Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 219/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie Małgorzata Stahl (spr.) NSA Marek Stojanowski Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rady Miejskiej w Wieleniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 listopada 2006 r. sygn. akt III SA/Po 505/06 w sprawie ze skargi Rady Miejskiej w Wieleniu na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego z dnia 19 kwietnia 2006 r. nr PN.Pi.II-5.0911-236/06 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w Wieleniu z dnia 14 marca 2006r. nr 307/XXXVIII/06 w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Po 505/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Rady Miejskiej w Wieleniu na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego z dnia 19 kwietnia 2006 r. stwierdzające nieważność uchwały Rady Miejskiej w Wieleniu z dnia 14 marca 2006 r. nr 307/XXXVIII/06 w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że Wojewoda Wielkopolski ze względu na istotne naruszenia prawa stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w Wieleniu z dnia 14 marca 2006 r. Wskazaną uchwałą, w oparciu o art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459) w zw. z art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) , wyrażono zgodę na udzielenie przez Burmistrza Wielenia, w stosunku do określonego kręgu podmiotów, bonifikaty w wysokości 90% od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania w prawo własności będących własnością Gminy Wieleń nieruchomości zabudowanych przeznaczonych na cele mieszkaniowe, albo pod tego rodzaju zabudowę oraz 99% w stosunku do użytkowników wieczystych, którzy opłatę tę wniosą jednorazowo za cały okres użytkowania wieczystego. Wojewoda Wielkopolski wskazał, że z art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że właściwy organ może udzielić za zgodą organu gminy (rady) bonifikaty, jeżeli nieruchomość jest sprzedawana na cele mieszkaniowe, od ceny ustalonej zgodnie z art. 67 ust. 3 tej ustawy. Rada Miejska Wielenia przekroczyła więc swoje kompetencje ustawowe, dokonując ustalenia zasad udzielania bonifikat w stosunku do określonego kręgu podmiotów. Wojewoda stwierdził również, że uchwała ta nie stanowi prawa miejscowego i nie zachodziły podstawy do jej publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego, a tym samym jej § 4 narusza art. 4 ust. 1 i art. 13 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych aktów prawnych (Dz. U. z 2005 r., Nr 190, poz. 1606 ze zm.).

Oddalając skargę Rady Gminy Wielenia na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze, Sąd stwierdził, iż uzyskanie zgody na zastosowanie bonifikaty w oparciu o przepis art. 68 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest możliwe wyłącznie w przypadku ziszczenia się przesłanek wymienionych w tym przepisie (co do przeznaczenia nieruchomości) i po ustaleniu ceny w sposób określony w art. 67 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zatem nie jest możliwe zastosowanie przepisu art. 68 do ogólnie określonego kręgu podmiotów, niesprecyzowanych nieruchomości, przed ustaleniem ich ceny w sposób określony w ustawie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organ udzielający zgody na udzielenie bonifikaty musi mieć każdorazowo zapewnioną możliwość oceny, czy nieruchomość przeznaczona do sprzedaży wyceniona została zgodnie z przepisami, jak też czy jej sprzedaż następuje na wskazany ustawą cel oraz na rzecz wskazanych osób. Zdaniem Sądu I instancji nie jest wykluczone podjęcie przez Radę Miejską uchwały o bardziej generalnym charakterze odnośnie zasad udzielania bonifikaty, jednakże co najmniej po wcześniejszym skonkretyzowaniu nieruchomości i cen określonych zgodnie z art. 67 ust. 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami. Stosowanie uchwały Rady Miejskiej w Wieleniu z dnia 14 marca 2006 r. uniemożliwiałoby prowadzenie racjonalnej gospodarki mieniem komunalnym. Uznając zasadność stanowiska Wojewody Wielkopolskiego odnośnie istotnego naruszenia prawa, Sąd uznał zarzut skargi odnośnie nieuznania uchwały za akt prawa miejscowego za bezprzedmiotowy.

W skardze kasacyjnej od tego wyroku zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami polegająca na przyjęciu, że niemożliwym jest zastosowanie tego przepisu wobec ogólnie określonego kręgu podmiotów, niesprecyzowanych nieruchomości przed ustaleniem ich ceny w sposób określony w ustawie o gospodarce nieruchomościami i wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że zgodnie z przepisem art. 4 ust. 2 ustawy z dnia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wójt gminy w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy, ustala opłatę z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i przy ustaleniu tej opłaty stosuje odpowiednio przepisy art. 67 ust. 1, 68 ust. 1, 69 i 70 ust. 2-4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wójt gminy dokonując przekształcenia prawa wieczystego użytkowania w prawo własności jest bezwzględnie związany tymi przepisami, które nakazują prawidłową gospodarkę nieruchomościami, wobec czego nie można zgodzić się z twierdzeniem Sądu, że organ udzielający zgody na udzielenie bonifikaty musi mieć każdorazowo zapewnioną możliwość oceny, czy nieruchomość przeznaczona do sprzedaży następuje na wskazany ustawą cel oraz na rzecz wskazanych osób. Rada Gminy ma ponadto możliwość (za pośrednictwem komisji rewizyjnej) sprawdzenia sposobu wykonywania jej uchwał przez wójta. Na poparcie tego stanowiska przywołano stanowisko autora Komentarza do ustawy o gospodarce nieruchomościami G. B., według którego nie ma przeszkód prawnych, aby w sposób bardziej ogólny określić, kiedy może być zastosowana bonifikata oraz jej zakres.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, podtrzymując swoje stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2001 r., Nr 261,poz.2603 ze zm.) kompetencję do udzielenia bonifikaty przyznaje właściwemu organowi. Tym organem, w odniesieniu do nieruchomości gminnych, jest odpowiednio wójt, burmistrz, prezydent. Z przepisu art. 4 ust. 2 wynika, że właściwy organ w decyzji ustala opłatę z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego To on udziela, za zgodą rady gminy, bonifikaty od ceny ustalonej zgodnie z przepisem art. 67 ust. 3 w przypadkach ustawowo określonych. Warunkiem jej udzielenia jest zgoda rady gminy. Rada gminy nie ma podstaw prawnych a tym samym kompetencji do udzielania tej zgody w formie aktu prawa miejscowego. Podejmowanie aktów prawa miejscowego jest obwarowane prawnymi warunkami. W myśl art. 40 ust. prawo stanowienia aktów prawa miejscowego musi mieć umocowanie w upoważnieniach ustawowych. Takiego upoważnienia nie zawiera ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. Nr 175,poz.1459), nie zawiera go także ustawa o gospodarce nieruchomościami. Udzielanie zgody, związane z procedurą administracyjną prowadzącą do wydania odpowiedniej decyzji, nie jest tożsame z ustalaniem wysokości i zasad udzielania bonifikat. Podstawy do ich ustalenia nie zawiera także ustawa o samorządzie gminnym, taka kompetencja nie mieści się bowiem w zakresie wyznaczonym przepisem art. 40 ust.2 ustawy o samorządzie gminnym. Generalna zgoda na udzielanie bonifikat w decyzjach ustalających opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, połączona z ustaleniem ich wysokości, wykracza poza zakres kompetencji rady gminy.

Zważywszy na powyższe, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.