Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 491/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-09-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.271 ust.2
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
article: par.15
journal: Dz.U. 2017 poz 2502
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 września 2021 r. sprawy ze skargi P. G. K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. P. na decyzję Inne z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości M. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Inne decyzją z [...] lutego 2021 r. nr [...] określił P. G. K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. P. (dalej: "spółka", "skarżąca") za okres

od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. opłatę stałą w wysokości [...] zł,

za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości M. na podstawie decyzji nr [...] z [...] czerwca 2020 r.

(dalej: "pozwolenie wodnoprawne").

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] czerwca 2018 r. Dyrektor Z. Z. w G. PGW WP wydał na wniosek spółki pozwolenie wodnoprawne na: pobór wód podziemnych

z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości M. z dwóch studni głębinowych;

nr [...] i nr [...] na działce nr [...], obręb M., gmina K. P. powiat [...], województwo [...].

W pozwoleniu wskazano m.in. warunki dotyczące: ilości poboru wód podziemnych Qmax.s.= 0,004167 m3/s; przy zasobach eksploatacyjnych ujęcia

Qe = 18 m3/h przy depresji dla studni nr [...] - S = 6,2 m i dla studni nr [...] - S = 3,5 m.

Dyrektor Z. Z. w G. PGW WP działając w oparciu

o art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310 ze zm.) – dalej: "u.p.w." w związku z uzyskanym przez spółkę pozwoleniem wodnoprawnym wydał w 15 stycznia 2021 r. informację roczną (tj. za okres od 1 stycznia 2021 r. – 31 grudnia 2021 r.) ustalającą wysokość opłaty stałej za usługi wodne Nr 435 ZZ G., [...], w kwocie [...]zł za pobór wód podziemnych. Informacja została spółce doręczona.

Spółka nie zgodziła się z wysokością obliczonej opłaty rocznej za usługi wodne i w tym zakresie wniosła reklamację. W treści pisma podniosła, że ustalając opłatę nie zastosowano prawidłowo dyspozycji wynikającej z art. 271 ust. 2 u.p.w. poprzez nieuwzględnienie stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych.

Organ nie uznał reklamacji spółki, co znalazło wyraz w wydanej przez organ decyzji z [...] lutego 2021 r. określającej wysokość opłaty stałej za okres

od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r., w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych.

W uzasadnieniu organ wskazał, że określenia wysokości opłaty stałej dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 271 ust. 2 i art. 561 pkt 1 u.p.w.

oraz § 15 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2502 ze zm.) – dalej: "rozporządzenie z 22 grudnia 2017 r.".

Podkreślił, że opłata za pobór wód podziemnych została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wynoszącej 500 zł, czasu wyrażonego w dniach wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 0,004167 m3/s.

Organ wyjaśnił, że wbrew zastrzeżeniom spółki w zakresie przepisu

art. 271 ust. 2 u.p.w. przy obliczeniach wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych nie uwzględnia się wartości tego stosunku jako samodzielnej zmiennej, co mogłaby sugerować literalna wykładnia ww. przepisu. Podkreślił, że uwzględnienie stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo zintegrowanego, do dostępnych zasobów wód podziemnych, przy ustalaniu wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych, następuje poprzez wybór odpowiedniej jednostkowej stawki opłaty za pobór wód podziemnych w formie opłaty stałej określonej w rozporządzeniu z 22 grudnia 2017 r.

oraz w art. 561 u.p.w. Wniosek taki wynika z przepisu art. 274 pkt 1 lit. a u.p.w.,

który wskazuje górne jednostkowe stawki opłaty za pobór wód podziemnych

w formie opłaty stałej oraz będącego konsekwencją tej regulacji § 2 rozporządzenia z 22 grudnia 2017 r. (obie ww. regulacje wchodzą w życie od dnia 1 stycznia 2022 r. – uwaga Sądu).

W zakresie § 2 rozporządzenia z 22 grudnia 2017 r. organ zwrócił uwagę, że przewiduje on trzy maksymalne poziomy na jakich mogą zostać określone jednostkowe stawki opłat za pobór wód podziemnych w formie opłaty stałej w zależności od tego jaki jest stosunek ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo zintegrowanego, do dostępnych zasobów wód podziemnych (tj. w zależności od tego czy ten stosunek będzie wynosił nie więcej niż 10% albo więcej niż 10% i jednocześnie nie więcej niż 30% bądź więcej niż 30%).

