Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1165/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2013r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. A. T. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy).


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez J. D. jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2013 r. znak: [...] utrzymująca w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2013 r. znak: [...].

Ostatnio wymienioną, organ wojewódzki -na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku J. D. z [...] lipca 2012 r., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] marca 2009 r. Nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wojewódzki wskazał, że badaną decyzją organ powiatowy umorzył postępowanie w sprawie stanu technicznego ściany granicznej budynku mieszkalnego nr [...] stanowiącego własność J. D. Podał, że decyzję tą organ powiatowy uzasadnił następującymi okolicznościami faktycznymi i prawnymi: J. S., właściciel budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] zwrócił się do organu powiatowego w dniu [...] marca 2004 r. o wszczęcie postępowania w sprawie złego stanu technicznego ściany szczytowej budynku nr [...]. Następnie, J. D. złożył skargę w sprawie jakości robót budowlanych wykonanych przez J. S. przy rozbudowie budynku przy ul. [...] nr [...]. Organ powiatowy kwestię połączenia ścian szczytowych budynków rozpatrzył w postępowaniu dotyczącym robót budowlanych związanych z rozbudową prowadzoną przez E. i J. S. Postępowanie zakończono wydaniem decyzji w dniu [...] września 2004 r., którą nakazano na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego E. i J. S. i J. D. wykonać obróbki blacharskie zabezpieczające połączenie między przedmiotowymi budynkami. Po rozpatrzeniu odwołania J. D., organ wojewódzki decyzją z [...] października 2004 r., znak: [...], obowiązkiem wykonania obróbek blacharskich obciążył jedynie Państwa S. Decyzja organu wojewódzkiego została zaskarżona do WSA w Gliwicach, lecz skarga J. S. została odrzucona, a J. D. oddalona wyrokiem z 27 stycznia 2006 r. Wskutek powyższego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w uzasadnieniu decyzji z [...] marca 2009 r. Nr [...] wskazał, że decyzja organu wojewódzkiego z [...] października 2004 r. jest decyzją kończącą postępowanie administracyjne dotyczące prawidłowości i jakości robót budowlanych związanych z rozbudową budynku E. i J. S., które jednocześnie rozstrzygnęło kwestię połączenia ścian szczytowych budynków E. i J. S. oraz J. D. Powyższe oznacza, że przedmiotowe postępowanie dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej decyzją z [...] września 2004 r. znak [...]. W tym stanie rzeczy organ powiatowy podjął decyzję o umorzeniu postępowania.

I dalej, organ wojewódzki wyjaśnił, że z wnioskiem o stwierdzeniem nieważności ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] marca 2009 r. Nr [...] wystąpił J. D. Po zapoznaniu się z aktami sprawy i przedmiotowym wnioskiem, organ wojewódzki -w uzasadnieniu podjętej decyzji- w pierwszej kolejności omówił zasady postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji i wskazał, że stanowi ono wyjątek od określonej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych, zatem może mieć jedynie zastosowanie po zaistnieniu przesłanek, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. i powodujących jej nieważność. Podkreślił, że organ rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie rozstrzyga jej ponownie merytorycznie, lecz orzeka wyłącznie w kwestii wadliwości kontrolowanego aktu administracyjnego (tj. wadliwości, o której mowa w ww. art. 156 § 1 k.p.a.). Dalej, organ wojewódzki rozpatrując powyższy wniosek stwierdził, że kontrolowana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] marca 2009 r. Nr [...] nie jest obarczona żadną z wad, o których mowa art. 156 § 1 k.p.a., obligującą organ do stwierdzenia nieważności decyzji. Przede wszystkim organ wojewódzki przyjął, że organ powiatowy wydając ww. decyzję nie dopuścił się rażącego naruszenia prawa, które powoływał we wniosku J. D. Podał, że skarżący za rażące naruszenie prawa uznaje niezastosowanie się przez organ powiatowy do wskazań organu odwoławczego zawartych w uzasadnieniu decyzji z [...] lipca 2004 r., znak: [...]. Organ wojewódzki wyjaśnił, że postępowanie, które wskazał we wniosku wnioskodawca, a dotyczące legalności robót budowlanych przy rozbudowie obiektu stanowiącego własność E. i J. S., zostało zakończone decyzją z [...] grudnia 2012 r. Nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie legalności rozbudowy ww. budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...]. Z kolei postępowanie zakończone decyzją Nr [...] objętą przedmiotowym wnioskiem o stwierdzenie nieważności, dotyczyło stanu technicznego ściany granicznej budynku mieszkalnego [...], przylegającej do budynku nr [...] przy ul. [...] w [...].[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołał następnie wyrok WSA w Gliwicach z 27 stycznia 2006 r. sygn. akt II SA/GL 803/04, w którym stwierdzono, że "z ustaleń faktycznych oraz dołączonych opinii wynika jednoznacznie, że stan techniczny budynku E. i J. S. nie budzi zastrzeżeń pod względem technicznym, natomiast zalewanie budynku skarżącego i zawilgocenie jego ścian spowodowane jest brakiem wykonania obróbek blacharskich dachu na styku dwóch budynków". Wskutek powyższego w ocenie organu wojewódzkiego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] słusznie zauważył, że wyżej wskazane postępowanie rozstrzygnęło kwestię połączenia ścian szczytowych budynków E. i J. S. i J. D., które równocześnie miało zapewnić poprawienie stanu technicznego tego obiektu. Z tego też względu prawidłowym było wydanie przez organ powiatowy decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie stanu technicznego spornej ściany, zważywszy na przepis art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Organ wojewódzki stwierdził w końcu, że kontrolowana decyzja nie wypełniła, żadnej z wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. przesłanek. Wskazał, że nie narusza przepisów o właściwości, nie dotyczy sprawy rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do prawidłowo określonych stron postępowania, nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa, zaś jej wykonanie nie wywołuje czynu zagrożonego karą. Decyzja ta nie była ponadto niewykonalna w dniu jej wydania, zaś jej wydanie nie wypełnia przesłanki rażącego naruszenia prawa.

