Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1585/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 150 i 162 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Rischka, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 30 marca 2022 r. sprawy ze skargi K sp. z o.o. z siedzibą w G na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 8 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, na podstawie art. 163 § 2 oraz art. 162 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej "O.p."), po rozpatrzeniu wniosku "A" sp. z o.o. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 8 grudnia 2020 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty- grudzień 2015 r., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. (dalej "Naczelnik") wydał w dniu 8 grudnia 2020 r. decyzję w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty- grudzień 2015 r. Decyzja została doręczona w dniu 28 grudnia 2020 r., w trybie art. 150 O.p., na adres "A" sp. z o.o. (dalej "skarżący", "spółka") ul. S. [...],[...]-[...] S.

Pismem z dnia 1 czerwca 2021 r. spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika. Skarżący podał, że o wydaniu decyzji dowiedział się 28 maja 2021 r. w czasie zapoznawania się z aktami postępowania podatkowego. Decyzja została przez organ pierwszej instancji uznana za doręczoną na skutek dwukrotnego awizowania i przyjęto fikcję doręczenia. Podatnik wskazał, że wielokrotnie zdarzały się sytuację, że nie dochodziło do prawidłowego pozostawiania awiza. Dlatego też często sprawdzał w placówce "B", czy nie pozostawiono przesyłki do odbioru. Z powodu pandemii, oczywistego zagrożenia oraz ograniczenia w normalnym funkcjonowaniu i przemieszczaniu, skarżący nie wykonywał sprawdzeń regularnie.

Strona podniosła także, że odebrała od organu wcześniejszą oraz późniejszą korespondencję od organu, skąd wnioskuje że musiało dojść do nieprawidłowości w zakresie pozostawienia awiza, które nie zostało fizycznie zamieszczone w skrzynce oddawczej. Zdaniem skarżącego, zdarzały się sytuacje, że awizo innych przesyłek pozostawiono na stacji benzynowej, ale nie jest w stanie stwierdzić, czy tak było w przedmiotowym przypadku. Z treści adnotacji doręczyciela na kopercie zawierającej decyzję wynika, że pierwsze awizo pozostawiono w dniu 11 grudnia 2020 r., przy czym brak jest informacji, gdzie pozostawiono awizo. Na kopercie brak jest wskazania gdzie pozostawiono drugie awizo oraz gdzie pozostawiono przesyłkę do odbioru. Nie sposób także ustalić, imienia i nazwiska osoby doręczającej.

Pismem z dnia 27 lipca 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej "Dyrektor Izby") zwrócił się do Filii Urzędu Pocztowego w P. o udzielenie informacji w zakresie doręczenia przesyłki poleconej zawierającej decyzję Naczelnika. Organ wskazał, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przysyłka była dwukrotnie awizowana w dniu 11 grudnia 2020 r. oraz w dniu 21 grudnia 2020 r. Pismo pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w placówce pocztowej, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w tej placówce umieszczono na drzwiach biura, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W dniu 29 grudnia 2020 r. pismo zwrócono do nadawcy, gdyż adresat nie podjął awizowanego pisma. Organ zwrócił się o wskazanie rzeczywistego miejsca pozostawienia awiza (drzwi biura, oddawcza skrzynka pocztowa, stacja benzynowa, inne) oraz czy "A" sp. z o.o. pod adresem ul. S. [...] w S. umieściła oddawczą skrzynkę pocztową, a jeśli tak, to z jakiego powodu nie umieszczono awiza w tej skrzynce.

W odpowiedzi na "B" S.A., pismem z dnia 16 sierpnia 2021 r., wyjaśniła, że z oświadczenia złożonego przez listonosza wynika, że zawiadomienie dotyczące przesyłki poleconej nadanej do skarżącego, zgodnie z życzeniem właściciela spółki A. S. pozostawiono na stacji benzynowej pod tym samym adresem ul. S., [...]-[...] S. Jednocześnie spółka "A" sp. z o.o. posiada skrzynkę oddawczą pod tym samym adresem, zainstalowaną na drzwiach.

Pełnomocnik skarżącej, w piśmie z dnia 27 lipca 2021 r., podała dodatkowo, że K. S., obawiając się o swoje zdrowie i dwójki małoletnich dzieci, w czasie pandemii ograniczyła wszelkie wychodzenie z domu. Ponieważ sama sprawowała opiekę nad dziećmi, które z powodu zamknięcia placówek pozostawały cały czas z nią w domu, nie mogą udać się na pocztę.