Organ ponadto wyjaśnił, że do dnia wejścia w życie art. 274 pkt 1 u.p.w.

tj. do 1 stycznia 2022 r. organ zobowiązany jest do stosowania dyspozycji

art. 561 pkt 1 u.p.w. w celu określenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych. Podkreślił również, że zgodnie z § 15 ust. 1 rozporządzenia z 22 grudnia 2017 r.,

jak i art. 561 pkt 1 u.p.w. obowiązuje tylko jedna jednostkowa stawka opłat za pobór wód podziemnych w formie opłaty stałej, w wysokości 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód, niezależnie od stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo zintegrowanego do dostępnych zasobów wód podziemnych.

Końcowo organ stwierdził, że przy obliczaniu opłaty stałej za pobór wód podziemnych w informacji rocznej uwzględniono stosunek ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia, do dostępnych zasobów wód podziemnych, skoro zastosowano do obliczenia tej opłaty odpowiednią jednostkową stawkę opłaty za usługi wodne określoną w rozporządzeniu z 22 grudnia 2017 r. Zdaniem organu prawidłowo zastosowano przepis art. 271 ust. 2 u.p.w.

Spółka wniosła na decyzję organu skargę, zarzucając naruszenie

art. 271 ust. 2 u.p.w. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, nie uwzględniono proporcji maksymalnej ilości wody, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego do dostępnych zasobów wód podziemnych i ustalenie nieprawidłowej opłaty za pobór wód podziemnych.

Skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji organu z 26 lutego 2021 r. oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że przepis art. 271 ust. 2 u.p.w. nakazuje uwzględnić przy obliczaniu opłaty: stosunek ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwoleń do dostępnych zasobów wód podziemnych. Jednakże organ nie uwzględnił ww. proporcji przy obliczaniu opłaty za usługi wodne, co oznacza, że opłata została obliczona nieprawidłowo.

Zdaniem skarżącej przy wydawaniu decyzji organ nie uwzględnił zastrzeżenia skarżącej przedstawionego w reklamacji w zakresie uwzględnienia przy obliczeniach jednostkowych stawki opłaty stałej za pobór wód podziemnych, wskaźnika stosunku maksymalnej ilości wody, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego do dostępnych zasobów wód podziemnych. Organ ograniczył

się do powtórzenia obliczenia przedstawionego w informacji o opłatach

z 15 stycznia 2021 r.

Ponadto skarżąca wskazała, że decyzja dotycząca poboru wód podziemnych ze studni w [...] nie dotyczy spółki tylko Gminy [...]. Spółka nie uzdatnia w [...] wody pobranej z dwóch studni, tj. [...], tylko odebraną wodę surową przesyła do stacji uzdatniania przy ul. [...] w K. P.. Zdaniem skarżącej okoliczność ta jest istotna w sprawie i nie została uwzględniona w toku postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ powtórzył argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym na podstawie przepisu art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze m.), zgodnie z którym przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić

jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Przewodnicząca Wydziału I zarządzeniem z dnia 13 lipca 2021 r. skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.".

Przedmiotem skargi jest decyzja organu określająca skarżącej

za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. opłatę stałą w kwocie [...]zł, za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości M. na podstawie uzyskanego przez nią pozwolenia wodnoprawnego.

Kwestią sporną jest prawidłowość przyjętych przez organ zasad obliczeń w zakresie opłaty stałej za pobór wód podziemnych. Znajduje ona wyraz w treści zarzutu skargi, w którym wskazano na naruszenie art. 271 ust. 2 u.p.w. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu przez organ proporcji maksymalnej ilości wody, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego do dostępnych zasobów wód podziemnych

i w konsekwencji ustalenie opłaty za pobór wód podziemnych w nieprawidłowej wysokości. Również uzasadnienie skargi koncentruje się wokół opłaty stałej za pobór wód podziemnych.

