Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 78/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.10a ust.1
journal: Dz.U. 2019 poz 1505
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa t.j.
article: art. 145 § 1, art.200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 352 poz 9 art. 3 ust. 2 i 7
law: Rozporządzenie Komisji UE nr 1408/2013 z 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej  do pomocy de minimis w sektorze rolnym.
article: art. 15zzs4 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: § 13v, § 13z
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

SENTENCJA

Dnia 9 kwietnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia NSA Janusz Nowacki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 kwietnia 2021 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy producentowi rolnemu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] r. nr [...]; 2. zasadza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz J. K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. 3. e.o.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 78/21

UZASADNIENIE

W dniu 10 października 2019 r. J. K.i złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w K. wniosek o przyznanie pomocy suszowej za 2019 r., ubiegając się o przyznanie pomocy de minimis do powierzchni 69,07 ha upraw rolnych (z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych), na których wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% uprawy i mniej niż 70% danej uprawy. Do wniosku strona dołączyła protokół nr 608/2019 z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego, sporządzony w dniu 22 sierpnia 2019 r. oraz kopię polis ubezpieczeniowych PZU nr [...], nr [...] nr [...],nr [...] wraz potwierdzeniem zapłaty składki ubezpieczeniowej.

W dniu 18 sierpnia 2020 r. do Biura Powiatowego ARiMR w K. wpłynął wniosek J. K. o udzielenie pomocy na podstawie § 13z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR (Dz.U. z 2015 r., poz. 187), dalej rozporządzenie, dla producenta rolnego, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym w związku z epidemią COVlD-19. Strona składając powyższy wniosek jednocześnie oświadczyła, że zrzeka się z prawa do pomocy o której mowa w § 13v ust. 1 rozporządzenia, o którą ubiegała się na podstawie wniosku z dnia 10 października 2019 r.

W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. wydał decyzję o umorzeniu postępowania wszczętego w dniu 10 października 2019 r. o przyznanie pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnej produkcji rolnej powstały szkody w uprawach rolnych, spowodowane wystąpieniem w 2019r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi.

Z kolei decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K.odmówił przyznania pomocy na podstawie § 13z rozporządzenia. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że łączna kwota pomocy de minimis nie może przekroczyć limitu wynoszącego 20 000 euro, który obejmuje rok bieżący oraz poprzednie dwa poprzedzające go lata podatkowe. Na podstawie danych, do których ma dostęp z urzędu, organ I instancji stwierdził, że kwota pomocy de minimis otrzymanej przez stronę w tym okresie wyniosła 13455,24 euro. Organ wskazał przy tym, na otrzymane przez stronę płatności. Kwota dostępnego limitu pomocy dla strony wyniosła zatem 6544,76 euro (20000 euro - 13455,24 euro = 6544,76 euro), czyli 29 142,51 zł (po przeliczeniu zgodnie z kursem euro na dzień 16 września 2020 r., zaś przysługująca stronie płatność to 34535 zł. Ze względu na przekroczenie limitu pomocy de minimis wnioskowana płatność nie mogła zostać, w ocenie organu I instancji, przyznana.

Odwołanie od ww. decyzji wniósł J. K., domagając się jej uchylenia. Strona podniosła, że pomoc na podstawie § 13z rozporządzenia, o którą się ubiegała, jest niezależna od limitu de minimis, a przesłanką jej udzielenia jest zagrożenie utraty płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym w związku z epidemią Covid-19.

Decyzją z dnia [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że występując w dniu 10 października 2019 roku z wnioskiem o przyznanie pomocy suszowej 2019, w sekcji IX formularza, strona wnioskowała o przyznanie "pomocy de minimis w rolnictwie, udzielanej na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 w przypadku, gdy szkody wyniosły nie więcej niż 30 % średniej rocznej produkcji w gospodarstwie rolnym z ostatnich trzech lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji." W sekcji IX.I. część A wniosku strona zadeklarowała do objęcia pomocą 69,07ha upraw rolnych (z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych) na których szkody spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy spowodowały utratę co najmniej 30% i mniej niż 70% tych uprawy. Do wniosku strona dołączyła protokół nr 33/2019 z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym, sporządzony w dniu 22 sierpnia 2019 r. Przedstawiony przez stronę protokół potwierdzał zadeklarowaną we wniosku powierzchnię, na której wystąpiły szkody, oraz procentową wysokość szkód w produkcji roślinnej.

