Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 363/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 136 ust. 1 i art. 137
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie : AWSA Janusz Kasprzycki WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej Kraków na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 12 stycznia 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości; I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz strony skarżącej Gminy Miejskiej Kraków kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] 1963 r. została zawarta, na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 z późn. zm.), umowa sprzedaży (repertorium [...] ) między J.K. i B.P. , a Skarbem Państwa na rzecz którego zbywcy sprzedali nieruchomość składającą się z parcel l.kat. (liczba katastralna) 1, l.kat. 2, l.kat. 3, l. kat. 4, l.kat. 5 i l.kat. 7 o łącznej powierzchni 10 a 44,70 m2, z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego "[...]", zgodnie z lokalizacją szczegółową nr [...] wydaną przez Prezydium Rady Narodowej w m. K. z [...] 1958 r. nr [...] . W chwili zawierania umowy na parceli l.kat. 2 znajdował się budynek mieszkalny.

Wnioskiem z 30 września 1998 r. A.K. wystąpił o zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w K.-K. , objętej poprzednio Iwh [...] Kw [., składającej się z ww. parcel l.kat. 1, l.kat. 2 l.kat. 3, l.kat. 4 l.kat. 5 i l.kat. 7 Wniosek poparły E.K. i M.P.

Decyzją z [...] 2008 r. nr [...] Starosta K. orzekł o odmowie zwrotu działki nr 8 obj.[...] oraz części działek nr 9 obj. [...] , nr 10 obj. [...] i działki nr 11.

Organ orzekając w części dotyczącej działki nr 8 oparł się na ustaleniu, iż w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów, działka nr 8 (odpowiadająca byłej parceli 2 ) została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, tzn. pod budowę osiedla mieszkaniowego "[...]" stosownie do lokalizacji szczegółowej nr [...] wydanej przez Prezydium Rady Narodowej dla Miasta K. z [...] 1958 r. nr [...] , a w związku z tym nie zachodzą w stosunku do niej przesłanki zbędności określone w art. 137 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Odwołanie od powyższej decyzji w zakresie odmowy zwrotu działki 8 złożył w ustawowym terminie A.K. wskazując, że Spółdzielnia Mieszkaniowa im. [...] nie korzystała z przedmiotowej działki, bowiem znajdujący się tam budynek był zamieszkiwany przez osoby prywatne. Tym samym zdaniem strony, Spółdzielnia nie zrealizowała celu określonego w umowie sprzedaży. Strona wskazała również, iż materiał zgromadzony w przedmiotowej sprawie wskazuje na zbędność nieruchomości na cel wywłaszczenia.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. znak: [...] Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję Starosty K. z dnia[...] 2008 r. nr [...] w zakresie odmowy zwrotu działki nr 8 i w tej części przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, iż przedmiotem postępowania odwoławczego prowadzonego przez Wojewodę jest jedynie kwestia odmowy zwrotu działki 8 obr. [...]. ewid. K. położonej w granicach parceli l.kat. 2 b. gm. kat. K. bowiem A.K. wniósł odwołanie jedynie od tej części decyzji. W związku z tym w pozostałym zakresie decyzja organu l instancji wobec jej niezaskarżenia stała się ostateczna. Organ zaznaczył, że sprawy zwrotu działek nr 9 nr 10 i nr 11 mogły stanowić przedmiot samodzielnych, odrębnych rozstrzygnięć administracyjnych.

Uznając za prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ l instancji podano, że umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego z dnia [...] 1963 r. Rep.[...] J.K. oraz B. P. zbyli na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość składającą się między innymi z parceli l.kat. 2 z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego "[...] ", zgodnie z lokalizacją szczegółową nr [...] wydaną przez Prezydium Rady Narodowej w m. K. z [...]\ 1958 r. nr [...].

Organ wskazał, iż na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w K. z [...] 2000 r. sygn. akt. [...] ustalono, iż spadek po J.K. nabyli A.K. i E.K. po % części. Natomiast na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w G. z [...] 2005 r. sygn. akt. [...] ustalono, iż spadek po B.P. nabyła M.P.

Na podstawie dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej ustalono, że parcela l.kat. 2 odpowiada aktualnie działce ewidencyjnej nr 8 obr. [...]. ewid. K. Natomiast zgodnie z odpisem księgi wieczystej [...] działka nr 8 położona w obr. [...]K.-K. jest aktualnie własnością Gminy K.

