Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 631/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 32 ust. 4, art. 35 ust. 1 pkt 1, art. 35 ust. 1 pkt 2, art. 35 ust. 1 pkt 3, art. 35 ust. 1 pkt 4, art. 35 ust. 1, art. 35 ust. 3, art. 35 ust. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 144
journal: Dz.U. 2020 poz 1740
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107, art. 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 25
journal: Dz.U. 2020 poz 471
law: Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
article: § 12, § 13 ust. 1 pkt 1, § 60 ust. 1, § 60 ust. 2, § 60 ust. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1065
law: Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
article: art. 4 ust. 1, art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 10 ust. 1 pkt 2, art. 55, art. 64 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 741
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym -  t.j.
article: art. 61 § 2 pkt 1, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 15 zzs(4) ust. 3.
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Jan Szuma (spr) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2021 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2021 r., [...] Wojewoda (zwany dalej "Wojewodą"), po rozpatrzeniu odwołań M. M. i K. M., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] (zwanego dalej "Starostą") z dnia [...] lutego 2021 r., [...], [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu D. sp.j. z siedzibą w S. pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalno-usługowego z garażami usytuowanego na działkach [...], obręb [...] T. "A", jednostka ewidencyjna [...] M. T..

Decyzje zapadły w następujących okolicznościach udokumentowanych w aktach sprawy.

Dnia [...] kwietnia 2020 r. wpłynął do Starosty wniosek D. sp.j. o wydanie pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie opisanego wyżej budynku mieszkalno-usługowego z garażami (k. 1-5 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Pismem z dnia [...] maja 2020 r., [...] Starosta zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania pozwolenia na budowę (k. 215-217 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r., [...] Starosta – działając na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (wówczas tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 1186, obecnie Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 – uw. Sądu, dalej "P.b.") zobowiązał inwestora do uzupełnienia złożonej dokumentacji (k. 283–284 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Postanowienie było na wniosek inwestora zmieniane w zakresie terminu wykonania kolejnymi postanowieniami z dnia [...] czerwca 2020 r. oraz [...] sierpnia 2020 r. (k. 305 i 326 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. K. M., współwłaścicielka działki sąsiedniej 571 (jej prawa, jak i prawa drugiej współwłaścicielki M. M. zostały udokumentowane w informacji z rejestru gruntów znajdującej się na k. 44 akt administracyjnych organu pierwszej instancji), wystąpiła o udostępnienie jej akt sprawy (k. 298 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Następnie pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. M. M. i K. M. wyraziły swój sprzeciw wobec planowanej inwestycji (k. 310 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Wskazały, że inwestycja graniczy bezpośrednio z ich nieruchomością i na nią oddziałuje. Projektowany budynek mieszkalno-usługowy w części frontowej pozbawi dostępu światła w pomieszczeniach przyległych do planowanej zabudowy. Ponadto wysokość projektowanego budynku, przewyższająca budynek posadowiony na działce [...], spowoduje zakłócenia cyrkulacji powietrza w przypadku komina znajdującego się na obrzeżu dachu od strony wschodniej, jak i innych kominów wentylacyjnych. Mając na względzie zakaz immisji ustanowiony w art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 z późn. zm.), wniesiono o wstrzymanie inwestycji.

W piśmie z dnia [...] września 2020 r. inwestor odpowiedział na zarzuty (k. 329–330 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Poinformował, że inwestycja została zaprojektowana zgodnie z przepisami i z poszanowaniem interesów wszystkich stron. Lokalizacja projektowanej zabudowy jest zgodna ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i nie wpłynie na dostęp światła do okien w elewacji frontowej budynku sprzeciwiających się. W odniesieniu do zarzutu zakłócenia cyrkulacji powietrza wskazano, że kominy zlokalizowane w zbliżeniu do projektowanej zabudowy na dachu budynku znajdującego się na działce [...] są kominami wentylacyjnymi. W związku z zarzutem, przez daleko idącą ostrożność, wprowadzono zmianę w projekcie budowlanym polegającą na obniżeniu części projektowanego budynku przylegającej do działki [...] o jedną kondygnację. W związku z powyższym projektowana inwestycja spełnia wymogi określone w przepisach obowiązujących w tym zakresie. Wskazano również, że rozwiązania dotyczące elementów instalacji wewnętrznych i urządzeń są zgodne z prawem i nie będą powodować negatywnych immisji pośrednich i bezpośrednich.