Następnie, w dniu 18 sierpnia 2020 r. strona złożyła wniosek o udzielenie pomocy finansowej dla producenta rolnego, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym w związku z epidemią Covid-19.

Zgodnie z §13z ust. 1 rozporządzenia o płatność na podstawie tego przepisu mogą się ubiegać producenci rolni, których gospodarstwo jest zagrożone utratą płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym w związku z epidemią COVID-19 oraz którym nie została przyznana pomoc wskazana w § 13v ust. 1 rozporządzenia, po zrzeczeniu się przez nich prawa do tej pomocy. Oznacza to konieczność wycofania wniosku oczekującego na rozpatrzenie. Organ wskazał, że oświadczenie o wycofaniu wniosku złożonego w 2019 r. jest zawarte w treści wniosku z dnia 18 sierpnia 2020 r. Stosownie zaś do §13 z ust 4 rozporządzenia wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, ustala się zgodnie z § 13v.

Zgodnie z §13v ust. 7 rozporządzenia kwotę wnioskowanej pomocy ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta powierzchni uprawy, na której wystąpiły szkody oraz stawki pomocy. Kwota pomocy ulega pomniejszeniu o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia (§ 13v ust. 13).

Organ odwoławczy wskazał, że zadeklarowana przez stronę do pomocy de minimis jako objęta szkodami w 2019 r. to 69,07 ha, natomiast stawka pomocy w przypadku szkód powstałych w uprawach rolnych wynoszących co najmniej 30% i mniej niż 70% danej uprawy to 500 zł. Warunek ubezpieczenia co najmniej 50% upraw w gospodarstwie został spełniony. Zatem wysokość pomocy możliwej do przyznania stronie pomocy wynosiła 34535 zł (69,07 ha*500 zł = 34 535 zł).

Łączna kwota przysługującej pomocy, stosownie do treści § 13v ust. 10 pkt 1 rozporządzenia, nie może przekroczyć 90% kwoty obniżenia dochodu z produkcji rolnej obliczonego zgodnie z art. 25 ust. 6 rozporządzenia nr 702/2014 - dla gospodarstw rolnych położonych na obszarach z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami określonymi w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, jak też nie może przekroczyć kwoty dostępnego limitu pomocy de minimis dla danego producenta rolnego (w niniejszej sprawie to 6544,76 euro). Zgodnie bowiem art. 3 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 352, str. 9; zm.: Dz. U. UE. L. z 2019 r. str. 51.), dalej rozporządzenie UE nr 1408/2013 r., całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć 20 000 EUR w okresie trzech lat podatkowych. Natomiast art. 3 ust. 7 ww. rozporządzenia stanowi, że jeżeli z powodu udzielenia nowej pomocy de minimis zostałyby przekroczone pułapy de minimis, górny limit krajowy lub górny limit sektorowy, o których mowa w ust. 2, 3 i 3a, nowa pomoc nie może być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia.

Wskazując następnie na wzór, według którego oblicza się wysokość pomocy, organ dokonał stosownych obliczeń i stwierdził, że kwota dostępnego limitu pomocy dla strony na dzień wydania decyzji organu I instancji wynosiła 6544,76 euro x 4,48 zł = 29320,52 zł.

Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz.U. z 2020 poz. 708), równowartość pomocy w euro ustala się według kursu średniego walut obcych, ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, obowiązującego w dniu udzielenia pomocy. Średni kurs euro ogłoszony przez NBP na dzień 21 września 2020 r. (dzień wydania organu I instancji) wynosił 4,48zł

Zatem w ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie został spełniony warunek do przyznania pomocy de minimis, określony w art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013, ponieważ kwota możliwej do przyznania pomocy, o którą strona się ubiegała na podstawie §13z rozporządzenia wynosi 34 535 zł i tym samym przekracza kwotę dostępnego limitu pomocy de minimis dla strony, tj. 29320,52 zł. Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje błędnie przyjęty przez organ I instancji kurs euro, tj. na dzień 16 września 2020 r. zamiast na dzień 21 września 2020 r. Kwota dostępnego dla strony limitu pomocy de minimis ustalona według kursu euro na dzień 21 września 2019 r. jest nadal mniejsza od kwoty przysługującej pomocy.

