Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2374/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6259 Inne o symbolu podstawowym 625
Hasła tematyczne: Radiofonia i telewizja
Skarżony organ: Minister Administracji i Cyfryzacji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, 2 i 4; art. 5 ust. 1 i 3; art. 7 ust. 1 i 6;
journal: Dz.U. 2005 nr 85 poz 728
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych
article: par 2 ust. 1;
journal: Dz.U. 2007 nr 187 poz 1342
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i  telewizyjnych
article: par 1 pkt 2;
journal: Dz.U. 2012 poz 543
law: Rozporządzenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 7 maja 2012 r. w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników  radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2013 r.
article: art. 75 par 1; art. 7; art. 77; art. 107 par 3;
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 97
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. sprawy ze [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Iwoniczu Zdroju na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji i ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2014 r. Minister Administracji i Cyfryzacji (dalej Minister) utrzymał w całości w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska SA (dalej Dyrektor Poczty) z [...] lutego 2014 r., którą nakazano A. Spółka z o.o. z siedzibą I. (dalej skarżąca) rejestrację dwudziestu pięciu używanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalono opłatę za używanie dwudziestu pięciu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 13.987, 50 złotych. Jako podstawę skarżonej decyzji podano art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. nr 85, poz. 728 ze zm.), dalej u.o.a.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] lipca 2013 r. w lokalu zajmowanym na potrzeby prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej, a mianowicie w obiekcie pod nazwą; "K." Restauracja, Hotel, położonym w I. przy Alei [...] przeprowadzona została kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Kontrola ta została przeprowadzona w obecności Dyrektora M. K. i w jej wyniku ujawniono w ww. lokalu 26 odbiorników telewizyjnych, różnych marek, na których odbiór programów następował z anteny satelitarnej. Z kontroli sporządzono protokół, który przedstawiciel skarżącej podpisał bez uwag. W jego treści, w rubryce "Uwagi kontrolującego" dokonano wpisu: "Poinformowano o przepisach wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych", natomiast w rubryce "Oświadczenia (wyjaśnienia) osób zainteresowanych" zapisano "Pan dyrektor obecny przy kontroli nie posiada wiedzy, czy jest dokonana rejestracja." Z protokołu wynika nadto, że okres używania ww. odbiorników wynosił "dwa miesiące". Do protokołu załączono:

• oświadczenie przedstawiciela skarżącej z dnia kontroli, z którego wynika, iż omawiane 26 odbiorniki telewizyjne były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, ale "uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie jest możliwe z następujących przyczyn: przebywają goście hotelowi.";

• notatkę służbową z [...] października 2013 r., z której wynika, że na dzień 11 lipca 2013 r. w ww. lokalu był zarejestrowany jeden odbiornik telewizyjny.

Wobec powyższego Dyrektor Poczty z urzędu wszczął wobec skarżącej postępowanie w sprawie stwierdzenia używania 25 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych i poinformował ją o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań przed wydaniem decyzji.

I.

Decyzją z [...] września 2013 r. Dyrektor Poczty ustalił skarżącej opłatę za używanie 25 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 13.987,00 złotych.

Na skutek odwołania skarżącej Spółki Minister decyzją z [...] grudnia 2013 r. uchylił ww. decyzję Dyrektora Poczty w całości i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem organu odwoławczego decyzja ta zapadła z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 oraz art. 104 k.p.a., ponieważ bezpodstawnie organ I instancji pominął w całości kwestię nakazania rejestracji odbiorników telewizyjnych mimo, że dysponował wystarczającymi danymi niezbędnymi do wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie.

II.

Dyrektor Poczty ponownie rozpoznał sprawę i decyzją z [...] lutego 2014 r. nakazał skarżącej rejestrację 25 używanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalił opłatę za używanie 25 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 13.987,00 złotych.

