Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1443/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 21 par 3, art. 116 par 1 i 2, art. 233 par 1, art. 235
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 11 ust. 1 i 2, art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1361
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hieronim Sęk, Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia WSA del. Małgorzata Fita, (sprawozdawca), Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 305/16 w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r. wraz z odsetkami za zwłokę 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od S. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I FSK 1443/16

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 19 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 305/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę S.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z 1 lutego 2016 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę.

1. Z podanego przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego sprawy wynika, że zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z 31 sierpnia 2015 r. o orzeczeniu solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością S. z siedzibą w K. za jej zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.

Podstawę prawną powyższych decyzji stanowił m.in. art. 116 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (w brzmieniu obowiązującym w tej sprawie: Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej - O.p.).

Organ odwoławczy wskazał, że decyzją ostateczną z 20 grudnia 2012 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w S. określił Spółce zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2010 r. oraz za I i II kwartał 2011 r. Jako, że Spółka zobowiązań tych nie uregulowała, w 2013 r. wszczęto w stosunku do niej postępowanie egzekucyjne, które wobec jego bezskuteczności postanowieniem z 21 czerwca 2013 r. umorzono.

W związku z faktem, że skarżący w okresie od 16 listopada 2010 r. do 1 lutego 2011 r. był członkiem zarządu Spółki S., wszczęto w stosunku do niego postępowanie zmierzające do orzeczenia o jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r., czyli za zaległości, które powstały w związku z niezapłaceniem w terminie zobowiązania, które powstało z mocy prawa w okresie kiedy pełnił on wyżej wymienioną funkcję.

W toku tego postępowania ustalono, że Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada żadnego majątku, a skarżący nie złożył we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości, pomimo, że w czasie pełnienia przez niego funkcji wiceprezesa istniały ku temu przesłanki. Nie wykazał także braku winy w niezłożeniu takiego wniosku, co oznacza, że nie zaistniały przesłanki uwalniającego go od orzeczonej odpowiedzialności.

Uznając, że dokonane w tej sprawie ustalenia pozwoliły na wydanie w niej decyzji, organ za zbędne uznał przeprowadzenie wnioskowanych przez stronę dowodów, w tym z opinii biegłego i zeznań świadków, na okoliczność ustalenia właściwego czasu na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości i wykazania braku winy skarżącego w jego niezłożeniu.

2. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w całości. Zarzucił jej naruszenie: art. 116 § 1 i 2 O.p. poprzez uznanie jego solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania Spółki, w sytuacji gdy nie miał on możliwości faktycznego prowadzenia jej spraw; art. 11 w związku z art. 13 ust. 1 i art. 21 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1361 ze zm., dalej - u.p.u.n.) poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w czasie kiedy pełnił on funkcję prezesa Spółki wystąpiły przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości oraz art. 233 § 1 O.p. w związku z art. 235 O.p. poprzez pominięcie wniosków dowodowych strony.

3. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie uwzględnił skargi.

Przypomniał, że przesłankami do orzeczenia odpowiedzialności z art. 116 § 1 i 2 O.p. są: a) istnienie zaległości podatkowych z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez osobę trzecią funkcji członka zarządu spółki, b) bezskuteczność egzekucji w stosunku do spółki w całości lub części, c) niewykazanie przez członka zarządu, że złożono we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo niewykazanie braku winy w niepodjęciu działań w tym kierunku i d) niewskazanie przez członka zarządu mienia spółki z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego co do czasu powstania zaległości podatkowych. Wyjaśnił, że zobowiązanie w podatku od towarów i usług powstaje z mocy prawa, a decyzja wydana w przedmiocie tego podatku jedynie potwierdza jego istnienie.

W rozpoznawanej sprawie zaległość w podatku od towarów i usług dotyczy IV kwartału 2010 r., zatem powstała w okresie sprawowania przez skarżącego funkcji członka zarządu, skoro sprawował on ją od 16 listopada 2010 r. do 1 lutego 2011 r.

