Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 21/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2005-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński Sędziowie Sędzia WSA Ryszard Maliszewski Asesor WSA Renata Kantecka (spr.) Protokolant Anna Fic po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2005r. sprawy ze skargi M. P., M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2004 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 525 (pięćset dwadzieścia pięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia 13 lutego 2004r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2004r.

W motywach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż Burmistrz Miasta wymierzył M. i M. P. podatek od nieruchomości na 2004r. stosując stawki określone w uchwale Nr "[...]" Rady Miasta w z dnia 1 grudnia 2003r. w sprawie stawek podatku od nieruchomości na 2004r.: za budynki związane z działalnością gospodarczą o powierzchni 80 m2 przy zastosowaniu stawki 13,94 zł/1m2 , za pozostałe budynki o powierzchni 2.954,80 m2 przy zastosowaniu stawki 4,65 zł/1m2 oraz za grunty pozostałe o powierzchni 13.792 m2 przy zastosowaniu stawki 0,19 zł/1m2. Zaznaczył, iż nie budzi wątpliwości, że podatnicy są właścicielami budynków i gruntów wymienionych w decyzji organu pierwszej instancji i posiadających powierzchnię w tej decyzji wymienioną. Bezsporne jest również, iż przedmiotowe grunty zapisane są w ewidencji gruntów i budynków jako "tereny zabudowane inne" i oznaczone symbolem "Bi". Organ nie zgodził się natomiast z twierdzeniem podatników, iż opisane grunty są częścią gospodarstwa rolnego, gdyż zgodnie z art.21 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz.U. z 2000r. Nr 100, poz.1086 ze zm.) podstawę m.in. wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Podkreślił, że przepis ten ma charakter obligatoryjny, a podatnicy nie kwestionowali zapisów w ewidencji gruntów i budynków.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż M. i M. P. analizując art.2 ust.2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2002r. nr 9, poz.84 ze zm.) pomijają tę jego część, która stanowi, iż podatkowi od nieruchomości podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, jeśli zajęte są na prowadzenie działalności gospodarczej. W uzasadnieniu decyzji organ przywołał również treść art.7 ust.1 pkt 4 lit.b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, stwierdzając jednocześnie, że podatnicy prowadzą działalności gospodarczą, której przedmiotem jest handel detaliczny paliwami, artykułami spożywczymi, przemysłowymi, usługi transportowe, roboty budowlane export-import, obrót wierzytelnościami, a zatem działalność, którą trudno zaliczyć jest do służącej wyłącznie działalności rolniczej.

W konsekwencji powyższego organ uznał, iż choć M. i M. P. są właścicielami gospodarstwa rolnego, to są jednocześnie podatnikami podatku od nieruchomości w odniesieniu do określonych w decyzji nieruchomości.

