Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 98/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Protokolant Asystent sędziego Arleta Bednarczyk-Chagowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2022 r. sprawy ze skargi I. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymiany prawa jazdy I. oddala skargę; II. przyznaje A. K. od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę [...]zł ([...] złotych i [...] groszy), w tym [...] zł ([...] złotych i [...] groszy) podatku VAT, z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 10 stycznia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej Kolegium, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania I. O. (dalej skarżący), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. (dalej organ I instancji) z dnia 9 grudnia 2021 r., w przedmiocie odmowy wymiany prawa jazdy uzyskanego za granicą na polskie prawo jazdy.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.

W dniu 28 września 2021 r. skarżący złożył do organu I instancji wniosek o wymianę ukraińskiego prawa jazdy kategorii B,C,CE wydanego 28 sierpnia 2021 r. na polskie prawo jazdy.

W toku weryfikacji wniosku organ I instancji ustalił, że w chwili wydawania ukraińskiego prawa jazdy miejscem zamieszkania skarżącego była Polska.

W tych okolicznościach i mając na względzie regulacje art. 14 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2021, poz. 735 ze zm.), dalej u.k.p. oraz art. 41 ust. 6 Konwencji o ruchu drogowym z dnia 8 listopada 1968 r. (Dz.U. z 1988 r. nr 5 poz.40) decyzją z dnia 9 grudnia 2021 r. organ I instancji odmówił skarżącemu wymiany prawa jazdy uzyskanego za granicą na polskie prawo jazdy.

W odwołaniu skarżący podnosił, że wykazał, iż nie posiadał miejsca zamieszkania w Polsce, a uznanie tej okoliczności przez organ I instancji w podstawie odmowy wymiany prawa jazdy było bezzasadne.

Kolegium nie podzieliło argumentacji odwołania i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniło, że zasady związane z wymianą ukraińskiego prawa jazdy na polski odpowiednik reguluje oprócz art. 14 u.k.p. także art. 41 Konwencji o ruchu drogowym z dnia 8 listopada 1968 r., której unormowania opierają się na zasadzie wzajemnego uznawania dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami przez państwa sygnatariuszy Konwencji. Jednakże ta wzajemna uznawalność dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami nie ma charakteru bezwzględnego. Z art. 41 ust. 6 Konwencji o ruchu drogowym wynika bowiem, że na zasadzie odstępstwa od wzajemnego uznawania uprawnień, przepisy Konwencji nie zobowiązują umawiających się stron do uznawania ważności krajowych lub międzynarodowych praw jazdy wydanych na terytorium innej umawiającej się strony w dwóch sytuacjach:

- w przypadku osób, których stałe miejsce zamieszkania w tym czasie znajduje się na ich terytoriach lub zostało ono przeniesione na ich terytoria po wystawieniu tych praw jazdy;

- w przypadku praw jazdy wydanych kierującym, których stałe miejsce zamieszkania w czasie ich wydawania nie znajdowało się na terytorium, na którym te prawa jazdy zostały wydane, lub których miejsce zamieszkania po wydaniu tych praw jazdy zostało przeniesione na inne terytorium. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotowa Konwencja pozostawia pewien luz decyzyjny państwom-stronom, co do uznawania praw jazdy uzyskanych za granicą, na terenie innego państwa-strony, jeżeli nabywca tych praw jazdy, w chwili ich wydania, nie był "związany" z państwem wydającym poprzez stałe ulokowanie centrum swoich spraw życiowych na jego terytorium. Kolegium podkreśliło, że chodziło o to, by państwa-strony miały możliwość wyboru, czy uznawać prawa jazdy zagraniczne, zrobione ad hoc, a więc niejako przy okazji pobytu za granicą. Kolegium zwróciło również uwagę, że w prawie polskim, w art. 5 ust. 4 u.k.p. ustawodawca dopuścił możliwość legitymowania się prawem jazdy innego państwa przez czas ściśle określony, a ponadto uprawnienie to przyznał jedynie takim osobom, które rozpoczynają pobyt stały lub czasowy na terenie RP (6 miesięcy od dnia rozpoczęcia stałego lub czasowego pobytu). Natomiast osoby, które uzyskują prawo jazdy na terenie Ukrainy, "nie tracąc" na terenie RP miejsca stałego lub czasowego pobytu, nie mogą przy pomocy tego dokumentu skutecznie potwierdzić uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w Polsce. Ustawodawca wymaga od takich osób posiadania praw jazdy uzyskanych w Polsce lub w państwie członkowskim Unii Europejskiej Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA).

