Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 148/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 6
journal: Dz.U. 2017 poz 1938
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Magdalena Maliszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 maja 2018 r. sprawy ze skargi M. Z. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

. Sygn. akt VI SA/Wa 148/18

. UZASADNIENIE

.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 roku, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1938), oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VI SA/Wa 3520/13 z dnia 6 czerwca 2014 r., po rozpatrzeniu wniosku M. Z. o ponowne rozpoznanie sprawy utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia 27 lipca 2017 r., odmawiające wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r.

W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wyjaśnił, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w P. zwrócił się do dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o podjęcie rozstrzygnięcia co do podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu zainteresowanego jako osoby współpracującej przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej na podstawie ustawy o świadczeniach.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., ustalił, iż zainteresowany podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu współpracy przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej H. Z. od 1 stycznia 2001 r. do nadal.

Rozpatrując odwołanie zainteresowanego Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na nowe dowody w sprawie tj. zaświadczenie Urzędu Miejskiego w P. z dnia 16 marca 2009 r. informujące, że H.Z. zgłosiła zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej do wpisu dokonanego pod numerem [...], od dnia 01.03.2009 r. do dnia 31.05.2009 r.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia po rozpatrzeniu ponownie sprawy decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. ustalił, iż zainteresowany podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu współpracy przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej H. Z. od 1 stycznia 2001 r. do 28 lutego 2009 r.

Rozpatrując odwołanie strony Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 z art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach oraz w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzją z dnia 19 października 2009 r. utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę wniesioną przez zainteresowanego, wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję dyrektora [...] OW NFZ. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż w protokole kontroli przeprowadzonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych określono okres kontroli od 1 stycznia 2001 r. do 30 listopada 2008 r. Tymczasem dyrektor [...] OW NFZ decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., uznał, iż M. Z. podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu współpracy przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej H. Z. od 1 stycznia 2001 r, do28 lutego 2009 r. Zatem wykraczając poza zakres kontroli ZUS, kwestia współpracy po dniu 30 listopada 2008 r, tzn. jej charakter i czas trwania nie była badana w toku postępowania administracyjnego przez organ I i II instancji.

Ponownie rozpatrując sprawę dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wydał decyzję w dniu [...] stycznia 2011 r. ustalającą, iż zainteresowany w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 30 listopada 2008 r. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba współpracująca z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą.

Rozpatrując wniesione przez stronę odwołanie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia 10 lutego 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 lipca 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 808/11 oddalił skargę zainteresowanego. Na skutek złożenia skargi kasacyjnej od ww. orzeczenia przez zainteresowanego, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2255/11 oddalił skargę kasacyjną.

Zainteresowany w dniu 30 kwietnia 2013 r., złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia NFZ z dnia [...] lutego 2011 r., uzupełniony pismem z dnia 10 czerwca 2013 r.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia postanowieniem nr [...] z dnia 18 lipca 2013 r., odmówił wznowienia przedmiotowego postępowania.

Na ww. postanowienie zainteresowany wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi zainteresowanego, wyrokiem z dnia 6 czerwca 2014 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 3520/13 uchylił postanowienie nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. oraz postanowienie nr [...] z dnia [...] października 2013 r.

Rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia postanowieniem nr [...] z dnia 27 lipca 2017 r., odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2011 r.

Na ww. postanowienie zainteresowany wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy.

W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał, że zgodnie z art. 170 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dna 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Zgodnie z brzmieniem art. 171 ww. ustawy, wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia argumentował, że jest związany prawomocnym orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 808/11 oddalającym skargę zainteresowanego na decyzję Prezesa NFZ nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r.

