Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 660/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2007-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 13 par. 1 i 6, art. 15, art. 19 par. 1 i 2,  art. 222 par. 4, art. 262, art. 270 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
article: art. 122, art. 180 par. 1, art. 187 par. 1, art. 188 ,191,194
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: par. 11 ust. 1 i 3, par. 13ust.1, par. 20a
journal: Dz.U. 1997 nr 130 poz 851
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego  pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem  pochodzenia.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska – Pastuszko (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Asesor WSA Barbara Rennert Protokolant Damian Bronowicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2007r. sprawy ze skargi HP Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru oraz podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 20 kwietnia 2006 r. HP Spółka z o.o., zwana w dalszej części uzasadnienia Spółka H lub skarżąca Spółka , wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2006 r. Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] grudnia 2005r. Nr [...] uznającą zgłoszenie celne z dnia [...] kwietnia 2004r. nr OGL [...] za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowania stawki celnej, kwoty należności celnych przywozowych i kwoty podatku od towarów i usług.

Jak wynika z akt sprawy jednolitym dokumentem administracyjnym SAD z dnia [...] kwietnia 2004 r. o numerze wskazanym powyżej dokonano zgłoszenia 315 par sandałów damskich , które objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym (uprzednio objętych procedurą składu celnego). W zgłoszeniu zadeklarowano towar wg kodu PCN 6402 99 98 0, ze stawką celną konwencyjną w wysokości 17 %. Do dokumentu zgłoszenia dołączono świadectwo pochodzenia towaru nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. , wystawione w Chinach.

W październiku 2004 r. organ celny , za pośrednictwem Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej , przesłał wymienione wyżej świadectwo pochodzenia odpowiednim organom w Chinach do weryfikacji. W piśmie z dnia 14 marca 2005 r. Dyrektor Wydziału Spraw Inspekcyjnych , Biura Inspekcji Wwozu i Wywozu oraz Kwarantanny Xiamen Chińskiej Republiki Ludowej przesłał odpowiedź , że świadectwo pochodzenia nr [...] jest nieważne z uwagi na to , że eksporter nie może przedstawić związanych z nim dokumentów dotyczących eksportu towarów objętych wyżej wymienionym świadectwem.

Postanowieniem z dnia [...] października 2005 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie celne w przedmiotowej sprawie. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ ten decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. Nr [...] uznał zgłoszenie celne z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowanej stawki celnej, kwoty należności celnych przywozowych oraz kwoty podatku od towarów i usług od towarów objętych zakwestionowanym zgłoszeniem celnym, dokonując jednocześnie ponownego ich naliczenia. Zastosowano stawkę autonomiczną w wysokości 40 %, a także obciążono skarżącą Spółkę odsetkami wyrównawczymi za okres od dnia 21 kwietnia 2004 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. w kwocie 300,40 zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż przedmiotowy towar objęty jest wykazem stanowiącym załącznik nr 3 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów , których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. Nr 130 , poz. 851 ze zm.) - zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 15 października 1997 r. , a więc pochodzenie tego towaru musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. W wyniku przeprowadzonej weryfikacji świadectwa pochodzenia towaru nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. okazało się ono nieważne , należało zatem uznać je za nieprawidłowe jako potwierdzenie pochodzenia , dlatego też towar , dla którego przedmiotowe świadectwo przedstawiono, należało objąć stawką celną autonomiczną w wysokości 40 %. Natomiast z uwagi na zapis § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz. U. Nr 155, poz. 1515) odsetki wyrównawcze naliczono od kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą należną a kwotą pobraną , uznając iż kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym .

Na powyższą decyzję skarżąca Spółka złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty " przez nieobciążanie Strony" innym cłem, podatkiem od towarów i usług , jak i odsetkami wyrównawczymi niż wynika to z pierwotnego zgłoszenia celnego oraz umorzenie postępowania albo uchylenie decyzji I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, iż odpowiedź organu administracji chińskiej nie jest wystarczającym dokumentem , aby uznać , że przedłożone świadectwo pochodzenia jest podrobione. Według twierdzenia odwołującej się organ , do którego wystąpiła Izba Celna nie jest jedynym uprawnionym do potwierdzenia autentyczności świadectwa pochodzenia. Zdaniem Spółki H organ I instancji mógł mieć co najwyżej wątpliwości co do pochodzenia towaru , zatem zastosowanie powinien znaleźć § 12 rozporządzenia z dnia 15 października 1997 r. ,dotyczący zbadania szczegółowego opisu procesu wytwarzania towaru, z którego będzie wynikać, że spełnione zostały warunki określone w przepisach dotyczących pochodzenia towarów.

Decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż organ celny przekazał za pośrednictwem Ambasady Rzeczpospolitej w Pekinie świadectwo pochodzenia nr [...] do weryfikacji organom wystawiającym ten dokument, celem sprawdzenia autentyczności świadectwa pochodzenia towarów oraz prawdziwości danych w nim zawartych. Przy piśmie z dnia [...] marca 2005 r. Dyrektor Wydziału Spraw Inspekcyjnych Biura Inspekcji Wwozu i Wywozu oraz Kwarantanny Xiamen ChRL poinformował organ celny, iż przesłane świadectwo jest nieważne , ponieważ eksporter nie może przedstawić związanych z nim dokumentów dotyczących eksportu towarów objętych przedmiotowym świadectwem , co stanowi pogwałcenie odpowiednich przepisów prawa chińskiego.

Organ odwoławczy poinformował przy tym , że wnioski weryfikacyjne są kierowane do instytucji , które je wystawiły , zgodnie z listą prowincjonalnych i centralnych agend instytucji , przekazaną Dyrektorowi Izby Celnej za pismem Ambasady RP w Pekinie z dnia [...] października 2004 r. , nr [...]. Dlatego też nie jest możliwe , aby wniosek weryfikacyjny mógł być wysłany na adres wskazany przez stronę .

Weryfikacja przeprowadzona przez władze kraju wystawiającego świadectwo pochodzenia, jest jedyną przewidzianą przez rozporządzenie formą kontroli dowodów pochodzenia towarów i wynik jest wiążący dla władz celnych kraju importu. Organy celne nie mają uprawnienia kwestionować uzyskanych drogą oficjalną wyników weryfikacji, ani domagać się od władz weryfikujących udowodnienia, że weryfikacja została przeprowadzona zgodnie z właściwością przepisów obowiązujących w danym kraju.

Według stanowiska organu odwoławczego wynik weryfikacji otrzymany od upoważnionej do wykonania tej czynności instytucji nie może być podważany ani przez organy celne , ani przez importera . Posiada on walory dokumentu urzędowego i zgodnie z art. 194 Ordynacji podatkowej stanowi dowód tego , co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Jego przyjęcie w poczet materiału dowodowego wynika bezpośrednio z art. 270 Kodeksu celnego , określającego , że organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Dokument urzędowy nie podlega swobodnej ocenie , gdyż za udowodnione należy przyjąć to , co wprost wynika z dokumentu. Treść tego dokumentu była jednoznaczna : stwierdzała mianowicie , że świadectwo pochodzenia dołączone przez stronę do przedmiotowego zgłoszenia celnego było nieważne.

Dyrektor Izby Celnej w zaskarżonej decyzji podkreślał , iż w celu sprawdzenia autentyczności świadectwa pochodzenia lub prawidłowości danych w nich zawartych to organ celny kieruje je do weryfikacji do organu wystawiającego świadectwo , a nie sama strona . Uprawnienie organu wynika z § 20a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r.

Biorąc pod uwagę negatywny wynik weryfikacji dowodu pochodzenia zdaniem organu odwoławczego organ I instancji zasadnie zastosował względem spornego towaru stawkę autonomiczną, ponieważ w przypadku niewłaściwego udokumentowania pochodzenia stosuje się wyższą ze stawek. Okoliczność pochodzenia importowanego towaru została już udokumentowana przez stronę dokumentem, który w wyniku weryfikacji zagranicznej okazał się nieważny i w świetle przepisu art. 188 Ordynacji podatkowej nie jest konieczne przeprowadzanie kolejnego dowodu.

