Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 62/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 152 par 1 kpa
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kuś (spr.), Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko, sędzia WSA Andrzej Siwek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2020 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB", "organ odwoławczy") postanowieniem z [...] października 2019 r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: "k.p.a.") po rozpatrzeniu zażaleń [...] Sp. z o.o. oraz [...] Sp. z o.o., na postanowienie Wojewody [...] z [...] lipca 2019 r., znak: [...], wstrzymujące na wniosek [...] Sp. z o.o. wykonanie decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2018 r., Nr [...], w przedmiocie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę - uchylił zaskarżone postanowienie w całości i odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2018 r., Nr [...]

W uzasadnieniu organ omówił stan faktyczny sprawy wskazując, że postanowieniem z [...] lipca 2019 r. Wojewoda [...] wstrzymał, na wniosek [...] Sp. z o.o., wykonanie decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2018 r., Nr [...], udzielającej [...] Sp. z o.o. pozwolenia na rozbiórkę infrastruktury kolejowej (tory) - na dz. nr ewid. [...], obr. ewid. [...], gm. [...].

Na to postanowienie zażalenia złożyły [...] Sp. z o.o. oraz [...] Sp. z o.o. Zażalenie [...] Sp. z o.o. zostało wniesione w ustawowym terminie.

Postanowieniem z [...] lutego 2019 r., znak: [...], Wojewoda [...], wznowił na wniosek [...] Sp. z o.o. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., postępowanie w sprawie zakończonej ww. ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] grudnia 2018 r. Nr [...].

Następnie, postanowieniem z [...] lutego 2019 r., znak: [...], Wojewoda [...] wstrzymał, na wniosek [...] Sp. z o.o., wykonanie ww. decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2018 r., Nr [...].

Postanowieniem z [...] marca 2019 r., znak: [...], GINB uchylił ww. postanowienie Wojewody [...] z [...] lutego 2019 r. znak: [...] i odmówił wstrzymania wykonania ww. decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2018 r. Nr [...].

[...] Sp. z o.o., wniosła skargę na ww. postanowienie GINB z [...].03.2019 r., znak: [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Następnie, zaskarżonym postanowieniem z [...] lipca 2019 r., Wojewoda [...] ponownie wstrzymał, na wniosek [...] Sp. z o.o., wykonanie ww. decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2018 r., Nr [...], powołując się na art. 152 § 1 k.p.a. Z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Wojewody [...] z [...] lipca 2019 r., wynika, że powodem wstrzymania wykonania ww. decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2018 r., Nr [...], było ustalenie, że [...] Sp. z o.o. wskazało na okoliczności, "które z prawdopodobieństwem mogą wpłynąć na uchylenie decyzji, a stanowią je postępowania sądowe i wydane w ich toku postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia roszczenia." Organ wojewódzki wskazał, że Sąd Rejonowy w [...], Wydział I Cywilny wydał postanowienie z [...] marca 2019 r. (sygn. akt [...]), zabezpieczające powództwo [...] Sp. z o.o. przeciwko [...] Sp. z o.o. o przeniesienie własności poprzez zakazanie pozwanej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] sprzedaży i obciążania nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym [...], położonej w obrębie wsi [...], gm. [...], a nadto rozbiórki infrastruktury kolejowej znajdującej się na tej nieruchomości do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy.

Określenie "prawdopodobieństwa" z art. 152 § 1 k.p.a., powinno polegać na podaniu przesłanki wznowienia z jednoczesnym przytoczeniem w motywach postanowienia okoliczności faktycznych wynikających z akt sprawy wznowieniowej oraz zakończonej w trybie zwyczajnym, jak również okoliczności prawnych, które wskazują na tę konkretną przesłankę, a nadto - na omówieniu względów dla jakich, według organu możliwe jest uchylenie danej decyzji ostatecznej. Ocena prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w następstwie wznowionego postępowania winna być przekonywująca i wyczerpująca, bowiem wstrzymanie wykonania decyzji należy traktować jako środek ostateczny, a zbyt szybkie, pochopne skorzystanie z tej instytucji może być rozpatrywane w kategoriach naruszenia zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych. Użyte w art. 152 § 1 k.p.a. określenie "prawdopodobieństwo" winno być traktowane jako konsekwencja rzetelnego zbadania okoliczności sprawy przy uwzględnianiu obowiązującego stanu prawnego. Organ powołując się na orzecznictwo sądowo administracyjne wskazał, że w uzasadnieniu postanowienia wstrzymującego wykonanie decyzji muszą zostać przedstawione okoliczności sprawy uprawdopodabniające uchylenie decyzji w wyniku wznowienia postępowania, a więc organ musi być wstępnie przekonany o tym, że nastąpi skuteczne wznowienie postępowania, a w jego wyniku dojść może do uchylenia decyzji. Ocena prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania musi być dokonana przez pryzmat możliwości zaistnienia w sprawie zgłoszonej we wniosku podstawy wznowienia postępowania, w świetle zebranego dotychczas materiału dowodowego oraz możliwości uchylenia badanej decyzji.

