Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 509/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 1, art. 40 ust. 1, art. 40 ust. 5,
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 8c, art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 123 poz 858
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - tekst jednolity
article: par. 106 ust. 1-3, par. 107 ust. 1, par. 108 ust. 1
journal: Dz.U. 1999 nr 43 poz 430
law: Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 1-3,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Teza: 1. Przy współczesnym rozwoju techniki i obowiązku zaspokojenia potrzeb społecznych, pełnienie przez kolektor kilku ról - odprowadzania ścieków w ramach kanalizacji ogólnospławnej i odprowadzania wód opadowych i roztopowych z pasa drogowego, nie odbiera temu urządzeniu technicznemu roli obiektu budowlanego związanego z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. 2007 r., nr 19, poz. 115 ze zm., dalej udp).

2. W sytuacji, w której dane urządzenie techniczne służy zaspokajaniu potrzeb zbiorowych (w tym w ramach art. 2 pkt 8c i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t. j. Dz. U. 2006 r., nr 123, poz. 858 ze zm.) i jednocześnie jest związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, wówczas nie pobiera się opłaty w odpowiedniej części, w jakiej to urządzenie techniczne jest związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu (art. 40 ust. 1 i 5 w zw. z art. 4 pkt 1 udp).

TEZY

1. Przy współczesnym rozwoju techniki i obowiązku zaspokojenia potrzeb społecznych, pełnienie przez kolektor kilku ról - odprowadzania ścieków w ramach kanalizacji ogólnospławnej i odprowadzania wód opadowych i roztopowych z pasa drogowego, nie odbiera temu urządzeniu technicznemu roli obiektu budowlanego związanego z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. 2007 r., nr 19, poz. 115 ze zm., dalej udp).

2. W sytuacji, w której dane urządzenie techniczne służy zaspokajaniu potrzeb zbiorowych (w tym w ramach art. 2 pkt 8c i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t. j. Dz. U. 2006 r., nr 123, poz. 858 ze zm.) i jednocześnie jest związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, wówczas nie pobiera się opłaty w odpowiedniej części, w jakiej to urządzenie techniczne jest związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu (art. 40 ust. 1 i 5 w zw. z art. 4 pkt 1 udp).


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie WSA Karol Pawlicki WSA Donata Starosta Protokolant St.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 listopada 2010 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] maja [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty rocznej za umieszczenie kanalizacji sanitarnej w pasie drogowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] w O. z dnia [...] kwietnia [...] nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium odwoławczego w K. na rzecz "A" Sp. z o.o. w O. kwotę 100,- (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] kwietnia 2010 r.) Dyrektor [...] w O. (dalej Dyrektor [...]), na podstawie art. 40 ust. 1, 2 pkt 2, ust. 3 i 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. 2007 r., nr 19 poz.115 ze zm., dalej udp bądź ustawa o drogach publicznych), § 140 rozporządzenia "Rady Ministrów" [winno być Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej] z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. 1999 r., nr 43 poz. 430), § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz. U. 2004 r., nr 140, poz. 1481), § 2 Uchwały Rady Powiatu w O. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie 1 mz pasa drogowego dróg, dla których zarządcą jest Zarząd Powiatu, na cele nie związane z budową przebudową remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) i uchwały nr [...] Zarządu Powiatu w O. z dnia 01 grudnia 2004 r. w sprawie upoważnienia Dyrektora [...] w O. do załatwienia w imieniu Zarządu Powiatu wszelkich spraw z zakresu działania PZD w O. oraz do wydawania decyzji administracyjnych, działając z urzędu w związku z umieszczeniem urządzeń przyłącza kanalizacji sanitarnej "0 800" w pasie drogowym drogi powiatowej - ul. [...] w mieście O. o długości [...] m, których właścicielem są "A" Sp. z o.o. (dalej Spółka bądź "A"), ustalił opłatę roczną za umieszczenie urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami ruchu drogowego na terenie działek zlokalizowanych w pasie ul. [...] w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu podniesiono, że Dyrektor PZD w O. działając zgodnie z decyzją uzgodnieniową [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., zezwolił na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej nie związanych z potrzebami zarządzania drogami. W toku rozpatrywania sprawy ustalono, na podstawie pisma nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. i map inwentaryzacji drogi gminnej ul. [...] (skala 1:500), że długość umieszczonego urządzenia kanalizacji sanitarnej Ø 800 wynosi [...] mb, co daje powierzchnię 20 m2. Organ nie uwzględnił stanowiska Strony zawartego w piśmie nr [...] z dnia [...] marca 2010 r., że na długości [...] m kolektor służy odprowadzeniu wód opadowych, bowiem na całej długości umieszczonego kolektora płyną ścieki bytowe, nie tylko wody opadowe (k. 3 akt administracyjnych).

W odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2010 r. od powyższej decyzji "A" Sp. z o.o. wniosły o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Odwołujący podkreślił, że wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonej decyzji, kolektor kanalizacyjny służy infrastrukturze technicznej związanej z potrzebami zarządzania drogami, ponieważ przyjmuje on wody opadowe z górnej części ul. [...] i ze skrzyżowania z ul. [...]. Kolektor przyjmuje do kanalizacji ogólnospławnej nie tylko wody opadowe ale i roztopowe. W przypadku nie przyjęcia w/w wód i ewentualnego zablokowania przez Odwołującego wlotów przykanalików deszczowych odprowadzających wody, przejazd w/w ulicami okaże się niemożliwy. Powyższe zatem sprawia, że zaskarżona decyzja jako błędna ostać się nie może (k. 2 akt administracyjnych).

W piśmie z dnia [...] kwietnia 2010 r. (nr [...]) PZD podtrzymał swe stanowisko zawarte w decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. Organ I instancji podniósł, że w dniu [...] marca 2010 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie naliczenia opłat za umieszczenie urządzeń kanalizacyjnych w pasie drogowym ul. [...], o czym poinformowano Odwołującego. W ustalonym terminie Strona nie wniosła uwag. Dnia [...] marca 2010 r. Stronę zawiadomiono o zakończeniu postępowania dowodowego. Pismem z dnia [...] marca 2010 r. Odwołujący wniósł o naliczenie opłat za umieszczenie urządzeń kanalizacyjnych w pasie drogowym ul. [...] w O. na odcinku o długości [...] mb, z czym nie zgadza się PZD w O. Powierzchnię umieszczonych urządzeń w pasie drogowym ustalono na podstawie pisma Odwołującego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] i inwentaryzacji drogi gminnej ul. [...] o skali 1:500. Długość umieszczonego urządzenia kanalizacyjnego Ø 800 wynosi [...] mb, co daje powierzchnię 20 m2. Opłata została naliczona zgodnie z art. 40 ust. 5 udp. Ustawa nie przewiduje podziału umieszczonych, poszczególnych urządzeń w pasie drogowym. Cała jego powierzchnia w pasie drogowym podlega opłatom. Kolektor z pewnością nie służy bezpośrednio potrzebom zarządzania drogami lub ruchu drogowego tym bardziej, że Odwołujący nalicza opłatę za ścieki – wody opadowe i roztopowe. Wobec tego PZD wydał decyzję o naliczeniu opłat za umieszczenie urządzeń o powierzchni 20 m2 (k. 1-1a akt administracyjnych).

Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] maja 2010 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej SKO), na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu SKO wskazało, że zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt 3 udp, zarządcą drogi powiatowej jest zarząd powiatu. W art. 39 ust. 1 pkt 1 udp, ustawodawca zabrania lokalizacji w pasie drogowym obiektów budowlanych, umieszczenia urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. W ust. 3 tego artykułu ustawa stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi. Dyrektor PZD zezwolił na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami. Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę (art. 40 ust. 3 udp). Opłatę ustala właściwy zarządca drogi w drodze decyzji administracyjnej (art. 40 ust. 11 udp). Oceniając zaskarżoną decyzję SKO uznało, że została wydana zgodnie z ww przepisami i z art. 40 ust. 5 udp, określającym sposób ustalenia wysokości opłaty. Ustosunkowując się do zarzutu Odwołującego, że ów kolektor kanalizacyjny przyjmuje wody opadowe z części dróg SKO zauważyło, że opłatę za zajęcie pasa drogowego ustala zarządca drogi za umieszczenie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania lub potrzebami ruchu drogowego. Zgodnie z art. 2 pkt 8c ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ([j.t.] Dz.U. 2006 r., nr 123, poz. 858 ze zm., dalej uzzw), wody opadowe lub roztopowe ujęte w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne pochodzące z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni w szczególności z miast, dróg i parkingów, są ściekami. Zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy (art. 3 ust. 1 uzzw; k. 1-3 akt SKO).