Organ określił opłatę za ww. usługę wodną w oparciu o przepisy

art. 271 ust. 2 u.p.w. i § 15 rozporządzenia z 22 grudnia 2017 r. oraz art. 561 u.p.w.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że wejście w życie ustawy Prawo wodne z dniem 1 stycznia 2018 r. było wynikiem realizacji spoczywającego

na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej

(Dz. Urz. WE L 327 z 22 grudnia 2000 r., str. 1, ze zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275) – dalej: "dyrektywa 2000/60/WE".

Z art. 9 dyrektywy 2000/60/WE wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem.

Natomiast z art. 8 dyrektywy 2000/60/WE wynika zobowiązanie dla państw członkowskich do zapewnienia utworzenia programów monitorowania stanu wód w celu ustalenia spójnego i całościowego przeglądu stanu wód dla wód powierzchniowych, dla wód podziemnych i dla obszarów chronionych.

Rozwinięcie stanowią zapisy załącznika nr 5 (2. Wody podziemne; 2.1. Stan ilościowy wód podziemnych, 2.1.1. Parametry klasyfikacji stanu ilościowego; 2.1.2. Definicja stanu ilościowego; 2.2. Monitorowanie stanu ilościowego wód podziemnych; 2.2.1. Sieć monitorowania poziomu wód podziemnych). W tej regulacji wskazano, że sieć monitorowania wód podziemnych ustalana jest zgodnie z wymogami art. 7 oraz 8. Sieć monitorowania projektowana jest w sposób umożliwiający wiarygodną ocenę stanu ilościowego wszystkich części wód lub grup części wód podziemnych,

w tym ocenę dostępnych zasobów wód podziemnych.

W przepisach u.p.w. wprowadzono katalog instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami, który przyczynić ma się do efektywnego i sprawnego gospodarowania zasobami wodnymi oraz do wydatkowania środków na działania związane z zapewnieniem dostępności wód o odpowiednich parametrach jakościowych i we właściwej ilości.

Zgodnie z art. 268 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.w. opłaty za usługi wodne uiszcza

się za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych (pkt 1) wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi (pkt 2).

Instrumentami ekonomicznymi służącymi gospodarowaniu wodami są opłaty za usługi wodne, w tym m.in. za pobór wód podziemnych.

Przepisy art. 270 ust. 1 u.p.w. stanowią, że opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych.

Na podstawie art. 271 ust. 1 pkt 1 u.p.w. wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych (ust. 1 pkt 1) ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty.

Zasady ustalania wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych określa art. 271 ust. 2 u.p.w. Zgodnie z tą regulacją wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych.

Począwszy od 2018 r. zmieniła się m.in. konstrukcja opłaty za pobór wody. Oprócz opłaty zmiennej wprowadzono nową opłatę, tj. opłatę stałą. Ustawodawca przyjął ogólne założenia (w zakresie wód podziemnych), że wysokość opłat za pobór wody będzie zależeć odpowiednio od ilości pobranej wody, przeznaczenia wody, oraz dostępnych zasobów tych wód.

W tym miejscu zwrócić należy uwagę na dane niezbędne do wyliczenia opłaty stałej za pobór wody podziemnej. Zgodnie z art. 271 ust. 2 u.p.w. dane, o których mowa powyżej obejmują: jednostkową stawkę opłaty; maksymalną ilość wody, która może być pobrana (wyrażoną w m3/s) wynikającą z pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego; wielkość dostępnych zasobów wód podziemnych; czas (wyrażony w dniach).

Z analizy art. 271 ust. 2 u.p.w. wynika zatem konieczność ustalenia źródła informacji w zakresie danych, o których mowa w ww. przepisie prawa.

Informacja dotycząca jednostkowej stawki opłaty zawarta została przez ustawodawcę w u.p.w. oraz rozporządzeniu z 22 grudnia 2017 r.

(tj. akcie wykonawczym do ustawy). Przywołane rozporządzenie zostało wydane na podstawie ustawowego upoważnienia, o którym mowa w art. 277 u.p.w.

Istotne jednak jest, że regulacja ustawowa (tj. art. 274 u.p.w.) określa górne jednostkowe stawki opłat za usługi wodne (stawki maksymalne), a rozporządzenie

z 22 grudnia 2017 r. jednostkowe stawki opłat za usługi wodne obowiązujące w okresie rozliczeniowym, które nie mogą być wyższe niż wartość wyrażona w u.p.w.