Powołując się na odpowiedni wyrok NSA organ odwoławczy stwierdził, iż wynik weryfikacji świadectwa pochodzenia nie może być przedmiotem oceny i dodatkowej weryfikacji, ma charakter wiążący dla organów celnych. Natomiast § 12 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ przedmiotem importu było obuwie, które jest wymienione w wykazie nr 3 rozporządzenia, a zatem musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia.

Organ odwoławczy uznał także, iż zasadnie naliczone zostały przez organ I instancji odsetki wyrównawcze, bowiem w wyniku nieprawidłowego zastosowania stawki celnej przesunięto datę zarejestrowania długu celnego, a tym samym skarżąca Spółka uzyskała swoistą korzyść majątkową i zgodnie z postanowieniami art. 222 § 4 Kodeksu celnego organ celny zobowiązany był do pobrania odsetek wyrównawczych.

Powyższą decyzję Spółce doręczono w dniu 31 marca 2006 r., a w dniu 29 kwietnia 2006 r. wpłynęła skarga na tę decyzję z wnioskiem o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego i zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej Spółki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Spółka H w skardze zarzuciła:

• naruszenie § 12 rozporządzenia z dnia 15 października 1997 r. , który ma również zastosowanie w przypadku dokumentowania pochodzenia towaru przy pomocy świadectwa pochodzenia;

• niewłaściwe zastosowanie art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 w związku z art. 122 oraz art. 194 Ordynacji podatkowej przez uznanie, że stanowisko przekazane przez władze chińskie jest wiążące dla organów celnych, a także przyznanie temu stanowisku mocy dokumentu urzędowego, a w konsekwencji błędnej odmowy prowadzenia dalszego postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia kraju pochodzenia towarów za pomocą innych środków dowodowych;

• niewłaściwe zastosowanie art. 187 Ordynacji podatkowej i w konsekwencji niezastosowanie § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych przez pominięcie, iż w sprawie doszło do "szczególnej okoliczności" , tj. że przyczyny powstania zobowiązania nie były zależne od skarżącej ;

• naruszenie przepisów art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej przez wydanie odmiennych decyzji odwoławczych w tych samych stanach prawnych i faktycznych;

• naruszenie art. 123 § 1 w związku z art. 178 § 3 Ordynacji podatkowej przez odmowę doręczenia stronie pisma władz chińskich wraz z tłumaczeniem.

W uzasadnieniu skargi Spółka H wskazała, iż § 12 rozporządzenia z dnia 15 października 1997 r. znajduje się w rozdziale 5 dotyczącym dokumentowania pochodzenia towarów przywożonych na polski obszar celny , tak więc odnosi się do wszystkich dokumentów mających na celu ustalenie kraju pochodzenia towaru, w tym wymienionego w tym rozdziale świadectwa pochodzenia. O takiej interpretacji § 12 świadczy także jego ustęp 2. Nadto stanowisko organów celnych kraju pochodzenia towaru nie jest wiążące dla polskich organów celnych. Zdaniem skarżącej Spółki organy celne "pomyliły" instytucję współdziałania organów w ramach toczącego się postępowania podatkowego (art. 209 Ordynacji podatkowej), z pismem (stanowiskiem) jako środkiem dowodowym. Tylko w tej pierwszej sytuacji stanowisko organów chińskich byłoby wiążące dla organów celnych , z kolei w drugiej sytuacji pismo tych organów - jak każdy dowód - podlega ocenie przez organ prowadzący , której to organ celny nie przeprowadził - z racji błędnego stanowiska.

Stanowisko władz chińskich ma charakter środka dowodowego o charakterze dokumentu prywatnego . Stąd też nie ma do niego zastosowania domniemanie prawdziwości twierdzeń w nich zawartych (art. 194 Ordynacji podatkowej) , a więc podlega ono ocenie jak każdy inny dokument prywatny , w tym pod kątem treści zawartych w nim oświadczeń i ich prawdziwości.