Z akt sprawy wynika, że Wojewoda [...] postanowieniem z [...] lutego 2019 r. wznowił na wniosek [...] Sp. z o.o. postępowanie zakończone decyzją Wojewody [...] z [...] grudnia 2018 r. Nr [...] w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W sytuacji gdy strona domaga się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, tj. z powołaniem się na okoliczność niebrania bez własnej winy udziału w sprawie, badanie istnienia przesłanki wznowieniowej następuje już po wznowieniu postępowania w sprawie. Nie oznacza to jednak, że w takim stanie rzeczy dochodzi do obligatoryjnego zastosowania instytucji wstrzymania wykonania decyzji z art. 152 § 1 k.p.a. Obowiązkiem organu jest bowiem nie tylko rozważenie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, ale przede wszystkim ocena kwestii wystąpienia przesłanki w postaci posiadania przez wnioskodawcę przymiotu strony, ze względu na jego własny interes prawny. W razie gdy nie zachodzi okoliczność posiadania przez wnioskodawcę domagającego się wznowienia postępowania takiego przymiotu, brak jest prawdopodobieństwa uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania. Zgodnie bowiem z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. podstawowym warunkiem uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania jest zaistnienie przesłanki wznowieniowej.

W analizowanej sprawie podnoszone przez skarżącą, okoliczności takie jak, wydanie przez Sąd Rejonowy w [...] I Wydział Cywilny postanowienia z [...] marca 2019 r. (sygn. akt [...]) czy też wydanie przez Sąd Rejonowy w [...], I Wydział Cywilny postanowienia wstępnego z [...] marca 2019 r. (sygn. akt [...]) uznającego żądanie [...] Sp. z o.o. o ustanowienie służebności gruntowej za usprawiedliwione - nie są okolicznościami przesadzającymi o występowaniu po stronie Wnioskodawcy interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Z analizy akt przedmiotowej sprawy wynika, że infrastruktura kolejowa, której dotyczy decyzja Wojewody [...] z [...] grudnia 2018 r., Nr [...], zlokalizowana jest na działce nr [...], stanowiącej własność [...] Sp. z o.o.

We wniosku z [...] kwietnia 2019 r., o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2018 r., Nr [...], [...] Sp. z o.o., nie wskazała żadnych okoliczności ani nie przedstawiła dowodów, z których wynikałoby prawdopodobieństwo, że Spółka jest właścicielem infrastruktury kolejowej (tory) zlokalizowanej na działce nr [...], które mają podlegać rozbiórce, a tym samym, że istnieje prawdopodobieństwo, że Spółka powinna być stroną postępowania.

Organ przywołując stanowisko sądów administracyjnych, wskazał, że w postępowaniu o wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę, organ bada prawdopodobieństwo wystąpienia (albo jego brak) przesłanki wznowienia, według stanu na dzień wydania decyzji przez organ stopnia podstawowego. Tym samym, należy stwierdzić, że postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] marca 2019 r. (sygn. akt [...]) oraz postanowienie wstępne Sądu Rejonowego w [...] z [...] marca 2018 r. (sygn. akt [...]) - nie wskazują na prawdopodobieństwo, że wnioskodawczyni – [...] Sp. z o.o., posiada tytuł prawny do infrastruktury kolejowej (tory) na działce o nr ewid. [...] oraz, że przysługuje jej przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z [...] grudnia 2018 r., Nr [...]. To z kolei prowadzi do stwierdzenia, że brak jest prawdopodobieństwa uchylenia powyższej decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę.

W ocenie GINB samo wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania nie przesądza o zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej. Z art. 152 § 1 k.p.a. wynika, że warunkiem wstrzymania wykonania decyzji w ramach prowadzonego postępowania wznowieniowego jest wystąpienie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia. [...]Sp. z o.o., nie wykazała takiego prawdopodobieństwa.

3. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie GINB z [...] października 2019 r. złożyła spółka [...] Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w [...], zaskarżając je w całości i dochodząc uwzględnienia przez GINB niniejszej skargi w trybie autokontroli jako oczywiście zasadnej, wstrzymania wykonania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

a) art. 152 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 49 § 1 k.c. a także art. 7 k.p.a., art. 28 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż:

- w okolicznościach sprawy nie jest prawdopodobne uchylenie we wznowionym postępowaniu decyzji zezwalającej na rozbiórkę torów kolejowych znajdujących się na działce nr [...] obr. [...] [...];

- wnioskodawca nie wykazał okoliczności przesądzających o istnieniu interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. a tym samym, że powinien być stroną postępowania,

- [...] Sp. z o.o. nie wykazała żadnych okoliczności ani nie przedstawiła dowodów, z których wynikałoby prawdopodobieństwo, że Spółka jest właścicielem infrastruktury kolejowej (tory) zlokalizowanej na działce [...], które mają podlegać rozbiórce,

- brak jest prawdopodobieństwa uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. zezwalającej na rozbiórkę torów kolejowych.

Skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodów z dokumentów: 1) kopii umowy darowizny z [...] listopada 1997 r. (akt notarialny - Rep. A nr [...]), mocą której B. i Z. K. przekazali na rzecz swoich córek – A. L., G. M. i D.K. na współwłasność w udziałach po 1/3 części gospodarstwo rolne położone we wsi [...], gm. [...], składające się m.in. z działki oznaczonej nr geod. [...]; 2) decyzji Wójta Gminy [...] z [...] czerwca 2003 r. Nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (znak: [...]) na okoliczność ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie bocznicy kolejowej z rampą przeładunkową do transportu płodów rolnych na działkach w [...] o nr geod. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...] i [...] o nr geod. [...], [...] dla T.W.; 3) oświadczenia A. L., G. M. i D.K. o wyrażeniu zgody na prowadzenie prac projektowych i robót budowlanych na działce nr [...] oraz T. W. zobowiązującego się do wykupienia wskazanego gruntu zabudowanego od właścicielek; 4) decyzji Wojewody [...] z [...] października 2003 r. Nr [...] wydanej w sprawie o sygn. akt: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzieleniu T.W. pozwolenia na budowę punktu przeładunku towarów - ładownia "[...]" bocznica szlakowa zlokalizowana na szlaku [...]-[...] w km 227,837 linii nr [...] oraz w km 170,8000 linii nr 57, obejmującą bocznicę kolejową - cztery tory szerokie i trzy tory normalne z wywrotnicą wagonową, odwodnienie terenu i przepusty pod drogami na działkach w obrębie [...] nr geod. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i obrębie [...] o nr geod. [...], [...] w miejscowościach [...] i [...] gm. [...]; 5) oświadczenia T. W. z [...] października 2003 r. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami, w tym m.in. działką nr [...], na cele budowlane; 6) decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2009 r. o udzieleniu [...] Sp. z o.o. pozwolenia na użytkowanie bocznicy szlakowej - Ładownia "[...]" zlokalizowanej na szlaku [...]-[...] w km 227,837 linii nr 6 oraz w km 170,8000 linii nr [...] przed wykonaniem wszystkich robót objętych decyzją o pozwoleniu na budowę z dn. [...].11.2005 r. znak [...] wydaną przez Wojewodę [...], w skład której wchodzą: tor o prześwicie 1520 mm nr 200s, 204s, 203s, 201a.s z żeberkiem ochronnym i rozjazd nr 300s, 301s, 302s, 303s, 306s i 307s, a także tor o prześwicie 1435 mm nr 103n, 102n, lOla.n z żeberkiem ochronnym, nr 103a.n z kozłem oporowym i rozjazdy nr 1,2, 3, 4, 5, 7, 8, zlokalizowane na działkach w obrębie [...] nr geod. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i obrębie [...] o nr geod. [...], [...] na okoliczność, iż inwestor [...] Sp. z o.o. przedłożył oryginał dziennika budowy tom I i II, oświadczenie kierownika robót i kierownika budowy, że zrealizowany obiekt został wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną, projektem budowlanym, warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę, wykaz robót wykonanych, protokoły odbioru robót, badań i pomiarów na wykonane roboty, geodezyjną inwentaryzacje powykonawczą; 7) postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] października 2018 r. wydanego w sprawie [...] w przedmiocie zabezpieczenia roszczenia [...] Sp. z o.o.; 8) postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] marca 2019 r. wydanego w sprawie [...] w przedmiocie zabezpieczenia roszczenia [...] Sp. z o.o.; 8) zestawienia kosztów inwestycji polegającej na budowie bocznicy kolejowej za lata 2009-2011 na okoliczność, iż tory biegnące przez działkę [...] zostały wybudowane przez skarżącą i stanowią jej własność; 9) przedłożenia spisu masy sanacyjnej sporządzonego przez Zarządcę A.S.z dn. [...] lipca 2019 r. na okoliczność tory biegnące przez działkę [...] stanowią własność skarżącej; 10) protokołu zniszczenia mienia [...] Sp. z o.o. w restrukturyzacji z dnia [...] listopada 2019 r. na okoliczność zniszczenia mienia pokrzywdzonej w dniu [...] listopada 2019 r.; 11) 5 zdjęć przestawiających zniszczoną infrastrukturę kolejową, 12) kopię 2 zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez osoby działające w imieniu [...] Sp. z o.o. i [...] Sp. z o.o. 13) pismo z WISNB w [...] z dn. [...] listopada 2019 r. na okoliczność, iż [...] dokonał demontażu szyn w torach, a w efekcie nie została wykonana rozbiórka obiektów zgodnie z pozwoleniem z [...] grudnia 2018 r. Wojewody [...]; 14) zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez [...] Sp. z o.o. złożonego [...] listopada 2019 r. w Prokuraturze Rejonowej w [...] przeciwko Prezes Zarządu [...] Sp. z o.o. oraz Prezes Zarządu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] oraz podległych jej osób, które wyczerpują znamiona przestępstw opisanych w art. 174 § 1 Kk, art. 288 § 1 Kk oraz art. 300 § 2 Kk - sygn. akt: [...] Prokuratura Rejonowej w [...]; 15) zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez [...]Sp. z o.o. złożonego [...] listopada 2019 r. w Prokuraturze Rejonowej [...] złożonego przeciwko Prezes Zarządu [...] Sp. z o.o. oraz [...] Sp. z o.o., które wyczerpują znamiona przestępstw opisanych w art. 272 i 273 Kk - sygn. akt: [...] Prokuratura [...].

