Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 162/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2022-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 2 ust. 1, art. 3, art. 4
journal: Dz.U. 2021 poz 1255
law: Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2022 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2022 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. (dalej jako "szef Urzędu", "organ") utrzymał w mocy decyzję własną z [...] grudnia 2021 r. nr [...] o odmowie potwierdzenia Z. P. statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ przytoczył treść art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1255, zwanej dalej "ustawą") i stwierdził, że brak jest podstaw do potwierdzenia stronie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Jak wskazał organ, w aktach sprawy znajduje się decyzja Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej z [...] maja 2021 r. w której stwierdzono, że Z. P. nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa oraz, że w archiwach Instytutu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez stronę lub przy jej udziale w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa, zatem w świetle ustawy skarżący może ubiegać się o przyznanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Wobec powyższego Szef Urzędu za kluczowe w sprawie uznał ustalenie, czy okoliczności działalności podnoszonej przez skarżącego spełniają warunki, o których mowa w ustawie. Za podstawę uzyskania uprawnień wnioskodawca wskazał na swoją antykomunistyczną postawę, powołał się również na działalność w nowopowstającym związku NSZZ "Solidarność’" na terenie Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. w czasie jej legalnej działalności, jak i rozwiązanie stosunku pracy oraz odmowę udzielenia mu renty inwalidzkiej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Strona podniosła, że była szykanowana w miejscu pracy i znajdowała się pod stałym nadzorem służb bezpieczeństwa i była inwigilowana.

W ocenie organu, w relacji skarżącego brak jest jednak jakichkolwiek szczegółów mogących wskazywać na prowadzenie przez co najmniej 12 miesięcy w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożonej odpowiedzialnością karną działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Również kwerenda archiwalna prowadzona w zasobach Instytutu Pamięci Narodowej nie wykazała istnienia dokumentów potwierdzających prowadzenie przez skarżącego działalności opozycyjnej czy doznanie represji z powodów politycznych.

Szef Urzędu podkreślił, że zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy do wniosku o potwierdzenie przedmiotowego statusu dołącza się w pierwszej kolejności dowody potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w art. 2 lub art. 3 cyt. ustawy. Zdaniem organu, skarżący nie udowodnił swojej antykomunistycznej działalności określonej w art. 2 ustawy. Organ wyjaśnił przy tym, że do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od 31 sierpnia 1980 r. do 12 grudnia 1981 r. Mając na uwadze okres działalności skarżącego oraz brak dowodów na działalność po grudniu 1981 r. organ podniósł, że nie może potwierdzić wnioskowanego statusu nawet w przypadku udowodnienia przez stronę działalności w ramach struktur związkowych w czasie istnienia legalnej Solidarności.

Organ orzekający zaznaczył, że skarżący na etapie postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie nie przedłożył jakichkolwiek dowodów mogących potwierdzić opozycją działalność czy doznane represje z powodów politycznych. Strona nie wskazała również, aby podlegała represjom określonym w art. 3 ustawy.

Jak podał organ, w aktach sprawy znajduje się wyrok Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie z 14 maja 1981 r., z którego wynika, że skarżący 23 sierpnia 1979 r. zwrócił się o rozwiązanie stosunku pracy 31 sierpnia 1979 r. z uwagi na zamiar przejścia na rentę inwalidzką od 1 września 1979 r., która była zawieszona na czas zatrudnienia. Po rozwiązaniu umowy ZUS Oddział w O. odmówił skarżącemu wypłacenia renty i uchylił swoją decyzję o jej przyznaniu, wobec czego Z. P. został pozbawiony zatrudnienia oraz środków finansowych wypłacanych z funduszu rentowego.

W ocenie Szefa Urzędu, okoliczności te nie wskazują jednak, aby umowa o pracę została rozwiązana z przyczyn politycznych. W wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w R. z 10 marca 1983 r. przywracającym stronę do pracy wskazano, że Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. rozwiązało stosunek pracy bez wypowiedzenia z powodu niewykonania polecenia służbowego, a opieszałe wykonywanie obowiązków służbowych przez skarżącego nie było rażącym naruszeniem, aby miało skutkować rozwiązaniem umowy o pracę w trybie natychmiastowym. Powyżej opisane okoliczności nie wskazują również na polityczny charakter zwolnienia.

Organ orzekający wyjaśnił, że podnoszony przez skarżącego fakt rozwiązania umowy o pracę, zgodnie z art. 3 pkt 3 lit. d ustawy, musi być konsekwencją udziału w wystąpieniu wolnościowym. Za osobę represjonowaną może zostać uznana jedynie taka osoba, która spotkała się z dolegliwościami wyszczególnionymi w art. 3 ustawy wyłącznie z powodów politycznych, a więc w wyniku działalności politycznej lub udziału w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Zdaniem organu, skarżący nie wskazał również, aby doznał innych represji określonych w art. 3 ustawy, zaś w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających jego działalność antykomunistyczną czy też udział w wystąpieniu wolnościowym.

Reasumując, organ uznał, że skarżący nie udowodnił swojej antykomunistycznej działalności ani doznanych represji określonych w ustawie.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Z. P. zarzucił temu rozstrzygnięciu naruszenie "art. 3 pkt. 3 b, c oraz d ustawy" oraz brak wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych w sprawie okoliczności, w pełni obiektywnego zweryfikowania i zinterpretowania dostarczonych przez skarżącego dokumentów poświadczających jego działalność i związanego z nią stosowania represji politycznych.

Skarżący podniósł na wstępie, że o jego działalności opozycyjnej względem komunistycznych władz mogłoby poświadczyć wiele osób, które z upływem dziesięcioleci zatarły się w jego pamięci, wyjechały do innych miejscowości, wyemigrowały za granicę lub zmarły.

W uzasadnieniu skargi jej autor przedstawił poszczególne zdarzenia przeszłe z udziałem wskazanych przedstawicieli ówczesnego ustroju politycznego, m.in. z okresu zatrudnienia skarżącego w Przedsiębiorstwie Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S., a także okoliczności jego zwolnienia z pracy. Skarżący podniósł, że wymuszono na nim decyzję o przejściu z dniem 31 sierpnia 1979 r. na zawieszoną rentę. Następnie 11 stycznia 1982 r. został zwolniony z pracy ze skutkiem natychmiastowym na polecenie komisarza miasta. Zdaniem skarżącego, fakt, że Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w R. przywrócił go do pracy po 21 miesiącach, jest dowodem na represyjny stosunek do jego osoby, ponieważ sprawa ta trwała tyle miesięcy.

Skarżący wniósł, aby Sąd wnikliwiej niż organ przeanalizował znajdujący się w aktach materiał dowodowy, uwzględnił przedłożone dokumenty, które - jego zdaniem - dają pełny obraz związkowo-politycznego działania, związanych z nim represji politycznych oraz wydał obiektywne, zarazem pozytywne dla strony rozstrzygnięcie.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie 31 maja 2022 r. skarżący poparł skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, o czym stanowi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wojewódzkie sądy administracyjne sprawują powyższą kontrolę działalności organów pod względem zgodności z prawem. Zatem w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia zaskarżonego rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych, sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w ramach tak zakreślonej właściwości Sąd stwierdził, że skarga Z. P. nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowej w sprawie niniejszej była decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z [...] lutego 2022 r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję własną z [...] grudnia 2021 r. odmawiającą skarżącemu potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1255 ze zm.), dalej jako "ustawa". Ustawa ta reguluje m.in. zasady nabywania statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy, działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. (art. 2 ust. 2 ustawy).