Pismami z dnia [...] października 2020 r. (k. 406–407 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) oraz [...] października 2020 r. (k. 410–411 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) K. M. ponownie wniosła zastrzeżenia co do planowanej inwestycji. Akcentowała, że konieczne byłoby dostosowanie gabarytów projektowanego budynku, który ograniczy nasłonecznienie jej obiektu od strony północnej. Odniosła się do braku odpowiedniej przestrzeni do zapewnienia prawidłowej cyrkulacji powietrza dla istniejących i projektowanych kominów. Ponadto wskazano, że projektowany budynek jest w zbyt bliskiej odległości od tarasu jej domu jednorodzinnego (w odległości 8 m), przez co zaburzy spokój i prywatność mieszkańców istniejącego domu. Ze względu na wysokość planowanego budynku wpłynie on również na zmniejszenie naświetlenia i nasłonecznienia. Tego rodzaju inwestycja zaburzy przestrzeń niewielkiej i częściowo zabytkowej ulicy.

Pismem z dnia [...] października 2020 r. inwestor odniósł się do powyższych zastrzeżeń (k. 422–423 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Wskazał, że projektowana zabudowa, w szczególności geometria, lokalizacja, jak i wysokość budynku, spełniają normy wynikające z przepisów, jak również budynek nie wykracza poza obrys bryły nieruchomości sąsiadującej. Ponadto inwestor zaznaczył, że ze względu na brak zgody K. M. na wykonanie inwentaryzacji jej budynku nie jest możliwe sprawdzenie, jakie są funkcje poszczególnych przewodów kominowych.

Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. inwestor złożył wniosek o zawieszenie postępowania (k. 431 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r., [...] Starosta zawiesił postępowanie w sprawie (k. 440–442 akt administracyjnych organu pierwszej instancji tom I).

Następnie, na wniosek inwestora, postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r., [...] Starosta podjął postępowanie (k. 526–528 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r., [...], [...] Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił D. sp.j. pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalno-usługowego z garażami usytuowanego na działkach nr [...] i [...], obręb 0001 T. "A", jednostka ewidencyjna 302701_1 M. T. (k. 589–594 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Pismem z dnia [...] marca 2021 r. M. M. wniosła odwołanie od powyższej decyzji (k. 1-2 akt administracyjnych organu drugiej instancji). Wskazała, że projektowany budynek w części frontowej pozbawi jej nieruchomość dostępu światła. Wybudowanie wielokondygnacyjnego bloku w odległości 8 m od tarasu domu jednorodzinnego zaburzy spokój i życie osób zamieszkujących ten dom i wymusi zmianę jego sposobu użytkowania. W projektowanym budynku może zamieszkiwać jednocześnie 150 osób i każda z nich będzie miała wgląd na taras domu i do jego wnętrza. Taka inwestycja odbiera mieszkańcom już istniejącego domu prawo do prywatności.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. odwołanie wniosła również K. M. (k. 31–32 akt administracyjnych organu drugiej instancji). Powieliła argumentację odwołania M. M. dodając, że w 1965 r. został wydany nakaz poszerzenia ul. [...], przy której jest położona jej nieruchomość, tymczasem Starosta wydając zaskarżoną decyzję doprowadził do zmniejszenia odległości między budynkami.

Decyzją z dnia [...] maja 2021 r., [...] Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm. dalej "K.p.a."), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy, przedstawiwszy okoliczności sprawy, reagując na zarzuty odwołania dokonał szerszej analizy przedstawionego projektu budowlanego pod kątem zgodności z przepisami.

Na wstępie Wojewoda zaznaczył, że w sprawie znajdzie zastosowanie brzmienie P.b. sprzed dużej nowelizacji, która weszła w życie [...] września 2020 r. Zgodnie bowiem z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471 z późn. zm., dalej "zm.P.b.2020") do spraw wszczętych i niezakończonych w dniu wejścia w życie nowelizacji stosuje się przepisy P.b. w brzmieniu dotychczasowym (postępowanie w sprawie wszczęto [...] kwietnia 2020 r.).