Ustalenie danych o maksymalnej ilości wody możliwej do pobrania sprowadza się do zasięgnięcia informacji zamieszczonych w pozwoleniu wodnoprawnym przyznanemu zobowiązanemu do uiszczenia opłaty. W informacjach wydawanych

po 1 stycznia 2018 r. organy jednoznacznie wskazują maksymalną ilość wody podziemnej możliwej do pobrania, wyrażając ją w m3 na sekundę.

W wypadku czasu wyrażonego w dniach, z uwagi na roczny wymiar opłaty należy przyjąć, że będzie to liczba dni kalendarzowych w danym roku,

czyli co do zasady 365.

Natomiast wielkość dostępnych zasobów wód podziemnych, na którą wskazuje w końcowej części analizowany przepis, nie została w treści u.p.w. skonkretyzowana. Ustawodawca nie zamieścił w ustawie jakichkolwiek wytycznych dotyczących sposobu określania dostępnych zasobów wody podziemnej. W związku z tymi okolicznościami ten element składowy obliczeń opłaty stałej może wzbudzać wątpliwości i tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie stanowić kwestie sporną przy okazji weryfikacji poprawności decyzji określających taką opłatę.

W orzecznictwie sądów administracyjnych kwestia wykorzystania do ustalenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego do dostępnych zasobów wód podziemnych, stanowiła przedmiot zainteresowania sądów administracyjnych. W tym zakresie zapadały wyroki uchylające decyzje oraz uchylające i umarzające postępowanie podatkowe, m.in. ze względu na pominięcie przez organy przy obliczaniu opłaty stałej ww. stosunku ilości wody wskazanej w pozwoleniu wodnoprawnym do dostępnych zasobów wody podziemnej w ujęciu. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela poglądów zaprezentowanych m.in. w wyrokach WSA w Szczecinie: z dnia 29 października 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 375/20, z dnia 12 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 388/20 i z dnia 18 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 378/20, W powołanych orzeczeniach zakwestionowano również podstawę prawną do naliczania opłaty stałej oraz legalność rozporządzenia wykonawczego do u.p.w., wskazując na przekroczenie zakresu upoważnienia ustawowego. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podzielił również tego stanowiska.

Sąd podziela natomiast stanowisko wyrażone m.in. w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 4 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 485/21, którym skargę oddalono. W powołanej sprawie sąd administracyjny rozstrzygał w tożsamym stanie faktycznym oraz prawnym, a także poddał ocenie zasadność tożsamego zarzutu skargi (wyrok nieprawomocny).

Podkreślić należy, że rozporządzenie z 22 grudnia 2017 r. zostało wydane na podstawie obowiązującego art. 277 u.p.w., który zawiera zarówno delegację do wydania rozporządzenia, jak i wytyczne co do sposobu ustalenia stawek opłat. Zdaniem składu orzekającego w sprawie, fakt że art. 274 pkt 1 u.p.w., zgodnie

z art. 574 pkt 4, wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2022 r. nie pozwala na uznanie, że brak było ustawowego upoważnienia do wydania rozporządzenia, a tym samym do uregulowania w nim wysokości jednostkowej stawki opłat stałej za pobór wód podziemnych.

Skoro zatem rozporządzenie z 22 grudnia 2017 r. zostało ważnie wydane, organ obowiązany był uwzględnić zawarte w nim regulacje na etapie określania opłaty stałej. Jak już wyżej wskazano jedną z podstawowych informacji dla prawidłowego obliczenia opłaty stałej jest jednostkowa stawka opłaty.

Na gruncie niniejszej sprawy przyjęta do obliczeń jednostkowa stawka opłaty została uregulowana w rozporządzeniu w § 15 w zakresie poboru wód podziemnych.

Zgodnie z § 15 rozporządzenia z 22 grudnia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty stałej, z wyłączeniem jednostkowych stawek opłat za usługi wodne za pobór wód do celów wytwarzania energii elektrycznej lub cieplnej dla instalacji posiadających w dniu wejścia

w życie ustawy ważne pozwolenia wodnoprawne albo pozwolenia zintegrowane w formie opłaty stałej, wynoszą: 1) za pobór wód podziemnych - 500 zł na dobę

za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód; 2) za pobór wód powierzchniowych - 250 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód.

