Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2169/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1 pkt 2, art. 16 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 6 ust. 1, art. 15, art. 16 ust. 1, art. 20 ust. 1, art. 21, art. 8 ust. 7
journal: Dz.U. 1961 nr 18 poz 94
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadzie i trybie wywłaszczania nieruchomości - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant ref. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2017 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2016r. znak [...], Minister Infrastruktury i Budownictwa (dalej organ II instancji), po rozpatrzeniu wniosku G. G. oraz wniosku P. D. i M. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (dalej organ I instancji), z dnia [...].09.2013 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...].11.1969 r., nr [...] oraz poprzedzającego ją orzeczenia Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] z dnia [...].08.1969 r., nr [...], o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 502 m2, z ogólnej powierzchni 6.861 m2, zapisanej w księdze wieczystej Państwowego Biura Notarialnego w [...] KW nr [...] , stanowiącej współwłasność M. P. , P. P., B. P., P. W. i W. A. oraz oznaczonej jako nr [...] o pow. 8.322 m2, z ogólnej powierzchni 52.988 m2, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] , stanowiącej współwłasność M. P. , P. P., B. P., P. W. i W. A.

- utrzymał w mocy w/w decyzję.

Decyzja została wydana w następujących okolicznościach :

Orzeczeniem z dnia [...].08.1969 r., nr [...] Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] Urząd Spraw Wewnętrznych orzekło o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], zapisanej w księdze wieczystej Państwowego Biura Notarialnego w [...] KW [...] oznaczonej jako działka nr [...], o pow. 502 m2 z ogólnej powierzchni 6.861 m2, stanowiącej współwłasność M. P., P. P., B. P., P. W., W. A. oraz działki oznaczonej nr [...] o pow. 8.322 m2 z ogólnej powierzchni 52 988 m2, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] stanowiącej współwłasność M. P., P. P., B. P., P. W., W. A..

Decyzją z dnia [...].11.1969 r., nr [...] Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych utrzymała w mocy w/w orzeczenie z dnia [...].08.1969 r.

Postanowieniem z dnia [...].04.1970 r., nr [...] Prezydium Rady Narodowej m. [...] Urząd Spraw Wewnętrznych sprostowało z urzędu błędy rachunkowe w orzeczeniu z dnia [...].08.1969 r. wskazując, że w wierszu 5 i 6 na stronie drugiej orzeczenia zamiast "kwotę 85 520 zł", powinno być "kwotę 75 091 zł".

"Pismem z dnia 21.06.2006 r" G. G. (spadkobierczyni po B. P. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...].02.1995 r., sygn. akt III Ns [...]) wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...].11.1969 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] z dnia [...].08.1969 r., podnosząc, iż wywłaszczenie przedmiotowych nieruchomości zostało dokonane bez odszkodowania.

Decyzją z dnia [...].09.2013 r., nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...].11.1969 r., nr [...] oraz poprzedzającego ją orzeczenia Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] z dnia [...].08.1969r., nr [...], o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 502 m2, z ogólnej powierzchni 6.861 m2, zapisanej w księdze wieczystej Państwowego Biura Notarialnego w [...] KW nr [...] , stanowiącej współwłasność M. P. , P. P., B. P., P. W. i W. A. oraz oznaczonej jako nr [...] o pow. 8.322 m2, z ogólnej powierzchni 52.988 m2, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] , stanowiącej współwłasność M. P. , P. P., B. P., P. W. i W. A..

W uzasadnieniu decyzji, organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. nr 18, poz. 94) wywłaszczenie było dopuszczalne, jeżeli nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych.