Dalej Wojewoda wyjaśnił, że zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę poprzedzone jest weryfikacją dokumentacji według ściśle określonych reguł zawartych w art. 35 ust. 1 pkt 1-4 P.b. Stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. weryfikację tą rozpoczyna się od badania zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu (jeżeli planu nie uchwalono). Na stronie 4 uzasadnienia decyzji Wojewoda zaznaczył, że dla działek inwestycyjnych [...] i [...] D. sp.j. uzyskała decyzję Burmistrza Miasta T. z dnia [...] listopada 2016 r., [...] ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalno-usługowego, a decyzja ta stała się ostateczna [...] grudnia 2016 r. Ponadto spółka uzyskała pozwolenia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P.: [...] na prowadzenie badań archeologicznych (to jest pozwolenie z dnia [...] maja 2020 r., [...], które znajduje się na k. 275-281 akt administracyjnych organu pierwszej instancji – uw. Sądu) oraz [...] na prowadzenie robót budowlanych w obszarze historycznego układu urbanistycznego miasta T. (to jest pozwolenie z dnia [...] września 2020 r., [...], które znajduje się na k. 339-341 akt administracyjnych organu pierwszej instancji – uw. Sądu).

Wojewoda szczegółowo porównał parametry projektowe inwestycji z parametrami i wskaźnikami zabudowy wyznaczonymi w decyzji o warunkach zabudowy. Wskazał między innymi, że dla inwestycji określono obowiązującą linię zabudowy (przy ulicy [...] – uw. Sądu) oraz dopuszczono możliwość lokalizacji budynków przy granicy działek sąsiednich [...]. Wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do terenu inwestycji wynieść ma maksymalnie 0,6 i należy zapewnić minimum 10% powierzchni biologicznie czynnej. Szerokość elewacji frontowej wyznaczono jako szerokość terenu inwestycji (działek [...]), wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej określono na poziomie od 7 do 8 metrów przy nawiązaniu do wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej budynku położonego przy ul. [...]. W. głównej kalenicy lub najwyższego punktu dachu ma wynieść od 10 do 12,6 m.

Odnosząc parametry projektu do powyższych ustaleń Wojewoda stwierdził, że projekt przedstawiony przez D. sp.j. jest zgodny z decyzją Burmistrza Miasta T. z dnia [...] listopada 2016 r., [...] ustalającą warunki zabudowy. Budynek wielorodzinny z usługami i garażami odpowiada funkcji założonej w decyzji lokalizacyjnej. Dotyczy to też obsługi komunikacyjnej – od ul. [...]. Wojewoda wywodził dalej, że na obszarze inwestycji zaprojektowano zabudowę na obszarze 714,87 m2 powierzchni wynoszącej 1216 m2, a więc wskaźnik zabudowy wyniósł 0,59. Powierzchnia biologicznie czynna została wyznaczona na obszarze 121,87 m2, co odpowiada 10,02 % terenu. Szerokość elewacji frontowych ustalono zgodnie szerokością działek stanowiących teren inwestycji, wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej określono na poziomie 7,38 m, a wysokość budynku na poziomie 12,6 m (4 kondygnacje, z czego 2 jako poddasze użytkowe).

Niezależnie Wojewoda wskazał, że do terenu inwestycji zapewniono dostęp do drogi publicznej przez jeden zjazd, którego projekt został uzgodniony decyzją Burmistrza Miasta T. z dnia [...] marca 2020 r., [...] Gdy chodzi o miejsca postojowe, to organ architektoniczno-budowlany akcentował, że w obszarze zamierzenia zaprojektowano 12 jednostanowiskowych garaży dla samochodów osobowych, każdy z osobną brama wjazdową. Pozostałe 22 miejsca postojowe dla mieszkańców oraz 6 miejsc postojowych dla pracowników i klientów lokali usługowych będą zapewnione przez istniejące płatne miejsca postojowe znajdujące się w pasie drogowym ul. [...]. W taki sposób zostaną także wyznaczone miejsca postojowe dla osób niepełnosprawnych. Łącznie przewiduje się 40 miejsc postojowych dla wszystkich użytkowników budynku. Wojewoda zaznaczył, że lokalizacja miejsc parkingowych oraz ich rozplanowanie (wyrysowano je na projekcie zagospodarowania terenu) odpowiadają parametrom i warunkom z decyzji o warunkach zabudowy.

