Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2089/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie NSA Małgorzata Stahl (spr.) del. NSA Zdzisław Kostka Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2013r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 czerwca 2011 r. sygn. akt IV SA/Wr 277/11 w sprawie ze skargi T. R. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 24 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/Wr 277/11 oddalił skargę T. R. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zaskarżoną decyzją Wojewoda Dolnośląski, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.jedn. z 2006 r. Dz.U. Nr 139, poz. 993 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] lutego 2011 r. o wymeldowaniu T. R. z miejsca pobytu stałego.

Jak podał organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji, postępowanie w sprawie wymeldowania T. R. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w W. wszczęte zostało przez Wójta Gminy W. w dniu [...] listopada 2009 r. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w dniu [...] lutego 2010 r., Wójt Gminy W. orzekł o odmowie wymeldowania T.R. z lokalu przy ul. [...]. Z uwagi na niezebranie przez organ I instancji dostatecznego materiału dowodowego uzasadniającego wydane rozstrzygnięcie Wojewoda Dolnośląski, decyzją z dnia [...] marca 2010 r., uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po dokonaniu stosownych czynności dowodowych organ I instancji w dniu [...] lipca 2010 r. wydał decyzję o wymeldowaniu T. R. ze wskazanego adresu. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Dolnośląski uznał, że nadal nie ma pewności, czy zaszły przesłanki warunkujące wydanie przedmiotowego rozstrzygnięcia. W związku z powyższym, decyzją z dnia [...] września 2010 r., uchylił decyzję Wójta Gminy W., przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji wskazano jednocześnie istotne dla sprawy okoliczności, wymagające ustalenia czy też zweryfikowania.

W toku postępowania uzupełniającego zeznania do protokołu złożyła I. H. która podała, że T.R. w dniu [...] czerwca 2009 r. zawarł umowę najmu lokalu mieszkalnego w Ś. przy ul. [...]. Dodała, że zainteresowany pokrywa wszelkie opłaty za użytkowanie mieszkania, wyjaśniła jednak, że nie wie, czy faktycznie zamieszkuje on pod tym adresem. Do akt sprawy dołączono notatki służbowe, sporządzone na okoliczność wizji w powyższym lokalu przez pracowników Urzędu Miejskiego w Ś. Zarówno w dniu [...] października 2010 r. jak i w dniu [...] października w miejscu tym nikogo nie zastano, nie udało się również rozpytać w tym względzie sąsiadów.

W dniu [...] grudnia 2010 r. do Urzędu Miasta w W. wpłynęło pismo pełnomocnika T.R., który ponownie podniósł, że zainteresowany nie opuścił rzeczonej nieruchomości w sposób dobrowolny, lecz został z niej "usunięty" przez B.R., która we wrześniu 2010 r. dokonała wymiany zamków do bramy wjazdowej i do drzwi budynku, przez co uniemożliwiła stronie swobodny doń dostęp. T.R. stwierdził, że pod danym adresem znajdują się jego rzeczy osobiste i ruchome, które wnioskodawczyni sukcesywnie wynosi z mieszkania, o czym powiadomił Komisariat Policji w G. Do akt sprawy dołączono kopię pisma T.R. kierowanego do B.R., w którym prosi o dostarczenie kluczy na adres jego sklepu w W. Z treści pisma wynika, że zainteresowana dokonała wymiany zamków w drzwiach do mieszkania. Pismo to zostało przesłane do wiadomości Urzędowi Gminy W. i Komisariatowi Policji w G.. Ponadto, przedstawiono kopię zaświadczenia z Komisariatu Policji w G., z którego wynika, że w dniu [...] lipca 2010 r. zainteresowany zgłaszał wymianę zamków do drzwi spornego mieszkania, co świadczy o utrudnianiu mu wejścia przez B.R..

W dniu [...] grudnia 2010 r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna, na którą nie zgłosił się pełnomocnik strony, pomimo skutecznego doręczenia zawiadomienia. W związku z tym, zeznania odnośnie sprawy złożyła jedynie B.R., która podtrzymała uprzednie oświadczenia. Podniosła, że nieprawdą jest jakoby zainteresowany został usunięty z mieszkania w drodze przymusu. Z lokalu zabrał swoje rzeczy osobiste, a szereg spraw życiowych skoncentrował w innym miejscu. Oświadczenia potwierdzające powyższe okoliczności zainteresowany składał podczas rozprawy rozwodowej, jak również podczas sprawy alimentacyjnej.

Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Wójt Gminy W. orzekł o wymeldowaniu T.R. z miejsca dotychczasowego pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w W.

Rozpoznając odwołanie wniesione od powyższej decyzji Wojewoda Dolnośląski stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że T. R. nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania. Fakt ten bezsprzecznie potwierdzony został przez samego zainteresowanego. W toku sprawy powstały jednakże wątpliwości, co do zaistnienia przesłanki dobrowolności i trwałości opuszczenia rzeczonego mieszkania. Strony zeznające w sprawie podały odmienne argumenty co do zaistniałej sytuacji. B.R. podkreślała, że T.R. wyprowadził się z własnej, nieprzymuszonej woli i przeniósł centrum życiowe w inne miejsce. Z kolei zainteresowany podnosił, że do opuszczenia lokalu został poniekąd przymuszony, poprzez wymianę zamków w drzwiach wejściowych. Podkreślał ponadto, że jego rzeczy osobiste zostały bez jego wiedzy wyniesione z domu. Wobec tak odmiennych racji, organy administracji starały się w sposób rzetelny zebrać materiał dowodowy, który byłby wystarczający do wydania stosownego orzeczenia. W ocenie Wojewody Dolnośląskiego dokumenty przedstawione przez organ I instancji były na tyle wyczerpujące, by można było podjąć decyzję o wymeldowaniu. Jak podkreślił organ, należy mieć oczywiście na uwadze, że o ocenie charakteru pobytu, czy też opuszczenia lokalu decyduje nie tyle werbalna treść oświadczenia woli, lecz okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty. Samo jedynie wyrażenie woli dalszego zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, bez jednoczesnego zobiektywizowania tej woli i przejawienia jej przez wykorzystanie instytucji prawnych umożliwiających dopuszczenie do współposiadania lokalu, nie jest okolicznością wystarczającą do uznania, że nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu. Nie skorzystanie z prawnych środków umożliwiających powrót do lokalu czy uzyskania kluczy powoduje, że brak jest podstaw prawych do utrzymywania fikcji meldunkowej. Jak wynika bezsprzecznie z materiału dowodowego sprawy, strona gdzie indziej skoncentrowała szereg spraw życiowych. Co więcej, jak ustalono na podstawie zeznań I. H., T.R. w dniu [...] czerwca 2009 r. zawarł umowę najmu lokalu mieszkalnego w Ś. przy ul. [...]. Wobec tego można twierdzić, że właśnie tam przebywa i tam przechowuje rzeczy codziennego użytku. W odwołaniu od decyzji pełnomocnik strony zaprzecza powyższej okoliczności, wskazując na przeprowadzane pod tym adresem wizje pracowników Urzędu Miejskiego w Ś. Zwrócić należy jednak uwagę, że z notatek sporządzonych na ową okoliczność nie wynika, jakoby nikt nie mieszkał pod tym adresem. W notatkach użyto sformułowania "nie zastano". W ocenie Wojewody Dolnośląskiego zwrot ten wcale nie oznacza, że odwołujący się nie mieszka w owym lokalu, nie potwierdza więc wysuniętej przez jego pełnomocnika hipotezy.

Mając na względzie powyższe organ odwoławczy wskazał, że kluczową wartość dowodową, poświadczającą za decyzją o wymeldowaniu strony, można nadać takim dokumentom, jak m.in.: postanowienie Komisariatu Policji w G. o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie kradzieży rzeczy, faktury za użytkowanie lokalu przy ul. [...] w Ś., wystawione i pokrywane przez T.R. Odnosząc się do twierdzenia pełnomocnika strony, że wymienione wyżej mieszkanie mogłoby być wynajmowane/użytkowane przez kogoś innego niż strona, a wystawiane nań faktury nie mogą jednoznacznie zaświadczać o jej zamieszkaniu pod tym adresem, organ stwierdził, że gdyby faktycznie w miejscu tym mieszkała inna osoba, to jaki miałby cel T.R., w ponoszeniu kosztów jego utrzymania a przede wszystkim, czym w ogóle kierowałby się zawierając umowę najmu.