Po rozpatrzeniu odwołania J. D. od opisanej wyżej decyzji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] marca 2013 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i podzielił ocenę w niej zawartą, w tym w kontekście art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 §1 k.p.a. Ponadto organ odwoławczy zauważył, że przedmiotem niniejszego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie stanu technicznego ściany granicznej budynku nr [...] przylegającej do budynku nr [...] przy ul. [...] w [...]. W związku z tym zarzut, że organ powiatowy nie zbadał wniosku skarżącego o sprawdzenie legalności rozbudowy dokonanej przez J. S. jest nietrafny, gdyż biorąc stan prawny i faktyczny w dacie orzekania organu powiatowego brak było do tego podstaw prawnych, ze względu na wcześniejsze ustalenie w postępowaniu wyjaśniającym, że rozbudowa spornego budynku nie stanowiła samowoli budowlanej i realizowana była na podstawie pozwolenia na budowę. Natomiast z uzasadnienia decyzji organu powiatowego z [...] września 2004 r. wynika, że zakwestionowano stan techniczny spornego budynku, ze względu na nieprawidłowo wykonane obróbki blacharskie w miejscu połączenia dachu budynku stanowiącego własność E. i J. S., ze ścianą szczytową będącą własnością J. D.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, J. D. wniósł o obronę swoich praw, m. in. własnościowych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organy opierają twierdzenia na fałszywym stanie faktycznym. Podał, że organ powiatowy niewłaściwie wskazał, iż było wcześniejsze postępowanie w sprawie ściany granicznej. Zdaniem skarżącego ściana graniczna nie została zbadana. Skarżący wskazał, że jego poddasze oddziela nowa ściana o wysokości piętra z poddaszem sąsiada.

W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumenty wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).

Badając zaskarżoną w sprawie decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2013 r. w ramach wskazanego kryterium Sąd uznał, iż orzeczenie to jest prawidłowe, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

-Rozważania nad zgodnością z prawem zaskarżonej decyzji należy poprzedzić wskazaniem, że decyzja ta została wydana w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności decyzji.

