienia faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę, przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, ograniczając się do wskazania, iż z ewidencji i rejestrów organu podatkowego wynikało, że Wnioskodawca posiada zaległości podatkowe".

- naruszenie art. 122 O.p. poprzez uchylanie się od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego

- naruszenia art. 121 O.p. poprzez prowadzenie postepowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów podatkowych,

- art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) przez niestosowanie, które polegało na wyciągnięciu dowolnych, nie znajdujących oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym wniosków, co do przedawnienia należności podatkowych oraz oparcie decyzji jedynie na wybiórczym materiale dowodowym, z pominięciem dokumentacji oraz podnoszonych przez Skarżącego okoliczności w zakresie przedawnienia należności podatkowych,

- błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, a mający wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez niesłuszne uznanie, iż skarżący posiada zaległości, w sytuacji w której zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia oraz zapłaty.

W uzasadnieniu skargi wskazano na przebieg postępowania, w tym przebieg postepowania egzekucyjnego, informacje dotyczące spółki A. sp. z o.o. oraz argumenty związane z przedawnieniem zobowiązania podatkowego, wskazując, że w sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek, która doprowadziłaby do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia lub zawieszenia tego terminu.

W odpowiedzi na skargę, Organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie. Ponadto Strona złożył a w toku postępowania pismo procesowe podtrzymując argumenty zawarte w skardze, polemizując z treścią odpowiedzi na skargę, przedstawiając stan faktyczny sprawy i wskazując na przedawnienie zobowiązania podatkowego. W odpowiedzi na to pismo DIAS podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Badając legalność zaskarżonego postanowienia nie można zarzucić mu naruszenia prawa procesowego ani materialnego, co nakazywało oddalenie skargi.

Na wstępie należy wskazać, że stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd zatem, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a) oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z powyższego przepisu wynika, że możliwym jest uchylenie decyzji organu odwoławczego w wyniku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które to naruszenie "miało wpływ na wynik sprawy". Należy przez to rozumieć związek przyczynowy między treścią ukształtowanego w decyzji podatkowej stosunku podatkowoprawnego materialnego lub procesowego a naruszeniem norm prawa materialnego, powodujący, że gdyby tego związku nie było, treść rozstrzygnięcia byłaby inna (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2014 r., I FSK 4/13, CBOSA). W sytuacji, gdy mimo naruszenia prawa materialnego wynikające z niego skutki nie wpływałyby na końcową ocenę merytoryczną zaskarżonego rozstrzygnięcia, brak jest podstaw do wydania przez sąd orzeczenia o charakterze kasacyjnym. Co się zaś tyczy naruszeń prawa procesowego, to aby mogły być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, sąd administracyjny, uchylając decyzję na tej podstawie, zobowiązany jest wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne (por. np. wyrok NSA z 7 grudnia 2005 r., I OSK 407/05, niepubl.).

Spór w sprawie sprowadza się do oceny legalności zaskarżonego postanowienia w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści. Skarżąca wniosła bowiem o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach, zaś Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził (a organ drugiej instancji utrzymał to stanowisko w mocy), że nie może wydać zaświadczenia tej treści, gdyż na Stronie ciążą zaległości podatkowe.

Na wstępie rozważań nad tak zakreślonym przedmiotem sporu wskazać należy, że stosownie do treści art. 306a § 1 O.p. organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli:

1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;

2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 306a § 2 O.p.).

Zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania (art. 306a § 3 O.p.).

W myśl art. 306b § 1 O.p., w przypadkach, o których mowa w art. 306a § 2, organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Z kolei stosownie do art. 306b § 2 O.p., organ podatkowy przed wydaniem zaświadczenia może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające.

Jak stanowi art. 306e § 1 O.p., zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości wydaje się na podstawie dokumentacji danego organu podatkowego oraz informacji otrzymanych od innych organów podatkowych. Według treści § 2 tego artykułu, przed wydaniem zaświadczeń, o których mowa w § 1, ustala się, czy w stosunku do wnioskodawcy nie jest prowadzone postępowanie mające na celu ustalenie lub określenie wysokości jego zobowiązań podatkowych. Jeżeli takie postępowanie jest prowadzone i zgromadzony materiał dowodowy pozwala na jego zakończenie, powinna być niezwłocznie wydana decyzja ustalająca lub określająca wysokość zobowiązań podatkowych, w celu wykazania ich w zaświadczeniu.

