Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 3742/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 marca 2022 r. sprawy ze skargi J.R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracyjnych z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej MSWiA/organem) decyzją z dnia [...] września 2021 r. nr [...] (zwaną dalej decyzją z dnia [...] września 2021 r.) po rozpatrzeniu wniosku Pana J. R. z dnia [...] listopada 2017 r. (zwanego dalej wnioskodawcą/skarżącym) postanowił ponownie odmówić wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno- Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U.

z 2018 roku poz. 132, z późn. zm. zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową).

Ustalono, że skarżący wnioskiem z dnia [...] listopada 2017 r. wystąpił do MSWiA o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. ustawy zaopatrzeniowej.

Z akt sprawy wynika, że skarżący został zwolniony ze służby w Urzędzie [...] Państwa w dniu [...] stycznia 1999 r. i ma ustalone prawo do emerytury

i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio

art. 15c i 22a ustawy zaopatrzeniowej, przy czym nie wypłaca się renty inwalidzkiej

z uwagi na posiadanie prawa do korzystniejszej emerytury. Z pisma z dnia [...] marca 2017 r. Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu tj. informacji o przebiegu służby Nr [...] wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie służby od dnia [...] marca 1989 r. do dnia [...] lipca 1990 r. W sprawie ustalono, że całkowity okres służby ww. wynosi 34 lata, 10 miesięcy i 22 dni, z czego okres służby na rzecz totalitarnego państwa wynosi 1 rok, 4 miesiące i 23 dni. Z kopii akt osobowych o sygn. IPN [...], przekazanych pismem z dnia [...] lutego 2018 r., (znak: [...] przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie wynika, aby skarżący nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego

w piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r. (znak: [...]) przekazał informację dotyczącą przebiegu służby ww. funkcjonariusza. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów nie wynika, aby były funkcjonariusz po dniu 12 września 1989 r. uchylał się od wykonywania zadań i obowiązków służbowych bądź wykonywał je w sposób niewłaściwy. Skarżący pełniąc służbę w Urzędzie Ochrony Państwa wielokrotnie miał zwiększany dodatek służbowy do uposażenia, został również odznaczony Złotym Medalem "Za Zasługi Dla Obronności Kraju". Ponadto wskazano, że brak jest materiałów dotyczących wszczynania i prowadzenia w stosunku do ww. postępowań karnych oraz karno-skarbowych oraz informacji o wyrokach za czyny popełnione

w trakcie trwania stosunku służbowego. Brak jest również zaświadczeń wskazujących na podejmowanie czynności służbowych w warunkach szczególnego zagrożenia życia i zdrowia.

Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję.

Wyrokiem z dnia 5 listopada 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie (sygn. akt II SA/Wa 740/19) uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r.

W ocenie Sądu organ dokonał błędnej interpretacji normy prawnej, którą uczynił podstawą badanego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu wykładnia art. 8a ustawy zaopatrzeniowej w określonym stanie faktycznym dała podstawę

do twierdzenia, że w przypadku skarżącego zostały spełnione obydwie przesłanki

z art. 8a ust.1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, od istnienia których ustawodawca uzależnił możliwość wyłączenia stosowania przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a. Zdaniem Sądu skoro strona pełniła służbę przed 31 lipca 1990 r. w wymiarze jedynie 1 roku, 4 miesięcy i 23 dni, zaś cała pełniona przez stronę służba wynosiła 34 lata, 10 miesięcy i 22 dni, to już samo zestawienie powyższych okresów świadczy o tym, że służba na rzecz tzw. totalitarnego Państwa nie miała znacznej długości, a nawet że wręcz nie była długa. Jeszcze korzystniej dla strony wygląda zaś zestawienie długości służby pełnionej przed 31 lipca 1990 r. z długością trwania tzw. Państwa totalitarnego, czy długością życia skarżącego.

W ocenie Sądu uprawnionym było określenie przedmiotowej służby pełnionej przez skarżącego przed 31 lipca 1990 r. mianem krótkotrwałej.