Sąd stwierdził, iż "uczestniczka postępowania nie posiadała odpowiednich uprawnień do wykonywania działalności zgłoszonej do ewidencji działalności gospodarczej, tj. w zakresie usług projektowych, kosztorysów, nadzoru budowlanego oraz wyceny nieruchomości, natomiast takie uprawnienia posiadał skarżący jako zawodowy architekt. Te ustalenia faktyczne poczynione przez organ nie pozostawiają żadnych wątpliwości, że skarżący współpracował z żoną przy prowadzeniu przez nią pozarolniczej działalności gospodarczej, zaś współpraca ta miała charakter stały. Słusznie zatem w tym zakresie organ przytoczył treść art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - w myśl którego samodzielne funkcje techniczne w budownictwie mogą wykonywać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne i praktykę zawodową, stwierdzone decyzją wydaną przez organ samorządu zawodowego. Wbrew zarzutom zawartym w skardze tego rodzaju działalności (autoryzacja projektów budowlanych) nie można uznać za doraźną i świadczoną w "ramach pomocy rodzinnej" skoro pomoc ta stanowiła de facto istotę działalności gospodarczej H. Z. wpisaną do ewidencji, niezależnie od ilości otrzymywanych przez nią zleceń. Również nie można pomijać, że skarżący był dodatkowo pełnomocnikiem żony uprawnionym do reprezentacji firmy (posiadał pełnomocnictwo notarialne). Bez wpływu na prawidłowość ustaleń poczynionych przez organ pozostaje okoliczność, że projekty sporządzała żona, a skarżący dokonywał "jedynie" ich autoryzacji. W tej sytuacji nie można również podzielić argumentów skarżącego, iż wydane ponownie decyzje stanowią naruszenie wydanego przez WSA w Warszawie wyroku w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 2115/09. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza tezę organu, że bez współpracy skarżącego działalność gospodarcza uczestniczki postępowania w omawianym okresie byłaby w praktyce niemożliwa do realizacji".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 czerwca 2014 r. sygn. akt akt VI SA/Wa 3520/13 stwierdził, że: "z akt sprawy wynika, iż do wniosku z dnia 30 kwietnia 2013 r. Skarżący nie dołączył żadnych załączników, a w piśmie z dnia 10 czerwca 2013 r. powołał się na dowody (plik dokumentów) przesłane przy piśmie z dnia 19 maja 2013 r. do Prezesa NFZ. Ponadto Sąd stwierdza, że w aktach niniejszej sprawy brak jest zarówno pisma z dnia 19 maja 2013 r. jak i dowodów, na które powołuje się Skarżący. Organ natomiast w swoim rozstrzygnięciu (zarówno w I jaki w II instancji) wskazuje, że do wniosku o wznowienie postępowania nie zostały dołączone żadne nowe dowody.

W związku z tym stwierdzić należy, że Prezes NFZ, prowadząc postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., dopuścił się naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, 8, 77 oraz 80 K.p.a. poprzez brak zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz rozpatrzenia tak zgromadzonego materiału dowodowego. Organ naruszył wskazane przepisy, bowiem odmówił wznowienia postępowania z uwagi na brak nowych dowodów w sprawie, podczas gdy w aktach brak jest tych dowodów". Zatem powodem uchylenia przez Sąd rozstrzygnięć organów NFZ obu instancji było niezbadanie przez te organy dowodów przekazanych przez skarżącego i uzasadniających, zdaniem skarżącego, wniosek o wznowienie postępowania.

Sąd wskazał, że w toku ponownego postępowania organ NFZ winien zgromadzić materiał dowodowy zgodnie z dyspozycją art. 77 k.p.a. oraz rozpatrzeć wniosek skarżącego stosownie do art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Rozpoznając ponownie sprawę w wyniku w/w wyroku organ stwierdził, że zainteresowany przy "skardze o wznowienie postępowania" kierowanej bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego załączył pismo z dnia 19 maja 2013 r. wraz z załącznikami, m. in. załączył opinię psychologiczną z dnia 21 września 2008 r., która była przedmiotem postępowania organu I i II instancji od 2009 r. Ww. opinia była również przedmiotem postępowania sądowego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, który to wyrokiem z dnia 15 lipca 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 808/11, oddalił skargę zainteresowanego.