W niniejszej sprawie, celem wywłaszczenia była budowa [...] węzła komunikacyjnego w [...] , co wynika z zachowanego w aktach sprawy wniosku Zarządu Dróg, Mostów i Zieleni w [...] z dnia 10.06.1969 r. o wywłaszczenie przedmiotowych nieruchomości jak również treść samego orzeczenia wywłaszczeniowego Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] z dnia [...].08.1969r. Niezbędność wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości została potwierdzona decyzją Prezydium Rady Narodowej m. [...] , Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury z dnia [...].12.1968 r., nr [...] ustalającą lokalizację szczegółową inwestycji, w oparciu o plan ogólny zagospodarowania przestrzennego m. [...] zatwierdzony Uchwałą Prezydium Rady Narodowej m. [...] Nr [...] z dnia [...] września 1966 r.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 w/w ustawy wywłaszczeniowej przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany był wystąpić do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości.

Pismem z dnia 11.04.1969 r. Zarząd Dróg, Mostów i Zieleni w [...] wystąpił do ówczesnych współwłaścicieli z ofertą dobrowolnego odstąpienia części nieruchomości zawnioskowanych do wywłaszczenia. Przeprowadzone rokowania nie przyniosły rezultatu.

Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego następowało na wniosek ubiegającego się o wywłaszczenie zgłoszony w organie do spraw wewnętrznych prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej. Pismem z dnia 10.06.1969 r. Zarząd Dróg, Mostów i Zieleni w [...] złożył do Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] Urząd Spraw Wewnętrznych wniosek o wywłaszczenie przedmiotowych nieruchomości. Złożony wniosek spełniał wymogi określone w art. 15 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 w/w ustawy o wszczęciu postępowania organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej zawiadamiał za dowodem doręczenia właściciela (posiadacza) nieruchomości i osoby, którym służyły na nieruchomościach prawa rzeczowe ograniczone.

Pismem z dnia 20.06.1969 r., nr [...] Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] zawiadomiło o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego odnośnie przedmiotowej nieruchomości oraz o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 10.07.1969 r. Zawiadomienie zostało doręczone wszystkim współwłaścicielom przedmiotowej nieruchomości, co wynika z zachowanych w aktach sprawy zwrotnych potwierdzeń odbioru.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy po przeprowadzeniu rozprawy organ wywłaszczeniowy wydawał orzeczenie, w którym orzekał wywłaszczenie w zakresie podanym we wniosku lub mniejszym albo oddalał wniosek o wywłaszczenie.

Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. odszkodowanie ustalało się na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez organ wywłaszczeniowy. Opinia biegłych powinna była zawierać szczegółowe uzasadnienie.

W przedmiotowej sprawie rozprawa wywłaszczeniowo-odszkodowawcza odbyła się w zaplanowanym terminie, tj. 10.07.1969 r. W rozprawie wzięli udział A. R., P. P. oraz B. P. jako współwłaściciele nieruchomości, a także powołani w sprawie biegli rzeczoznawcy. Pomimo prawidłowego zawiadomienia w rozprawie nie brał udziału współwłaściciel Z. A..

W aktach archiwalnych sprawy wywłaszczeniowej zachowały się opinie szacunkowe biegłych rzeczoznawców: J. K. oraz inż. A. P.

Zgodnie z obowiązującym wówczas art. 8 ust. 7 ustawy wywłaszczeniowej jeżeli wywłaszczenie gruntu w mieście lub osiedlu następuje na cele budowy lub poszerzenia ulicy lub placu albo na wyrównanie granic zieleni publicznej, wywłaszczenie części działki budowlanej nie przekraczającej 25% jej obszaru odbywa się bez odszkodowania. Odszkodowanie należy się tylko za część wywłaszczanego gruntu, która przekracza 25% obszaru nieruchomości.

Zgodnie z treścią operatów szacunkowych sporządzonych przez biegłego Prezydium Rady Narodowej m. [...] do szacowania nieruchomości, J. K. (oszacowanie z dnia 28.12.1968 r. oraz z dnia 15.03.1969 r.) powierzchnia przejmowanych nieruchomości nie przekraczała 25% ich obszaru, zatem zgodnie z treścią art. 8 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. opinie nie ustalały odszkodowania za grunt. Powyższe operaty określały natomiast odszkodowanie za składniki majątkowe znajdujące się na gruntach zawnioskowanych do przejęcia, przy czym łączna kwota oszacowanego odszkodowania wynosiła 75.091 zł (suma kwot 33.560 zł oraz 41.531 zł).