Zdaniem Sądu przesłanka opisana w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, w zasadnie została potwierdzona przez organ. W uzasadnieniu skarżonej decyzji organ przywołując zawartość akt osobowych funkcjonariusza, oraz informację udzieloną o skarżącym przez Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, z których wynika, ze strona w sposób rzetelny wykonywała zadania

i obowiązki po 12 września 1989 r. w tym, że miała zwiększany dodatek służbowy do uposażenia oraz została odznaczona Złotym Medalem "Za Zasługi dla Obronności Kraju" – nie zakwestionował owej rzetelności.

Sąd wskazując, że nawet hipotetycznie przyjmując istnienie trzeciej przesłanki w postaci "szczególnie uzasadnionego przepadku", to należało uznać, iż podnosząc twierdzenie o jej istnieniu, organ w żaden sposób nie wyjaśnił sposobu swojego rozumowania w tym zakresie. Nie dokonał bowiem wykładni art. 8a omawianej ustawy. Nadto nie przeanalizował służby skarżącego, pod kątem istnienia omawianych "szczególnych okoliczności". Nie wykazał nawet minimum staranności, bowiem nie odniósł się do argumentacji, jaką strona podniosła we wniosku inicjującym niniejsze postępowanie, jak i do faktów o przebiegu służby strony podanych przez Szefa ABW. Kwestię ową organ spuentował jedynie zdawkowym stwierdzeniem, że strona nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie.

Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do tego, aby wydać decyzję uwzględniającą wnioski przedstawione przez Sąd administracyjny w niniejszym uzasadnieniu.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2020 r.

(I OSK 203/20) skargi kasacyjnej MSWiA od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 740/19 w sprawie ze skargi skarżącego na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych

i Administracji z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy, oddalił skargę kasacyjną.

Zdaniem NSA, przyjąć należy, że jednoczesne spełnienie kryteriów "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" jest istotnym argumentem służącym obaleniu domniemania służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań

i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, i tym samym może uprawniać do przyjęcia, że spełniona została przesłanka "szczególnie uzasadnionych przypadków", chyba że w realiach konkretnej sprawy zostanie wykazane, że mimo spełnienia powyższych kryteriów, funkcjonariusz był zaangażowany w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, a zatem brak podstaw, aby przy przyjęciu "szczególnie uzasadnionych przypadków" wyłączać w stosunku do niego unormowania ustawowe odbierające mu prawo niesłusznie nabyte.

NSA podniósł, że "...w odniesieniu do kryterium "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", należy stwierdzić, że brak powodów, aby kryterium rzetelności rozumieć inaczej niż w sposób standardowo przyjęty w języku polskim. Działać "rzetelnie" to działać dokładnie, należycie, uczciwie (zob. B. Dunaj (red.): Słownik współczesnego języka polskiego, Warszawa 1999, tom 2, s. 285), czyli innymi słowy w sposób, który powinien cechować normalne wykonywanie obowiązków przez każdego człowieka. Nie ma podstaw do kwestionowania rzetelności wykonywania obowiązków, jeżeli brak dowodów na działanie nierzetelne, takich jak np. nagany czy inne przewidziane prawem sankcje negatywne będące reakcją na sposób działania określonej osoby. Dla stwierdzenia rzetelności działania nie jest konieczne legitymowanie się nagrodami czy wyróżnieniami dotyczącymi przebiegu służby, chociaż niewątpliwie nagrody takie i wyróżnienia mogą ugruntowywać w przekonaniu o rzetelności wykonywania zadań i obowiązków. Dla oceny rzetelności tego rodzaju działań nie jest również konieczne wykazywanie działania z narażeniem zdrowia

i życia, chociaż niewątpliwie również takie działania (ustawodawca posługuje się

w tym przypadku zwrotem "w szczególności") mogą przemawiać za rzetelnością wykonywania zadań i obowiązków. Analiza art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej wykazuje, że wskazanie na "narażenie życia i zdrowia", po określeniu w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej zasadniczego kryterium – "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków", nie zawęża "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków" wyłącznie do służby pełnionej z narażeniem zdrowia i życia."