Organ zwrócił również uwagę na znajdującą się w aktach sprawy odpowiedź na pozew, skierowaną przez pełnomocnika T.R., w której powoływano się na liczne okoliczności, używając między innymi takich sformułowań: "od dłuższego czasu strony mieszkają oddzielnie (...) pozwany, nie mieszkając w W.". W wyroku Sądu (sygn. akt [...]), który również został dołączony do akt, czytamy: "od dłuższego czasu strony mieszkają oddzielnie, powódka w posiadłości stron w W., a pozwany w domu córki (...) od listopada 2007 r. pozwany zamieszkuje oddzielnie (...) pozwany zamieszkuje w domu córki. Wyremontował jeden pokój". Wobec powyższego, w ocenie organu, jasne jest, że odwołujący się już od dłuższego czasu nie mieszkał w miejscu stałego zameldowania. Brak jest również po jego stronie faktycznego zamiaru mieszkania w danej nieruchomości. Jak podkreślił organ, w postępowaniu o wymeldowanie istotnym jest, czy dana osoba mieszka w miejscu, w którym jest zameldowana, a jeśli nie, to co było wynikiem takiego stanu rzeczy. Organ odwoławczy nie uznał tłumaczeń strony, o braku dobrowolności w opuszczeniu mieszkania. Podkreślił w tym względzie, że na równi z dobrowolnym opuszczeniem lokalu traktuje się również takie sytuacje, w których wprawdzie opuszczenie mieszkania następuje pod przymusem lub w wyniku bezprawnego usunięcia, niemniej jednak dana osoba nie korzysta ze środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu w postaci powództwa cywilnego o przywrócenie naruszonego posiadania. W takiej sytuacji brak też jest podstaw prawnych do utrzymania fikcji meldunkowej. Jak wynika z materiału dowodowego działania strony były ze wszech miar nieskuteczne. Za równorzędne wskazanemu powództwu w ocenie organu nie można uznać wystąpienia do sądu o zaniechanie zapłaty alimentów, czy też zawiadomienia o uniemożliwianiu wejścia na teren posesji. Nie doprowadziło to bowiem do żadnych działań umożliwiających powrót do mieszkania.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył T. R. wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez jego niewłaściwą wykładnię oraz nie uwzględnienie przesłanki dobrowolności i trwałości opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego skarżącego jak również okoliczności świadczących o braku zamiaru związania się z innym miejscem niż miejsce pobytu stałego;

- naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez dokonanie niewłaściwej oceny stanu faktycznego sprawy oraz bezpodstawnego przyjęcia, jako udowodnionej okoliczności zamieszkiwania przez skarżącego w lokalu przy ul. [...] w Ś. oraz nie wyjaśnienie kwestii czy opuszczenie lokalu miało charakter trwały i wynikało z autonomicznej woli skarżącego, a także art. 75 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż jedynym skutecznym sposobem niedopuszczenia do wymeldowania w trybie art. 15 ust.2 jest wszczęcie postępowania cywilnego w sprawie o naruszenie posiadania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznając, że zaskarżona decyzja nie uchybia prawu, wyrokiem z dnia 24 czerwca 2011 r. oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Na wstępie Sąd podkreślił, że podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w świetle którego źródłem powinności organu administracji dokonania czynności wymeldowania jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu. Nie ma przy tym znaczenia to, czy strona posiadała, czy też nadal posiada uprawnienie do przebywania w tym miejscu.

Jak zauważył Sąd, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, zgodnie z którym przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ww. ustawy jest spełniona w wypadku, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne, przy czym tak rozumianym opuszczeniem lokalu jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów. Przedstawiony w ten sposób zamiar, rozumiany jako przejaw woli osoby opuszczającej lokal, powinien być jednakże oceniany na podstawie obiektywnych okoliczności, a nie treści ujętych w oświadczeniach zainteresowanej osoby (wyrok z dnia 5 stycznia 2007r., sygn. akt II OSK 133/06, LEX 327831).