Tego rodzaju postępowanie ma charakter nadzwyczajny i jest postępowaniem odrębnym od innych postępowań, albowiem ukierunkowanym wyłącznie na kontrolę decyzji w aspekcie wystąpienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Oznacza to, że organ rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie rozstrzyga jej ponownie merytorycznie, lecz orzeka wyłącznie w kwestii wadliwości kontrolowanego aktu administracyjnego. Działa więc jako organ kasacyjny i w oparciu o zamknięty materiał dowodowy weryfikuje ten akt administracyjny. Warto w tym miejscu wskazać na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 stycznia 2007 r. (sygn. akt II SA/Wa 2095/06, Lex Nr 299851), w którym Sąd przyjął, iż "Działanie organu w trybie wniosku o stwierdzenie nieważności wymaga zupełnie innego podejścia do sprawy i zasadniczo się różni od postępowania zwykłego. Obowiązkiem organu, jest zajęcie się kwestiami ściśle prawnymi. W ich efekcie może co najwyżej dojść do wydania decyzji kasatoryjnej. Oznacza to, że w postępowaniu zmierzającym do ewentualnego wydania tego rodzaju decyzji nie ma proceduralnej możliwości poszerzenia materiału dowodowego sprawy. Tym samym nie wchodzi w grę również poczynienie dodatkowych (uzupełniających) ustaleń faktycznych. W omawianym postępowaniu organ orzekający ogranicza się jedynie do poszukiwania uchybień i wadliwości, tak proceduralnych, jak i dotyczących prawa materialnego".

W tym miejscu wymaga przypomnienia, iż postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zainicjowane zostało wnioskiem skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] marca 2009 r. Nr [...]. Skarżący, żądając stwierdzenia nieważności ww. aktu, wskazał na przesłankę rażącego naruszenia prawa, tj. powołał się na przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jednocześnie dostrzec w tym miejscu należy, iż w piśmie z [...] lipca 2012 r. inicjującym to postępowanie nieważnościowe, skarżący wyraźnie wskazał akt, który kwestionuje poprzez podanie jego daty i oznaczenia oraz określenie organu, który ten akt wydał. Tym niemniej z uzasadnienia tego podania wynika, że skarżący pozostawał w błędnym przekonaniu, iż ww. decyzja z [...] marca 2009 r. dotyczy legalności robót prowadzonych przez J. S. To jednak nie pozwalało organowi odstąpić od wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji organu powiatowego Nr [...] z wniosku J. D.

Zatem, niniejsza sprawa sprowadzała się do ustalenia, czy istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji wskazanej we wniosku z [...] lipca 2012 r., a to oznacza, że postępowanie powadzone w sprawie, będące samodzielnym postępowaniem administracyjnym, ograniczone było przesłankami wynikającymi z art. 156 § 1 k.p.a. Przy czym, z uwagi na uzasadnienie wniosku skarżącego, szczególną wagę w tym postępowaniu należało przypisać przesłance uregulowanej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

-Należy zatem dostrzec, iż rażące naruszenie prawa, o którym mowa ww. przepisie, występuje w przypadku naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. O rażącym naruszeniu prawa można mówić w razie oczywistego naruszenia prawa, tj. takiego, gdy dane rozstrzygnięcie stoi w oczywistej sprzeczności z jasno sformułowanym przepisem prawa, a więc takim, który nie wymaga dalszych wyjaśnień. W wyroku z 31 stycznia 2006 r. (sygn. akt I OSK 883/05, Lex Nr 299873), Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, iż "Rażące naruszenie prawa stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa". Utożsamianie tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie jest słuszne. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa". I dalej: "Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność decyzji, gdy ma charakter rażący. A zatem dla uznania, że wystąpiło owo kwalifikowane "naruszenie prawa", konieczne jest stwierdzenie i wykazanie, iż miało ono charakter rażący. W przywołanym wyroku Sąd zaznaczył również, iż rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Zaznaczył przy tym, że nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Jednocześnie dodać należy, iż w orzecznictwie zwraca się uwagę i podkreśla, że ani oczywistość naruszenia przepisu, ani jego charakter nie są wystarczające do uznania, że miało miejsce rażące naruszenie prawa. Obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru przepisu, który został naruszony, jako kryterium rażącego naruszenia prawa winny być traktowane społeczno-gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją. Na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę m. in. w wyroku z 25 września 2007 r. (sygn. akt II OSK 1111/06, lex nr 494728), w którym to wskazał, iż "O tym, czy naruszenie prawa jest "rażącym", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga. Za "rażące" należy uznać wyłącznie takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności. Utożsamianie zatem tego pojęcia z każdym naruszeniem jest oczywiście wadliwe. Nie każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa może być uznane za rażące, nie jest też decydujący charakter przepisu, jaki został naruszony. Przy kwalifikowaniu naruszenia prawa do kategorii naruszenia rażącego chodzi nie o sam fakt zachowania się organu niezgodnie z normą prawną, lecz o skutki, których dotkliwości dla strony niczym nie można usprawiedliwiać. Ponadto o "rażącym" naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (...)". Dostrzegając powyższe stwierdzić więc należy, że nawet ustalenie oczywistego naruszenia prawa nie przesądza jeszcze o zasadności zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ocena, czy decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa winna bowiem także obejmować to, jakie skutki społeczno-gospodarcze taka decyzja wywołuje i, czy skutki te są z punktu widzenia praworządności do zaakceptowania (tak też NSA w wyroku z 14 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 18/12).