Zdaniem NSA, wykładnia "krótkotrwałości służby przed dniem 31 lipca 1990r." w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, dokonana przez Sąd pierwszej instancji, jest prawidłowa.

MSWiA zaskarżoną decyzją ponownie odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ww. ustawy z dnia 18 lutego 1994 r.

Organ uznał, że ocena prawna wyrażona przez Sąd w wyroku z dnia 5 listopada 2019 r. (sygn. akt II SA/Wa 740/19), że uprawnionym było określenie przedmiotowej służby pełnionej przez skarżącego przed 31 lipca 1990 r. mianem krótkotrwałej i rzetelnej nie wymaga rozważań.

Wskazał, że na kanwie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia

13 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1895/19, kluczowe w kontekście badania przez organ zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku", jest ustalenie czy były funkcjonariusz angażował się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań

i funkcji.

Organ uznał, że badając charakter wykonywanych przez wnioskodawcę zadań dla ustroju państwa totalitarnego, wskazać należy przede wszystkim czym zajmowały się komórki organizacyjne, w których skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa. Wnioskodawca pracował w Wydziale [...] Departamentu [...] MSW, który odpowiadał za inwigilację i zwalczanie szeroko rozumianej opozycji politycznej.

W ocenie organu analizując powyższe bezsprzecznym jest, iż prowadzenie szeroko zakrojonych praktyk, mających na celu zwalczanie niewygodnej dla ówczesnej władzy opozycji, w tym w szczególności NSZZ "Solidarność", charakterystyczne są dla ustroju państwa totalitarnego. Stąd też, zdaniem organu, zbytecznym byłoby podejmowanie głębszego argumentowania, że z punktu widzenia demokratycznego państwa prawa czynności tego typu są nie do przyjęcia. Sam fakt stosowania przez komunistyczny reżim Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej ściśle określonych machinacji wymierzonych w legalnie funkcjonującą opozycję wzbudza już wyłącznie konotacje pejoratywne, pomijając już aspekt stosowanych przy tym metod, które - jak powszechnie wiadomo - niewątpliwie wiązały się z łamaniem praw człowieka.

W ocenie organu, powyższy wydział stanowił ważne ogniwo w funkcjonowaniu SB, przyczyniając się do realizowania typowych dla reżimu totalitarnego jego zadań

i funkcji, które przez długi okres skutecznie eliminowały wszelkie przejawy dążeń wolnościowych w Polsce. Nie sposób zatem zaprzeczyć, że funkcjonariusz zatrudniony w tejże jednostce organizacyjnej uczestniczył w podtrzymaniu działalności aparatu represyjnego PRL.

Organ podniósł, iż wnioskodawca utożsamiał się z ustrojem totalitarnym, czego odzwierciedleniem było jego ponadprzeciętne zaangażowanie wybiegające poza zakres zwykłych obowiązków służbowych. Powyższą okoliczność, na gruncie przedmiotowej sprawy procedowanej w trybie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, niewątpliwie trzeba wziąć pod uwagę oceniając czy w przypadku zainteresowanego występuje szczególnie uzasadniony przypadek.

Na potwierdzenie wyżej opisanych okoliczności organ wskazał, że były funkcjonariusz nie tylko nawiązał stosunek prawny w ramach służby państwowej,

w czasie trwania ustroju państwa totalitarnego, poprzez realizowanie ściśle określonych czynności, lecz wykazywał on się również własną inicjatywą, mającą na celu umacnianie tegoż ustroju. Wskazać przy tym należy na jego aktywność, która przejawiała się m.in. w przynależności do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.

