Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 238/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 11a w związku z art. 41 ust. 4 pkt 2 oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. Nr 237, poz. 1656 ze zm.)
journal: Dz.U. 2007 nr 89 poz 589
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie NSA Monika Nowicka del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 sierpnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Gl 1172/11 w sprawie ze skargi K.T. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Katowicach z dnia 10 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Gl 1172/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę K.T. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Katowicach z dnia 10 czerwca 2011r. nr [..]..

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że decyzją z dnia z dnia 28 kwietnia 2011 r. nr [..] Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Katowicach odmówił nakazania umieszczenia K.T. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o jakiej mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656).

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż wedle ustaleń dotyczących oceny ryzyka zawodowego związanego z pracą na tym stanowisku, dokonanych w postępowaniu wyjaśniającym, do obowiązków pracownika należy obsługa automatycznych linii formierskich będących na wyposażeniu Wydziału Formierni, a ponadto nadzór nad automatycznym cyklem pracy linii formierskich, w tym obchody linii, kontrola na monitorach komputerów sterujących pracą poszczególnych linii, parametrów ich pracy itp., wymiana płyt modelowych na obsługiwanych liniach formierskich, usuwanie usterek zaistniałych w czasie prowadzonego cyklu produkcyjnego, przeprowadzenie konserwacji i regulacji obsługiwanych linii w czasie ich postoju lub ruchu, doraźna obsługa elektrowyciągu, doraźna obsługa wózków widłowych silnikowych elektrycznych i spalinowych, wykonywanie ręcznych prac transportowych (dostarczanie filtrów na stanowiska montażu form, załadunek gotowej masy formierskiej przy użyciu łopaty - czynność porządkowa), wprowadzanie danych produkcyjnych do systemu komputerowego oraz prowadzenie w wersji papierowej ewidencji produkcyjnej i wykonywanych konserwacji, sprawowanie nadzoru nad procesem technologicznym i podległymi pracownikami (tylko w przypadku brygadzistów), wykonywanie innych prac według potrzeb. Pracownik ma poza tym kontakt z substancjami chemicznymi podczas przelewania z beczek do zbiorników natryskowych znajdujących się na liniach formierskich. Substancje te to ZIPSLIP (środek do oddzielania form) i CARBOHEM (środek do pokrywania form). Praca wykonywana jest w pozycji stojącej i w ruchu, a w trakcie sporządzania dokumentacji również w pozycji siedzącej. Ponadto, praca wykonywana jest w warunkach mikroklimatu gorącego. Zgodnie z oceną ryzyka zawodowego rozkład poszczególnych czynności jest następujący: prace o charakterze biurowym (przekazywanie zmian, prowadzenie dokumentacji itp.), w tym z użyciem komputera - 60 minut w ciągu nad pracą obsługiwanych linii formierskich - 360 minut w ciągu zmiany, wymiana płyt modelowych - 30 minut w ciągu zmiany, prace transportowe, w tym z użyciem sprzętu pomocniczego, tj. wózków widłowych z napędem silnikowym lub wózka ręcznego hydraulicznego -15 minut w ciągu zmiany, przerwy socjalne - 15 minut w ciągu zmiany. Zidentyfikowano także obciążenia statyczne wynikające z wymuszonej pozycji ciała przy wykonywaniu czynności związanych z wymianą płyt modelowych oraz przy pracach transportowych, w tym z użyciem sprzętu pomocniczego. Na stanowisku pracy występuje przekroczenie wartości dopuszczalnej zapylenia (pył całkowity) 1,88 NDS. Praca wykonywana jest przeważnie w pozycji stojącej i w ruchu w mikroklimacie gorącym. W trakcie tych prac wykorzystywane są następujące maszyny i urządzenia: formierskie linie automatyczne, wózki widłowe z napędem silnikowym (elektryczne i spalinowe), elektrowciągi sterowane z poziomu roboczego, komputer z monitorem ekranowym, komputery sterujące automatycznymi liniami formierskimi, ręczne narzędzia ślusarskie, wózek ręczny hydrauliczny - uchylny.

W uzasadnieniu decyzji wskazano ponadto, w oparciu o wyjaśnienia K.T. złożone w dniu 20 kwietnia 2011 r., iż wykonuje on także inne czynności w ramach pracy na zajmowanym stanowisku, a nie objęte oceną ryzyka zawodowego tj. prace polegające na: wyciąganiu niedolewów i zestalonych gorących wycieków z form odlewniczych, odbijaniu tzw. zalewek tj. wypływów zestalonego gorącego metalu poza obręb przestrzeni formy. W przypadkach wystąpienia awarii wykonywane są również czynności związane z ręcznym załadunkiem masy formierskiej, która uległa wysypaniu.

Nie stwierdzono by prace wykonywane przez K.T. były związane z produkcją masy formierskiej, lub były wykonywane bezpośrednio przy zalewaniu form odlewniczych lub transportem naczyń odlewniczych z płynnym, rozgrzanym metalem. Porównując czynności wykonywane przez K.T. w ramach pracy na stanowisku operatora linii formierskich z wykazami stanowiącymi załącznik nr 1 i 2 do ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych stwierdzono, że nie wykonuje on żadnych prac tam wymienionych.

