Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2006/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 76 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1265
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Janusz Walawski, Protokolant referent stażysta Monika Duma-Szymczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2019 r. sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] lipca 2018 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] (dalej jako "Wojewoda" lub "organ odwoławczy") decyzją z [...] września 2018 r. nr [...]wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy

z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej jako "k.p.a."), art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 w związku z art. 76 ust. 1

i 2 pkt 2 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2018 r.; poz. 1265 ze zm., dalej jako "ustawa o promocji zatrudnienia

i instytucjach rynku pracy") utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] (dalej jako "organ I instancji" lub "Prezydent") nr [...] z [...] lipca 2018 r. orzekającą o obowiązku zwrotu przez D. Z. (dalej także jako "strona" lub "skarżący") nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 5 028,40 zł brutto -

w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy nadmienił, że D. Z. został zarejestrowany w Urzędzie Pracy [...] w dniu [...] stycznia 2016 r. jako osoba bezrobotna. Prezydent decyzją z [...] stycznia 2016 r. orzekł o uznaniu strony za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu prawa do zasiłku od ww. dnia w wysokości 997,40 zł brutto miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku oraz

w wysokości 783,20 zł brutto miesięcznie w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku. Postanowieniem zaś z [...] sierpnia 2016 r. wznowił z urzędu postępowanie

w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wydaną w dniu [...] stycznia 2016 r.

w związku z wyjściem na jaw nowych okoliczności faktycznych czyli z uwagi na fakt, że skarżący zarejestrował się w urzędzie pracy w okresie zgłoszonego do ewidencji działalności gospodarczej zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej.

Organ I instancji decyzją z [...] sierpnia 2016 r. orzekł o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] lipca 2016 r. oraz utracie prawa do zasiłku z ww. dniem, w związku z nieusprawiedliwionym niestawiennictwem.

Następnie, decyzją z [...] sierpnia 2016 r. Prezydent uchylił decyzję z [...] stycznia 2016 r. oraz orzekł o uznaniu za osobę bezrobotną z dniem [...] stycznia 2016 r. i przyznał prawo do zasiłku od dnia [...] kwietnia 2016 r. do dnia [...] stycznia 2017 r.

w wysokości 120% kwoty zasiłku określonego w art. 72 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Organ I instancji postanowieniem z [...] września 2016 r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wydaną przez Prezydenta

w dniu [...] sierpnia 2016 r. w części orzekającej o przyznaniu prawa do zasiłku od [...] kwietnia 2016 r. do [...] stycznia 2017 r. w wysokości 120% kwoty zasiłku określonego w art. 72 ust 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w związku z wyjściem na jaw nowych okoliczności faktycznych, z uwagi na fakt, że w dniu [...] marca 2016 r. strona wznowiła wykonywanie działalności gospodarczej.

W dniu [...] września 2016 r. Prezydent postanowieniem wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wydaną przez Prezydenta [...] sierpnia 2016 r. w związku z wyjściem na jaw nowych okoliczności faktycznych, z uwagi na fakt, iż w dniu [...] marca 2016 r. strona wznowiła wykonywanie działalności gospodarczej.

Następnie decyzją z [...] listopada 2016 r. Prezydent uchylił decyzję z [...] sierpnia 2016 r. oraz orzekł o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] marca 2016 r. z uwagi na fakt posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej

o wznowieniu działalności, po okresie jej zawieszenia.

Decyzją z [...] listopada 2016 r. Prezydent uchylił decyzję z [...] sierpnia 2016 r. uchylającą decyzję z [...] stycznia 2016 r. w części dotyczącej przyznania prawa do zasiłku od dnia rejestracji [...] stycznia 2016 r. i orzekł o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia rejestracji, tj. od dnia [...] stycznia 2016 r. z uwagi na fakt dokonania rejestracji w okresie zawieszenia działalności gospodarczej.

W dniu [...] stycznia 2017 r. Prezydent zawiadomił stronę, że zostało wszczęte

z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu zasiłku dla bezrobotnych wypłacanego z Funduszu Pracy wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne

w łącznej wysokości 5 028,40 zł brutto za okres od [...] stycznia 2016 r. do [...] czerwca 2016 r.

Organ I instancji decyzją z [...] lutego 2017 r. orzekł o obowiązku zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 5 028,40 zł brutto –

w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji.

W wyniku złożonego przez stronę odwołania, Wojewoda decyzją z [...] kwietnia 2017 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta.

Na powyższą decyzję Wojewody skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 28 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 807/17 uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji z [...] lutego 2017 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art. 76 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

W ocenie Sądu, organy błędnie przyjęły, że w sprawie rzeczywiście zaistniały podstawy do uznania pobranego przez skarżącego zasiłku dla bezrobotnych za nienależnie pobrane świadczenie. W okolicznościach faktycznych sprawy przyjęcie, że pobrany przez skarżącego zasiłek był nienależny w rozumieniu art. 76 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy wymagało wykazania negatywnego zachowania skarżącego ukierunkowanego na niezgodne z prawem korzystanie ze środków publicznych. Organy całkowicie pominęły istotną dla sprawy okoliczność, a mianowicie fakt, że w dniu [...] marca 2016 r., tj. w dniu, w którym ustało zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej, skarżący złożył także wniosek o wpis w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej "zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej". Tak więc w okresie od dnia rejestracji w charakterze bezrobotnego, tj. do dnia [...] stycznia 2016 r. do dnia [...] marca 2016 r. działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego podlegała, ujawnionemu w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, zawieszeniu, zaś od dnia [...] marca 2016 r. – na skutek wniosku skarżącego – działalność ta uległa zakończeniu (zaprzestaniu).

Prezydent ponownie rozpoznając sprawę w związku z prawomocnym ww. wyrokiem tutejszego Sądu, decyzją z [...] lipca 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c oraz art. 76 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3 i 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, orzekł o obowiązku zwrotu przez stronę nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 5 028,40 zł brutto -

w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zachodzą przesłanki zwrotu nienależnie pobranego świadczenia o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy

o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Strona pobrała bowiem zasiłek dla bezrobotnych wypłacony za okres od [...] stycznia 2016 r. do [...] czerwca 2016 r., pomimo zaistnienia okoliczności faktycznych skutkujących ustaniem prawa do jego pobierania, o których to okolicznościach została pouczona w dniu rejestracji.

W odwołaniu od ww. rozstrzygnięcia Prezydenta, strona wniosła o unieważnienie tej decyzji jako całkowicie sprzecznej z prawomocnym wyrokiem Sądu, przepisami prawa, porządkiem prawnym, zasadami współżycia społecznego i zwykłym rozsądkiem.

Wojewoda, wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z [...] września 2018 r. nr [...], utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji wskazał, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że strona prowadziła działalność gospodarczą zarejestrowaną od [...] kwietnia 2015 r. i zawiesiła jej prowadzenie na okres od [...] maja 2015 r. do [...] marca 2016 r. Ponadto wpis do ewidencji działalności gospodarczej został wykreślony przez stronę [...] kwietnia 2016 r. Skarżący

w dniu rejestracji, tj. [...] stycznia 2016 r. nie poinformował, że od [...] maja 2015 r. zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej, jak również nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 74 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Nie zawiadomił bowiem urzędu pracy o zaistnieniu okoliczności powodujących utratę statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Po złożeniu wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej o wznowieniu działalności po okresie jej zawieszenia – posiadał aktywny wpis do ewidencji, który został wykreślony [...] kwietnia 2016 r., co ma również decydujące znaczenie w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego, uznać należy, zgodnie z art. 76 ust. 1 ww. ustawy, że zasiłek dla bezrobotnych wypłacony stronie za okres od [...] stycznia 2016 r. do [...] czerwca 2016 r. jest świadczeniem nienależnym, które podlega obowiązkowi zwrotu.

Zdaniem organu odwoławczego, decyzja Prezydenta z [...]lipca 2018 r. orzekająca o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 5 028,40 zł brutto -

w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji nie narusza prawa i nie może być zmieniona.

Odnosząc się do argumentacji strony podnoszonej w odwołaniu, Wojewoda podkreślił, że nie została ona uwzględniona i nie stanowi przesłanki do uchylenia decyzji organu I instancji.

Organ odwoławczy poinformował również, że strona może zwrócić się do Prezydenta o odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty nienależnie pobranego świadczenia, albo o umorzenie tych należności w całości albo w części.

Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję Wojewody, domagając się jej uchylenia, jak również uchylenia decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 pkt. 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że nie był osobą bezrobotną w dniu [...] marca 2016 r.,

- naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. niewydanie właściwego rozstrzygnięcia przewidzianego w przepisach o postępowaniu odwoławczym, nieuchylenie nieważnej decyzji organu I instancji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, co stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

- naruszenie przepisów prawa postaci nie uznawania wyroku Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie, który już raz osadził dokładnie tę samą sprawę

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że organy obu instancji zupełnie zignorowały wydany w jego sprawie wyrok sądu administracyjnego. Organy nie przywołały żadnych nowych okoliczności w tej sprawie, ani żadnych nowych dowodów, które uzasadniałyby ich decyzje. Wojewoda bardzo formalnie potraktował kwestię wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Skarżący wyjaśnił, że [...] marca 2016 r. dokonał wpisu dotyczącego wznowienia wykonywania działalności gospodarczej. Tego samego dnia, czyli [...] marca 2016 r., dokonał jednocześnie wpisu o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej. Na dowód powyższego skarżący załączył wydruki

z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy uznając zarzuty skargi za niezasadne, podtrzymał swoją dotychczasową argumentację w sprawie i wniósł

o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzje rozstrzygające w przedmiocie uznania pobranego przez skarżącego w okresie od [...] stycznia 2016 r. do [...] czerwca 2016 r. zasiłku dla bezrobotnych w kwocie 5 028,40 zł brutto za świadczenie nienależnie pobrane i podlegające zwrotowi zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Przede wszystkim, Istotnym dla zapadłego rozstrzygnięcia jest, że niniejsza sprawa jest już po raz kolejny rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie. Wyrokiem z 28 lutego 2018 r. w sprawie sygn. akt II SA/Wa 807/17, tutejszy Sąd uchylił bowiem poprzednio wydane decyzje organów obu instancji rozstrzygające w przedmiocie uznania pobranego przez skarżącego w ww. okresie zasiłku dla bezrobotnych w kwocie 5 028,40 zł brutto za świadczenie nienależnie pobrane i podlegające zwrotowi.

Zgodnie zaś z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie.

W orzecznictwie przyjmuje się, że przez ocenę prawną, o której mowa w tym przepisie należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego środkami przewidzianymi prawem. Nawet w przypadku odmiennej interpretacji prawa lub możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wyrażone przez sąd mają moc wiążącą (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 września 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1434/2005, opubl. Lex Polonica nr 400400).

Związanie wskazaniami sądu administracyjnego oznacza powinność ścisłego, przy zachowaniu wszelkich zasad postępowania wyjaśniającego, wypełnienia zaleceń sądu, przy wyeliminowaniu jakichkolwiek niejasności czy choćby dwuznaczności odnoszących się do ustaleń stanu faktycznego. Inny sposób procedowania czyniłby kontrolę sądową iluzoryczną i pozbawioną sankcji w postaci możności powtórnej weryfikacji stanowiska właściwego w sprawie organu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 12 kwietnia 2005 r. sygn. akt I SA/Łd 119/2004, opubl. Lex Polonica nr 420541).

Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 P.p.s.a w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. Stanowi to bowiem gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej związania orzeczeniem sądu. Musi być więc konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu. Bez ścisłego stosowania omawianego przepisu trudno byłoby zresztą zapewnić spójność działania systemu władzy państwowej. Jego nieprzestrzeganie w istocie podważałoby bowiem obowiązującą w polskim prawie zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji (por. wyrok NSA z 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97). Natomiast niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej przewidzianej w komentowanym przepisie jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.).

Mając na uwadze spoczywający na organie administracji obowiązek zastosowania się do zaleceń sądu administracyjnego, zważyć należy, że badając prawidłowość decyzji zapadłej w następstwie uchylonego wcześniej rozstrzygnięcia sąd ma przede wszystkim obowiązek zbadania w jakim zakresie organ administracji zastosował się do jego wskazań.

Jak zaś wynika zarówno z zaskarżonej, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta, organy obu instancji nie zastosowały się do oceny prawnej i wskazań zawartych w poprzednio wydanym wyroku tutejszego Sądu.

Przypomnieć bowiem należy, że podstawę materialnoprawną poprzednio kontrolowanych przez Sąd decyzji stanowił art. 76 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W myśl art. 76 ust. 1 ww. ustawy, osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. W ustępie 2 tego przepisu ustawodawca zawarł katalog przypadków spełniających przesłanki do uznania pobranego świadczenia za nienależne. Zgodnie zatem z treścią art. 76 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, zastosowanego

w sprawie, za nienależnie pobrane świadczenia pieniężne uważa się świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą świadczenie.

Sąd w poprzednio wydanym wyroku wskazał, że organy wydając swoje decyzje błędnie przyjęły, iż w sprawie rzeczywiście zaistniały podstawy do uznania pobranego przez skarżącego zasiłku dla bezrobotnych za nienależnie pobrane świadczenie. Dla uznania świadczenia za nienależnie pobrane, konieczne jest wystąpienie przesłanek określonych art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, tj. muszą zaistnieć okoliczności powodujące ustanie prawa do pobierania świadczenia, pobierający świadczenie musi być wcześniej pouczony o konsekwencjach takich okoliczności, pobierający złożył nieprawdziwe oświadczenie lub sfałszował dokumenty albo zaszły inne przypadki świadomego wprowadzenia w błąd organu. Wszystkie przesłanki wskazane w tym przepisie odwołują się do świadomości świadczeniobiorcy, do jego winy w ujęciu subiektywnym. W kontekście powyższego,

w okolicznościach faktycznych sprawy przyjęcie, że pobrany przez skarżącego zasiłek był nienależny w rozumieniu art. 76 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy wymagało wykazania negatywnego zachowania skarżącego ukierunkowanego na niezgodne z prawem korzystanie ze środków publicznych. Obowiązek zwrotu został bowiem połączony nie

z samym tylko pojęciem "nienależnego świadczenia", lecz z zaistnieniem "świadczenia nienależnie pobranego". Wskazane sformułowania nie są zaś pojęciami tożsamymi. "Nienależne świadczenie" jest pojęciem obiektywnym i występuje między innymi wówczas, gdy świadczenie zostaje wpłacone bez podstawy prawnej lub gdy taka podstawa odpadła. Zatem pojęcie nie nawiązuje do świadomości i woli jakiejkolwiek osoby. Natomiast "świadczenie nienależnie pobrane" to świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zawinionego zaniechania). Przyjmuje się ponadto, że obowiązek obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc, że mu się ono nie należy (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 826/09). Dotyczy zarówno osoby, która została pouczona o okolicznościach, w jakich nie powinna pobierać świadczeń, jak też tej osoby, która uzyskała świadczenie na podstawie nieprawdziwych oświadczeń, dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia

w błąd instytucji zobowiązanej do wypłaty świadczenia. Ponadto dla uznania świadomego wprowadzenia organu w błąd przez stronę (bezrobotnego) istotne jest stwierdzenie, czy strona była świadoma, że fakty które zataiła, bądź co do których poświadczyła nieprawdę, były istotne dla sprawy, a zatem czy zdawała sobie sprawę

z ich znaczenia, co wiąże się z pouczeniem o tym, jakie okoliczności faktyczne są istotne dla rozstrzygnięcia indywidualnej i konkretnej sprawy oraz wyjaśnieniu zasad odpowiedzialności w przypadku nieuprawnionego korzystania ze świadczeń.

Sąd, w poprzednio wydanym wyroku wskazał też, że w niniejszej sprawie organy całkowicie pominęły istotną dla sprawy okoliczność, a mianowicie fakt, iż w dniu [...] marca 2016 r., tj. w dniu, w którym ustało zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej, skarżący złożył także wniosek o wpis w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej "zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej". Tak więc, w okresie od dnia rejestracji w charakterze bezrobotnego, tj. do dnia [...] stycznia 2016 r. do dnia [...] marca 2016 r. działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego podlegała, ujawnionemu w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, zawieszeniu, zaś od dnia [...] marca 2016 r. – na skutek wniosku skarżącego – działalność ta uległa zakończeniu (zaprzestaniu).

Tymczasem, ponownie procedując w tej samej sprawie, po ww. wyroku sądu administracyjnego, organy obu instancji nie stosując się do oceny prawnej i wskazań

w nim zawartych, przyjęły zupełnie inną podstawę materialnoprawną do wydania swoich rozstrzygnięć, tj. art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia

i instytucjach rynku pracy. Wskazały tym samym, że zachodzi zupełnie inna przesłanka zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Zgodnie bowiem z tym przepisem, za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach.

Organy ponownie procedując w sprawie po wyroku tutejszego Sądu miały zaś obowiązek, zgodnie z art. 7 i art. 77 k.p.a., wyjaśnienia w swoich decyzjach, czy zaistniała przesłanka z art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy do uznania, że pobrane przez skarżącego świadczenie pieniężne wypłacone zostało na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy. Organy obu instancji nie wyjaśniły powyższego, a jedynie ustaliły, że istnieje zupełnie inna podstawa prawna do orzeczenia obowiązku zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranego świadczenia. Zainicjowały w ten sposób postępowanie w nowej sprawie. W tych okolicznościach zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z oczywistym naruszeniem art. 153 P.p.s.a. mającym wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.