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. (dalej WSA) na powyższą decyzję złożyły w dniu [...] maja 2010 r. "A" Sp. z o.o. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji z dnia [...] maja 2010 r., zarzucając jej błędne przyjęcie, że umieszczony w drodze kolektor kanalizacyjny nie jest związany z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, podczas gdy kolektor służy do przyjęcia i w dalszej części odprowadzania wód opadowych i roztopowych z górnej części ul. [...]i skrzyżowania [...] w O.

W uzasadnieniu Skarżący podkreślił, że zaskarżona decyzja w ogóle nie odnosi się do meritum sprawy. Kolegium przywołało przepis ustawy o drogach publicznych, opisując procedurę lokalizacyjną urządzeń umieszczonych w drogach i sposób wyliczenia opłaty. Bezspornym jest, że umieszczony kolektor kanalizacyjny służy infrastrukturze technicznej związanej z potrzebami zarządzania drogami, bowiem przyjmuje on wody opadowe z górnej części ul. [...] i ze skrzyżowania z ul. [...]. Co istotne, kolektor ten przyjmuje, prócz wód opadowych także i wody roztopowe. Można sobie jedynie wyobrazić jak wyglądałby przejazd w/w ulicami w sytuacji, gdyby wody te nie były odbierane przez przedmiotowy kolektor. Oczywistym jest, że w ww miejscu drogowym w przypadku wystąpienia opadów doszłoby do kompletnego paraliżu komunikacyjnego, bowiem przejazd tymi ulicami byłby całkowicie niemożliwy. Kwestia ta nie została jednak przez SKO w ogóle uwzględniona i omówiona. Skarżący nie kwestionuje umieszczenia kolektora kanalizacyjnego w ul. [...] w O., lecz tylko naliczenie opłaty rocznej (k. 3-5 akt sądowych).

W odpowiedzi na skargę z dnia [...] czerwca 2010 r., SKO wniosło o jej oddalenie jako nieuzasadnionej, podtrzymało swą dotychczasową argumentację (k. 7-9 akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadną.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola dokonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Wynikający z przywołanych regulacji zakres kognicji sądów administracyjnych ograniczony został do kontroli sfery prawnej zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd od uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 ust. 1 ppsa). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 ppsa związany granicami sprawy, a nie granicami skargi. Nie będąc związany granicami skargi, sąd jest obowiązany do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa oraz wszystkich przepisów, które winny znaleźć zastosowanie w sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze.

Przechodząc do analizy rozpoznawanej sprawy trzeba na wstępie poczynić ustalenia faktyczne, na podstawie których Sąd poddał badaniu działania podejmowane przez Dyrektora PZD i SKO w oparciu o przepisy ustawy o drogach publicznych.

Przed dniem [...] marca 2009 r., wody opadowe i roztopowe z ul. [...] przez wiele lat odprowadzane były kolektorem Ø 400, zlokalizowanym wzdłuż pasa jezdni (bezsporne, k. 41, 42, 46, 47 akt sądowych). W wyniku wybudowania drogi gminnej – ul. [...] i połączeniu jej skrzyżowaniem z ul. [...], w poprzek ul. [...], na odcinku [...] m przeprowadzono kolektor Ø 800, który przejął odprowadzanie wód opadowych i roztopowych ze skrzyżowania ul. [...] i ul. [...], przy pomocy dwu wpustów ulicznych – krat ściekowych i przykanalików, włączonych do nowego kolektora Ø 800. Po wybudowaniu kolektora kanalizacji sanitarnej Ø 800, dotychczasowa sieć kanalizacji Ø 400, odprowadzająca wody opadowe i roztopowe z górnego odcinka ul. [...], została włączona do kolektora Ø 800; dolny odcinek kolektora został fizycznie odcięty (k. 41, 43 akt sądowych).

Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak [...] r., Dyrektor PZD w O., na podstawie art. 39 ust. 3 i 3a, 4, 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. 2007 r., nr 19, poz.115 ze zm.), § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz. U. 2004 r., nr 140, poz. 1481), art. 104 kpa, po rozpatrzeniu wniosku "A" Sp. z o.o. w sprawie zmiany przebiegu kolektora kanalizacji sanitarnej przez ul. [...] w O., zaopiniował pozytywnie projekt inwestycji z zastrzeżeniem szeregu wymienionych w decyzji uwag, które Wnioskodawca winien wziąć pod uwagę przy budowie nowego kolektora. Dyrektor PZD zauważył przede wszystkim w pkt 1 uwag, że lokalizacja kolektora w pasie drogowym wiązać się będzie z ponoszeniem corocznych opłat z tytułu umieszczenia urządzeń niezwiązanych z funkcjonowaniem drogi. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor PZD przewidywał możliwość odejścia od opłat za umieszczenie urządzeń obcych pod warunkiem włączenia odwodnienia ul. [...] do projektowanego kolektora w miejsce już istniejącego; takie rozwiązania poprawią funkcjonowanie ulicy i będą miały wpływ na poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego, ponieważ urządzenia będą związane z funkcjonowaniem drogi (k. 10 akt administracyjnych).

Pismem z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Spółka poinformowała PZD w O., że został wybudowany w ul. [...] kolektor kanalizacji sanitarnej Ø 800 o długości [...] mb (k. 8 akt administracyjnych).

Dnia [...] marca 2010 r. nr [...] r. PZD wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie naliczenia opłat za umieszczenie urządzeń kanalizacyjnych w pasie drogowym ul. [...], o czym zawiadomiono "A" (k. 7 akt administracyjnych). W ustalonym terminie Spółka nie zgłosiła w toczącym się postępowaniu żadnych uwag. Dnia [...] marca 2010 r. zawiadomiono "A" o zakończeniu postępowania dowodowego w toczącym się postępowaniu (k. 6 akt administracyjnych). Pismem z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] "A" wniosły o naliczenie opłat za umieszczenie urządzeń kanalizacyjnych w pasie drogowym ul. [...] na odcinku o długości 5 mb, bowiem pozostały odcinek odprowadza wody opadowe z górnej części ul. [...] (k. 5 akt administracyjnych). PZD opierając się na treści pisma Skarżącego z dnia [...] lipca 2009 r. oraz na inwentaryzacji drogi gminnej ul. [...] ustaliło, że długość umieszczonego urządzenia kanalizacyjnego Ø 800 wynosi [...] mb, co daje powierzchnię 20 m2. W związku z tym, zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] PZD ustalił wysokość opłaty rocznej w kwocie [...] zł (k. 3 akt administracyjnych).

Pismem z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Skarżący wyjaśnił, że przed wybudowaniem kolektora kanalizacji sanitarnej "Ø 800" w ul. [...] wody opadowe i roztopowe z tej ulicy były odprowadzane do kanalizacji "Ø 400", zlokalizowanej wzdłuż pasa jezdni. Po wybudowaniu kolektora kanalizacji sanitarnej "Ø 800" w poprzek ul. [...], dotychczasowa sieć kanalizacji "Ø 400" odprowadzająca wody opadowe i roztopowe z górnego odcinka ul. [...] została włączona do tego kolektora. Natomiast dolny jej odcinek został fizycznie odcięty. Wody opadowe i roztopowe ze skrzyżowania ul. [...] oraz ul. [...] są odprowadzane przez wybudowane dwa wpusty uliczne – kraty ściekowe i przykanaliki włączone do nowego kolektora Ø 800. Kolektor ten przyjął charakter kanalizacji ogólnospławnej. Z uwagi na dużą średnicę nowowybudowanego kolektora, przecięcie wód opadowych i roztopowych z ul. [...] i ul. [...] zdecydowanie poprawiło w tym rejonie gospodarkę ściekową (k. 41 akt sądowych).

Pismem z dnia [...] października 2010 r. (nr [...] r.) PZD wyjaśniło, że ul. [...] była odwadniana siecią kanalizacji deszczowej, która funkcjonowała od wielu lat. Stan odwodnienia drogi zmienił się z chwilą planowania, a następnie budowy ul. [...], która miała przecinać ul. [...]. W fazie wykonawczej kanalizacji projektowane dodatkowe kratki ściekowe nie zostały podłączone do przebudowywanej kanalizacji. W celu zabezpieczenia ruchu drogowego i odwodnienia skrzyżowania obu ulic wydano dnia [...] kwietnia 2009 r. decyzję nr [...] w sprawie włączenia projektowanej ul. [...] do ul. [...] oraz uzgodnienie nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. dotyczące projektu docelowej organizacji ruchu w obrębie skrzyżowania w/w ulic.

Powyższych ustaleń Sąd dokonał na podstawie: odpisu decyzji z [...] kwietnia 2009 r. nr [...] (k. 10 akt administracyjnych= k. 47 akt sądowych); odpisu zawiadomienia Prezesa Zarządu "A" sp. z o.o. z dnia [...] lipca 2009 r. wraz odpisami dwu map inwentaryzacji drogi gminnej ul. [...]I i projektu odcinka budowy ul [...] od krawędzi jezdni ul. [...]wraz z projektowanymi wpustami deszczowymi: obustronnym i lewostronnym(k. 8, 9, 9a akt administracyjnych; k. 42-43, 48,49 akt sądowych); odpisu decyzji z 27 marca 2009 r. nr PZD 55/U-15/09 (k. 50 akt sądowych); odpisu wniosku Prezesa Zarządu "A" sp. z o.o. z dnia [...] lutego 2009 r. wraz z dwoma odpisami wyrysuj planu ze wskazaniem studni do rozbiórki (k. 51-53 akt sądowych); odpisu wniosku Prezesa Zarządu "A" sp. z o.o. z dnia [...] marca 2007 r. wraz z dwoma odpisami planów budowy i odpisem karty uzgodnień (k. 55-58 akt sądowych); odpisu decyzji z [...] marca 2007 r. nr [...] (k. 54 akt sądowych); informacji Prezesa Zarządu "A" sp. z o.o. z dnia [...] października 2010 r. (k. 41 akt sądowych).

Sąd dał wiarę wskazanym dokumentom i odpisom dokumentów, bowiem nie zostały one zakwestionowane przez Strony i nie nasunęły Sądowi wątpliwości co do ich autentyczności i wiarogodności (106 § 5 ppsa w zw. z – odpowiednio - art. 244 § 1 i art. 245 kpc, i – odpowiednio – art. 252 i 253 kpc; postanowienie SN z 27.1.2006 r. III CK 369/05, OSNC 11/06/187; T. Ereciński w: "Kodeks postępowania cywilnego Komentarz" LexisNexis 2009 t. 1 s. 474 uw. 32). Należało dać wiarę twierdzeniom o faktach Prezesa Zarządu "A" w zakresie wykonanych prac, bowiem zgodnie z doświadczeniem życiowym są one zgodne z prawdą, skoro "A" były inwestorem w zakresie budowy kolektora Ø 800, a stan w naturze łatwo sprawdzić i porównać z informacjami w przedkładanej informacji i odpisach dokumentów.

Analizując powyższe ustalenia należy dojść do wniosku, że nie dają one wystarczającej podstawy do ustalenia w sposób wiążący oraz dokładny stanu faktycznego, który przyjęły organy administracji publicznej w niniejszej sprawie i który pozwalałby na wymierzenie Skarżącemu opłaty rocznej w trybie art. 40 ust. 5 udp. Pozostaje rzeczą bezsporną, że Skarżący wzniósł w uzgodnieniu z PZD w Ostrzeszowie kolektor kanalizacji sanitarnej Ø 800 w obrębie pasa drogowego ul. Grunwaldzkiej. Organy administracji publicznej obu instancji nie ustaliły jednakże, jaka rolę spełnia powstałe urządzenie dla funkcjonowania ul. [...] i ul. [...]. Ich wywody w tej mierze pozostają ze sobą sprzeczne.

Z jednej strony z uwag zawartych w decyzji PZD z dnia [...] kwietnia 2009 r. i z pisma Skarżącego z dnia [...] października 2010 r. można wyprowadzić wniosek, że nowy kolektor kanalizacji sanitarnej służy do odwadniania ul. [...] i ul. [...]. Dyrektor PZD w O. wyraźnie stwierdził w decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r., że należy uwzględnić możliwość podłączenia dodatkowych kratek ściekowych w celu odwodnienia planowanego skrzyżowania ul. [...] z ul. [...]. Skarżący podkreślił, że nowy kolektor przyjął charakter kanalizacji ogólnospławnej.

Wobec tego organy administracji publicznej winny były rozważyć, czy w świetle definicji pasa drogowego, zamieszczonej przez ustawodawcę w art. 4 pkt 1 udp kolektor kanalizacji sanitarnej nie stanowi obiektu budowlanego związanego z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Niewątpliwie bowiem obiekt, dzięki któremu następuje odprowadzanie z pasa drogowego wód opadowych i roztopowych, pełni rolę zabezpieczającą prawidłowy ruch na drodze.

W przypadku dokonania ustaleń że dzięki wybudowaniu dwu wpustów ulicznych – krat ściekowych i przykanalików, włączonych do nowego kolektora "Ø 800" w rejonie skrzyżowania ul. [...] i ul. [...], wody opadowe i roztopowe z tego skrzyżowania są rzeczywiście odprowadzane nowym kolektorem Ø 800, a to w miejsce poprzedniego odprowadzenia wód dawnym kolektorem Ø 400, w ogóle nie znajdzie zastosowania art. 40 udp, którego ust. 1 stanowi, że zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. W takiej sytuacji budowa nowe kolektora kanalizacji sanitarnej na odcinku, leżącym w pasie drogi, była związana z utrzymaniem i ochroną pasa drogowego. Przy współczesnym rozwoju techniki i obowiązku zaspokojenia potrzeb społecznych, pełnienie przez kolektor kilku ról – odprowadzania ścieków w ramach kanalizacji ogólnospławnej i odprowadzania wód opadowych i roztopowych z pasa drogowego, nie odbiera temu urządzeniu technicznemu roli obiektu budowlanego związanego z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. 2007 r., nr 19 poz.115 ze zm., dalej udp). Ze względów społecznych, ekonomicznych a często też technicznych, byłoby nieracjonalne budowanie w pasie drogowym dwu odrębnych urządzeń – jednego o charakterze kanalizacji ogólnospławnej, a drugiego – dla odprowadzania wód opadowych i roztopowych, tylko dla zabezpieczenia i obsługi ruchu. Zgodne jest z doświadczeniem życiowym, że zwłaszcza w przypadku dreszczów nawalnych, nowoczesny kolektor o większej średnicy, wyposażony w odpowiednie wpusty uliczne – kraty ściekowe i przykanaliki włączone do kolektora – w sposób skuteczniejszy i pewniejszy służą prowadzeniu i zabezpieczeniu ruchu w pasie drogowym. W sytuacji, w której dane urządzenie techniczne służy zaspokajaniu potrzeb zbiorowych (w tym w ramach art. 2 pkt 8c i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ([j.t.] Dz.U. 2006 r., nr 123, poz. 858 ze zm., dalej uzzw) i jednocześnie jest związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, wówczas nie pobiera się opłaty w odpowiedniej części, w jakiej to urządzenie techniczne jest związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu (art. 40 ust. 1 i 5 w zw. z art. 4 pkt 1 udp).

Z drugiej strony, przyjmując odmienny stan faktyczny, że mianowicie budowa nowego kolektora ściekowego nie usprawniła systemu odprowadzania wód opadowych i roztopowych z ul. [...] oraz [...] i nie przejęła funkcji dotychczasowej kanalizacji deszczowej (kolektora Ø 400), co zdaje się wynikać z pisma PZD z dnia [...]1 października 2010 r. (k. 46 akt sądowych), należało również zastanowić się nad znaczeniem i rolą, jaką pełni nowy kolektor. Wymierzenie opłaty rocznej na podstawie art. 40 ust. 5 udp było możliwe jedynie przy uznaniu, że umieszczony w pasie drogowym kolektor stanowi urządzenie infrastruktury technicznej niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Organy administracji winny mieć w takim przypadku na uwadze, że w decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. przewidziały możliwość "odejścia od opłat za umieszczenie urządzeń obcych pod warunkiem włączenia odwodnienia ul. [...] do projektowanego kolektora w miejsce już istniejącego" (k. 10v akt administracyjnych). W związku z tym organy administracji publicznej winny były wyjaśnić, dlaczego nie skorzystały z możliwości obliczenia opłaty rocznej z uwzględnieniem, że na danym odcinku kolektor jest urządzeniem technicznym związanym z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, i jakimi kierowały się przy tym ustaleniami i przesłankami. Zgodnie z § 106 ust. 1-3, ust. 6, § 107 ust. 1, §108 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. 1999 r., nr 43 poz. 430, zm. 2010 nr 4 poz. 29) nie ulega wątpliwości, że kolektor kanalizacji deszczowej pełni istotną rolę przy powierzchniowym odwodnieniu z pasa drogowego. Zagadnienie ewentualnego ponoszenia opłat za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych na podstawie ustawy o zzw nie ma żadnego znaczenia dla oceny, czy dane urządzenie techniczne spełnia przesłanki z art. 4 pkt 1 udp.

Zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca naruszają art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 kpa w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa). Brak ustaleń faktycznych we wskazanym zakresie czynił niemożliwym skontrolowanie, czy zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa materialnego w stopniu, w którym miałoby to wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa).

Na dalszym etapie postępowania organy administracji publicznej winny w pierwszej kolejności ustalić w sposób dokładny i precyzyjny stan faktyczny sprawy, przesądzając, jaki był cel budowy nowego kolektora sanitarnego w pasie drogowym ul. [...], jaką rolę spełnia on w chwili obecnej, a w jaki sposób były odprowadzane wody opadowe i roztopowe z ul. [...] przed wybudowaniem nowego kolektora, a jak obecnie – przy uwzględnieniu ilości wód odprowadzanych przed przebudową, a jak obecnie – przy uwzględnieniu dodatkowych ilości tych wód po wybudowania skrzyżowania z ul. [...]. Ustaleń tych należy dokonać w wyniku oględzin skrzyżowania z udziałem przedstawiciela "A", i ewentualnym przedstawicielem wykonawcy stosownych robót. Oględziny posłużą zbadaniu, czy nowo wybudowane wpusty uliczne – kraty ściekowe i przykanaliki - włączone zostały do nowego kolektora; czy zastąpiły one dawne wpusty uliczne (sprzed przebudowy); czy wpustów tych jest więcej, czy zmieniły one położenie, czy zwiększyła się ich skuteczność i wydajność w odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych. Oględziny winny być utrwalone protokołem i ewentualną dokumentacją fotograficzną. Nadto osoba o uprawnieniach budowlanych winna dokonać obliczeń, jaką ilość wód opadowych i roztopowych mogły odprowadzać z danego odcinka ul [...] dawne wpusty uliczne do kolektora Ø 400, a jakie mogą odprowadzać ze skrzyżowania ul. [...] i [...] do nowego kolektora Ø 800. Wyniki obliczeń winny także wskazywać, do jakiej ilości opadów w przypadku dreszczów nawalnych – mogły skutecznie odprowadzać dawne wpusty uliczne do kolektora Ø 400, a do jakich nowe wpusty uliczne – do kolektora O 800; czy z punktu widzenia prawidłowego odprowadzania wód opadowych i roztopowych ze skrzyżowania, celowym było fizyczne odłączenie dolnego odcinka dawnego kolektora Ø 400. Powyższe ustalenia powinny stać się podstawą do przeprowadzenia przez organy administracji publicznej pogłębionych rozważań prawnych, prowadzących do oceny, czy i ewentualnie na jakim odcinku kolektor Ø 800 jest urządzeniem technicznym związanym z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu (art. 4 pkt 1 udp), ewentualnego wymierzenia opłaty rocznej za zajęcie pasa drogowego na odcinku, którym ów kolektor tych kryteriów nie spełnia albo do umorzenia postępowania w tym przedmiocie. Wynik ustaleń faktycznych, ocena dowodów i akt subsumcji, winien być szczegółowo przedstawiony w uzasadnieniu decyzji, spełniającej wymogi art. 107 § 1 i 3 kpa (art. 153 ppsa).

Z powodów wskazanych powyżej Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO z dnia 17 maja 2010 r. i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora PZD w O. z dnia [...] kwietnia 2010 r. (pkt I wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 wyroku, zasądzając od SKO na rzecz Skarżącego 100,00 zł. Powyższą kwotę Skarżący uiścił tytułem wpisu sądowego od skargi na decyzję SKO (§ 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. 2003 r., nr 221, poz. 2193 ze zm.).

W pkt 3 wyroku Sąd działając na podstawie art. 152 ppsa określił, że zaskarżona decyzja nie może zostać wykonana. Oznacza to, że nie wywołuje ona skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok uchylający tę decyzję nie jest jeszcze prawomocny (wyrok NSA z dnia 29.07.2004 r., sygn. akt OSK 591/04, ONSA i WSA 2004/2/32).

MZ