W doktrynie podkreśla się, że postępowanie dotyczące wydawania zaświadczeń, między innymi na gruncie Ordynacji podatkowej, stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym obowiązującego w tym przypadku organy podatkowe przy podejmowaniu czynności materialno-technicznych, polegających na urzędowym potwierdzeniu stanu faktycznego lub prawnego (zob. J. Zubrzycki (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2016, s.1468; K. Teszner (w:) L. Etel (red.), R. Dowgier, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, K. Teszner, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2017, s. 1674-1675 oraz J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2002, s. 793.).

Podobny pogląd prezentowany jest również w orzecznictwie sądów administracyjnych, gdzie akcentuje się fakt, że organ bierze pod uwagę okoliczności wynikające z rejestrów, ewidencji i innych dostępnych mu danych (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 9 października 2009 r., sygn. akt II FSK 781/08; 9 stycznia 2009 r., sygn. akt II FSK 1382/07; 9 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2163/10; 23 września 2014 r., sygn. akt II FSK 2358/12; 2 grudnia 2015 r., sygn. akt II FSK 2891/13; 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt I FSK 1739/14; 14 sierpnia 2016 r., sygn. akt II FSK 1978/14 – wszystkie wyroki powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponadto w postanowieniu z 6 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 760/14 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaświadczenie stanowi urzędowe oświadczenie tego, co jest organowi wiadome, w żadnym razie nie rozstrzyga sprawy. Z kolei w wyroku z 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 880/15. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że: "charakter prawny zaświadczenia determinuje zakres postępowania wyjaśniającego, jakie powinno toczyć się w tego rodzaju sprawach. Nie można drogą zaświadczenia wywołać skutków kształtujących stosunki prawne, tj. przyznać albo ograniczyć bądź pozbawić uprawnienia, albo też nałożyć, zdjąć lub ograniczyć obowiązki. Z tego względu na postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie, bądź odmowę wydania zaświadczenia składają się czynności o charakterze materialno-technicznym. Postępowanie to sprowadza się zatem do badania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych".

Należy zatem podkreślić, oceniając charakter prawny zaświadczenia, co wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że ma ono charakter materialno-technicznej czynności urzędowej i sprowadza się do potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego, ale tylko takich, o których informacje znajdują się w dyspozycji organu. Treść zaświadczenia nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej lub czegokolwiek rozstrzygać. Mimo zawartego w art. 306a § 2 O.p. kategorycznego sformułowania: "zaświadczenie wydaje się", nie można interpretować tego przepisu w ten sposób, że organ ma obowiązek wydać zaświadczenie w każdym przypadku, gdy urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub ubiega się o nie osoba ze względu na swój interes prawny. Pełny sens temu przepisowi nadaje dopiero art. 306b O.p., który określa warunki wydania zaświadczenia, jako posiadanie przez organ w swoich zasobach informacji o faktach lub stanie prawnym mających być stwierdzonymi w zaświadczeniu. W tym celu organ bierze pod uwagę okoliczności wynikające z rejestrów, ewidencji i innych dostępnych mu danych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 9 października 2009 r., sygn. akt II FSK 781/08; 9 stycznia 2009 r., sygn. akt II FSK 1382/07; 24 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 601/10; 9 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2163/10; 23 września 2014 r., sygn. akt II FSK 2358/12; 2 grudnia 2015 r., sygn. akt II FSK 2891/13; 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt I FSK 1739/14; 14 sierpnia 2016 r., sygn. akt II FSK 1978/14). Z kolei w zakresie zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach / stwierdzających stan zaległości, uregulowanych w art. 306e O.p., ustawodawca w podobny sposób przewidział, że wydaje się je na podstawie dokumentacji danego organu podatkowego oraz informacji otrzymanych od innych organów podatkowych.

Sąd orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela zaprezentowane wyżej poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego. Istota postępowania o wydanie zaświadczenia sprowadza się bowiem do tego, że nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach i nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej.

Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, które znajduje także potwierdzenie w powołanym powyżej orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w postępowaniu o wydanie zaświadczenia nie można domagać się uznania, ze wierzytelność podatkowa wygasła poprzez przedawnienie.