Zdaniem Sądu, organy podatkowe prawidłowo wykazały także bezskuteczność egzekucji prowadzonej do majątku Spółki, a także - że nie wystąpiły w niej przesłanki egzoneracyjne.

Sąd stwierdził, że w toku postępowania ustalono, że Spółka nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości, choć swoje wymagalne zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług przestała regulować począwszy od III kwartału 2010 r. i nie posiadała w tym czasie jakiegokolwiek mienia. Oznacza to, że biorąc pod uwagę zapisy art. 11 ust. 1 i 2 oraz 21 ust. 1 u.p.u.n. już w tym czasie istniała podstawa do złożenia wniosku w tym przedmiocie.

Odnosząc się do kwestii niewykazania przez skarżącego braku winy w niezłożeniu takiego wniosku, Sąd zauważył, że solidarna odpowiedzialność członka zarządu spółki z o.o. wraz z tą spółką za jej zobowiązania podatkowe koreluje wyłącznie z okresem pełnienia przez niego tej funkcji bez względu na zakres jego obowiązków, czy faktyczne sprawowanie tej funkcji. Nie ma zatem znaczenia argumentacja strony, w której wskazuje, że za sprawą prezesa figurowała jedynie w rejestrze Spółki i nie miała wpływu na bieg jej spraw. Obowiązek posiadania elementarnej wiedzy o najważniejszych sprawach spółki, do których z całą pewnością należy jej kondycja finansowa, stan zadłużenia i trudności płatnicze, wynika z ustanowionego w art. 208 § 2 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (w brzmieniu obowiązującym w tej sprawie: Dz.U. z 2000 r., Nr 94, poz. 1037 ze zm., dalej - K.s.h.) prawa i obowiązku prowadzenia spraw spółki przez każdego członka zarządu.

Z tego względu Sąd uznał, że wnioski dowodowe o przesłuchanie świadków, z dokumentów i z opinii biegłego na okoliczność faktycznych stosunków w Spółce i jej kondycji finansowej, mające wykazać brak wiedzy skarżącego o sprawach Spółki nie mogły mieć znaczenia.

5. W skardze kasacyjnej złożonej od powyższego wyroku pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie:

1) art. 116 § 1 i 2 O.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie solidarnej odpowiedzialności członka zarządu S.K. za zobowiązania Spółki S. sp. z o.o., w sytuacji kiedy w sprawie brak jest podstaw do pociągnięcia odwołującego do odpowiedzialności z przyczyn zarówno formalnoprawnych jak i merytorycznych;

2) art. 21 ust. 1 u.p.u.n. poprzez bezpodstawne przyjęcie - bez uwzględnienia wniosków dowodowych skarżącego - założenia, iż w czasie kiedy pełnił on funkcję prezesa Spółki S. sp. z o.o. wystąpiły przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości;

3) art. 11 ust. 1 u.p.u.n. poprzez błędne przyjęcie, iż w czasie kiedy skarżący pełnił funkcję prezesa Spółki wystąpiły przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości, a ponadto poprzez nieuwzględnienie, że nawet gdyby teoretycznie uznać, iż wniosek taki winien zostać złożony, to Sąd upadłościowy nie mógłby ogłosić upadłości Spółki wobec jej bezspornego braku majątku, a tym samym braku możliwości osiągnięcia celu związanego z obowiązkiem złożenia wniosku czyli zaspokojenia chociażby w nieznacznej części wierzytelności Skarbu Państwa;

4) art. 233 § 1 O.p. w zw. z art. 235 O.p. polegające na niewłaściwym ich zastosowaniu i nieuzasadnionym pominięciu wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego, które miały istotny wpływ na prawidłową ocenę sprawy, a także bezpodstawnym przyjęciu odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania Spółki powstałe w czasie kiedy nie był członkiem zarządu; braku ustalenia początku biegu terminu na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, jak i tego, czy ze względu na brak majątku Spółki wystąpiłaby podstawa do oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Wskazując na powyższe naruszenia pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

6. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu podatkowego wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

7. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności, ze względu na sposób sformułowania zarzutów skargi kasacyjnej, jak również ich uzasadnienie, konieczne jest przypomnienie podstawowych zasad dotyczących wymogów skargi kasacyjnej.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej – P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednakże z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych enumeratywnie w art. 183 § 2 P.p.s.a., co oznacza związanie granicami skargi kasacyjnej.

