Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 735/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) Sędzia WSA Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Spółdzielni [...] "[...]" w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę. WSA/wyr. 1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] lutego 2018 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu wniosku Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej "[...]" w W. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem tego organu z [...] października 2017 r., nr [...] o odmowie wznowienia postępowania, utrzymało w mocy postanowienie z [...] października 2017 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Prezydium Rady Narodowej W. orzeczeniem administracyjnym z [...] stycznia 1951 r. ([...]) odmówiło ustanowienia prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...]/[...], ozn. hip. [...] i [...].

Ostateczną decyzją z [...] grudnia 2002 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania, uchyliło orzeczenie z [...] stycznia 1951 r. i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Prezydent W. postanowieniem z [...] czerwca 2017 r., nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie wniosku z [...] października 1948 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości. Postanowienie to Spółdzielnia Budowlano - Mieszkaniowa "[...]" (będąca stroną postępowania toczącego się przed organem I instancji) otrzymała [...] lipca 2017 r.

W dniu [...] września 2017 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynął wniosek Spółdzielni (z [...] września 2017 r.) o wznowienie, na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 4 kpa, postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kolegium z [...] grudnia 2002 r.

Postanowieniem z [...] października 2017 r., nr [...] Kolegium odmówiło wznowienia postępowania. Wskazało, że Spółdzielnia nie dochowała miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, który upłynął w dniu [...] sierpnia 2017 r.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła Spółdzielnia Budowlano -Mieszkaniowa "[...]" w W.

Rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wyjaśniło, że Spółdzielnia jako podstawę wznowienia wskazała art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Organ podniósł, że na tej podstawie strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie w terminie jednego miesiąca od dnia dowiedzenia się o decyzji (art. 148 § 2 kpa).

Przez dowiedzenie się o decyzji należy rozumieć uzyskanie informacji o fakcie jej wydania, a więc wiedzy co do organu od którego pochodzi oraz istotnej treści rozstrzygnięcia. Nie ma zaś żadnego znaczenia fakt, od kogo strona uzyskała powyższe informacje.

Kolegium podniosło, że do złożenia podania o wznowienie była w pełni wystarczająca wiedza, jaką Spółdzielnia dysponowała już [...] lipca 2017 r. (postanowienie Prezydenta W. z [...] czerwca 2017 r.). Oznacza to, że już [...] lipca 2017 r. Spółdzielnia wiedziała o wydaniu decyzji przez Kolegium z [...] grudnia 2002 r. Dysponowała informacją co do organu, który wydał decyzję, miała wiedzę co do daty wydania i przedmiotu rozstrzygnięcia, tj. o uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] orzeczenia administracyjnego z 1951 r. o odmowie ustanowienia prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...]/[...], ozn. Hip. [...] i [...]. Taka wiedza była równoznaczna z dowiedzeniem się o decyzji w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 kpa.

Organ zaznaczył, że stosownie do art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji, który wydał w sprawie decyzję w I instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zatem w tym uregulowaniu wyraźnie wskazuje się na moment dowiedzenia się o okoliczności, a nie na moment dowiedzenia się o tym, że owa okoliczność może stanowić podstawę wznowienia postępowania.

Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2018 r. wniosła Spółdzielnia Budowlano - Mieszkaniowa "[...]" w W.. Skarżąca zarzuciła niewłaściwą interpretację niezachowania terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, skutkującą odmową wznowienia postępowania.

Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie co do istoty sprawy lub uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że od [...] grudnia 1993 r. jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości przy ul. [...] w W., będącej wcześniej częścią nieruchomości przy ul. [...] i [...] oznaczonej hip. [...] i [...]. Prezydium Rady Narodowej W. orzeczeniem z [...] stycznia 1951 r. odmówiło byłym właścicielom ustanowienia prawa własności czasowej do tej nieruchomości. Jednak w wyniku kolejnych wniosków spadkobierców byłych właścicieli dążących do wzruszenia decyzji odmownej, postanowieniem z [...] marca 2017 r. Prezydent W. wydał postanowienie o zawieszeniu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie wniosku o ustanowienie prawa wieczystego. Skarżąca Spółdzielnia będąca, jako użytkownik wieczysty części nieruchomości, a więc będącą stroną postępowania administracyjnego nie została przez Prezydenta powiadomiona o toczącym się postępowaniu.