W przekazanej przez IPN dokumentacji personalnej wskazywano o nim: "(...) W tej szkole wstąpiłem do PZPR (...)", "(...) W życiu społeczno-politycznym udzielałem się o czym świadczy: pełniłem funkcje z wyboru w PZPR - przez 1-wszą kadencję byłem [...] KP Jednostki, byłem radnym Miejskiej Rady Narodowej w L., przewodniczącym [...] Komitetu Przeciwalkoholowego w Jednostce i wiele innych (...)" (zob. karta 11 sygn. akt [...]).

W ocenie organu strona spełnia przesłanki zawarte w art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej. Jednakże zważywszy na wyżej opisaną postawę zainteresowanego w kontekście zaangażowania w realizowaniu zadań w strukturach Służby Bezpieczeństwa oraz członkostwo w Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie jest uzasadnionym stwierdzenie, że przedmiotowa sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na skorzystanie z uprawnień wynikających z powyższego przepisu ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy ogólnie obowiązującego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie:

- prawa materialnego, tj. art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, które miało wpływ na wynik sprawy

- przepisów postępowania, tj, art. 7, art. 10 par. 1 i art. 81, art. 35 par. 1 i par. 3, art. 77 par. 1 oraz art. 107 par. 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. Z 2021 r. poz.735, 1491), które miały wpływ na wynik sprawy.

Wskazał, że na polecenie przełożonego (ustne) przez cały okres służby, również po przemianowaniu w dniu [...] września 1989 r. Departamentu [...]

w Departament [...] Konstytucyjnego Porządku Państwa aż do jego zlikwidowania w dniu [...] lipca 1990 r. zajmował się zbieraniem wycinków prasowych o grupach terrorystycznych na świecie (bez Polski), tworzenie katalogu tych grup

i wydarzeń z nimi związanych.

W związku z powyższym wnosił o uchylenie decyzji nr [...] z dnia [...] września 2021 r. MSWiA i zobowiązanie organu do wydania w określonym przez Sąd terminie decyzji uwzględniającej wniosek z dnia [...] listopada 2017 r.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.

z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Kontrola ta jest dokonywana według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego aktu.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

MSWiA decyzją z dnia [...] września 2021 r. odmówił wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Powyższa decyzja została wydana w następstwie uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 740/19, (wyrok NSA z dnia 5 listopada 2020 r., sygn. akt

I OSK 203/20, oddalający skargę kasacyjną organu), który uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...]

o odmowie wyłączenia stosowania przepisów ustawy zaopatrzeniowej w oparciu

o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a..

W tym stanie rzeczy Sąd był obowiązany dokonać oceny zaskarżonej decyzji w świetle art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego, która zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych

i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości

w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. np. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2101/11, publ. CBOSA).

Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem zarówno organ administracji, jak i sąd, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej i zaleceń zawartych w prawomocnym wyroku (por. wyrok NSA z dnia

1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, publ. LEX 745376). Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa czyniącej pogląd Sądu nieaktualnym, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów

i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Powyższe przesłanki nie zaistniały

po uprawomocnieniu się wyroku WSA w Warszawie z dnia 5 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 740/19.

W niniejszej sprawie zastosowanie ma również art. 170 p.p.s.a., zgodnie

z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, wydając zaskarżoną decyzję organ dopuścił się naruszenia art. 153 w związku z art. 170 p.p.s.a., co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji. Pominął bowiem ocenę prawną

i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w ww. prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2019 r. (sygn. akt II SA/Wa 740/19) oraz wyroku NSA z dnia 5 listopada 2020 r. (sygn. akt

I OSK 203/20).