Podkreślić należy, że górne jednostkowe stawki opłat za pobór wód wynikają z art. 561 u.p.w. Zgodnie z tą regulacją do dnia 31 grudnia 2021 r. górne jednostkowe stawki opłat za pobór wód w formie opłaty stałej wynoszą: 1) za pobór wód podziemnych - 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wody; 2) za pobór wód powierzchniowych - 250 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wody.

Analiza ww. przepisów ustawowych oraz wykonawczych nasuwa bezsporny wniosek, że ustawodawca przewidział dla poboru wód podziemnych jedną stawkę opłaty stałej w wysokości 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalny pobór wody. Pomimo, iż rozporządzenie (co było powyżej wyjaśniane) reguluje wysokość stawek na poziomie nie wyższym od stawek maksymalnych wynikających z ustawy, to Rada Ministrów zdecydowała

się na zastosowanie tej samej wysokości opłaty, tj. 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wody.

Sąd podziela pogląd organu zgodnie, z którym wysokość opłaty stałej za pobór wód ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego.

Po podstawieniu danych do wzoru (stanowiącego odzwierciedlenie normy prawnej - art. 271 ust. 2 u.p.w.) wyliczenie prezentuje się następująco: 500 zł x 0,004167 m3/s x 365 dni = 760 zł (po zaokrągleniu do pełnego złotego).

Zdaniem Sądu, organ prawidłowo wskazał, że przy obliczeniach wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych nie uwzględnia się wartości tego stosunku

jako samodzielnej zmiennej, co mogłoby sugerować literalna wykładnia ww. przepisu. Za trafnością tego twierdzenia przemawia m.in. okoliczność, iż ustawodawca pomimo umieszczenia takiego elementu w przepisie art. 271 ust. 2 u.p.w. nie podał jakichkolwiek wytycznych dotyczących sposobu określenia wskaźnika korzystania z dostępnych zasobów wody podziemnej. Jedynie bowiem określenie stosunku wody możliwej do pobrania do dostępnych zasobów wód w formie wskaźnika, czy wartości liczbowej miałoby logiczne uzasadnienie dla zastosowania go przy obliczaniu opłaty stałej. Tym samym uzasadnione jest stwierdzenie, że element ten (tj. stosunek wody możliwej do pobrania na podstawie pozwolenia wodnoprawnego do dostępnego zasobu wód w ujęciu) jest uwzględniony w wysokości konkretnej stawki opłaty (por. "Nowe prawo wodne najważniejsze zmiany dla gmin i przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych"; red. dr Krzysztof Filipek, Mariusz Kucharski, Paweł Michalski; rok 2017; Wydanie 1).

Wątpliwości związane z sensem zastosowania przez ustawodawcę dodatkowego kryterium (tj. stosunku wody możliwej do pobrania na podstawie pozwolenia wodnoprawnego do dostępnego zasobu wód w ujęciu) można wyeliminować poprzez zestawienie regulacji art. 271 ust. 2 z art. 274 pkt 1 lit. a u.p.w.

w zw. z § 2 rozporządzenia z 22 grudnia 2017 r.

Zgodnie z art. 274 pkt 1 lit. a u.p.w., który wejdzie w życie 1 stycznia 2022 r. górne jednostkowe stawki opłat za usługi wodne, o których mowa w art. 268 ust. 1 pkt 1-3 oraz w art. 269, wynoszą: za pobór wód w formie opłaty stałej: a) za pobór: - wód podziemnych - 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód, jeżeli pobór wód nie jest większy niż 10% dostępnych zasobów wód podziemnych, - wód podziemnych - 1000 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód, jeżeli pobór wód jest większy niż 10% i nie jest większy niż 30% dostępnych zasobów wód podziemnych, - wód podziemnych - 2000 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód, jeżeli pobór wód jest większy niż 30% dostępnych zasobów wód podziemnych.

Natomiast zgodnie z § 2 rozporządzenia z 22 grudnia 2017 r. (który również wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.) jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód podziemnych w formie opłaty stałej wynoszą: 1) 100 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód, jeżeli pobór wód nie jest większy niż 10% dostępnych zasobów wód podziemnych; 2) 200 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód, jeżeli pobór wód jest większy niż 10% i nie jest większy niż 30% dostępnych zasobów wód podziemnych; 3) 400 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód, jeżeli pobór wód jest większy niż 30% dostępnych zasobów wód podziemnych.