Ponadto do pisma z dnia 19 maja 2013 r. została załączona dokumentacja medyczna dotycząca stanu zdrowia zainteresowanego tj. skierowanie do szpitala psychiatrycznego w związku z m. in. zaburzeniami lękowymi, rozdrażnieniem (zaburzenia depresyjne nawracające), opinię lekarską (data 10.1997 r.) stwierdzającą zaburzenia depresyjne, kartę informacyjną ze Szpitala w P. z dnia 26 maja 2003 r. potwierdzającą m.in. napadowe migotanie przedsionków, komorowe zaburzenia rytmu, chorobę wieńcową, nadciśnienie tętnicze oraz chorobę wrzodową żołądka, zespół depresyjno-lękowy, kartę informacyjną ze szpitala w P. z dnia 16 maja 2002 r. z rozpoznaniem m. in. komorowego zaburzenia rytmu serca, nadciśnienia tętniczego, chorobę wieńcową, zapalenie żołądka.

Z akt sprawy wynika, iż organ I i II instancji informował zainteresowanego o możliwości składania wyjaśnień, dostarczenia dokumentów, które mogłyby mieć znaczenie przy ustaleniu obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Dokumenty, które zostały załączone do pisma z dnia 19 maja 2013 r. istniały w chwili wydawania decyzji przez organ I i II instancji rozstrzygających o obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoby współpracującej z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą.

Organ przytoczył treść art. 148 § 1 k.p.a. i stwierdził, że zainteresowany przy wniosku o wznowienie postępowania, nie przedstawił żadnych nowych dowodów, które nie były przedmiotem postępowania I i II instancji. Całość dokumentacji zgromadzona w przedmiotowej sprawie została przekazana przy skardze zainteresowanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który to Sąd utrzymał w mocy decyzję Prezesa NFZ nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r.. utrzymującą w mocy decyzję dyrektora [...] OW NFZ nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. stwierdzającą, iż zainteresowany w okresie od 1 stycznia 2001 r, do 30 listopada 2008 r. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba współpracująca z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą.

Organ wyjaśnił, że poprzez pojęcie "wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne łub nowe dowody" należy rozumieć okoliczności faktyczne lub dowody nowo odkryte w sprawie, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Okoliczności faktyczne lub dowody nowo odkryte w sprawie to nieznane zarówno organowi orzekającemu w I i II instancji, jak i stronie. Natomiast po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, to okoliczności, które były znane stronie, ale nie przedstawione przez nią organowi orzekającemu. Zawarta w aktach sprawy okoliczność faktyczna, jak i dowód pozbawia ich znaczenia prawnego "nowej okoliczności faktycznej", "nowego dowodu w sprawie" (Adamiak Barbara OSP 2001/2/21, glosa do wyroku NSA z dnia 26 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 1454/99).

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, M.Z. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o uchylenie postanowienia je poprzedzającego i zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący podniósł zarzut naruszenia:

- art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 149 § 2 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na uznaniu, że zachodziły przesłanki do odmowy wznowienia postępowania,

- art. 124 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na niedostatecznym uzasadnieniu faktycznym oraz prawnym zaskarżonego postanowienia;

- art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie wyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego sprawy i nie rozpatrzenie całości materiału dowodowego,

- art. 153 ppsa poprzez brak uwzględnienia oceny prawnej i wskazania co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku WSA z dnia 6 czerwca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3520/13.

W uzasadnieniu skargi skarżący przypomniał, że wyrokiem z dnia 6 czerwca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3520/13. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2013 r. oraz 16 października 2013 r. odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezesa NFZ z dnia [...] lutego 2011 r. w sprawie stwierdzenia istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 30 listopada 2008 r.

Sąd stwierdził, że Prezes NFZ prowadząc postępowanie na podstawie art 145 § 1 pkt 5 Kpa dopuścił się naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, 8, 77 oraz 80 Kpa poprzez brak zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, bowiem odmówił wznowienia postępowania z uwagi na brak nowych dowodów w sprawie, podczas, gdy w aktach brak było dowodów. Sąd wskazał, że w toku ponownego postępowania organ winien zgromadzić materiał dowodowy zgodnie z dyspozycją art. 77 Kpa oraz rozpatrzeć wniosek stosownie do art, 145 § 1 pkt 5 Kpa.

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezes NFZ wystąpił do skarżącego o przekazanie kserokopii pisma z dnia 19 maja 2013 r. wraz z załącznikami skierowanego do Prezesa NFZ. Skarżący wyjaśnił, że nie ma kopii pisma z dnia 19 maja 2013 r.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że pismo z dnia 19 maja 2013 r. wraz z załącznikami jednak znajduje się w aktach sprawy tj. zostało załączone przy skardze o wznowienie postępowania skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Organ stwierdził, że dokumenty załączone do pisma z dnia 19 maja 2013 r. dotyczące stanu zdrowia skarżącego istniały w chwili wydawania decyzji przez organ I i I! instancji w przedmiocie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu. Jednak organ uznał, że skarżący nie przedstawił żadnych nowych dowodów do wniosku o wznowienie postępowania. Ustalenia organu zawarte w zaskarżonych postanowieniach są sprzeczne. Z jednej strony wynika, że organ nie dysponuje pismem z dnia 19 maja 2013 r. i prosi o jego doręczenie przez stronę, a potem jednak stwierdza, że pismo znajduje się w aktach sprawy. Następnie organ stwierdza, że dokumenty istniały w chwili wydania decyzji, ale stwierdza, że nie były znane organowi. Następnie stwierdza, że skarżący nie przedstawił nowych dowodów, które nie były przedmiotem postępowania I i II instancji. Wreszcie organ stwierdza, że skarżący nie dotrzymał terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania.

Organ nie odniósł się do argumentów wskazywanych we wniosku o wznowienie co do zachowania terminu. Stwierdził tylko, że dokumenty te były znane skarżącemu wcześniej, a zatem ich przedstawienie organowi nastąpiło po upływie miesięcznego terminu.

Skarżący podniósł, że w dniu 30 kwietnia 2013 r. złożył wniosek o wznowienie postępowania, uzupełniony pismem z dnia 10 czerwca 2013 r., wskazując jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Skarżący załączył dokumenty, które nie były znane organowi w chwili wydawania decyzji. Skarżący przedłożył opinie lekarskie, skierowania do szpitala, opinię psychologiczną, wydane w okresie w którym został uznany za osobę współpracującą.

Wyrokiem z dnia 19 marca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2011 r. Wyrokiem tym. oddalona została skarga na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2011 r. Decyzja ta utrzymała w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2009 r. ustalającą, że skarżący podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu współpracy przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej H. Z. od 1 stycznia 2001 r. do dnia 28 lutego 2009 r.

Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynikało dopiero, że NSA nie wziął pod uwagę dowodów wskazujących na to, że skarżący był osobą współpracującą z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą. Skarżący był przekonany, że dokumenty były znane organowi i były w aktach sprawy. Zupełnie nie do zaakceptowania jest stanowisko organu, że skarżący celowo nie złożył tych dokumentów. Treść tych dokumentów ma dla skarżącego znaczenie i nie miał żadnego interesu w tym, aby nie przedstawiać ich organowi.

W związku z tym, w dniu 30 kwietnia 2013 r.. a więc przy zachowaniu terminu określonego w art. 148 § 1 kpa. liczonego od chwili otrzymania uzasadnienia wyroku NSA, skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania.