Powyższe dokumenty mają dowodzić praw skarżącej do nieruchomości a wobec tego również interesu w dochodzeniu kwestii własności torów podlegających rozbiórce w niniejszym postępowaniu. W ocenie Skarżącej wstrzymanie wykonania postanowienia GINB umożliwi tymczasową ochronę, pozwalającą na uchronienie kluczowej dla Skarżącej infrastruktury kolejowej przed jej rozbiórką do czasu prawomocnego zakończenia postępowania administracyjnego. Rozebranie torów kolejowych spowoduje niepowetowaną szkodę dla Skarżącej. Szkoda, na którą zostanie ona narażona w następstwie rozbiórki przybierze znaczne rozmiary ze względu na kluczowość spornych torów kolejowych, a ponadto powrót do stanu poprzedniego może nie być w ogóle możliwy. Sporna infrastruktura kolejowa, co wynika już z analizy map terenu, służy Skarżącej do prowadzenia działalności gospodarczej i jest jedynym dojazdem do przedsiębiorstwa z linii kolejowej [...] – [...]. [...] świadczy usługi w zakresie przewozu towarów kolejami. Dokonanie więc rozbiórki małej części tej infrastruktury będzie wiązało się z całkowitą utratą przez Skarżącą możliwości wykonywania działalności gospodarczej, a skutki demontażu torów kolejowych będą oczywiście trudne do odwrócenia i powodujące upadek Spółki.

Reasumując skarżąca wskazała, że działania zarówno [...] Sp. z o.o., jak i [...]Sp. z o.o. są w dalszym ciągu nakierowane na rozebranie torów kolejowych, wchodzących w skład przedsiębiorstwa Skarżącej Spółki i uniemożliwienia jej działalności gospodarczej. Pomimo obowiązujących orzeczeń sądów powszechnych zabraniających [...] Sp. z o.o. rozbiórki infrastruktury kolejowej. Stąd sposobem na ominięcie zakazu było instrumentalne potraktowanie prawa i wykorzystanie furki przeniesienia decyzji rozbiórkowej na inny podmiot. Nie ulega wątpliwości, że działania uczestników cechuje zła wiara i determinacja w uniemożliweniu skarżącej prowadzenia działalności gospodarczej. Tym samym wniosek o wstrzymanie postanowienia jest zasadny.

4. GINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

5. [...] sp. z o.o. (uczestnik postępowania) złożyła odpowiedź na skargę i dodatkowe pismo w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

1. Istota spraw sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy zasadnie GINB uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody [...] i w konsekwencji odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2018 r. w której udzielono [...] sp. z o.o. pozwolenia na rozbiórkę infrastruktury kolejowej (torów). Niniejsza sprawa jest konsekwencją wniosku skarżącej spółki o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia (postanowienia) był zaś art. 152 § 1 k.p.a.

Zdaniem Wojewody (organ I instancji) i [...] - w niniejszej sprawie zachodzą uzasadnione okoliczności, które wskazują na możliwość uchylenia decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2018 r. dotyczącej rozbiórki infrastruktury kolejowej (torów).