W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo ustalił, że skarżący w chwili wydawania ukraińskiego prawa jazdy miał miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co wyklucza możliwość wymiany ukraińskiego prawa jazdy na dokument polski.

Po pierwsze, jak zauważyło Kolegium we wniosku o wymianę prawa jazdy skarżący oświadczył, że jego miejsce zamieszkania znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Po drugie, skarżący w dniu 19 kwietnia 2019 r. uzyskał prawo stałego pobytu na terytorium RP, a w dniu 20 lipca 2020 r. nabył obywatelstwo polskie. Status skarżącego świadczy o tym, iż ma on stałe miejsce zamieszkania na terenie Polski, w świetle przesłanek, których spełnienie warunkowało uzyskanie przez niego obywatelstwa polskiego i legalnego statusu rezydenta na terytorium Polski. Kolegium odwołało się do regulacji art. 195 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach oraz art. 19 i art. 20 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim.

Po trzecie, w ocenie Kolegium, wbrew stanowisku skarżącego o jego miejscu zamieszkania świadczy również korzystanie przez niego z pojazdu, którego status rejestracyjny uzależniony jest od miejsca zamieszkania w Polsce. Organem rejestrowym pojazdu posiadanego przez skarżącego o numerze rejestracyjnym [...] jest organ I instancji.

Po czwarte organ odwoławczy podniósł, że wbrew twierdzeniom skarżącego fakt zameldowania na Ukrainie nie potwierdza miejsca zamieszkania w tym państwie.

W ocenie Kolegium skarżący uzyskując ukraińskie prawo jazdy nie utracił stałego pobytu oraz miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym nie może on przy pomocy dokumentu ukraińskiego skutecznie potwierdzić uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w Polsce. Wymiana prawa jazdy powinna nastąpić z chwilą rozpoczęcia pobytu czasowego lub stałego w Polsce, a dla uzyskania takiego dokumentu, w tym kolejnych kategorii prawa jazdy nie miał znaczenia wyjazd na Ukrainę w celu ich uzyskania. Kolegium zauważyło również, że ukraińskie prawo jazdy zostało wydane skarżącemu w dniu 28 sierpnia 2021 r., a już w dniu 28 września 2021 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o jego wymianę.

Zdaniem Kolegium trafne jest stanowisko organu I instancji, że skarżący nie spełnia warunków do ubiegania się o wymianę prawa jazdy wydanego za granicą na polskie prawo jazdy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję organu odwoławczego skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie:

- art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy zmierzającego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, co stanowiło istotne naruszenie pierwszeństwa słusznego interesu strony, i co doprowadziło do błędnego ustalenia, że skarżący nie był związany z Ukrainą tj. państwem wydającym prawo jazdy w chwili wydawania prawa jazdy poszczególnych kategorii. W konsekwencji niezasadne uznanie, że skarżący nie miał miejsca zamieszkania na terytorium Ukrainy w chwili zdobywania poszczególnych kategorii prawa jazdy, gdyż w dniu 19 kwietnia 2019 r. uzyskał prawo stałego pobytu na terytorium RP, a w dniu 20 lipca 2020 r. nabył obywatelstwo polskie, co jednoznacznie wskazuje, że po tym okresie mógł wrócić na terytorium Ukrainy celem stałego pobytu i podjęcia pracy zarobkowej, oraz zacieśniania więzi rodzinnych;

- naruszenie art. 8 k.p.a., poprzez przekroczenie zasady bezstronności, proporcjonalności oraz równego traktowania przy podjęciu zaskarżonej decyzji;

- naruszenie art. 14 u.k.p. oraz art. 41 Konwencji o ruchu drogowym i § 10 ust 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami poprzez błędne ustalenie, iż nie zaistniały przesłanki by skarżącemu wymienić prawo jazdy ukraińskie na prawo jazdy polskie;

- naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez niezasadne, nie uchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy zachodziły przesłanki do jej uchylenia

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz dokonanie wymiany skarżącemu prawa jazdy wydanego za granicą na polskie prawo jazdy oraz uchylenie w całości decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu zarzutów skarżący argumentował, że jego pobyt na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej jest związany jedynie z pracą zarobkową, do czego również potrzebne jest mu obywatelstwo polskie jak i wnioskowana wymiana prawa jazdy.

Skarżący podnosił, że organ zupełnie bezzasadnie pominął jego twierdzenia oraz dowody, w których wykazał, że przebywał poza granicami Polski 11 miesięcy, przed uzyskaniem prawa jazdy kategorii, o której wymianę zawnioskował. Uzasadniał, że od chwili jego powrotu na Ukrainę tj. od września 2020 r. do dnia wydania prawa jazdy tj. 28 sierpnia 2021 r., minęło 11 miesięcy. Prawie roczny okres czasu wprost oznacza, iż zamiarem skarżącego jest stały pobyt w państwie ojczystym. Ponadto jego pobyt na terytorium Polski nie był regularny, o czym świadczy chociażby wykaz przekroczenia granicy wydany przez Państwową Służbę Ochrony Granic Ukrainy, z którego wynika, że w 2021 r. skarżący opuszczał terytorium Ukrainy na bardzo krótkie odcinki czasu, po czym wracał do swojej rodziny.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie argumentując jak dotychczas.

Skarżący w ramach postępowania sądowego uzyskał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

Materialnoprawną podstawę wydanego przez organ rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o kierujących pojazdami a ściślej jej art. 14 ust. 1. Zgodnie z tym przepisem, osoba posiadająca ważne krajowe prawo jazdy wydane za granicą może, na swój wniosek, otrzymać prawo jazdy odpowiedniej kategorii, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, po zwrocie zagranicznego dokumentu organowi wydającemu prawo jazdy. Jeżeli prawo jazdy wydane za granicą nie jest określone w konwencjach o ruchu drogowym, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. a i b, dodatkowym warunkiem otrzymania polskiego prawa jazdy jest złożenie z wynikiem pozytywnym części teoretycznej egzaminu państwowego i przedstawienie uwierzytelnionego tłumaczenia zagranicznego dokumentu. Warunek ten nie dotyczy krajowego prawa jazdy wydanego w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. a i b, dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest:

2) wydane za granicą:

a) międzynarodowe prawo jazdy, określone w Konwencji o ruchu drogowym, podpisanej w Genewie dnia 19 września 1949 r. (Dz. U. z 1959 r. poz. 321 i 322),

b) krajowe lub międzynarodowe prawo jazdy, określone w Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (Dz. U. z 1988 r. poz. 40 i 44).

Zgodnie z art. 4 ust. 2 zdanie pierwsze u.k.p. kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy.

W świetle powyższych regulacji trafne jest stanowisko organu, że przepis art. 14 ust. 1 u.k.p. nie normuje wyczerpująco przesłanek wymiany prawa jazdy wydanego za granicą. Z powyższego przepisu wynika, że jego wykładnia musi uwzględniać postanowienia Konwencji o ruchu drogowym sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r., której zarówno Polska jak i Ukraina są stronami (Dz. U. z 1988 r. Nr 5, poz. 40), dalej Konwencja. Przepis ten zatem należy wykładać łącznie z regulacją art. 41 Konwencji, co nie było przez skarżącego kwestionowane. Zasadnie argumentuje organ odwoławczy, że regulacje dotyczące zasad posługiwania się prawem jazdy uzyskanym w innym państwie zawarte w art. 14 u.k.p. oraz w art. 41 Konwencji opierają się na zasadzie wzajemnego uznawania dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami przez państwa - sygnatariuszy Konwencji, jednakże powyższa zasada wzajemności nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Najistotniejsze zastrzeżenie zawarte jest w art. 41 ust. 6 Konwencji. Z przepisu tego wynika, że na zasadzie odstępstwa od wzajemnego uznawania uprawnień, przepisy Konwencji nie zobowiązują Umawiających się Stron do uznawania ważności krajowych lub międzynarodowych praw jazdy wydanych na terytorium innej Umawiającej się Strony w dwóch sytuacjach: a) w przypadku osób, których stałe miejsce zamieszkania w tym czasie znajduje się na ich terytoriach lub zostało ono przeniesione na ich terytoria po wystawieniu tych praw jazdy; b) w przypadku praw jazdy wydanych kierującym, których stałe miejsce zamieszkania w czasie ich wydawania nie znajdowało się na terytorium, na którym te prawa jazdy zostały wydane, lub których miejsce zamieszkania po wydaniu tych praw jazdy zostało przeniesione na inne terytorium.

Przypomnieć należy, że w okolicznościach niniejsze sprawy skarżący wniósł w dniu 28 września 2021 r. o wymianę ukraińskiego prawa jazdy, wydanego w dniu 28 sierpnia 2021 r. na polskie prawo jazdy w zakresie kat. B, C i C+E. Jak ustaliły organy, uprawnienia w zakresie kategorii B skarżący uzyskał 3 marca 2011 r., w zakresie kategorii C - 8 maja 2021 r., a w zakresie kategorii C+E - 28 sierpnia 2021 r.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy i poczynione przez organ ustalenia organy uznały, iż zachodzi przypadek o jakim mowa w art. 41 ust. 6 lit. b Konwencji albowiem w ocenie organów skarżący w chwili wydawania prawa jazdy ukraińskiego posiadał miejsce zamieszkania w Polsce, a nie w Ukrainie.

Skarżący z taką oceną się nie zgadza i zarzuca organowi odwoławczemu naruszenie m.in. art. 14 u.k.p., jak i błędne ustalania stanu faktycznego przy wykładni art. 41 ust. 6 Konwencji.

Kwestią sporna jest w istocie prawidłowość stanowiska organów w zakresie określenie miejsca zamieszkania skarżącego w kontekście możliwości ubiegania się o transmisję uprawnień do kierowania pojazdami uzyskanych przez niego w Ukrainie.

W sporze tym, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, rację należy przyznać organowi. Przede wszytkim podnieść należy, że wbrew zarzutom skargi zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był zupełny dla podjęcia rozstrzygnięcia. Trafnie uznało Kolegium, że skoro Konwencja nie zawiera definicji miejsca zamieszkania, to należy odwołać się do znaczenia pojęcia miejsce zamieszkania zawartego w art. 25 Kodeksu cywilnego (obecnie Dz.U. z 2022 poz. 1360 ze zm.). Według tego przepisu miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Przyjąć zatem należy, że o uznaniu konkretnej miejscowości za miejsce zamieszkania osoby decyduje takie przebywanie na danym terenie, które posiada cechy założenia w danym miejscu aktualnego ośrodka jej osobistych i majątkowych interesów. Samo zameldowanie, będące instytucją prawa administracyjnego, nie przesądza o zamieszkaniu w rozumieniu prawa cywilnego. Miejscem zamieszkania jest więc miejsce, gdzie dana osoba faktycznie przebywa oraz gdzie koncentrują się jej sprawy życiowe. O zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności dorosłej osoby fizycznej.

W kontekście powyższego, nie można, jak słusznie zauważa Kolegium, pominąć tej okoliczności, że już we wniosku o wymianę prawa jazdy skarżący złożył oświadczenie, że jego miejsce zamieszkania znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz że przebywa regularnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na swoje więzi osobiste, a jednocześnie, że ze względu na swoje więzi zawodowe kolejno przebywa w co najmniej dwóch państwach członkowskich Unii Europejskiej.

To oświadczenie skarżącego koresponduje z niepodważonymi przez skarżącego ustaleniami organów, że po pierwsze skarżący już w kwietniu 2019 r. uzyskał prawo stałego pobytu na terytorium RP. Zgodnie zaś z regulacjami ustawy z dnia 12 grudnia 2013 o cudzoziemcach (Dz. U z 2018 r., poz. 2094 ze zm.) – art. 195 ust. 1 - zezwolenie na pobyt stały udziela się cudzoziemcowi na czas nieoznaczony, na jego wniosek, m. in. jeżeli: bezpośrednio przed złożeniem wniosku o udzielenie mu zezwolenia na pobyt stały przebywał nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres nie krótszy niż: a) 5 lat w związku z nadaniem mu statusu uchodźcy, udzieleniem ochrony uzupełniającej lub na podstawie zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub; b) 10 lat na podstawie zgody na pobyt tolerowany na podstawie art. 351 pkt 1 lub 3; c) 4 lata na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę udzielonego ze względu na cel, o którym mowa w art. 114 ust. 1 a, i posiada źródło stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu (art. 195 ust. 1 pkt 6), lub udzielono mu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej azylu (art. 195 ust. 1 pkt 8), lub też posiada ważną Kartę Polaka i zamierza osiedlić się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stałe (art. 195 ust. 1 pkt 9). W myśl natomiast art. 195 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowiący podstawę do udzielenia mu zezwolenia na pobyt stały uznaje się za nieprzerwany, jeżeli żadna z przerw w nim nie była dłuższa niż 6 miesięcy i wszystkie przerwy nie przekroczyły łącznie 10 miesięcy w okresach stanowiących podstawę do udzielenia mu zezwolenia na pobyt stały, chyba że przerwa była spowodowana okolicznościami enumeratywnie wskazanymi w tym przepisie.