Skarżąca od powyższej decyzji wniosła odwołanie zarzucając naruszenie:

1. art. 138 § 2 w zw. z art. art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niezastosowanie się do wskazanych przez Ministra zaleceń, które organ I instancji obowiązany był wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy;

2. mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie kluczowych okoliczności sprawy w zakresie ilości odbiorników telewizyjnych znajdujących się w ww. lokalu;

3. mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z 3 ust. 1 rozporządzenia z 7 lipca 2005 r. poprzez niezbadanie i niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji okresu ważności pisemnych upoważnień wydanych przez Dyrektora dla pracowników do przeprowadzenia kontroli, skutkiem czego nie ustalono, czy kontrola została przeprowadzona przez uprawniony podmiot;

4. naruszeniem przepisu prawa materialnego tj. art. 7 ust. 6 u.o.a. w zw. z art. 31 ust. 2 zdanie drugie Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji nakazującej rejestracji odbiorników telewizyjnych, w sytuacji gdy odbiorniki nie były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu (nie były używane);

5. naruszenie art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 6 u.o.a. poprzez zobowiązanie skarżącej do uiszczenia opłaty w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji, w sytuacji gdy art. 7 ust. 6 u.o.a., ani żaden inny przepis ustawy nie określa terminu, do którego powinna być uiszczana opłata karna.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister przywołał odnoszący się do sprawy stan prawny. Wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.o.a. za używanie odbiorników telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym w myśl ust. 2 tego przepisu domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Wyjaśnił przy tym, że zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, iż odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jego jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie, przy czym opłatę tą uiszcza się za każdy odbiornik z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 5 u.o.a., tj. dotyczących osób fizycznych.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy Minister przypomniał, że przeprowadzona w ww. lokalu kontrola wykonania przez skarżącą obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych dowiodła, że znajdowało się tam 25 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Przy czym uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie było możliwe, bowiem w pokojach przebywali goście hotelowi (vide oświadczenie przedstawiciela skarżącej uczestniczącego w kontroli). Organ wskazał, że w toku czynności kontrolnych przedstawiciel skarżącej miał możliwość złożenia zastrzeżeń, co do sposobu przeprowadzenia samej kontroli oraz okoliczności wskazanych w protokole kontroli, tj. w zakresie ilości, okresu i rodzaju używanych odbiorników, a także mógł on oświadczyć, że nie posiada wiedzy w przedmiocie objętym kontrolą. Zamiast tego podpisał protokół kontroli bez zastrzeżeń i dołączył oświadczenie swojej wiedzy. Minister wobec tego uznał, że uczestnicząc w kontroli przedstawiciel skarżącej dysponował wiedzą niezbędną dla ustalenia okoliczności faktycznych, stanowiących podstawę dla Dyrektora Poczty do wydania ww. decyzji.

Zdaniem organu odwoławczego ustalone w toku kontroli okoliczności dały pełną podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie domniemania, o którym mowa w art. 2 ust. 2 u.o.a., a skarżąca na żadnym etapie postępowania domniemania tego nie obaliła. Przytoczone w odwołaniu twierdzenia, że ujawnione odbiorniki nie były używane, nie zostały bowiem poparte żadnymi dowodami.

Za chybiony Minister uznał zarzut naruszenia art. 138 § 2 w zw. z art. art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Podniósł, że uchylając decyzję Dyrektora Poczty polecił mu rozstrzygnąć sprawę w całości, tj. odnośnie ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz kwestii ich rejestracji, co organ ten uczynił. Zdaniem organu II instancji zgromadzony w toku postępowania materiał był wystarczający do podjęcia decyzji w ww. zakresie.

