Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 897/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 12 lit. b, art. 6 par. 1, art. 7 par. 2-3, art. 119 par. 1 -2, art. 120 par. 1, art. 121 par. 1, 3, art. 122 par. 2 pkt 2, art. 125 par. 1, art. 126
journal: Dz.U. 2012 poz 404
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 4 lutego 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2015 roku sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w Ł. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku wypłaty pracownikom wynagrodzeń za pracę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Okręgowy Inspektor Pracy w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Inspektora Pracy z dnia [...] o nałożeniu na Wytwórnię [...] A Spółkę Akcyjną z siedzibą w Ł. grzywny w celu przymuszenia w kwocie 10 000 zł.

W uzasadnieniu tego postanowienia podniósł, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniach 4, 9 września oraz w dniach 2, 17 października i 19 listopada 2013 r. inspektor pracy ustalił, że spółka nie wypłaciła:

- 2 pracownikom wynagrodzenia za pracę za lipiec 2013 r., 3 pracownikom za sierpień 2013 r. i 98 pracownikom za wrzesień 2013 r. w łącznej kwocie 441 874,38 zł;

- 8 pracownikom wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy z powodu choroby za wrzesień 2013 r. w łącznej kwocie 2 834,43 zł brutto;

- 4 pracownikom odpraw emerytalnych, do których nabyli prawo w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w łącznej kwocie 27 617,96 zł brutto.

W związku z powyższym inspektor pracy wydał w dniu [...] nakaz, podlegający zgodnie z art. 11 pkt 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r. poz. 404 ze zm.) natychmiastowemu wykonaniu. W nakazie tym wymienił wszystkich pracowników, którym przysługują należności ze stosunku pracy, określając ich tytuł i wysokość.

Przeprowadzając kontrolę w dniach 8, 10, 13, 16 stycznia oraz w dniach 7, 11, 21 lutego i 5 marca 2014 r. inspektorzy pracy na podstawie list wypłat stwierdzili, że spółka nie wykonała nakazu w odniesieniu do M. B., niewypłacając mu wynagrodzenia za lipiec, sierpień i wrzesień 2013 r., w odniesieniu do Z. W. W. poprzez niewypłacenie wynagrodzenia za pracę za sierpień i wrzesień 2013 r. i w odniesieniu do A. W., nie wypłacając mu wynagrodzenia za wrzesień 2013 r. Inspektorzy pracy ustalili również, że spółka nie wykonała nakazu w zakresie dotyczącym wypłacenia M. P., A. K., J. H. i H. L. odpraw emerytalnych.

W związku z powyższym w dniu 7 kwietnia 2014 r. inspektor pracy wydał upomnienie, które członek zarządu spółki odebrał osobiście w dniu 7 kwietnia 2014 r. Zgodnie z upomnieniem obowiązki w nim wymienione należało wykonać w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Po bezskutecznym upływie terminu wykonania upomnienia kontrolę sprawdzającą wykonanie decyzji inspektorzy przeprowadzili w dniach 11, 13, 18, 24 czerwca 2014 r., zatem po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia upomnienia.

W związku z niewykonaniem obowiązków wszczęto wobec spółki postępowanie egzekucyjne. W dniu [...] lipca 2014 r. wystawiono tytuł egzekucyjny, w którym określono niewykonane obowiązki z nakazu z dnia [...], zaś postanowieniem z dnia [...] Inspektor Pracy nałożył na skarżącą spółkę grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 10 000 zł.