Organ odwoławczy wskazał dalej, że dokumentacja projektowa przedłożona na potrzeby udzielenia pozwolenia na budowę w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu podlega sprawdzeniu pod kątem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. – uw. Sądu). Szczególną uwagę Wojewoda zwrócił na § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 z późn. zm., dalej "r.w.t"). Wyjaśnił, że zachowano odległości 4 metrów od granic dla ścian z oknami i 3 m dla ścian bez okien. Nie dotyczyło to ścian szczytowych w budynku pierzei, który zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy mógł zostać zaprojektowany przy granicach bocznych działek. Analizując kwestię odległości budynków od granic, Wojewoda nadmienił, że projektowana zabudowa spełnia wymagania w zakresie przegród przeciwpożarowych.

Wojewoda odniósł się też do kwestii zapewniania nasłonecznienia i zacienienia projektowanej zabudowy w relacji do otoczenia w kontekście § 13 i 60 r.w.t. Przedstawił treść istotnych regulacji i zaznaczył, że zagadnienia te zweryfikował projektant w analizie znajdującej się w projekcie.

Znaczną część uzasadnienia Wojewoda poświęcił nadto poszanowaniu, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Wywodził, powołując się na orzecznictwo, iż naruszenie interesów sąsiadów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. może być uznane za istotne wtedy, gdy można wykazać naruszenie konkretnych przepisów prawa. Natomiast w sytuacji, gdy spełnione są normy (techniczno-budowlane), to wówczas prawo inwestora może być ograniczone tylko wówczas, jeżeli projektowana zabudowa drastycznie narusza umocowane w prawie uprawnienia innych właścicieli. Po analizie inwestycji Wojewoda nie dopatrzył się, aby projekt oddziaływał na nieruchomości sąsiednie w sposób uniemożliwiający ich zagospodarowanie i użytkowanie.

W skardze K. M., reprezentowana przez radcę prawnego Ł. M., wniosła o uchylenie decyzji Wojewody oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zarzuciła przy tym naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 K.p.a. poprzez brak właściwego i rzetelnego uzasadnienia rozstrzygnięcia w zakresie w jakim organ nie uwzględnił zarzutów uprzednio zgłoszonych w odwołaniu. W ocenie skarżącej uchybiono także przepisom art. 4 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 1 i art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 741 z późn. zm., dalej "u.p.z.p.") poprzez dopuszczenie do realizacji projektu budowlanego naruszającego ład przestrzenny.

W motywach skargi K. M. akcentowała, że przy weryfikacji przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego organy pominęły ocenę sedna zgłaszanego przez nią problemu związanego z przedsięwzięciem. W ocenie skarżącej należy dostrzec, że projektowany obiekt prowadzić będzie de facto do naruszenia jej prawa własności, naruszy prywatność i uniemożliwi korzystniej z jej budynku. Wojewoda koncentrował się na aspektach technicznych przedsięwzięcia, a nie analizował jego negatywnego wpływu na życie osób w najbliższym sąsiedztwie.