Odpierając zarzut naruszenia art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia z 7 lipca 2005 r. organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 1 tego rozporządzenia jednostką operatora publicznego uprawnioną do przeprowadzania, na obszarze swojego działania, kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie jest Centrum Obsługi Finansowej. Zgodnie zaś z § 3 ust. 1 rozporządzenia upoważnienie do wykonywania czynności kontrolnych wydaje pracownikom kierownik jednostki operatora publicznego na okres jednego roku, z możliwością przedłużenia na kolejne lata. Minister wskazał, że osoby przeprowadzające przedmiotową kontrolę posiadały w chwili kontroli ważne upoważnienia do jej przeprowadzenia, a ich numery zostały odnotowane w protokole, w którym znajduje się również informacja, iż kontrola dotyczyła "wykonania obowiązku rejestracji odbiornika radiowego - telewizyjnego". Organ podkreślił przy tym, że ważność przedmiotowych upoważnień nie była kwestionowana przez skarżącą na żadnym etapie postępowania, w związku z czym wcześniej nie było konieczne wyjaśnianie tej kwestii.

Zdaniem Ministra w realiach niniejszej sprawy nie znajduje potwierdzenia także zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., gdyż wbrew twierdzeniom skarżącej ilość stwierdzonych odbiorników, będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, w świetle ustaleń zawartych w protokole, nie budzi wątpliwości. Natomiast skarżąca nie wskazała innej, odmiennej ilości odbiorników telewizyjnych od tej, która została stwierdzona w toku kontroli.

Co się tyczy podnoszonej w odwołaniu kwestii, że obecny podczas kontroli przedstawiciel skarżącej nie był upoważniony do reprezentowania jej interesów Minister wyjaśnił, że żaden przepis prawa nie uzależnia ważności protokołu od podpisania go przez osoby upoważnione do składania oświadczeń woli zgodnie z zasadami reprezentacji podmiotu kontrolowanego. Zdaniem Ministra osoby biorące udział w kontroli nie składają oświadczeń woli wymagających dla swej skuteczności działania organów uprawnionych do ich reprezentacji, lecz oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli. Na potwierdzenie takiego stanowiska przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 listopada 2012 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1786/12 i podniósł, że jego zdaniem bez wątpienia Dyrektor – M. K., uczestniczący w kontroli posiadał wystarczającą wiedzę w przedmiocie dotyczącym przeprowadzonej kontroli, skoro złożył stosowne oświadczenie, którego zresztą nie odwołał na żadnym etapie postępowania. Zdaniem organu wobec braku odwołania oświadczenie to mogło stanowić podstawę do ustaleń niezbędnych do wydania ww. decyzji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 ust. 6 u.o.a. w zw. z art. 31 ust. 2 zdanie 2 Konstytucji RP Minister stwierdził, że ustawodawca wskazując Pocztę Polską SA jako uprawnioną do przeprowadzania kontroli obowiązku rejestracji odbiorników nie wyposażył kontrolerów w ustawowe prawo do oglądania pomieszczeń, w których zlokalizowane są odbiorniki, wbrew woli właściciela lokalu, czy osoby uczestniczącej w kontroli, zwłaszcza w sytuacji, gdy obejrzenie pokoi nie było możliwe z powodu obecności gości hotelowych, co miało miejsce w realiach niniejszej sprawy. Z tych też względów okoliczności dotyczące posiadania odbiorników i ich zdolności do natychmiastowego odbioru programu, musiały się oprzeć na oświadczeniu wiedzy przedstawiciela skarżącej uczestniczącego w kontroli. Na poparcie organ przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 listopada 2012 r. zapadły w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1615/12. Minister uznał zatem, że w przedmiotowej sprawie treść oświadczenia przedstawiciela skarżącej nie pozostawia wątpliwości, iż owe odbiorniki telewizyjne znajdowały się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, ale ich uruchomienie, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu, według ww. oświadczenia, było niemożliwe z powodu przebywania w pokojach hotelowych gości.