W skardze M. P. i M. P. wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art.10§1 i art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezastosowanie art.7 ust.1 pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art.200§1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm.). Przyznali, że grunty będące przedmiotem postępowania winny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości, gdyż nie są to grunty rolne, ale organy nie mają podstaw do stwierdzenia, że grunty te nie wchodzą w skład prowadzonego przez nich gospodarstwa rolnego. O tym czy grunt wchodzi w skład gospodarstwa rolnego nie decyduje, zdaniem skarżących, klasyfikacja gruntów, lecz cele do jakich jest on w danym czasie wykorzystywany. Zarzucili rażącą obrazę art.210§1 pkt 6 Ordynacji podatkowej poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu decyzji związku pomiędzy art.21 ust.1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, a stanem faktycznym sprawy. W uzasadnieniu nie przedstawiono również argumentów, ani przepisów, na podstawie których postawiono tezę, że w skład gospodarstwa rolnego mogą wchodzić wyłącznie grunty rolne. Podnieśli, iż z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ nie zastosował zwolnienia podatkowego z uwagi na błędne ustalenie stanu faktycznego dotyczące sposobu wykorzystywania nieruchomości położonych w G. Organy przyjęły tezę, iż skarżący oprócz gospodarstwa rolnego prowadzą również działalność gospodarczą i do tego celu wykorzystują przedmiotowe budynki. Nie zwrócono jednakże uwagi na treść zapisu, w zaświadczeniu o wpisie do działalności gospodarczej, dotyczącego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Wynika bowiem z niego jednoznacznie, iż działalność gospodarcza prowadzona przez skarżących nie ma żadnego związku z budynkami położonymi w G. Powyższe potwierdza także ewidencja środków trwałych prowadzona przez PHU "A", w której budynki nie są ujęte. Z kolei fakt, że przedmiotowe grunty i budynki wchodzą w skład gospodarstwa rolnego małżonków P. potwierdza polisa ubezpieczeniowa dokumentująca obowiązkowe ubezpieczenia budynków i odpowiedzialność cywilną rolników. Zdaniem skarżących Burmistrz Miasta zwalniając ich od podatku od nieruchomości od opisanych budynków na rok 2002 orzekł, że budynki nie były wykorzystywane do działalności gospodarczej, a służyły jedynie do prowadzenia produkcji rolnej. Podkreślili, iż przedmiotem postępowania są magazyny zbożowe, które można wykorzystywać jedynie do przechowywania płodów rolnych i tylko w tym celu mogą być one wykorzystywane zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego. Nadto skarżący podnieśli zarzut naruszenia art.200§1 Ordynacji podatkowej, gdyż przed wydaniem decyzji Kolegium nie zapewniło stronie możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Kolegium zaznaczyło, iż zgodnie z art.7 ust.1 pkt 4 lit.b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zwolnieniu podlegają jedynie budynki położone na gruntach gospodarstwa rolnego i przywołało jednocześnie definicję gospodarstwa rolnego zawartą w art.2 ust.1 oraz treść art.1 ustawy o podatku rolnym. Kolegium podniosło, iż skoro budynki M. i M. P. położone są na terenach oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków symbolem "Bi", co oznacza, że są to "inne tereny zabudowane", to powinny zostać opodatkowane podatkiem od nieruchomości. Organ stwierdził, że nie ma znaczenia w sprawie uznanie przez organ podatkowy w 2002r., że budynki skarżących nie były wykorzystywane do działalności gospodarczej, bowiem obowiązywał wówczas inny stan prawny. Do dnia 1 stycznia 2003r. warunkiem wystarczającym do zwolnienia budynków z opodatkowania była okoliczność związania budynków gospodarczych lub ich części z działalnością rolniczą, obecnie konieczne jest zaś odpowiednie sklasyfikowanie gruntów w ewidencji gruntów i budynków. Odpierając zarzut naruszenia art. 200§1 Ordynacji podatkowej Kolegium wskazało, iż przepisu tego nie stosuje się w przypadkach przewidzianych m.in. w art.165§5 Ordynacji, czyli w sprawach ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie. W niniejszej sprawie stan faktyczny od dnia 7 czerwca 2000r. nie uległ zmianie, a zatem organ nie miał obowiązku wyznaczania podatnikom terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art.210§1 pkt 6 Ordynacji podatkowej integralną częścią każdej decyzji jest jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Art.210§4 Ordynacji stanowi, iż decyzja powinna wskazywać ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny, określać przesłanki zastosowania tej, a nie innej kwalifikacji prawnej i ustalać jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają określonym fragmentom normy prawnej zastosowanej w sprawie. Zaskarżona decyzja z tego punktu widzenia jest wadliwa. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało wprawdzie prawną podstawę rozstrzygnięcia, tj. art.7 ust.1 pkt 4 lit.b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a nawet przywołało jego treść, jednakże dokonując interpretacji tego przepisu odniosło się tylko do jednej przesłanki, a mianowicie wykorzystania nieruchomości wyłącznie do działalności rolniczej, podnosząc jednocześnie, iż skarżący prowadzą działalność gospodarczą, której przedmiotem jest handel detaliczny paliwami, artykułami spożywczymi, przemysłowymi, usługi transportowe, roboty budowlane export-import, obrót wierzytelnościami. W konsekwencji powyższego skarżący zarzucili organowi odwoławczemu błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie sposobu wykorzystywania nieruchomości będących przedmiotem postępowania i znaczną część wywodów skargi poświęcili wyjaśnieniu braku związku prowadzonej działalności gospodarczej z przedmiotowymi nieruchomościami.

Z kolei odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując tę samą normę - art.7 ust.1 pkt 4 lit.b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podniosło, że zwolnieniu podlegają jedynie budynki położone na gruntach gospodarstwa rolnego, wyjaśniło pojęcie gospodarstwa rolnego oraz znaczenie klasyfikacji gruntów w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie natomiast z ustalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego odpowiedź na skargę nie może być traktowana jako uzupełnienie uzasadnienia decyzji. W wyroku NSA z dnia 14 grudnia 1999r., sygn. akt III SA 1756/99 Sąd stwierdził: "Brak podania w uzasadnieniu decyzji (orzeczeniu) motywów rozstrzygnięcia z jednej strony uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny legalności decyzji, a z drugiej strony może być powodem zaskarżenia do Sądu decyzji nie zawierających prawidłowego uzasadnienia wobec niemożności poznania motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. W rozpatrywanej sprawie próba uzasadnienia wydanych decyzji została podjęta dopiero w odpowiedzi na skargę, która nie może być traktowana jako aneks do decyzji, gdyż należy już do postępowania sądowo-administracyjnego, a nie administracyjnego.". Podobnie w wyrokach: z dnia 25 maja 2001r., sygn. akt III SA 2024/00, z dnia 30 października 2000r., sygn. akt I SA/Łd 588/98, z dnia 27 czerwca 2001r., sygn. akt V SA 3659/00.

Nadto podnieść należy, iż zgodnie z ogólną zasadą przekonywania, ustanowioną w art.124 Ordynacji podatkowej, organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez stronę decyzji bez stosowania środków przymusu. W ocenie Sądu zasada ta winna być stosowana przede wszystkim poprzez właściwe motywowanie decyzji. Prawidłowe wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji ma zasadnicze znaczenie, gdyż użycie trafnych argumentów interpretacyjnych przytoczonych przez organ przepisów może doprowadzić do dobrowolnego wykonania przez stronę decyzji. W konsekwencji powyższego nie można uznać za zgodną z prawem decyzji, która nie została właściwie uzasadniona.

Chybiony jest natomiast zarzut naruszenia art. 200§1 Ordynacji podatkowej, gdyż przepisu tego nie stosuje się w sprawach ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie (art.200§2 pkt 1 w zw. z art.165§5 Ordynacji podatkowej). W rozpoznanej sprawie zaś stan faktyczny od dnia nabycia nieruchomości przez skarżących (7 czerwca 2000r.) nie uległ zmianie.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania (art.124 i art.210§4 Ordynacji podatkowej), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270, zwana dalej jako p.p.s.a.) orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł stosownie do brzmienia art.200 p.p.s.a. Na mocy art.152 p.p.s.a., określono że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.