W skardze przedstawiono dalej wywód prawny, który opierał się na założeniu, że nie można traktować relacji cywilnych, międzysąsiedzkich jako zupełnie odrębnych i uznawać je za takie, które nie mają znaczenia z punktu widzenia dopuszczenia obiektów budowlanych w świetle prawa budowlanego. Zdaniem skarżącej istnieje zagrożenie, że rozumowanie takie jak prezentuje organ może prowadzić do sytuacji, gdy obiekt budowlany zostanie uznany za zgodny z prawem administracyjnym i zostanie dopuszczony, gdy tymczasem naruszy on normy prawa rzeczowego. K. M. jako swoisty "zwornik" pomiędzy regulacjami cywilnymi i administracyjnymi wskazała regulacje u.p.z.p., które wymieniła w skardze jako zarzuty. Akcentowała, że to właśnie w art. 2 pkt 1 u.p.z.p. wśród czynników kształtujących ład przestrzenny wymienia się uwarunkowania społeczno-gospodarcze. W jej ocenie przy takim spojrzeniu uznać należy, że zatwierdzony projekt narusza istniejący ład architektoniczno-urbanistyczny (jak wynika ze skargi, K. M. naruszenie owego ładu łączy z intensywnością oddziaływania obiektu, który swoimi gabarytami odstaje od otoczenia – uw. Sądu).

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie Sąd chciałby podkreślić, że do stanowiska i zarzutów K. M. podchodził ze zrozumieniem. W szczególności Sąd dostrzega, że pomiędzy przedmiotem jej własności (konkretnie współwłasności z M. M.), czyli działką 571 (ul. [...], T.), a zabudową projektowaną na działkach [...] zachodzą relacje przestrzenne, które mogą u skarżącej wywołać obawy co do tego, czy komfort zamieszkania w jej budynku nie pogorszy się.

Przed przystąpieniem do analizy powyższego zagadnienia Sąd przeprowadził kontrolę sprawy z punktu widzenia przepisów postępowania określonych w K.p.a. oraz tych, które zawarto w P.b.

W pierwszej kolejności należałoby uściślić, że D. sp.j. złożyła wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę [...] kwietnia 2020 r., a to oznacza, że znalazły w sprawie zastosowanie przepisy P.b. sprzed wejścia w życie zmian wprowadzonych przez [...] (wynika to z art. 25 tej nowelizacji).

Sąd nie miał wątpliwości, że postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z art. 33 P.b. Wniosek inwestora zawierał wszystkie wymagane dokumenty, w szczególności przedłożono cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z wymaganymi opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami (które w tym przypadku objęły między innymi pozwolenia na badania archeologiczne oraz prowadzenie robót budowlanych w obszarze historycznego układu urbanistycznego miasta T. , stosowne zezwolenie na lokalizację elementów obiektu w pasie drogowym oraz zezwolenie na zjazd z drogi decyzją z dnia [...] marca 2020 r., [...] – k. 275-271, 339-341 k. 19-22 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Sporne zamierzenie ma charakter mieszkalno-usługowy i nie należy do kwalifikowanych z punktu widzenia oddziaływania na otoczenie (środowisko). Nie oznacza to oczywiście dowolności w kształtowaniu zabudowy, która musi odpowiadać decyzji o warunkach zabudowy determinującej aspekty urbanistyczne. Do wniosku i projektu została przez D. sp.j. przedłożona decyzja Burmistrza [...] z dnia [...] listopada 2016 r., [...] o warunkach zabudowy (k. 205-214 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Przechodząc do kwestii bliższych zarzutom skargi należy zwrócić uwagę na pewne regulacje P.b. mające charakter proceduralny, ale zarazem nie pozostające bez znaczenie, gdy chodzi o materialne aspekty rozstrzygania o udzielaniu pozwoleń na budowę.

Zgodnie z art. 35 ust. 4 P.b. "w razie spełnienia wymagań określonych w [art. 35] ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę". Przepisy, do których cytowana tu regulacja się odwołuje, po pierwsze, dotyczą warunku działania inwestora w oparciu o ostateczną decyzję o warunkach zabudowy, posiadania przez niego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 P.b.), po drugie, dotyczą wymagań projektowej zgodności zamierzenia z decyzją lokalizacyjną, zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami oraz kompletności i fachowego przygotowania projektu (art. 35 ust. 1 P.b.).

Powyższe prowadzi do następującego wniosku: organ architektoniczno-budowlany, wbrew temu co sugeruje K. M. w skardze, nie ma swobody i marginesu uznania w zakresie oceny wpływu inwestycji na otoczenie i warunkowania tym ewentualnej odmowy udzielenia pozwolenia na budowę.

Skarżąca w skardze starała się akcentować, że bezwarunkowe traktowanie administracyjno-prawnych przesłanek udzielania pozwoleń na budowę może w niektórych sytuacjach prowadzić do rezultatów naruszających prawo rzeczowe (jak należy mniemać, odnosi się to do oddziaływania ponad przeciętną miarę), a w jej ocenie taka sytuacja w sprawie zachodzi.

Sąd – po wnikliwej analizie założeń projektowych zamierzenie D. sp.j. – nie podziela tak stanowczej oceny, jak to prezentuje K. M..

Przede wszystkim nie jest tak, że działanie w granicach prawa budowlanego materialnego i jego norm techniczno-budowlanych może zarazem prowadzić do stanów drastycznie naruszających prawo rzeczowe. Wystąpienie takiej sytuacji jest trudne do wyobrażenia. Wbrew wywodom skargi K. M., stosowanie norm administracyjnych prawa budowlanego wcale nie jest antagonistyczne (cyt. "separatystyczne") wobec prawa rzeczowego. Wręcz przeciwnie, w znacznej mierze normy prawa budowlanego służą ograniczeniu aktywności właściciela właśnie z uwagi na ochronę uzasadnionych cywilnych praw osób trzecich posiadających swe nieruchomości (zwłaszcza budynki) w otoczeniu. Normy techniczno-budowlane (r.w.t.) są bardzo rozbudowane i obejmują swym spektrum większość przewidywalnych oddziaływań "międzysąsiedzkich" – od odległości budynków od granic działek, dopuszczalnego zacienienia okien, dostępu światłą słonecznego do pomieszczeń, do takich zagadnień, jak odległość miejsc postojowych od budynków, rozmieszczenie miejsc gromadzenia odpadów czy kwestie zabezpieczeń przeciwpożarowych, itp. Dodać można, że P.b. nakazuje organom architektoniczno-budowlanym kontrolować przedkładane projekty także w kontekście wymagań ochrony środowiska (art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b.), tak więc istnieją gwarancje, że nie zostanie zatwierdzony projekt dopuszczający zamierzenie generujące także inne "nie-budowlane" oddziaływania, takie jak hałas, pył, promieniowanie elektromagnetyczne, itp.

W opisanym sensie prawo budowane poniekąd tworzy pewne standardy dopuszczalnego korzystania (przez inwestora) z własności, które są istotnym czynnikiem wyznaczającym cywilnoprawne rozumienie "przeciętnej miary" korzystania (art. 144 K.c.). W ocenie Sądu więc można przyjąć, że rzetelna weryfikacja zamierzenia budowlanego pod kątem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, dająca wynik pozytywny, pozwala zarazem wykluczyć istnienie niedopuszczalnych naruszeń w sferze prawa cywilnego.

Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy należy rozpocząć od stwierdzenia, że organom architektoniczno-budowlanym nie można zarzucić naruszenia u.p.z.p., w szczególności podnosić, że zatwierdziły projekt dla inwestycji niedopuszczalnie odstającej gabarytami od otoczenia ul. [...] w T. .

D. sp.j. legitymuje się ostateczną decyzją Burmistrza Miasta T. o warunkach zabudowy z dnia [...] listopada 2016 r., [...], która pozostaje w obrocie prawnym i jest dla tych organów wiążąca (o czym wprost stanowi art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p.). Organom architektoniczno-budowlanym nie wolno więc oceniać dopuszczalnych gabarytów zabudowy, jeżeli ta mieści się w granicach parametrów określonych w decyzji lokalizacyjnej.