W kwestii naruszenia art. 6 k.p.a. w zw. art. 7 ust. 6 u.o.a. organ odwoławczy wyjaśnił, że istotnie ustawa abonamentowa nie przewiduje terminu na uiszczenie opłaty abonamentowej ustalonej w decyzji. W tym zakresie organ odwołał sie do art. 47 § 1 ordynacji podatkowej, który stanowi, że "Termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego". Minister wskazał, że przytoczony przepis mieści się w dziale III tej ustawy (otwiera je rozdział 4), który mocą art. 2 ma zastosowanie "również do opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są organy inne niż organy podatkowe", jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Minister podniósł przy tym, że jego zdaniem fakt, że opłata karna nie ma charakteru budżetowego, nie wyklucza zastosowania ww. przepisu ordynacji podatkowej, jako że opłata karna jest niewątpliwie "opłatą", ustaloną nie przez "organ podatkowy", lecz przez kierownika COF (w wysokości przesądzonej przez ustawodawcę - art. 5 ust. 3 u.o.a.) i nie istnieją przepisy stanowiące inaczej. W tej sytuacji zastosowanie przepisów ordynacji podatkowej jest możliwe i w pełni zasadne. Minister podkreślił przy tym, że zarówno ustawa abonamentowa, jak i ustawa egzekucyjna i ordynacja podatkowa stanowią komplementarne elementy jednego systemu prawnego. Ordynacja podatkowa sama w sobie nie reguluje wprawdzie problematyki egzekucji należności podatkowych, ale zastosowanie konkretnego jej przepisu, pozwalającego ustalić termin płatności opłaty karnej, w żadnej mierze nie stoi w sprzeczności z zawartym w ustawie abonamentowej odesłaniem do ustawy egzekucyjnej.

Na koniec Minister wyjaśnił, że w myśl art. 7 ust. 6 u.o.a. w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników kierownik jednostki operatora publicznego wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiorników oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Wysokość tej opłaty wynika wprost z treści art. 5 ust. 3 u.o.a. i jest to wysokość stała, stanowiąca trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej, obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników. Organ podniósł, że ustawa o opłatach abonamentowych nie daje więc organowi żadnych podstaw prawnych do miarkowania wysokości nałożonej opłaty, czy też odstąpienia od jej nałożenia, jeśli zostały spełnione przesłanki do jej ustalenia.

Reasumując Minister wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. nr 187 poz. 1342) odbiorniki podlegają zarejestrowaniu w terminie 14 dni od dnia wejścia w ich posiadanie, a w przedmiotowej sprawie skarżąca w dniu kontroli używała 25 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych przez "dwa miesiące". Z zestawienia wyżej wymienionych terminów wynika więc, że używała ona niezarejestrowanych odbiorników przez okres przekraczający 14 dni. Na marginesie Minister wyjaśnił, że jakkolwiek Dyrektor powołał się w podstawie prawnej swojej decyzji oraz w jej uzasadnieniu na treść zapisów rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, które weszło w życie po przeprowadzonej kontroli, to jednak 14 dniowy termin do dokonania rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, wynikający z obowiązującego w dniu kontroli rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., jest tożsamy z terminem wynikającym z przedmiotowego rozporządzenia, a to czyni powyższe uchybienie nieznaczącym dla sprawy.

Skarżąca niezgadzając się z decyzją Ministra Administracji i Cyfryzacji w terminie zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wniosła o uchylenie wydanych decyzji.

W skardze zarzucono:

I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

a. art. 138 § 2 w zw. z art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 81 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że Dyrektor Poczty zastosował się do wskazanych w uzasadnieniu decyzji Ministra z [...] grudnia 2013 r. zaleceń, które obowiązany był wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy pomimo, że faktycznie tego nie zrobił;

b. art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie określenia jednostek operatora publicznego przeprowadzających kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie, wzoru upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych oraz zasad i trybu wydawania tych upoważnień (Dz. U. nr 132, poz. 1116 ze zm.), poprzez niezbadanie i niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji okresu ważności pisemnych upoważnień wydanych przez Dyrektora Poczty dla pracowników do przeprowadzenia ww. kontroli, skutkiem czego nie ustalono, czy kontrola została przeprowadzona przez uprawniony podmiot; jak również błędne ustalenia faktyczne w tym zakresie, czego konsekwencją jest wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji bezpodstawnie wskazujące, że Dyrektor Poczty nie miał obowiązku wyjaśnienia powyższej kwestii, gdyż skarżąca na żadnym etapie postępowania nie kwestionowała ważności upoważnień, gdy faktycznie uczyniono to co najmniej dwukrotnie - w obu odwołaniach;

c. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie kluczowych okoliczności sprawy w zakresie ilości odbiorników telewizyjnych znajdujących się w ww. lokalu, skutkiem czego błędnie ustalono wysokość opłaty za używanie odbiorników, jak również ilość odbiorników podlegających rejestracji;

d. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne ustalenia faktyczne, a w szczególności nieuprawnione przyjęcie, że:

i. dyrektor M. K. był osobą upoważnioną do reprezentacji skarżącej w toku kontroli;

ii. skarżąca na żadnym etapie postępowania nie obaliła domniemania, o ilości posiadanych odbiorników telewizyjnych w sytuacji, gdy do pierwszego odwołania załączyła dwie faktury, dokumentujące zakup telewizorów;

iii. skarżąca na żadnym etapie postępowania nie podważyła oświadczeń złożonych przez M. K. w toku kontroli, w sytuacji, gdy zawsze kwestionowała jego uprawnienia do reprezentacji, wskazując na zakres jego obowiązków (załącznik do pierwszego odwołania).

II. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a. art. 7 ust. 6 u.o.a. w zw. z art. 31 ust. 2 zdanie drugie Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji nakazującej rejestrację odbiorników telewizyjnych w sytuacji, gdy odbiorniki nie są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu (nie są używane);

b. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 6 u.o.a. poprzez zobowiązanie jej do uiszczenia opłaty w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji, w sytuacji, gdy art. 7 ust. 6 u.o.a., ani żaden inny przepis ustawy abonamentowej, nie określa terminu, do którego powinna być uiszczana opłata karna.

W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła swoje zarzuty podnosząc, organ administracji nie odniósł się w jakikolwiek sposób do okoliczności podniesionych przez nią w odwołaniu.

Odnośnie upoważnień dla kontrolujących do przeprowadzenia kontroli skarżąca podniosła, że w protokole kontroli wskazane są wyłącznie numery tych upoważnień, bez wskazania okresu ich ważności.

Skarżąca stanęła również na stanowisku, że skoro na etapie postępowania administracyjnego kwestionowała upoważnienie M. K. do reprezentowania Spółki, to Minister nie powinien był akceptować ustaleń Dyrektora Poczty dokonanych w oparciu o złożone przez tą osobę oświadczenia. Osoba ta nie była uprawniona do reprezentacji jej spółki w stosunkach zewnętrznych, gdyż nie jest członkiem jej zarządu, a do takiej reprezentacji uprawniony jest wyłącznie zarząd. Nie jest także wspólnikiem jej spółki, prokurentem, jak również jej pełnomocnikiem. Wyjaśniła przy tym, że do obowiązków M. K. należy wyłącznie koordynowanie i nadzorowanie prawidłowego funkcjonowania trzech lokali gastronomicznych, tj. "K.", "Z." oraz "K.", nie ma on zaś w zakresie swoich obowiązków zarządzania bieżącym funkcjonowaniem części hotelowej skontrolowanego lokalu. Podała, że za prawidłowe funkcjonowanie części hotelowej lokalu "K." odpowiedzialna jest wyłącznie J. G. Skoro więc M. K. nie miał wiedzy na temat ilości odbiorników telewizyjnych znajdujących się w hotelu, gdyż kwestie te leżały poza zakresem jego kompetencji, to złożone przez niego oświadczenie nie mogło być podstawą ustaleń dokonanych przez organy.

W kwestii sztuk odbiorników telewizyjnych skarżąca podniosła, że pierwszym odwołaniu wprost wskazała, że w 25 pokojach hotelowych znajduje się tylko 8 odbiorników telewizyjnych, zakupionych 24 kwietnia 2013 r., na dowód czego przedłożyła fakturę VAT. Nadto odwołała się do złożonego przez siebie oświadczenia, że ww. 8 odbiorniki telewizyjne zostały odłączone od zasilania ale zostało ono pominięte przez Ministra.