Organ odwoławczy dodał, że postępowanie w sprawie przyznania płatności, o której mowa w § 13z rozporządzenia, wszczynane jest wyłącznie na wniosek rolnika. J.K składając wniosek potwierdził znajomość warunków przyznawania płatności, o czym świadczy złożone oświadczenie znajdujące się w sekcji VII Wniosku pozostałe oświadczenia i zgody wnioskodawcy, natomiast przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 są jednoznaczne i nie budzą wątpliwości, że nie jest możliwa wypłata nawet części wnioskowanej pomocy w przypadku przekroczenia limitów pomocy de minimis. Skoro w przypadku przekroczenia wskazanego limitu pomocy de minimis "nowa pomoc nie może być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia", to oznacza to, że pomoc ta nie będzie udzielona w ogóle. (...) W żadnym z powołanych przepisów ustawodawca nie nakazuje dzielenia nowej pomocy, wręcz przeciwnie, konsekwentnie podkreśla, że jeżeli z powodu udzielenia nowej pomocy de minimis zostałby przekroczony pułap, pomocy nie udziela się.(wyrok WSA w Opolu z dnia 23 maja 2018 r., I SA/Op 98/18).

Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł J. K., zarzucając jej naruszenie:

1/ art. 3 ust. ust. 2 i ust. 7 rozporządzenia UE nr 1408/2013 r., poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu i objęcie jego dyspozycją skarżącego, w sytuacji, gdy na mocy decyzji Komisji Europejskiej nr SA.58105 (2020 / N) z dnia 31.07.2020 r. pomoc udzielana na podstawie § 13z ust. 1 rozporządzenia miała charakter pomocy publicznej, o czym organ administracji poinformował nawet na swojej stronie internetowej,

2/ § 13z ust. 1 rozporządzenia, poprzez błędną wykładnię i bezzasadną odmowę udzielenia pomocy finansowej, w sytuacji gdy skarżący spełniał przesłanki opisane w przepisie, a także złożył wszelkie wymagane prawem oświadczenia, co doprowadziło do wydania decyzji przedwczesnej i arbitralnie odmawiającej udzielenia tak potrzebnej pomocy finansowej,

3/ § 13z ust. 4 w zw. § 13v rozporządzenia w zw. z art. 4 ust. 6 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2014 r. poz. 1438 ze zm.), poprzez błędną wykładnię i uznanie, że do ustalenia wysokości pomocy udzielanej producentowi rolnemu, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym w związku z epidemią Covid-19 znajduje zastosowanie przepis § 13v w całości, podczas gdy § 13v ust. 1 rozporządzenia przewiduje inny rodzaj pomocy finansowej, opierającej się na odmiennych przesłankach, niż pomoc finansowa udzielana na podstawie §13z ust. 1 rozporządzenia,

4/ art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji w oparciu o niepełny, zgromadzony fragmentarycznie materiał dowodowy (niemal wyłącznie w oparciu protokół oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym z roku 2019), przy absolutnym pominięciu możliwości utraty płynności finansowej przez skarżącego wskutek epidemii Covid-19 i faktu złożenia takiego oświadczenia przez skarżącego,

5/ art. 8 § 1 k.p.a., poprzez usankcjonowanie wymuszenia na producencie rolnym zrzeczenia się prawa do pomocy, o której mowa w § 13v ust. 1 rozporządzenia, przy jednoczesnej arbitralnej i przedwczesnej odmowie udzielenia pomocy na podstawie §13z ust. 1 rozporządzenia, co stanowi oczywiste naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a także zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania stron.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Ponadto skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z wydruków informacji zamieszczonych na stronach:

1/ https://www.arimr.gov.pl/pomoc-krajowa/pomoc-krajowa-dla-producentow-rolnych-kontynuacja-pomocy-suszowej.html,

2/ https://www.gov.pl/web/rolnictwo/pomoc-covid-19-dla-poszkodowanych-w-wyniku-ubieglorocznej-suszy,

3/ https://www.okiemrolnika.pl/prawo-i-finanse/item/6694-suszowe-ministcr-rolnictwa-zapewnia-ze-wszyscy-uprawnieni-rolnicy-otrzymaja-srodki,

