Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 789/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-08-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 27  ust. 1 i 2,  art. 31a
journal: Dz.U. 2006 nr 122 poz 851
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi Ł. N. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2012 r. znak [...] w przedmiocie wycofania produktu z obrotu I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego Ł. N. kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] października 2010 r., znak: [...], działając na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 oraz art. 31a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.), zwanej dalej u.p.i.s., w związku z art. 104 i 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej: k.p.a.:

1) wycofał z obrotu na terenie całego kraju wyrób o nazwie "[...]" określony, jako przeznaczony do celów kolekcjonerskich oraz wszystkie podobne wyroby mogące mieć wpływ na bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi,

2) nakazał zaprzestania działalności obiektów służących produkcji, i obrotowi hurtowemu lub detalicznemu wyrobami, o których mowa w pkt 1,

3) decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Sanitarny podał, że w związku ze stwierdzeniem przez Ministra Zdrowia wystąpienia na terenie całego kraju, bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi po użyciu wyrobu o nazwie handlowej "[...]" określonego, jako przeznaczony do celów kolekcjonerskich i wyrobów jemu podobnych (tzw. "[...]") oraz koniecznością natychmiastowego zaprzestania działalności obiektów służących produkcji, obrotowi hurtowemu i detalicznemu tych wyrobów nakazał, w drodze decyzji wycofanie ich z obrotu, w tym zamknięcie obiektów służących produkcji, obrotowi hurtowemu lub detalicznemu. Wskazał jednocześnie, że strona po otrzymaniu decyzji, zobowiązana jest do natychmiastowego jej wykonania, a bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia ludzi uzasadnia nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności.

Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., art. 27 ust. 1 i 2 oraz art. 31a u.p.i.s., po rozpatrzeniu wniosku Ł. N. o ponowne rozpatrzenie sprawy

- utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2010 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że wydanie decyzji z dnia [...] października 2010 r. nastąpiło w związku ze stwierdzeniem przez Ministra Zdrowia występowania na terenie całego kraju, bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi po użyciu wyrobu o nazwie handlowej "[...]" lub podobnych, określanych jako przeznaczone do celów kolekcjonerskich tzw. [...]. Wynikało to ze zgłaszanych przez oddziały toksykologiczne szpitali przypadków nagłych zachorowań młodych ludzi w wyniku używania różnych preparatów i substancji. Przeprowadzone postępowanie epidemiologiczne wykazało, że zachorowania te mają charakter zatruć o przebiegu podobnym do zatruć substancjami psychoaktywnymi. Dodatkowo przeprowadzone przez organy ścigania postępowanie uprawdopodobniło, że zachorowania nastąpiły po zażyciu preparatów nazywanych potocznie [...], w których składzie znajdują się substancje o podobnym działaniu jak środki psychoaktywne. Substancje te nie są umieszczone na listach środków, których posiadanie oraz spożywanie jest zabronione.

Mając powyższe na względzie Główny Inspektor Sanitarny uznał, że produkty te nie mogą znajdować się w obrocie, gdyż stwarzają bezpośrednie zagrożenie nie tylko zdrowia, ale i życia ludzi. W celu uniemożliwienia dalszej sprzedaży tych produktów niezbędne było także nakazanie natychmiastowego zaprzestania działalności obiektów służących produkcji, obrotowi hurtowemu i detalicznemu tych wyrobów.

Jednocześnie decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego dotyczyła wszystkich punktów sprzedaży oraz producentów wyrobów o nazwie "[...]", określanych jako przeznaczone do celów kolekcjonerskich oraz innych o podobnym działaniu. Ze względu na konieczność szybkich działań w warunkach stanu zagrożenia życia i zdrowia, organy państwowej inspekcji sanitarnej, zgodnie z poleceniem wydanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego na podstawie art. 8a ust 3 u.p.i.s., przeprowadziły na terenie całego kraju kontrole obiektów służących produkcji, obrotowi hurtowemu lub detalicznemu tych wyrobów.

Organ wskazał, iż decyzja z dnia [...] października 2010 r. była dostarczona do punktu sprzedaży "[...]", należącego do Ł. N.. Jednocześnie nakazano unieruchomienie obiektu.