Z przytoczonych regulacji wynika, że zarówno górne jednostkowe stawki opłaty stałej, jak i jednostkowe stawki opłaty stałej przewidują trzy warianty, które wpływać będą na wysokość tych opłat. Warianty te uwzględniają kryterium różnicujące stawkę opłaty przez odniesienie poboru wody z ujęcia do dostępnych zasobów wód podziemnych (tj. w zależności od tego czy stosunek będzie wynosił nie więcej niż 10% albo więcej niż 10% i jednocześnie nie więcej niż 30% bądź więcej niż 30%).

W tym wypadku wyraźnie widać, że niezbędne dla wyboru stawki opłaty stałej konieczne będzie dokonanie ustaleń w zakresie dostępnych zasobów wód podziemnych i stosunku tych zasobów do określonego w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnego poboru wód.

Dodatkowo zauważyć należy, że w art. 16 pkt 14 u.p.w. ustawodawca zdefiniował pojęcie dostępnych zasobów wód podziemnych przez, które rozumie się przez to zasoby wód podziemnych stanowiące średnią roczną z wielolecia wielkość całkowitego zasilania wód podziemnych określonej jednolitej części wód podziemnych pomniejszoną o wielkość średnią z wielolecia przepływu wód wymaganego dla osiągnięcia celów środowiskowych dla jednolitych części wód powierzchniowych związanych z określoną jednolitą częścią wód podziemnych, tak aby nie dopuścić do: a) znacznego pogorszenia stanu ekologicznego tych jednolitych części wód powierzchniowych, b) powstania szkód w ekosystemach lądowych zależnych od wód podziemnych. Ponadto jak wskazywano powyżej również regulacje dyrektywy 2000/60/WE odnoszą się do obowiązku prowadzenia przez Państwa Członkowskie sieci monitorowania wód podziemnych, która pozwoli na wiarygodną ocenę stanu ilościowego wszystkich części wód lub grup części wód podziemnych, i ocenę dostępnych zasobów wód podziemnych.

Sąd uznał zatem, że wbrew twierdzeniu skarżącej przy obliczaniu opłaty stałej za pobór wód podziemnych nie należało uwzględniać kryterium proporcji (stosunku) wody możliwej do poboru do dostępnych zasobów wód podziemnych. Przesądza

o tym całokształt analizy przepisów prawa obowiązujących w dacie wydania decyzji,

które prowadzą do wniosku, że stosunek ten uwzględniony został w konkretnej stawce opłaty. Na gruncie niniejszej sprawy regulują tę kwestie przepisy art. 561 u.p.w.

oraz § 15 rozporządzenia z 22 grudnia 2017 r.

W zakresie art. 561 u.p.w. warto wskazać, że treść tego przepisu wiąże

się z treścią art. 274 pkt 1 lit. a u.p.w., który statuuje maksymalne stawki opłaty stałej za usługi wodne w postaci poboru wód podziemnych. O kwestii różnicowania stawki była mowa wyżej. Stwierdzić należy, że racjonalny ustawodawca zapewne z uwagi na czas, w jakim korzystający ze środowiska powinni przygotować się na nową ustawową wysokość opłat oraz nowe ustawowe kryteria różnicujące, postanowił,

że górna jednostkowa opłata stała będzie wyznaczona do dnia 31 grudnia 2021 r.

(art. 561 u.p.w.) w jednej stawce (wynoszącej 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony

w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalny pobór wody), co też nalazło odbicie

w § 15 rozporządzenia z 22 grudnia 2017 r. (gdzie uregulowano stawkę jednostkową opłaty stałej)

Sąd nie podziela również zarzutu skargi, iż decyzja dotycząca poboru wód podziemnych ze studni w [...] nie dotyczy skarżącej, tylko Gminy [...], gdyż z akt sprawy jednoznacznie wynika, że pozwolenie wodnoprawne z dnia [...] czerwca 2020 r. zostało wydane na rzecz skarżącej, a nie na rzecz Gminy [...], zaś kwestia, czy skarżąca pobraną wodę uzdatnia, czy też przesyła wodę surową do uzdatniania do stacji uzdatniania w K. P.,

nie ma wpływu na zasadność określenia wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.