Z uwagi na charakter prawny zaświadczenia, przedmiotem postępowania o wydanie zaświadczenia nie może być bowiem analizowanie zmian w stanie prawnym i wyprowadzanie z tego odpowiednich wniosków, ani też dokonywanie ocen prawnych, gdyż zaświadczenie takie tworzyłoby nowy stan, a nie stwierdzało istniejący stan rzeczy. Tak więc zaświadczenie obrazuje znany organowi z racji wykonywanych zadań stan faktyczny, nie ingeruje zaś w sferę obowiązków i praw jednostki. W ten sposób właściwy organ stwierdza jedynie istnienie określonych faktów albo stanu prawnego. Innymi słowy, zaświadczenie stanowi urzędowe oświadczenie tego, co jest temu organowi wiadome, w żadnym zaś razie nie rozstrzyga sprawy. Jest zatem wyłącznie przejawem tego, co zawarte jest w źródłach, na których bazuje organ wydający zaświadczenie. Zaświadczenie jest aktem wiedzy organu o określonych faktach lub stanie prawnym, a nie oświadczeniem kształtującym te fakty lub stan prawny (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 15 grudnia 2009 r., II SA/Bk 493/09). Nie można bowiem, jak już wskazano, w drodze postępowania o wydanie zaświadczenia dążyć do zmiany owego stanu prawnego lub aktualnych faktów, a tego w istocie oczekuje Skarżący.

Skoro postępowanie o wydanie zaświadczenia powinno odzwierciedlać stan faktyczny lub prawny na dzień wydania zaświadczenia, to w rozpoznawanej sprawie treść wniosku i ustalenie istnienia zaległości zdeterminowało wydanie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści zgodnie z art. 306c O.p. Jak już bowiem wskazano, ani w ramach instytucji objętej art. 306a O.p. ani w ramach jej szczegółowej odmiany uregulowanej w art. 306e O.p. nie można żądać badania przedawnienie zaległości podatkowej, nie jest to bowiem przedmiot tego postępowania.

Złożenie wniosku o wydanie zaświadczenia nie może nakładać na organ podatkowy obowiązku uzupełnienia posiadanych materiałów, czy pozyskania dodatkowych danych. Zaświadczenie ma potwierdzać stan wiedzy o faktach i prawie, który organ podatkowy już posiada; stąd też wymóg niezwłocznego wydania zaświadczenia, wynikający z art. 306a § 5 O.p. (por. wyrok NSA z dnia stycznia 2018 r., sygn. akt II FSK 3452/15, LEX nr 2437820).

Zatem, odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów, które co do istoty sprowadząją się do żądania uznania za przedawnione zaległości podatkowych i przeprowadzenia postepowania dowodowego w tym zakresie, Sąd uznaje za niezasadne. Nie ulega bowiem wątpliwości, że badanie przedawnienia zobowiązania podatkowego, wykracza poza ramy postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 306b § 2 O.p. Nie sposób przyjąć, by w granicach uproszczonego postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do wydania w krótkim terminie (najpóźniej 7 dni) zaświadczenia, mieściła się analiza przedawnienia zobowiązania podatkowego. Nie jest rolą organu wyrażanie ocen prawnych, gdy ma on jedynie zaświadczyć, jakie informacje wynikają z posiadanej przez niego dokumentacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2018 r., sygn. akt I FSK 1788/17). Natomiast postępowanie wyjaśniające może toczyć się wyłącznie w zakresie badania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ rejestrów, ewidencji i innych dokumentów będących w dyspozycji organu. W myśl art. 306a § 5 O.p. zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia. Zatem jak wyżej wskazano, także ten zakreślony 7-dniowy termin oznacza, że w postępowaniu o wydanie zaświadczenia nie dokonuje się rozstrzygnięć kwestii spornych wymagających głębszej analizy, takiej analizy nie da się bowiem zrealizować w terminie do 7 dni. Istota postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 306b § 2 O.p., sprowadza się jedynie do badania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych. Organ nie ma zaś kompetencji do wykorzystywania na potrzeby wystawienia zaświadczenia danych, które nie znajdują się w jego dyspozycji. Tym samym do postępowania wyjaśniającego nie mają zastosowania zasady gromadzenia dowodów, które uregulowane zostały w szczególności w przepisach Działu IV Ordynacji podatkowej. Zatem również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania dowodowego należy uznać za bezzasadne.