W aktach sprawy znajduje się ponadto opinia szacunkowa rzeczoznawcy Prezydium Rady Narodowej m. [...] E. K., który w opinii z dnia 12.04.1969 r. również oszacował składniki majątkowe znajdujące się na nieruchomości. Sporządzone opinie przyjmowały jako podstawę ich sporządzenia koszt ich odtworzenia pomniejszony o stopień zużycia, a zatem w sposób zgodny z treścią art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, wskazał także, że przepis art. 8 ust. 7 stanowiący, iż wywłaszczenie gruntu w mieście lub osiedlu wywłaszczanego m.in. na cele budowy lub poszerzenia ulicy w sytuacji gdy wywłaszczana część działki nie przekracza 25% odbywa się bez odszkodowania został zmieniony ustawą z dnia 22 listopada 1973 r. o zmianie ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1973 r., Nr 48, poz. 282), która weszła w życie 28.11.1973 r. Zatem w momencie wydawania orzeczenia o wywłaszczeniu przedmiotowych nieruchomości, przepis ten obowiązywał.

W konkluzji, organ I instancji uznał, że skoro w orzeczeniu wywłaszczeniowym z dnia [...].08.1969 r. przyznano odszkodowanie zgodnie z obowiązującymi normami oraz na podstawie wyliczenia biegłych, obecnych na rozprawie, to nie można uznać, że orzeczenie narusza prawo, a tym bardziej w sposób, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

Pismami z dnia 14.10.2013 r. G. G. oraz p. D. i M. P. wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...].09.2013 r., nr [...].

Po rozpatrzeniu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji podtrzymując zawarte w niej stanowisko.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła G. G. (dalej zwana "skarżącą" ), wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi administracyjnemu do ponownego rozpoznania.

Decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez błędne przyjęcie, że decyzja Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 1969r. oraz poprzedzające ją orzeczenie Prezydium Rady Narodowej Miast [...] z dnia [...] sierpnia 1969r. nie zostały wydana z rażącym naruszeniem prawa, pomimo iż decyzje te naruszają zasady praworządności demokratycznego państwa prawa.

W uzasadnieniu skarżąca szczegółowo rozwinęła zarzuty skargi.

Dodatkowo, w dniu 28 sierpnia 2017r. zostało wniesione pismo Uczestników M. P. i P. D., w którym poparto zarzuty skargi, a także wskazano na kolejne naruszenia tj. :

- naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności art. , art. 3 ust. 1, art. 6, art. 8 ust. 7, art. 15, art. 16, art. 20 i art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości,

- rażące naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. M6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3 , a także art. 156 § 1 I 2 kpa.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 poz. 1066 tj.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 tj.), przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] czerwca 2017 r. nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

Kontrola legalności zaskarżonego orzeczenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa prowadzi do następujących wniosków:

Przedmiotem kontrolowanego przez Sąd nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, prowadzonego na podstawie art.156 i nast. k.p.a., było rozstrzygnięcie, czy decyzja Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...].11.1969 r., nr [...] oraz poprzedzające ją orzeczenie Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] z dnia [...].08.1969 r., nr [...] , o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...], są obciążone którąkolwiek z kwalifikowanych wad prawnych wymienionych w art.156 § 1 pkt 1 – 7 k.p.a. i czy w związku z powyższym zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności tych decyzji.