Błędne zastosowanie art. 188 Ordynacji podatkowej pozbawiło skarżącą możliwości prowadzenia dalszego postępowania dowodowego. Przepis ten dotyczy pozytywnego rozstrzygnięcia co do istnienia danej okoliczności faktycznej , a w sprawie organ uznał , że wykazanie kraju pochodzenia towaru świadectwem pochodzenia nie powiodło się. Tym samym omawiany przepis miałby zastosowanie, gdyby świadectwo pochodzenia było prawidłowe , a więc nie byłoby konieczności prowadzenia dalszego postępowania dowodowego z uwagi na potwierdzenie danej okoliczności (faktu).

W kwestii poboru odsetek wyrównawczych ze "szczególnymi okolicznościami" w rozumieniu § 5 ust. 2 rozporządzenia MF z dnia 29 sierpnia 2003 r. należy wiązać to , że zakwestionowany dokument (unieważniony) nie pochodzi od strony , został jej przekazany w dobrej wierze .

Dodatkowo skarżąca wskazała, iż organy celne odmówiły jej zapoznania się z treścią pisma władz chińskich, odmawiając wydania i przekazania odpisu pisma władz chińskich wraz z tłumaczeniem.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy powołał się na dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623 ze zm.) do spraw dotyczących długu celnego, który powstał przed dniem uzyskania przez Polskę członkostwa w Unii Europejskiej, stosuje się przepisy dotychczasowe. Cytowane uregulowanie dotyczy przepisów prawa materialnego i w niniejszej sprawie winny być stosowane przepisy obowiązujące w chwili powstania długu celnego , tj. w dniu [...] kwietnia 2004 r.

Z brzmienia obowiązującego w dacie powstania długu celnego art. 13 § 1 i 6 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75 , poz. 802 ze zm.), zwanej dalej Kodeks celny, wynika, iż cła określane są na podstawie taryfy celnej, którą w drodze rozporządzenia ustanawia Rada Ministrów. W dacie powstania długu celnego obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 219, poz. 2153), stanowiącej załącznik do tego rozporządzenia. Zgodnie z przepisami art. 15 Kodeksu celnego niepreferencyjne pochodzenie towarów określa się w celu m. in. stosowania taryfy celnej, a reguły ustalania takiego pochodzenia określają art. 16 -19 Kodeksu celnego. Pochodzenie towaru ustalane jest przez organ celny na podstawie dowodu pochodzenia towarów (art. 19 § 1 Kodeksu celnego ), przy czym Rada Ministrów została zobligowana do określenia w drodze rozporządzenia listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Rozporządzenie to zostało wydane w dniu 15 października 1997 r. i dotyczyło określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia . W §11 pkt 1 rozporządzenia określono wyraźnie , iż pochodzenie towarów wymienionych w wykazie nr 3 , musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia.

Bezspornym jest w sprawie , iż importowany przez skarżącą Spółkę towar wymieniony został w wykazie nr 3 . Świadectwo pochodzenia towaru jest zatem w tym przypadku podstawą zastosowania właściwej stawki celnej , w związku z ich zróżnicowaniem . Warunkiem skorzystania przez Spółkę H ze stawki konwencyjnej było udokumentowanie pochodzenia towaru świadectwem pochodzenia. Powinno ono, w myśl § 13 ust. 1 cyt. rozporządzenia, spełniać łącznie warunki wymienione w tym przepisie. Prawidłowo wystawione świadectwo pochodzenia w kraju, z którego dokonano wywozu towaru jest uznawane przez organ celny za dowód pochodzenia towaru.

W wyniku dokonanych przez organ celny , zgodnie z art. 20a cyt. rozporządzenia, czynności weryfikujących okazało się, iż przedstawione przez skarżącą Spółkę świadectwo pochodzenia jest nieważne , ponieważ eksporter nie mógł przedstawić związanych z nim dokumentów dotyczących eksportu towarów objętych przedmiotowym świadectwem pochodzenia nr [...]. Konsekwencją tych ustaleń było uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i zastosowanie stawki autonomicznej w miejsce dotychczasowej konwencyjnej.