Sądy podkreśliły, że w sprawie zostały spełnione dwa warunki (z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy) a obowiązkiem organu było zbadanie, czy w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Zaniechanie organu w tym zakresie skutkowało, w ocenie Sądu, naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a.) w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie Sąd dokonał wykładni pojęcia "szczególnie uzasadniony przypadek" wskazując, iż nie ogranicza się ono do sytuacji, w których funkcjonariusz wyróżnia się, czy też podsiada nadzwyczajne, ponadprzeciętne zasługi

i jednocześnie legitymuje się krótkim okresem pełnienia służby na rzecz totalitarnego państwa. Jak wskazał Sąd, "szczególnie uzasadnionym przypadkiem może być bowiem przykładowo sytuacja, gdy zastosowanie reguły z art. 15c ust. 3 ustawy zaopatrzeniowej prowadziłoby do utraty uprawnień nabytych w trakcie służby na rzecz niepodległej Polski w - ponadprzeciętnych dla służb mundurowych - warunkach narażenia życia, a - w świetle dostępnych informacji - danemu funkcjonariuszowi nie można przypisać konkretnych, godzących w wolności obywatelskie, działań

w ramach pełnienia służby w okresie istnienia totalitarnego państwa".

Sąd wskazał, iż przyjęte rozwiązania mają służyć wyeliminowaniu stanu, gdy określone osoby miałyby czerpać nadal korzyści z tytułu służby na rzecz totalitarnego państwa np. wobec korzystniejszych niż ogólne reguł ustalania wysokości świadczeń dla służb mundurowych. W uzasadnieniu do ww. ustawy trafnie podkreślano, że uzyskane z tego tytułu przywileje nie podlegają ochronie na równi z innymi prawami nabytymi. Nie może to jednak w pełni niweczyć uprawnień wynikających

z późniejszego pełnienia służby według rygorów określonych przez prawodawcę

i znanych osobie kontynuującej służbę. Wolą prawodawcy było niewątpliwie wykluczenie sytuacji prowadzących do pokrzywdzenia takich osób - utraty wypracowanych oddaną służbą przywilejów emerytalnych.

Rzeczą organu było zatem dokonanie oceny, czy w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek" we wskazanym wyżej rozumieniu tego pojęcia. Tymczasem organ nie uwzględnił wykładni ww. pojęcia dokonanej przez Sąd, co stanowi o naruszeniu art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 8 ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.

Stwierdzając, że w sprawie nie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek" organ w zaskarżonej decyzji powołał się na fakt, że skarżący pracował w Wydziale [...], Departamentu [...] MSW, który odpowiadał za inwigilację i zwalczanie szeroko rozumianej opozycji politycznej. Organ ogólnie odniósł się do jego przynależności

o PZPR i pełnionych tam funkcji oraz do zadań komórek, w których pracował skarżący.

Organ nie przedstawił natomiast żadnych przekonujących argumentów, że skarżącemu można przypisać konkretne, godzące w wolności obywatelskie, działania w ramach pełnienia służby w okresie istnienia "totalitarnego państwa",

a właśnie w przypadku stwierdzenia takich działań, jak wskazał NSA w wyżej cytowanym orzeczeniu, można by przyjąć, że brak jest podstaw do zastosowania uprawnienia z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.

Wobec stwierdzonych naruszeń prawa materialnego oraz procesowego Sąd orzekający orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zobowiązanie organu, na podstawie art. 145a § 1 k.p.a., do wydania w określonym terminie decyzji na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej wyłączającej stosowanie art. 15c i 22a ww. ustawy. Przepis ten nie znajduje bowiem zastosowania w przypadku, gdy rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Rozpatrując sprawę ponownie MSWiA zobowiązany będzie uwzględnić ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia z dnia 5 listopada 2019 r. (sygn. akt II SA/Wa 740/19), wyroku NSA z dnia 5 listopada 2020 r. (sygn. akt I OSK 203/20) oraz w niniejszym wyroku. W związku z tym organ zważy, że wobec spełnienia

w przypadku skarżącego kryteriów z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, winien dokonać oceny, czy w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek" stosując wykładnię tego pojęcia dokonaną przez Sądy w ww. wyrokach oraz realizując sformułowane tam zalecenia co do dalszego postępowania, wskazane ponownie w niniejszym wyroku.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 153 p.p.s.a. oraz art. 119 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

-----------------------

10