-Kierując się powyższym wskazać należy, iż decyzją z [...] marca 2009 r. (której to dotyczył wniosek o stwierdzenie nieważności), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu sprawy stanu technicznego ściany granicznej budynku mieszkalnego nr [...], przylegającej do budynku nr [...] przy ul. [...] w [...], orzekł o umorzeniu postępowania w opisanej powyżej sprawie. W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że z wnioskiem o przeprowadzenie postępowania co do złego stanu technicznego ściany szczytowej budynku [...], pismem z [...] marca 2004 r. wystąpił J. S. - właściciel budynku nr [...] przy ul. [...] w [...]. Wskazał też, że tut. organ, w związku z pismem J. D., w dniu [...] lipca 2004 r. wszczął odrębne postępowanie dotyczące prawidłowości i jakości robót budowlanych związanych z rozbudową budynku przez Państwa S. Zauważył, że obie ww. sprawy, z wniosku J. S. i J. D. dotyczyły tych samych ścian szczytowych łączących budynki nr [...] i [...] przy ul. [...] w [...]. I dalej, organ podniósł, że kwestię ścian szczytowych rozpatrzono w sprawie wszczętej na wniosek J. D., dotyczącej robót związanych z rozbudową budynku przez Państwo S., a postępowanie to zakończyło się ostateczną decyzją wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Organ wskazał w tym miejscu na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] września 2004 r. Nr [...], utrzymaną w mocy w zakresie nałożonego obowiązku (a zmienioną jedynie w części dotyczącej określenia podmiotu zobowiązanego i terminu wyznaczonego na wykonanie obowiązku) decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2004 r. znak: [...]. Podał, że ta ostatnia decyzja została zaskarżona do Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ale skargi prawomocnymi postanowieniami zostały odrzucone (zamiast wskazać, że zapadł wyrok Sądu o sygn. akt II SA/Gl 803/04 oddalający skargę, który to jest prawomocny). Przytaczając powyższe organ powiatowy wywiódł, iż kwestia związana ze złym stanem technicznym ściany szczytowej budynków Państwa S. i J. D. została załatwiona w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z [...] września 2004 r. Nr [...]. Dostrzegł też, że toczy się odrębne postępowanie administracyjne dotyczące robót wykonanych w budynku przy ul. [...] w [...] (przez J. D.). Powyższe ustalenia organu powiatowego, które doprowadziły w efekcie do wydania decyzji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., znajdują potwierdzenie w aktach administracyjnych sprawy. Dostrzec w tym miejscu należy, iż pismem z tej samej daty, tj. z [...] lipca 2004 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie prawidłowości i jakości robót budowlanych związanych z budową budynku E. i J. S. oraz odrębnego - w sprawie stanu technicznego ściany granicznej pomiędzy budynkiem [...] i [...] przy ul. [...] w [...].

Badając tę decyzję z [...] marca 2009 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, a za nim Główny Inspektor, nie stwierdził, aby była ona dotknięta wadą nieważności. Przy dokonywaniu oceny tej decyzji organy kierowały się wszystkimi przesłankami uregulowanymi w art. 156 § 1 k.p.a., w tym w szczególności rozważyły możliwość wystąpienia w sprawie przesłanki rażącego naruszenia prawa w związku z art. 105 § 1 k.p.a. W konsekwencji oba organy orzekające przyjęły, iż decyzja organu powiatowego z [...] marca 2009 r. Nr [...] nie jest obarczona żadną z kwalifikowanych wad i należało odmówić stwierdzenia jej nieważności. Uznały przy tym, że stan faktyczny i prawny uzasadniał zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. i umorzenie na jego podstawie wszczętego na wniosek J. S. i prowadzonego od 2004 r. postępowania.

Sąd z tak dokonaną oceną sprawy w pełni się zgadza i nie znajduje żadnych podstaw do wzruszenia zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującej w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2013 r. o odmowie stwierdzenia nieważności ww. aktu z [...] marca 2009 r.