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej od decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...].09.2013 r. Minister infrastruktury i Budownictwa podzielił stanowisko tego organu, że kwestionowane orzeczenie wywłaszczeniowe nie jest obarczone żadną z kwalifikowanych wad prawnych, co jest przesłanką do odmowy stwierdzenia nieważności tego orzeczenia. Ocenę tę Sąd w całości podziela. Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji administracyjnych, wyrażona w art. 16 § 1 Kpa. Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych.

Celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w przepisie art. 156 § 1 Kpa (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 28.05.1985 r., sygn. I SA 89/85, publ. ONSA 1985/1/30, wyrok NSA w Warszawie z dnia 22.05.1987 r" sygn. IV SA 1062/86, publ. ONSA 1987/1/35).

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji administracyjnej jest jednoznacznie sprzeczna z treścią przepisu prawa i gdy taka decyzja nie może być zaakceptowana przez organy praworządnego państwa.

O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia prowadząca do nadania prawa lub jego odmowy wbrew wszystkim przesłankom przepisu (por. wyrok W SA w Warszawie z dnia 16.03.2005 r" sygn. I SA/W a 188/05).

Za rażące należy uznać takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (wyrok NSA z dnia 30.11.1999 r., sygn. akt V SA 876/99).

W przedmiotowym postępowaniu nadzorczym Minister Infrastruktury i Budownictwa ponownie badał sprawę dotyczącą stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...].11.1969 r., nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] z dnia [...].08.1969 r., nr [...] pod kątem występowania wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa.

Wywłaszczenia przedmiotowych nieruchomości dokonano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. nr 18, poz. 94), zatem w aspekcie zgodności z przepisami przytoczonej ustawy należy ocenić zaskarżone decyzje.

W przedmiotowej sprawie istotne znaczenie ma ocena, czy spełnione zostały materialno-prawne przesłanki dopuszczalności wywłaszczenia. Zgodnie z art. 3 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 12 marca 1958 r. wywłaszczenie było dopuszczalne, jeżeli nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych. Cele wymienione w art. 3 powołanej ustawy nie musiały być realizowane kumulatywnie.

Celem wywłaszczenia była budowa górczyńskiego węzła komunikacyjnego w [...] , co wynika z zachowanego w aktach sprawy wniosku Zarządu Dróg, Mostów i Zieleni w [...] z dnia 10.06.1969 r. o wywłaszczenie przedmiotowych nieruchomości jak również treść samego orzeczenia wywłaszczeniowego Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] z dnia [...].08.1969 r.

Wnioskodawcą wywłaszczenia w niniejszej sprawie był Zarząd Dróg, Mostów i Zieleni w [...], jednostka podległa Prezydium Rady Narodowej Miasta [...], a zatem, wbrew zarzutom skarżących, podmiot uprawniony do złożenia wniosku wywłaszczeniowego w świetle w/w ustawy z dnia 12 marca 1958 r.

Niezbędność wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości została potwierdzona decyzją Prezydium Rady Narodowej m. [...], Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury z dnia [...].12.1968 r., nr [...] ustalającą lokalizację szczegółową inwestycji, w oparciu o plan ogólny zagospodarowania przestrzennego m. [...] zatwierdzony Uchwałą Prezydium Rady Narodowej m. [...] Nr [...] z dnia [...] września 1966 r.

Ponadto, jak prawidłowo ustalił Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w decyzji z dnia [...].09.2013 r., nr [...] o niezbędności wywłaszczenia przedmiotowych nieruchomości pod wskazany cel publiczny świadczy również treść decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...].08.1969 r., w której wskazano, iż "przeprowadzona rozprawa potwierdziła niezbędność wywłaszczenia w podanym rozmiarze dla wskazanego celu, zaś wywłaszczane grunty wchodzą w skład nieruchomości budowy węzła komunikacyjnego [...] w [...] i tylko na tych terenach może nastąpić ich realizacja, wobec czego przeznaczenie w/w nieruchomości na cele użyteczności publicznej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. jest bezsporne i niewątpliwe".

Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie organ wywłaszczeniowy dysponując zgodną z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego decyzją o lokalizacji szczegółowej z dnia [...].12.1968 r., nr [...] wydaną przez właściwy organ planowania przestrzennego miał podstawy do uznania niezbędności i odpowiedniości przedmiotowej nieruchomości dla realizacji celu wskazanego we wniosku o wywłaszczenie.

Należy zatem uznać, że Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w decyzji z dnia [...].09.2013 r., nr [...] prawidłowo ocenił, że budowa węzła komunikacyjnego [...] w [...] była celem użyteczności publicznej, wywłaszczenie przedmiotowych nieruchomości było niezbędne, a zatem orzeczenie wywłaszczeniowe Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] z dnia [...].08.1969 r., spełniało przesłanki określone w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 w/w ustawy wywłaszczeniowej przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany był wystąpić do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości.

Z zachowanych w aktach sprawy odpisów ksiąg wieczystych KW nr [...] oraz KW nr [...] Państwowego Biura Notarialnego w [...] oraz postanowień spadkowych wynika, że na dzień wywłaszczenia przedmiotowych nieruchomości właścicielami jej byli P. P., B. P., A. R. oraz Z. A..

Pismem z dnia 11.04.1969 r. Zarząd Dróg, Mostów i Zieleni w [...] wystąpił do w/w współwłaścicieli z ofertą dobrowolnego odstąpienia części nieruchomości zawnioskowanych do wywłaszczenia. Przeprowadzone rokowania nie przyniosły rezultatu.

Należy zatem uznać, że prawidłowo ocenił Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w decyzji z dnia [...].09.2013 r., że spełniony został wymóg art. 6 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej.

Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego następowało na wniosek ubiegającego się o wywłaszczenie zgłoszony w organie do spraw wewnętrznych prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej.

Pismem z dnia 10.06.1969 r. Zarząd Dróg, Mostów i Zieleni w [...] złożył do Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] Urząd Spraw Wewnętrznych wniosek o wywłaszczenie przedmiotowych nieruchomości. Złożony wniosek spełniał wymogi określone w art. 15 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 w/w ustawy o wszczęciu postępowania organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej zawiadamiał za dowodem doręczenia właściciela (posiadacza) nieruchomości i osoby, którym służyły na nieruchomościach prawa rzeczowe ograniczone.

Pismem z dnia 20.06.1969 r., nr [...] Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] zawiadomiło o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego odnośnie przedmiotowej nieruchomości oraz o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 10.07.1969 r. Zawiadomienie zostało doręczone wszystkim współwłaścicielom przedmiotowej nieruchomości, co wynika z zachowanych w aktach sprawy zwrotnych potwierdzeń odbioru.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy po przeprowadzeniu rozprawy organ wywłaszczeniowy wydawał orzeczenie, w którym orzekał wywłaszczenie w zakresie podanym we wniosku lub mniejszym albo oddalał wniosek o wywłaszczenie.

Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. odszkodowanie ustalało się na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez organ wywłaszczeniowy. Opinia biegłych powinna była zawierać szczegółowe uzasadnienie.

W przedmiotowej sprawie rozprawa wywłaszczeniowo-odszkodowawcza odbyła się w zaplanowanym terminie, tj. 10.07.1969 r. W rozprawie wzięli udział A. R., P. P. oraz B. P. jako współwłaściciele nieruchomości, a także powołani w sprawie biegli rzeczoznawcy. Pomimo prawidłowego zawiadomienia w rozprawie nie brał udziału współwłaściciel Z. A..

Prawidłowo zatem ocenił Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w decyzji z dnia [...].09.2013 r., że spełniony został warunek wskazany w art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.