Wskazując na powyższe Sąd podkreślił, że rozpoznanie sprawy wymeldowania skarżącego wymagało ustalenia przez organy administracyjne obu instancji, czy opuścił on miejsce dotychczasowego pobytu i czy opuszczenie to miało w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, charakter trwały i dobrowolny. Ustalenia powyższe winny były zostać poczynione zgodnie z przepisami prawa procesowego, w tym przede wszystkim zgodnie z wynikającą z art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej. W tym też celu, zgodnie z wymogami określonymi w treści art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W myśl art. 107 § 1 i 3 k.p.a., decyzja organu powinna zawierać powołanie podstawy prawnej oraz uzasadnienie faktyczne i prawne.

Odnosząc wskazane reguły procesowe do rozpatrywanej sprawy Sąd przyjął, że organy meldunkowe wyczerpująco zebrały materiał dowodowy, który następnie oceniony został w granicach prawem przewidzianej swobody, co w efekcie doprowadziło do prawidłowych ustaleń stanu faktycznego przedstawionego w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji. Opierając się na właściwie dokonanych ustaleniach Sąd stwierdził, że spełnione zostały wymagane prawem przesłanki do wymeldowania skarżącego z miejsca stałego zameldowania - w postaci niewątpliwego ustania jego pobytu w spornym lokalu. Zresztą sam skarżący potwierdza, że w związku z relacją jaka powstała między nim a B. R. wyprowadził się z domu (oświadczenie zawarte w "Pozwie o rozwód" z dnia [...] marca 2008 r.) i zamieszkał w wynajętym mieszkaniu. Kwestię wynajęcia przez skarżącego mieszkania w roku 2009 i wywiązywania się przez niego z wszelkich płatności z tym wynajmem związanych potwierdziła w dniu [...] września 2010 r. I.H. w-ce Prezes Zarządu [...] sp. z o.o. w Ś. W tej sytuacji Sąd uznał, że nie są wiarygodne wyjaśnienia skarżącego, iż z wynajętego mieszkania nie korzysta.

Jak zaakcentował Sąd, skarżący co prawda został pozbawiony możliwości przebywania w spornym lokalu z powodu wymiany przez B.R. zamków w bramie i drzwiach wejściowych, jednakże na równi z dobrowolnym opuszczeniem lokalu traktuje się również właśnie takie sytuacje, w których wprawdzie opuszczenie lokalu następuje pod przymusem lub w wyniku bezprawnego usunięcia, ale osoba nie korzysta ze środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu w postaci powództwa cywilnego o przywrócenie naruszonego posiadania. Sąd zgodził się w tej kwestii z organem orzekającym, iż niezainicjowanie przez skarżącego tego rodzaju postępowania świadczy o braku skuteczności jego działań w celu powrotu do mieszkania. Same zgłoszenia problemu z dostaniem się do spornego lokalu Policji rzeczywiście nie wypełniają przesłanki braku dobrowolności w opuszczeniu mieszkania. Zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżący skoncentrował swe życie w wynajętym lokalu i nie wykonuje podstawowych czynności życiowych w miejscu stałego zameldowania.

W ocenie Sądu, mając na względzie bardzo bogaty materiał dowodowy zgromadzony w sprawie organy właściwie uznały, że skarżący opuścił miejsce stałego pobytu w sposób trwały i dobrowolny, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zdaniem Sądu, organy meldunkowe dokonując ustaleń odnoszących się do charakteru opuszczenia przez skarżącego miejsca zameldowania i jego woli w tym zakresie nie uchybiły wymaganiom procedury dowodowej, zapewniając skarżącemu aktywny udział w postępowaniu oraz uwzględniając wszystkie jego wnioski dowodowe. Podniesione zatem w tym względzie zarzuty Sąd uznał za niezasadne.