Zarzut skarżącej, iż w niniejszej sprawie powinien mieć zastosowanie także § 12 cyt. rozporządzenia jest bezpodstawny. Przepis ten bowiem stosowany jest tylko w odniesieniu do towarów innych niż określone w § 11 ust. 1 rozporządzenia, gdy ustawodawca dopuszcza inne niż świadectwo pochodzenia dokumenty jako dowód pochodzenia towarów. Organ odwoławczy słusznie przyjął, iż § 11 ust. 1 w sposób niezależny od jakiegokolwiek uznania administracji celnej, wymaga dla udokumentowania pochodzenia towaru wymienionego w wykazie nr 3 świadectwa pochodzenia, co pozwala na zastosowanie stawki konwencyjnej.

Z tych samych powodów nie doszło do naruszenia art. 19 § 2 Kodeksu celnego, zgodnie z którym w wypadku wątpliwości co do pochodzenia towarów, organ celny może żądać dodatkowych dowodów potwierdzających pochodzenie towarów. Chybiony jest zatem zarzut skarżącej Spółki o błędnym zastosowaniu art. 188 Ordynacji podatkowej . Z uwagi na treść powołanych wyżej przepisów, w przypadku stwierdzenia, iż świadectwo pochodzenia towaru nie jest autentyczne, organ celny nie ma obowiązku prowadzenia dalszego postępowania dowodowego.

Należy także zauważyć, iż ilość i rodzaj sprowadzanego towaru wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej, nie zachodzi zatem w niniejszej sprawie okoliczność przewidziana w ust. 3 § 11 powołanego wyżej rozporządzenia, gdyż tylko w sytuacji , gdy ilość lub rodzaj towaru nie wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej pochodzenie towarów wymienionych w wykazie nr 3 nie musi być udokumentowane. Przepisy prawa celnego dopuszczają możliwość zastosowania stawki konwencyjnej bez przedstawienia dokumentu potwierdzającego pochodzenie towaru wtedy, gdy na towarze zamieszczono w sposób trwały oznaczenie kraju pochodzenia, tyle tylko, iż z innych przepisów nie może wynikać wymóg przedłożenia świadectwa pochodzenia, a zatem nie w niniejszej sprawie.

Sąd nie podzielił także poglądu skarżącej Spółki , iż "stanowisko władz chińskich" ma charakter dokumentu prywatnego (powołując przy tej okazji przepis art. 290 Kodeksu celnego, Spółka miała zapewne na myśli przepis art. 270 tego Kodeksu). Z treści art. 270 § 1 Kodeksu celnego wynika, iż organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub uprawnione podmioty tego państwa. Takim podmiotem jest m.in. Wydział Spraw Inspekcyjnych Biura Inspekcji Wwozu i Wywozu oraz Kwarantanny Xiamen Chińskiej Republiki Ludowej , do którego organ celny zwrócił się w sprawie weryfikacji świadectwa pochodzenia za pośrednictwem Ambasady RP w Pekinie. Podmiot ten znajduje się także na liście prowincjonalnych i centralnych agend instytucji , przekazanych Dyrektorowi Izby Celnej przez tę Ambasadę. Zatem pismo, w którym organ chiński stwierdza, iż przesłane mu celem weryfikacji świadectwo pochodzenia jest nieważne zasadnie zostało przyjęte przez organy celne jako dowód będący dokumentem urzędowym, który stosownie do art. 194 Ordynacji podatkowej korzysta z domniemania prawdziwości tego, co urzędowo zostało w nim stwierdzone. Powyższe domniemanie oznacza, iż dokument urzędowy nie podlega swobodnej ocenie dokonywanej przez organ celny, gdyż za udowodnione należy przyjąć to, co wprost wynika z dokumentu. Jego treść jest zaś jednoznaczna – świadectwo pochodzenia nr [...] jest nieważne.

Nie można zatem zgodzić się ze stwierdzeniem skarżącej Spółki , jakoby stanowisko organów celnych kraju pochodzenia towaru, wydane w ramach procedury weryfikacyjnej, nie było wiążące dla polskich organów celnych. Należy też wskazać , że określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. zasady weryfikacji świadectwa pochodzenia towaru stanowią normy szczególne postępowania w tych sprawach . W myśl art. 262 Kodeksu celnego do postępowania w sprawach celnych stosuje się tylko odpowiednio przepisy działu IV ustawy Ordynacja podatkowa , dotyczące postępowania podatkowego. Owo odpowiednie stosowanie oznacza , że występować będą sytuacje , gdy wskazane przepisy Ordynacji podatkowej nie znajdą zastosowania , m.in. wtedy , gdy przepisy szczególne , w tym przypadku przepisy tzw. prawa celnego , to jest zawarte w ustawie Kodeks celny oraz w przepisach wykonawczych do tej ustawy wprost regulują postępowanie celne w danym zakresie. W pełni odnieść to należy do postępowania weryfikacyjnego obejmującego świadectwa pochodzenia towaru , którego tryb określony został w szczególności w § 20a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. W świetle powyższego nie można uznać za zasadne zarzutów skargi odnośnie naruszenia art. 180 § 1 , art. 187 § 1 , art. 188 oraz art. 191 w związku z art. 122 oraz art. 194 Ordynacji podatkowej , bowiem wobec uzyskania jednoznacznego stanowiska uprawnionego podmiotu innego państwa , nie było podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia kraju pochodzenia towarów za pomocą innych środków dowodowych.

W ocenie Sądu, chybiony jest również zarzut dotyczący wadliwego poboru odsetek wyrównawczych. Odsetki wyrównawcze są świadczeniem ubocznym, opłatą związaną z długiem celnym. Zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz. U. Nr 155, poz. 1515) pobiera je się wówczas , gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych informacji podanych w zgłoszeniu celnym przez zgłaszającego. Dotyczy to sytuacji, gdy w wyniku kontroli dokonanej po przyjęciu zgłoszenia celnego określono w drodze decyzji wyższą kwotę należności celnych niż pobrana przy zgłoszeniu celnym. Zgodnie z przepisem art. 222 § 4 Kodeksu celnego organ celny ma obowiązek pobrania odsetek wyrównawczych w wypadku przesunięcia daty długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu. Sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie. Przepisy cyt. rozporządzenia z dnia 29 sierpnia 2003 r. przewidują warunki, w których nie pobiera się odsetek wyrównawczych (§ 5 i § 6 rozporządzenia). W myśl przepisu § 5 ust. 3 nie pobiera się ich m. in. wówczas , gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Na podstawie treści skargi należy przyjąć, iż w istocie ten przepis miała zamiar wskazać skarżąca choć powołała § 5 ust. 2. Przez pojęcie "szczególnych okoliczności" należy jednak rozumieć takie okoliczności, które charakteryzują się czymś osobliwym, niezwykłym czy wyjątkowym. Należy zgodzić się z organami celnymi, iż obowiązek staranności odnosi się do wszystkich momentów związanych z wprowadzeniem towaru na polski obszar celny. W tym aspekcie należy także brać pod uwagę , iż Spółka H w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zawodowo trudni się importem towarów .

Sąd nie podzielił także zarzutu skarżącej Spółki dot. uniemożliwienia jej przez organy celne zapoznania się z treścią pisma władz chińskich. Stwierdzenie to nie jest zgodne z okolicznościami sprawy , ponieważ organy obu instancji zawiadomiły skarżącą o możliwości zapoznania się z materiałami zebranymi w postępowaniu celnym , a jak wynika z akt administracyjnych (k.17) pełnomocnikowi Spółki H, będącemu radcą prawnym udzielono dodatkowo informacji o wynikających z art. 178 § 1 Ordynacji podatkowej zasadach udostępniania akt.

Nie stwierdzając naruszenia prawa w zakresie , o jakim stanowi art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) , to znaczy naruszenia prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1) czy też innego naruszenia przepisów postępowania , które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 3), Sąd na podstawie art. 151 tej ustawy orzekł , jak w sentencji wyroku.

( - ) Barbara Rennert ( - ) Krystyna Skowrońska-Pastuszko ( - ) Joanna Wierchowicz