Zdaniem GINB oraz uczestnika postępowania [...] sp. z o.o. - w sprawie nie wskazano żadnych nowych okoliczności i dowodów, które mogłyby uprawdopodobnić możliwość uchylenia decyzji administracyjnej dotyczącej rozbiórki torów kolejowych. Stąd art. 152 § 1 k.p.a. nie mógł być w analizowanej sprawie zastosowany w kontekście wstrzymania wykonania decyzji rozbiórkowej. Wskazane przez Skarżącą orzeczenia sądów powszechnych były nieprawomocne i jak wynika z akt sprawy oraz pism uczestnika postępowania – zostały uchylone przez sądy powszechne wyższych instancji. Skarżącej nie przysługuje również żaden odrębny tytuł prawny do torów znajdujących się na działce nr [...] stanowiącej własność uczestnika postępowania, zaś roszczenia Skarżącej o naruszenie posiadania oraz o przeniesienie własności działki nr [...] zostały oddalone w postępowaniu cywilnym. Skarżąca ponadto jest zobowiązana do wydania uczestnikowi postępowania działki zajmowanej bez żadnego tytułu prawnego.

Zdaniem Sądu, rację w tym sporze należało przyznać GINB oraz [...]sp. z o.o. a nie organowi I instancji (Wojewoda [...]) oraz skarżącemu [...]. Zasadnie zatem GINB uchylił zaskarżone postanowienie w całości i odmówił wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę torów kolejowych. W niniejszej sprawie nie było bowiem podstaw prawnych uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji o udzieleniu pozwolenia na rozbiórkę torów.

2. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zawartych w skardze i pismach uczestnika postępowania wniosków o dopuszczenie w sprawie szeregu dokumentów i przeprowadzenie z nich dowodów. Sprawa jest bowiem wielowątkowa i skomplikowana zarówno od strony faktów jak i od strony prawnej. Przypomnieć również trzeba, że sprawa niniejsza została rozpatrzona w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 p.p.s.a. Nie oznacza to jednak, że sam fakt skierowania wielowątkowej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym stanowi naruszenie przez sąd administracyjny art. 119 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 18 października 2013 r., sygn. akt II OSK 698/13). W sprawie, zarówno strona jak i uczestnik postępowania podnoszą w pismach konieczność uwzględnienie różnych dokumentów, które mogą mieć znaczenie w sprawie. Podkreślić należy, że na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wskazać należy, że przenoszenie ciężaru prowadzenia postępowania dowodowego na sąd administracyjny pozostaje w sprzeczności z rolą tego sądu. Sąd administracyjny nie może zaś zastępować organów administracyjnych w ocenie materiału dowodowego i przeprowadzania (uzupełniania) postępowania dowodowego (por. wyrok WSA w Olsztynie z 5 marca 2020 r., sygn. akt I SA/Ol 815/19). Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego może tylko dotyczyć dowodu z dokumentu i jest możliwe, jeżeli łącznie spełnione są dwa warunki: a) jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, b) nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Dyspozycja art. 106 § 3 p.p.s.a. nie daje podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji. Dodatkowo wskazać należy, że przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest również instrumentem służącym do zwalczenia ustaleń faktycznych, z którymi strona skarżąca się nie zgadza (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 listopada 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 618/18).

W ocenie Sądu, dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wskazane w pismach dokumenty nie są niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Powoływanie się na takie dokumenty stanowi oczywiście dodatkową i ważną argumentację ale nie oznacza to konieczności formalnego dopuszczania wskazanych dokumentów jako dowodów na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Zatem Sąd nie ma obowiązku dopuszczenia każdego wnioskowanego przez strony lub uczestnika postępowania dokumentu i przeprowadzenie z niego dowodu w sprawie. Niewątpliwie jednak dodatkowa argumentacja strony i uczestnika postępowania zawarta w skardze i dodatkowych pismach może być brana pod uwagę. Jednakże wskazane w pismach dokumenty odnoszą się w głównej mierze do istoty problemu związanego z prawem do dysponowania nieruchomością (własnością działki lub torów) a nie do kwestii "wpadkowej" jaką jest w analizowanej sprawie postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Wojewody [...]. Zatem nie mają one większego znaczenia dla oceny zaskarżonego postanowienia.

3. Podstawą prawną wydanych rozstrzygnięć (postanowień) organów był art. 152 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Jednak w analizowanej sprawie, zupełnie inaczej organy I i II instancji zinterpretowały na tle stanu faktycznego i prawnego sprawy art. 152 § 1 k.p.a. w kontekście rozumienia pojęcia "prawdopodobieństwa uchylenia decyzji".