Dla inwestycji projektowanej przez D. sp.j. ustalono w decyzji z dnia [...] listopada 2016 r., [...] funkcję mieszkalno-usługową (mieszkalną: wielorodzinną). Wyznaczono obowiązującą linię zabudowy (przy ulicy [...] – uw. Sądu) oraz dopuszczono możliwość lokalizacji budynków przy granicy działek sąsiednich [...] (zob. punkty II, 1. a. i b. decyzji). Wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do terenu inwestycji określono na maksymalnie 0,6 i zastrzeżono zapewnienie minimum 10 % powierzchni biologicznie czynnej. W przedłożonym projekcie budowlanym budynek wielorodzinny z usługami i garażami odpowiada funkcji założonej w decyzji lokalizacyjnej. Dotyczy to też obsługi komunikacyjnej – od ul. [...]. Na obszarze inwestycji zaprojektowano zabudowę na obszarze 714,87 m2 powierzchni wynoszącej 1216 m2, a więc wskaźnik zabudowy wyniósł 0,59. Powierzchnia biologicznie czynna została wyznaczona na obszarze 121,87 m2, co odpowiada 10,02 % terenu. Wszystkie te parametry są zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy.

W ustaleniach lokalizacyjnych przyjęto dalej między innymi, że szerokość elewacji frontowej odpowiadać ma szerokości terenu inwestycji (działek 573 i 573), wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej określono na poziomie od 7 do 8 metrów przy nawiązaniu do wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej budynku położonego przy ul. [...]. Wysokość głównej kalenicy lub najwyższego punktu dachu ma wynieść od 10 do 12,6 m. W projekcie budowlanym także szerokość elewacji frontowych ustalono zgodnie szerokością działek stanowiących teren inwestycji, wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej określono na poziomie 7,38 m, a wysokość budynku na poziomie 12,6 m (4 kondygnacje, z czego 2 jako poddasze użytkowe).

W ocenie Sądu zamierzeniu projektowanemu przez D. sp.j. nie sposób zarzucić niezgodności z decyzją o warunkach zabudowy, a już na pewno nie ma podstaw do forsowania zarzutów naruszenia przez organy architektoniczno-budowlane wymagań ładu przestrzennego. Organy te nie stosują art. 4 u.p.z.p., gdyż są związane ustaleniami z decyzji o warunkach zabudowy (o czym wspomniano wyżej – art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 P.b.).

W ocenie Sądu nie można zidentyfikować naruszeń prawa również w sferze, która najbardziej niepokoiła K. M., a więc gdy chodzi o relacje przestrzenne (z uwzględnieniem gabarytów budynku) projektowanej zabudowy względem zabudowy skarżącej.

Zgodnie z § 13 r.w.t.: "1. Odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli: 1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m, 2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60. 2. Wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części. 3. Dopuszcza się sytuowanie obiektu przesłaniającego w odległości nie mniejszej niż 10 m od okna pomieszczenia przesłanianego, takiego jak maszt, komin, wieża lub inny obiekt budowlany, bez ograniczenia jego wysokości, lecz o szerokości przesłaniającej nie większej niż 3 m, mierząc ją równolegle do płaszczyzny okna. 4. Odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być zmniejszone nie więcej niż o połowę w zabudowie śródmiejskiej".

Analiza kwestii oświetlenia została przedstawiona przez architekta w opracowaniu AZO w samym projekcie. W ocenie Sądu w istniejących uwarunkowaniach przestrzennych wykluczone jest, aby projektowany budynek przesłaniał okna budynku K. M. w sposób naruszający obowiązujące normy. Budynek projektowany znajdować się ma bowiem nie vis a vis okien przesłanianych. Będzie zlokalizowany z boku w stosunku do położenia okien budynku skarżącej. Okna w jej budynku z całą pewnością (można to ocenić gołym okiem) posiadają nienaruszoną przestrzeń wyznaczoną ramionami kąta, o którym mowa w § 13 ust. 1 pkt 1 r.w.t. Tu należałoby doprecyzować, że przepis ten określa lokalizację wierzchołka kąta (usytuowanie w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego), jego wartość (60°) oraz warunek nie przesłaniania zarówno przez część tego samego budynku jak i inny obiekt przesłaniający. Nie warunkuje natomiast wymogu wyznaczania osi pomiędzy ramionami kąta prostopadle do lica ściany. Analiza projektu zagospodarowania działki jak i analiza oddziaływania inwestycji nie pozostawiają wątpliwości, że okna w budynku K. M. mają przed nimi otwartą przestrzeń, a projektowany na sąsiedniej działce budynek nie osiąga pozycji, w której mógłby on przesłaniać te okna, a jeżeli nawet, to z całą pewnością nie w stopniu naruszającym § 13 ust. 1 pkt 1 r.w.t.