Przede wszystkim, dostrzec należy, iż słusznie organy uznały w sprawie, że decyzja organu wojewódzkiego z [...] października 2004 r. (i utrzymana nią w mocy -co do konieczności nałożenia obowiązku- decyzja organu powiatowego z [...] września 2004 r. Nr [...]), ostatecznie rozstrzygnęła kwestię połączenia ścian szczytowych budynków E. i J. S. oraz J. D., co jednocześnie miało zapewnić poprawienie stanu technicznego tych ścian. Ważne przy tym jest, iż ww. decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2004 r. była poddana kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który to wyrokiem prawomocnym z 27 stycznia 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 803/04 oddalił skargę J. D. Powyższe uzasadniało zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. i umorzenie postępowania prowadzonego przez organ powiatowy na wniosek J. S., w sprawie stanu technicznego ściany granicznej budynku nr [...] przylegającej do budynku nr [...] przy ul. [...] w [...]. Postępowanie dotyczące połączenia ścian szczytowych budynków E. i J. S. oraz J. D. zostało objęte ww. postępowaniem, w którym zapadła decyzja organu wojewódzkiego z [...] października 2004 r., ostateczna i pozostająca w obrocie prawnym. Tym samym prowadzenie postępowania w sprawie już zakończonej ostatecznym orzeczeniem nie tylko okazało się zbędne (bezprzedmiotowe), ale także niedopuszczalne, o czym wyraźnie stanowi art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Dodać trzeba, że z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub organ administracji stwierdził oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Wskazany brak podstaw prawnych i faktycznych rozstrzygnięcia ma miejsce w szczególności, gdy postępowanie dotyczy sprawy poprzednio już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Kolejna decyzja w tej samej sprawie dotknięta byłaby bowiem kwalifikowaną wadą stanowiącą podstawę do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., odnoszącego się do stwierdzenia nieważności decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (v. wyrok NSA z 9 czerwca 2010 r. sygn. akt II OSK 931/09). Zaznaczyć też należy, że użycie przez ustawodawcę w art. 105 § 1 k.p.a. terminu "wydaje", oznacza, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jest -także w przypadku bezprzedmiotowości postępowania z powodu zaistnienia powagi rzeczy osądzonej- obligatoryjne (v. wyrok NSA z 20 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 640/11). Nadto, wskazać należy, że umorzenie postępowania administracyjnego jest zakończeniem postępowania w danej instancji indywidualnej sprawy bez merytorycznego rozstrzygnięcia spraw, a więc orzeczenia co do jej istoty. Oznacza to też, że organ administracji publicznej wydając decyzję o umorzeniu postępowania nie załatwia sprawy co do istoty, ale kończy ją w sposób wskazany w art. 105 k.p.a., z powodu pojawienia się trwałej przeszkody uniemożliwiającej ukształtowanie stosunku materialnoprawnego. Decyzja o umorzeniu postępowania jest zatem decyzją o znaczeniu czysto procesowym, formalnym i kończy sprawę w danej instancji w " inny sposób" (v. art. 104 § 2 k.p.a.) niż poprzez jej rozstrzygnięcie co do istoty w całości lub części. Przy czym, jeżeli kończy ona wszczęte postępowanie, w sprawie już załatwionej w innym postępowaniu decyzją ostateczną, to brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności. Skoro bowiem doszło do wszczęcia postępowania, to w przypadku jego bezprzedmiotowości, winno być ono w odpowiedni sposób zakończone.

W świetle powyższego, w ocenie Sądu, słusznie w sprawie organy orzekające przyjęły, że badana decyzja nie jest dotknięta kwalifikowaną wadą uregulowaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. przede wszystkim z przepisem art. 105 § 1 tej ustawy (jako wskazanym w podstawie prawnej badanego aktu), ani żadną inną wymienioną w art. 156 § 1.

Tak dokonanej oceny Sądu nie zmieniają zarzuty skargi. Sąd nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia. Jednocześnie Sąd dodatkowo w tym miejscu -w kontekście treści skargi- wyjaśnia, iż kontrolowane postępowanie prowadzone w trybie nadzwyczajnym dotyczyło jedynie ważności decyzji organu powiatowego z [...] marca 2009 r. Nr [...], a to oznacza, że organy orzekające w sprawie miały jedynie zweryfikować tę decyzję kierując się przesłankami z art. 156 § 1 k.p.a., nie miały natomiast obowiązku ponownej oceny sprawy zakończonej wskazanym rozstrzygnięciem.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.

O kosztach dla pełnomocnika świadczącego pomoc prawną z urzędu, Sąd orzekł na zasadzie art. 250 ww. ustawy.