Podkreślić także należy, że również możliwość prowadzenia przez organ podatkowy przed wydaniem zaświadczenia postępowania wyjaśniającego w niezbędnym zakresie sprowadza się wyłącznie do takich działań, które pozwolą na urzędowe stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego. Na postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie zaświadczenia lub odmowę jego wydania składają się czynności materialno-techniczne. W ramach takiego postępowania organ bada, jakiego rodzaju źródło może zawierać żądane dane, a także czy dane te dotyczą stanu faktycznego bądź stanu prawnego, którego poświadczenia żąda wnioskodawca. Nie można drogą zaświadczenia wywołać skutków kształtujących stosunki prawne, tj. przyznać albo ograniczyć bądź pozbawić uprawnienia, albo też nałożyć, zdjąć lub ograniczyć obowiązki (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 725/14). W drodze zaświadczenia organ nie może rozstrzygać kwestii merytorycznych, na przykład tego, czy dane zobowiązanie wygasło (wyrok NSA z dnia 15 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1533/10). Wynika zatem z powyższego, iż aby dokonać rozstrzygnięcia tego sporu należy dokonać analizy stanu faktycznego oraz wszechstronnej wnikliwej wykładni przepisów dotyczących biegu terminu przedawnienia, w tym głównie zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Dokonanie tej wykładni odnosi się to do przepisów obowiązujących w okresie od dnia powstania zobowiązania podatkowego do dnia dokonywania prawnopodatkowej oceny tego przedawnienia, w tym także przepisów przejściowych ustanowionych w związku z nowelizacjami Ordynacji podatkowej.

Z przepisów Działu VIII a O.p. normujących instytucję wydania zaświadczenia wynika, że jest to czynność materialno-techniczna, co do zasady odtwórcza, która ze swej istoty stanowić ma jedynie odzwierciedlenie danych będących w dyspozycji organów, tj. informacji wynikających z prowadzonych przez nie ewidencji, rejestrów lub innej dokumentacji. Wydanie zaświadczenia nie może w żaden sposób kształtować, czy determinować istnienia lub zakresu uprawnień lub obowiązków podmiotów wnioskujących o jego wydanie. Nie powinno ono tym samym rozstrzygać jakichkolwiek kwestii spornych (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt I FSK 1788/17, LEX nr 2425069).

W tym przypadku chodzi bowiem o postępowanie uproszczone, które nie może przekształcić się w postępowanie podatkowe, czy kontrolne. Inne są bowiem cele tych postępowań i odmiennie kształtują się w tych przypadkach obowiązki organu (zob. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2016 r., I FSK 1739/14). Dlatego też, jak już wyżej wskazano "niezbędne" postępowanie wyjaśniające odnosić się może do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja i rejestry mogą zawierać żądane dane i ewentualnych dysponentów tych danych. Przedmiotowe postępowanie wyjaśniające nie może natomiast być substytutem danych wynikających z prowadzonych przez właściwy organ ewidencji rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 25 października 2000 r., V SA 760/00).

Skoro zatem w niniejszej sprawie z dokumentacji będącej w posiadaniu organu podatkowego wynikało, że na dzień złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia, Strona zalega z zapłatą przedmiotowych zobowiązań podatkowych, organ nie mógł wydać zaświadczenia, które stwierdzałoby brak takich zaległości z uwagi na ich wygaśnięcie ze względu na mające mieć miejsce, według spółki, przedawnienie spornych zobowiązań.

Tym bardziej, że w ramach instytucji objętej art. 306a w związku z art. 306e op nie jest dopuszczalne kwestionowanie istnienia czy też wysokości stwierdzonej zaległości podatkowej. Skoro postępowanie o wydanie zaświadczenia powinno odzwierciedlać stan zobowiązań na dzień wydania zaświadczenia (art. 306a § 3 O.p.), to w rozpoznawanej sprawie treść wniosku i ustalenie istnienia zaległości zdeterminowało wydanie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia zgodnie z art. 306c O.p. Jak już bowiem wskazano w ramach instytucji objętej art. 306a w zw. z art. 306e O.p. nie można żądać stwierdzenia przedawnienie zaległości podatkowej, nie jest to bowiem przedmiot tego postępowania.

W tym stanie rzeczy dokonana przez DIAS ocena, prowadząca do uznania, że brak jest podstaw do wydania Stronie zaświadczenia o treści przez nią wskazanej jest zgodna z prawem.

Warto w tym miejscu wyjaśnić, że DIAS w żaden sposób nie przesądził w tym postępowaniu kwestii związanych z przedawnieniem zobowiązania podatkowego, a jedynie oparł się na posiadanej przez siebie dokumentacji i utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o niezaleganiu.

Zatem zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, w związku z czym skargę – na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić