Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 201/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 par. 1, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 15 ust. 1 pkt 6, art. 18 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędzia NSA Zdzisław Kostka Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1166/07 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 września 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1166/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – po rozpoznaniu skargi J. S. – uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2007 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] marca 2007r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską i stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, że pismem z dnia 12 stycznia 2007 r. Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach poinformował J. S. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego zmierzającego do cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską wobec uzyskania informacji, iż Prokuratura Rejonowa w Bielsku -Białej prowadzi przeciwko niemu postępowanie w sprawie popełnienia przestępstwa z art. 163 § 1 pkt 2 i § 3 k.k., które zakończyło się skierowaniem do Sądu Rejonowego w Bielsku - Białej aktu oskarżenia.

Decyzją z dnia [...] marca 2007 r., wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach cofnął J. S. pozwolenie na broń palną myśliwską. Organ I instancji uznał za wystarczającą przesłankę - by zaliczyć skarżącego do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy - okoliczność, że strona stoi pod zarzutem popełnienia przestępstwa godzącego w bezpieczeństwo powszechne.

W odwołaniu od powyższej decyzji J. S. zarzucił naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Skarżący wskazał, że przepis ten ma charakter fakultatywny, co oznacza brak automatyzmu jego stosowania, nawet jeżeli posiadacz pozwolenia na broń należy do osób objętych dyspozycją art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Podjęcie decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń warunkuje istnienie uzasadnionej obawy, o jakiej mowa w tym przepisie. Takiej uzasadnionej obawy nie można wywodzić w stosunku do skarżącego, gdyż jest wieloletnim myśliwym, cieszącym się bardzo dobrą opinią zarówno w PZŁ, w miejscu zamieszkania, jak i wśród swoich zleceniodawców. Zarzucane przestępstwo nie ma żadnego związku z posiadaną bronią.

Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, że art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy ma charakter obligatoryjny. W przypadku stwierdzenia, że posiadacz pozwolenia na broń jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego (art. 15 ust. 1 pkt 6) organ Policji cofa pozwolenie na broń (art. 18 ust. 1 pkt 2). Warunkiem podjęcia przez organ decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń jest ustalenie, iż w stosunku do jej posiadacza, istnieje uzasadniona obawa, o której w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 mowa. Katalog przestępstw, których popełnienie lub o których oskarżenie może wzbudzić obawy niezgodnego z prawem użycia broni palnej, nie jest zamknięty. Dyspozycja art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy daje organom Policji możliwość oceny postępowania posiadacza broni także w przypadku popełnienia innych rodzajów przestępstw, osądzonych prawomocnym wyrokiem skazującym lub o popełnienie których postawiono zarzut w postępowaniu karnym. Organ odwoławczy wskazał, że skarżący stoi pod zarzutem przestępstwa skierowanego przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu - jest oskarżony o to, że w dniu 25 lipca 2006 r. w Rudzicy, będąc właścicielem firmy budowlanej, nie zachował reguł ostrożności przy wykonywaniu robót ziemnych wokół zewnętrznych ścian Gminnego Ośrodka Kultury poprzez zlecenie wykonania wykopu o głębokości przekraczającej głębokość posadzenia, co spowodowało obsunięcie fundamentu murowanego z kamieni do wykopu, powodując utratę stateczności konstrukcji budynku, a następnie zawalenie jego części, czym spowodował zagrożenie dla życia i zdrowia siedmiu osób w nim przebywających. Z opinii biegłego - powołanej w akcie oskarżenia - wynika, iż wykopy w świetle techniki budowlanej dokonano nieprawidłowo, były niezabezpieczone, brak było barier ochronnych, tablic ostrzegawczych informujących o pracach. Nadto główny ciężar odpowiedzialności spoczywał na wykonawcy robót (czyli skarżącym), gdyż nie posiadając stosownych uprawnień nie zawarł umowy o objęciu obowiązków przez kierownika budowy. W ocenie organu powyższe okoliczności świadczą o braku odpowiedzialności skarżącego, który swoim postępowaniem naraził na uszczerbek życie i zdrowie innych ludzi wskutek zlekceważenia zasad sztuki budowlanej oraz wykonywania prac, do których nie posiadała niezbędnych uprawnień. Fakt, iż strona stoi pod zarzutem takiego czynu powoduje, że nie jest wiarygodna co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni, a tym samym stwarza uzasadnioną obawę jej użycia w sposób, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Od osób, które uzyskały szczególne, reglamentowane ustawą o broni i amunicji, prawo do posiadania broni oczekuje się nieskazitelnej postawy, która przejawia się poszanowaniem porządku prawnego. Organ podkreślił, że ustawodawca nie związał faktu skazania lub oskarżenia z popełnieniem przestępstwa z użyciem broni palnej. Nie stanowi zatem przeszkody do cofnięcia pozwolenia okoliczność, iż zarzucany czyn nie miał związku z posiadaną bronią palną. Oceny tej nie zmienia fakt, że strona jest pozytywnie postrzegana w miejscu zamieszkania, przez swoich zleceniodawców czy w macierzystym kole łowieckim. Okoliczności te nie eliminują postawienia zarzutu popełnienia takiego rodzaju przestępstwa, z którym organy Policji wiążą obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Cofnięcie pozwolenia jest jedynie konsekwencją administracyjnoprawną, wynikającą z dyspozycji przepisów ustawy o broni i amunicji, gdzie organ nie rozstrzyga o winie czy niewinności posiadacza pozwolenia na broń, nie weryfikuje się prawidłowości postępowania karnego i zasadności postawienia zarzutu popełnienia przestępstwa oraz zastosowanej kwalifikacji prawnej czynu.

W skardze na powyższą decyzję J. S. wniósł o jej uchylenie. Skarżący zarzucił naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. Nr 52 z 2004 r., poz. 325 ze zm.), a przez to również art. 42 ust. 3 Konstytucji RP oraz naruszenie art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego materiału dowodowego na okoliczność, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Zdaniem skarżącego organ odwoławczy - przyjmując obligatoryjność cofnięcia pozwolenia na broń na tej podstawie, że przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne o przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu - naruszył art. 18 ust. 1 pkt 2, w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Organ miał obowiązek stwierdzić, czy zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy istnieje uzasadniona obawa, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Obligatoryjność cofnięcia pozwolenia na broń powinna dotyczyć osoby ukaranej za jedno z w/w przestępstw, ale nie powinna dotyczyć osoby, co do której postępowanie karne nie zakończyło się prawomocnie. Wszczęcie postępowania o jedno z przestępstw wymienionych z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy nie jest tożsame z prawomocnym skazaniem za to przestępstwo, ani z uzasadnioną obawą, że oskarżona osoba może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Takie rozumowanie jest sprzeczne z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, gdyż de facto skarżącego bez prawomocnego wyroku karnego traktuje się tak, jakby został już prawomocnie skazany. Nadto organy administracji nie przeprowadziły żadnych autonomicznych ustaleń co do istnienia uzasadnionej obawy, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesami bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Oparły się wyłącznie na materiałach z postępowania karnego, co stanowi naruszenie art. 77 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ podkreślił, że prawnokarna zasada domniemania niewinności nie ma zastosowania na gruncie przepisów administracyjnego prawa materialnego i procesowego. Organ administracji publicznej rozstrzyga tylko w zakresie skutków administracyjnoprawnych określonych przepisami ustawy o broni i amunicji w sytuacji, gdy przeciwko posiadaczowi pozwolenia na broń toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za uzasadnioną. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.) pozwolenie na broń cofa się, jeśli osoba, której pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 ustawy. Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Od osób starających się o pozwolenie na posiadanie broni lub posiadających takie pozwolenie należy wymagać bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa. Sąd podniósł, że skarżący - przed zarzucanym mu czynem - posiadał wszelkie przymioty osoby przestrzegającej porządku prawnego i spełniał kryteria niezbędne do udzielenia mu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich. Sytuacja ta trwała przez ostatnie 20 lat. Zatem naruszenie porządku prawnego przez osobę posiadającą pozwolenie na broń i dotychczas nie wchodzącą w konflikt z prawem musi podlegać ocenie z punktu widzenia istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celach sprzecznych z ustawą. Nie wystarczy skwitować, jak organ w zaskarżonej decyzji, że uzasadnioną obawą użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego jest sam fakt zarzuconego przestępstwa. Sąd zaznaczył, że ustawodawca wyraźnie określił, iż istnienie obawy o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji musi być uzasadnione. Zdaniem Sądu, oskarżenie o czyn godzący w bezpieczeństwo powszechne na skutek błędu w sztuce budowlanej nie zwalnia organów policji od wnikliwej oceny całego materiału dowodowego i zawarcia w uzasadnieniu decyzji przekonywujących argumentów co do zaistnienia obawy, że skarżący - który posiada bezkolizyjnie z prawem od 20 lat pozwolenie na broń palną myśliwską - użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Obawa ta wynikać powinna z okoliczności i rodzaju popełnionego czynu. Dopiero przekonywujące argumenty, przemawiające za powiązaniem nagannego, sprzecznego z prawem postępowania skarżącego z obawą co do dalszego bezpiecznego dla porządku prawnego posiadania broni palnej - pozwolą zaliczyć skarżącego do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni. Sąd podniósł, że zarzucany skarżącemu czyn nie ma żadnego związku z bronią. Tym bardziej wnikliwie musi być dokonana ocena zachowania oskarżonego w okolicznościach przypisanego mu czynu - czy na podstawie ustalonych okoliczności czynu, taka szczególna obawa występuje i czy zaistniały wątpliwości co do wiarygodności, odpowiedzialności, rzetelności w przestrzeganiu obowiązujących norm przez skarżącego. W ocenie Sądu ocena materiału dowodowego dokonana przez organy nosi cechy dowolności. Czyn, o który oskarżony jest skarżący nie jest przestępstwem pospolitym, który już na wstępie podważałby walory etyczne jego osoby. Akt oskarżenia oparty jest na opinii biegłego, którą skarżący zakwestionował. Kwestię zakresu odpowiedzialności za doprowadzenie do katastrofy budowlanej przesądzi ostatecznie sąd w postępowaniu karnym. Organy nie uzasadniły w sposób dostatecznie przekonywujący, dlaczego już ten etap postępowania karnego na tyle podważa wiarygodność i zaufanie do skarżącego, że automatycznie stwarza uzasadnioną obawę sprzecznego z prawem korzystania z broni. Sąd podzielił zarzut skarżącego, że organy Policji nie przeprowadziły własnych autonomicznych ustaleń. Sam fakt skierowania aktu oskarżenia w sprawie popełnienia przestępstwa z art. 163 § 1 pkt 2 i § 3 k.k., nie wystarcza do uznania, iż obawa, o jakiej mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, jest uzasadniona. Sam fakt oskarżenia o popełnienie przestępstwa niezachowania należytej ostrożności przy wykonywaniu robót ziemnych, nie wystarcza do uznania istnienia uzasadnionej obawy, że skarżący użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organy nie mogą stosować prostego przełożenia, że każda osoba przeciwko której toczy się postępowanie karne winna mieć cofnięte pozwolenia na broń, w szczególności jeśli zarzut nie dotyczy postępowania karnego o popełnienie przestępstwa wymienionego enumeratywnie w ustawie o broni i amunicji, tj. przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Wprawdzie dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji wskazuje, że jest to przepis mający charakter obligatoryjny i stanowi podstawę do wydania tzw. decyzji związanej, to jednak - mając na uwadze art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy - decyzja ta ma w pewnym zakresie charakter zbliżony do tzw. decyzji uznaniowej, gdyż ustawodawca posługuje się w tym przepisie zwrotami nieostrymi przy opisie stanu faktycznego uzasadniającego działanie organu (zwrot "interes bezpieczeństwa lub porządku publicznego"). Skoro ustawodawca użył tzw. wyrażeń nieostrych organ winien rozważyć całokształt okoliczności, by nie narazić się na zarzut dowolności, czy przekroczenia granicy swobodnej interpretacji tych określeń na tle stanu faktycznego sprawy, np. dowodów dotyczących cech osobowych skarżącego, opinii, które nie zostały dość wnikliwie rozpatrzone i omówione w uzasadnieniu decyzji przez organy obu instancji. Dla pełnej oceny istotne było, w jaki sposób skarżący dotychczas posługiwał się bronią, czy zagrażał zdrowiu lub życiu innych osób, a zatem czy całokształtem swojego dotychczasowego postępowania stwarza obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. W tym zakresie organy obu instancji nie poczyniły żadnych ustaleń, nie dokonały analizy przedłożonych opinii. Zdaniem Sądu organy obu instancji nie zbadały w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności niniejszej sprawy, czym naruszyły zasady określone w art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Komendant Główny Policji, reprezentowany przez radcę prawnego P. Ś..

Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego:

- art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że wobec J. S. nie zachodzi uzasadniona obawa, że użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego,

2) naruszenie przepisów postępowania:

- art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, że Komendant Główny Policji nie zbadał w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności niniejszej sprawy.

W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne Komendant Główny Policji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie stosownych kosztów postępowania.

Komendant Główny Policji podniósł, iż z treści art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wynika, że prawomocne skazanie osoby posiadającej pozwolenie na broń choćby za jedno z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy lub postawienie jej zarzutów odnośnie popełnienia tych przestępstw, nakazuje uznać taką osobę za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a w konsekwencji obliguje organy Policji do cofnięcia wydanego jej pozwolenia. Organ podkreślił, że określone typy czynów zabronionych mogą być skierowane przeciwko więcej niż tylko jednemu dobru prawnie chronionemu. W takim przypadku oprócz głównego, występują również uboczne przedmioty ochrony. Doktryna prawa karnego wyróżnia dla każdego typu czynu zabronionego indywidualny i rodzajowy przedmiot ochrony. Przestępstwo wymienione w art. 163 § 1 pkt 2 k.k., jakkolwiek włączone do rozdziału k.k. grupującego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu (rodzajowy przedmiot ochrony), godzi (naraża na konkretne niebezpieczeństwo) również w inne dobra prawnie chronione (życie, zdrowie, mienie). Niewątpliwie występowanie więcej niż jednego przedmiotu ochrony ma miejsce w czynie, którego znamiona swoim postępowaniem wypełnił J. S., gdyż na taką interpretację wskazuje postawiony mu zarzut. Czyn pod zarzutem, którego stanął skarżący stanowił bowiem zagrożenie dla życia i zdrowia siedmiu osób. Organ zaznaczył, że porównanie typów czynów określonych w art. 160 k.k. i w art. 163 § 1 k.k., jako charakteryzujących się podobnymi znamionami, sprowadza się do konkluzji, iż w przypadku gdyby skarżący stanął pod zarzutem popełnienia przestępstwa narażającego człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu stypizowanego w art. 160 k.k., to zaistniałaby uzasadniona obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, tylko dlatego, że z formalnego punku widzenia przestępstwo to zostało zamieszczone przez ustawodawcę w Rozdziale XIX k.k. - Przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu. Natomiast przestępstwo polegające na sprowadzeniu zdarzenia powszechnie niebezpiecznego, tj. czynu, który zagraża życiu lub zdrowiu wielu osób nie przesądza zdaniem Sądu o zaistnieniu takiej obawy, wyłącznie z uwagi na fakt, iż czyn ten został umieszczony w następnym rozdziale k.k. - Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu. Organ stwierdził, że ustawodawca w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy określając, iż uzasadniona obawa, że dana osoba może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, wynika w szczególności z prawomocnego skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub z objęcia postępowaniem karnym o popełnienie takich przestępstw, nie wskazał równocześnie, iż przestępstwo to powinno znaleźć się wprost w odpowiednich rozdziałach k.k., tj. XIX i XXXV k.k. Czynami tymi mogą być czyny naruszające lub zagrażające życiu lub zdrowiu albo mieniu zamieszczone innych rozdziałów k.k., jak również czyny zamieszczone w ustawach szczególnych. Zdaniem Komendanta Głównego Policji wobec skarżącego zaistniała uzasadniona obawa użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bowiem przestępstwo pod zarzutem popełnienia którego stanął skarżący jest czynem godzącym pośrednio w życie i zdrowie. Bez znaczenia pozostaje stwierdzenie Sądu, że czyn zarzucany skarżącemu nie ma związku z posiadana bronią, gdyż ustawa jako przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń nie wskazuje popełnienia przestępstwa w związku z bronią. Nadto Sąd błędnie ocenił działanie organu, gdyż Komendant Główny Policji zbadał bowiem wszystkie okoliczności faktyczne niniejszej sprawy oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.). Organy administracji nie dopuściły się również obrazy art. 107 § 3 k.p.a. jak i zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), ponieważ oparły się na wszystkich dowodach zgromadzonych w sprawie oraz dokonały wszechstronnej oceny tych dowodów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. S., reprezentowany przez radcę prawnego Marka Kulę, wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Podkreślił, że podejmując decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń osobie, co do której toczy się postępowanie karne, organ administracji ma obowiązek stwierdzić, czy wobec takiej osoby istnieje uzasadniona obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Obligatoryjność cofnięcia pozwolenia na broń powinna dotyczyć osoby skazanej prawomocnym wyrokiem, a nie osoby co do której postępowanie nie zostało prawomocnie zakończone. Wszczęcie postępowania karnego nie jest tożsame z istnieniem uzasadnionej obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skarżący podtrzymał stanowisko, że organy administracji nie przeprowadziły żadnych autonomicznych ustaleń, czy istnieje uzasadniona obawa użycia przez skarżącego broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, czym naruszyły art. 77 § 1 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem, zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.

Nie można podzielić zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) przez ich niewłaściwe zastosowanie. Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.) właściwy organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 tej ustawy. Jednoznaczne brzmienie przepisu art. 18 ust. 1 ustawy "cofa pozwolenie na broń" oznacza, iż decyzja w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego; ma charakter decyzji związanej. Przepis ten nakłada na organ Policji obowiązek wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 ustawy. Przepis art. 18 ust. 1 ustawy nie pozostawia zatem organom Policji swobody przy podejmowaniu decyzji. Tym samym zastosowanie przez organ Policji przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, tj. cofnięcie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku, gdy dana osoba należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Przepis ten ustanawia negatywne przesłanki, tj. takie, które wyłączają możliwość wydania pozwolenia na broń. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy ma charakter bezwzględnie wiążący. Odwołanie się przez ustawodawcę w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji do art. 15 ust. 1 pkt 6 oznacza, że organ obligatoryjnie orzeka o cofnięciu pozwolenia na broń wydanego osobie, o której mowa w tym przepisie. Z literalnego brzmienia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy wynika, że przepis ten ma przede wszystkim zastosowanie do osób skazanych za którekolwiek z przestępstw wymienionych w tym przepisie. A więc osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw z mocy prawa jest uznawana za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Oznacza to, że sam fakt popełnienia takiego przestępstwa uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni. Możliwe jest także cofnięcie pozwolenia na broń osobie podejrzanej (oskarżonej) bądź skazanej za przestępstwo innego rodzaju, niż określone w powyższym przepisie. W takim jednak przypadku cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia sam fakt skazania za jakiekolwiek przestępstwo, bądź też przedstawienie zarzutów popełnienia jakiekolwiek przestępstwa. Konieczne jest stwierdzenie, że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. A zatem, w przypadku skazania danej osoby bądź prowadzenia przeciwko niej postępowania karnego o popełnienie innego przestępstwa - niż przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu - niezbędne jest wykazanie zaistnienia przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji dotyczącej przewidywanych zachowań posiadacza broni. Taką ocenę może uzasadniać dotychczasowe postępowanie tej osoby (np. uprzednia karalność, nadużywanie alkoholu, stosowanie przemocy, popełnianie czynów nagannych), jak również cechy osobowe sprawcy (np. konfliktowość, brak opanowania, porywczość). W takiej sytuacji nie jest wystarczające powołanie się na skazanie prawomocnym wyrokiem bądź prowadzenie postępowania karnego wobec danej osoby, gdyż warunkiem cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni jest wykazanie - w toku postępowania administracyjnego przez organy administracji - związku przyczynowego pomiędzy popełnieniem przez skarżącego danego przestępstwa, a uzasadnioną obawą użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 sierpnia 2008 r., II OSK 938/07, chodzi tu o tzw. adekwatny związek przyczynowy, tzn. taki, który pozwala na uznanie prawnej doniosłości tych następstw, które są dla ustalonych w toku postępowania wyjaśniającego okoliczności faktycznych zwykłe (typowe, normalne), a na odrzuceniu takich, które należy ocenić jako niezwykłe, nietypowe, nienormalne. A zatem, dla oceny spełnienia tej przesłanki, warunkującej cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni, niezbędne jest wzięcie pod uwagę nie tylko faktu popełnienia przestępstwa przez skarżącego, ale także innych okoliczności faktycznych występujących w sprawie. W niniejszej sprawie wobec J. S. toczy się postępowanie karne (akt oskarżenia) o popełnienie przestępstwa z art. 163 § 1 pkt 2 i § 3 k.k. J. S. został oskarżony o to, że w dniu 25 lipca 2006 r., będąc właścicielem firmy budowlanej, nie zachował reguł ostrożności przy wykonywaniu robót ziemnych wokół zewnętrznych ścian Gminnego Ośrodka Kultury poprzez zlecenie wykonania wykopu o głębokości przekraczającej głębokość posadzenia, co spowodowało obsunięcie fundamentu murowanego z kamieni do wykopu, powodując utratę stateczności konstrukcji budynku, a następnie zawalenie jego części, czym spowodował zagrożenie dla życia i zdrowia osób w nim przebywających.

Rację ma Komendant Główny Policji, że przedmiotem ochrony przepisu art. 163 k.k. jest życie, zdrowie oraz mienie, a więc te same dobra prawne co Rozdziału XIX - życie i zdrowie oraz Rozdziału XXXV - mienie. Podzielenie tego stanowiska organu nie może jednak doprowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Nie można bowiem całkowicie pomijać systematyki Kodeksu karnego oraz pozostałych okoliczności sprawy, w tym charakteru czynu postawionego J. S. i szeregu niejasności, jakie mają miejsce w tej sprawie.

Po pierwsze, do sprowadzenia zdarzenia, które zagroziło życiu lub zdrowiu osób przebywających w budynku doszło w wyniku robót budowlanych, a nie "typowego", celowego zamachu na życie i zdrowie.

Istotą regulacji art. 163 jest spenalizowanie zjawiska, które wystąpiło realnie, a konsekwencją nastąpienia skutku jest z kolei powstanie zagrożenia dla życia, zdrowia lub mienia. Nie można jednak nie dostrzegać, że przepis ten ma cztery jednostki redakcyjne, przewidujące różne zagrożenie w zależności od sposobu popełnienia czynu jak i wystąpienia ewentualnych następstw. Przestępstwa opisanego w art. 163 k.k. (Rozdział XX – Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu) można bowiem dopuścić się zarówno umyślnie - § 1 jak i nieumyślnie - § 2. Zachowanie opisane w § 1 cechuje się umyślnością, rozumianą zarówno jako zamiar bezpośredni, jak i wynikowy. Typ opisany w § 2 z kolei odznacza się nieumyślnym charakterem zachowania sprawcy. Umyślne sprowadzenie niebezpieczeństwa powszechnego może być rezultatem działania m. in. w celach terrorystycznych, z chęci zemsty, z powodu patologicznych cech osobowości sprawcy itp. Częściej jednak sprowadzenie takiego zdarzenia powszechnie niebezpiecznego jest wynikiem naruszenia przez sprawcę zasad nieostrożności (lekkomyślność lub niedbalstwo).

Natomiast przestępstwo z § 3 stanowi przykład czynu zabronionego o charakterze umyślno – nieumyślnym – dotyczy sytuacji, gdy następstwem czynu określonego w § 1 (działanie umyślne) jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek na zdrowiu wielu osób. Paragraf 4 dotyczy zaś sytuacji, gdy sprawca działa nieumyślnie i także następstwo wskazane w tym przepisie cechuje się nieumyślnością. Ziszczenie się nieumyślnego następstwa prowadzi do podniesienia zagrożeń (por. Andrzej Zoll [w:] A. Barczak-Oplustil, G.Bogdan, Z.Ćwiąkalski, M. Dąbrowska-Kardas, P. Kardas, J. Majewski, J. Raglewski, M.Rodzynkiewicz, M. Szewczyk, W. Wróbel, A. Zoll, Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II, komentarz do art. 163 k.k.). Z aktu oskarżenia w sprawie 3Ds 2220/06/PK wynika, że J. S. został oskarżony o czyn z art. 163 § 1 pkt 2 i § 3 k. k. - tj. o popełnienie czynu umyślnie (§ 1) i spowodowanie następstw (§ 3 - ciężki uszczerbek na zdrowiu wielu osób lub śmierć człowieka) - podczas, gdy w uzasadnieniu tegoż aktu oskarżenia jednoznacznie wskazano, iż w budynku w przebywało siedem osób i nikt nie doznał obrażeń w wyniku zawalenia się budowli. To stwierdzenie stawia pod znakiem zapytania przyjętą w akcie oskarżenia kwalifikację prawną czynu, bo skoro nikt nie doznał żadnych obrażeń, to nie można mówić o śmierci człowieka lub ciężkim uszczerbku na zdrowiu wielu osób, o których mowa w art. 163 § 3 k.k.

Jednocześnie według pisma Komendanta Komisariatu Policji w Jasienicy z dnia 20 stycznia 2007r. (zaledwie kilka dni wcześniejszego niż akt oskarżenia z dnia 25 stycznia 2007r.) - kierowanego do Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach - Komisariat Policji w Jasienicy prowadził przeciwko J. S. postępowanie przygotowawcze za l.dz. J-2540/06, RSD-262/06, 3Ds-2220/06/PK o przestępstwo określone w art. 163 § 2 k.k. w związku z art. 163 § 1 pkt 2 k.k. W dniu 27 grudnia 2006 roku przesłano akta postępowania przygotowawczego do Prokuratury Rejonowej w Bielsku - Białej, z wnioskiem o objęcie J. S. aktem oskarżenia.

Taki też zarzut, tj. popełnienia czynu z art. 163 § 2 k.k. w związku z art. 163 § 1 pkt 2 k.k. przedstawiono podejrzanemu - postanowienie z dnia 18 grudnia 2006 r. o przedstawieniu zarzutów i taki zarzut widnieje w postanowieniu z dnia 27 grudnia 2006 r. o zamknięciu śledztwa. A zatem w dokumentach, dotyczących postępowania karnego, przewija się zarówno kwalifikacja czynu wskazująca, że czyn ten popełniono umyślnie jak i określająca, że czyn ten popełniono nieumyślnie. Nadto w żadnym z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych nie ma mowy o następstwach czynu, o których mowa w art. 163 § 3 k.k. (ciężki uszczerbek na zdrowiu wielu osób lub śmierć człowieka). Posiadanie przez organy administracji tak rozbieżnych informacji i nie wyjaśnienie tych rozbieżności potwierdza postawiony organom przez Sąd pierwszej instancji zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

W tym miejscu podkreślić należy, iż w sytuacji, gdy posiadacz broni nie został prawomocnie skazany wyrokiem sądu, lecz toczy się wobec niego postępowanie karne, przyjęcie istnienia w danym, konkretnym przypadku "uzasadnionej obawy" winno zostać poprzedzone należycie przeprowadzonym postępowaniem administracyjnym. W toku tego postępowania organy administracji publicznej winny ustalić istnienie takich okoliczności faktycznych popełnienia czynu (np. toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej, z użyciem broni), bądź takich cech osobowych sprawcy czy też nagannego dotychczasowego postępowania tej osoby, które należycie uzasadnią wniosek organów, iż osoba ta stwarza uzasadnioną obawę, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, iż popełnienie przestępstwa spowodowanego błędem w sztuce budowlanej, o które oskarżony został J. S. na skutek niezachowania reguł ostrożności przy wykonywaniu robót, nie zwalnia organów od wnikliwej oceny materiału dowodowego i przekonywującego uzasadnienia, iż w stosunku do skarżącego istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego.

W sprawie dotyczącej cofnięcia pozwolenia na broń osobie skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo inne niż przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa innego niż przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu dopuszczenie i ocena dowodów dotyczących cech osobowych sprawcy, dotychczasowego postępowania tej osoby czy też okoliczności faktycznych popełnienia czynu stanowi ocenę zaistnienia jednej z istotnych przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń, tj. zaistnienia przesłanki uzasadnionej obawy, że dana osoba może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. A zatem, takie dowody jak opinia środowiskowa, opinia z Koła Łowieckiego oraz orzeczenie lekarskie i psychiatryczne stanowi istotny element orzekania.

W niniejszej sprawie organy Policji nie wyjaśniły należycie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i nie rozważyły wnikliwie zebranego w sprawie materiału dowodowego w aspekcie uzasadnionej obawy, o jakiej mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Należy wskazać, że J. S. posiada pozytywne orzeczenie lekarskie i orzeczenie psychologiczne z dnia 5 stycznia 2005 r. oraz pozytywną opinię z miejsca zamieszkania, a nadto pozytywną opinię podmiotów, dla których świadczył usługi. W szczególności Stowarzyszenie Dom Polski poświadcza, że J. S. od kilku lat realizuje prace remontowo - budowlane i jako właściciel firmy budowlanej wykazał się dużą odpowiedzialnością, sumiennością i rzetelnością wykonywanych usług; udziela też charytatywnie pomocy w działalności statutowej tej organizacji pożytku publicznego na rzecz społeczeństwa Bielska - Białej, wykazał się patriotyczną postawą przy realizacji monumentalnego obelisku usytuowanego przy ul. Reymonta 5. Również Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Oddział Bielsko – Biała, dziękując za bezinteresowną pomoc, zaświadcza, że J. S. podjął się realizacji budowy grobowców, nagrobków i Pomnika Pamięci Żołnierzy AK na kwaterze wydzielonej cmentarz Błonie w Bielsku – Białej. Według opinii Zarządu Okręgowego PZŁ w Bielsku-Białej, a także zarządu Koła Łowieckiego "[...]" w Bielsku - Białej, J. S. jest osobą zrównoważoną, w pełni odpowiedzialną za posiadaną broń myśliwską; jego postępowanie, szczególnie w zakresie posługiwania się bronią myśliwską, nie budziło zastrzeżeń. Wielokrotnie też pomagał kołom łowieckim przy fundowaniu pamiątkowych tablic kamiennych tworzonych z okazji ich rocznic.

W tej sytuacji stwierdzić należy, iż okoliczności i dowody dotychczas zgromadzone przez organy administracji nie usprawiedliwiają twierdzenia, że J. S. stwarza uzasadnioną obawę użycia broni w sposób sprzeczny interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sam fakt prowadzenia postępowania karnego przeciwko J. S. o popełnienie przestępstwa z art. 163 k.k., bez uprzedniego wyjaśnienia i rozważenia okoliczności związanych z zarzucanym czynem i osobą skarżącego, nie może uzasadniać cofnięcia pozwolenia na broń. W tym stanie rzeczy za chybiony należy uznać zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną.