Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 823/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 2, ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 11, art. 23 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Dnia 4 grudnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska–Sakrajda, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Protokolant Referent stażysta Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2015 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 823/15

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.); art. 19 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.Urz. UE L 2009 r. nr 30); art. 72 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.Urz. UE L z 2013 r. nr 347); art. 11, art. 12, art. 14, art. 23 rozporządzenia Komisji (WE)nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. WE L z 2009 r. nr 316); art. 43 rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofywania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz. UE L z 2014 r. nr 181); art. 3, art. 5 ust. 1-2, art. 7 ust. 1, ust. 1a, ust. 4, art. 18 ust. 1-3, art. 19, art. 25 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 1164); art. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o płatnościach bezpośrednich w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2014 r. poz. 240); § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 listopada 2014 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2014 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 1602); rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 1227/2014z dnia 17 listopada 2014 r. w sprawie ustalenia współczynnika korygującego do płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2014 i uchylające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 879/2014 (DZ.Urz. UE L z 2014 r. nr 331); art. 26 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE)nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005i (WE) nr 485/2008 (Dz.Urz. UE L z 2013 r. nr 347); art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającego niektóre rozporządzenia (DZ.Urz. UE L z 2006 r. nr 365); § 14g rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 2009 r. w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa(Dz.U. z 2009 r. Nr 22 poz. 121 ze zm.) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S z dnia [...] r., nr [...] wydaną w przedmiocie przyznania J K płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

W dniu 15 maja 2014 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2014.

W dniu 26 maja 2014 r. strona została wezwana do uzupełnienia braków złożonego wniosku poprzez przedłożenie załączników graficznych dla działek ewidencyjnych: 57, 11, 571, 786/1, 349, 213, 385/2, 458, 46, 41, 28, 151, 94, 57/2, 66, 343, 12, 1406/1, 61/2, 1406/5, 3, 358/1, 1447. Powyższe załączniki zostały złożone przez skarżącego w dniu 9 czerwca 2014 r.

Następnie w dniu 7 sierpnia 2014 r. wnioskodawca został wezwany do złożenia wyjaśnień, co do działki ewidencyjnej nr 571/3. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, strona pismem z dnia 12 sierpnia 2014 r. złożyła korektę wniosku o przyznanie płatności, wyjaśniając, że działki: M (o powierzchni 0,98 ha) oraz ZK (o powierzchni 0,40 ha) są faktycznie położone na działce ewidencyjnej 571/3. Wskazał, że faktycznie użytkuje działkę ewidencyjną 571/3, która powstała w wyniku podziału działki ewidencyjnej 571.

Decyzją z dnia [...] r. Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S przyznał i K płatność na rok 2014 w wysokości 34 515,03 zł, w tym:

- jednolitą płatność obszarową w wysokości 34 515,03 zł, w tym środki unijne 34 515, 03 zł, środki krajowe 0,00 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 7 485, 19 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości , zastosowanie współczynnika korygującego;

- przyznał J K kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 559,14 zł, w tym środki unijne 559, 14 zł.

Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem J K wniósł odwołanie do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Uzasadniając wskazał, że skierowane do niego wezwanie nie zawierało informacji o ewentualnych sankcjach. Ponadto wskazał, że wezwany do uzupełnienia barków wniosku, uzupełnił je w zakreślonym terminie. Tym samym w ocenie skarżącego organ I instancji winien uznać, że strona złożyła kompletny wniosek wraz z załącznikami w przepisanym terminie.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając wskazał, że zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności bezpośrednich do gruntów rolnych określa ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r,. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 4 pkt 1 ustawy wysokość płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, zwanych dalej "płatnościami obszarowymi", w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn powierzchni kwalifikującej się do tych płatności i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeni wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

Dalej powołując się na rozporządzenie ONW z dnia 11 marca 2009 r. organ odwoławczy wskazał, że stosownie do § 2 rozporządzenia płatność przysługuje rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, który:

- podjął zobowiązanie, o którym mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17maja 1999 r. oraz w art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r.;

- jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. , lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których prowadzona jest działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha, a nie więcej niż 300 ha;

- został mu nadany numer identyfikacyjny;

- przestrzega wymogów i norm określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z art. 50 a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005.

Zgodnie z art. 18 ust. 1ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego płatności są przyznawane na wniosek rolnika. Wniosek o przyznanie płatności obszarowych (...) składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja (art. 18 ust. 2 ustawy). Termin, o którym mowa w art. 18 ust. 2 nie podlega przywróceniu (art. 18 ust. 3 ustawy).