Wobec powyższego, w ocenie Inspektora Pracy, brak było podstaw do zaliczenia prac wykonywanych przez K.T. na stanowisku operatora linii formierskich do prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył K.T..

Po rozpoznaniu odwołania Okręgowy Inspektor Pracy w Katowicach decyzją z dnia 10 czerwca 2011 r. znak: [..] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawiono przebieg dotychczasowego postępowania, ustalenia poczynione w trakcie postępowania wyjaśniającego, stanowisko organu pierwszej instancji oraz zarzuty podnoszone w odwołaniu.

Następnie przywołano postanowienia art. 3 ust. 1, 2 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, określające warunki zakwalifikowania do prac w szczególnych warunkach (ust. 1 w zw. z ust. 2) i do prac o szczególnym charakterze (ust.3).

Ze względu na to, że strona wyraźnie nie wskazuje rodzaju prac do którego należy zaliczyć pracę przez nią wykonywaną, zdaniem organu odwoławczego chodzi o prace w szczególnych warunkach wymienione w punkcie 4 załącznika nr 1 do wyżej wymienionej ustawy -"Prace bezpośrednio przy zalewaniu form odlewniczych, transportowaniu naczyń odlewniczych z płynnym, rozgrzanym materiałem (żeliwo, staliwo, metale nieżelazne i ich stopy)", lub też w pkt. 15 załącznika tegoż załącznika - "Prace bezpośrednio przy produkcji materiałów formierskich lub izolacyjnoegzotermicznych używanych w odlewnictwie i hutnictwie". W odwołaniu pełnomocnik strony, jak zauważa organ odwoławczy, kwestionuje niezaliczenie prac wykonywanych przez pracownika do prac wymienionych w pkt.15 załącznika nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych

Jak wynika z art. 3 ust.1 i 2 ustawy o emeryturach pomostowych, do uznania pracy za wykonywanej w szczególnych warunkach powinny zostać spełnione łącznie dwie przesłanki:

1/ musi to być praca prace związana z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku. Czynniki ryzyka, o którym mowa, są związane z określonymi rodzajami prac wymienionymi w ust. 2 art. 3 ustawy) ,

2/ praca ta powinna znaleźć się w wykazie prac w szczególnych warunkach określonych w załączniku nr 1 do ustawy.

W uzasadnieniu podkreślono, iż K.T. nie kwestionuje rodzaju wykonywanych przez niego prac. Podważa natomiast stanowisko inspektora pracy, który stwierdził, że prace wykonywane przez pracownika nie są związane z produkcją masy formierskiej oraz nie są pracami wykonywanymi bezpośrednio przy zalewaniu form odlewniczych lub transporcie naczyń odlewniczych z płynnym, rozgrzanym materiałem.

Okręgowy Inspektor Pracy w Katowicach nie podzielił stanowiska odnośnie tych zarzutów. Wykonywane przez skarżącego prace, jak wynika z ich opisu nie są pracami wykonywanymi bezpośrednio przy produkcji materiałów formierskich. Pojęcie ‘materiał" w języku potocznym oznacza surowiec w postaci pierwotnej lub częściowo przetworzony, z którego wytwarza się różne produkty. Materiały formierskie służą natomiast, po odpowiedniej przeróbce, do wykonywania form i rdzeni. Masa formierska lub rdzeniowa to mieszanina głównych i pomocniczych materiałów formierskich z wodą dobranych w odpowiednich proporcjach i odpowiednio przygotowanych.

Główne materiały formierskie to piaski formierskie oraz gliny formierskie zawierające powyżej 50% lepiszcza. Natomiast pomocniczy materiał formierski stanowią różnego rodzaju spoiwa pochodzenia organicznego i nieorganicznego, służące do spajania ze sobą luźnych ziaren piasku, jak np. oleje roślinne, melasa, szkło wodne, żywice syntetyczne, żywice szybkoutwardzalne na zimno i na gorąco. Do pomocniczych masę przed przypaleniem się jej do powierzchni odlewu (grafit, pył węglowy, węgiel drzewny), materiały zwiększające przepuszczalność (torf, trociny), pudry formierskie. Wobec tego "materiały formierskie" to wszystkie surowce, materiały i produkty, które pośrednio i bezpośrednio wykorzystuje się do wykonywania i wykończania form odlewniczych.

Zdaniem organu odwoławczego, prac wykonywanych przez K.T. nie można zaliczyć do "prac bezpośrednio przy produkcji materiałów formierskich", ponieważ nie produkuje on materiałów formierskich (wykonywane przez niego prace nie skutkują wytworzeniem materiału formierskiego), natomiast w trakcie wykonywanych przez niego prac wykorzystywany jest natomiast wyłącznie gotowy materiał formierski. Obsługiwana przez niego linia produkcyjna służy do produkcji odlewów. Pracami bezpośrednio przy produkcji materiałów formierskich nie są także prace polegające na: wyciąganiu niedolewów i zestalonych gorących wycieków z form odlewniczych, odbijaniu tzw. zalewek tj. wypływów zestalonego gorącego metalu poza obręb przestrzeni formy, jak również czynności wykonywane w przypadku awarii, a związane z ręcznym załadunkiem masy formierskiej, bowiem także nie polegają na wytworzeniu materiału formierskiego. K.T. ma do czynienia z wytworzonym już materiałem formierskim.

