Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 785/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2009-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 11, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 1, art. 28 ust. 2, art. 28. ust. 3, art. 28 ust. 3a
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Dudra Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr) sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant apl. radcowski Błażej Czerkawski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 09 grudnia 2009r. sprawy ze skargi W.R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. 1. Uchyla zaskarżoną decyzję 2. Stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.


UZASADNIENIE

I SA/Bd 785/09

UZASADNIENIE

Pismem z dnia 21 stycznia 2009 r. W. R. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w łącznej kwocie [...] zł., argumentując wiosek swoją krytyczną sytuacją finansową i zdrowotną.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił umorzenia należności na podstawie art.83 ust. 1 pkt.3 oraz art.28 ust.1-3,3a w związku z art.32 ustawy z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007r., Nr 11, poz.74 ze zm.) z uwagi na niespełnienie przesłanek wynikających z art. 28 ust. 3 wskazanej ustawy tj. braku stwierdzenia całkowitej nieściągalności; z art. 28 ust.3a tejże ustawy w związku z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31.07.2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365.).

Podstawą do wydania decyzji o odmowie umorzenia należności były bieżące

ustalenia dotyczące sytuacji finansowej. Z danych zawartych w kwestionariuszu

o stanie majątkowym płatnika składek z dnia 03.02.2009r. wynika, że ubezpieczona -urodzona w [...] jest mężatką, i utrzymuje się ze świadczenia rentowego w kwocie ok. 600 zł netto. Małżonek skarżącej otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości ok. 1.300,00 zł netto. Koszty utrzymania mieszkania wynoszą ok. 730,00 zł miesięcznie. Poza zadłużeniem na rzecz ZUS skarżąca ma zobowiązanie wobec banku na kwotę ok. 100.000,00 zł. Nie korzysta ze wsparcia finansowego Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] a w utrzymaniu pomagają dzieci. Jest właścicielką działki o powierzchni 0.0502 ha położonej w [...] przy ul. [...], na której Zakład dokonał zabezpieczenia w postaci wpisu hipoteki do księgi wieczystej nr [...].

Skarżąca nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem i zwróciła się do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ponowne rozpoznanie wniosku. Jednocześnie zobowiązana zwróciła się z prośbą o wydłużenie terminu na dostarczenie wszystkich dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia sprawy a także do złożenia wyczerpujących wyjaśnień. Pismem z dnia 06.05.2009r. zobowiązana wniosła o przeprowadzenie szczegółowej analizy dokumentacji dotyczącej postępowania restrukturyzacyjnego, które w jej opinii nie zostało przeprowadzone prawidłowo. Wskazała również na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego z akt będących w dyspozycji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], potwierdzających wypłatę na rzecz zobowiązanej zasiłków celowych, a także dokonania analizy akt rentowych, które potwierdzają jej przewlekłe problemy zdrowotne.

Przy piśmie z dnia 26.05.2009r. zobowiązana przekazała dokumentację potwierdzającą przyznanie przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] w latach 1995-2006 pomocy finansowej w postaci zasiłków celowych i okresowych.

Po wnikliwej analizie dokumentacji będącej w posiadaniu i argumentów

przedstawionych przez zobowiązaną nie stwierdzono ustawowych przesłanek

przemawiających jednoznacznie za koniecznością umorzenia należności ZUS.

W związku z czym Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy decyzję ZUS.

W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżąca posiada zaległości z tytułu składek ustalonych w związku z prowadzoną w okresie od 10 czerwca 1982r. do 04 marca 1995r. działalnością gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe [...] i zatrudnieniem pracowników.

Organ wskazał, że zaległość powstała w wyniku nie opłacania składek za ubezpieczenie społeczne własne za okres 09/1994-01/1995 w kwocie [...] zł., wraz z należnymi odsetkami za zwlokę wysokości [...] zł, oraz składek na ubezpieczenie społeczne osób zatrudnionych za okres 04-06/1994, 10/1994 w kwocie [...] zł. wraz z odsetkami za zwlokę w wysokości [...] zł.

Organ przywołał jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przepis art.28 ust.2

i 3 cyt. ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, wskazując, że należności z tytułu składek mogą być umorzone w całości lub w części przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w przypadku ich całkowitej nieściągalności.

Organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie nie występuje aktualnie przesłanka całkowitej nieściągalności. W latach 1994-1996 prowadzone było w stosunku do skarżącej postępowanie egzekucyjne za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], które na mocy postanowienia organu egzekucyjnego z dnia 10 grudnia 1996r. zostało umorzone. Organ podał, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika , że aktualnie prowadzone jest skuteczne postępowanie egzekucyjne za pośrednictwem komornika sądowego - w formie zajęcia świadczenia rentowego, w wysokości ok. 200 zł. miesięcznie. Organ podkreślił, że organ egzekucyjny dotychczas nie stwierdził bezskuteczności egzekucji wobec skarżącej.

Dodatkowo organ wskazał, że należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami składek - mogą być umorzone pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacenia na podstawie art.28 ust. 3a w/w ustawy w związku z cytowanym rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31.07.2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.

Jednocześnie organ podniósł, że w przypadku powstania zaległości Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma prawo ich dochodzić na drodze postępowania egzekucyjnego w ciągu całego okresu 10 -letniego w którym wierzytelność jest wymagalna. Należności zabezpieczone hipoteką nie ulegają przedawnieniu, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia.

Stwierdzono, że materialna i życiowa sytuacja zobowiązanej aczkolwiek trudna, nie może stanowić przesłanki do umorzenia należności z przyczyn szczególnych.

Zakład pismem z dnia 08.06.2009r. poinformował zobowiązaną o możliwości dokonania wglądu w akta dotyczące postępowania restrukturyzacyjnego w siedzibie Oddziału ZUS w B. jak również o pozostawaniu akt rentowych w dyspozycji Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z uwagi na prowadzone postępowanie w sprawie potrąceń dokonywanych z wypłacanego świadczenia. Zobowiązana dotychczas nie skorzystała z możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie o umorzenie.

Zdaniem Prezesa Zakładu ubezpieczeń Społecznych ustalenia faktyczne w sprawie, dotyczące w szczególności stanu majątkowego ubezpieczonej - zaprzeczają istnieniu stanu "ważnego interesu" osoby zobowiązanej rozumianego jako niemożność opłacenia należności z tytułu składek, w tym w ramach układu ratalnego w dogodnych ratach dostosowanych do możliwości płatniczych. ( art. 28 ust 3 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i wydanego na jej podstawie rozporządzenia).

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca ponowiła żądanie umorzenia zaległości. W uzasadnieniu nawiązała do złożonego w dniu 25.09.2009r. pisma z propozycją zawarcia ugody z Prezesem ZUS. Wskazała, że treść jej pisma z dnia 25 września 2009r. należy traktować jako uzasadnienie skargi. W piśmie tym skarżąca wnosi o zawarcie ugody, w ramach której Zakład umorzyłby zadłużenie figurujące na jej koncie rozliczeniowym a następnie dokonał wykreślenia wpisu hipoteki przymusowej w zamian za to skarżąca odstąpiłaby od dochodzenia od ZUS przysługującej jej wierzytelności w związku z wyrokiem Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 06.10.2004r. a także zrezygnowałaby z wystąpienia do Sądu o stosowne odszkodowanie"za krzywdy wyrządzone przez ZUS".

W treści pisma, po raz kolejny zarzuca pracownikom Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, iż niesłusznie obciążono zobowiązaną zadłużeniem z tytułu nieopłaconych składek ,a także, iż nie uwzględniono przedstawionych przez płatnika okoliczności niniejszej sprawy. Wskazała również, iż pomimo wyroku Sądu z dnia 06.10.2004r. sygn. akt VIIU 2287/02,na mocy którego ograniczono kwotę miesięcznych potrąceń na poczet zobowiązań wobec ZUS Zakład w dalszym ciągu bezprawnie (potrącając zbyt wysoką kwotę) prowadził egzekucję z przyznanego zobowiązanej świadczenia rentowego.

W opinii strony z powołanego wyżej wyroku wynika również przysługująca jej wierzytelność od Zakładu, w związku z potrącanymi wcześniej bezprawnie należnościami na poczet zaległości wobec ZUS w zawyżonej wysokości.

W dalszej części uzasadnienia skargi ubezpieczona ponownie powołała się na nieprawidłowo przeprowadzone przez Zakład postępowanie restrukturyzacyjne, a zwłaszcza fakt, iż z uwagi na trudną sytuację materialną swojej rodziny nie była w stanie uregulować wymierzonej opłaty restrukturyzacyjnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że postępowanie restrukturyzacyjne zostało umorzone, gdyż nie została uiszczona opłata restrukturyzacyjna( organ na wyraził zgody na jej rozłożenie na raty) W dalszej części szczegółowo odniósł się do powołanych przez stronę argumentów. Organ wskazał, że obecnie na poczet zadłużenia potrącana jest wyłącznie kwota 200,00 zł. ze świadczenia rentowego skarżącej, świadczenie emerytalne męża pozostaje w całości.