Po drugie organ ustalił również, że skarżący korzysta z pojazdu zarejestrowanego przez Prezydenta Miasta L. o nr rej [...] . Jak ustalił organ w aktach elektronicznych przedmiotowego pojazdu znajduje się skan karty pobytu stałego wydanej 19 kwietnia 2019 r., a wniosek o rejestrację został złożony w dniu 18 czerwca 2019 r. Zgodnie natomiast z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2018 r., poz. 1990 ze zm.) rejestracji dokonuje organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania właściciela pojazdu. Organ ustalił, a skarżący tego nie podważał, że rejestracja tego pojazdu na terytorium Polski trwa nadal, a status rejestracyjny pojazdu nie został przez skarżącego w żaden sposób zmieniony.

Wreszcie organ ustalił, że skarżący w dniu 20 lipca 2020 r. nabył obywatelstwo polskie, a jak wynika z regulacji ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U z 2020 r., poz. 347 ze zm.) nadanie obywatelstwa polskiego następuje na wniosek cudzoziemca, który to wniosek zawiera m.in. adres zamieszkania (art. 19 ust. 1 i art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy). Art. 30 ust. 1 tej ustawy wskazuje z kolei jaki okres nieprzerwanego przebywania cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bierze się pod uwagę w określonych sytuacjach, który w danych przypadkach wynosi od co najmniej roku do nawet co najmniej 10 lat.

W tych okolicznościach nie jest dowolne stanowisko organu, że status skarżącego oraz przesłanki, których spełnienie warunkowało uzyskanie przez niego obywatelstwa polskiego świadczą o tym, iż jego miejsce zamieszkania znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdzie chce i faktycznie przebywa, i gdzie koncentrują się jej sprawy życiowe.

W tym miejscu zwrócić uwagę należy na rozbieżność w argumentacji skarżącego prezentowanej od początku postępowania. Jak bowiem wskazano, we wniosku o wymianę prawa jazdy skarżący jednoznacznie i pouczony o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy złożył oświadczenie, że jego miejsce zamieszkania znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz że przebywa regularnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na swoje więzi osobiste. Natomiast w skardze skarżący akcentował, że jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest związany jedynie z pracą zarobkową. Niezrozumiała przy tym jest również argumentacja skargi (skarżący szerzej tej argumentacji nie rozwinął), że do świadczenia pracy zarobkowej potrzebne było skarżącemu obywatelstwo, oraz że po nabyciu obywatelstwa polskiego mógł wrócić na terytorium Ukrainy celem stałego pobytu i podjęcia pracy zarobkowej oraz zacieśniania więzi rodzinnych. Wskazać tylko należy, że taka argumentacja pozostaje w sprzeczności z istotą i celem nabycia obywatelstwa polskiego przez cudzoziemca. Celem tym jest bowiem zrównanie takiej osoby (cudzoziemca) w prawach i obowiązkach z obywatelem polskim. Poza tym obywatel polski posiadający równocześnie obywatelstwo innego państwa ma wobec państwa polskiego takie same prawa i obowiązki jak osoba posiadająca wyłącznie obywatelstwo polskie.

Tym samym sąd podziela w pełni stanowisko organu odwoławczego, że nie ma normatywnych podstaw do uznania, że ukraińskim prawem jazdy może legitymować się osoba posiadająca polskie obywatelstwo i mająca miejsce stałego zamieszkania na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.