Organ dodał, iż prac wykonywanych przez K.T. nie można także zaliczyć do prac wymienionych w pkt. 4 załącznika nr 1 do ustawy, tj. do "Prac bezpośrednio przy zalewaniu form odlewniczych, transportowaniu naczyń odlewniczych z płynnym, rozgrzanym materiałem ;żeliwo, staliwo, metale nieżelazne i ich stopy)". Czynność o jakiej była mowa wyżej, polegająca na wyciąganiu niedolewów i zestalonych gorących wycieków form odlewniczych, odbijaniu tzw. "zalewek", czy też ręczny załadunek masy formierskiej (wyłącznie w czasie awarii, gdy masa formierska uległa wysypaniu) nie odpowiada tym kryteriom zawartym w pkt 4 załącznika nr 1 do ustawy, ponieważ pracownik nie ma kontaktu z płynnym metalem. Nie transportuje on także naczyń z płynnym rozgrzanym materiałem (co również potwierdza opis prac wykonywanych przez niego).

Odnosząc się do argumentu podnoszonego w odwołaniu, iż prace wykonywane przez K.T. w związku z przerobem mas odlewniczych, polegające przede wszystkim na zakładaniu rdzeni do form, sypaniu zaprawy krzemowej, mieszaniu substancji chemicznych, w tym środka ZIP- SLIP i CARBOPHEN niezbędnych do produkcji odlewów, wyciąganiu choinek tzn. gorących odlewów wraz z doprowadzeniami, są czynnościami związanymi bezpośrednio z produkcją materiałów formierskich i mieszczą się w pojęciu prac bezpośrednio wykonywanych przy produkcji materiałów formierskich, organ odwoławczy stwierdził, że nie są to jednak czynności polegające na produkcji materiałów formierskich, ponieważ nie skutkują wytworzeniem takich materiałów. Odwołujący bezpodstawnie utożsamia pojęcie "produkcja odlewów" z pojęciem "produkcja materiałów formierskich".

Organ wyjaśnił również, że praca wykonywana przez K.T. została zakwalifikowana jako praca wykonywana w mikroklimacie gorącym, w pozycji stojącej i w ruchu, z przekroczoną wartością zapylenia (pył całkowity - 1,88 NDS). Pracownik ma ponadto kontakt z substancjami chemicznymi podczas przelewania z beczek do zbiorników natryskowych znajdujących się na liniach formierskich. Substancje te to ZIPSLIP (środek do oddzielania form) i CARBOHEM (środek do pokrywania form). W świetle przepisów ustawy o emeryturach pomostowych sam fakt występowania w środowisku pracy czynników szkodliwych nie jest jeszcze podstawą do zakwalifikowania takich prac do wykonywanych w szczególnych warunkach.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik K.T. podniósł zarzuty dotyczące naruszenia:

1/ przepisów postępowania mających wpływ na wydaną decyzję, a to art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a., poprzez niepełne zebranie materiału dowodowego i nie ustalenie:

- zakresu rzeczywiście wykonywanych prac przez skarżącego z uwagi na wskazanie przez organ, iż do zadań K.T. należy wykonywanie innych prac według potrzeb", jednocześnie nie określając jakie są to czynności, na czym polegają, z jaką częstotliwością są wykonywane i czy nie stanowią prac zawartych w załączniku nr 1 i 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, zwanej dalej w tekście ustawą emerytalną,

- na czym polega faktyczny proces produkcji materiałów formierskich używanych w odlewnictwie i hutnictwie oraz zalewanie form odlewniczych, a także na czym właściwie polega całość produkcji na Wydziale Formierni w zakładzie, w którym skarżący wykonuje pracę,

- znaczenia dla całego procesu produkcyjnego poszczególnych czynności wykonywanych przez skarżącego w kontekście przesłanek zawartych w załączniku nr 1 i 2 ustawy emerytalnej (z uwzględnieniem prac jakie wykonuje skarżący według potrzeb i na żądanie pracodawcy)

2/ naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wydaną decyzję:

- art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez niepełne zebranie materiału dowodowego wynikające z braku dopuszczenia z urzędu z dowodu z przesłuchania świadków, a to J.K., E.L., M.M., pomimo posiadania przez organ wiedzy o zawnioskowanym dowodzie przez skarżącego oraz z przesłuchania w charakterze strony K.T. oraz pracodawcy zatrudniającego skarżącego, a które przyczyniłyby się do wszechstronnego zebrania materiału dowodowego w oparciu, o który organ winien ustalić rzeczywisty stan faktyczny,

- art. 80 poprzez dokonanie oceny, że skarżący w oparciu o okoliczności i twierdzenia podniesione przez niego w pismach procesowych, dokumentach załączonych do akt przedmiotowej sprawy, jak również innych materiałów zgromadzonych na etapie postępowania wyjaśniającego nie udowodnił, iż wykonuje pracę określoną w załączniku nr 1 i 2 ustawy emerytalnej, a zatem brak jest podstawy do umieszczenia pracownika K.T. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

3/ naruszenie przepisów postępowania, a to art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 32 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej decyzję Inspektora Pracy w sytuacji, gdy organ II instancji winien z urzędu stwierdzić uchybienie organu I instancji w przedmiocie nie doręczenia pełnomocnikowi K.T. zawiadomienia o przeprowadzonej kontroli w zakładzie pracy, a następnie doręczenie decyzji przez Inspektora Pracy jedynie skarżącemu pomijając doręczenie pełnomocnikowi, co skutkowało tym, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i doszło do naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę organ nie podzielił zarzutów skarżącego.

Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, iż zdaniem pełnomocnika skarżącego, umocowanie udzielone mu w dniu 25 czerwca 2010 r. przez K.T. obejmowało nie tylko reprezentowanie mocodawcy w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach wywołanym skargą na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Katowicach z dnia 1 czerwca 2010 r., utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie Inspektora Pracy z dnia 19 lutego 2010 r. umarzające postępowanie w sprawie umieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, ale także w dalszym postępowaniu prowadzonym przez organy administracji po uchyleniu decyzji organu odwoławczego przez Sąd wyrokiem z dnia 10 lutego 2011 r. sygn. akt IV SA/Gl 548/10.

Zdaniem Sądu, analiza aktu pełnomocnictwa (k.-37) prowadzi do konkluzji o niezasadności tego stanowiska. Sąd wyjaśnił, że K.T. udzielił pełnomocnictwa J.G. do prowadzenia sprawy: "Własnej K.T. w przedmiocie skargi od decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w Katowicach znak: [...]". Pewną dozę wątpliwości może pozostawiać dalsza część pełnomocnictwa, która nie została sporządzona przez mocodawcę, lecz stanowi część standardowego formularza stosowanego przez Kancelarię Adwokacką, prowadzoną J.G.. Mogłoby z niej wynikać, iż zakres umocowania obejmuje wszelkie czynności związane ze sprawą odmowy umieszczenia pracownika w ewidencji, jednakowoż końcowe stwierdzenie "... związanych z w/w sprawą..." każe jednak odnosić umocowanie do sprawy sądowej. Potwierdzeniem tego stanowiska może być fakt udzielenia nowego pełnomocnictwa J.G. przez K.T., którego zakres obejmował odwołanie od decyzji Inspektora Pracy z dnia 28 kwietnia 2011 r. oraz kolejnego pełnomocnictwa z dnia 8 lipca 2011 r., obejmującego zastępowanie mocodawcy przed sądami administracyjnymi w sprawie skargi na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Katowicach z dnia 10 czerwca 2011 r. Nie budzi także wątpliwości, iż skarżący miał możliwość osobistego brania czynnego udziału w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji, będąc powiadomionym o ponownym rozpatrzeniu jego skargi i z tej możliwości korzystał, nie zgłaszając faktu zastępowania go przez profesjonalnego pełnomocnika.

Następnie Sąd wskazał, że stosownie do treści art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656 ze zm.) płatnik składek jest obowiązany prowadzić:

1) wykaz stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze;

2) ewidencję pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP, zawierającą dane, o których mowa w ust. 3 pkt 2.

Stosownie do treści art. 3 ust. 1 cyt. ustawy prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku. Wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych, z kolei w art. 3 ust. 2 tej ustawy zostały wymienione rodzaje prac, z którymi związane są dwie kategorie czynników ryzyka wskazanych w ust. 1 analizowanego przepisu. Chodzi tu: po pierwsze – o prace wykonywane w szczególnych warunkach determinowanych siłami natury, do których zakwalifikowano prace pod ziemią, prace na wodzie, prace pod wodą i w powietrzu, oraz po drugie; o prace w szczególnych warunkach determinowanych procesami technologicznymi.

W drugiej z wyżej wymienionych kategorii mieszczą się:

a) prace w warunkach gorącego mikroklimatu - prace wykonywane w pomieszczeniach, w których wartość wskaźnika obciążenia termicznego WBGT wynosi 28 °C i powyżej, przy wartości tempa metabolizmu pracownika powyżej 130 W/m2,

b) prace w warunkach zimnego mikroklimatu - prace wykonywane w pomieszczeniach o temperaturze powietrza poniżej 0 °C,

c) bardzo ciężkie prace fizyczne - prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn - powyżej 8.400 kJ, a u kobiet - powyżej 4.600 kJ,

d) prace w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego,

e) ciężkie prace fizyczne związane z bardzo dużym obciążeniem statycznym wynikającym z konieczności pracy w wymuszonej, niezmiennej pozycji ciała; przy czym ciężkie prace fizyczne to prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn - powyżej 6.300 kJ, a u kobiet - powyżej 4.200 kJ, a prace w wymuszonej pozycji ciała to prace wymagające znacznego pochylenia i (lub) skręcenia pleców przy jednoczesnym wywieraniu siły powyżej 10 kG dla mężczyzn i 5 kG dla kobiet (wg metody OWAS pozycja kategorii 4) przez co najmniej 50 % zmiany roboczej.

Stosownie natomiast do regulacji ust. 3 art. 3 ustawy o emeryturach pomostowych prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się; wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy.