Skarżąca wskazała, że o postępowaniu dowiedziała się dopiero [...] sierpnia 2017 r., to jest w dniu otrzymania z Kolegium pisma nr [...] informującego Spółdzielnię, że jako strona może przy pomocy własnych urządzeń sporządzać odpisy i fotokopie z akt sprawy. W ocenie skarżącej dopiero w tym dniu rozpoczął się bieg terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 kpa.

Skarżąca zarzuciła, że ani Prezydent W. ani Kolegium, na żadnym etapie postępowania, nie powiadomiło Spółdzielni, jako strony, o toczącym się postępowaniu, a także organ nie doręczył skarżącej decyzji z [...] grudnia 2002 r.

W tych okolicznościach odmowa wznowienia postępowania przez SKO jest nieuzasadniona, sprzeczna z logiką racjonalnego działania i wydana z krzywdą dla skarżącej Spółdzielni.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje :

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzja ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa (zob. W. Dawidowicz: Ogólne postępowanie administracyjne. Zarys systemu. Warszawa 1962, s. 230; W. Dawidowicz: Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu. Warszawa 1983, s. 242). Procedura tego nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji ostatecznych określona została przepisami art. 145-152 kpa.

W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania można wyróżnić: fazę wstępną, w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania; postępowanie rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia; a także etap rozstrzygania o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione.

Pierwsza faza postępowania o wznowienie polega na zbadaniu czysto formalnych przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania takich, jak zachowanie terminu, czy wskazanie ustawowej podstawy wznowienia. W literaturze podkreśla się, że odmowa wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 kpa następuje wtedy, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne, albo gdy uchybiono wymogom formalnym.

Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a kpa przesłankach wznowienia a także, czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 kpa. W razie niewystąpienia tych warunków ustawowych organ powinien zastosować dyspozycję przewidzianą w art. 149 § 3 kpa. W pozostałych przypadkach ma on obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie według reguł określonych w art. 150 i 151 kpa.

Stosownie do art. 148 § 1 i § 2 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

Zgodnie art. 148 § 2 kpa ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie od daty doręczenia decyzji, lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu (wyrok NSA z 3 II 1998 r., sygn. akt I SA 769/97). Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Artykuł 148 § 2 kpa nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Taki pogląd wyrażono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 622/05, publ. ONSAiWSA 2006/5/133, Wokanda 2006/7-8/72). W wyroku z 6 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 714/08 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi więc o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tę ostatnią informację, to nie jest konieczne, aby strona poznała dokładnie treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy.

Odnosząc te wywody do niniejszej sprawy wskazać należy, że prawidłowe jest stanowisko Kolegium, iż wniosek o wznowienie postępowania z [...] września 2017 r. został złożony z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia.

Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z [...] czerwca 2017 r., nr [...] Prezydent W. zawiesił z urzędu postępowanie w przedmiocie wniosku dekretowego złożonego [...] października 1948 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej przy ul. [...]/[...], ozn. hip. [...] i [...], do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przed sądem powszechnym o uznanie za zmarłego jednego ze współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości. Z treści postanowienia wynika, że orzeczeniem z [...] stycznia 1951 r. Prezydium Rady Narodowej w W. odmówiono W. i W. małżonkom H. i C. z C. D. prawa własności czasowej do wyżej opisanej nieruchomości. Wynika także, że decyzją z [...] grudnia 2002 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości orzeczenie z [...] stycznia 1951 r., nr [...].

Postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało doręczone Spółdzielni [...] lipca 2017 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy. Oznacza to, że już [...] lipca 2017 r. (a nie jak wskazano w skardze [...] sierpnia 2017 r.) skarżąca powzięła wiadomość o wydanej [...] grudnia 2002 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzji. Powzięła więc wiedzę o organie, który decyzję wydał i o sposobie rozstrzygnięcia sprawy. Były to dane wystarczające do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Od dnia [...] lipca 2017 r. rozpoczął bieg miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kolegium z [...] grudnia 2002 r. Termin ten upłynął [...] sierpnia 2017 r. Tymczasem Spółdzielnia wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania dopiero pismem z [...] września 2017 r., które wpłynęło do organu [...] września 2017 r. Zasadnie zatem Kolegium uznało, że wniosek został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 kpa, co w konsekwencji skutkowało wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.

Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności, Sąd z mocy art. 151 ppsa orzekł jak sentencji wyroku. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym uzasadnione było treścią art. 119 pkt 3 ppsa