Trafne są również wnioski Kolegium, że wbrew twierdzeniom skarżącego zameldowanie w Ukrainie samo w sobie nie potwierdza miejsca zamieszkania w tym państwie. Ustaleń organu co do rzeczywistego miejsca zamieszkania skarżącego i jego związania z Polską nie podważa także argumentacja skargi, iż od chwili powrotu skarżącego na Ukrainę tj. od września 2020 r. do dnia wydania prawa jazdy tj. 28 sierpnia 2021 r., minęło 11 miesięcy co, jego zdaniem oznacza, iż zamiarem skarżącego jest stały pobyt w państwie ojczystym. Stanowisko skarżącego potwierdzać ma wykaz przekroczenia granicy wydany przez Państwową Służbę Ochrony Granic Ukrainy, z którego wynika zdaniem skarżącego, że w 2021 r., skarżący opuszczał terytorium Ukrainy na bardzo krótkie odcinki czasu, opiewające na kilka czy kilkanaście dni, po czym wracał do swojej rodziny.

W ocenie sądu przedłożony przez skarżącego wykaz przekroczeń granicy nie podważa prawidłowości ustaleń organów co miejsce zamieszkania skarżącego rozumianego jako miejsce koncentracji jego spraw życiowych, ośrodek jego osobistych i majątkowych interesów. Z przedłożonego w tłumaczeniu na język polski wykazu z dnia 10 września 2021 r. wynika jedynie, że w okresie od 1 stycznia do 3 września 2021 r. skarżący przekroczył granice Ukrainy w dniu 30 stycznia, 3 lutego, 12 marca i 27 marca 2021 r. Te okoliczności nie mogą podważać stanowiska organu, że w czasie wydawania ukraińskiego prawa jazdy w dniu 28 sierpnia 2021 r. stałe miejsce zamieszkania skarżącego, w rozumieniu wyżej przedstawionym, nie znajdowało się na terytorium Ukrainy, a na terytorium Polski.

Ocena organu, że osoby, które uzyskują prawo jazdy na terenie Ukrainy, nie tracąc na terenie Rzeczypospolitej Polskiej miejsca stałego lub czasowego pobytu, nie mogą przy pomocy tego dokumentu skutecznie potwierdzić uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w Polsce w pełni koresponduje z regulacją art. 5 ust. 4 u.k.p.

W myśl tego przepisu prawo jazdy, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. a i b, stwierdza posiadanie uprawnienia do kierowania odpowiednim pojazdem silnikowym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie 6 miesięcy od dnia rozpoczęcia stałego lub czasowego pobytu. Organ dokonał prawidłowej wykładni tego przepisu uznając, że przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że ustawodawca dopuścił możliwość legitymowania się prawo jazdy innego państwa (w niniejszej sprawie ukraińskim), po pierwsze przez czas ściśle określony, a po drugie, uprawnienie to przyznał jedynie takim osobom, które rozpoczynają pobyt stały lub czasowy na terenie Polski.

Podsumowując, wbrew zarzutom skargi orany nie dokonały ani błędnych ustaleń, ani błędnej wykładni mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego. Organy zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., podejmując wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie, w świetle mających zastosowanie przepisów prawa materialnego, jest prawidłowa i znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji czyni zadość wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Brak również podstaw do podzielania zarzutu skarżącego co do naruszenia przez Kolegium art. 8, jak i art. 138 § 1pkt 2 k.p.a., którego to przepisu organ nie zastosował. Organ nie mógł więc naruszyć przepisu, którego nie stosował, a subiektywne odczucia skarżącego w zakresie braku zaufania do organu prowadzącego postępowanie i naruszeniu zasady bezstronności, proporcjonalności i równego traktowania w sytuacji, gdy organ wyjaśnił dlaczego odmówił skarżącemu wymiany prawa jazdy, nie mogą przesądzać o naruszeniu art. 8 k.p.a. Skarżący zresztą nie sprecyzował jakie okoliczności świadczą o naruszeniu przez organ powołanych zasad, w tym zasady równego traktowania. W świetle powyższego brak też podstaw do podzielenia zarzutu naruszenia wskazanych w skardze przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami. Nie można przy tym pomijać, że art. 7 Konstytucji RP zobowiązuje organy władzy publicznej do działania na podstawie i w granicach prawa. Powyższa zasada określana jako zasada praworządności lub jako zasada legalności została powtórzona w art. 6 k.p.a. i nie została przez organy w tym postępowaniu naruszona.

Wobec zatem bezzasadności zarzutów sformułowanych w skardze oraz wobec niestwierdzenia uchybień, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które sąd miał obowiązek uwzględniać z urzędu, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. skargę należało oddalić.

O kosztach pełnomocnika z urzędu sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r., poz. 18).