Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1062/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Asesor WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska Protokolant apl. prok. Magdalena Morys po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2005 roku, 2. uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej E. W. kwotę 755 (siedemset pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] października 2005 r. funkcjonariusz Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w K. skontrolował autobus nr rej. [...] należący do E. W., zwanej "skarżącą", prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą U. w K.. Według dokonanych ustaleń kierowca autobusu zatrzymał się na żądanie pasażera na ul. M. w K., podczas gdy w świetle rozkładu jazdy nie znajdował się tam przystanek autobusowy. Ponadto ustalono dziesięciominutowe opóźnienie planowanego odjazdu z przystanku autobusowego przy ul. Ż. w K.. Na tym bowiem przystanku, zgodnie z rozkładem jazdy, autobus powinien się znajdować o godz. 1510, zaś przyjechał o godz. 1520.

Ostateczną decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] nakładającą na skarżącą:

• karę pieniężną w kwocie 3000 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących wyznaczonych przystanków,

• karę pieniężną w kwocie 500 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących godzin odjazdu i przyjazdu.

Jako podstawę prawną do nałożenia kary pieniężnej wskazano m.in. przepis art. 20 ust. 1, art. 92 ust. 1 i lp. 1.2.2 pkt 3 zał. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.). Zgodnie z art. 20 ust. 1 powołanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli, W zezwoleniu określa się w szczególności: warunki wykonywania przewozów (pkt 1); przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów (pkt 2); miejscowości, w których znajdują się przystanki - przy przewozach regularnych osób (pkt 3). Z dniem 21 października 2005 r. do art. 20 powołanej ustawy dodano ust. 1a o treści: Załącznikiem do zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązujący rozkład jazdy. W świetle art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z tej ustawy zagrożone jest karą pieniężną w kwocie od 50 zł do 15.000 zł. Zgodnie zaś z lp. 1.2.2 pkt 3 powołanej ustawy wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących wyznaczonych przystanków sankcjonowane jest karą pieniężną w kwocie 3000 zł. Natomiast stosownie do lp. 1.2.2. pkt 2 wspomnianego załącznika do ustawy wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących godzin odjazdu i przyjazdu zagrożone jest karą pieniężną w kwocie 500 zł.

Według organów administracji publicznej ustalenia protokołu kontroli z dnia [...] października 2005 r. uzasadniają nałożenie na skarżącą kar pieniężnych.

W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca akcentuje brak podstaw do nałożenia kar pieniężnych. Kara pieniężna, jak podnosi, może być nałożona za naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z ustawy, na co wskazuje przepis art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Natomiast obowiązek korzystania z określonych przystanków w danej miejscowości i stosowanie się do godzin przyjazdu i odjazdu w odniesieniu do danego przystanku zgodnie z rozkładem jazdy, nie jest wyartykułowany w przepisach art. 18 ust. 1 i art. 20 ustawy o transporcie drogowym, jak również nie jest objęty treścią zezwolenia nr [...] Marszałka Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym. Powołuje się w tym względzie na stanowisko zajęte w analogicznej sprawie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2005 r. VI SA/Wa 1895/05.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza wskazane w skardze przepisy prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej p.p.s.a.).

Trafne jest stanowisko skarżącej, która wywodziła, iż w stanie prawnym obowiązującym w dacie kontroli autobusu, obowiązek korzystania z określonych przystanków w danej miejscowości, jak i powinność stosowania się do godziny przyjazdu i odjazdu w odniesieniu do danego przystanku zgodnie z rozkładem jazdy, nie wynika z treści art. 18 ust. 1 i art. 20 ustawy o transporcie drogowym, jak również nie jest, przynajmniej wyraźnie, objęty treścią zezwolenia nr [...] Marszałka Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym. Takie obowiązki zostały wprowadzone do ustawy o transporcie drogowym dopiero z dniem 21 października 2005 r. (ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. Nr 180, poz. 1497). Z dniem 21 października 2005 r., o czym była już mowa, do art. 20 powołanej ustawy dodano ust. 1a, w świetle którego załącznikiem do zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązujący rozkład jazdy. Również, z dniem 21 października 2005 r., nastąpiła zmiana art. 87 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, zobowiązująca kierowcę autobusu do okazywania organowi kontroli wypisu zezwolenia wraz z obowiązującym rozkładem jazdy.

Skoro zatem okoliczności faktyczne stanowiące podstawę do nałożenia na skarżącą kar pieniężnych nie miały w dacie przeprowadzonej kontroli oparcia normatywnego w przepisach, na których oparto zaskarżoną decyzję, podlega uchyleniu zaskarżona decyzją oraz decyzją organu pierwszej instancji.

Dodatkowo, choć w świetle zajętego wyżej stanowiska nie miałoby to już istotnego znaczenia dla wyniku sprawy, może budzić pewne wątpliwości, zarówno natury faktycznej jak i normatywnej, nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w kwocie 500 zł za dziesięciominutowe opóźnienie przyjazdu kontrolowanego autobusu na przystanek. Niejednokrotnie bowiem trasa przejazdu odbywa się przez zatłoczone ciągi komunikacyjne miast, co jest szczególnie widoczne i dotkliwe dla uczestników ruchu w godzinach szczytu. Trudno zaś byłoby wymagać od przewoźnika, aby w sytuacji, o której wyżej mowa, wliczał w ryzyko swej działalności kary pieniężne płacone za kilkuminutowe opóźnienie w dotarciu na przystanek autobusowy.

Nakładając wspomnianą wyżej karę pieniężną organy administracji publicznej zastosowały wykładnię rozszerzającą przepisu lp. 1.2.2. pkt 2 załącznika do ustawy transporcie drogowym, który to przepis sankcjonuje naruszenie warunków określonych w zezwoleniu dotyczących godzin odjazdu i przyjazdu autobusu, nie zaś minut. Zdaniem Sądu nie należy stosować wykładni rozszerzającej przepisu prawa, jeżeli prowadzi to do pogorszenia sytuacji prawnej obywatela lub przedsiębiorcy, a w szczególności gdy brak byłoby ku temu podstaw przy zastosowaniu gramatycznej wykładni przepisu prawa.

Z omawianych względów zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu.

O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.