W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku T. R., reprezentowany przez radcę prawnego, podniósł następujące zarzuty:

1. naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 w zw. z art. 141 § 4 i z art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 75 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie wystąpienia przesłanek do oddalenia skargi pomimo braku wyczerpującego zebrania (zgodnie z powołanymi przepisami k.p.a.) przez organy administracyjne materiału dowodowego, z którego wynikałoby, iż w sprawie spełnione są przesłanki pozwalające na zastosowanie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych;

2. naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 151 w zw. z art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez uznanie wystąpienia przesłanek do oddalenia skargi przy jednoczesnym braku wskazania w uzasadnieniu wyroku, które z dowodów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego dowodzą, iż w sprawie spełnione są przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych;

3. naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 151 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uznanie wystąpienia przesłanek do oddalenia skargi przy jednoczesnym pominięciu części materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych, z którego wynika, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. nie nastąpiło opuszczenie przez skarżącego miejsca pobytu stałego w sposób trwały i dobrowolny;

4. naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i w zw. z art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi pomimo, iż z dowodów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego wynika, iż w sprawie nie są spełnione przesłanki pozwalające na zastosowanie

art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych;

5. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie podczas gdy z materiału aktowego jednoznacznie wynika, że nie może on być zastosowany w okolicznościach przedmiotowej sprawy, albowiem nie nastąpiło opuszczenie przez skarżącego miejsca pobytu stałego w sposób trwały i dobrowolny.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zwrotu kosztów udzielonego pełnomocnictwa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie ma miejsca (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw, a tym samym nie mogła zostać uwzględniona.

Zarzuty skargi kasacyjnej zmierzają do stwierdzenia, że Sąd I instancji - w świetle art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) – opierając się na niewystarczająco ustalonym stanie faktycznym sprawy, bezzasadnie oddalił skargę uznając za prawidłowe rozstrzygnięcie organu oparte na stwierdzeniu, że w sprawie wystąpiły przesłanki pozwalające na wymeldowanie skarżącego z miejsca stałego pobytu. Uznając powyższe zarzuty za nieuzasadnione w pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w brzmieniu aktualnym na dzień wydania zaskarżonej decyzji, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, z przepisu tego wynika, że obowiązkiem organu było ustalenie, czy doszło do niedopełnienia przez stronę obowiązku wymeldowania w sytuacji faktycznego opuszczenia miejsca dotychczasowego pobytu. Dla zaistnienia zaś przesłanki "opuszczenia miejsca pobytu stałego" konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Przyjmuje się zatem, że rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany - poprzez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Podkreślić jednak wypada, że z brzmienia powołanego przepisu nie wynika, by w każdym przypadku organ powinien dokonywać ustaleń w kwestii dobrowolności opuszczenia miejsca stałego pobytu przez osobę, wobec której prowadzone jest postępowanie o wymeldowanie.

W niniejszej sprawie zgodzić się należy z Sądem I instancji, że organy dokonały prawidłowych ustaleń stanu faktycznego, z których wynika, że skarżący nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] w W. Jak zaakcentowano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, powyższa okoliczność wynika z pism procesowych i ustaleń dokonanych przez Sąd Okręgowy Wydział I Cywilny w Ś. w sprawie [...], ale również z zeznań I. H., która wynajęła skarżącemu mieszkanie w Ś., za które skarżący pokrywa wszelkie opłaty. Fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu i skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu potwierdza również sam skarżący wywodząc, że został do tego zmuszony przez swoją byłą żonę. Okoliczności i przyczyny, dla których skarżący wyprowadził się z miejsca, w którym był zameldowany uznać należy za pozostające bez wpływu na istotę sprawy, zwłaszcza wobec niepodejmowania przez skarżącego działań zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania lokalu w postaci powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania. Podkreślić należy, że celem postępowania w sprawie o wymeldowanie jest zapewnienie zgodności zapisów rejestrowych w ewidencji ludności z rzeczywistym stanem.

Stwierdzić zatem należy, że Sąd I instancji zasadnie uznał, że organy w sposób wyczerpujący zgromadziły potrzebny w sprawie materiał dowodowy oraz prawidłowo wykazał, że organy właściwie zastosowały art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych uznając, że zaistniały podstawy do wymeldowania skarżącego z miejsca pobytu stałego.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.