Organ wskazał, że z wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 06.10.2004r. sygn. akt VIIU 2287/02 na który powołuje się skarżąca, nie wynika, aby na mocy tego wyroku (jak wskazuje skarżąca)płatnikowi przysługiwała wierzytelność od Zakładu, w związku z potrącanymi wcześniej należnościami na poczet zaległości wobec ZUS w zawyżonej wysokości.

Odnośnie zarzutów dotyczących błędnie przeprowadzonego postępowania restrukturyzacyjnego organ wyjaśnił, że wobec nie spełnienia warunku dokonania opłaty restrukturyzacyjnej w kwocie 311,53 zł postępowanie to zostało umorzone decyzją ZUS z dnia 09.12.2004r. Kwestia ta była przedmiotem prawomocnego rozstrzygnięcia sądowego -Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił odwołanie skarżącej.

Organ uznał, że sytuacja finansowa skarżącej jest trudna ale nie może być

powodem automatycznego umarzania należności, bowiem płatnicy składek są zobowiązani do ponoszenia ciężaru finansowania swojej działalności w tym do terminowego opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Na poparcie ww. stanowiska organ powołał się na wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku

z dnia 24.11. 2004r. .sygn. akt III A /Ua 1381/04, w którym skład orzekający wyraził pogląd, że " umorzenie zaległych składek jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie drastycznych ,gdy ze względu na wiek, stan zdrowia, inne względy społeczne oraz znikome źródło przychodów na utrzymanie , nie jest realnie możliwe wywiązywanie się z zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Dlatego też, zaskarżona decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego.

Rozstrzygnięcie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podjęte zostało na podstawie art. 28 ust. 1-4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zwanej dalej u.s.u.s. (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.).

Zgodnie z ust. 1 należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Ustęp 2 stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. W ust. 3 określono katalog zamknięty przypadków całkowitej nieściągalności. Natomiast w ust. 3a postanowiono, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W myśl zaś ust. 3b Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.

Wypełniając ustawowy obowiązek unormowania innych przypadków umożliwiających skorzystanie z ulgi Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w rozporządzeniu z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365 ze zm. ), postanowił w § 3 ust. 1, że Zakład może umorzyć należności

z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy

i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności

w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Zgodnie z regulacją przewidzianą w powołanych powyżej przepisach decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy. Problematyka uznania administracyjnego została szeroko omówiona w dotychczasowym orzecznictwie. Powszechnie panuje zgoda co do tego, że uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności. Ograniczeniami swobody uznania są określone przez ustawodawcę dyrektywy wyboru. Organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona, gruntowna analiza stanu faktycznego sprawy, stanowi materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Szczególnie trzeba o tym pamiętać wtedy, kiedy organ ma pozbawić obywatela pewnych praw, nałożyć na niego obowiązek, ewentualnie tak, jak w przypadku rozpoznawanej sprawy, ma odmówić obywatelowi możliwości skorzystania z prawem przewidzianych uprawnień (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 345/06).

Treść zacytowanych powyżej przepisów wyraźnie wskazuje, że Ustawodawca przewidział możliwość zastosowania instytucji umorzenia należności pomimo nie zachodzenia pomimo braku ich całkowitej nieściągalności w uzasadnionych przypadkach, w szczególności, jeżeli zobowiązany wykaże, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. To oznacza, że organ odmawiając zastosowania tej instytucji zobowiązany jest wykazać, że okoliczności tej konkretnej sprawy nie uzasadniają potraktowania jej w sposób szczególny.

Użyty przez Ustawodawcę zwrot "w szczególności" oznacza, iż w zakresie tego przepisu mieszczą się wszystkie przypadki, które będą spełniały warunki w nim określone.

Taka konstrukcja przepisu zdaniem Sądu zobowiązuje Zakład podczas postępowania prowadzonego w przedmiocie umorzenia do szczególnie wnikliwej oceny sytuacji zobowiązanego pod kątem przesłanek warunkujących umorzenie, określonych w punktach 1-3 § 3 ust. 1 rozporządzenia oraz wszystkich przypadków do nich podobnych, a zarazem mieszczących się w treści § 3 ust. 1.

Nie ulega wątpliwości że w stanie faktycznym sprawy nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności. Nie mniej jednak ustalony w toku postępowania stan majątkowy strony zdaniem Sądu nie wskazuje jednoznacznie na możliwość ściągnięcia należności z tytułu składek. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca dysponuje po wpłacie 200 zł. na rzecz zadłużenia wobec ZUS – u kwotą 1.700 zł. Z tej kwoty koszty utrzymania mieszkania to suma 730,00 zł. Z pozostałej kwoty około 1.000 zł. musi utrzymać siebie i męża, opłacić koszty leczenia i leków , ubrania i spłacać zaciągnięty kredyt. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że nie wiadomo jakie są to koszty, które ponosi skarżąca gdyż organ ustalił jedynie, że koszty utrzymania mieszkania to kwota 730 zł. Nie wiadomo jaką kwotę skarżąca przeznacza na spłatę zaciągniętego kredytu i czy w ogóle po opłaceniu kosztów pozostaje "wolna" kwota, która pozwoli na zawarcie sugerowanego przez organ układu ratalnego. W tym miejscu wypada zauważyć, że brak uiszczenia przez stronę opłaty restrukturyzacyjnej było powodem umorzenia postępowania. W opinii Sądu stan faktyczny sprawy nie został wyczerpująco wyjaśniony. Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącej wymaga zatem głębszej oceny pod katem czy nie zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika.

Reasumując organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien rozważyć, czy nie zachodzą w sprawie przesłanki, o których mowa w rozporządzeniu z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Wnikliwej oceny stanu faktycznego sprawy należy dokonać z uwzględnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych. Winna ona znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji. Treść zawarta w uzasadnieniu decyzji ma bowiem zasadnicze znaczenie przy ocenie jej prawidłowości, realizowanej w administracyjnym toku instancji, a następnie w ramach kontroli sądowej.

Warto w tym miejscu przywołać orzeczenie NSA z dnia 25 czerwca 2003 r., sygn. akt III SA 3118/01 (POP 2004/4/77), w którym podniesiono, że zwłaszcza

w uzasadnieniu decyzji negatywnej dla zobowiązanego, powinno znaleźć się szczegółowe omówienie kwestii istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie okoliczności uzasadniających zastosowanie instytucji umorzenia.

Ustawodawca wyposażył organy w ramach uznania do swobodnej decyzji po stwierdzeniu, że w sprawie zachodzą ww. przesłanki. To oznacza, że nawet wtedy gdy wskazane przesłanki wystąpią organ w ramach decyzji uznaniowej może odmówić umorzenia. W tym miejscu kończy się kontrola sądowa wydanych rozstrzygnięć, gdyż Sąd nie ma prawa zastępować organ przy podejmowaniu decyzji w tym trybie. Przy czym swoboda decyzji w ramach uznania to nie jej dowolność.

A zatem zanim organ podejmie decyzję o odmowie lub przyznaniu ulgi musi

w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy i na jego podstawie ma obowiązek dokonać oceny czy ww. wskazane przesłanki wystąpiły. Jak wynika z materiału dowodowego sytuacja skarżącej ( finansowa i zdrowotna ) nie została w sposób rzetelny wyjaśniona.

Należy podkreślić, że stosownie do treści art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w sprawach uregulowanych tą ustawą, a więc również i w sprawach dotyczących umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że ustawa stanowi inaczej. W tym przypadku ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych nie przewiduje innych rozwiązań. Wobec tego decyzja wydana w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, winna być poprzedzona postępowaniem dowodowym zgodnym z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, oraz winna spełniać wymagania zawarte m.in. w art. 107 § 3 k.p.a.

Rozstrzygnięcie wymaga od organu poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji zgodnej z unormowaniami z zakresu procedury administracyjnej.

W stanie faktycznym sprawy doszło do naruszenia przepisów regulujących postępowanie administracyjne, a mianowicie art. 7, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Kierując się powyższym Sąd uznał, iż decyzja będąca przedmiotem skargi,

z powodu naruszenia wymienionych wyżej przepisów proceduralnych, w tym

w szczególności art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. jest wadliwa z uwagi na brak właściwego uzasadnienia pod kątem przesłanek wynikających z rozporządzenia.

Mając zatem na względzie powyższe Sąd dokonał rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W przedmiocie braku możliwości wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a.