Z zażaleniu na to postanowienie skarżąca spółka, wnosząc o jego uchylenie, podniosła, że nałożona grzywna narusza zasady niezbędności, celowości i racjonalnego działania. Grzywna nie jest niezbędna, gdyż skarżąca nie ma złej woli w niewypłaceniu zaległości pracowniczych, które w odniesieniu do niewypłaconych wynagrodzeń dotyczą byłych członków jej zarządu. Na pokrycie tak wysokich wynagrodzeń spółka nie posiada środków finansowych. W celu utrzymania działalności musi na bieżąco regulować należności. Wskazano przyczyny oddalenia wniosku przez sąd o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej oraz przyczyny, które doprowadziły do trwałej niewypłacalności spółki. Podniesiono, że niewypłacalność spowodowała przyznanie określonych środków pieniężnych przez Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, które przeznaczono na wypłaty dla pracowników. Trwają rozmowy odnośnie dokapitalizowania spółki, co być może umożliwi dalsze jej funkcjonowanie. W maju 2014 r. złożono do Sądu Rejonowego dla Ł. – Ś. w Ł., XIV Wydziału Gospodarczego dla Spraw Upadłościowych i Naprawczych wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu.

Organ egzekucyjny stwierdził następnie, że zasada celowości, niezbędności i racjonalnego działania ma doprowadzić do tego, by został wykonany obowiązek. Grzywna jako środek przymusu musi być dolegliwa i adekwatna do wysokości niewykonanego obowiązku. W uzasadnieniu postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wymieniono osoby, którym nie wypłacono należności i wskazano, że łączna kwota zaległości, jaka powstała z tego tytułu to 173 317,96 zł. Nałożenie grzywny w kwocie 10 000 zł nie stanowi nawet 10 % wartości powstałego zadłużenia. Nie jest to maksymalna kwota grzywny, jaką można nałożyć na skarżącą spółkę. W przypadku egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym jest tylko jeden środek, tj. grzywna w celu przymuszenia. Wierzyciel nie ma w tym zakresie wyboru. Odnośnie wysokości wynagrodzeń byłych członków zarządu może się wypowiedzieć tylko organ, który powołał ich na określone stanowisko. Trudna sytuacja finansowa, w której niewątpliwie znalazła się skarżąca spółka, nie może być usprawiedliwieniem do niewdrażania postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny wskazał również na bierną postawę skarżącej spółki w rozwiązaniu zaistniałej sytuacji oraz podkreślił, że grzywna nie wpływa na kolejność zaspokajania roszczeń, nie powoduje dodatkowych kosztów z wyjątkiem obowiązku uregulowania opłaty za wydanie postanowienia, nie wywołuje nieodwracalnych skutków prawnych oraz trwałych zmian w organizacji i funkcjonowaniu podmiotu. Potwierdzeniem powyższego są choćby art. 125 § 1 i art. 126 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r. poz.1015 ze zm.), zwanej dalej u.p.e.a.

W skardze na powyższe postanowienie Wytwórnia [...] A Spółka Akcyjna wniosła o jego uchylenie.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu przez Okręgowego Inspektora Pracy, że zastosowany środek prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku oraz, że środek ten jest najmniej uciążliwy dla zobowiązanego.