Wskazać należy, że w przypadku wznowienia postępowania (art. 145 § 1 k.p.a.) mamy do czynienia ze względną suspensywnością. Samo złożenie żądania o wznowienie postępowania nie powoduje (w przeciwieństwie do odwołania) obowiązku wstrzymania wykonania decyzji. Istnieje jedynie obowiązek rozważenia tej kwestii przez organy. Argumentacja na rzecz wstrzymania wykonalności decyzji musi odnosić się do przesłanek wznowienia postępowania z art. 145 § 1 k.p.a., a nie okoliczności właściwych dla postępowania zwykłego. Wznowienie postępowania to tryb nadzwyczajny i tylko niektóre przyczyny mogą prowadzić do uchylenia decyzji w tym postępowaniu (por. wyrok NSA z 10 października 2019 r., sygn. akt II GSK 674/19). Jedną z nich jest okoliczność, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) na którą powołuje się Skarżąca.

Zawarta w art. 152 § 1 k.p.a. regulacja uzależnia wstrzymanie wykonania decyzji od tego, czy zachodzi "prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania". Ocena tego prawdopodobieństwa musi być dokonana przez pryzmat możliwości zaistnienia w sprawie zgłoszonej we wniosku podstawy wznowienia postępowania, w świetle zebranego dotychczas materiału dowodowego oraz możliwości uchylenia decyzji. Wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 152 § 1 k.p.a. powinno być traktowane jako środek ostateczny, oparty na udokumentowanych i wiarygodnych materiałach dowodowych, bowiem korzystanie z instytucji wstrzymania wykonania decyzji może stanowić naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych (por. wyrok NSA z 11 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 1987/16). Postępowanie wznowieniowe zmierza do weryfikacji decyzji ostatecznej. W tym znaczeniu jest to postępowanie, które stanowi zaprzeczenie zasady trwałości decyzji administracyjnej. Wynikająca z art. 16 k.p.a. zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych. Formalna strona zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej wyraża się w tym, że decyzje te obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Przepis art. 16 § 1 k.p.a. przewiduje możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej, ale jedynie w wyniku przeprowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym, w tym w trybie wznowienia postępowania (por. wyrok WSA w Poznaniu z 10 października 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 467/19).

Wstrzymanie wykonania nie jest pozostawione uznaniu organu i choć bazuje na pojęciach niedookreślonych, tj. "jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania" - to jednak wymaga pewnych konkretnych ocen argumentów podnoszonych przez wnioskodawcę. Prawdopodobieństwo uchylenia decyzji dotychczasowej nie oznacza jednak, że kwestia ta podlega udowodnieniu. Wystarczające, a jednocześnie konieczne jest powzięcie przez organ uzasadnionego przekonania, że we wznowionym postępowaniu może dojść do wydania decyzji uchylającej (por. wyrok WSA w Warszawie z 18 września 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2785/17).

4. Podkreślić należy to, że w postępowaniu o wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę, organ bada prawdopodobieństwo wystąpienia (albo jego brak) przesłanki wznowienia według stanu na dzień wydania decyzji przez organ stopnia podstawowego (por. wyrok NSA z 17 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1603/16). Zatem zasadą jest rozstrzyganie sprawy według stanu faktycznego i prawnego z daty wydania decyzji. Przepisy k.p.a. nie wiążą z datą wszczęcia postępowania podstawy faktycznej i prawnej rozpoznania sprawy (por. wyrok NSA z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt V SA 283/00). Zmiany, które zaszły w okolicznościach faktycznych sprawy administracyjnej po wszczęciu postępowania muszą zostać uwzględnione przez organ administracji publicznej. W przeciwnym razie decyzja byłaby rażąco sprzeczna z zasadą prawdy materialnej. Miarodajny jest zatem stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji.

W związku z tym należy wskazać, że w analizowanej sprawie wystąpiły następujące okoliczności faktyczne i prawne (oceniane przez organ):

- wydane zostało postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] marca 2019 r. (sygn. akt [...]) w przedmiocie przeniesienia własności nieruchomości w trybie art. 231 k.c., poprzez zakazanie pozwanej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], sprzedaży i obciążania nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym [...], płożonej w obrębie wsi [...], gmina [...], a nadto rozbiórki infrastruktury kolejowej znajdującej się na tej nieruchomości do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy;

- Sąd Rejonowy w [...], I Wydział Cywilny wydał postanowienie wstępne z [...] marca 2019 r. (sygn. akt [...]) uznające żądanie [...] Sp. z o.o. o ustanowienie służebności gruntowej za usprawiedliwione;