Wojewoda wskazał, iż działka nr 8 pozostawała uprzednio w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej im. [...]w K. do dnia 16 grudnia 2005 r., w którym to dniu Sąd Okręgowy w K. [...] prawomocnym wyrokiem sygn. akt [...] stwierdził nieważność umowy użytkowania wieczystego nr [...] , zawartej [...] 1973 r. w formie aktu notarialnego pomiędzy Skarbem Państwa-Prezydium Rady Narodowej Miasta K. , a Spółdzielnią Mieszkaniową im. [...] w K. , w części dotyczącej działki nr 8 m i jest zabudowana budynkiem oznaczonym numerem [...]przy ul. [...]. Powołano się na ustalenie wynikające z analizy archiwalnych materiałów dotyczących projektu osiedla "[...]" zgodnie z którymi budynek mieszkalny nr [...] przy ul. [...] , znajdujący się w dacie wywłaszczenia (nabycia) na parceli l.kat. 2 przeznaczony był do wyburzenia. Z kolei z treści umowy użytkowania wieczystego zawartej [...] 1973 r. w formie aktu notarialnego nr [...] wynikało, że teren państwowy składający się między innymi z parceli l.kat. 2 położony w K.-K. został oddany w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej im [...] w K. celem budowy na nim małej architektury, zieleńców międzyblokowych oraz dojazdów do garaży związanych z osiedlem mieszkaniowym "[...] ". Na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego środka trwałego spisanego [...] 1967 r. Starosta K. ustalił, iż po dacie wywłaszczenia budynek mieszkalny znajdujący się na wywłaszczonej parceli l.kat. 2 b. gm. kat. K. , decyzją Prezydium Rady Narodowej Dzielnicy K. został przekazany Dzielnicowemu Zarządowi Budynków Mieszkalnych "[...] " w K. ADM nr [...]. W roku 1968 r. lokale mieszkalne znajdujące się w budynku przy ul. [...] zostały oddane w najem osobom fizycznym. Wobec powyższych ustaleń organ l instancji uznał, iż po dacie wywłaszczenia odstąpiono od wyburzenia budynku.

Równocześnie najemcy lokalu mieszkalnego nr [...] A.U-B. oraz D.B. w listopadzie 1994 r. rozpoczęli przebudowę pomieszczenia niemieszkalnego (strychu) w budynku przy ul. [...] a następnie na podstawie pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej nadbudowę o jedną kondygnację budynku mieszkalnego przy ul. [...] i jej adaptację na cele mieszkalne najemcy dokonali nadbudowy piętra w ww. budynku, która to inwestycja została zakończona w maju 2001r

W świetle powyższych ustaleń organ odwoławczy podał, iż zgodnie z unormowaną w art. 7 K.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej z urzędu "podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy". Zgodnie z powyższą zasadą organ prowadzący postępowanie ma obowiązek pełnego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, aby ustalić w sposób niebudzący wątpliwości stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności organ orzekający jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ podniósł, iż zgodnie z orzecznictwem NSA niewyjaśnianie oczywistej rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w zebranym w sprawie materiale dowodowym jest naruszeniem zasady ustalonej w art. 7 K.p.a.

Wojewoda wskazując na treść art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami podniósł, że istotą niniejszego postępowania jest ustalenie, czy w stosunku do wywłaszczonej nieruchomości, objętej wnioskiem o zwrot zaistniały przesłanki zbędności określone w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten ustanowił bowiem dwa warunki, w świetle wystąpienia których można orzec o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest zebranie materiału dowodowego, potwierdzającego lub negującego w sposób niebudzący wątpliwości, występowanie wymienionych wyżej przesłanek zbędności.