Stosownie do art. 174 P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Kwestie dotyczące ustalenia stanu faktycznego podważać można za pomocą zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania podatkowego, zaś podstawę prawną rozstrzygnięcia - za pomocą zarzutu naruszenia prawa materialnego (w ramach podstawy wskazanej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), ewentualnie poprzez zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w powiązaniu z przepisami prawa materialnego. Obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest podanie, który z przepisów został naruszony i przyporządkowanie go do odpowiedniej podstawy kasacyjnej.

W myśl art. 176 P.p.s.a., wskazanie i uzasadnienie podstaw kasacyjnych należy do koniecznych i istotnych wymogów skargi kasacyjnej. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy przede wszystkim dokładne wskazanie podstawy kasacyjnej oraz określenie tych przepisów prawa, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - uległy naruszeniu przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie i w jaki sposób. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym - także wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przytoczenie podstawy kasacyjnej oraz jej uzasadnienie musi więc być precyzyjne. Związanie bowiem sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej powoduje, iż nie może on zastępować strony i precyzować, czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia.

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna została wadliwie skonstruowana.

Pełnomocnik skarżącego podniósł w niej naruszenie jedynie tych przepisów prawa materialnego i procesowego, które stosowane były przez organy podatkowe, pomimo, że skarga kasacyjna dotyczy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który tylko ocenia prawidłowość ich zastosowania, sam natomiast stosuje przepisy procedury sądowoadministracyjnej.

Pomimo jednak tego uchybienia, z uwagi na treść uchwały z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał złożony w tej sprawie środek odwoławczy.

Przechodząc do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, stwierdzić należy, że wszystkie są chybione.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 116 § 1 i 2 O.p., przypomnieć należy, że zgodnie z tymi przepisami (w brzmieniu obowiązującym w tej sprawie), za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, (...) odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części (art. 116 § 1).

Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2).

Jeśli chodzi o kwestie związane z określeniem czasu właściwego do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, uregulowane zostały one w przepisach art. 11 ust. 1 i 2 oraz art. 21 ust. 1 u.p.u.n., zgodnie z którymi (w brzmieniu obowiązującym w tej sprawie), dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Dłużnika będącego osobą prawną (...), uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.

Wskazując na naruszenie powyższych przepisów, pełnomocnik skarżącego stwierdził, że w czasie kiedy skarżący formalnie był członkiem zarządu Spółki, zaległość podatkowa nie występowała "w sensie materialnym". Określenie wysokości zobowiązania podatkowego nastąpiło już po tym jak sprawował tę funkcję, zatem nie mógł on wiedzieć o istnieniu zaległości wynikającej z jego niezapłacenia, a tym samym o niewypłacalności Spółki.

Taka argumentacja jest błędna. Jak prawidłowo wyłożył to Sąd pierwszej instancji, w okresie sprawowania przez skarżącego funkcji członka zarządu Spółki, istniała podstawa zobowiązania, które przerodziło się w związku z jego niezapłaceniem w zaległość podatkową. Określały ją właśnie przepisy prawa materialnego, tj.: art. 5 ust. 1 i art. 19 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (w brzmieniu obowiązującym w tej sprawie: Dz.U. z 2004 r., Nr 54, poz. 535 z późn. zm., dalej – u.p.t.u.), zgodnie z którymi opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, a obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, w związku z art. 21 § 1 pkt 1 O.p., stosownie do którego, zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania oraz art. 99 ust. 2 i 103 ust. 2 u.p.t.u., w myśl których, mali podatnicy, którzy wybrali metodę kasową, składają w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy kwartalne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym kwartale; są oni też obowiązani, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, do obliczania i wpłacania podatku za okresy kwartalne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po kwartale.

Zgodnie z art. 21 § 3 O.p., jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.

Tak też stało się z przypadku Spółki S. sp. z o.o. Decyzja określająca tej Spółce wysokość VAT za wskazane w niej okresy została wydana w związku z niewykonaniem przez tę Spółkę wyżej wymienionych obowiązków, natomiast samo zobowiązanie w VAT i zaległość podatkowa powstały wcześniej - w 25 i 26 dniu stycznia 2011 r., czyli w czasie kiedy skarżący pełnił funkcję członka zarządu.

Stanowisko Sądu pierwszej instancji zgodne jest z ugruntowanym już orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wskazuje się, że przy ocenie właściwego czasu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p., należy uwzględnić kwoty zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, które nie zostały zadeklarowane w ogóle bądź we właściwej wysokości w terminach przewidzianych w ustawie także wówczas, gdy decyzje podatkowe określające ich wysokość zostały wydane już po okresie sprawowania przez członka zarządu tej funkcji (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 sierpnia 2009 r., II FPS 3/09 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2017 r. I FSK 492/16).

Nie są też uzasadnione wywody pełnomocnika skarżącego, w których próbuje on wykazać, że skarżący powinien być zwolniony od odpowiedzialności za zobowiązania Spółki, ponieważ w rzeczywistości nie ze swojej winy, nie wykonywał powierzonej mu funkcji członka zarządu.

Na to, że w przypadku wskazywania przez członka zarządu spółki na istnienie przesłanek egzoneracyjnych określonych w art. 116 § 1 O.p. nie może się on powoływać na nieznajomość stanu jej finansów jako przyczynę niezgłoszenia wniosku o upadłość lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości, Naczelny Sąd Administracyjny również już wielokrotnie zwracał uwagę. Wskazywał, że obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości ciąży na każdym członku zarządu, niezależnie od charakteru wewnętrznych stosunków w zarządzie i ewentualnych konfliktów pomiędzy jego członkami (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 20 kwietnia 2018 r., II FSK 1182/16; 20 grudnia 2017 r., II FSK 3339/15; 12 października 2017 r., II FSK 2559/15; 29 sierpnia 2017 r., I FSK 2249/15; 17 lutego 2015 r., I FSK 1915/13; 26 listopada 2010 r., II FSK 1667/09 wszystkie opublikowane na stronach internetowych www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W wyroku z 29 czerwca 2017 r., sygn. I FSK 2022/15, stwierdził natomiast, że dla wykazania przesłanki egzoneracyjnej, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. nie wystarczy też subiektywne poczucie braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. Brak takiej winy jest kategorią obiektywną i można się na niego powoływać jedynie w sytuacji, gdy członek zarządu nie miał żadnych możliwości prowadzenia spraw spółki, a brak tych możliwości wynikał z przyczyn od niego całkowicie niezależnych (np. obłożna choroba). Podobny pogląd wyraził również Sąd Najwyższy w wyroku z 8 lipca 2015 r. II UK 6/15 (publ. LEX nr 1771523).

Wyrażone w powyższych orzeczeniach stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tej sprawie powyższe w pełni podziela.

Jest ono konsekwencją uwzględniania podczas dokonywania wykładni art. 116 § 1 pkt 1 O.p. regulacji zawartych w 201 § 1 i art. 208 § 2 K.s.h., zgodnie z którymi zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę, a każdy jego członek ma prawo i obowiązek prowadzenia jej spraw.

Z przepisów tych jasno wynika, że objęcie funkcji, o której mowa wiąże się z koniecznością podejmowania działań na rzecz tego podmiotu, a nie tylko figurowaniem w odpowiednich rejestrach.

Jak każda funkcja kierownicza, wiąże się ona nie tylko z prestiżem i innymi korzyściami, jakie daje jej sprawowanie, ale przede wszystkim o ogromną odpowiedzialnością względem zarówno samej spółki jak i jej wierzycieli. O tym fakcie, jak również i o tym, że członek zarządu może stosownie do art. 202 § 4 K.s.h. w każdym czasie złożyć z niej rezygnację, skarżący i jego pełnomocnik zdają się zapominać.

Nie jest także trafiona argumentacja autora skargi kasacyjnej, w której twierdzi, że niezależnie od okoliczności związanych z istnieniem zaległości podatkowych, w czasie pełnienia przez skarżącego funkcji wiceprezesa Spółki nie było podstaw do złożenia wniosku o upadłość, ponieważ nie toczyły się wobec niej postępowania egzekucyjne z tytułu istnienia innych długów, a stosownie do treści przepisu art. 11 u.p.u.n., dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, a nie jednego zobowiązania; poza tym wniosek ten i tak podlegałby oddaleniu - z uwagi na brak majątku Spółki pozwalającego na zaspokojenia jakichkolwiek jej zobowiązań.

Wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego, w sytuacji gdy wiadome jest, że spółka nie posiada majątku, to biorąc pod uwagę przepisy art. 11 ust. 1 i 2 u.p.u.n., nawet jeśli nie zapłaciła w terminie tylko jednego zobowiązania względem Skarbu Państwa - członek zarządu powinien złożyć formalny wniosek o ogłoszenie jej upadłości.

Poza tym, przepis art. 116 O.p. nie uzależnia zwolnienia z odpowiedzialności od sposobu rozstrzygnięcia przez sąd wniosku o ogłoszenie upadłości co do jego zasadności (por. wyrok NSA w Szczecinie z 13 lutego 2002 r., SA/Sz 1856/00, LEX nr 83697).

Z tego względu stwierdzenie, że złożenie takiego wniosku nie miałoby sensu, ponieważ Sąd i tak by go oddalił, nie przekonuje ani co do tego, że podczas sprawowania przez skarżącego funkcji członka zarządu Spółki nie było właściwego czasu do złożenia wniosku o upadłość Spółki, ani co do tego, że nie ponosi on winy w jego niezłożeniu, a jedynie potwierdza, że w czasie, gdy był jej wiceprezesem -Spółka była całkowicie niewypłacalna.

Niezasadny jest także zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 233 § 1 O.p. w zw. z art. 235 O.p. Uzasadniając go, pełnomocnik skarżącego podniósł, że organy podatkowe w nieuprawniony sposób pominęły wnioski dowodowe skarżącego, złożone w celu wykazania przez niego okoliczności wystąpienia negatywnych przesłanek z art. 116 § 1 i 2 O.p.

Odnosząc się do powyższego, zauważyć należy, że art. 233 § 1 O.p., wymieniający rodzaje rozstrzygnięć organu odwoławczego zawiera trzy punkty. Pełnomocnik skarżącego nie wskazał precyzyjnie, jakiego dokładnie przepisu dotyczy jego zarzut, a jak wcześniej była mowa Naczelny Sąd Administracyjny nie ma uprawnień do decydowania, na zasadzie domysłów, w tym względzie za stronę.

Z kolei art. 235 O.p., stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w art. 220-234 w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji.

Ani w art. 233 § 1 ani w art. 235 O.p. w nie ma mowy o przeprowadzaniu dowodów, ustalaniu stanu faktycznego, czy ocenie zebranego materiału dowodowego. Kwestie te uregulowane są w przepisach art. 188, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., których naruszenia pełnomocnik skarżącego nie podniósł.

Z podanych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a. Orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego uzasadnia art. 204 pkt 1 P.p.s.a.