- na dzień wydawania rozstrzygnięć przez organy, wynika, że infrastruktura kolejowa, której dotyczy decyzja Wojewody [...] z [...] grudnia 2018 r., Nr [...], zlokalizowana jest na działce nr [...] stanowiącej własność [...] sp. z o.o.; to uczestnik postępowania (właściciel działki nr [...]) ma zatem prawo i jest stroną postępowania w sprawie usunięcia torów kolejowych;

- dotychczas korzystanie z infrastruktury kolejowej (tory) wybudowanej przez Skarżącego na potrzeby prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa kolejowego odbywało się nieodpłatnie na zasadzie porozumienia pomiędzy pierwotnym właścicielem nieruchomości (ale nie obecnym, którym jest [...] sp. z o.o.) a Skarżącym; w ocenie uczestnika postępowania było to użytkowanie (a raczej posiadanie) bezumowne i bezpodstawne;

- w dniu wydania decyzji, Skarżąca nie posiadała żadnego tytułu prawnego do nieruchomości (ani ograniczonego prawa rzeczowego ani też umowy); żaden z dowodów nie wskazywał również na to, że tory znajdujące się na działce nr [...] stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności oraz że [...]jest właścicielem torów.

Zdaniem Sądu, zasadnie ocenił organ II instancji, że postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] marca 2019 r. (sygn. akt [...]) oraz postanowienie wstępne Sądu Rejonowego w [...] z [...] marca 2018 r. (sygn. akt [...]), nie wskazują na prawdopodobieństwo, że wnioskodawca – [...] Sp. z o.o. posiada jakikolwiek tytuł prawny do infrastruktury kolejowej (tory) na działce o nr ewid. [...] oraz, że przysługuje mu przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z [...] grudnia 2018 r. (Nr [...]). To, że toczą się różne postępowania sądowe w zakresie ustalenia (czy też raczej podważenia) statusu prawnego nieruchomości nr ewid. [...] i ewentualnie również własności infrastruktury kolejowej (torów) – nie może być przesłanką do uznania, że być może w przyszłości zmieni się status prawny właściciela nieruchomości. Jest to bowiem zdarzenie przyszłe i niepewne biorąc pod uwagę również to, że rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie były nieprawomocne i po ich zaskarżeniu do sądów wyższej instancji zostały uchylone (jak wynika z pism uczestnika postępowania - por. np. postanowienie Sądu Okręgowego II Wydział Cywilny Odwoławczy z [...] sierpnia 2019 r., sygn. akt [...] uchylające postanowienie wstępne Sądu Rejonowego w [...] z [...] marca 2019 r., sygn. akt [...]).

5. Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie organu drugiej instancji nie narusza prawa. Podzielić należy stanowisko GINB, że w stanie faktycznym sprawy - wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 152 § 1 k.p.a. w przypadku powołania się na podstawę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. obowiązkiem organu jest nie tylko rozważenie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, ale i prawdopodobieństwa wystąpienia przesłanki w postaci posiadania przez wnioskodawcę przymiotu strony, ze względu na jego własny, indywidualny interes prawny. Sąd stoi na stanowisku, iż wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 152 § 1 k.p.a. powinno być oparte na udokumentowanych materiałach dowodowych. Zbyt szybkie i nie poparte dowodami na istnienie przesłanek wskazujących na prawdopodobieństwo wstrzymania wykonania decyzji może stanowić naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych (por. wyrok WSA w Lublinie z 6 września 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 299/18).

To z kolei prowadzi do słusznego stwierdzenia, że brak jest prawdopodobieństwa uchylenia powyższej decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę torów. Na dzień wydania zaskarżonych w niniejszym postępowaniu rozstrzygnięć to [...]sp. z o.o. była właścicielem nieruchomości (działka nr ewid. [...]) na której usytuowane są tory kolejowe a których to torów dotyczy decyzja Wojewody [...] z [...] grudnia 2018 r. Skarżąca nie posiada żadnego tytułu prawnego do nieruchomości ani w postaci ograniczonego prawa rzeczowego (np. służebności) ani też umowy cywilnej dającej jakikolwiek tytuł prawny do korzystania z gruntu stanowiącego działkę nr ewid. [...] będącą własnością [...]sp. z o.o.

Zatem powoływanie się we wniosku o wznowienie postępowania na przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. ("strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu") – nie może uprawdopodobnić tego, że w wyniku wznowienia postępowania Skarżąca będzie ewentualnie kiedyś posiadała tytuł prawny do nieruchomości lub też odrębny tytuł prawny do torów położonych na nieruchomości na działce nr ewid. [...]. Jest to tym bardziej mało prawdopodobne, gdyż nic nie wskazuje na to, że tory znajdujące się na działce ewid. nr [...] stanowić mogą niezależny od gruntu przedmiot własności. Tego jednak sąd administracyjny nie ocenia i nie przesądza, gdyż jest to kwestia wymagająca potencjalnego ustalenia przed sądem powszechnym (tzn. czy tory kolejowe mogą być traktowane jako "inne urządzenia podobne" do urządzeń przesyłowych o których mowa w art. 49 k.c.).

W ocenie Sądu, Skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła prawnej możliwości uchylenia decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę infrastruktury kolejowej zlokalizowanej na działce nr [...] w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W świetle zgromadzonych w sprawie dowodów oraz wielu zapadłych w sprawie rozstrzygnięć sądów powszechnych, jak i okoliczności wynikających ze stanu faktycznego - nie można uznać, że użytkowanie torów kolejowych (czyli okoliczność faktyczna) na działce będącej własnością innego podmiotu (uczestnika postępowania) uprawdopodabnia to, że decyzja o rozbiórce torów mogłaby być wydana w odniesieniu do innego podmiotu (np. faktycznego użytkownika, czy też "posiadacza"). Zaistniały w sprawie stan faktyczny nie może w żadnym stopniu stwarzać po stronie Skarżącej uprawnienia do udziału w postępowaniu o wydanie decyzji pozwalającej na rozbiórkę torów w charakterze strony. Nie istnieje bowiem po stronie Skarżącej "interes prawny" wymagający ochrony w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Strona ze względu na użytkowanie torów (jak wynika z akt sprawy – de facto wybudowanych przez Skarżącego na cudzym gruncie, pomimo posiadania oświadczeń poprzednich właścicieli o wyrażeniu zgody na prowadzenie prac projektowych i robót budowlanych na działce) posiada zatem "interes faktyczny" a nie "interes prawny". Interes prawny strony musi wynikać z przepisu prawa materialnego, czyli z normy prawa, stanowiącego podstawę ustalenia praw lub obowiązków. Musi więc istnieć norma prawa, przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu, możliwość wydania decyzji. Od tak pojmowanego interesu prawnego odróżnia się natomiast interes faktyczny, polegający na tym, że dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. wyrok NSA z 17 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 982/17). Taka też sytuacja wystąpiła w niniejszym postępowaniu, gdzie Skarżąca ma interes faktyczny w sprawie dotyczącej rozbiórki torów kolejowych z których korzysta w ramach działalności swojego przedsiębiorstwa. Nie jest to jednak interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a.

6. W ocenie Sądu, nietrafione są również pozostałe zarzuty związane z naruszeniem przez zaskarżone postanowienie innych wskazanych w skardze przepisów k.p.a. oraz k.c. W szczególności trudno uznać za zasadny zarzut naruszenia art. 49 § 1 k.c., zgodnie z którym "urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa", w sytuacji gdy toczą się różne postępowania sądowe dotyczące spornej nieruchomości a tory kolejowe trudno raczej uznać za "urządzenia podobne" do urządzeń przesyłowych o których mowa w tym przepisie (np. urządzeń przesyłowych koniecznych do doprowadzania wody do sieci wodociągowej lub urządzenia do doprowadzania lub odprowadzania energii elektrycznej). Artykuł 49 k.c. wprowadza wyjątek od zasady superficies solo cedit jedynie dla urządzeń przesyłowych przyłączanych do sieci przedsiębiorstwa przesyłowego, a nie jakiegokolwiek przedsiębiorstwa (por. wyrok SN z 26 listopada 2019 r., sygn. akt IV CSK 382/18). Kwestii tych, o czym była już mowa, sad administracyjny jednak nie przesądza i nie ocenia lecz jedynie odnosi się do nich ze względu na konkretne (jednak nietrafione) zarzuty zawarte w skardze.

Zdaniem Sądu, organy nie naruszyły także art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. Stosownie do art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a organ był obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepisy te wyrażają zasadę prawdy obiektywnej, z której wynika obowiązek organu do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego urzeczywistnia się poprzez nałożenie na organ obowiązku wyczerpującego zebrania i zbadania całego materiału dowodowego, a następnie dokonanie oceny znaczenia i wartości tego materiału i oceny czy dana okoliczność została udowodniona (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 18 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Bd 609/19). GINB uchylając postanowienie organu I instancji a w konsekwencji odmawiając wstrzymania wykonania decyzji Wojewody z [...] grudnia 2018 r. w przedmiocie rozbiórki torów kolejowych w sposób prawidłowy zebrał i rozpatrzył zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Zasadnie zatem uznał, że w sprawie nie zachodzą okoliczności wskazujące na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego (o których mowa w art. 152 § 1 k.p.a.). Zatem zaskarżone postanowienie GINB nie narusza art. 152 § 1 k.p.a.

7. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.