4/ http://wir.org.pl/asp/pliki/aktualnosci_2020/kontynuacja_pomocy_suszowej.pdf, celem wykazania faktu udostępnienia przez organ administracji informacji o rzeczywistym charakterze pomocy udzielanej na podstawie § 13z rozporządzenia, a co za tym idzie błędnej odmowy udzielenia pomocy. W ocenie skarżącego nie doprowadzi to do przedłużenia postępowania w sprawie, a przyczyni się do wyjaśnienia kwestii spornych oraz istotnych dla rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł przede wszystkim, że organy administracji publicznej niewłaściwie uznały, że w sprawie zastosowanie winien znaleźć art. 3 ust. ust. 2 i ust. 7 rozporządzenia UE nr 1408/2013 r. Jest to najistotniejsze uchybienie, jakiego organy dopuściły się w niniejszej sprawie. Pomoc udzielana na podstawie § 13z ust. 1 rozporządzenia miała mieć zgoła odmienny charakter. Wynika to chociażby z informacji zamieszczonych przez organ odwoławczy na wskazanej stronie internetowej.

Również w informacjach na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa brak jest jakiejkolwiek wzmianki o ograniczeniu możliwości ubiegania się o ww. pomoc finansową. W szczególności nie wskazywano, by pomoc ta przysługiwać miała tylko producentom rolnym, którzy ponieśli szkody na przenoszące wysokość 30% upraw rolnych w 2019 r. lub niekorzystającym dotychczas z pomocy de minimis.

W ocenie skarżącego przedwczesność i bezzasadność decyzji wynika również z samych przesłanek udzielenia pomocy na podstawie art. § 13z ust. 1 rozporządzenia. Przesłankami udzielenia pomocy jest bowiem posiadanie statusu producenta rolnego oraz zagrożenie utratą płynności finansowej w związku z epidemia Covid-19. Przepis §13z rozporządzenia reguluje zatem inny rodzaj pomocy finansowej niż §13v.

Zgodnie z literalnym brzmieniem pierwszego z przepisów, przesłanką udzielenia pomocy przez Agencję jest zagrożenie utratą płynności finansowej na skutek epidemii Covid-19, nie zaś poniesienie szkód na skutek niekorzystnych zjawisk atmosferycznych. W ocenie skarżącego jest to pomoc z zupełnie innej puli niż wskazana w §13 v ust. 1 rozporządzenia, co zresztą nawet w ocenie organu administracji potwierdza decyzja Komisji Europejskiej nr SA.58105 (2020 / N) z dnia 31.07.2020 r. Organ fakt ten jednak całkowicie pominął,

Skarżący stwierdził, że spełnił wszelkie przesłanki uprawniające go do złożenia wniosku o udzielenie pomocy i złożył wymagane prawem oświadczenia oraz dokumenty.

Odnosząc się do kwestii ustalenia wysokości pomocy udzielanej na podstawie § 13z ust. 1 rozporządzenia, którą określa się na podstawie § 13v rozporządzenia, skarżący stwierdził, że przy jej ustalaniu, o ile spełniona została przesłanka jej udzielenia (zagrożenie utratą płynności finansowej wskutek epidemii Covid-19), organ ustalić pomoc na podstawie wielkości zadeklarowanych we wniosku z 2019 r. powierzchni uprawy, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem negatywnych zjawisk atmosferycznych. W sytuacji spełnienia przesłanki udzielenia pomocy opisanej w § 13z ust. 1 organ nie powinien badać, czy szkoda obejmowała więcej niż 30 % upraw.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału ARiMR wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r. poz.2325 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego i naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 10 października 2019r., skarżący złożył wniosek o przyznanie mu pomocy de minimis przewidzianej dla producenta rolnego, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi na powierzchni co najmniej 30% danej uprawy. Następnie w dniu 18 sierpnia 2020r. złożył wniosek o przyznanie mu pomocy finansowej określonej w § 13z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015r. przewidzianej dla producenta rolnego, któremu zagraża utarta płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym w związku z epidemią COVID-19. Jednocześnie cofnął swój wniosek z dnia 10 października 2019r. wskutek czego decyzją z dnia [...] organ I instancji umorzył postępowanie w przedmiocie tego wniosku. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest natomiast decyzja organu odwoławczego z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie przyznania J. K. pomocy finansowej, o której mowa w § 13z rozporządzenia z 27 stycznia 2015r.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187) oraz przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013r. w sprawie stosowani a art.107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz.U. U.E. L nr 352 poz.9 ze zm.).