Wojewoda stwierdził, że podstawową kwestią w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jaką winien ustalić organ administracyjny jest zbadanie, jaki był cel wywłaszczenia wynikający z decyzji wywłaszczeniowej (umowy sprzedaży), a następnie ocena czy nieruchomość stała się zbędna w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami dla realizacji tego celu. Wojewoda podniósł, iż podstawowym źródłem określenia celu wywłaszczenia w konkretnej sprawie jest decyzja wywłaszczeniowa (umowa sprzedaży) i na podstawie tego dokumentu należy określić cel wywłaszczenia. Jednakże w razie określenia celu wywłaszczenia w decyzji lub akcie notarialnym w sposób ogólnikowy, niezbędna jest prawidłowa ocena celu wywłaszczenia na podstawie tych samych kryteriów co jej niezbędności w postępowaniu wywłaszczeniowym. Będzie to w szczególności analiza przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w czasie wydania decyzji wywłaszczeniowej oraz analiza dokumentacji dołączanej obowiązkowo do wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, a w szczególności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji i decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego..." (T. Woś, Wywłaszczanie nieruchomości i ich zwrot, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2007). Organ podkreślił, iż z takiego ujęcia definicji zbędności wywieść należy wniosek, że dla postępowania o zwrot nieruchomości wywłaszczonej nie ma znaczenia obecne wykorzystanie nieruchomości, jeżeli cel został zrealizowany, w terminach określonych w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wojewoda podał, iż w art. 137 ust. 1 ww. ustawy ustawodawca zawarł koniunkcję przesłanek, które muszą zaistnieć, by można było uznać nieruchomość wywłaszczoną za zbędną na cel wywłaszczenia. Organ odwoławczy zaznaczył jednak, iż w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych nie jest konieczne zaistnienie obu tych przesłanek łącznie, do tego aby nieruchomość uznać za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W świetle przepisu art. 137 ust. 1 rozstrzygnięcie o zwrocie lub odmowie zwrotu wywłaszczonej (przejętej) nieruchomości powinno być każdorazowo poprzedzone precyzyjnym, niebudzącym wątpliwości i jednoznacznym ustaleniem, czy na tej nieruchomości w ciągu 7 lat od dnia jej wywłaszczenia (przejęcia) rozpoczęto lub nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia (przejęcia) oraz czy cel ten zrealizowano przed upływem 10 lat od daty wywłaszczenia. Dopiero jednoznaczne dokonanie ustaleń w powyższym zakresie przez organ prowadzący postępowanie o zwrot nieruchomości umożliwia temu organowi rozstrzygnięcie o zwrocie lub o odmowie zwrotu nieruchomości.

Podstawową okolicznością, jaką winien ustalić organ l instancji powinno być jednoznaczne określenie celu nabycia przedmiotowej nieruchomości wynikającego z umowy sprzedaży, a następnie ocena, czy stała się ona zbędna w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami dla realizacji tego celu. Organ podkreślił, iż ocena zbędności winna być przeprowadzona w oparciu o aktualne art. 137 ust. 1 pkt 1 i pkt. 2 (przesłanki upływu okresu 7 i 10 lat) ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wojewoda podniósł, iż materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie pozostaje w rozbieżności z wnioskami przedstawionymi w uzasadnieniu omawianej decyzji Starosty K. Należy bowiem zauważyć, iż cel wywłaszczenia w akcie notarialnym z [...] 1963 r., będącym podstawą nabycia m.in. parceli l.kat. 2 b. dz. adm. K. (stanowiącą obecnie działkę nr 8 ) określony został jako - budowa osiedla mieszkaniowego "[...] ", zgodnie z lokalizacją szczegółową wydaną przez Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] 1958 r. nr [...]. . Z kolei z załączonej dokumentacji dotyczącej projektowanego osiedla, jak wskazał organ l instancji, wynika, iż przedmiotowy budynek przy ul. [...] znajdujący się na ww. parceli był przeznaczony do wyburzenia. Natomiast, jak wskazuje zgromadzony w aktach przedmiotowej sprawy materiał dowodowy, w szczególności protokół z oględzin, które odbyły się w dniu [...] stycznia 2008 r., budynek przy ul. [...] nadal istnieje na przedmiotowej nieruchomości, a więc nie został on wyburzony, a nawet został nadbudowany o jedną kondygnację. Wojewoda przypomniał, iż cel wymieniony w decyzji administracyjnej orzekającej o wywłaszczeniu jest wiążący przy ocenie zbędności. Skoro zatem w akcie wywłaszczeniowym został ten cel określony, nie jest dopuszczalnym późniejsze dowolne modyfikowanie go w postępowaniu dotyczącym zwrotu nieruchomości wywłaszczonej.

Wobec powyższego zdaniem organu odwoławczego nie można uznać za prawidłową koncepcję Starosty K. zawartą w uzasadnieniu decyzji z [...] maja 2008r. wskazującą, iż w trakcie realizacji inwestycji dotyczącej budowy osiedla "[...]" nastąpiła modyfikacja celu wywłaszczenia w ten sposób, że zrezygnowano z wyburzenia budynku przy ul. [...] i przeznaczono go na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych zakwaterowanych tam w 1968 r. najemców. Ponadto organ II instancji zarzucił organowi l instancji brak uwzględnienia okoliczności, jaką było istnienie w dacie wywłaszczenia budynku mieszkalnego przy ul.[...] , który nie został wyburzony jak wskazywał cel wywłaszczenia - pod budowę osiedla mieszkaniowego "[...] ", zgodnie z lokalizacją szczegółową wydaną przez Prezydium Rady Narodowej dla Miasta K. z [...] 1958 r. nr [...] - a jedynie przebudowany w latach 90-tych. Ta zatem kwestia winna determinować ocenę zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, którą winien wnikliwie rozważyć Starosta K. w ponownym postępowaniu wyjaśniającym.

Z powyższą decyzją nie zgodziła się Gmina Miasto K. występując do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ze skargą. Strona skarżąca zarzuciła kwestionowanej decyzji naruszenie art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, póz. 2603 z późn. zm.) przez błędne przyjęcie jakoby cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. W związku z powyższym, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanie w mocy decyzji organu l instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

Na uzasadnienie swojego stanowiska Gmina podała, iż Wojewoda w kwestionowanej decyzji zarzucił organowi l instancji naruszenie art. 7 i 77 K.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a w szczególności, czy spełnione zostały określone w przepisie art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami przesłanki zbędności nieruchomości na cel określony w umowie sprzedaży tej nieruchomości. Zdaniem strony skarżącej z materiału dowodowego bezspornie wynika, iż po dacie wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa parceli l.kat. 2 , b. gm. kat. K. odstąpiono od zamiaru wyburzenia znajdującego się na niej budynku mieszkalnego nr [...] przy ul.[...] przeznaczając go w dalszym ciągu na cele mieszkalne. Natomiast taki sposób wykorzystania wywłaszczonej nieruchomości mieści się we wskazanym w umowie sprzedaży Nr Rep. [...] z dnia [...]1963 r. celu wywłaszczenia, tj. budowy osiedla mieszkaniowego "[...]", choć cel wywłaszczenia w tym przypadku został zmodyfikowany poprzez dostosowanie projektowanego sposobu zagospodarowania terenu do zaistniałych potrzeb.

Zdaniem Gminy tego rodzaju modyfikacja celu wywłaszczenia nie oznacza zmiany funkcji wywłaszczonego terenu, skoro celem wywłaszczenia było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych mieszkańców. Zgromadzone w sprawie dowody, a w szczególności zawarte w 1968 r. umowy najmu budynku mieszkalnego przy ul. [...] wskazują, iż prace związane z realizacją celu wywłaszczenia rozpoczęto w terminie 7 lat od dnia wywłaszczenia.

Skarżąca wywodziła, iż pozostawienie na wywłaszczonej parceli budynku mieszkalnego i oddanie go w najem osobom fizycznym nie pozwala na wyciągnięcie wniosku o zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, gdyż nie nastąpiła tutaj zmiana jakości inwestycji określonej w umowie wywłaszczonej, a jedynie modyfikacja planowanej inwestycji nie zmieniająca jej 'charakteru. Cel wywłaszczenia zakładał budowę osiedla mieszkaniowego "[...]", a pozostawienie przy ul. [...] budynku i przekazanie go w ramach działalności Spółdzielni Mieszkaniowej im. [...], która do roku 2005 r. była użytkownikiem wieczystym tego terenu - osobom fizycznym, służy celom na jaki została wywłaszczona , tj. zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych mieszkańców i jest zgodne z założeniami towarzyszącymi planowaniu całej inwestycji.

Skarżąca dla poparcia swego stanowiska powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2007 r., sygn. akt l OSK 1324/06.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.

Na rozprawie strona skarżąca podtrzymała żądania i wnioski zawarte w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.". W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procedury, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Zgodnie z przepisem art. 134 cyt. ustawy sądy administracyjne rozstrzygają w granicach sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu w nin. sprawie była decyzja Wojewody w K. z dnia [...] 2009 r. oraz decyzja Starosty K. z dnia [...] 2008 r. w zakresie żądania zwrotu działki nr 8 , położonej w granicach b. parceli l.kat 2 , zgodnie z żądaniem odwołującego się.

Sąd uznał skargę za uzasadnioną, ponieważ zaskarżona decyzja Wojewody , niezależnie od zarzutów zawartych w samej skardze, została wydana z naruszeniem tak przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego.. Prawidłową jest natomiast decyzja organu l instancji.

Organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 K.p.a. przyjmując, iż organ I instancji popełnił błędy mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co uzasadniało uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy uznał, iż organ l instancji dokonał błędnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego i na tej podstawie dokonał błędnych ustaleń

Przepis art. 138 § 2 K.p.a. stanowi, iż organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Powołany przepis wymaga zatem dla wydania decyzji kasatoryjnej, aby występowała konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Uchylając decyzję i zwracając sprawę do ponownego rozpatrzenia organ odwoławczy powinien uzasadnić, dlaczego postępowanie wyjaśniające nie może zostać przeprowadzone przed organem II instancji i jakie dowody należy zgromadzić bądź, jakie okoliczności sprawy wyjaśnić, by materiał dowodowy mógł stanowić podstawę wystarczającą do wydania w sprawie rozstrzygnięcia merytorycznego. Wydając taką decyzję Wojewoda nie zarzucił Staroście K. , by materiał dowodowy zgromadzony przez niego w przedmiotowej sprawie był niekompletny lub niewystarczający dla wydania decyzji merytorycznej w sprawie.

W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy jako uzasadnienie swojej decyzji kasatoryjnej podał, iż nie można uznać za prawidłową koncepcję Starosty K. zawartą w uzasadnieniu decyzji z [...] maja 2008 r., iż w trakcie realizacji inwestycji dotyczącej budowy osiedla "[...] nastąpiła modyfikacja celu wywłaszczenia w ten sposób, że zrezygnowano z wyburzenia budynku przy ul.[...] i przeznaczono go na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych zakwaterowanych tam w 1968 r. najemców, co mieściło się w celu wywłaszczenia. Dalej Wojewoda wskazał, że organ l instancji przy ocenie zbędności działki 8 obr. [...]. ewid. K. dla realizacji celu wywłaszczenia nie uwzględnił w prawidłowy sposób całokształtu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

Takie stanowisko organu odwoławczego nie jest prawidłowe.

Należy bowiem przede wszystkim wziąć pod uwagę, iż umowa sprzedaży, sporządzona na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 z późn. zm.) określała cel wywłaszczenia jako "przeznaczenie na osiedle mieszkaniowe [...]", zgodnie z lokalizacją szczegółową wydaną przez Prezydium Rady Narodowej w m. K. z [...] 1958 r. nr [...]. Umowa ta nie określała, że na działce oznaczonej wówczas jako parcela l. kat. 2 położonej przy ul. [...] na której już istniał w chwili zawierania tej umowy dom mieszkalny, miało nastąpić jego wyburzenie. Celem bowiem wywłaszczenia również tej parceli była realizacja (budowa) osiedla mieszkaniowego.

Tym samym, jak wskazuje strona skarżąca, tak sformułowany cel ("przeznaczenie na osiedle mieszkaniowe") został na tej działce zrealizowany. Działkę tą bowiem włączono do terenu osiedla mieszkaniowego, a samo osiedle zostało wybudowane. Okoliczność, że budynek na parceli l. kat. 2 (obecnie działce nr 8 ) nie został wyburzony, a jedynie dostosowany do potrzeb wynikających z funkcjonowania osiedla mieszkaniowego jako całości (dokonano w nim zakwaterowania lokatorów) nie może oznaczać, że jest to odmienny cel od realizacji (budowy) osiedla mieszkaniowego. Samo przystosowanie budynku mieszkaniowego na potrzeby osób mieszkających na osiedlu mieszkaniowym mieści się w tak określonym celu. Jedynie wówczas, gdyby w umowie sprzedaży z dnia [...] 1963 r., zawartej między Skarbem Państwa a B.P. i J.K. wyraźnie określono, że nastąpi wyburzenie istniejącego budynku mieszkalnego, to wówczas można by uznać, iż ten cel nie został osiągnięty. Takiego jednak doprecyzowania nie zawiera powołana umowa sprzedaży.

Interpretując cel wywłaszczenia nie można pominąć treści obowiązujących w 1963 r. przepisów prawa. Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości dopuszczalnym było wywłaszczenie nieruchomości z przeznaczeniem na następujące cele: użyteczności publicznej, obrony Państwa, wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych. Ustęp 2 tego artykułu uzupełniał katalog celów wywłaszczenia o budownictwo ogólnomiejskie lub zorganizowane budownictwo mieszkaniowe, o ile miałoby ono mieć miejsce na obszarze miasta lub osiedla i z wnioskiem o wywłaszczenie wystąpił właściwy organ administracji prezydium rady narodowej. Tym samym już ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości wprost określała, że celem wywłaszczenia może być budownictwo mieszkaniowe, przez co należy również rozumieć zorganizowaną budowę osiedla mieszkaniowego. Taki cel wywłaszczenia mógł znaleźć się w decyzji wywłaszczeniowej i umowie sprzedaży nieruchomości zawieranej w trybie art. 6 ww. ustawy. Pod pojęciem budowy osiedla mieszkaniowego należało rozumieć podejmowanie wszelkich innych czynności - poza samą budową budynków - które umożliwiałyby lub ułatwiały zarówno korzystanie ze zbudowanego osiedla, jak i pełnienie przez takie osiedle funkcji bytowo-mieszkaniowej. Z akt wynika, że umowa sprzedaży z [...] 1963 r. została zawarta na wniosek Prezydium Rady Narodowej Miasta K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 20.12.2007 r., sygn. akt lII SA/Po 648/07, opub. w LEX nr 365373 zawarł tezę, zgodnie z którą "przy ocenie realizacji celu publicznego, za jaki uznano budowę osiedla mieszkaniowego (w ramach planowanej dzielnicy mieszkaniowej), należy uwzględnić nie tylko budowę typowych budynków (bloków) mieszkalnych, ale również wszystkich innych obiektów i urządzeń technicznych składających się na infrastrukturę tego osiedla, takich jak: budynki handlowe, usługowe, urządzenia towarzyszące, ciągi komunikacyjne, parkingi, szkoły, boiska sportowe, garaże, zieleń osiedlowa i ciągi piesze (chodniki)". Stanowisko to zasadnie akcentuje konieczność elastycznego rozumienia tak definiowanych celów wywłaszczenia i z takim kierunkiem wykładni Sąd w tej sprawie się zgadza.

Tym samym należy stwierdzić, że decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem art. 136 ust.1 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami polegającym na błędnym przyjęciu braku zrealizowania celu wywłaszczenia. Cel ten, polegający na realizacji (budowie) osiedla mieszkaniowego został zrealizowany również na parceli l. kat. 2 (obecnie działce nr 8 ) wraz ze znajdującym się na niej budynkiem mieszkalnym.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem ww. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem przepisu procedury administracyjnej - art. 138 § 2 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku z powyższym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz.1270 z późn. zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku uchylając zaskarżoną decyzję Wojewody .

Ponownie prowadząc postępowanie organ II instancji powinien wziąć pod uwagę wyżej przedstawione stanowisko Sądu. Zgadzając się bowiem ze stanowiskiem Wojewody, iż cel wymieniony w decyzji administracyjnej orzekającej o wywłaszczeniu jest wiążący przy ocenie zbędności, o której mowa w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami i skoro w akcie wywłaszczeniowym został ten cel określony, nie jest dopuszczalnym późniejsze jego modyfikowanie, to w ocenie Sądu takiej sytuacji nie mamy w przedmiotowej sprawie, skoro jedynie z analizy archiwalnych planów osiedla (a nie z umowy) wyprowadzono wniosek, że budynek na wywłaszczonej działce miał zostać wyburzony. Podkreślić należy, że działka, obecnie o nr 8 , została wywłaszczona, podobnie jak działki sąsiednie, w celu utworzenia na nich osiedla mieszkaniowego, a sposób realizacji tego celu - wyburzenie istniejącego budynku i budowa nowego, czy też adaptacja starego budynku na cele mieszkalne ma znaczenie wtórne. Dlatego zgodzić się należy ze stanowiskiem Gminy, że pozostawienie na wywłaszczonej parceli budynku mieszkalnego i oddanie go w najem osobom fizycznym nie pozwala na wyciągnięcie wniosku o zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, gdyż nie nastąpiła tutaj zmiana jakości inwestycji określonej w umowie wywłaszczeniowej.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.