Skarżąca zakwestionowała stanowisko organu odnośnie stosowania do niniejszej sprawy Ordynacji podatkowej. Wskazała, że jedynym przepisem odsyłającym jest art. 7 ust. 4 u.o.a., przy czym jest to odesłanie bardzo wąskie, nie dające podstawy do twierdzenia jakoby termin 14 dni na zapłacenie przedmiotowej opłaty wynikał z art. 2 § 1 pkt 1 i § 2 o.p.

Minister w odpowiedzi na skargę, wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu w stanie faktycznym ustalonym w niniejszej sprawie organ miał w pełni uzasadnione podstawy do tego, aby nałożyć na skarżącą spółkę opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz nakazania ich rejestracji.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a. za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.

Co do zasady opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny (ust. 4 art. 2 u.o.a.).

Z językowej wykładni powołanych przepisów wynika, że ich adresatem jest posiadacz odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, który w sytuacji jego używania, zobowiązany jest do uiszczania opłaty abonamentowej. Przy czym "używanie" objęte jest domniemaniem zakładającym, że w sytuacji, gdy odbiornik znajduje się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, to jest on używany przez jego posiadacza.

W przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego kierownik jednostki operatora publicznego, o którym mowa w art. 5 ust. 1, przeprowadzający kontrolę, wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, o której mowa w art. 5 ust. 3. Przy czym stosownie do treści art. 5 ust. 3 u.o.a. w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego pobiera się opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika.

W toku przeprowadzonej przez operatora publicznego kontroli w dniu [...] lipca 2013 r. w lokalu prowadzonym przez skarżącą Spółkę ustalono, że w obiekcie tym znajduje się 26 sprawnych odbiorników telewizyjnych w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, zainstalowanych w pokojach hotelowych, zaś w stosunku do 25 odbiorników nie został wykonany obowiązek ich rejestracji.

Ustaleń tych organ dokonał na oświadczenia wiedzy złożonego przez M. K. – Dyrektora , biorącego udział w czynnościach kontrolnych.

W podpisanym bez zastrzeżeń przez M. K. protokole kontroli zawarte jest stwierdzenie, że odbiorniki są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, a ponadto zaprotokołowane jest jego oświadczenie, że; uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie jest możliwe z następujących przyczyn: przebywają goście hotelowi." Ponadto z protokołu wynika, że okres używania ww. odbiorników wynosił dwa miesiące.

Zatem twierdzenia skarżącej Spółki, że podpisanie protokołu kontroli jedynie przez M. K. jest niezgodne z zasadami jej reprezentacji - nie może zdaniem Sądu odnieść zamierzonego skutku, albowiem żaden przepis u.o.a. nie wymaga, by w kontroli uczestniczył organ uprawniony do reprezentacji podmiotu kontrolowanego, ani też by ważność protokołu zależała od jego podpisu przez osoby wchodzące w skład takiego organu zgodnie z zasadami reprezentacji podmiotu kontrolowanego. Dodatkowo pamiętać również należy, że w toku kontroli osoby biorące w niej udział nie składają oświadczeń woli wymagających dla swej skuteczności działania organów uprawnionych do ich reprezentacji, lecz oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli. Ponadto M. K. podczas kontroli posługiwał się pieczątką o treści;" A. Sp. z o.o. K." Restauracja, Hotel, [...]-[...] I, Aleja [...] ( NIP,tel/fax)".

W tej sytuacji w ocenie Sądu zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy w sposób nie budzący wątpliwości potwierdza, że sporne odbiorniki w ilości 26 sztuk znajdowały się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów.

Tym samym organy prawidłowo przyjęły, że upłynął czternastodniowy termin przewidziany na ich zarejestrowanie wynikający z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. nr 187, poz. 1341). Błędne powołanie się przez organ I instancji na przepisy rozporządzenia z 2013 r. zostało skorygowane przez Ministra.

Sąd podziela stanowisko organu II instancji, że podnoszona przez skarżącą argumentacja kwestionująca zastosowany 14 - dniowy termin na uiszczenie opłaty abonamentowej nie jest trafna. Gwoli uzupełnienia i potwierdzenia prawidłowości stanowiska organu należy w tym miejscu przywołać wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 listopada 2009 r.( sygn. akt Kp 1/08 ), w którym wyrażono następujący pogląd;

"Charakter prawny opłat abonamentowych był przedmiotem analizy Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. K 2/03 (zob. wyrok z 9 września 2004 r., OTK ZU nr 8/A/2004, poz. 83). Trybunał uznał opłatę abonamentową za "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji jednego z konstytucyjnych zadań państwa", polegającego na finansowym wsparciu misji publicznej realizowanej przez jednostki radiofonii i telewizji. Organem władzy publicznej odpowiedzialnym za realizację tego zadania jest KRRiT, która, zgodnie z art. 213 ust. 1 Konstytucji, "stoi na straży wolności słowa, prawa do informacji oraz interesu publicznego w radiofonii i telewizji".

Wskazane cechy abonamentu determinują jego charakter prawny. Opłata ta jest bowiem pomyślana jako danina publiczna, którą od klasycznej daniny publicznej, o jakiej mowa w art. 217 Konstytucji, odróżnia celowy charakter. A zatem - jak stwierdził Trybunał w sprawie o sygn. K 2/03 - opłata abonamentowa nie stanowi - tak jak podatki - dochodów państwa stricte budżetowych i nie jest objęta coroczną debatą budżetową. Tym samym "stwarza to dla organu władzy publicznej, jakim jest KRRiT, a także dla publicznej radiofonii i telewizji znaczące uprawnienia zapewniające stabilność i przewidywalność wydatków na realizację określonej ustawowo misji".

Celowe przeznaczenie i to, że wpływy z opłat abonamentowych stanowią wyłącznie dochód jednostek publicznych radiofonii i telewizji, nie odbierają im jednak cech daniny publicznej, o której mowa w art. 217 Konstytucji. Przesądza o tym publiczny cel ustanowienia tej opłaty - finansowanie misji publicznego radia i publicznej telewizji oraz konstytucyjna pozycja KRRiT. Skutkiem uznania abonamentu jako daniny publicznej o swoistych cechach jest poddanie go rygorowi wynikającemu z art. 217 Konstytucji, stosownie do którego wszystkie elementy konstrukcyjne podatków i innych danin publicznych należą do wyłącznej materii ustawowej"

I dalej w punkcie 7.2 uzasadnienia cytowanego wyroku wskazano " 7.2. Ustawodawca wybrał jako formę finansowania misji publicznej abonament, będący daniną publiczną zbliżoną do podatku."

Również w doktrynie prawa finansowego oraz części orzecznictwa pojawia się tendencja, aby te należności pieniężne o charakterze publicznoprawnym, dla których nie określono właściwych przepisów do stosowania, obejmować reżimem ordynacji podatkowej.( por. Ludmiła Lipiec-Warzecha, Komentarz do art. 60m ustawy o finansach publicznych stan prawny 2011.02.15.).

W tej sytuacji odwoływanie się przez organ w zakresie wyznaczonego 14 – dniowego terminu na uiszczenie opłaty abonamentowej do ordynacji podatkowej nie nasuwa zastrzeżeń.

Także zarzuty skarżącej dotyczące niezbadania i niewyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji okresu ważności pisemnych upoważnień wydanych przez Dyrektora Poczty są bezpodstawnie albowiem w aktach sprawy znajdują się legitymacje służbowe pracowników przeprowadzających kontrolę z okresem ważności na 2013 r.

Za prawidłowe uznać również należy działanie organów odnośnie wysokości ustalonej opłaty, stanowiącej iloczyn liczby stwierdzonych odbiorników i trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej, która w dniu stwierdzenia ich używania wynosiła 18,65 złotych zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 7 maja 2012 r. w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2013 r. (Dz.U.z 2012 r. poz. 543) uznać należy za prawidłową.

W zarysowanym powyżej mechanizmie odpowiedzialności za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego podstawowe znaczenie mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli. Zasadniczo, bowiem jedynie na tym etapie postępowania strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy istotnie w jej przypadku doszło do sytuacji używania niezarejestrowanego odbiornika. Przy czym zauważyć należy, że protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia i jako taki stanowi podstawowy dowód w sprawie.

Stwierdzone podczas kontroli - znajdującej umocowanie w art. 7 ust. 1 u.o.a. - używanie niezarejestrowanego odbiornika, uzasadniające nałożenie opłaty, o której mowa w art. 7 ust. 6 u.o.a. kontrolujący utrwala w protokole kontroli, co stanowi następnie podstawę do wydania decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 7 ust. 6 u.o.a.

Taki protokół kontroli, zdaniem Sądu zaliczyć należy do kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 k.p.a. traktujących jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

W warunkach niniejszej sprawy – protokół został sporządzony i podpisany przez kontrolerów legitymujących się upoważnieniami do wykonywania czynności kontrolnych udzielonymi przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, tj. organ powołany do kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych – co uzasadnia przyjęcie go za wiarygodny dowód w sprawie. Przy czym zdaniem Sądu moc dowodową sporządzonego protokołu zwiększa również fakt, że został on bez zastrzeżeń podpisany przez przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, co potwierdza prawdziwość zawartych w nim ustaleń.

Za wiarygodne uznać również należy w ocenie Sądu, udzielone przez M. K. – Dyrektora skarżącej Spółki i wciągnięte do protokołu z kontroli oświadczenie o ilości ujawnionych w obiekcie odbiorników i czasie ich eksploatacji. Zdaniem Sądu, osoba ta, z racji pełnionej funkcji musi być zorientowana w sprawach związanych z jej działalnością kontrolowanego lokalu a składane przez nią oświadczenia, wobec których nie przedstawiono wiarygodnych przeciwdowodów – za dopuszczalne i wiarygodne dowody w sprawie. W szczególności za takie dowody przeciwne nie mogą być uznane faktury przedstawione przez skarżącą.

Po drugie, ustosunkowując się do podnoszonych w skardze argumentów, że M. K. nie był osobą upoważnioną przez skarżącą, należy wskazać, iż jak wynika z dokumentów sporządzonych w toku czynności kontrolnych osoba ta składając pisemne oświadczenia posługiwała się pieczątką firmową skarżącej . W tej sytuacji zatem trudno dać wiarę twierdzeniom skarżącej, że M. K. z racji pełnionej funkcji nie miał wiedzy o ilości odbiorników telewizyjnych oraz, że znajdują się one w stanie umożliwiającym ich używanie. Ponadto sama obecność tej osoby na terenie kontrolowanego obiektu stwarzała domniemanie , że jest to osoba czynna w lokalu przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 97 k.c. W myśl tego przepisu osobę czynną w lokalu przedsiębiorstwa przeznaczonym do obsługiwania publiczności poczytuje się w razie wątpliwości za umocowaną do dokonywania czynności prawnych, które zazwyczaj bywają dokonywane z osobami korzystającymi z usług tego przedsiębiorstwa.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi dotyczących naruszenia braku zawiadomienia o terminie kontroli Sąd zauważa, że do kontroli przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych nie mają zastosowania przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 20143 r., sygn. akt II GSK 92/12). W konsekwencji organ nie miał obowiązku uprzedzania skarżącej o planowanej kontroli.

Reasumując, jak to już wyżej zostało wykazane w protokole kontroli utrwala się przebieg i wyniki kontroli. Sporządzony jest on przez kontrolującego, a w sytuacji, gdy jak w niniejszej sprawie, w czynnościach kontrolnych bierze udział przedstawiciel podmiotu kontrolowanego – przedstawia się go do podpisu tej osobie.

W tej sytuacji, należy w konsekwencji uznać, że organy w toku postępowania wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w spornych decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.