Natomiast z treści art. 25 ust. 3 powołanej ustawy wynika obowiązek wnioskodawcy, składającego kolejny wniosek o przyznanie płatności, dołączenia materiału graficznego działek wskazanych we wniosku.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że ostateczny termin składania wniosków określa przepis art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, w myśl którego z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie wniosku o przyznanie pomocy po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia kwoty płatności, do której uprawniony był rolnik gdyby złożył wniosek w terminie, o 1% za każdy dzień roboczy. Bez uszczerbku dla jakichkolwiek środków szczególnych podejmowanych przez państwa członkowskie odnośnie potrzeby składania jakichkolwiek dokumentów uzupełniających w wyznaczonym czasie w celu umożliwienia ustalenia terminów oraz przeprowadzenia skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również odnośnie do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13 , jeśli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie się odnosiło do kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy. Jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych wniosek uznaje się za niedopuszczalny.

Powyższe regulacje mają także zastosowanie do obligatoryjnych dokumentów, które należy dołączyć do wniosku, w tym do załączników graficznych.

Organ odwoławczy wskazał ponadto, że w/w przepisy prawa wspólnotowego są bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich i zgodnie z art. 87 rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 stosuje się je do wniosków o przyznanie płatności składanych od 2010 r. Tym samym mając na uwadze treść art. 1 pkt 2 lit. c oraz art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, oraz prymat prawa unijnego nad krajowym, wnioski jak również wszystkie uzupełnienia ( w tym wynikające z wezwań właściwych organów) można składać jedynie do dnia 9 czerwca.

Organ podkreślił ponadto, że przepis art. 23 rozporządzenia nr 1122/2009 jest dostatecznie precyzyjny i nie wymaga uszczegółowienia w przepisach prawa krajowego, tym samym regulacja zawarta w art. 64 § 2 K.p.a. ustanawiająca terminy uzupełnienia braków formalnych, nie stanowi odstępstwa ani też uzupełnienia przepisu art. 23 powołanego rozporządzenia 1122/2009.

W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie bezspornym jest, że braki złożonego w dniu 15 maja 2014 r. wniosku o przyznanie płatności na rok 2014, w postaci załączników graficznych dla wszystkich zadeklarowanych we wniosku działek, skarżący złożył w dniu 9 czerwca 2014 r. Uznać zatem należało, że kompletny wniosek o przyznanie wnioskowanej płatności strona złożyła w dniu 9 czerwca 2014 r. Tym samym w sprawie znalazł zastosowanie przepis art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, określający sankcje terminowe za złożenie wniosku po 15 maja. Ponieważ opóźnienie wynosiło 17 dni roboczych przysługująca skarżącemu płatność została pomniejszona o 17%. W związku z powyższym należna kwota płatności wyliczona została w następujący sposób:

- powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych 46,11 ha

46,11 ha x 910,87 zł (wysokość stawki JPO na rok 2014 - § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 listopada 2014 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej na rok 2014) = 42 000,22 zł

42 000, 22 zł x 17% = 7 140, 04 zł

42 000, 22 zł – 7 140,04 zł = 34 860, 18 zł

Tym samym, początkowa kwota przyznanej skarżącemu jednolitej płatności obszarowej wyniosła 34 860, 18 zł.

Powyższa kwota została pomniejszona o współczynnik korygujący w wysokości 345,15 zł, obliczony na podstawie art. 79 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009; art. 11 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009; art. 1 Rozporządzenia Rady (UE) nr 1181/2013 r. W związku z powyższym przyznana stronie jednolita płatność obszarowa po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wyniosła 34 515, 03 zł.

Jednocześnie na podstawie art. 26 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i i Rady (UE) nr 1306/2013 w zw. z 14g rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 2009 r. w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stronie została przyznana płatność z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 559,14 zł.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uznał, iż odwołanie skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Wydana przez organ I instancji decyzja nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy orzekł jak w sentencji.

J K zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w części dotyczącej pomniejszenia przyznanej płatności o kwotę 7 485,19 zł. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności:

- art. 7 Konstytucji RP, art. 6 K.p.a., art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r.o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, tj. naruszenie zasady praworządności działania organów władzy publicznej poprzez zastosowanie ar. 19 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 , uchylonego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.;

- art. 23 ust. 1 akapit 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że złożenie wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 w terminie określonym w art. 11 ust. 2 rozporządzenia, tj. do dnia 15 maja 2014 r., a następnie uzupełnienie braku formalnego w terminie wyznaczonym przez organ, skutkuje zmniejszeniem przyznanej płatności o 1% za każdy dzień roboczy opóźnienia;

2. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 9 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji pomimo naruszenia powołanego przepisu, które to naruszenie polegało na braku wyczerpującego i należytego poinformowania skarżącego przez organ I instancji, o okolicznościach prawnych, które miały wpływ na ustalenie praw wnioskodawcy, a co w konsekwencji spowodowało, że z powodu nieznajomości prawa wnioskodawca poniósł szkodę w postaci zmniejszenia płatności o 17%;

- art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez niezastosowanie się przez organ I instancji do obowiązku niezwłocznego informowania rolnika o skutkach nieusunięcia w terminie stwierdzonych braków wniosku;

- art. 7 K.p.a. i art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez nierozpoznanie wniosku skarżącego o przyznanie płatności na rok 2014 i wezwanie go do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez przedłożenie załączników graficznych, w sytuacji gdy organ faktycznie dysponował tożsamymi załącznikami, złożonymi do wniosku za rok poprzedni.

Wniósł uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W obszernym uzasadnieniu skarżący przedstawił argumentację przemawiającą w jego ocenie za zasadnością postawionych zarzutów. W szczególności skarżący wskazał, że zarówno wzór wniosku o przyznanie płatności, jak również żadne inne dokumenty informacyjne Agencji nie wymieniają załączników graficznych jako integralnych załączników do wniosku o przyznanie płatności. Nie zawierają także informacji, co do skutków niezłożenia załączników graficznych w terminie wyznaczonym dla złożenia samego wniosku. Skarżący podkreślił, że w skierowanym do niego wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności, nie zawarte zostało pouczenie, co do skutków ich uzupełnienia, w zależności od terminu wykonania żądania organu. Gdyby skarżący został pouczony o skutkach wynikających z art. 23 ust. 1 akapit 1 i 2 rozporządzenia 1122/2009, to mógłby uzupełnić braki formalne wniosku szybciej. W przypadku prawidłowego pouczenia skarżący mógłby uzupełnić braki wniosku w dniu odebrania przesyłki zawierającej wezwanie, co w konsekwencji spowodowałoby zmniejszenie należnej płatności o 12 %, a nie o 17%, co miało miejsce w sytuacji, gdy uzupełnił braki w ostatnim dniu zakreślonego terminu. Ponadto skarżący pozostawał w przekonaniu, że uzupełnienie braku formalnego wniosku o przyznanie płatności wywołuje skutek od chwili jego wniesienia, a nie od momentu uzupełnienia tych braków. Skutkiem powyższego naruszenia winno być uchylenie decyzji organu I instancji. Skarżący zakwestionował także zasadność samego wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w sytuacji gdy organ administracji był w faktycznym posiadaniu załączników graficznych przedmiotowych działek. Załączniki te zostały bowiem złożone do wniosku o przyznanie płatności za rok poprzedni, a aktualna sytuacja nie uległa zmianie. Skarżący wskazał ponadto, że długość przekroczenia terminu określonego w art. 23 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009 jest okolicznością niezależną od wnioskodawcy. Złożony przez niego wniosek o przyznanie płatności na rok 2014 wpłynął do właściwego organu w dniu 16 maja 2015 r. Natomiast wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku zostało mu doręczone w dniu 2 czerwca 2014 r. Gdyby organ administracji nadał wezwanie w tym samym dniu, w którym wpłynął złożony przez skarżącego wniosek, wysokość dokonanej obniżki byłaby mniejsza. Taka sytuacja powoduje w ocenie skarżącego niedopuszczalną dyskryminację wnioskodawcy w zakresie przysługujących mu uprawnień, wynikająca z niezależnego od strony kryterium szybkości postępowania organów administracji publicznej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor[...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012r. poz. 270.) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., wydana w przedmiocie przyznania J. K. płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2014

Kwestią sporną pozostaje natomiast obniżenie o 17 %, na podstawie art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, przyznanej skarżącemu kwoty płatności, z uwagi na złożenie kompletnego wniosku o przyznanie płatności na rok 2014, z opóźnieniem wynoszącym 17 dni roboczych.

Płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, o które ubiegał się Skarżący, stanowią formę wsparcia finansowego w ramach wspólnej polityki rolnej, która jest jednym z celów Unii Europejskiej. Płatności te przyznawane są na wniosek rolnika, złożony w określonym prawem terminie.

W myśl art. 11 ust. 2 zdanie pierwsze Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 pojedyncze wnioski składa się w terminie ustalonym przez państwo członkowskie, lecz nie później niż do dnia 15 maja.

Powołany przepis nakłada na państwa członkowskie obowiązek określenia terminu złożenia wniosku, wskazując równocześnie datę graniczną na dzień 15 maja.

Wykonanie powyższego obowiązku przez ustawodawcę krajowego potwierdza treść art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którym wniosek o przyznanie płatności obszarowych, płatności do krów i owiec oraz płatności do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Jednocześnie, z brzmienia art. 18 ust. 3 tej ustawy wynika wprost, że termin ten nie podlega przywróceniu.

Natomiast przepis art. 23 ust. 1 Rozporządzenia nr 1122/2009 stanowi, iż "Z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie wniosku o przyznanie pomocy na mocy niniejszego rozporządzenia po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby złożył wniosek w terminie, o 1 % za każdy dzień roboczy. Bez uszczerbku dla jakichkolwiek środków szczególnych podejmowanych przez państwa członkowskie odnośnie do potrzeby składania jakichkolwiek dokumentów uzupełniających w wyznaczonym czasie w celu umożliwienia ustalenia terminów oraz przeprowadzenia skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również odnośnie do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13, jeśli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie odnosiła się do kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy. Jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny".

Na tle powyższych regulacji prawnych w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, zgodnie z którym, termin określony w art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ma charakter materialny, co oznacza, że wyznacza okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków podmiotu w formie konkretyzacji norm prawa materialnego poprzez wydanie decyzji lub bezpośrednio z mocy prawa. Uchybienie terminu prawa materialnego wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym, co w niniejszej sprawie będzie oznaczało brak możliwości merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie płatności.

Ponadto z uwagi na wyraźne unormowanie zawarte w art. 18 ust. 3 ustawy, termin do złożenia wniosku o przyznanie płatności nie podlega przywróceniu, a wyłącznie przedłużeniu na podstawie powołanego przepisu art. 23 ust. 1 Rozporządzenia nr 1122/2009, o maksymalnie 25 dni kalendarzowych. Opóźnienie w złożeniu wniosku przekraczające 25 dni, wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia uprawnienia do żądania przyznania dopłat na dany rok, gdyż wniosek uznaje się za niedopuszczalny.

W niniejszej sprawie, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bezspornie, że złożony przez skarżącego, w dniu 15 maja 2014 r. wniosek o przyznanie płatności nie był prawidłowy. Strona nie załączyła bowiem do wniosku wymaganych prawem załączników graficznych działek zgłoszonych do złożonego wniosku. Braki te zostały uzupełnione przez skarżącego w dniu 9 czerwca 2015 r., w następstwie wystosowanego do strony wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku, z dnia 26 maja 2014 r.

Tym samym, w ocenie Sądu stwierdzić należało, że organy administracji rozpatrujące wniosek skarżącego zasadnie uznały, że złożenie kompletnego wniosku nastąpiło w dniu 9 czerwca 2014 r., tj. z 17 dniowym opóźnieniem terminu, który upływał z dniem 15 maja 2014 r. Następstwem powyższego było zmniejszenie, na podstawie powołanego art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 wysokości przysługującej skarżącemu kwoty płatności o 1%, za każdy dzień opóźnienia.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi Sąd uznał, iż nie zasługują one na uwzględnienie.

Odnośnie zarzutu zastosowania jako podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia, nieobowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji, przepisu art. 19 rozporządzenia nr 73/2009 wskazać należy, że powołany przez stronę przepis art. 72 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2012 uchylającego między innymi rozporządzenie nr 1122/2009 , w zdaniu drugim stanowi, iż rozporządzenie to stosuje się nadal do wniosków o pomoc odnoszących się do lat składania wniosków rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2015 r. Przedmiotowa skarga dotyczy rozstrzygnięcia wniosku skarżącego o przyznanie płatności na rok 2014, a więc do jego rozpatrzenia miał zastosowanie kwestionowany przez stronę przepis art. 19 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Tym samym w ocenie Sądu podniesiony zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP, art. 6 K.p.a., art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, tj. zarzut naruszenia zasady praworządności uznać należy za bezzasadny.

Za niezasadny Sąd uznał także zarzut, co do naruszenia art. 23 ust. 1 akapit 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Jak już bowiem wcześniej wskazano, z akt sprawy bezspornie wynika, iż złożony przez stronę wniosek w dniu 15 maja 2014 r. był niekompletny, co uniemożliwiało jego merytoryczne rozpatrzenie. Złożenie kompletnego wniosku nastąpiło dopiero w dniu 9 czerwca 2014 r. , tj., po złożeniu przez skarżącego materiałów graficznych, dotyczących działek rolnych, co do których o przyznanie płatności wnosił skarżący. Tym samym organy administracji zasadnie uznały, że wniosek skarżącego o przyznanie płatności na rok 2014 ostał złożony, z 17 dniowym opóźnieniem, w dniu 9 czerwca 2014 r., co skutkowało zastosowaniem sankcji, o której mowa w art. 23 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009.

Ponadto wskazać należy, iż wbrew stanowisku skarżącego, zadośćuczynienie przez niego, w zakreślonym 7 dniowym terminie, wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych wniosku (wystosowanemu na podstawie art. 64 § 2 K.p.a.), nie skutkowało uznaniem, iż złożony przez niego w dniu 15 maja 2014 r. był wnioskiem kompletnym. Podkreślenia bowiem wymaga, na co wskazywał organ administracji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przepis art. 23 rozporządzenia nr 1122/2009 jest dostatecznie precyzyjny i nie wymaga uszczegółowienia w przepisach prawa krajowego. Regulacja zawarta w art. 64 § 2 K.p.a. ustanawiająca terminy uzupełnienia braków formalnych, nie stanowi odstępstwa ani też uzupełnienia przepisu art. 23 powołanego rozporządzenia 1122/2009.

Za chybioną Sąd uznał także argumentację skarżącego, co do braku, zarówno na drukach wniosków o przyznanie płatności, jak i w innych materiałach informacyjnych ARiMR, wymogu złożenia wraz z wnioskiem , jako integralnej części wniosku, załączników graficznych działek zgłaszanych do płatności. Wskazać bowiem należy, że załączniki graficzne są obligatoryjnym i integralnym elementem wniosku. Mają one charakter dowodowy, bowiem umożliwiają między innymi określenie położenia działki rolnej w ramach działki ewidencyjnej. Obowiązek załączenia tych materiałów wynika wprost z przepisów regulujących przyznanie płatności.

Sąd za niezasadną uznał także argumentacje skargi, co do naruszenia przez organy administracji obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony postępowania, o okolicznościach prawnych mających wpływ, na sytuację prawną wnioskodawcy.

Wskazać bowiem należy, że w celu ułatwienia realizacji nałożonych na ARiMR zadań, ustawodawca w dość istotny sposób zmodyfikował postępowanie przed tymi organami, w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w przepisach K.p.a. Do najistotniejszych zmian zaliczyć należy odejście od fundamentalnej zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 K.p.a. Organy ARiMR zostały zobowiązane jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Natomiast ciężar dowodu został przeniesiony na podmiot, który z danego faktu czerpie korzyści, tj. na podmiot, który wnosi o przyznanie płatności. Ograniczone także zostały zasady postępowania: zasada czynnego udziału stron w postępowaniu, czy też zasada udzielania informacji poprzez przyjęcie, że tylko na żądanie strony organ zobowiązany jest je przestrzegać.

Podkreślenia wymaga również, że przepis art. 9 K.p.a. nie stawia organu administracji w pozycji pełnomocnika strony, nie może być utożsamiany z udzielaniem stronom pomocy prawne, czy też zastępowaniem ich aktywności poprzez instruowanie o optymalnym sposobie postępowania.

Bez wpływu na wynik niniejszego rozstrzygnięcia pozostaje także argumentacja skarżącego, co do braku wpływu na szybkość postępowania organów administracji.

Istotnym pozostaje również, że wnosząc o przyznanie wnioskowanych płatności skarżący oświadczył, że znane mu są zasady i tryb przyznawania płatności do gruntów rolnych.

Natomiast, co do zarzutu skarżącego naruszenia art. 23 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wskazać należy, że powołana ustawa weszła w życie w dniu 15 marca 2015 r. W myśl art. 60 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy do płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, wsparcia specjalnego, płatności do upraw roślin energetycznych oraz pomocy do plantacji trwałych w rozumieniu ustawy wymienionej w art. 61, a także do postępowań w sprawach dotyczących tych płatności, wsparcia lub pomocy wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy - stosuje się przepisy dotychczasowe.

Przedmiotem niniejszej skargi jest ostateczna decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] r., wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o systemach wsparcia bezpośredniego. Skoro zatem powołana przez skarżącego ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. nie stanowiła podstawy prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia, to tym samym nie mogło dojść do naruszenia powołanego w skardze art. 23 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy.

Reasumując wskazać należy, że Sąd dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdził, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie zostały wydane z naruszeniem prawa zarówno materialnego, jak i procesowego, w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.

k.p.