Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 528/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone zarządzenie
Powołane przepisy: article: art. 49 § 2 i art 35 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 19
journal: Dz.U. 2009 nr 31 poz 206
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wojewody M. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1702/10 o pozostawieniu bez rozpoznania odpowiedzi na skargę Wojewody M. w sprawie ze skargi Miasta W. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarządzeniem z dnia 8 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1702/10 wezwał Wojewodę M. do uzupełnienia braków formalnych odpowiedzi na skargę Miasta W.na decyzję Wojewody M. z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, poprzez podpisania tego pisma przez aktualnego piastuna organu, w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia odpowiedzi na skargę bez rozpoznania. Powyższe wezwanie, zostało doręczone organowi w dniu 12 listopada 2010 r. (karta nr 15 – akt sądowych). Wezwanie nie zostało wykonane.

W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarządzeniem z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1702/10 wydanym na podstawie art. 49 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a."), odpowiedź Wojewody M. na skargę pozostawił bez rozpoznania.

W uzasadnieniu stwierdził, że wniesienie skargi na decyzję Wojewody M. z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] zainicjowało postępowanie sądowe prowadzone na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 35 § 2 tej ustawy nie może stanowić podstawy do udzielenia pełnomocnictwa procesowego osobie, która wnosi odpowiedź na skargę, albowiem wniesiono ją w imieniu Wojewody M. jako organu administracji rządowej, a osoba, która ją podpisała nie jest pracownikiem Wojewody M. Omawiany przepis. ma zastosowanie do państwowych jednostek organizacyjnych tj. podmiotów które działają w imieniu państwa w zakresie zadań społecznych i gospodarczych, a więc wykonują zadania pozbawione cech działania władczego. Organ administracji rządowej w rozumieniu ww. przepisu nie może być traktowany jako państwowa jednostka organizacyjna.

Sąd pierwszej instancji uznał, że pracownik urzędu obsługującego organ nie jest pracownikiem organu, a więc nie może być traktowany jako pełnomocnik organu w rozumieniu art. 35 § 2 P.p.s.a. Wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie odpowiedź Wojewody M. na skargę została podpisana przez W.K. pracownika Urzędu Wojewódzkiego.

W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skoro pomimo wezwania odpowiedź na skargę nie została podpisana przez stronę lub jej należycie umocowanego pełnomocnika, to na podstawie art. 49 § 2 P.p.s.a. podlegała pozostawieniu bez rozpoznania.

Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewoda M. reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając je w całości wniósł o jego uchylenie.

W uzasadnieniu zażalenia podał, że z art. 19 cyt. ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie wynika, iż wojewoda może upoważnić pracowników urzędu wojewódzkiego do załatwiania określonych spraw w jego imieniu i na jego odpowiedzialność w ustawowym zakresie, zaś W.K., który podpisał złożoną w niniejszej sprawie odpowiedź na skargę działa w imieniu Wojewody Mazowieckiego na podstawie takiego upoważnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu w postępowaniu sądowoadministracyjnym wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Pismem w postępowaniu sądowym są - stosownie do art. 45 P.p.s.a. - wnioski i oświadczenia stron. Każde pismo strony, jak wynika z art. 46 § 1 P.p.s.a., powinno zawierać: 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 2) oznaczenie rodzaju pisma; 3) osnowę wniosku lub oświadczenia; 4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 5) wymienienie załączników.

W przedmiotowej sprawie pismem, które zostało pozostawione bez rozpoznania, jest odpowiedź Wojewody M. na skargę Miasta W. na decyzję tego organu z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Pismo to zostało podpisane przez W.K. - Zastępcę Dyrektora Wydziału Skarbu Państwa i Nieruchomości Urzędu Wojewódzkiego w W. działającego z upoważnienia udzielonego przez Wojewodę M. na podstawie art. 19 cyt. ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie.

Stosownie do treści tego przepisu wojewoda może upoważnić na piśmie pracowników urzędu wojewódzkiego, niezatrudnionych w urzędach obsługujących inne organy rządowej administracji zespolonej w województwie, do załatwiania określonych spraw w jego imieniu i na jego odpowiedzialność, w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń, z tym że upoważnienie nie może dotyczyć wstrzymania egzekucji administracyjnej, o której mowa w art. 27 ust. 1. tej ustawy.

Przepis art. 19 cyt. ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, stanowiący lex specialis do art. 268a K.p.a. jest związany z dekoncentracją zadań, tzw. dekoncentracją wewnętrzną. Oznacza to, że organ może upoważniać pracowników urzędu wojewódzkiego do załatwiania spraw w jego imieniu, a upoważnienie wywiera ten skutek, iż zmienia się osoba wykonująca kompetencję organu w prawnych formach, z tym że upoważniony pracownik nie staje się przez to organem administracyjnym – nosicielem kompetencji, lecz pełni - w granicach określonych w upoważnieniu - jedynie funkcję tego organu. Działania podmiotu upoważnionego prowadzone są w imieniu organu upoważniającego i są traktowane jako jego rozstrzygnięcia.

W orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego podkreśla się, że skoro art. 32 P.p.s.a. przyznaje organowi zdolność prawną, a wykonywanie administracji publicznej przypisane jest organom w ujęciu organizacyjno-przedmiotowym, to organ, którego dotyczy skarga, może działać osobiście (tzn. przez osobę będącą piastunem organu) albo przez osoby uprawnione do działania w jego imieniu (art. 28 § 1 P.p.s.a.). Może też ustanowić pełnomocnika (art. 34 i 35 § 2 P.p.s.a.). Przepis art. 35 § 2 P.p.s.a. wskazuje jednostki organizacyjne, które mogą być reprezentowane w postępowaniu sądowoadministracyjnym przez swoich pracowników. W przepisie tym zawarta jest więc norma prawna, że pełnomocnikiem organu administracji publicznej jako państwowej lub samorządowej jednostki organizacyjnej może być również pracownik tego organu zatrudniony w urzędzie kierowanym przez ten organ z zastrzeżeniem wynikającym z art. 175 i art. 194 § 1 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2010 r. sygn. akt I OZ 813/10 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z przepisów ustrojowo – organizacyjnych wynika natomiast, że pracownik zatrudniony w urzędzie obsługującym organ jest jednocześnie pracownikiem tego organu w rozumieniu art. 268a i art. 24 K.p.a., jak i art. 35 § 2 P.p.s.a. Wybór przez piastuna organu w sposobie jego reprezentacji doznaje ograniczenia tylko w przypadku skargi kasacyjnej i zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, które mogą być sporządzone wyłącznie przez osoby, wskazane w art. 175 i art. 194 § 4 P.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt I OZ 722/10; z dnia 8 października 2010 r., sygn. akt I OZ 771/10; z dnia 13 października 2010 r., sygn. I OZ 974/10 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Przechodząc od rozważań ogólnych na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że Wojewoda M., działając na podstawie art. 15 ust. 1 cyt. ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, zarządzeniem Nr 130 z dnia 30 kwietnia 2009 r. w sprawie nadania statutu Mazowieckiemu Urzędowi Wojewódzkiemu w Warszawie (Dz. Urz. Woj. Mazow. Nr 93, poz. 2596) nadał temu Urzędowi statut. Z § 6 ust. 1 pkt 7 tego statutu wynika, że Wydział Skarbu Państwa i Nieruchomości wchodzi w skład Urzędu. W § 28 pkt 5e Regulaminu Organizacyjnego Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie - stanowiącego załącznik do zarządzenia Nr 245 Wojewody Mazowieckiego z dnia 31 lipca 2009 r. w sprawie ustalenia Regulaminu Organizacyjnego Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie - wskazano zakres działania Wydziału Skarbu Państwa i Nieruchomości. Do zadań ww. jednostki organizacyjnej należy m.in. innymi rozpatrywanie odwołań od decyzji wydawanych przez starostę (prezydenta miasta na prawach powiatu) wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, dotyczące gospodarki nieruchomościami oraz sprawowanie nadzoru w sprawach zwrotów nieruchomości wywłaszczonych. Z kolei, upoważnieniem z dnia 22 września 2009 r. Wojewoda Mazowiecki, działając w oparciu o postanowienia Regulaminu Organizacyjnego Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie, upoważnił W.K.– Zastępcę Dyrektora Wydziału Skarbu Państwa i Nieruchomości Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie do prowadzenia w imieniu tego organu spraw powierzonych Wydziałowi Skarbu Państwa i Nieruchomości.

Złożona w tej sprawie odpowiedź na skargą odpowiada zatem wymogom pisma procesowego, o których mowa w art. 46 § 1 pkt. 4 P.p.s.a. tj. została podpisana przez pełnomocnika organu działającego na podstawie stosownego upoważnienia. W tej sytuacji nie można podzielić stanowiska zawartego w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia, iż zawierała ona braki formalne i podlegała pozostawieniu bez rozpoznania.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 i 198 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.