Zgodnie z obowiązującym wówczas art. 8 ust. 7 ustawy wywłaszczeniowej jeżeli wywłaszczenie gruntu w mieście lub osiedlu następuje na cele budowy lub poszerzenia ulicy lub placu albo na wyrównanie granic zieleni publicznej, wywłaszczenie części działki budowlanej nie przekraczającej 25% jej obszaru odbywa się bez odszkodowania. Odszkodowanie należy się tylko za część wywłaszczanego gruntu, która przekracza 25% obszaru nieruchomości.

Zgodnie z treścią operatów szacunkowych sporządzonych przez biegłego Prezydium Rady Narodowej m. [...] do szacowania nieruchomości, J. K. (oszacowanie z dnia 28.12.1968 r. oraz z dnia 15.03.1969 r.) powierzchnia przejmowanych nieruchomości nie przekraczała 25% ich obszaru, zatem zgodnie z treścią art. 8 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. opinie nie ustalały odszkodowania za grunt. Powyższe operaty określały natomiast odszkodowanie za składniki majątkowe znajdujące się na gruntach zawnioskowanych do przejęcia.

Skoro zatem w orzeczeniu wywłaszczeniowym z dnia [...].08.1969 r. przyznano odszkodowanie zgodnie z obowiązującymi normami oraz na podstawie wyliczenia biegłych, obecnych na rozprawie, to nie można uznać, że orzeczenie narusza prawo, a tym bardziej w sposób, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącej, należy zauważyć, że przepis art. 8 ust. 7 stanowiący, że wywłaszczenie gruntu w mieście lub osiedlu wywłaszczanego m.in. na cele budowy lub poszerzenia ulicy w sytuacji gdy wywłaszczana część działki nie przekracza 25% odbywa się bez odszkodowania został zmieniony ustawą z dnia 22 listopada 1973 r. o zmianie ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1973 r., Nr 48, poz. 282), która weszła w życie 28.11.1973 r. Zatem w momencie wydawania orzeczenia o wywłaszczeniu przedmiotowych nieruchomości, przepis ten obowiązywał.

Jak prawidłowo wskazały organy oceniane orzeczenie wywłaszczeniowe z dnia [...].08.1969 r. zawiera wszystkie elementy określone w art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., tj. ustala przedmiot wywłaszczenia, wskazuje na czyj wniosek następuje wywłaszczenie, ustala odszkodowanie i terminy zapłaty odszkodowania, wymienia osoby uprawnione do otrzymania odszkodowania, zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o środkach odwoławczych.

W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że zarówno Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej jak i Minister Infrastruktury i Budownictwa dokonali prawidłowej oceny, iż nie ma podstaw do twierdzenia, iż orzeczenie Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] z dnia [...].08.1969 r., nr [...] w sposób rażący narusza prawo.

W trakcie postępowania sądowego nie stwierdzono również, aby badana decyzja była obciążona innymi wadami, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 1 oraz pkt 3-7 Kpa.

Podobnie należy ocenić decyzję Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Sprawa Wewnętrznych z dnia [...].11.1969 r. nr [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...].08.1969 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż brak jest podstawy prawnej do przyznania odszkodowania za składniki roślinne wywłaszczonych nieruchomości na rzecz B. P., bowiem stosownie do art. 47 i 48 Kodeksu cywilnego części składowe nieruchomości nie mogą być odrębnym przedmiotem własności, zatem organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił odszkodowanie na rzecz wszystkich współwłaścicieli proporcjonalnie do ich udziałów. Należy uznać, że powyższa decyzja wskazywała obowiązujące ówcześnie przepisy Kodeksu cywilnego, a ich interpretacja była prawidłowa. Skoro zatem decyzja organu odwoławczego utrzymywała w mocy prawidłową decyzję organu I instancji, to nie można stwierdzić, aby istniały podstawy do uznania, że w/w decyzja Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...].11.1969 r. była obarczona kwalifikowaną wadą będącą podstawą stwierdzenia nieważności decyzji.

Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. Czyni to niezasadnymi zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości oraz przepisów kodeksu postępowania administracyjnego wskazanych w skardze i piśmie uczestników.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji