Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1798/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.102 ust.5 pkt 24, art.102 ust.7, art.109, art.69 ust.1,art.66 ust.1,
journal: Dz.U. 2020 poz 1398
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
article: art.13 pkt 2, art.6 ust.1 pkt 4
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.
article: 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska (spr.) Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 listopada 2021 r. sprawy ze skargi U. w O. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] października 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. wystąpił z wnioskiem o ustalenie obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez S. O. z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy nazwanej "umową o dzieło", u płatnika składek: U. w O. w okresie od [...] października 2016 r. do [...] października 2016r. Zakład wskazał, iż w trakcie realizowania umowy cywilnoprawnej nazwanej "umową o dzieło" S. O. był zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego z innego tytułu.

Z przekazanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokumentacji wynika, iż płatnik: U. w O. zawarł ze S. O. umowę nazwaną "umową o dzieło" w dniu 1 października 2016 r. której przedmiotem było "Przygotowanie raportu z kampanii pomiarowej LGOM 2016". Wykonawcy za wykonane dzieło przysługiwało wynagrodzenie w wysokości 1700 zł brutto, płatne po protokolarnym odbiorze dzieła. Wykonanie umowy potwierdzone zostało protokołem odbioru dzieła z dnia [...] listopada 2016 r.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych w załączeniu do wniosku przekazał ponadto kopię protokołu kontroli z dnia [...] kwietnia 2020r., aneks, zastrzeżenia wniesione przez płatnika składek do protokołu kontroli oraz informację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o rozpatrzeniu zastrzeżeń wniesionych przez płatnika składek.

Pismem z dnia [...] października 2020r. S. O. został poinformowany o postępowaniu wszczętym w sprawie ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu świadczenia pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej na rzecz płatnika: U. w O. Ubezpieczony została również pouczony o prawie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu na każdym jego etapie. Strona pomimo prawidłowego zawiadomienia o wszczętym postępowaniu, nie wzięła w nim udziału.

W dniu [...] listopada 2020 roku tutejszy organ powiadomił płatnika składek – U. w O. o wszczęciu postępowania w sprawie podlegania przez S. O. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu umowy nazwanej "umową o dzieło".

W toku postępowania, pełnomocnik płatnika, pismem z dnia [...] grudnia 2020r. wniósł o zawieszenie postępowania, uznając je za przedwczesne a jego wynik zależny od postępowań Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w podobnych sprawach.

Organ postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020r. odmówił zawieszenia postępowania uznając się za właściwy do przeprowadzenia postępowania i wydania decyzji w tej sprawie. Kolejnym pismem w sprawie, z dnia [...] stycznia 2021r. pełnomocnik płatnika złożył wniosek o skierowanie sprawy do postępowania mediacyjnego. Organ uznał, iż prowadzenie postępowania mediacyjnego w sprawie na wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie znajduje uzasadnienia.

Kolejnym pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. pełnomocnik płatnika odniósł się do sprawy, wskazując iż postępowanie w sprawie winno zostać umorzone. W opinii pełnomocnika, przeprowadzony wykład nosił znamiona umowy o dzieło, a wykład miał charakter jednorazowy i stanowił samoistny byt, którym była realizacja programu zajęć. Dodatkowo pełnomocnik wskazał niejednolite stanowisko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w prowadzonych przez Zakład postępowaniach (dołączając do stanowiska decyzję innej osoby z postępowania prowadzonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych) a także podkreślił, iż Najwyższa Izba Kontroli w postępowaniu kontrolnym nie stwierdziła nieprawidłowości związanych z zawartą umową. Na powyższe twierdzenia pełnomocnik nie przedstawił dowodów. Dołączył natomiast stanowisko prof. U., dr hab. M. W., dotyczące w głównej mierze recenzji w naukowych postępowaniach awansowych, z której to opinii między innymi wynika, iż rezultatem umowy wykładu będzie prezentacja określonych treści, realizacja programu zajęć. Do stanowiska dołączony został raport z realizacji umowy [...] z [...].06.2016r.

Pismem z dnia [...] marca 2021r. pełnomocnik ponownie przedłożył stanowisko prof. U., dr hab. M. W. wraz z kopią raportu z pomiarów.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt. 24, art. 102 ust.7 oraz art. 109 i art. 69 ust.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2020 roku, poz. 1398 ze zm.), orzekł, że S. O. jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej na rzecz płatnika składek: U. w O. w okresie: od dnia [...] października 2016 roku do dnia [...] października 2016 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena rodzaju łączącej S. O. z płatnikiem U. w O. umowy nazwanej "umową o dzieło". Z treści jednobrzmiącej umowy wynika, iż podstawowymi obowiązkami S. O. było przygotowanie raportu z wykonanych pomiarów precyzyjnej niwelacji satelitarnej LGOM 2016. Organ podkreślił, że nazwa umowy z wyeksponowaniem terminologii służącej podkreśleniu wybitnie charakteru umowy jako umowy o dzieło, nie są elementami decydującymi samodzielnie o rodzaju zobowiązania, w oderwaniu od oceny rzeczywistego przedmiotu tej umowy i sposobu oraz okoliczności jej wykonania. Granica między usługami a dziełem bywa płynna, zwłaszcza gdy umowa dotyczy usług. W takiej sytuacji należy dokonywać analizy spornych umów i to zarówno

z punktu widzenia zawartych w nich elementów prawnych jak i woli kierujących się przy ich zawarciu stron.

Organ uznał, że zawarta przez strony umowa była typową umową starannego działania. W analizowanej sprawie rolą S. O., było wykonanie raportu z przeprowadzonych pomiarów niwelacji satelitarnej na zlecenie [...]sp. z o.o. Raport ten powstał jako wynik zawartej wcześniej umowy o [...] z dnia [...] czerwca 2016 roku. Jak wynika z dołączonego dokumentu, S. O. był jednym ze współautorów raportu oraz członkiem zespołu pomiarowego U. w O. Czynności, do których wykonania zobowiązała się strona, miały wprawdzie prowadzić do rezultatu w postaci opracowania raportu, jednakże w żadnym razie nie były one charakterystyczne dla umowy o dzieło. Wynikały bowiem z podjęcia działań nie wymagających cech indywidualizacji, a raczej staranności, polegających na przetworzeniu materiałów powstałych w wyniku przeprowadzonych pomiarów i skompilowaniu ich w raport.

W przedmiotowej umowie nie był akcentowany, ani opisany konkretny rezultat, jaki miał być osiągnięty, w związku z tym nie był on obiektywnie weryfikowalny. Raport, jaki powstał w wyniku przeprowadzonych pomiarów czysto technicznym opisem przeprowadzonych badań oraz użytych do ich wykonania urządzeń. S. O. był jednym z członków zespołu U. w O. występującym w raporcie jako wykonawca a raport został wykonany w ramach umowy z podmiotem zewnętrznym pod nazwą [...] sp. z o.o., który w raporcie występuje jako zleceniodawca.

Organ podzielił stanowisko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i uznał,

że sporządzony raport nie ma charakteru wyjątkowego, nowatorskiego

i niepowtarzalnego. Jak wynika z danych zebranych w postępowaniu kontrolnym, analogiczny zakres czynności mogli mieć wykładowcy akademiccy zatrudnieni na podstawie umów o pracę. Wykonywanie zatem przedmiotowej umowy mogło być de facto wykonywaniem czynności nauczyciela/naukowca akademickiego w ramach działalności statutowej U. w O. Potwierdza to zapis umowy w § 4 , gdzie umówione dzieło może wykonać w ramach obowiązków służbowych pracownik U. w O.

Dodatkowo, zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania,

że wypłata i wysokość wynagrodzenia uzależnione były od określonych efektów pracy S. O..

Zdaniem organu z charakteru czynności wykonywanych w ramach analizowanej umowy nazwanej "umową o dzieło" bezsprzecznie wynika, iż była ona wykonywana w ramach umowy starannego działania. Ponadto umowa spisana została w sposób niejednoznaczny; miejsca gdzie strony winny zgodnie dokonać wyboru zgodnie z pouczeniem, pozostawiono nie oznaczone (§ 1 pkt 5, § 7 umowy) co podkreśla tylko sztampowość umowy i jej niejednoznaczność i niestaranność. Tak nieprecyzyjnie skonstruowana umowa nie pozwala na jej inną ocenę niż ta, dokonana w niniejszym postępowaniu. Dodatkowo jedna ze stron na etapie postępowania wyjaśniającego nie złożyła żadnych wyjaśnień co do przedmiotu umowy, nie pozwalając organowi na zapoznanie się z ich stanowiskiem.

Organ wskazał, że jeśli umowa wykazuje cechy wspólne dla co najmniej dwóch różnych rodzajów (typów) umów np. umowy rezultatu i umowy starannego działania), to w celu dokonania jej właściwej kwalifikacji prawnej należy posłużyć się metodą typologiczną, której istota sprowadza się do poczynienia ustaleń w kierunku, jakie cechy przeważają (dominują) w umowie. Innymi słowy, w razie wątpliwości, czy dana umowa jest umową o dzieło czy umowa zlecenia należy ustalić, czy w treści i sposobie jej wykonywania przeważają cechy jednej z tych umów. Dopiero wówczas, gdy umowa poddawana analizie (w swej treści, a zwłaszcza w sposobie wykonywania) wykazuje z ich jednakowym nasileniem cechy wspólne dla co najmniej dwóch różnych wzorców umownych, ojej typie (rodzaju) decyduje zgodny zamiar stron i cel umowy, który może (ale wcale nie musi) wyrażać się także w nazwie umowy.

W ocenie Prezesa NFZ przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że rzeczywistą wolą stron umowy było świadczenie usług, a nie wykonanie dzieła, gdyż to nie wynik, ale określone działania były istotne dla realizacji umów i z tych też działań S. O. de facto był rozliczany. Organ nie podzielił stanowiska pełnomocnika płatnika, iż zawarta umowa nosi znamiona umowy o dzieło, co wykazał w niniejszym postępowaniu w całości odrzucając argumenty pełnomocnika.

Odnosząc się do stanowiska pełnomocnika płatnika, który w piśmie z dnia 30 stycznia 2021 r. zarzuca organowi, iż w aktach sprawy nie znajdują się oryginały dokumentów lub ich poświadczone za zgodność kopie, organ wskazał, że po otrzymaniu wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych organ wszczął postępowanie administracyjne, prawidłowo zawiadamiając o tym fakcie wszystkie strony postępowania, w tym płatnika i jego pełnomocnika. Organ pouczył strony zgodnie

z art.7, 9 i 10 kpa o możliwości czynnego udziału w postępowaniu na każdym jego etapie, możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz składania wniosków i żądań. Co więcej, organ na prośbę pełnomocnika wyznaczył dość odległy termin zakończenia postępowania, z uwagi na konieczność gromadzenia i przekazania przez pełnomocnika materiału dowodowego. Pomimo takiej możliwości pełnomocnik płatnika nie przedłożył oryginałów zawartych umów i innych dokumentów ani ich uwierzytelnionych kopii do dnia wydania niniejszej decyzji.

Ponadto, zdaniem Prezesa NFZ, to U. w O., będąc stroną umów, powinien być w posiadaniu ich oryginałów. Tymczasem jak wynika z przekazanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokumentów, inspektorom kontroli przedstawiono kopie zawartych umów, rachunków oraz protokołów odbioru uwierzytelnione przez radcę prawnego I. B.. Zatem zarzut czyniony organowi, iż nie posiada w aktach sprawy oryginałów dokumentów lub ich poświadczonych kopii jest chybiony.

Wnioskodawca, tj. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie otrzymał oryginałów dokumentów a jedynie ich poświadczone kopie i tylko takie dokumenty mógł przekazać do oceny organu. W związku z powyższym organ przeprowadził postępowanie w oparciu o jedyne możliwe do uzyskania dokumenty, tak jak wiele tego typu postępowań inicjowanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Pismem z dnia [...] maja 2021r. U. w O. skierował do WSA w Warszawie skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie przepisów:

I. prawa procesowego:

1. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, a w konsekwencji nieustalenia stanu faktycznego sprawy, przejawiającego się:

a) prowadzeniem postępowania jedynie w oparciu o treść kserokopii akt sprawy przekazanych przez inny organ administracji publicznej, podczas gdy kserokopie mogą stanowić dowód, wyłącznie w wyjątkowych okolicznościach;

b) brakiem zweryfikowania, czy kserokopie przekazane przez inny organ stanowią wierne odwzorowanie oryginalnych dokumentów (brak zapoznania się z oryginałami dokumentów);

c) brakiem ustalenia, jaki był rzeczywisty zakres postępowania toczącego się przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. i jakie jest ostateczne stanowisko ww. organu, co do zasadności prowadzenia postępowania;

d) zaniechaniem zapoznania się treścią dzieła stanowiącego przedmiot umowy;

e) brakiem ustalenia zgodnego zamiaru stron umowy, co do jej charakteru prawnego;

f) nieumożliwieniem skarżącemu wyrażenia stanowiska w przedmiocie toczącego się postępowania na żadnym jego etapie, mimo próśb skarżącego w tym zakresie (zebranie jedynie częściowego materiału dowodowego);

g) brakiem zapoznania się z treścią raportu NIK oraz brakiem ustalenia rekomendacji Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego tj. nieprzeprowadzeniem wszelkich dowodów, które mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy;

- co w konsekwencji skutkowało błędną interpretacją zawartej pomiędzy stronami umowy i w konsekwencji przyjęcie, że w niniejszej sprawie zawarta została umowa zlecenia, (od której nalicza się składki na ubezpieczenie zdrowotne), podczas gdy

w istocie umowa ta stanowi umowę o dzieło (od której nie nalicza się składek na ubezpieczenie zdrowotne);

2. art. 8, 9 k.p.a. i 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób, który nie pogłębia zaufania obywateli do organów państwa i zaufania do prawa, przejawiający się:

a) wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia bez zapoznania się przez organ

z oryginałami dokumentów dotyczących sprawy i bez zebrania całokształtu materiału dowodowego;

b) nieumożliwieniu skarżącemu zapoznania się z aktami sprawy, przedłożenia dodatkowych wniosków dowodowych oraz wyrażenia swojego stanowiska;

c) nieuwzględnieniu okoliczności konkretnej sprawy (prowadzenie postępowania pod z góry założoną tezę);

d) dokonaniem oceny zawartej między stronami umowy bez zapoznania się

z wykonanym dziełem, co stanowi szczególnie istotny dowód w zakresie umowy

o dzieło;

e) pominięciem stanowiska NIK oraz stanowiska Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz nieuwzględnieniem utrwalonej praktyki w zakresie zawierania umów o dzieło,

f) nadmiernym dążeniem do szybkiego zakończenia postępowania, z pominięciem obowiązku organu co do wnikliwego i wszechstronnego rozpoznania sprawy (nieuwzględnienie prymatu zasady prawdy materialnej);

- co w konsekwencji skutkowało błędnym przyjęciem, że w niniejszej sprawie zawarta między stronami umowa miała charakter umowy zlecenie (od której nalicza się składki na ubezpieczenie zdrowotne), podczas gdy w istocie umowa ta stanowi umowę o dzieło (od której nie nalicza się składek na ubezpieczenie zdrowotne);

3. naruszenie 79a k.p.a. polegające na niepoinformowaniu skarżącego co do tego, jakie dokumenty winien przedłożyć i jakich informacji udzielić, których brak

w konsekwencji mógł doprowadzić do wydania decyzji niezgodnej z żądaniem strony;

4. art. 107 § 1 pkt. 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. art. 6 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP poprzez nienależyte sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji przejawiające się:

a) brakiem wskazania, jakie cechy przesądzają o charakterze umowy zawartej między stronami;

b) brakiem wskazania, z jakich przyczyn zawarta między stronami umowa nie może mieć charakteru umowy o dzieło, w szczególności brak odniesienia się do samego rezultatu umowy,

c) brakiem odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, do konkretnych okoliczności sprawy i konkretnych postanowień umownych (lakoniczność, ogólnikowość uzasadnienia);

5.naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 734 § 1 oraz

art. 627 Kodeksu Cywilnego w zw. art. 66 ust. 1 pkt lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niezasadne uznanie, że zawarta między stronami umowa ma charakter umowy, do której stosujemy przepisy dotyczące umowy zlecenie, podczas gdy umowa ta stanowi umowę o dzieło (nieobjętą obowiązkową składką na ubezpieczenie zdrowotne).

Mając na uwadze powyższe zarzuty, strona wniosła uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania,

w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu strona rozwinęła podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym

w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym

i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019 r. poz. 2325; dalej jako "p.p.s.a.").

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie jest ona zasadna.

Sąd, biorąc pod uwagę mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy, uznał, iż organy obu instancji, wbrew zarzutom skargi, poczyniły wyczerpujące ustalenia faktyczne i przeprowadziły wnikliwą analizę stanu prawnego, dochodząc do prawidłowych konkluzji, że sporne umowy zawarte przez skarżącą z zainteresowaną nie były umowami o dzieło, lecz umowami o świadczenie usług, do których - zgodnie z przepisami k.c. - stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak

i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętych rozstrzygnięć, a ich argumentacja jest wyczerpująca.

W rozpatrywanej sprawie podstawowy problem sprowadza się do oceny charakteru prawnego umów zawartych między płatnikiem składek a uczestnikiem postępowania i rozstrzygnięcia, czy umowy te – jak twierdzi skarżąca – są umowami o dzieło, które nie dają podstaw do objęcia zainteresowanej obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, czy też są to – zgodnie z poglądami organów NFZ

i ZUS – umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy k.c. dotyczące zlecenia, a których zawarcie i wykonywanie daje podstawę do objęcia wykonawcy obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego.

Podstawę prawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowi przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, którymi są m.in. osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami k.c., stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, lub osoby z nimi współpracujące. W związku

z powyższym osoba spełniająca przesłanki do podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu umowy zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Natomiast na podstawie art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach, za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający.

Z kolei według art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (s.u.s) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy.

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 s.u.s., obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu

i rentowym podlegają osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie

z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości cywilnoprawny charakter spornej umowy, dlatego do ich oceny strony prawidłowo odwoływały się do unormowań zawartych w Kodeksie cywilnym.

Stosownie do treści art. 627 k.c., przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Z kolei, jak stanowi art. 750 k.c., do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Według art. 734 § 1 k.c., przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Zgodnie z art. 738 § 1 k.c. przyjmujący zlecenie może powierzyć wykonanie zlecenia osobie trzeciej tylko wtedy, gdy to wynika z umowy lub ze zwyczaju albo gdy jest do tego zmuszony przez okoliczności. W wypadku takim obowiązany jest zawiadomić niezwłocznie dającego zlecenie o osobie i o miejscu zamieszkania swego zastępcy

i w razie zawiadomienia odpowiedzialny jest tylko za brak należytej staranności

w wyborze zastępcy.

Z akt sprawy i ustalonego stanu faktycznego wynika, że przedmiotem analizowanej umowy było wykonanie raportu z przeprowadzonych pomiarów niwelacji satelitarnej na zlecenie [...] sp. z o.o. Raport ten powstał jako wynik zawartej wcześniej umowy o [...] z dnia [...] czerwca 2016 roku. Jak wynika z dołączonego dokumentu, S. O. był jednym ze współautorów raportu oraz członkiem zespołu pomiarowego U. w O. Czynności, do których wykonania zobowiązała się strona, miały wprawdzie prowadzić do rezultatu w postaci opracowania raportu, jednakże w przedmiotowej umowie nie był akcentowany, ani opisany konkretny rezultat, jaki miał być osiągnięty przez Ubezpieczonego, w związku z tym nie był on obiektywnie weryfikowalny. Raport, jaki powstał w wyniku przeprowadzonych pomiarów czysto technicznym opisem przeprowadzonych badań oraz użytych do ich wykonania urządzeń.

Podkreślenia wymaga, że S. O. był jednym z członków zespołu U. w O. występującym w raporcie jako wykonawca. Ubezpieczony jako jeden z członków zespołu i współautor raportu miał za zadanie zebrać i opracować wynik pomiarów niwelacji satelitarnej. W skład tych czynności wchodziło wskazanie celu badania, obszaru objętego badaniem, opis sprzętu użytego w badaniach, opis metody i parametrów pomiarów, opis przygotowania do realizacji pomiarów.

Wobec tak skonstruowanej umowy trudno jest stwierdzić, czy powstały raport odpowiada zamówieniu zlecającego wykonanie dzieła, skoro przedmiot dzieła nie został w umowie precyzyjnie wskazany.

Jak zauważył organ raport będzie zawierał te same opisy metod badania, sprzętu użytego w pomiarach niezależnie od tego, czy jest to wykonanie pomiarów precyzyjnej niwelacji satelitarnej na punktach osnowy niwelacji satelitarnej GPS LGOM czy też przeprowadzenie analiz deformacji powierzchni terenu

z wykorzystaniem zintegrowanej technologii precyzyjnej niwelacji geometrycznej

i satelitarnej (wg załączonego raportu powstałego na zlecenie Państwowego Instytutu Geologicznego). Oba raporty wykonano na Wydziale Geodezji i Gospodarki Przestrzennej Instytutu Geodezji U. w O. Wśród współautorów tego drugiego dokumentu nie ma S. O., natomiast niewątpliwie można odnaleźć wiele cech wspólnych, począwszy od budowy spisu treści, po użyte w obu dokumentach analogiczne opisy procedur pomiarowych.

Przede wszystkim trudno stwierdzić, jaką rolę w przygotowaniu omawianego raportu pełnił S. O. jako jego współautor. Nie jest też możliwe potwierdzenie, że S. O. wykonał przedmiot umowy zgodnie

z oczekiwaniami zamawiającego, w rezultacie czego powstał rezultat, będący owocem pracy S. O. i podlegający np. ocenie pod kątem wad.

S. O., jako naukowiec i wykładowca U. w O., wniósł bliżej niesprecyzowany wkład w powstanie raportu lecz trudno wskazać, iż jakie

to jego działanie doprowadziło do powstania raportu, o którym mowa w umowie zawartej z U. w O.

Wobec powyższego zdaniem sądu, te czynności, do których wykonania zobowiązywał się Uczestnik postępowania miały wprawdzie prowadzić do rezultatu

w postaci sporządzenia raportu, jednakże w żadnym razie nie były one charakterystyczne dla umowy o dzieło. Wynikały bowiem z podjęcia określonych czynności niewymagających od wykonawcy indywidualnych cech, lecz staranności działania.

W konsekwencji uprawniona jest ocena, że zawarte pomiędzy stronami umowy nie przewidywały określonego rezultatu w postaci zindywidualizowanego dzieła w rozumieniu przepisów k.c. czy też utworu w rozumieniu przepisów prawa autorskiego. Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie Zainteresowany zobowiązał się jedynie do starannego przeprowadzenia czynności polegających na zebraniu i opracowaniu wyników pomiarów niwelacji satelitarnej.

Uwzględniając przedstawione argumenty, brak jest usprawiedliwionych podstaw, aby podważać zasadność i prawidłowość stanowiska Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że rzeczywistą wolą stron umowy było świadczenie usług, a nie wykonanie dzieła, gdyż to nie wynik, ale określone działania były istotne dla realizacji umów

i z tych też działań S O był rozliczany.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.