Wyrok NSA, sygn. akt III SA 7657/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Administracyjne postępowanie
Opłata skarbowa
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
article: art. 1 ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a
journal: Dz.U. 1989 nr 4 poz. 23
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej.
article: art. 14 ust. 6
journal: Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: 1. Sąd nie podziela argumentacji, że każdy podatnik, który uzyska jakiekolwiek przychody z działalności wykonywanej osobiście, wymienione w art. 13 pkt 2-8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ staje się automatycznie podatnikiem od towarów i usług.

2. Sposób działania organów podatkowych polegający na tym, że od tej samej czynności najpierw pobierają opłatę skarbową, a później określają podatek od towarów i usług godzi w zasadę zaufana obywateli do tych organów, wynikającą z art. 121 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.

TEZY

1. Sąd nie podziela argumentacji, że każdy podatnik, który uzyska jakiekolwiek przychody z działalności wykonywanej osobiście, wymienione w art. 13 pkt 2-8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ staje się automatycznie podatnikiem od towarów i usług.

2. Sposób działania organów podatkowych polegający na tym, że od tej samej czynności najpierw pobierają opłatę skarbową, a później określają podatek od towarów i usług godzi w zasadę zaufana obywateli do tych organów, wynikającą z art. 121 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy w O. w decyzji z dnia 11 marca 1998 r., wydanej na podstawie art. 207 i art. 21 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ oraz art. 10 ust. 2 i art. 27 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, określił zobowiązanie Joanny W. w podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 1996 r. w kwocie 1.352 zł i, z uwagi na naruszenie art. 27 ust. 5 ww ustawy, ustalił dodatkowe zobowiązanie w wysokości 405 zł. Organ podatkowy uznał bowiem, że J.W. świadczyła w okresie od 29 sierpnia do 13 września 1996 r. usługi w zakresie wynajmu domu mieszkalnego w J. dla Studia Filmowego. Wobec niezłożenia przez nią oświadczenia o wyborze zwolnienia od podatku od towarów i usług, zgodnie z art. 14 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, stała się podatnikiem tego podatku i była zobowiązana do jego uiszczenia z chwilą otrzymania zapłaty za usługę /par. 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - Dz.U. nr 154 poz. 797 ze zm./.

W odwołaniu J.W. podniosła, że nie prowadzi działalności gospodarczej. Umowę najmu zawarła raz i zapłaciła od niej opłatę skarbową. Dlatego nie spełniła przesłanek wynikających z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i z tego względu nie miała obowiązku występowania do Urzędu Skarbowego z oświadczeniem o wyborze zwolnienia z podatku VAT.

Izba Skarbowa decyzją z dnia 4 sierpnia 1998 r. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uznała bowiem, że podatniczka wykonuje w sposób częstotliwy czynności określone w art. 2 ww. ustawy tj. odpłatnie świadczy usługi na podstawie umów określonych w art. 13 pkt 1-8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./, z których w 1996 r. osiągnęła przychody. Dlatego mimo zwolnienia tych przychodów, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o VAT, z podatku od towarów i usług należy uznać, że strona jest podatniczką podatku VAT. Spełnia też pozostałe warunki określone w art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zdaniem Izby nie ma znaczenia w tej sprawie fakt czy usługa na podstawie umowy najmu była wykonywana w sposób jednokrotny czy też częstotliwy gdyż strona stała się podatnikiem podatku od towarów i usług w związku z czynnościami wykonywanymi na podstawie ww. przepisu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W skardze do NSA J.W., wnosząc o uchylenie decyzji Izby Skarbowej, podkreśliła, że na podstawie umowy najmu - jednorazowo - wynajęła studiu filmowemu część domu na potrzeby realizacji filmu - na okres od 29 sierpnia do 5 września 1996 r. Z uwagi na nieukończenie zdjęć w terminie umowę przedłużono do 13 września tegoż roku. Od umowy została uiszczona stosowana opłata skarbowa. Z uwagi na świadczenie usługi najmu jednorazowo nie miała obowiązku składać oświadczenia o wyborze zwolnienia z podatku VAT. Tym samym nie naruszyła art. 14 ust. 6 wymienionej w art. 13 pkt 2-8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych /w tym umowy o dzieło i zlecenia/ podała kwotę przychodów 595,20 zł. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, ani też z akt postępowania podatkowego nie wynika aby organ odwoławczy prowadził postępowanie wyjaśniające, które pozwoliłoby na wyprowadzenie wniosku, że Joanna W. osiągnęła te przychody wykonując czynności w sposób, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Sąd nie podziela przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentacji, że każdy podatnik, który uzyska jakiekolwiek przychody z działalności wykonywanej osobiście, wymienione w art. 13 pkt 2 - 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych staje się automatycznie podatnikiem od towarów i usług bowiem tego rodzaju przychody zostały wymienione w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, jako zwolnione, a nie wyłączone, od tego podatku.

W świetle zebranego materiału dowodowego nie ulega wątpliwości, że wynajęcie nieruchomości na okres kręcenia jednego odcinka serialu /wynika to z par. 2 umowy wynajmu obiektu zawartej przez J. W. ze Studiem Filmowym/ miało charakter jednorazowy i nie mogło dokumentować woli podatniczki do świadczenia usług najmu w sposób częstotliwy. Od umowy najmu prawidłowo została pobrana opłata skarbowa. Obowiązek uiszczenia takiej opłaty wynikał z art. 1 ust. 1 pkt 2 lit. "b" ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./. Sąd zwraca uwagę, że wątpliwości co do statusu podatnika powinny być w takiej jak rozpatrywana sprawie rozstrzygane w momencie, w którym pobierana jest opłata skarbowa. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej nie podlegają tej opłacie m.in. umowy najmu zawierane przez podatników, o których mowa w art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

Sposób działania organów podatkowych w tej sprawie polegający na tym, że od tej samej czynności najpierw pobierają opłatę skarbową, a później określają podatek od towarów i usług godzi w zasadę zaufana obywateli do tych organów, wynikającą z art. 121 par. 1 Ordynacji podatkowej. Izba Skarbowa jako organ wyższego stopnia powinna zwracać uwagę na fakt, że podatnika nie musi interesować kwestia, który Urząd Skarbowy podejmuje wobec niego określone działanie. Wszystkie bowiem są organami państwa i wykonują władztwo państwowe. Dlatego niedopuszczalne jest prezentowanie przez nie takiego stanowiska jak zawarte przez Urząd Skarbowy w O., w piśmie z dnia 14 kwietnia 1998 r. przekazującym, zgodnie z art. 227 Ordynacji podatkowej, odwołanie: "Należy stwierdzić, że kwestia uiszczenia opłaty skarbowej od zawartej umowy nie była przedmiotem postępowania tut. Urzędu. Opłatę uiszczono w U.S. M.".

W związku ze wskazanym wyżej naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a także z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 oraz art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w W. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w O. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 tej ustawy.