Postanowieniem z dnia 8 października 2021 r. Dyrektor Izby stwierdził, że odwołanie spółki od decyzji Naczelnika z dnia 8 grudnia 2020 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu postanowienia organ przytoczył przepisy Ordynacji podatkowej mające zastosowanie w sprawie i wskazał, że jakkolwiek skarżący posiada skrzynkę oddawczą na ul. S. [...], [...]-[...] S., zainstalowaną na drzwiach, to na życzenie Prezesa Zarządu spółki A. S., awizo zostało pozostawione na stancji benzynowej znajdującej się pod tym samym adresem.

W opisanej sytuacji, zdaniem organu, nie doszło do nieprawidłowości w zakresie pozostawienia awiza podatnikowi. Stacja benzynowa nie była przypadkową stacją, lecz obsługiwaną przez A. S. Sama strona wskazywała we wniosku, że wielokrotnie pozostawiano awiza na stancji benzynowej, co potwierdza stanowisko Dyrektora Izby.

Organ wyjaśnił także, że wykazanie, że w sprawie skutecznie doręczono przesyłkę w trybie zastępczym może nastąpić z wykorzystaniem każdego dowodu, z którego wynikają informacje zawarte w art. 150 O.p., tj. o miejscu i dacie pozostawienia przesyłki i awiza. W niniejszej sprawie potwierdzenie odbioru spełnia te wymogi i jest dostatecznym dowodem na prawidłowe doręczenie decyzji spółce. Wskazano bowiem w nim na placówkę pocztową, w której pismo pozostawało do dyspozycji adresata na 14 dni, daty awizowania i miejsce pozostawienia awiza (drzwi biura). Przy czym zgodnie z życzeniem listonosz zostawił na stacji benzynowej.

Następnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 października 2021 r. Dyrektor Izby odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Podejmując wskazane rozstrzygnięcie organ miał na uwadze, że odwołanie skarżącego zostało wniesione w uchybieniem terminu do dokonania tej czynności, co zostało wyrażone w postanowieniu z dnia 8 października 2021 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Dyrektor Izby, podtrzymując argumentację i stanowisko tam zawarte, uznał że decyzja Naczelnika została prawidłowo i skutecznie doręczona w dniu 28 grudnia 2020 r. Termin do złożenia odwołania upłynął więc z dniem 11 stycznia 2021 r., a odwołanie zostało wniesione dopiero w dniu 2 czerwca 2021 r.

W ocenie organu, skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi dopełniła czynności, dla której ustanowiony był termin, tj. złożyła odwołanie. Jak wynika z wniosku o przywrócenie terminu podatnik dowiedział się o wydanej dla niego decyzji w dniu 28 maja 2021 r. w czasie zapoznania się z aktami postępowania podatkowego. Tym samym nadając w dniu 2 czerwca 2021 r. wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem, zachował termin określony w art. 162 § 2 O.p.

Natomiast spółka nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Oceniając zarzuty strony dotyczące doręczenia korespondencji, Dyrektor uznał, że spółka nie uwiarygodniła należytej staranności w prowadzeniu własnych interesów. Jakkolwiek stan pandemii stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia i należy zachować szczególną ostrożność w codziennym funkcjonowaniu, to jednak w dacie awizowania przesyłki (grudzień 2020 r.), pandemia trwała od kilku miesięcy i nie mogła stanowić przeszkody w odbiorze decyzji i wniesieniu odwołania.

Ponadto, zgodnie z danymi ujawnionymi w rejestrze przedsiębiorców, w grudniu 2020 r. K.S. nie była Prezesem Zarządu spółki A sp. z o.o., zatem fakt sprawowania opieki nad dziećmi pozostawał bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie.

Nie zgadzając się ze stanowiskiem zawartym w zaskarżonym postanowieniu, skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych.

Przedmiotowemu postanowieniu zarzucono:

1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanego postanowienia polegający na niezasadnym uznaniu, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku zawinienia w uchybieniu terminu, w sytuacji gdy:

a) w dacie uznania przesyłki za doręczoną funkcję Prezesa Zarządu sprawował K. S. nie zaś jak błędnie wskazano A. S.,

b) organ ustalił, ze doszło do pozostawienia awiza na stacji benzynowej nie zaś w miejscu, o którym mowa w art. 150 § 2 O.p.,

c) skarżąca wskazała, że na skutek braku prawidłowego pozostawienia awiza nie miała i nie mogła mieć wiedzy o oczekującej na odbiór przesyłce,

2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanego postanowienia, polegający na błędnym uznaniu, że w dniu doręczenia przysyłki, funkcję Prezesa Zarządu sprawował A. ., w sytuacji gdy na podstawie uchwały wspólników z dnia 18 listopada 2020 r. stanowisko Prezesa Zarządu została powołana K. S,

3. naruszenia art. 150 § 2 o.p. poprzez uznanie za prawidłowe pozostawienie awiza na miejscu innym aniżeli wskazane w naruszonym przepisie.