Główny Inspektor Sanitarny podniósł, że zgodnie z art. 27 ust. 2 u.p.i.s. państwowy inspektor sanitarny, w przypadku stwierdzenia naruszeń higienicznych i zdrowotnych, które spowodowały bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi nakazuje w drodze decyzji administracyjnej unieruchomienie zakładu pracy lub jego części (stanowiska pracy, maszyny lub innego urządzenia), zamknięcie obiektu użyteczności publicznej, wyłączenie z eksploatacji środka transportu, wycofanie z obrotu środka spożywczego, przedmiotu użytku, materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, kosmetyku lub innego wyrobu mogącego mieć wpływ na zdrowie ludzi albo podjęcie lub zaprzestanie innych działań. Decyzja taka, z mocy prawa, podlega natychmiastowemu wykonaniu. Organ zauważył, że art. 27 ust. 2 u.p.i.s., stanowiący podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji jest szczególnym przepisem, wyposażającym GIS w uprawnienie do nadzwyczajnego, interwencyjnego, doraźnego i niezwłocznego działania. Stanowi on instrument realizacji ochrony zdrowia publicznego, co należy do ustawowych zadań organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej (art. 1 u.p.i.s.). Wykonywanie zadań określonych w art. 1 u.p.i.s. polega na sprawowaniu zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej. Działanie Głównego Inspektora Sanitarnego w granicach wyznaczonych przez art. 27 ust. 2 u.p.i.s., jest działaniem prewencyjnym, zapobiegawczym.

Organ podkreślił, że przesłanką wydania wskazanej decyzji jest stwierdzenie "bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi". W przepisie tym mówi się o takim zagrożeniu, które było spowodowane naruszeniem wymagań higienicznych i zdrowotnych, przy czym przepis art. 27 ust. 2 w/w ustawy nie określa tego, w jakim trybie stwierdzenie naruszenia tych wymagań powinno nastąpić. W ocenie Głównego Inspektora Sanitarnego to stwierdzenie może stanowić nie tylko rezultat kontroli przeprowadzanej przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ale także być wynikiem innych ustaleń (ocen).

W niniejszej sprawie ustalenia te organ, poczynił opierając się na przypadkach odnotowanej interwencji medycznej ze wskazanego powodu, przypadkach zatruć tzw. [...], liczbie osób hospitalizowanych z powodu zażycia [...]. Informację taką Głównemu Inspektorowi Sanitarnemu przekazał również Minister Zdrowia pismem z dnia [...] października 2010r., a zatem organ konstytucyjnie odpowiedzialny za dział administracji rządowej - zdrowie, co uzasadniało w pełni użycie interwencyjnych instrumentów, pozwalających wyeliminować stan zagrożenia bezpieczeństwa dla życia i zdrowia.

Zdaniem organu zaniechanie działania i nie wydanie decyzji z dnia [...] października 2010 r. stanowiłoby dopuszczenie do sytuacji, w której to realne zagrożenie dla bezpieczeństwa życia lub zdrowia ludzi utrzymywałoby się. Brak reakcji organów inspekcji sanitarnej oznaczałby zagrożenie dla zdrowia publicznego, które przy wydaniu takiej decyzji powinno stanowić priorytet. Stan zagrożenia - po przebadaniu zabezpieczonych produktów - okazał się stanem istniejącego niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzkiego, co tylko wzmaga fakt, iż stan zagrożenia na dzień wydania zaskarżonej decyzji miał realny wymiar i rzeczywisty charakter.

