Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt II SA/Ka 1199/98
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 2000-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 121 par. 4-5, art. 122
journal: Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lutego 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art. 141 par. 2
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Wszelkie zarzuty zgłoszone w trakcie postępowania egzekucyjnego winny dotyczyć tego postępowania. Dopóki w obiegu prawnym pozostaje decyzja ostateczna będąca tytułem wykonawczym w danym postępowaniu organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania decyzji. Uzasadnieniem tego, że organ egzekucyjny nie może badać sprawy od strony merytorycznej jest to, że w postępowaniu egzekucyjnym nie powinno się rozstrzygać spraw ostatecznie już rozstrzygniętych, ale rozpatrywać kwestie wyłaniające się w toku samego postępowania egzekucyjnego.

TEZY

Wszelkie zarzuty zgłoszone w trakcie postępowania egzekucyjnego winny dotyczyć tego postępowania. Dopóki w obiegu prawnym pozostaje decyzja ostateczna będąca tytułem wykonawczym w danym postępowaniu organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania decyzji. Uzasadnieniem tego, że organ egzekucyjny nie może badać sprawy od strony merytorycznej jest to, że w postępowaniu egzekucyjnym nie powinno się rozstrzygać spraw ostatecznie już rozstrzygniętych, ale rozpatrywać kwestie wyłaniające się w toku samego postępowania egzekucyjnego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Anny i Zbigniewa Dz. na postanowienie Wojewody K. z dnia 21 maja 1998 r. (...) w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta Cz.-D. postanowieniem z dnia 12 grudnia 1997 r. (...), wydanym na podstawie art. 121 par. 4 i par. 5 oraz art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./ wezwał państwa Annę i Zbigniewa Dz. do uiszczenia grzywny w wysokości 69.664,32 zł w terminie do dnia 31 marca 1998 r. oraz do wykonania rozbiórki dwóch obiektów budowlanych /magazynowych/ z uporządkowaniem terenu po rozbiórce do dnia 31 marca 1998 r. - będących przedmiotem decyzji ostatecznej (...) z dnia 25 lutego 1997 r.

W uzasadnieniu organ podał, że decyzją ostateczną z dnia 25 lutego 1997 r. nakazano państwu Annie i Zbigniewowi Dz. rozbiórkę będących w budowie trzech obiektów budowlanych /magazynowych/ położonych na parceli nr 678/3 w Cz.-D. Wobec braku reakcji na upomnienie z dnia 27 sierpnia 1997 r. nie wykonanie rozbiórki dwóch obiektów na zobowiązanych nałożono grzywnę w celu przymuszenia obliczoną zgodnie z art. 121 par. 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Na powyższe postanowienie złożono dwa zażalenia. Jedno z nich pochodziło od państwa Anny i Zbigniewa Dz., a drugie złożył pan Zbigniew Dz. w imieniu Spółki "I.-D." /będąc jej dyrektorem/. W pierwszym zażaleniu państwo Dz. twierdzili, że obiekty do rozbiórki których zostali wezwani były zbudowane przez Spółkę "I.-D." w 1991 r. W związku z tym podnosili, że w stosunku do tych obiektów nie można nakazać rozbiórki z uwagi na treść art. 49 Prawa budowlanego z 1994 r.

Drugie odwołanie zawierało ogólne zarzuty zmierzające do wykazania działań organów zniechęcających potencjalnych inwestorów do inwestowania na Śląsku.

Wojewoda K. zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 maja 1998 r. na podstawie art. 134 Kpa stwierdził, że oba zażalenia zostały wniesione z uchybieniem terminu.

Postanowienie organu I instancji państwo Dz. otrzymali bowiem 2 stycznia 1995 r. z prawidłowym pouczeniem o sposobie i terminie złożenia zażalenia.

Postanowienie uzyskało przymiot ostateczności w dniu 10 stycznia 1998 r., a zażalenia zostały sporządzone - jak wynika z umieszczonych na nich dat - w dniu 24 kwietnia 1998 r. Do organu wpłynęły 28 kwietnia 1998 r. Zażalenia zostały więc złożone po terminie przewidzianym art. 141 Kpa co przesądza o stwierdzeniu, że zostały złożone z uchybieniem terminu.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożonej już wyłącznie przez państwo Dz., zarzucali oni organowi odwoławczemu "niezgodność faktów i niechęć do przyjęcia prawdziwych i uzasadnionych zarzutów", nie precyzując w bliższy sposób na czym powyższy zarzut miałby polegać.

W dodatkowym piśmie z dnia 29 czerwca 1998 r. - złożonym na żądanie Sądu - kwestionowali decyzję ostateczną z dnia 25 lutego 1997 r. podnosząc w szczególności brak podstawy prawnej do określenia w tej decyzji terminu rozbiórki, jak i samego zastosowania w stosunku do obiektów objętych decyzją art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r.

Organ odwoławczy odpowiadając na skargę postulował jej oddalenie wskazując na złożenie zażaleń po terminie przewidzianym art. 141 Kpa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a z uwagi na jej zarzuty należy przede wszystkim stwierdzić, że jej przedmiotem jest jedynie postanowienie Wojewody K. z dnia 21 maja 1998 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Burmistrza Miasta Cz.-D. z dnia 12 grudnia 1997 r.

Warunkiem skuteczności czynności procesowej jaką jest wniesienie zażalenia - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność zażalenia, czego następstwem jest ostateczność postanowienia.

Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy zażalenie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Rozpatrzenie zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa.

Oznacza bowiem weryfikacje w postępowaniu odwoławczym postanowienia ostatecznego /art. 16 par. 1/.

Stosownie do art. 141 par. 2 Kpa zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia stronie. Z akt sprawy wynika, że postanowienie organu I instancji zostało doręczone 2 stycznia 1998 r., a zażalenia na te postanowienie noszące datę sporządzenia 24 kwietnia 1998 r. wpłynęły do organu 28 kwietnia 1998 r. Już sama data sporządzenia zażaleń świadczy o złożeniu ich po terminie przewidzianym w art. 141 par. 2 Kpa. Ponieważ równocześnie strona nie skorzystała z przewidzianej w art. 58 Kpa możliwości przywrócenia terminu, która jest uwarunkowana prośbą zainteresowanego oraz uprawdopodobnieniem, że do uchybienia doszło bez jego winy - organ orzekający był zobowiązany do stwierdzenia złożenia odwołania z uchybieniem terminu.

Odnosząc się jeszcze do zarzutów skargi Sąd pragnie wyjaśnić skarżącym - mimo, że nie ma to wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie - że wszelkie zarzuty zgłoszone w trakcie postępowania egzekucyjnego winny dotyczyć tego postępowania. Dopóki w obiegu prawnym pozostaje decyzja ostateczna będąca tytułem wykonawczym w danym postępowaniu organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania decyzji. Uzasadnieniem tego, że organ egzekucyjny nie może badać sprawy od strony merytorycznej jest to, że w postępowaniu egzekucyjnym nie powinno się rozstrzygać spraw ostatecznie już rozstrzygniętych, ale rozpatrywać kwestie wyłaniające się w toku samego postępowania egzekucyjnego.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o NSA z dnia 11 maja 1995 r. /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - oddalił skargę.