W uzasadnieniu skargi, spółka podniosła, że nieprawidłowe jest takie rozumienie art. 150 § 2 O.p., zgodnie z którym do pozostawienia awiza może dojść w każdym miejscu. Przywołany przepis w sposób jasny i precyzyjny określa w jaki sposób oraz w jakich miejscach może dojść do umieszczenia zawiadomienia o próbie doręczenia przesyłki. Zachowanie tych wymogów jest niezbędne dla gwarancji praw podatnika oraz dla możliwości uznania fikcji doręczenia.

Strona zwróciła także uwagę na nieścisłość, polegającą na tym, że organ wskazuje, że na kopercie znajduje się oznaczenie miejsce awiza jako "drzwi biura", jednocześnie wskazując, że do pozostawienia awiza doszło na stacji benzynowej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 8 października 2021 r., którym odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika z dnia 8 grudnia 2020 r.

Podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 162 w zw. z art. 163 O.p. W myśl art. 162 § 1 O.p. organ podatkowy może przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie zaś do art. 162 § 2 O.p. podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego § 2 jest niedopuszczalne według art. 162 § 3 O.p.

W związku z powyższym, do zastosowania instytucji przywrócenia terminu dla dokonania określonej czynności, konieczne jest łączne spełnienie następujących przesłanek: złożenie wniosku o przywrócenie terminu, wskazanie we wniosku przyczyny uchybienia terminu, złożenie tego wniosku w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobnienie braku winy w przekroczeniu terminu oraz jednocześnie dokonanie czynności, dla której przewidziano termin.

Podkreślenia jednak wymaga, że aby rozpatrywać kwestię przywrócenia terminu, należy przede wszystkim zbadać, czy doszło do jego uchybienia. Warunkiem rozpatrywania prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest bowiem stwierdzenie, że termin ten został uchybiony. Przepisy art. 162 § 1 i 2 O.p. nie pozostawiają bowiem wątpliwości co do tego, że aby złożyć wniosek o przywrócenie terminu, termin musi być uchybiony. Zatem organ powinien najpierw wydać na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, a dopiero potem postanowienie na podstawie art. 162 i art. 163 § 2 O.p.

Instytucja przywrócenia terminu została przewidziana do takich sytuacji, w których już doszło do uchybienia terminu. Właśnie bowiem to uchybienie daje możliwość zawnioskowania o przywrócenie terminu. Jeśli zatem na tak postrzeganą instytucję prawną nałoży się, powszechnie akceptowany w orzecznictwie, obowiązek orzekania w sprawie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, to nie powinno budzić większych i uzasadnionych wątpliwości, która ze spraw powinna obejmować badanie kwestii prawidłowości doręczenia, ustalenia daty początku biegu i końca terminu odwoławczego oraz ustalenia daty wniesienia odwołania, a następnie przełożenia tych ustaleń na odpowiedni do nich język procesowy.

Wyniki takiego badania stanowią o dochowaniu lub przekroczeniu terminu, co w tym ostatnim przypadku skutkować powinno (w znaczeniu - musi) stwierdzeniem uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Natomiast inną sprawą jest, aczkolwiek także mającą rację bytu i związek z tą pierwszą, dalsze procedowanie nad wnioskiem o przywrócenie terminu w płaszczyźnie dla niego kluczowej, a mianowicie z punktu widzenia oceny braku zawinienia w zakresie uchybienia terminu, którego wniosek dotyczy, oczywiście przy spełnieniu wymogów formalnych oraz co do właściwego czasu jego złożenia. Stwierdzenie więc uchybienia terminowi przed rozpatrzeniem wniosku o jego przywrócenie jest konieczne i w żadnej mierze nie jest działaniem przedwczesnym (wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 397/19, wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2017 r. sygn. akt II FSK 1995/15).

Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że w stosunku do skarżącego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wydał postanowienie z dnia 8 października 2021 r., w którym stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji z dnia 8 grudnia 2020 r. Powyższe postanowienie skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 30 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 1586/21 uchylił zaskarżone postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi jako naruszające prawo.

Zatem w niniejszej sprawie, brak podstawowej przesłanki dla wniosku o przywrócenie terminu tj. brak uchybienia tego terminu, skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia i wyeliminowaniem go z obrotu prawnego.

Z tych przyczyn, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 p.p.s.a, orzeczono jak w wyroku.

[pic]