Główny Inspektor Sanitarny podkreślił, że w obowiązujących przepisach brak jest definicji "[...]", a zatem w decyzji z [...] października 2010 r. należało w taki sposób sprecyzować to pojęcie ażeby produkty te całkowicie zostały wycofane z obrotu. Wykładnia treści decyzji prowadzi do konstatacji, iż w istocie dotyczy ona [...], tj. produktów, które charakteryzują się szczególnymi cechami, jakie przesądziły o zakwalifikowaniu ich do kategorii "zagrażających życiu lub zdrowiu ludzi". [...]są produktami psychoaktywnymi, tj. oddziaływującymi na układ nerwowy, zawierają substancje psychoaktywne wywołujące pobudzenie, sprzedawane są jako "produkty kolekcjonerskie", nie do spożycia, przy czym powszechnie używane są właśnie w celach konsumpcyjnych, tj. spożywane są przez osoby je zażywające, w określonym celu, jakim jest wywołanie w organizmie stanu pobudzenia itp. Sposób użycia, cel, przeznaczenie są zatem również cechą wspólną wyrobów jakich dotyczyła decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego. Cechy te przypisać należy zarówno wyrobowi o nazwie "[...]" jak również wyrobom podobnym, których dotyczyła decyzja. O ich podobieństwie do wyrobu o nazwie "[...]" przesądzają właśnie właściwości, które te wyroby posiadają (psychoaktywne), zawartość składowa, sposób ich użycia, cel użycia, przeznaczenie itp. Cechą wspólną jest również miejsce, gdzie wyroby takie można było zakupić - tj. sklepy z "[...]", zawierające szczególne oznaczenia, reklamy. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, iż znaczna liczba wyrobów zakwalifikowanych jako tzw. "[...]", których dotyczyła decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego miała formę kapsułek czy też tabletek, czyli typową dla produktów przeznaczonych dla spożycia przez ludzi, a wręcz to spożycie ułatwiających. Ich pozostawienie w obrocie tym bardziej stwarzało realne zagrożenie życia i zdrowia ludzkiego. Przeprowadzone postępowanie epidemiologiczne wykazało, że zachorowania spowodowane tzw. [...]mają charakter zatruć o przebiegu podobnym do zatruć substancjami psychoaktywnymi i że zachorowania nastąpiły po zażyciu preparatów nazywanych potocznie [...], a więc substancjami, w których składzie znajdują się substancje o podobnym działaniu jak środki odurzające lub substancje psychotropowe. Zgodnie z informacją Konsultanta Krajowego w dziedzinie toksykologii klinicznej w okresie lipiec - wrzesień 2010 r. stwierdzono 190 przypadków hospitalizacji pacjentów, którzy zażyli "[...]" (dane z 6 polskich Ośrodków Toksykologii Klinicznej). Szczególne niebezpieczeństwo spożywania tych substancji wynika z faktu, iż charakteryzują się one małą różnicą pomiędzy dawką wywołującą oczekiwany efekt, a dawką śmiertelną. Ma to istotne znaczenie z uwagi na krąg konsumentów tych wyrobów tj. młode osoby sporadycznie i często przypadkowo spożywające te środki. Wyroby, które po doręczeniu decyzji, zostały w hurtowni, należącej do strony, znalezione, niezależnie od nazw na opakowaniach, nosiły cechy, o których mowa wyżej. Były także opatrzone napisami, że jest to wyrób kolekcjonerski.

Główny Inspektor Sanitarny podkreślił, że produkty kolekcjonerskie, które sprzedawał skarżący były opatrzone znakami ostrzegawczymi wskazującymi, że ich spożycie jest groźne dla zdrowia ludzkiego, a zatem było niewątpliwe, że wprowadzanie ich do obrotu, jako produktów kolekcjonerskich o jednoznacznym dla sprzedawcy i nabywcy przeznaczeniu wypełniało dyspozycję art. 27 ust. 2 u.p.i.s. Wskazał ponadto na okoliczność, że wskutek zmian legislacyjnych w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii oraz ustawie o Państwowej Inspekcji Sanitarnej produkty kolekcjonerskie ([...]) uznano za środki zastępcze o działaniu psychoaktywnym, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu jest w Polsce zakazane. Powyższe potwierdza zasadność decyzji z dnia [...] października 2010 r. i uniemożliwia jej zmianę, a wydana decyzja ma nieodwracalny skutek prawny.