Z kolei osobą represjonowaną z powodów politycznych – zgodnie z art. 3 ustawy - jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990r.:

1) przebywała w:

a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce,

b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. poz. 154, z 1982 r. poz. 18, z 1989 r. poz. 178 oraz z 2011r. poz. 342) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym:

a) na skutek działania, w tym niejawnego, wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2021 r. poz. 177), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni,

b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia,

c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu,

d) została z nią rozwiązana umowa o pracę,

e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły,

f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok;

4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

W niniejszej sprawie skarżący ubiegając się o przyznanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, wykazała spełnienie przesłanek z art. 4 ustawy. Skarżący przedłożył na tę okoliczność decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej z 22 maja 2021 r., w której stwierdzono, że nie był on pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, oraz że w archiwach Instytutu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez stronę lub przy jej udziale w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.

Niemniej przedłożenie powyższej decyzji nie jest warunkiem wystarczającym dla wydania przez organ decyzji potwierdzającej status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Te okoliczności bowiem ustala organ na podstawie przedłożonych przez wnioskodawcę lub zgromadzonych z urzędu dowodów, które potwierdzać muszą spełnienie przez wnioskodawcę warunków określonych w art. 2 lub 3 ustawy.

Przedmiot sporu w niniejszej sprawie dotyczy zatem kwestii, czy prawidłowo - w świetle zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie – Szef Urzędu uznał, że skarżący nie spełnił ustawowych przesłanek dla wnioskowanego przez siebie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Podkreślić należy, że za działacza opozycji antykomunistycznej może być uznana osoba, która, jak wyżej podniesiono, spełnić musi łącznie przesłanki z art. 2 ust. 1 ustawy. Oznacza to, że:

- osoba ta swoją działalność prowadziła w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r.,

- działalność była prowadzona łącznie co najmniej 12 miesięcy,

- jej prowadzenie odbywało się w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi,

- działalność taka zagrożona była odpowiedzialnością karną,

- prowadzona była na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

Konieczne jest więc wykazanie, że działalność w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi łącznie na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce prowadzona była przez co najmniej 12 miesięcy i jednocześnie zagrożona była odpowiedzialnością karną. Przy czym w przepisie art. 2 ust. 1 ustawy nie chodzi o działalność zagrożoną odpowiedzialnością karną w ogóle, ale o zagrożenie taką odpowiedzialnością w stosunku do konkretnej osoby - tej, która miała prowadzić opozycyjną działalność antykomunistyczną.

Takimi okolicznościami, które w ocenie skarżącego uzasadniają jego wniosek o przyznanie mu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, ma być przede wszystkim jego antykomunistyczna działalność w Przedsiębiorstwie Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S., szczególnie w nowopowstałym w tym Przedsiębiorstwie związku NSZZ "Solidarność". Dowodem na taką działalność ma być rozwiązanie ze skarżącym stosunku pracy, a także uchylenie decyzji o przyznaniu renty inwalidzkiej i odmowa wypłaty świadczenia po ustaniu stosunku pracy. Brak jest jednak w aktach sprawy dowodów na to, że aktywność w ramach NSZZ "Solidarność", bądź we współpracy z tą organizacją, prowadzona była przez Z. P. przez okres co najmniej 12 miesięcy i w warunkach, o jakich mowa w art. 2 ustawy. Samo tylko twierdzenie o prowadzeniu tego rodzaju działalności, o inwigilowaniu i szykanowaniu skarżącego w związku z jego antyopozycyjną postawą nie jest wystarczające z punktu widzenia przesłanek określonych w przepisach prawa dla przyznania mu wnioskowanego statusu.

Podobnie, jeśli chodzi o warunki określone w art. 3 ustawy, konieczne jest wykazanie, że wnioskodawca był poddany represjom za swoją antykomunistyczną postawę i działalność, ale tylko takim represjom, o jakich mowa w tych przepisach.

Skarżący powołuje się w tym zakresie między innymi na okoliczność rozwiązania z nim umowy o pracę jako skutek jego opozycyjnej postawy. Niemniej za osobę represjonowaną z powodów politycznych może być uznana wyłącznie osoba, która brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym została z nią rozwiązana umowa o pracę.

Tymczasem z akt sprawy wynika, że do rozwiązania umowy o pracę z Z. P. doszło najpierw na wniosek samej strony, a kolejny raz - na skutek zarzutu opieszałego wykonania polecenia służbowego. Sąd Okręgowy w Rzeszowie wyrokiem z 14 maja 1981 r. przywrócił skarżącego do pracy w Oddziale Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S., uznając, że Z. P. na piśmie z 23 sierpnia 1979 r. złożył oświadczenie woli o rozwiązaniu stosunku pracy pod wpływem błędu, zamierzając przejść na rentę inwalidzką. Po czym ZUS Oddział w O. uchylił swoją decyzję z 1976 r. przyznającą mu takie świadczenie. Natomiast w wyroku z 10 marca 1983 r. (P 57/83) Sąd Okręgowy w Rzeszowie, przywracając skarżącego do pracy, stwierdził, że wina w zakresie niewykonania w terminie polecenia komisarza obarcza nie tylko wnioskodawcę, ale również pozostałych członków kierownictwa strony pozwanej. W każdym razie z uzasadnienia tego wyroku nie wynika, że do rozwiązania umowy o pracę ze skarżącym doszło w związku z jego udziałem w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Trudno zatem w oparciu o powołane dokumenty uznać, że Z. P. prowadził działalność spełniającą warunki określone w art. 3 pkt 3 lit. d ustawy.

Zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze strona opisuje wydarzenia z przeszłości, które mają dowodzić o jej antykomunistycznej działalności i represjach z tym związanych. Nie zaprzeczając takim twierdzeniom, jeszcze raz trzeba podkreślić, że status działacza opozycji antykomunistycznej przyznany może zostać wyłącznie osobie, która w okresie wskazanym w art. 2 tej ustawy prowadziła działalność w warunkach i celu określonym w ustawie. Natomiast za osobę represjonowaną może być uznana jedynie taka osoba, która spotkała się z dolegliwościami wymienionymi w art. 3 powołanej ustawy i nastąpiło to z powodów politycznych. Żadne inne zdarzenia, okoliczności i kłopoty nie mogą być uznane za represję w rozumieniu tej ustawy, choćby w subiektywnej ocenie osoby poszkodowanej, stanowiły dużą dolegliwość (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 19 października 2017 r., sygn. II SA/Ke 540/17, lex nr 2400100, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. II SA/Po 742/16, lex nr 2231407).

Organ administracji nie jest zaś zobowiązany do poszukiwania za stronę dowodów potwierdzających wystąpienie przesłanek ustawowych warunkujących przyznanie statusu, o który chodzi w tej sprawie. Trudności dowodowe strony związane ze znacznym upływem czasu nie mogą prowadzić do przyjęcia domniemania faktycznego, że skarżący prowadził działalność opozycyjną, jaka wymagana jest do przyznania mu wnioskowanego statusu. Takiej możliwości ustawodawca nie wprowadził, że w razie braku dowodów potwierdzających spełnienie przesłanek z art. 2 i 3 ustawy organ przyznaje status działacza opozycji antykomunistycznej bądź osoby represjonowanej z powodów politycznych w oparciu o twierdzenia wnioskodawcy. Ustawa o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych obowiązuje od maja 2015r. Niewykluczone, że gdyby kilka lat temu skarżący podjął próby zdobycia dowodów, którymi z uwagi na upływ czasu nie może obecnie się okazać, to taka możliwość byłaby znaczniej bardziej prawdopodobna. Ani organ administracji ani sąd administracyjny, ani inni obywatele nie ponoszą odpowiedzialności za bierną postawę skarżącego w gromadzeniu wystarczających materiałów dowodowych potrzebnych do wykazania działalności uprawniającej do przyznania statusu, o jaki obecnie się on ubiega.

W konsekwencji nie została spełniona żadna z przesłanek przewidzianych w art. 2 i art. 3 ustawy i z tego powodu brak jest podstaw do przyznania skarżącemu statusu działacza opozycji antykomunistycznej w rozumieniu tych przepisów, stąd odmowa potwierdzenia takiego statusu przez Szefa Urzędu jest zasadna.

Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na zasadzie art. 151 p.p.s.a.