W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka podniosła, że nałożona grzywna narusza zasady niezbędności, celowości i racjonalnego działania. Nałożona grzywna nie jest niezbędna, a spółka nie ma złej woli w niewypłacaniu powyższych zaległości pracowniczych. Wszystkie zaległości pracownicze (oprócz odpraw emerytalnych) dotyczą byłych członków zarządu spółki za okres sierpień – wrzesień 2013 r. Obecnie spółka nie posiada środków finansowych na pokrycie powyższych zaległości w tak wysokich kwotach, należnych byłym członkom zarządu. Spółka musi na bieżąco regulować należności pracownicze zatrudnionych pracowników w celu utrzymania działalności. Sąd Rejonowy dla Ł. – Ś. w Ł., XIV Wydział Gospodarczy dla spraw Upadłościowych i Naprawczych w dniu [...] lutego 2014 r. oddalił wniosek spółki o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze. W uzasadnieniu powyższego postanowienia sąd wskazał m.in., że zgromadzone w sprawie dowody potwierdzają niewypłacalność dłużnika w rozumieniu art. 10 i art. 11 ust. 1 i 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Fakt istnienia wymagalnych, wielomilionowych i niekwestionowanych, co do zasady, jak i wysokości zobowiązań pieniężnych, nie budzi żadnych wątpliwości. Spółka jest niewypłacalna i otrzymała z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych kwotę 915 920,53 zł, która została przeznaczona na wypłaty zaległych należności pracowniczych na rzecz 106 byłych i czynnych pracowników. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r., [...], Sąd Rejonowy dla Ł.-Ś. w Ł., XIV Wydział Gospodarczy dla spraw Upadłościowych i Naprawczych oddalił drugi wniosek spółki o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu. Nałożenie grzywny w tak wysokiej kwocie, jak 10 000 zł w celu przymuszenia do uregulowania zaległych należności pracowniczych jest środkiem najbardziej uciążliwym dla zobowiązanego. Nałożona grzywna wpływa na kolejność zaspokajania roszczeń i powoduje dodatkowe koszty. Aktualne wpływy finansowe pozwalają spółce wyłącznie na zaspokajanie bieżących należności pracowniczych. Spółka jest czołowym polskim producentem urządzeń komunalnych z blisko 60-cio letnim doświadczeniem. Oznaczenie firmowe A jest chronione jako znak towarowy A od 25 lutego 1974 r. Powyższe świadczy o wysokiej renomie firmy A i znajomości firmy A wśród klientów na terenie całego kraju. Spółka jest przedsiębiorstwem ze 100 % kapitałem polskim. Zatrudnia obecnie 68 osób. Grzywna w kwocie 10 000 zł za niezapłacenie należności pracowniczych byłym członkom zarządu pozostaje w sprzeczności z interesem aktualnie zatrudnionych 68 osób, którym co miesiąc trzeba wypłacać wynagrodzenia. Wszystkie rachunki bankowe, ruchomości, wierzytelności spółki są przedmiotem postępowań egzekucyjnych.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.

Na rozprawie w dniu 4 lutego 2015 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi członek zarządu skarżącej spółki J. M. oświadczył, że nakaz powinien zostać wykonany przez poprzednich członków zarządu, ponieważ był do nich skierowany i dotyczy wypłaty wynagrodzeń za okres, kiedy byli oni członkami zarządu. Spółka wypłaca tylko bieżące wynagrodzenia z funduszu środków pracowniczych, jednakże fundusz przekazuje środki na wypłatę wynagrodzeń za okres trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Obecnie został złożony trzeci wniosek o ogłoszenie upadłości, ponieważ spółka oczekuje pozytywnego wyniku rozmów z potencjalnym kontrahentem strategicznym i posiada nieruchomości, z których możliwe będzie zaspokojenie wierzycieli. Pełnomocnik skarżącej spółki wskazał zaś, że środek ten nie będzie wykonany, a przekazanie sprawy do egzekucji komorniczej wygeneruje dodatkowe koszty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a. uchylić je, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stwierdzić jego nieważność, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach, stwierdzić jego wydanie z naruszeniem prawa jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżone postanowienie, sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie nie doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa, w szczególności art. 7 § 2 u.p.e.a.

Zgodnie z treścią art. 2 § 1 pkt 11 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi, nakładane w drodze decyzji organów Państwowej Inspekcji Pracy. W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że skarżąca spółka, pomimo doręczenia jej upomnienia, nie w pełni wykonała obowiązki określone w wydanym na podstawie art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy nakazie Inspektora Pracy z dnia [...] w zakresie dotyczącym wypłaty wynagrodzeń za pracę i odpraw emerytalnych. W myśl art. 6 § 1 u.p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Przepis ten określa zasadę prawnego obowiązku prowadzenia egzekucji przez organ egzekucyjny. Zastosowany w tym przepisie zwrot "powinien" oznacza "ma obowiązek", a "uchylanie się od wykonania obowiązku" to nie podjęcie przez zobowiązanego działań zmierzających do jego wykonania; w przypadku obowiązku o charakterze pieniężnym – nie wywiązanie się z niego w terminie płatności (por. wyroki NSA z dnia 14 marca 2001 r., I SA/Lu 452/00, POP z 2002 r. nr 2, poz. 64; z dnia 19 listopada 2010 r., II FSK 1957/10).

Zgodnie z art. 7 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane ustawą. Przepis art. 7 § 2 u.p.e.a. stanowi natomiast, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Z przepisów tych wynika, że organ egzekucyjny obciąża obowiązek stosowania najmniej uciążliwych dla zobowiązanego środków przewidzianych w ustawie, które doprowadzą do bezpośredniego wykonania obowiązku. Możliwość zastosowania przez organ egzekucyjny najmniej uciążliwego środka nierozerwalnie łączy się więc z możliwością dokonania w tym zakresie wyboru. Innymi słowy, aby organ mógł zastosować najmniej uciążliwy środek, musi mieć w tym zakresie wybór (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2010 r., II FSK 1339/08). Stosowanie środka egzekucyjnego jest z kolei niedopuszczalne dopiero wówczas, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy, o czym stanowi art. 7 § 3 u.p.e.a. W rozpatrywanej sprawie sytuacja taka jednak nie miała miejsca.

Wszczęte w niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne dotyczyło wynikających z nakazu inspektora pracy obowiązków o charakterze niepieniężnym, gdyż miało na celu przymuszenie skarżącej spółki do określonego zachowania się – wypłaty wynagrodzeń za pracę i odpraw emerytalnych, chociaż sama realizacja zobowiązania nastąpi już poprzez wypłatę określonych kwot pieniężnych. Sposób realizacji obowiązku przez zobowiązanego nie ma znaczenia dla oceny charakteru obowiązku podlegającego egzekucji (por. wyroki NSA z dnia 25 czerwca 2003 r., SA/Sz 2831/02 Pr. Pracy 2004/3/39; WSA w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2004 r., II SA/Wa 674/04; WSA w Gdańsku z dnia 20 lutego 2014 r., III SA/Gd 1063/13). Środkami egzekucyjnymi w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym są: grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości i opróżnienie lokalu oraz przymus bezpośredni (art. 1a pkt 12 lit. b u.p.e.a.). Zważywszy na rodzaj obowiązku, którego nie wykonała skarżąca spółka, grzywna w celu przymuszenia jest w tym wypadku dopuszczalnym i odpowiednim środkiem egzekucyjnym. Wskazuje na to chociażby treść art. 119 § 1 i 2 u.p.e.a. Według art. 119 § 2 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywna w celu przymuszenia znajduje zatem zastosowanie do wszystkich obowiązków o charakterze niepieniężnym polegających na braku nakazanego działania (zaniechaniu), których nie może spełnić za zobowiązanego inna osoba z uwagi na charakter tego działania. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (art. 119 § 2 u.p.e.a.). Wykonanie zastępcze stosuje się natomiast wówczas, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt (art. 127 § 1 u.p.e.a.). Zastosowanie tego środka egzekucyjnego z reguły jest też bardziej uciążliwe dla zobowiązanego i powoduje dodatkowe obciążające go koszty. Z art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a. wynika poza tym, że tylko w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub bezpieczeństwa i higieny pracy środek w postaci wykonania zastępczego winien zostać zastosowany w sytuacji, gdy pomimo nałożenia grzywny w celu przymuszenia obowiązek nie zostanie wykonany w terminie. Za niewypłacenie pracownikowi należnych z tytułu stosunku pracy świadczeń pracodawca może być nawet kilkakrotnie ukarany grzywną łącznie do kwoty 200 000 zł (art. 122 § 2 pkt 2 w związku z art. 121 § 1 i 3 u.p.e.a.). Także z uwagi na charakter prawny egzekwowanego obowiązku grzywna w celu przymuszenia w istocie jest jedynym realnym do zastosowania środkiem egzekucyjnym. Ten środek egzekucyjny należy do tzw. przymuszających środków egzekucyjnych, a nie będąc sankcją karną jest środkiem zmierzającym do wykonania obowiązku (por. R. Hauser, Z. Leoński Egzekucja administracyjna, Komentarz, Wyd. Praw. 1995, s. 184 i nast.). W orzecznictwie wskazuje się, że wymierzenie grzywny w celu przymuszenia nie ma charakteru uznaniowego, lecz jest obligatoryjne. Wynika to wprost z brzmienia art. 119 u.p.e.a. i użytego w tym przepisie sformułowania – "grzywnę (...) nakłada się". Regulacja ta jest logicznym rozwinięciem unormowania zawartego w art. 1 u.p.e.a., z którego wynika, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego obowiązku o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym. Czym innym jest jednak wymierzenie grzywny jako takiej, gdzie organ egzekucyjny pozbawiony jest możliwości wyboru i grzywnę musi wymierzyć, a czym innym jest wysokość tego środka egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 43/07). W myśl art. 120 § 1 u.p.e.a. grzywna w celu przymuszenia może być nakładana zarówno na osoby fizyczne, jak i osoby prawne, a także jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej (art. 120 § 1 u.p.e.a.). Zgodnie z treścią art. 121 § 1 u.p.e.a. grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4. Z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł (art. 121 § 2 u.p.e.a.). W orzecznictwie wskazuje się, że brzmienie przepisu art. 121 § 2 u.p.e.a. i dodatkowo zróżnicowanie uprawnień organu egzekucyjnego przy wymierzaniu grzywny pozwala przyjąć, że w przypadku grzywny, której wysokość nie wynika wprost z ustawy (co ma miejsce w przypadku § 5), organ o wysokości grzywny rozstrzyga w ramach uznania administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 20 lutego 2008 r., II OSK 43/07; z dnia 16 lutego 2005 r., OSK 1148/2004; z dnia 8 lutego 2006 r., II OSK 510/2005, ONSAiWSA 2006/6 poz. 168). Organ egzekucyjny w uzasadnieniu postanowienia powinien zatem wyjaśnić, dlaczego nałożył grzywnę w takiej, a nie innej wysokości. Brak wyjaśnienia przesłanek, jakimi organ kierował się przy ustalaniu grzywny oznaczałby całkowitą dowolność w tym zakresie i prowadziłby do sytuacji, w której rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego w tej części wymykałoby się spod kontroli sądu. Organ egzekucyjny, kierując się przede wszystkim efektywnością egzekucji, winien mieć więc na uwadze treść tytułu wykonawczego, a także górną granicę wymierzanej grzywny także ze względu na treść powołanego wyżej art. 7 § 2 u.p.e.a. W orzecznictwie wskazuje się również, iż o wysokości grzywny w celu przymuszenia nie może decydować tylko i wyłącznie sytuacja majątkowa oraz rodzinna zobowiązanego, aczkolwiek i ona nie powinna pozostawać obojętna dla organu egzekucyjnego. Strona nie może skutecznie zwalczać środków egzekucyjnych powołując się na swą złą sytuację materialną w sytuacji, gdy nie tylko nie podejmuje starań wykonania ciążącego na niej obowiązku, a wręcz przeciwnie – konsekwentnie kontestuje ten obowiązek (por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2008 r., II OSK 43/07; z dnia 28 stycznia 2009 r., II OSK 8/08).

Skarżąca spółka nakazem z dnia [...] została zobowiązana do wypłacenia świadczeń pracowniczych (wynagrodzeń za pracę, wynagrodzeń za czas niezdolności do pracy wskutek choroby i odpraw emerytalnych). Kontrola w dniach 8, 10, 13, 16 stycznia, 7, 11, 21 lutego i 5 marca 2014 r. wykazała, że spółka nie wykonała nakazu w zakresie dotyczącym wypłaty wynagrodzeń za pracę: M. B. za lipiec, sierpień i wrzesień 2013 r., Z. W. W. za sierpień i wrzesień 2013 r.; A. W. za wrzesień 2013 r. oraz odpraw emerytalnych M. P., A. K., J. H. i H. L. W związku z powyższym w dniu 7 kwietnia 2014 r. inspektor pracy wydał upomnienie. Zgodnie z upomnieniem obowiązki w nim wymienione należało wykonać w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W wyniku kontroli sprawdzającej w dniach 11, 13, 18, 24 czerwca 2014r. stwierdzono, że pomimo upomnienia skarżąca spółka w dalszym ciągu nie wykonała nakazu z dnia [...] pomimo upływu prawie 7 miesięcy od jego wydania oraz tego, że z mocy art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy podlega on natychmiastowemu wykonaniu. Tak długi okres niewykonania powyższych obowiązków świadczy o uchylaniu się skarżącego od wykonania zobowiązania. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że to skarżąca spółka jest pracodawcą i w związku z tym zobowiązana jest do terminowego i prawidłowego wypłacania wynagrodzenia pracownikom (art. 94 pkt 5 K.p.), jak również odpraw emerytalnych (art. 921 § 1 K.p.). Adresatem nakazu z dnia [...] była też skarżąca spółka, a nie ówcześni członkowie jej zarządu. Podmiotem obrotu prawnego jest spółka jako określona zorganizowana jednostka organizacyjna i zmiany w składzie organów nią zarządzających nie mają najmniejszego znaczenia dla obowiązków spółki jako podmiotu obrotu prawnego i gospodarczego. W ocenie sądu wykonanie przez skarżąca spółkę egzekwowanego obowiązku nie napotyka w tym wypadku na żadne nieusuwalne przeszkody natury prawnej bądź technicznej. Co więcej, jego wykonanie jest prawnie uzasadnione i wymagane, zaś samo zaniechanie jest w tym wypadku bezprawne. Trudności natury ekonomicznej, na które powołuje się skarżąca spółka, z reguły mają charakter przejściowy i mogą być przezwyciężone wskutek podjęcia przez nią właściwych działań. Nie budzi wątpliwości, że skarżąca spółka jako pracodawca powinna tak zorganizować prowadzenie działalności gospodarczej, aby zapewnić środki finansowe na wypłatę należności pracowniczych. Skarżąca spółka nie zapewniła jednak należytej organizacji w prowadzeniu swojej działalności gospodarczej, czego efektem jest obecna sytuacja finasowa. Należy także zwrócić uwagę, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Skarżąca spółka miała możliwość kwestionowania zasadności obowiązków określonych w nakazie z dnia [...]. Mogła również kwestionować wysokość należności pracowniczych ustalonych w trakcie kontroli w dniach 4, 9 września, 2, 17 października i 19 listopada 2013 r., w dniach 8, 10, 13, 16 stycznia, 7, 11, 21 lutego i 5 marca 2014 r., 11, 13, 18, 24 czerwca 2014 r. Protokoły z kontroli zostały jednak podpisane bez zastrzeżeń. Okoliczność, że egzekwowane należności dotyczą byłych członków zarządu nie ma w związku z tym żadnego znaczenia, skoro skarżąca spółka we właściwym czasie nie zakwestionowała skutecznie ustaleń inspektora pracy w tym zakresie. Poza tym to do spółki należało odpowiednie ustalenie w umowach o pracę zawartych z tymi osobami warunków ich wynagradzania przy uwzględnieniu jej możliwości finansowych i wyników ekonomicznych. Postępowanie egzekucyjne nie jest właściwym do rozwiązywania kwestii związanych ze stosunkiem prawy byłych członków zarządu spółki, odpowiedzialnymi za obecną sytuację finansową spółki. Obciążające skarżącą spółkę należności są więc wynikiem wyłącznie podejmowanych przez nią decyzji w wyniku, których doszło do zawarcia umów o pracę określających tego rodzaju warunki wynagradzania pracowników. Odrębnym od tego jest to, że skarżąca spółka jako pracodawca winna tak zorganizować prowadzenie działalności gospodarczej, aby świadczenia te były terminowo wypłacane. Obecne tłumaczenia, że nie ma wystarczających środków finansowych nie zwalniają jej z wykonania obowiązków wymienionych w tytule wykonawczym. Brak środków finansowych nie jest okolicznością usprawiedliwiającą niewykonanie powyższych obowiązków tym bardziej, że skarżąca spółka w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą, a jej wnioski o ogłoszenie upadłości okazały się zupełnie nieskuteczne i zostały już dwukrotnie oddalone postanowieniami Sądu Rejonowego dla Ł. – Ś. w Ł., XIV Wydział Gospodarczy dla spraw Upadłościowych i Naprawczych z dnia [...] lutego 2014 r., [...], i [...] lipca 2014 r., [...]. Poza tym nawet do podmiotów gospodarczych postawionych w stan upadłości likwidacyjnej, co jednak w niniejszej sprawie nie miało miejsca, znajdują zastosowanie zarówno przepisy ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, jak i przepisy K.p. w zakresie praw i obowiązków pracowników i pracodawców (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 lutego 2014 r., III SA/Gd 1063/13). A skoro skarżąca spółka jest pracodawcą, to w związku z tym jest zobowiązana do wypłaty świadczeń pracowniczych zatrudnionym przez nią pracownikom i winna tak zorganizować prowadzenie działalności gospodarczej, aby świadczenia te były terminowo wypłacane.

W tym stanie rzeczy za uzasadnione uznać należy nałożenie na skarżącą spółkę grzywny w celu przymuszenia tym bardziej, że okoliczności sprawy nie wskazują, aby niewykonanie obowiązków było usprawiedliwione nadzwyczajnymi zdarzeniami. Postanowienie o nałożeniu grzywny zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 122 § 2 u.p.e.a. Zawiera ono wezwanie do uiszczenia grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem o konsekwencjach jej niezapłacenia. Zawiera także wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z pouczeniem o dalszych konsekwencjach jego niewykonania. Organy egzekucyjne wykazały, że spełnione zostały przesłanki wymierzenia grzywny w celu przymuszenia, a jej wysokość została w sposób wystarczający uzasadniona. Tym samym organy egzekucyjne wypełniły wymóg z art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Wymierzona skarżącej spółce grzywna w kwocie 10 000 zł stanowi zresztą w tym wypadku jedynie 1/5 dopuszczalnej, maksymalnej wysokości grzywny, którą w myśl art. 121 § 2 u.p.e.a. można jednorazowo nałożyć na osobę prawną. Należy wskazać w tym miejscu, że skarżąca spółka nie dopełniła obowiązku wypłaty z tytułu należności pracowniczych kwoty 173 317,96 zł. Wysokość grzywny (10 000 zł) w stosunku do tych należności jest więc niewielka i nie przekracza nawet 10 %. Nie bez znaczenia dla powyższej oceny jest też długi okres niewykonania obowiązku, jak i wprost wskazane w toku rozprawy sądowej faktyczne przyczyny zaniechania przez spółkę wypłaty wynagrodzenia byłym członkom zarządu. Należności pracownicze dotyczą okresu od lipca 2013 r., zaś postanowienie o nałożeniu grzywny wydano w dniu [...], czyli po prawie roku od wymagalności świadczeń pracowniczych. Przedmiotem zobowiązania skarżącej spółki są należności ze stosunku pracy a więc należności mające charakter priorytetowy wobec innego rodzaju świadczeń. Są one wymagalne niezależnie od tego jak obecne organy zarządzające spółką oceniają jakość świadczonej na rzecz spółki pracy przez byłych członków zarządu. Nie bez znaczenia jest i to, że jedynym celem grzywny, o której mowa w art. 119 § 1 u.p.e.a. jest przymuszenie zobowiązanego do wykonania określonej czynności. W przypadku gdy, skarżąca spółka wykona zobowiązanie, a grzywna nie zostanie ściągnięta lub uiszczona podlega ona umorzeniu (art. 125 § 1 u.p.e.a.). W sytuacji natomiast gdy skarżąca spółka wykona zobowiązanie po uiszczeniu grzywny może złożyć wniosek o jej zwrot (art. 126 u.p.e.a.). Wyłącznie od postawy samej skarżącej spółki zależy zatem, czy grzywna zostanie umorzona lub zwrócona.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę.

m.m.