Sąd podkreślił, że aby żądanie umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze było skuteczne muszą zostać łącznie spełnione dwie przesłanki, i tak: w przypadku prac wykonywanych w szczególnych warunkach pierwszą z nich jest - wykonywanie pracy w warunkach o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych związanych z czynnikami ryzyka określonymi w ust. 2 art. 3; drugą natomiast jest ujęcie wykonywanej pracy w wykazie prac w szczególnych warunkach, stanowiącym załącznik nr 1 do ustawy. Podobnie, aby móc rozważać możliwość umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnym charakterze praca ta musi spełniać warunki wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych oraz dodatkowo, obligatoryjnie musi być ona ujawniona w wykazie stanowiącym załącznik nr 2 do omawianej ustawy.

Następnie Sąd i instancji wskazał, iż organ I instancji, nie wskazując wyraźnie o jaki rodzaj pracy w szczególnych warunkach albo pracy o szczególnym charakterze chodzi, uznał iż zachodzi brak podstaw do umieszczenia pracownika w ewidencji. Natomiast organ odwoławczy dokonał oceny rodzaju pracy przy zastosowaniu kryteriów wynikających z art. 3 ust. 1,2 i 2 u.e.p. oraz wykazu prac w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze stanowiącymi załączniki nr 1 i 2 do tej ustawy w jej wyniku przyjął, iż mogą to być prace w szczególnych warunkach określone w pkt. 4 i pk. 15 załącznika nr 1a więc: "Prace bezpośrednio przy zalewaniu form odlewniczych, transportowaniu naczyń odlewniczych z płynnym, rozgrzanym materiałem (żeliwo, staliwo, metale nieżelazne i ich stopy)" albo "Prace bezpośrednio przy produkcji materiałów formierskich lub izolacyjnoegzotermicznych używanych w odlewnictwie i hutnictwie". Pełnomocnik skarżącego w odwołaniu wskazywał na te drugie. Natomiast, w ocenie organu odwoławczego, uzasadnionej bardzo szczegółową analizą charakteru pracy wykonywanej przez skarżącego, nie odpowiada ona kryteriom prac określonych w pkt. 4 oraz pkt. 15 załącznika nr 1. Nie jest to praca bezpośrednio przy zalewaniu form odlewniczych, transportowaniu naczyń odlewniczych z płynnym, rozgrzanym materiałem (żeliwo, staliwo, metale nieżelazne i ich stopy, bowiem skarżący nie ma kontaktu z płynnym metalem, nie transportuje także naczyń płynnym rozgrzanym metalem. Nie jest to również praca bezpośrednio przy produkcji materiałów formierskich lub izolacyjnoegzotermicznych używanych w odlewnictwie i hutnictwie, z tej racji, że K.T. nie uczestniczy w produkcji materiałów formierskich, natomiast materiałów takich używa wykonując swoje obowiązki. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy przyjął, iż wykonywana przez skarżącego praca nie spełnia ustawowych przesłanek warunkujących uznanie jej za pracę wykonywaną w szczególnych warunkach lub pracę o szczególnym charakterze.

Odnosząc się do zarzutu skargi, wedle którego postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z naruszeniem norm określających obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) Sąd I instancji uznał, iż zarzut ten nie został potwierdzony. Wszystkie istotne okoliczności sprawy, z punktu widzenia faktów prawotwórczych zawartych w hipotezach norm prawa materialnego znajdujących w sprawie zastosowanie, zostały w trakcie postępowania w pełni wyjaśnione w oparciu o dowody zgromadzone w postępowaniu, w tym dokumentację narażenia zawodowego.

Wobec powyższego, zdaniem Sądu, nie mógł się ostać zarzut kolejny, wiążący się z pierwszym, a dotyczący naruszenia norm prawa procesowego zawartych w art. 75 § 1 w zw. z art. 77 oraz art. 136 k.p.a. Sąd zaznaczył, iż nie można bowiem podzielić argumentu pełnomocnika skarżącego, że przeprowadzenie dowodów z przesłuchania wskazanych przez niego świadków, dowodu z przesłuchania w charakterze strony skarżącego oraz pracodawcy miałoby się przyczynić do wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, skoro materiał ten w sposób właściwy został zebrany.

W ocenie Sądu I instancji, w sprawie wyjaśnione zostały wszystkie istotne dla jej rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne, prawidłowo zastosowano przepisy ustawy o emeryturach pomostowych oraz dokonano właściwej ich wykładni, co znalazło należyty wyraz w motywach skarżonych decyzji.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł K.T., zaskarżając go w całości zarzucił mu naruszenie prawa procesowego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj.

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutów naruszenia przez organy administracji przepisów:

a) art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 32 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej decyzję Inspektora Pracy w sytuacji, gdy organ II instancji winien z urzędu stwierdzić uchybienie organu I instancji w przedmiocie niedoręczenia pełnomocnikowi K.T. zawiadomienia o przeprowadzonej kontroli w zakładzie pracy, a następnie doręczenie decyzji przez Inspektora Pracy jedynie skarżącemu pomijając doręczenie pełnomocnikowi, co skutkowała tym, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i doszło do naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu,

b) art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a. i art. 77 k.p.a. w sytuacji, gdy organy administracji publicznej złamały zasadę prawdy obiektywnej poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz brak podjęcia działań i czynności zmierzających do zebrania i oceny pełnego materiału dowodowego umożliwiającego ustalenie obiektywnego stanu faktycznego sprawy,

c) art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie oceny, że skarżący w oparciu o okoliczności i twierdzenia podniesione przez niego w pismach procesowych, dokumentach załączonych do akt przedmiotowej sprawy, jak również innych materiałów zgromadzonych na etapie postępowania wyjaśniającego nie udowodnił, iż wykonuje pracę określoną w załączniku nr 1 i 2 ustawy emerytalnej, a zatem brak jest podstawy do umieszczenia pracownika K.T. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze;

2) art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli wynikające z niewyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do zarzutu skargi wniesionej przez skarżącego od decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w Katowicach - niepełnego zebrania materiału dowodowego wynikające z całkowitego pominięcia prezentowanego przez skarżącego stanowiska, że wykonuje on inne prace według potrzeb w zakładzie pracy na polecenie pracodawcy, co skutkowało uznaniem, że w sprawie cały materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący i wszechstronny;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a. i art. 77 k.p.a. polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organów administracji obu instancji, pomimo, iż nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w tym nie wyjaśniono jakie skarżący wykonuje prace w zakładzie pracy według potrzeb, na czym polegają oraz z jaką częstotliwością są wykonywane oraz czy nie stanowią prac zawartych w załączniku nr 1 i 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, co skutkowało nienależytym i niewyczerpującym wyjaśnieniem skarżącemu w uzasadnieniach obu decyzji, oraz uzasadnieniu wyroku Sądu okoliczności faktycznych, mających wpływ na ustalenie prawa K.T. do umieszczenia go w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, będącym przedmiotem postępowania administracyjnego;

4) art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a., art. 79 § 1 i 2 k.p.a., art. 83 k.p.a. w zw. z art. 86 k.p.a. w zw. z art. 89 § 2 k.p.a. poprzez ograniczenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do zweryfikowania zarzutów sformułowanych w skardze, pomijając obowiązek kontrolowania wadliwości postępowania z urzędu, co skutkowało uznaniem, że udział skarżącego i pełnomocnika pracodawcy podczas kontroli przeprowadzonej w zakładzie pracy i odebranie od nich oświadczeń należy uznać za wystarczające dla ustalenia stanu faktycznego w sprawie i jest dokonane zgodne z normami k.p.a. w sytuacji, gdy oświadczenia zawarte w protokole kontroli nie można uznać za zeznania, bowiem zgodnie z przepisami postępowania dowód z przesłuchania świadka i strony winien być przeprowadzony zgodnie z określonymi regułami zawartymi w art. 78 § 1 k.p.a., art. 79 § 1 i 2 k.p.a., art. 83 k.p.a., art. 86 k.p.a., art. 89 § 2 k.p.a., a składane w toku postępowania oświadczenia podlegają ocenie organów i Sądu w oparciu o przeprowadzone w postępowaniu dowody np. dowody z zeznań świadków, wyjaśnień strony, dokumenty urzędowe czy dokumenty prywatne.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że dokonując analizy pełnomocnictwa z dnia 30 czerwca 2010 r. pełnomocnik był umocowany do prowadzenia sprawy związanej z odwołaniem od decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w Katowicach, którego przedmiotem była odmowa wpisania go do ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Powyższe pełnomocnictwo było udzielone w "najszerszym zakresie w szczególności przed sądami, organami, we wszystkich sprawach związanych bezpośrednio tub pośrednio z niniejsza sprawa". Zatem umocowanie obejmowało reprezentacje skarżącego zarówno przed sądami tj. Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, Naczelnym Sądem Administracyjnym, a także przed wszelkimi organami (posiadającymi uprawnienia zgodnie z przepisami prawa) do prowadzenia postępowania w przedmiocie umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Zawężenie wykładni pełnomocnictwa poczynionej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach do sprawy rozumianej jako sprawa sądowoadministracyjna nie znajduje oparcia w realiach niniejszej sprawy.

Następnie podkreślono, iż określenie zakresu rzeczywiście wykonywanych prac przez skarżącego K.T. jest istotną okolicznością sprawy z punktu widzenia faktów prawotwórczych zawartych w hipotezach norm prawa mających zastosowanie w sprawie. Zakres tych prac powinien podlegać kolejnej ocenie pod kątem czy prace te nie stanowią prac zawartych w załączniku nr 1 i 2 ustawy emerytalnej. Brak zwrócenia przez Sąd uwagi na uchybienia przepisom postępowania w postaci wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych poprzedzonych działaniem organów administracyjnych w przedmiocie zebrania i oceny materiału dowodowego pozwala na przyjęcie, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Na organie spoczywa obowiązek zebrania w sprawie wszechstronnego materiału dowodowego, który stanowi podstawę ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego w sprawie oraz podjęcia jego oceny. Brak podjęcia działań w tym kierunku przez organy, a także brak należytej kontroli instancyjnej przez Sąd narusza zasadę zaufania strony postępowania do organów władzy publicznej. Sytuacja, w której Sąd pomija istotne argumenty skarżącego zawarte w konkretnych zarzutach - a to niepełnego zgromadzenia w sprawie materiału dowodowego, dowolnej oceny i w tym zakresie nie podejmuje rzetelnej kontroli, lecz powiela tylko i wyłącznie argumentację zawartą w decyzjach administracyjnych organów nie może się ostać. Zdaniem skarżącego prawidłowa ocena zgłoszonych przez niego zarzutów w skardze winna skutkować uwzględnieniem jego skargi poprzez uchylenie decyzji.

Fakt, iż pracodawca i sam skarżący brali udział w czynnościach kontroli w zakładzie pracy powoduje jedynie, że byli oni "świadkami" dokonanej czynności procesowej organu. Podnieść trzeba, że odebranie oświadczeń od pracodawcy i skarżącego podczas kontroli w zakładzie pracy nie wyczerpuje norm obowiązujących w przepisach postępowania dowodowego. Kontrola została połączona ze złożeniem oświadczeń przez skarżącego i pełnomocnika pracodawcy. Oświadczenie nie ma takiego samego waloru dowodowego, jak dowód z zeznań świadka. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 79 § 1 k.p.a. strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka, a nadto zostać wezwana w danym charakterze, po otrzymaniu stosowanego wezwania wskazującego cel wezwania, miejsce i datę. Wynika to z tego, że strona posiadając wiedzę, iż będzie przeprowadzany dowód z zeznań świadków ma prawo do zadawania pytań w celu ustalenia wszelkich istotnych okoliczności dla danej sprawy. Oświadczenie złożone w protokole stanowi jedynie potwierdzenie udziału danej osoby w czynnościach kontroli, a także stanowi fakt potwierdzenia podjęcia przez organ określonych działań. Zatem samo odebranie oświadczenia od pełnomocnika pracodawcy w przedmiocie potwierdzenia wykonywania ujawnionych podczas kontroli czynności przez skarżącego, nie jest równoznaczne z tym, iż skarżący nie wykonuje także na polecenie pracodawcy innych zadań.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona, ponieważ zaskarżony nią wyrok pomimo jego błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Na wstępie trzeba zauważyć, że wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej ( skarga kasacyjna oparta została wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania ) zasadniczo dotyczą dwóch kwestii: pierwsza to niewyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, wskutek czego postępowanie dowodowe dotknięte jest licznymi wadami, druga dotyczy zakresu pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego adw. J.G..

Odnosząc się do eksponowanych w skardze kasacyjnej zarzutów związanych z postępowaniem dowodowym, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie mogą one być skuteczne, a to z uwagi na to, że organy PIP nie mają prawnych podstaw do dokonywania wiążących ustaleń czy badań w zakresie wykazywania, czy określone stanowisko pracy spełnia wymogi przewidziane przez ustawę o emeryturach pomostowych by być umieszczone przez pracodawcę w rejestrze stanowisk prowadzonym w oparciu o przepis art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy z 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy. Organy inspekcji pracy nie są upoważnione do wydawania decyzji ingerujących w treść tego rejestru (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2011r.I OSK 1969/10 LEX nr 919866 ).

W rozpoznawanej sprawie na skutek błędnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 lutego 2011r. IV SA/GL 548/10 organy PIP oraz Sąd ponownie orzekający w sprawie zajmowały się oceną, czy praca wykonywana przez K.T. powinna zostać uznana za pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych, zaś pracownik umieszczony w ewidencji pracowników wykonujących taką pracę. Ocena ta dokonywana była na gruncie istniejącego sporu pomiędzy pracownikiem, a pracodawcą co do charakteru pracy na stanowisku zajmowanym przez skarżącego

Zgodnie z brzmieniem art. 11a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 404 ze zm.), właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ww. ustawy o emeryturach pomostowych, wykreślenia go z ewidencji oraz sporządzenia korekty dokonanego wpisu w tej ewidencji. Artykuł 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych reguluje obowiązek płatnika składek na Fundusz Emerytur Pomostowych umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których przewidziany jest obowiązek opłacania składek na ww. Fundusz. Zatem podmiotem uprawnionym do kwalifikowania danego rodzaju pracy, jako pracy wykonywanej w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, jest pracodawca (płatnik składek). To pracodawca tworzy bowiem wykaz stanowisk, na których wykonywana jest praca, o której mowa w ustawie. W art. 41 ust. 6 ustawy o emeryturach pomostowych przyznano pracownikowi, który nie został umieszczony w ewidencji, środek ochrony prawnej – skargę do Państwowej Inspekcji Pracy. W następstwie zasadnej skargi właściwy organ Państwowej Inspekcji Pracy stosuje środki unormowane w cyt. art. 11a ww. ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, w tym uprawniony jest do nakazania wpisania pracownika do ewidencji stworzonej przez pracodawcę, jeżeli ustali, że pracownik nie został w ewidencji ujęty, a powinien w niej figurować.