W ocenie skarżącego ponowne postanowienia odmawiające wznowienia postępowania w sytuacji, gdy skarżący wskazał podstawę wznowienia, przytoczył przesłanki wznowienia, a wniosek został złożony w terminie są wadliwe. Organ powinien wznowić postępowanie, a następnie zbadać przesłanki wznowienia. Zgodnie z art. 149 § 2 Kpa postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Natomiast z uzasadnienia wynika, że organ już w tym postanowieniu przeprowadził postępowanie co do przyczyn wznowienia dokonując oceny dokumentów i stwierdzając, że okoliczności będące podstawą wydania decyzji zostały udowodnione w postępowaniu i złożone dokumenty nie będą miały znaczenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości wyrażoną dotychczas argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 czerwca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3520/13. uchylił postanowienia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2013 r. oraz 16 października 2013 r. odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezesa NFZ z dnia [...] lutego 2011 r. w sprawie stwierdzenia istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 30 listopada 2008 r.

Sąd stwierdził, że Prezes NFZ prowadząc postępowanie na podstawie art 145 § 1 pkt 5 Kpa dopuścił się naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, 8, 77 oraz 80 Kpa poprzez brak zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, bowiem odmówił wznowienia postępowania z uwagi na brak nowych dowodów w sprawie, podczas, gdy w aktach brak było dowodów. Sąd wskazał, że w toku ponownego postępowania organ winien zgromadzić materiał dowodowy zgodnie z dyspozycją art. 77 Kpa oraz rozpatrzeć wniosek stosownie do art, 145 § 1 pkt 5 Kpa. Tak więc, organ administracji rozpoznając ponownie sprawę był związany oceną prawną zawartą w powołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W szczególności przy ponownym rozpoznawaniu sprawy miał w sprawie zastosowanie przepis art. 153 ppsa. W świetle tego przepisu ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, przy czym ocena ta i wskazania, co do dalszego postępowania zostają sformułowane w uzasadnieniu orzeczenia, które w tym zakresie wykazuje moc wiążącą. Wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy.

Ocena prawna jest wiążąca, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. Natomiast traci ona moc wiążącą: 1) w razie zmiany stanu prawnego, 2) w przypadku zmiany (po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych sprawy, 3) oraz po wzruszeniu tego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie.

Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu ( czynności ). Można dodać, iż w świetle stanowiska zajętego w literaturze niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej przewidzianej w powołanym przepisie byłoby naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej ( art. 174 pkt 1 p.p.s.a ). (por. A. Kabat (w:) Bogusław Dauter, Bogusław Gruszczyński, Andrzej Kabat, Małgorzata Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, komentarza, Warszawa 2005, str. 347).

Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż rozpoznając ponownie sprawę organ zastosował się do zaleceń wskazanych w w/w wyroku. Organ ustalił, że skarżący do skargi o wznowienie postępowania kierowanej bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego załączył pismo z dnia 19 maja 2013 r. wraz z załącznikami, m. in. załączył opinię psychologiczną z dnia 21 września 2008 r., która była przedmiotem postępowania organu I i II instancji od 2009 r. jak również przedmiotem postępowania sądowego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, który to wyrokiem z dnia 15 lipca 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 808/11, oddalił skargę.

Ponadto do pisma z dnia 19 maja 2013 r. została załączona dokumentacja medyczna dotycząca stanu zdrowia skarżącego a mianowicie skierowanie do szpitala psychiatrycznego w związku z m. in. zaburzeniami lękowymi, rozdrażnieniem (zaburzenia depresyjne nawracające), opinię lekarską z października 1997 r. stwierdzającą zaburzenia depresyjne, kartę informacyjną ze Szpitala w P. z dnia 26 maja 2003 r. potwierdzającą m.in. napadowe migotanie przedsionków, komorowe zaburzenia rytmu, chorobę wieńcową, nadciśnienie tętnicze oraz chorobę wrzodową żołądka, zespół depresyjno-lękowy, kartę informacyjną ze szpitala w P. z dnia 16 maja 2002 r. z rozpoznaniem m. in. komorowego zaburzenia rytmu serca, nadciśnienia tętniczego, chorobę wieńcową, zapalenie żołądka.

Z akt sprawy wynika, iż organy administracji informowały skarżącego o możliwości składania wyjaśnień, dostarczenia dokumentów, które mogłyby mieć znaczenie przy ustaleniu obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Dokumenty, które zostały załączone do pisma z dnia 19 maja 2013 r. istniały w chwili wydawania decyzji przez organ I i II instancji rozstrzygających o obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoby współpracującej z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą.

W konsekwencji należy uznać za prawidłowe stanowisko organu, że skarżący wnosząc o wznowienie postępowania, nie przedstawił nowych dowodów, które nie były przedmiotem postępowania. Całość dokumentacji zgromadzona w sprawie została przekazana wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 15 lipca 2011 r. sygn. VI SA/Wa 808/11 skargę oddalił. Powyższy wyrok stał się prawomocny albowiem wyrokiem z dnia 19 marca 2013 r. sygn. II GSK 2255/11 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Instytucja wznowienia postępowania, będąca nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 kpa. Z tego też powodu instytucja ta może być stosowana tylko w przypadkach ściśle określonych w ustawie i po spełnieniu koniecznych warunków.

Przepis art. 145 § 1 k.p.a wskazuje na przyczyny wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. pkt 5 w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję (nowe dokumenty muszą być istotne dla sprawy). W treści art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., mowa jest więc o ujawnieniu nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. Strona może na tej podstawie domagać się wznowienia postępowania jedynie wówczas, gdy przed wydaniem decyzji ostatecznej nie wiedziała o tychże okolicznościach lub dowodach.

Do wznowienia postępowania może zatem dojść, jeżeli spełnione zostaną łącznie cztery warunki: po pierwsze - okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, po drugie – są one istotne, po trzecie - zostały one ujawnione po wydaniu decyzji i po czwarte - te "nowe okoliczności faktyczne" i "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję. Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Przez "nową okoliczność istotną" dla sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa – należy więc rozumieć okoliczności prawotwórcze z punktu widzenia znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego.

Z art. 145 § 1 pkt 5 kpa wynika, że samoistną podstawę wznowienia stanowi ujawnienie nowych okoliczności faktycznych; nie może to dotyczyć sytuacji, w której takie okoliczności faktyczne są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną (wyr. NSA w Łodzi z 23.4.1999 r., I SA/Łd 1331/07, ONSA 2000, Nr 2, poz. 74). Nie może być również uznany za "nową okoliczność" lub "nowy dowód" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa brak określonych dowodów w aktach sprawy. Takie ujęcie "nowych okoliczności" i "nowych dowodów" byłoby – w opinii sądu – "zbyt daleko idące" (wyr. NSA z 8.2.2008 r., I OSK 64/07, Legalis). Za "nową okoliczność" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi okoliczności i dowodów, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego (wyr. NSA z 14.9.1998 r., IV SA 970/96, Legalis). Odmienna, a nawet błędna ocena dowodu, który istniał i był znany organowi, nie może stanowić uzasadnienia wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 kpa (wyr. NSA w Łodzi z 24.7.1997 r., I SA/Łd 674/96, Legalis; wyr. NSA z 27.9.2006 r., II OSK 1128/05, Legalis).

W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania, które jest odrębnym trybem od postępowania zwykłego, występuje stadium pierwsze, które warunkuje przejście do następnego stadium postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Takie wyodrębnienie stadium postępowania w sprawie wznowienia postępowania wynika wprost z regulacji art. 149 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 1 kpa). Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 3). We wstępnej fazie postępowania regulującej stwierdzenie dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną organ bada, czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 lub 145a k.p.a., czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został on złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania i czy został zachowany termin z art. 148 k.p.a. Gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.

Reasumując, wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.