Główny Inspektor Sanitarny podkreślił, że decyzja z dnia [...] października 2010 r. wbrew twierdzeniom skarżącego zawierała wszystkie składniki zawarte w art. 107 k.p.a. Podkreślił, że ze względu na konieczność szybkich działań w warunkach stanu zagrożenia życia i zdrowia, decyzja była dostarczona w asyście policji do punktów sprzedaży należących do wszystkich stron postępowania, w tym do strony występującej z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Organ podkreślił, że w przypadku wielości stron, oddzielnych adresatów decyzji, dopuszczalne jest wymienienie ich w tzw. rozdzielniku do decyzji. Takie stanowisko znalazło potwierdzenie w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 1418/07 i z dnia 19 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1067/07 z których wynika, że wskazanie stron postępowania w "rozdzielniku", nie stanowi podstawy do usunięcia decyzji z obrotu prawnego. Rozdzielnik ten stanowi dokumentację wewnętrzną urzędu podległego Głównemu Inspektorowi Sanitarnemu i brak było uzasadnienia, by każda z kilkuset stron otrzymała jego kopię. Główny Inspektor Sanitarny podał także, iż w orzecznictwie dopuszcza się doręczenie kserokopii lub odpisu decyzji. Jest to czynność materialno- techniczna polegająca na przekazaniu stronie postępowania rozstrzygnięcia w sprawie.

Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Ł. N..

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucił jej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 6, art. 10, art. 49, art. 107, art. 109 k.p.a., oraz art. 27 § 1 i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez błędne uznanie, że w przypadku skarżącego zaistniały przesłanki pozwalające na zastosowanie przewidzianych tym przepisem sankcji.

Zdaniem skarżącego rozstrzygnięcie organu I instancji nie zawierało konstytutywnych elementów decyzji tj. prawidłowego oznaczenia stron, uzasadnienia faktycznego, podpisu osoby upoważnionej. Wskazał, że organ wydający decyzję załamał zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu pozbawiając stronę możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a ponadto decyzja została wydana "na zamówienie polityczne".

Skarżący wskazał, że gdyby organ właściwie prowadził postępowanie ustaliłby z pewnością, że nie prowadził on sprzedaży środków o nazwie "[...]" czy "[...]". Tym samym w opinii skarżącego nie prowadził on jakiejkolwiek działalności mogącej mieć wpływ na bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. Nr 270), dalej p.p.s.a.

Kontrolując zaskarżoną decyzję w oparciu o wskazane kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne.

W ocenie Sądu decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawą kontrolowanej przez Sąd decyzji jest art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zgodnie z którym w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień, natomiast jeżeli naruszenie tych wymagań spowodowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, państwowy inspektor sanitarny nakazuje unieruchomienie zakładu pracy lub jego części (stanowiska pracy, maszyny lub innego urządzenia), zamknięcie obiektu użyteczności publicznej, wyłączenie z eksploatacji środka transportu, wycofanie z obrotu środka spożywczego, przedmiotu użytku, materiału i wyrobu przeznaczonego do kontaktu z żywnością, kosmetyku lub innego wyrobu mogącego mieć wpływ na zdrowie ludzi albo podjęcie lub zaprzestanie innych działań. Decyzje w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu.

Główny Inspektor Sanitarny zastosował również art. 31a ust. 1 u.p.i.s., stanowiący, iż Główny Inspektor Sanitarny może podejmować wszelkie czynności należące do zakresu działania państwowego inspektora sanitarnego, jeżeli przemawiają za tym względy bezpieczeństwa sanitarnego. W tych przypadkach Główny Inspektor Sanitarny staje się organem pierwszej instancji. O podjęciu czynności Główny Inspektor Sanitarny zawiadamia właściwego wojewodę lub starostę.

Zauważyć należy, iż jedną z kardynalnych zasad postępowania administracyjnego, jest określona w art. 7 k.p.a., zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, nakładająca na organ prowadzący postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Stosownie do tego przepisu, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej realizuje szereg przepisów szczegółowych, a zwłaszcza przepisy o postępowaniu dowodowym. Nakładają one na organ obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego. Jedynie na podstawie całokształtu materiału dowodowego (poddanego wszechstronnej analizie) organ może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 77 § 1 i 80 k.p.a.). Treść uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia w sprawie powinna dokumentować wypełnienie przez organ wymienionych obowiązków procesowych i odnosić się do zakresu przeprowadzonego postępowania. Organ winien w tym względzie przestrzegać wymogów uzasadnienia decyzji - faktycznego i prawnego, określonych w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Motywy decyzji, obejmujące kryteria jakimi się kierował podejmując rozstrzygnięcie, winny nawiązywać w swoich ocenach wprost do stanu faktycznego istotnego w sprawie, w tym obejmować swoją treścią stanowisko organu względem argumentacji strony postępowania. Strona winna zostać przekonana o zasadności podjętego rozstrzygnięcia. W końcu, także zauważyć należy, iż zgodnie z art. 8 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli.