Zgodnie z § 60 ust. 1 i 2 r.w.t. w pokojach mieszkalnych należy zapewnić czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 7.00-17.00, przy czym w mieszkaniach wielopokojowych wymaganie to dotyczy przynajmniej jednego pokoju. W przypadku zabudowy śródmiejskiej wymagania nasłonecznienia są zredukowane (§ 60 ust. 3 r.w.t.).

O naruszeniu powyższej regulacji nie może być w sprawie mowy. Gdy chodzi o okna budynku K. M. od ul. [...], zaznaczenia wymaga, że mają one ekspozycję północną. W dniach równonocy słońce przesuwa się od wschodu do zachodu (w rozumieniu kierunków geograficznych), więc w oknach północnych w ogóle nie operuje. Warto także zasygnalizować, że okna budynku K. M. od ul. [...] mają lekkie odchylenie w kierunku zachodnim, a więc tym bardziej – jeżeli są one w ogóle zdolne do objęcia nasłonecznieniem – to nie z kierunku projektowanej inwestycji.

Gdy chodzi natomiast o okna południowe, to projektowana inwestycja znajdzie się w stosunku do nich w pewnej odległości i to tylko w relacji południowo-wschodniej. Ograniczenie nasłonecznienia, jeżeli w ogóle wystąpi, dotyczyć może tylko godzin przedpołudniowych. Wymóg 3 godzin nasłonecznienia nie jest i nie może być naruszony, gdyż w pozostałym zakresie przed oknami jest w pełni otwarta przestrzeń.

Podsumowując powyższe, Sąd nie dopatrzył się naruszenia żadnych regulacji, które mogłyby uzasadniać odmowę udzielenia pozwolenia na budowę. Jak wskazano już wyżej, odmowa udzielenia pozwolenia na budowę może mieć miejsce tylko w przypadkach wymienionych w art. 35 ust. 4 P.b. Przepis ten odwołuje się do wyników weryfikacji projektu budowlanego między innymi pod kątem zgodności z planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy, zgodności projektu z wymaganiami ochrony środowiska oraz zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 P.b.). W odniesieniu do projektu Drewtur L.T.M. Greber sp.j. wszystkie te kryteria zgodności są spełnione. Projekt jest też kompletny i przygotowany przez uprawnione osoby (art. 35 ust. 1 pkt 3 i 4 P.b.).

Końcowo Sąd jeszcze raz nadmienia, że poniekąd – w kategoriach pozaprawnych – ze zrozumieniem przyjmuje zarzuty skarżącej, która obawia się powstania dużego gabarytowo budynku w sąsiedztwie, zwłaszcza zabudowy w głąb od strony ogrodu. Budynek ten rzeczywiście wpłynąć może na poczucie prywatności. Kwestia ta nie jest jednak podstawą do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Mając to wszystko na uwadze Sąd uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem materialnym. Wbrew wywodom skargi Wojewoda nie naruszył też wymienionych w zarzutach przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 K.p.a.) – w zakresie istotnym i wymaganym należycie zweryfikował przedłożony projekt, jak i odniósł się do problematyki poszanowania uzasadnionych interesów osób trzech, co było kwestią istotną z perspektywy uwag skarżącej.

W tym stanie rzeczy Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej "P.p.s.a.") orzekł o oddaleniu skargi.

Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 z późn. zm.), po uprzednim skierowaniu jej do takiego trybu przez Przewodniczącego Wydziału (k. 23 akt sądowych).

Ubocznie Sąd wyjaśnia, że nie rozpoznawał wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (notatka dotycząca wniosku – k. 21 akt sądowych), gdyż wniosek ten zgodnie z przywołaną w skardze podstawą prawną adresowany był tylko do organu administracji (art. 61 § 2 pkt 1 P.p.s.a.) i zresztą została przez organ rozpoznany (co do aspektów proceduralnych zaistniałej sytuacji procesowej – por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] listopada 2018 r., I OZ [...], orzeczenia.nsa.gov.pl).