Zgodnie z treścią § 13v ust.1 rozporządzenia z 27 stycznia 2015r., w 2019 i 2020 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:

1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2) w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy;

3) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014.

W myśl § 13v ust.7 wymienionego rozporządzenia wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku, o którym mowa w ust. 4, powierzchni uprawy, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, oraz stawki pomocy.

Zgodnie z treścią § 13v ust.12 wymienionego rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, nie przysługuje, jeżeli łączna kwota pomocy otrzymanej na podstawie odrębnych przepisów oraz otrzymanych odszkodowań przekracza kwotę, o której mowa w ust. 10.

Zgodnie z treścią § 13z ust. 1 rozporządzenia w 2020 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym w związku z epidemią COVID-19.

W myśl § 13z ust. 3 rozporządzenia wniosek, o którym mowa w ust. 2, zawiera:

1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres producenta rolnego ubiegającego się o pomoc;

2) numer identyfikacyjny producenta rolnego ubiegającego się o pomoc nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

3) numer identyfikacyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (numer PESEL) albo numer identyfikacji podatkowej (NIP) producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, a w przypadku osób fizycznych nieposiadających numeru PESEL - numer paszportu albo innego dokumentu stwierdzającego tożsamość;

4) oświadczenie producenta rolnego o zagrożeniu utraty płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym w związku z epidemią COVID-19 oraz niewypłaceniem pomocy, o której mowa w § 13v ust. 1;

5) oświadczenie producenta rolnego o zrzeczeniu się prawa do pomocy, o której mowa w § 13v ust. 1.

Zgodnie z treścią § 13z ust. 4 rozporządzenia wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, ustala się zgodnie z § 13v.

W myśl art.3 ust.2 rozporządzenia Komisji nr 1408/2013 z 18 grudnia 2013r. całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć 20 000 EUR w okresie trzech lat podatkowych.

Zgodnie z treścią art.3 ust.5 rozporządzenia nr 1408/2013 pułapy de minimis oraz górny limit krajowy i górny limit sektorowy, o których mowa w ust. 2, 3 i 3a, stosuje się bez względu na formę i cel pomocy de minimis, a także bez względu na to, czy pomoc przyznana przez państwo członkowskie jest w całości lub częściowo finansowana z zasobów Unii. Okres trzech lat podatkowych ustala się przez odniesienie do lat obrotowych stosowanych przez przedsiębiorstwo w danym państwie członkowskim.

W myśl art.3 ust.7 cytowanego rozporządzenia jeżeli z powodu udzielenia nowej pomocy de minimis zostałyby przekroczone pułapy de minimis, górny limit krajowy lub górny limit sektorowy, o których mowa w ust. 2, 3 i 3a, nowa pomoc nie może być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia.

Zgodnie z treścią punktu 8 preambuły do wymienionego rozporządzenia okres trzech lat brany pod uwagę do celów niniejszego rozporządzenia należy oceniać w sposób ciągły, zatem dla każdego przypadku nowej pomocy de minimis należy uwzględnić całkowitą kwotę pomocy de minimis przyznaną w ciągu danego roku podatkowego oraz dwóch poprzedzających lat podatkowych.

W myśl punktu 13 preambuły do wymienionego rozporządzenia w trosce o przejrzystość, równe traktowanie i możliwość skutecznego monitorowania niniejsze rozporządzenie powinno się stosować jedynie do pomocy de minimis, w przypadku której możliwe jest wcześniejsze dokładne obliczenie ekwiwalentu dotacji brutto bez konieczności przeprowadzania oceny ryzyka ("pomoc przejrzysta"). Takiego dokładnego obliczenia można przykładowo dokonać w odniesieniu do dotacji, dopłat do oprocentowania, ograniczonych zwolnień podatkowych lub innych instrumentów, które przewidują pewien maksymalny poziom, gwarantujący nieprzekroczenie odpowiedniego pułapu. Określenie maksymalnego poziomu oznacza, że tak długo, jak dokładna kwota pomocy jest nieznana lub jeszcze nieznana, państwo członkowskie musi przyjąć, że kwota ta jest równa maksymalnemu poziomowi, aby zagwarantować, że połączenie kilku środków pomocy nie przekroczy pułapu ustanowionego w niniejszym rozporządzeniu, oraz zastosować zasady dotyczące kumulacji pomocy.

Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma interpretacja przepisu art.3 ust.2 rozporządzenia nr 1408/2013. Chodzi o odpowiedź na pytanie czy w wypadku ubiegania się przez rolnika o pomoc finansową, która przekracza limit z art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/2013 (tj. 20000 euro), przy uwzględnieniu wcześniej otrzymanych przez rolnika kwot pomocy, możliwe jest uzyskanie pomocy w części nieprzekraczającej tego limitu, czy też, tak jak uznały organy, brak jest możliwości uzyskania pomocy, nawet w odniesieniu do części pomocy nieprzekraczającej tego pułapu. W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest bowiem fakt, że w dwóch ostatnich latach skarżący otrzymał pomoc w wysokości 13455,24 euro (58252,49 zł) a więc kwota dostępnego limitu wyniosła 6544,76 euro (20000 euro – 13.455,24 euro) zaś wysokość pomocy, o którą ubiega się skarżąca przekroczyłaby limit. W związku z czym organy administracji odmówiły przyznania płatności.

Zdaniem sądu wykładnia językowa, systemowa oraz celowościowa przepisów rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 prowadzi jedynie do wniosku, że górny pułap pomocy de minimis przyznanej jednemu przedsiębiorstwu nie może przekraczać 20.000 euro, a tym samym nie jest możliwe udzielenie pomocy de minimis w wysokości przekraczającej wskazaną kwotę. Prawodawca unijny używa bowiem sformułowań "całkowita kwota pomocy" (art. 3 ust. 2) oraz "pułap określony w ust. 2" (art. 3 ust. 7), podając jednocześnie, że nie mogą one przekroczyć określonej kwoty. Z kolei przy interpelacji zamieszczonego w art. 3 ust. 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 sfomułowania "nowa pomoc nie może być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia" należy posłużyć się treścią pkt 8 preambuły do tego rozporządzenia, gdzie jednoznacznie potwierdzono, że "dla każdego przypadku nowej pomocy de minimis należy uwzględnić całkowitą kwotę pomocy de minimis przyznaną w ciągu danego roku podatkowego oraz dwóch poprzedzających lat podatkowych" oraz treścią pkt 13 tej preambuły, w której wyrażono potrzebę maksymalnego ograniczenia ryzyka przyznania pomocy ponad przyjęte limity. W ocenie sądu powyższe przemawia za uznaniem, że w przepisach tych mowa jest o faktycznie mającej być przyznanej pomocy, nie zaś pomocy jaka byłaby możliwa do przyznania.

W ocenie sądu, wielkość przyznanej wnioskodawczyni pomocy nie może doprowadzić do przekroczenia przysługującego jej trzyletniego limitu kwotowego 20.000 euro. Tym samym dopuszczalne będzie przyznanie stronie pomocy finansowej, która będzie mieściła się w tym limicie, przy czym organ winien uwzględnić całkowitą kwotę pomocy de minimis przyznaną stronie w ciągu danego roku podatkowego oraz dwóch poprzedzających lat podatkowych, gdyż zasadniczym celem rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 jest zakaz przyznawania przez państwo pomocy ponad określoną w nim kwotę. Zarówno z art. 3 ust. 2, jak również z art. 3 ust. 7 rozporządzenia nr 1408/2013 wynika, że górny pułap przyznanej pomocy nie może przekraczać określonej wysokości. Jest to jedyna przeszkoda w uzyskaniu pomocy de minimis.

Tym samym, gdyby kwota wnioskowanej nowej pomocy, doprowadziła do przekroczenia całkowitej kwoty pomocy, czyli zostałby przekroczony jej maksymalny pułap, to może zostać ona udzielona do kwoty możliwej pomocy wynikającej z art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013. Dopuszczalne jest zatem przyznanie stronie pomocy finansowej, która będzie mieściła się w maksymalnym limicie, przy czym organ winien uwzględnić całkowitą kwotę pomocy de minimis przyznaną w ciągu danego roku podatkowego oraz dwóch poprzedzających lat podatkowych.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że za wyżej przedstawionym rozumieniem omawianych przepisów przemawia także wykładnia historyczna regulacji pomocy de minimis w rolnictwie. W poprzednio obowiązującym rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1535/2007 z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy de minimis w sektorze produkcji rolnej (Dz. Urz. UE.L Nr 337, str. 35 ze zm.), wyraźnie wskazano, że "jeżeli łączna kwota pomocy przewidziana w ramach środka pomocy przekracza pułap, o którym mowa w akapicie pierwszym, nie może ona być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia, nawet w odniesieniu do części pomocy nieprzekraczającej tego pułapu" (art. 3 ust. 2). Obecnie obowiązujące rozporządzenie Komisji (UE) nr 1408/2013 warunku takiego nie wprowadza. Stanowi to zasadniczą różnicę pomiędzy regulacjami poprzednio i obecnie obowiązującego rozporządzenia. Powyższe prowadzi do wniosku, że gdyby zamiarem prawodawcy unijnego było zakazanie udzielania pomocy de minimis w przypadku, gdy cała kwota możliwej pomocy przekracza wartości określone w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1408/2013, to kwestię tę wyraźnie by uregulował, jak uczynił to w poprzednio obowiązującym rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1535/2007.

W konsekwencji stwierdzić trzeba, że zasadniczym warunkiem udzielenia pomocy de minimis jednemu podmiotowi jest nieprzekroczenie maksymalnego pułapu tej pomocy określonego w art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013. Nie można natomiast twierdzić, że rozporządzenie Komisji (UE) nr 1408/2013 wprowadza zakaz udzielania pomocy de minimis do części konkretnego środka pomocy. Wymaga ono jedynie, aby pomoc ta nie przekraczała określonej wartości. W tym względzie sąd podziela w całości stanowisko wyrażone w wyrokach Naczelnego Sąd Administracyjny z 21 stycznia 2020 r. sygn. akt II FSK 456/18, z 7 lipca 2020 r. sygn. akt II FSK 930/20 oraz z 2 września 2020 r. sygn. akt II FSK 1423/18 oraz w wyrokach WSA w Szczecinie z 8 października 2020r. w spr. I SA/Sz 468/20 i z 7 października 2020r. w spr. I SA/Sz 467/20 (dostępne w CBOSA), w których przyjęto taki właśnie sposób rozumienia kwestionowanych w niniejszej sprawie przepisów w sprawach podatkowych. W ocenie tutejszego sądu intencją ustawodawcy unijnego było to, aby każdy wnioskodawca miał prawo do otrzymania pomocy de minimis w wysokości do określonego w przepisach pułapu. Natomiast odmienne rozumienie tych przepisów doprowadziłoby do nierównego traktowania podmiotów znajdujących się w podobnej sytuacji.

Wobec powyższego uznać należy, że organy orzekające w niniejszej sprawie dokonały błędnej wykładni przepisów art. 3 ust. 2 i 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 mających zastosowanie w sprawie. Nie uwzględniły możliwości przyznania stronie pomocy de minimis do wysokości maksymalnego pułapu, o którym mowa we wskazanych przepisach, lecz niewłaściwe przyjęły, że ubieganie się o przyznanie pomocy w kwocie wyższej niż kwota stanowiąca różnicę pomiędzy maksymalną kwotą pomocy de minimis (20.000 EUR) a kwotą dotychczas wypłaconą (11254,65 EUR) automatycznie skutkuje całkowitą odmową przyznania pomocy de minimis.

Sąd w obecnym składzie nie podzielił natomiast poglądu wyrażonego w wyroku WSA w Opolu z dnia 23 maja 2018r. w spr. I SA/Op 98/18 na który powołano się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pogląd ten jest sprzeczny ze stanowiskiem wyrażonym we wcześniej powołanych orzeczeniach i sąd w obecnym składzie oparł się na tych ostatnich wyrokach. Nadto wyrok w spr. I SA/Op 98/18 jest nieprawomocny. Dodać należy, że podobny pogląd jak w sprawie I SA/Op 98/18 wyraził WSA w Opolu w wyroku z 10 stycznia 2018r. w spr. I SA/Op 466/1`7 i w sprawie tej, po wniesieniu skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 września 2020r. w spr. II FSK 1422/18 uchylił wyrok w sprawie I SA/Op 466/17 oraz decyzję organu II instancji. NSA nie podzielił poglądu wyrażonego w zaskarżonym wyroku.

W przekonaniu sądu niezasadny jest zarzut skargi, że do pomocy finansowej, o której mowa w § 13z ust.1 rozporządzenia z 27 stycznia 2015r. nie mają zastosowania limity określone w art.3 ust.2 i ust.7 rozporządzenia nr 1408/2013. W ocenie skarżącgo pomoc finansowa udzielona rolnikowi na podstawie § 13z ust.1 jest całkowicie odmienna od pomocy określonej w § 13v rozporządzenia z 27 stycznia 2015r. a tym samym nie stosuje się do niej limitów, o których mowa w art.3 ust.2 i ust.7 rozporządzenia nr 1408/2013. Na poparcie swojego stanowiska do skargi załączono wydruki ze stron internetowych różnych organów administracji.

Należy zaznaczyć, że w myśl § 13z ust.4 rozporządzenia z 27 stycznia 2015r. wysokość pomocy określona w tym przepisie ustalana jest zgodnie z § 13v wymienionego rozporządzenia. Oznacza to, że przy obliczeniu wysokości tej pomocy (tzn. pomocy z § 13z) zastosowanie mają wymogi określone w § 13v ust.7-13 w tym także wymóg limitu pomocy de minimis. W § 13z ust.4 jest mowa o stosowaniu § 13v "wprost" a nie "odpowiednio" czyli z pewnymi modyfikacjami. W sytuacji gdyby przy ustalaniu wysokości pomocy z § 13z ustawodawca chciał wyłączyć wymóg limitu przewidzianego dla pomocy de minimis to uczyniłby to wprost w treści § 13z ust.4. Skoro w tym ostatnim przepisie (tzn. w § 13z ust.4) nie ma takiego wyłączenia a jest mowa o ustalaniu wysokości pomocy zgodnie z treścią § 13v to prowadzi to do wniosku, że wymóg limitu pomocy de minimis dotyczy także pomocy finansowej określonej w § 13z ust.1 rozporządzenia. Odmienny pogląd w tym zakresie przedstawiony w skardze nie ma logicznego i racjonalnego uzasadnienia. Odnośnie zaś wydruków ze stron internetowych załączonych do skargi to nie mają one istotnego znaczenia w sprawie. Dla oceny zasadności zarzutu podniesionego w skardze istotna jest analiza treści przepisów rozporządzenia z 27 stycznia 2015r. nie zaś publikacje w internecie o charakterze popularno – informacyjnym. Zarzuty skargi w tym zakresie nie są zasadne.

Niezasadny jest także zarzut skargi naruszenia przez organy administracji art.7,8,10 § 1 i 77 § 1 K.p.a.

W myśl bowiem art.10a ust.1 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2019r. poz. 1505) wymienione przepisy K.p.a. nie stosuje się do postępowań w sprawach indywidulanych rozstrzyganych w drodze decyzji chyba, że przepisy ustawy lub przepisy odrębne stanowią inaczej. W przypadku przyznawania pomocy finansowej określonej w § 13z rozporządzenia z 27 stycznia 2015r. zarówno w ustawie z 9 maja 2008r. jak i w przepisach odrębnych brak jest przepisu nakazującego stosowanie wymienionych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego Zarzut skargi w tym zakresie nie jest zasadny.

Reasumując sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Organy administracji dokonały błędnej interpretacji przepisów art.3 ust.2 i 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 co stanowi naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt a.) p.p.s.a. sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z [...]

Na podstawie art.200 w związku z art.205 § 2 p.p.s.a. sąd zasądził od organu administracji na rzecz skarżącej kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postepowania. Na ogólną sumę kosztów złożyło się: 480- zł – wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej, 200 zł – wpis sądowy i 17 zł – opłata skarbowa.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Należy zastosować wykładnię spornych przepisów prawa przedstawioną w uzasadnieniu wyroku i rozważyć możliwość przyznania stronie wnioskowanej pomocy do wysokości maksymalnego pułapu, o którym mowa w art.3 ust.2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013.

Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 poz. 374 ze zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie przeprowadzenie rozprawy, z uwagi na istniejącą pandemię, mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla stron. Nadto należy podnieść, że w WSA w Łodzi nie ma możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W związku z czym sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

a.l.