Zdaniem Sądu wskazane zasady postępowania administracyjnego nie były w niniejszej sprawie przestrzegane.

Jest niesporne, że Główny Inspektor Sanitarny był uprawniony do natychmiastowego działania w celu eliminacji określonego wyrobu z obrotu na terenie kraju. W przypadku stwierdzenia na podstawie informacji o podjętych interwencjach medycznych, zatruć tzw. [...], czy wzrastającej w sposób nagły liczbie osób hospitalizowanych, u których stwierdzono zażycie tzw. "[...]" ("[...]") organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, do których obowiązków ustawowych należy ochrona zdrowia publicznego poprzez m. in. sprawowanie nadzoru nad warunkami zdrowotnymi żywności, żywienia i przedmiotów użytku w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych (art. 1 pkt 6 upis), zobligowane są do podjęcia odpowiedniej interwencji i zastosowania środków przewidzianych w ustawie, w tym także działań o charakterze przyspieszonym i nadzwyczajnym.

W okolicznościach faktycznych sprawy, takie informacje pojawiały się, więc organ był obowiązany do interwencji w trybie pilnym. Mógł więc wydać decyzję nakazującą wycofanie wyrobu z obrotu, mimo, iż do jednoznacznego ustalenia wystąpienia tego zagrożenia konieczne jest przeprowadzenie odpowiedniego postępowania wyjaśniającego, w tym dokładne zbadanie produktów wycofanych z obrotu na terenie kraju.

Wskazać również należy, iż treści art. 27 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wynika obowiązek natychmiastowego wykonania decyzji wydanej w oparciu o ten przepis.

W tym miejscu należy się odnieść do kontrolowanej decyzji organu odwoławczego oraz stwierdzić, iż jakkolwiek organ I instancji mógł, z uwagi na konieczność działania w trybie pilnym-interwencyjnym, działać na granicy, ew. z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, to już obowiązkiem organu II instancji było ponowne rozpoznanie sprawy, w jej całokształcie, z uwzględnieniem obowiązujących zasad postępowania.

I tak, rzeczą organu po wydaniu decyzji z dnia [...] października 2010 r., powinno być zabezpieczenie w sklepach prowadzonych przez skarżącego próbek poszczególnych produktów, a następnie przeprowadzenie właściwych badań potwierdzających niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia ludzkiego konkretnych substancji znajdujących się w tych produktach.

Główny Inspektor Sanitarny, który, jak wskazano wyżej, mógł w sposób przyspieszony i zdecydowany ingerować w sferę prowadzonej działalności gospodarczej polegającej na obrocie substancjami, co do których zachodziło wysokie prawdopodobieństwo szkodliwości dla życia i zdrowia ludzkiego, miał obowiązek zindywidualizowania kryteriów decyzji, wykazania, jakie produkty zabezpieczono w sklepach skarżącego i czy rzeczywiście stanowiły one określone niebezpieczeństwo dla osób, które mogły je nabyć i użyć. W tym celu, przed wydaniem zaskarżonej decyzji konieczne było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego obejmującego badania laboratoryjne pobranych próbek, analizę substancji zawartych w produktach objętych zaskarżoną decyzją i ich wpływu na życie i zdrowie ludzkie. Wyniki takiego postępowania powinny zostać omówione w zindywidualizowany sposób i w odniesieniu do podjętych działań przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

W niniejszej sprawie, organ takich ustaleń nie poczynił.

Główny Inspektor Sanitarny, w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r. nie wskazał jakie sklepy skarżącego podlegały zamknięciu, czy zabezpieczono w nich substancje zwane "[...]", w jakich ilościach i jakiego rodzaju. W protokołach kontroli z dnia [...]stycznia 2011 i z dnia [...] lutego 2011 r. przeprowadzonych z udziałem skarżącego i w należących do niego punktach handlowych nie stwierdzono podczas kontroli produktów zwanych "[...]". Okoliczności te nie znalazły żadnego odzwierciedlenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie zostały przez organ przeanalizowane.

Nie poparte jest więc żadnym dowodem stwierdzenie organu zawarte w kontrolowanej decyzji, iż w składzie produktów, tzw. "[...]" znajdowały się substancje wykazujące działanie psychoaktywne.

Wydając zaskarżoną decyzję Główny Inspektor Sanitarny oparł się faktycznie na zmienionych regulacjach ustawowych w myśl których dopalacze uznane zostały za tzw. środki zastępcze, których wprowadzenie do obrotu na mocy ustawy jest zakazane oraz na danych statystycznych dotyczących ilości sklepów z [...]i przypadków hospitalizacji pacjentów. Dane te nie mogą jednak stanowić wystarczającej podstawy do represyjno-zapobiegawczych działań w stosunku do podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą.

W ocenie Sądu, bez zabezpieczenia środków, które znajdowały się w sklepie należącym do skarżącego, a następnie bez przeprowadzenia badań laboratoryjnych i wykazania w sposób jednoznaczny szkodliwego, psychoaktywnego działania tzw. "[...]", przedwczesne było powoływanie się przez organ na zapisy ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i definicję środka zastępczego, zawartą w art. 4 pkt 27 tej ustawy. W każdym bądź razie okoliczność ta nie mogła stanowić podstawy do uchylenia się przez organ od należytego wyjaśnienia sprawy. Wskazać w tym miejscu należy, że ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii wymienia substancje, które są zróżnicowane w zależności od stopnia uzależniania, są to bowiem środki, których zażywanie może prowadzić do narkomanii. Cechą zaś narkomanii jest uzależnienie od środków psychoaktywnych wywołujących szkody zdrowotne. W celu ograniczenia tych szkód zdrowotnych ustawa przewiduje zwalczanie obrotu tymi środkami. Rzeczą jednak organu inspekcji sanitarnej jest wykazanie przesłanki z art. 27 ust. 2 ustawy o inspekcji sanitarnej, bowiem ten przepis stanowi materialno – prawną podstawę kontrolowanej decyzji. Wystąpienie więc określonych substancji winno zostać powiązane z określonymi wyrobami kolekcjonerskimi zatrzymanymi w sklepach skarżącego, jak również niezbędne wykazanie, czy wyroby te stanowią bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Jeśli bowiem zatrzymane w sklepie wyroby nie stanowiłyby produktów, o których mowa w treści rozstrzygnięcia organu I instancji, to nie powinny zostać wycofane z obrotu.

W tym miejscu wskazać należy, że z akt administracyjnych przedstawionych Sądowi nie tylko nie wynika, czy i jakie środki "[...]" zabezpieczono, ale także, czy dotyczyło to obu sklepów należących do skarżącego. z wyciągu z rozdzielnika do decyzji z dnia [...] października 2010 r. wynika kto był adresatem decyzji. organy miały jednak obowiązek sporządzenia protokołu określającego miejsce i rodzaj zabezpieczonych środków.

Stosownie bowiem do art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej zobowiązany jest rozstrzygnąć indywidualną sprawę w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Jest więc zobowiązany zebrać, a następnie rozpatrzyć wszystkie zgromadzone dowody.

Organ rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w stosunku do konkretnego podmiotu nie wyjaśnił powyższych kwestii, czym naruszył art. 7 kpa, 77 § 1 k.p.a., 80 kpa i 107 § 3 k.p.a.

Ponownie rozpatrując sprawę rzeczą organu będzie ponowna analiza sprawy, z poszanowaniem zasad wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a następnie wydanie w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy stosownego rozstrzygnięcia.

Uznając, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy,Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 §1 pkt 1 c p.p.s.a., orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy, o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.