Zakres przedmiotowy stosowania nakazów unormowanych w art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy wyznacza regulacja ustawy o emeryturach pomostowych. Przyjęta regulacja zakresu właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w ustawie o emeryturach pomostowych oraz właściwość sądów powszechnych w sprawach ubezpieczeń społecznych, w tym i emerytur pomostowych, ogranicza zakres właściwości organów Państwowej Inspekcji Pracy do spraw, w których kwalifikacja pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze nie jest sporna. W razie sporu, właściwym do kwalifikacji jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a następnie sąd powszechny. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 13 listopada 2012 r. o sygn. akt I OPS 4/12 wskazał, że sprawy o emerytury pomostowe oraz sprawy dotyczące obowiązku opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych są sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Oznacza to, że sporny charakter sprawy zakwalifikowania stanowiska pracy skarżącego do stanowiska pracy wykonywanej w szczególnych warunkach wymaga rozstrzygnięcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a następnie, w razie złożenia odwołania, przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych. Tak więc to w postępowaniu przed organem rentowym, ewentualnie także przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych, w przypadku wniesienia odwołania, winno dojść do ustalenia, czy praca podejmowana przez K.T. jest pracą wykonywaną w szczególnych warunkach, w rozumieniu art. 3 ust. 1 ww. ustawy o emeryturach pomostowych. Sprawa ta wykracza bowiem poza granice sprawy administracyjnej, prowadzonej przez organy Państwowej Inspekcji Pracy w przedmiocie nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Rolą organu Państwowej Inspekcji Pracy w takim postępowaniu jest jedynie nakazanie pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w oparciu o stan faktyczny, w którym zakwalifikowanie pracy danego pracownika do tego rodzaju prac nie jest sporne, ewentualnie, gdy spór został już rozstrzygnięty, a dane pracownika nie figurują w ewidencji. Istnienie sporu w tym względzie uniemożliwia natomiast władczą ingerencję organu Państwowej Inspekcji Pracy.

O spełnieniu warunków wymaganych do nabycia prawa do emerytury pomostowej, w tym warunku w postaci posiadania okresu pracy w szczególnych warunkach lub wykonywania pracy o szczególnym charakterze, wynoszącego co najmniej 15 lat (art. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych), rozstrzyga organ rentowy, a w razie wniesienia odwołania – sąd powszechny (art. 25 ustawy o emeryturach pomostowych). W ramach tego postępowania ustala się, czy został spełniony przez pracownika warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przez co najmniej 15 lat. Tak więc to organ rentowy, a w razie sporu i wniesienia odwołania – sąd powszechny, rozstrzyga o tym, czy przez wymagany okres co najmniej 15 lat pracownik wykonywał prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. W tym postępowaniu rozstrzyga się także o tym, czy były to prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wykonywane w pełnym wymiarze czasu pracy, w rozumieniu art. 3 ustawy o emeryturach pomostowych.

W niniejszej sprawie wobec istnienia sporu, czy praca ( zajmowane stanowisko pracy ) K.T. wykonywana jest w warunkach szczególnych, organy PIP nie były uprawnione do prowadzenia ustaleń w tym zakresie. Stąd wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów Kpa , a wskazujące na nieprawidłowości w zakresie postępowania dowodowego nie mogły być skuteczne. Tym samym także powiązane z nimi zarzuty naruszenia zaskarżonym wyrokiem art.145 § 1 pkt. 1 lit. c Ppsa, art. 141 § 4 Ppsa i art. 134 § 1 Ppsa okazały się niezasadne.

Należy wyraźnie stwierdzić, że w stanie faktycznym sprawy organy PIP nie miały uprawnień do wkraczania w materię zastrzeżoną dla organów rentowych i sądu powszechnego, co winno skutkować umorzeniem postępowania, tak jak to uczyniono decyzją z dnia 22 kwietnia 2010r., z tą tylko różnicą, że inne powinny być powody umorzenia postępowania.

Odnosząc się do zagadnienia pełnomocnictwa udzielonego przez K.T. adwokatowi, Naczelny Sąd Administracyjny w całości podziela stanowisko Sądu I instancji. Pełnomocnictwo z dnia 25 czerwca 2010r. dotyczyło wyłącznie skargi na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Katowicach z dnia 1 czerwca 2010r. Kolejne z dnia z dnia 13 maja 2011r. zostało udzielone do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 28 kwietnia 2011r. Natomiast pełnomocnictwo z dnia 8 lipca 2011r. K.T. udzielił adwokatowi także do wniesienia skargi. Każde z wymienionych pełnomocnictw wyraźnie określa zakres umocowania i fakt, że złożone zostało na druku wymieniającym liczne organy i czynności jakie pełnomocnik może wykonywać w imieniu swojego mocodawcy, nie zmienia zakresu udzielonego pełnomocnictwa, który został wyznaczony przez przedmiot sprawy. Wszystkie czynności, tak szeroko wymienione w pełnomocnictwie muszą zatem mieścić się w granicach wyznaczonych przez przedmiot sprawy. W przypadku pełnomocnictw z dnia 25 czerwca 2010r. i z dnia 8 lipca 2011r., uprawniały one wyłącznie pełnomocnika do występowania przed sądem administracyjnym. Pierwsze zostało doręczone do skargi na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Katowicach z dnia 1 czerwca 2010r. ( k. 33 akt administracyjnych ). Drugie natomiast zostało złożone na żądanie Sądu ( k. 46 sądowych ). Gdy chodzi zaś o pełnomocnictwo z dnia 13 maja 2011r. z uwagi na termin jego udzielenia ( już po wydaniu decyzji przez organ I instancji ) nie mogło upoważniać pełnomocnika do działania w imieniu skarżącego w postępowaniu przed tym organem.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Ppsa orzekł jak w sentencji.