Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 1001/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /współautor uzasadnienia/, Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Asesor WSA apl. prok. Aleksandra Pokorska, Protokolant, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Starosta L., na podstawie art. 37 j, art. 37 l oraz art. 6 pkt 6 lit. "b" ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /tj. Dz.U. 2001r. Nr 6, poz. 56/ oraz art. 104 kpa odmówił M. P. przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż M. P. dokonał rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. Ś., w dniu [...]r. Wobec udokumentowania stażu pracy w wysokości [...] lat, Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w L. Ś. przyznał decyzją Nr [...] z dnia [...]r. prawo do zasiłku dla bezrobotnych na okres 12 miesięcy w wysokości 120% zasiłku podstawowego, zasiłek ten pobierał od dnia [...]r. do [...]r. W dniu [...]r. utracił status bezrobotnego z powodu podjęcia pracy. Ponownej rejestracji dokonał w dniu [...]r. przedkładając zaświadczenie z wykonywanej pracy na umowę zlecenie w okresie od [...]r. do [...]r., zasiłek dla bezrobotnych wypłacany był do dnia [...]r., ponieważ z dniem [...]r. podjął pracę krótkookresową. Kolejnej rejestracji M. P. dokonał w dni [...]r., przedstawiając zaświadczenie z wykonywanej pracy na umowę zlecenie w okresie od [...]-[...] roku. Z przedstawionych dokumentów wynika, iż w dniu rejestracji udokumentował ogółem [...] lat pracy, [...] m-cy i [...] dni. Z dniem [...] roku decyzją Nr [...] pozbawiono M. P. statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku z powodu krótkotrwałego zatrudnienia. W dniu kolejnej rejestracji [...] roku ogólny staż pracy wynosi [...] lat, [...] m-cy, [...] dni, w tym w warunkach szczególnych [...] lat, [...] m-cy i [...] dni.

W dniu [...] roku M. P. złożył wniosek o doliczenie aktualnie pobieranego zasiłku /w myśl ustawy, która obowiązywała do 31.12.2000 roku/ i przyznanie zasiłku przedemerytalnego.

Zgodnie z art. 37 j i 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu Dz.U. Nr 6 poz. 56 z 30.01.2001 roku prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługuje osobie spełniającej warunku do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli:

- posiada okres uprawniający do zasiłku 35 lat dla mężczyzn lub

- posiada okres uprawniający do zasiłku 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Z posiadanych w aktach świadectw pracy i zaświadczeń o wykonywaniu pracy w ramach umowy zlecenia ogólny staż M. P. wynosi [...] lat [...] miesięcy i [...] dni oraz w warunkach szczególnych [...] lat [...] miesięcy i [...] dni, dlatego też łączny staż pracy nie uprawnia do przyznania zasiłku przedemerytalnego.

Jednocześnie poinformowano M. P., że przepis pozwalający doliczać aktualnie pobierany zasiłek z dniem [...] roku utracił moc prawną.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. P. podniósł, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organu orzekającego dotyczącym odmowy doliczenia do ogólnego stażu pracy, okresu przebywania na zasiłku dla bezrobotnych.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Wojewoda D., powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego /tj.Dz.U. 2000, Nr 98, poz. 1071/ oraz art. 37 j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.10.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz.U. z 2001r. Nr 6, poz. 56/ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy z którego wynika, iż M. P. rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. Ś. jako osoba bezrobotna dokonał w dniu [...]r. W oparciu o przedłożone w dacie tej czynności dokumenty oraz staż pracy w wymiarze [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni - przyznano stronie prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...]r. na okres nieprzekraczający 12 miesięcy.

Decyzją z dnia [...]r. pozbawiono stronę z dniem [...]r. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z powodu podjęcia krótkotrwałego zatrudnienia. Po ustaniu zatrudnienia, M. P. dokonał drugiej rejestracji, mocą której z dniem [...]r. nabył status osoby bezrobotnej wraz z prawem do zasiłku od dnia [...]r. na okres skrócony o okres poprzednio pobieranego zasiłku.

Z dniem [...]r. bezrobotny po raz kolejny został wyłączony z ewidencji osób bezrobotnych z powodu podjęcia krótkotrwałej pracy sezonowej. Po jej ustaniu, z dniem [...]r. strona dokonała rejestracji nabywając uprawnienia zasiłkowe, niemniej z dniem [...]r. ponownie zgłosiła fakt podjęcia zatrudnienia, w związku z czym wydano kolejne orzeczenie o utracie uprawnień zasiłkowych.

Ostatniej rejestracji, M. P. dokonał w dniu [...]r. i z dniem [...]r. nabył prawo do zasiłku na okres 12 miesięcy skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu osoby bezrobotnej. Przedmiotową decyzję bezrobotny odebrał w dniu [...]r. i z uwagi na nie wniesienie środka zaskarżenia stała się ona ostateczna i prawomocna.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...]r. M. P. złożył w PUP w L. Ś. wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego, przy czym zwrócił się jednocześnie o doliczenie do posiadanego stażu pracy aktualnie pobieranego zasiłku.

W odpowiedzi na wniosek strony, Starosta L., decyzją z dnia [...]r. odmówił przyznania prawa do zasiłku, w uzasadnieniu podnosząc, że bezrobotny nie posiada wymaganego stażu pracy, aby nabyć powyższe uprawnienia.

Odnośnie stanu prawnego sprawy organ odwoławczy podniósł, iż jak wynika z akt sprawy, M. P., w dniu pierwszej rejestracji, tj. [...]r. udokumentował łączny staż pracy w wymiarze [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni. Staż ten uprawniał stronę do nabycia zasiłku dla bezrobotnych na okres nieprzekraczający 12 miesięcy.

Figurując w ewidencji organu zatrudnienia M. P. podejmował kolejno zatrudnienia:

1. od [...]r. do [...]r. w Fabryce Nawozów Fosforowych "A" w G. Ś. na podstawie umowy-zlecenia, z tego uwzględniono jako okres uprawniający do zasiłku okres od [...]-[...]r. z uwagi na wysokość osiąganego wynagrodzenia,

2. od [...]r. do [...]r. w Fabryce Nawozów Fosforowych "A" w G. Ś. na podstawie umowy-zlecenia, z tego uwzględniono okres od [...]-[...]r. z uwagi na wysokość osiąganego wynagrodzenia,

3. od [...]r. do [...]r. w ww. firmie na podstawie umowy o pracę, z czego cały okres został zaliczony jako okres uprawniający do zasiłku.

Staż pracy, uzupełniony w powyższy sposób, wyniósł na dzień ostatniej rejestracji, tj. [...]r. łącznie [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni, w tym w warunkach szczególnych [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni.

Z przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a w szczególności art. 37j wynika, iż zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli:

1. posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub

2. posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Z materiału dowodowego, zebranego w sprawie wynika bezspornie, iż M. P. legitymuje się stażem pracy w wymiarze niższym niż [...] lat. Wprawdzie przez okres prawie [...] lat wykonywał prace uznane w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach, niemniej przy braku "drugiej" części stażu nie spełnia normy zawartej w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, niezbędnej do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego. W tym stanie prawnym, organ I instancji zasadnie orzekł o odmowie przyznania tej formy zasiłku.

Organ II instancji wyjaśnia, iż w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, obowiązujących do dnia 31.12.2000r. istniał zapis zawarty w art. 37 l ust.l , który pozwalał do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego zaliczyć okres aktualnie pobieranego zasiłku. Przez aktualnie pobierany zasiłek przyjmowano, zgodnie z dyrektywami Krajowego Urzędu Pracy w W., zasiłek, który był wypłacany nieprzerwanie do dnia złożenia wniosku. A zatem u osób, które z tych czy innych przyczyn były wyłączane z ewidencji osób bezrobotnych, za aktualnie pobierany zasiłek uznawano ten, który został przyznany po dniu ostatniej rejestracji. Z akt sprawy wynika, że ostatnim zasiłkiem wypłacanym bezrobotnemu było świadczenie przyznane w dniu [...]r.

Zgodnie z powyższym istniała możliwość doliczenia stronie do stażu pracy, okresu zasiłkowego przyznanego po tej dacie, o ile M. P. złożyłby wniosek w odpowiednim terminie. Organ II instancji zauważa jednak, iż doliczenie do stażu pracy okresu od [...]r. do [...]r. byłoby niewystarczające aby nabyć prawo do zasiłku przedemerytalnego, ponieważ ogólny staż pracy wzrósłby do wymiaru [...] lat [...] miesięcy i [...] dni.

M. P. posiadałby prawo do zasiłku przedemerytalnego w sytuacji doliczenia do stażu pracy /[...] lat, [...] miesięcy i [...] dni/ posiadanego w dniu rejestracji, całego okresu pozostawania w ewidencji bezrobotnych, nie przerwanego krótkotrwałym zatrudnieniami. Fakt ten wydaje się co najmniej paradoksalny, ponieważ zmiana brzmienia, z dniem 01.01.2001r. przepisu art. 371 ust. 1 ustawy, ukarała jakoby osoby będące aktywnymi w poszukiwaniu pracy. Po pierwsze dlatego, że została wprowadzona bez okresu przejściowego, po drugie, że zaczęła mieć moc obowiązującą od razu z dniem 01.01.2001r. Instancja odwoławcza wyjaśnia, że na zaistnienie tego stanu prawnego oba organy orzekające nie miały żadnego wpływu, nadto jw. wspomniano, okres wprowadzenia w tym zakresie zmian w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie pozwolił na wstępne rozpropagowanie i zapoznanie osób bezrobotnych z mającymi nastąpić zmianami.

Mając na względzie przedstawiony wyżej stan faktyczny i prawny, organ II instancji nie widzi możliwości pozytywnego rozpatrzenia odwołania strony. W szczególności musiałby uznać za niebyłe wszystkie wydane po dniu rejestracji decyzje organu I instancji, regulujące uprawnienia strony jako osoby bezrobotnej, co równałoby się z obejściem prawa, zwłaszcza w kontekście podejmowania zatrudnienia i posiadania z tego tytułu świadectw pracy.

W skardze na powyższą decyzję M. P. zarzucił rażącą obrazę art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu "Rzeczypospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej" i wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż w całości potwierdza stan faktyczny opisany przez organ II instancji w decyzji z dnia [...]roku . Skarżący zgadza się również z zawartymi w tej decyzji wywodami co do obowiązującego przed 31 grudnia 2000r stanu prawnego oraz skutkami jakie i spowodowały przepisy wprowadzone po 1 stycznia 2001 roku.

Tym bardziej, że w pisemnym uzasadnieniu decyzji wyraźnie wskazano na nielogiczność wprowadzonych przepisów i ich ewidentnie krzywdzący charakter dla osób "będących aktywnymi w poszukiwaniu pracy".

Wojewoda D. wydając swoją decyzję wyjaśnił, że nawet wobec krytycznego spojrzenia na obowiązujące przepisy jest zmuszony stosować się do obowiązujących w tym zakresie ustaw.

Z taką argumentacją nie godzi się skarżący stwierdzając.

Aktem prawnym najwyższego rzędu w Rzeczpospolitej Polskiej jest tej Konstytucja. Wszystkie akty prawne, w tym również te w randze ustawy muszą być zgodne z treścią Konstytucji. Sądy, w tym również Najwyższy Sąd Administracyjny orzekają w oparciu o obowiązujące ustawy a więc także o Konstytucję. Mogą więc w treści wyroku odnieść się bezpośrednio do Konstytucji. Artykuł 2 Konstytucji stwierdza : " Rzeczpospolita jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej."

Sprawiedliwość społeczna nakazuje aby obywatel, który podejmuje samodzielne działania w celu poprawy swojej sytuacji życiowej znajdując choć na krótki okres pracę i który w tym czasie nie tylko pomaga sobie lecz również, choć na krótko odciąża budżet państwa rezygnując /czasowo/ z pobierania zasiłków, nie był karany "gorszym" "skutkiem" prawnym niż osoba o dokładnie takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej która takich inicjatyw nie podejmuje.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie. Odnośnie treści skargi wyjaśniono, iż organy zatrudnienia obowiązane są do ustalenia praw i obowiązków osób bezrobotnych w oparciu o przepisy aktualnie obowiązującego prawa, a w szczególności w oparciu o przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Kierując się tymi normami prawnymi zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy zasadnie odmówiły skarżącemu przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego z uwagi na niespełnienie przez niego warunków przewidzianych w art. 37 j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Jak wskazano w zaskarżonej decyzji do dnia [...]r. przepis art. 37 l, ust. 1 ustawy pozwalał na zaliczenie do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego okresu aktualnie pobieranego zasiłku. Z chwilą zmiany tego przepisu tj. od [...]r. ustawodawca wyłączył okres aktualnie pobieranego zasiłku z okresu, od którego uzależnione jest przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego. W zaistniałej sytuacji z przyczyn o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia skargi.

Jednocześnie organ odwoławczy stwierdza, że jest obowiązany stosować obowiązujące prawo, nie jest natomiast władny oceniać, czy nie pozostaje ono w sprzeczności w Konstytucją RP. Wobec legalności i zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wniosek o oddalenie skargi jest w pełni zasadny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm./.

Ustawa ta jednakże utraciła moc z chwilą wejścia w życie, z dniem 1 stycznia 2004r. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1271 /art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1271/.

Art. 97 § 1 tych Przepisów wprowadzających /.../ stanowi, że "Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi."

W świetle przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności decyzji z prawem materialnym oraz przepisami postępowania administracyjnego.

Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej, chyba że wynika to z przepisu prawa.

Skarga jest zasadna.

Problemem, na który zwrócił uwagę również organ odwoławczy jest to, czy do stażu pracy skarżącego należy wliczyć okres jego pozostawania w ewidencji bezrobotnych.

Z akt sprawy wynika, że:

-Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w L. Ś. uznał skarżącego za osobę bezrobotną od dnia [...]r. i przyznał prawo do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...]r. w wysokości określonej art. 24 ust. 3, 6 a i 6 b ustawy.

W jej uzasadnieniu wskazano, iż prawo do zasiłku przysługuje zgodnie z treścią art. 23 bezrobotnemu, który w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania łącznie przez okres co najmniej 365 dni pozostawał w stosunku pracy, wykonywał inne zatrudnienie osiągając co najmniej najniższe wynagrodzenie lub podlegał ubezpieczeniu społecznego z innego tytułu jeżeli podstawa wymiaru składki wynosiła co najmniej najniższe wynagrodzenie lub spełnia warunki określone w art. 23 ust. 2. "Prawo do zasiłku przyznaje się na okres nieprzekraczający 12 m-cy o ile nie zajdą okoliczności powodujące jego wcześniejszą utratę.

Pozbawienie statusu osoby bezrobotnej może nastąpić w sytuacjach określonych w ustawie.

-Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Starosta L. orzekł o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]r. i utracie prawa do zasiłku z dniem [...]r.

W motywach decyzji podano, iż z posiadanych dokumentów wynika, że skarżący podjął pracę sezonową krótkookresową.

Zgodnie z przepisami ustawy w takim przypadku następuje utrata statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku.

-Decyzją z dnia [...]r. nr [...] organ I instancji uznał M. P. z dniem [...]r. za osobę bezrobotną i przyznał prawo do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...]r. w wysokości [...] zł miesięcznie.

Organ orzekający stwierdził, że z przedstawionych w dniu rejestracji dokumentów wynika, że strona spełnia warunki określone w art. 25 ust. 11 ustawy.

-Decyzją z dnia [...]r. nr [...] orzeczono o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]r. i utracie prawa do zasiłku z dniem [...]r.

Organ I instancji wskazał, iż skarżący podjął pracę sezonową krótkookresową. W takim przypadku następuje utrata statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku.

-Decyzją z dnia [...]r. nr [...] organ orzekający uznał skarżącego z dniem [...]r. za osobę bezrobotną i przyznał prawo do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...]r. w wysokości 120% podstawowej wysokości zasiłku miesięcznie.

Jak stwierdził organ z przedstawionych w dniu rejestracji dokumentów wynika, że skarżący spełnia warunki określone w art. 25 ust. 11 ustawy.

-Decyzją z dnia [...]r. nr [...] organ I instancji orzekł o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]r. i utracie prawa do zasiłku z dniem [...]r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, iż skarżący podjął pracę sezonową, krótkookresową, co stanowi podstawę do utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku.

-Decyzją z dnia [...]r. nr [...] uznano skarżącego z dniem [...]r. za osobę bezrobotną i przyznano prawo do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...]r. w wysokości 120% podstawowej wysokości zasiłku miesięcznie.

W uzasadnieniu orzeczenia organ I instancji, stwierdził, że skarżący spełnia warunki określone w art. 25 ust. 11 ustawy.

Pozytywne rozstrzygnięcie postawionej wyżej kwestii zdaniem Wojewody D. nie jest możliwe w świetle obowiązującego stanu prawnego.

Oceny tej nie można podzielić.

Przepis art. 37 j ust. 1 cytowanej ustawy stanowi, że zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury jeżeli:

1. posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub

2. posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Definicję bezrobotnego zawiera przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, który stanowi, że bezrobotny oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2, nie zatrudnianą i nie wykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, z zastrzeżeniem lit. g), nie uczącą się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania /stałego lub czasowego/ powiatowym urzędzie pracy jeżeli:

a) ukończyła 18 lat, z wyjątkiem młodocianych absolwentów,

b) kobieta nie ukończyła 60 lat, a mężczyzna 65 lat,

c) nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej albo po ustaniu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności nie pobiera zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub wychowawczego,

d) nie jest właścicielem lub posiadaczem /samoistnym, lub zależnym/ nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe, lub nie podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe,

e) nie jest właścicielem lub posiadaczem /samoistnym lub zależnym/ gospodarstwa stanowiącego dział specjalny produkcji rolnej w rozumieniu przepisów podatkowych, chyba że dochód z działów specjalnych produkcji rolnej obliczony dla ustalenia podatku dochodowego od osób fizycznych, nie przekracza wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 2,0 ha przeliczeniowych, ustalonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o podatku rolnym, lub nie podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w takim gospodarstwie,

f) nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników lub zaopatrzenia emerytalnego,

g) jest osobą niepełnosprawną której stan zdrowia pozwala na podjęcie zatrudnienia co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie,

h) nie jest osobą tymczasowo aresztowaną lub nie odbywa kary pozbawienia wolności,

i) nie uzyskuje miesięcznie dochodu w wysokości przekraczającej połowę najniższego wynagrodzenia, z zastrzeżeniem lit. d),

j) nie pobiera na podstawie przepisów o pomocy społecznej, zasiłku stałego, stałego wyrównawczego, gwarantowanego zasiłku okresowego lub renty socjalnej.

Zasiłek, w myśl art. 2 ust. 1 pkt 23 ustawy, oznacza zasiłek dla bezrobotnych.

Prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastosowaniem art. 27, jeżeli:

1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniego zatrudnienia skierowania do prac interwencyjnych, robót publicznych lub na utworzone dodatkowe miejsce pracy oraz

2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowana, łącznie przez okres co najmniej 365 dni:

a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni, z zastrzeżeniem ust. 2 pkt 2,

b) wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą, jeżeli osiągał z tego tytułu dochód w wysokości co najmniej najniższego wynagrodzenia,

c) wykonywał pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, jeżeli podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej najniższego wynagrodzenia,

d) podlegał ubezpieczeniu społecznemu lub zaopatrzeniu emerytalnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy, jeżeli podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub zaopatrzenie emerytalne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej najniższe wynagrodzenie,

e) wykonywał pracę w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, jeżeli podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej najniższego wynagrodzenia,

f) wykonywał pracę w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub w spółdzielni kółek rolniczych /usług rolniczych/, będąc członkiem tej spółdzielni, jeżeli podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej najniższego wynagrodzenia,

g) opłacał składkę na Fundusz Pracy w związku z zatrudnieniem za granicą u pracodawcy zagranicznego.

Do 365 dni o których mowa w ust. 1 pkt 2 zalicza się również okresy:

1) zasadniczej służby wojskowej, nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, przeszkolenia wojskowego absolwenta szkół wyższych, służby wojskowej pełnionej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, ćwiczeń wojskowych, okresowej służby wojskowej oraz zasadniczej służby w obronie cywilnej i służby zastępczej,

2) urlopu wychowawczego, udzielonego na podstawie odrębnych przepisów,

3) pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, świadczenia rehabilitacyjnego oraz przypadające po ustaniu zatrudnienia, wykonywania innej pracy zarobkowej albo zaprzestania prowadzenia pozarolniczej działalności - okresy pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub opiekuńczego, jeżeli podstawę wymiaru tych zasiłków stanowiła kwota w wysokości co najmniej najniższego wynagrodzenia,

4) nie wymienione w ust. 1 pkt 2, za które opłacana była składka na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy lub zaopatrzenie emerytalne i Fundusz Pracy, jeżeli podstawę wymiaru składki stanowiła kwota wynosząca co najmniej najniższe wynagrodzenie,

5) okres, za który przyznano odszkodowanie z tytułu niezgodnego z przepisami rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy /stosunku służbowego/ oraz okres, za który wypłacono pracownikowi odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę. /art. 23 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a-g; ust. 2 pkt 1-5 ustawy/.

Z kolei stosownie do art. 24 ust. 4 ustawy "Do okresu uprawniającego do zasiłku, od którego zależy wysokość i okres pobierania zasiłku, zalicza się również okresy pobierania, na podstawie przepisów o pomocy społecznej, gwarantowanego zasiłku okresowego okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego młodocianych pracowników, okres zatrudnienia za granią osoby, która przesiedliła się do kraju na warunkach repatriacji w rozumieniu przepisów o obywatelstwie polskim oraz okresy urlopu bezpłatnego, udzielonego na podstawie przepisów w sprawie bezpłatnych urlopów dla matek pracujących, opiekujących się małymi dziećmi, innych udzielonych w tym celu urlopów bezpłatnych, a także okresy niewykonywania pracy przed dniem 8 czerwca 1968r. stanowiące przerwę w zatrudnieniu spowodowaną opieką nad dzieckiem. /../.

Przepis art. 37 l ust. 1 w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2000r. stanowił, iż "Prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego przysługuje na wniosek osobie, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku lub zasiłku przedemerytalnego posiadała lub spełniła warunki do ich nabycia; do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego zalicza się okres aktualnie pobieranego zasiłku."

Jak już wyżej wskazano decyzją z dnia [...]r,. nr [...] organ I instancji orzekł o uznaniu skarżącego z dniem [...]r. za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...]r. w wysokości 120% podstawowej wysokości zasiłku miesięcznie.

Staż pracy skarżącego w dniu podjęcia powyższej decyzji wyniósł łącznie [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni, w tym w warunkach szczególnych [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni.

Przedstawiony stan prawny wskazujący okresy wliczane do stażu pracy od którego uzależniono przyznanie zasiłku obejmujący też normę prawną, pozwalającą wliczyć do tego stażu okres aktualnie pobieranego zasiłku uzasadnia uwzględnienie także wcześniejszych okresów zasiłkowych.

W świetle przyjętego orzecznictwa sądowego stanowisko organu nie jest zasadne. Otóż przypomnieć należy, że pod rządami ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnień u i bezrobociu /Dz. U. Nr 106, poz. 457/ powstawały liczne wątpliwości prawne na tle stosowania art. 20 ust. 2 pkt 7 tej ustawy, który znosił wymaganie posiadania stażu zasiłkowego /pozostawania w zatrudnieniu lub w stosunku ubezpieczenia społecznego co najmniej przez 180 dni/. Przewidywał on, że warunku określonego w art. 20 ust. 1 pkt 2 tej ustawy nie stosuje się do bezrobotnych, którzy po okresie pobierania zasiłku lub zasiłku szkoleniowego podjęli pracę, lecz z przyczyn dotyczących zakładu pracy nie przepracowali 180 dni, jeżeli w terminie 7 dni od dnia rozwiązania umowy o pracę zarejestrowali się we właściwym rejonowym urzędzie pracy; dotyczyło to również bezrobotnych, którzy podjęli pracę w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych. Właśnie ten przepis stał się źródłem wątpliwości zgłoszonych przez Rzecznika Praw Obywatelskich. Wyjaśniła je podjęta w dniu 16 lipca 1992r. w składzie siedmiu sędziów uchwała Sądu Najwyższego, sygn. I PZP 41/92 /OSNCP 1992, z. 12 poz. 213/. W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy powiedział min., co następuje:"(...) jeżeli nie upłynął jeszcze okres zasiłkowy, to do oceny uprawnień bezrobotnego nie ma zastosowania ani art. 20 ust. 1 pkt 2 cyt ustawy, ani też jej art. 20 ust. 2 pkt 7, lecz ogólna zasada, że prawo do tego samego zasiłku /dla tej samej osoby/ nabywa się tylko jeden raz, chyba że zachodzi jeden z przypadków ujętych w art. 22 cyt. ustawy. Jeżeli jest to bowiem ten sam zasiłek, przysługujący tej samej osobie, a więc gdy zachodzi tożsamość zasiłku, to trudno zrozumieć, dlaczego po spełnieniu przez nią przewidzianych w przepisie przesłanek ma ona wymagania te spełnić ponownie w trakcie realizacji świadczenia, jeżeli - tak jak jest to w sytuacjach ujętych w art. 22 cyt. ustawy - nie przemawiają za tym jakieś szczególne okoliczności. Zawieszenie /wstrzymanie realizacji/ prawa do zasiłku oznacza, że nie zachodzi potrzeba ponownego nabywania do niego prawa. Natomiast jego utrata - jak ma to miejsce w części przypadków określonych w art. 22 cyt ustawy - uzasadnia sformułowanie wymagania ponownego jego nabywania /.../".

W uchwale NSA z dnia 19 czerwca 2000r. OPS 9/00, /ONSA 2001r. nr 1, poz. 5/ przyjęto, że aczkolwiek inny był obowiązujący wówczas stan prawny, nadal aktualne pozostałyby rozważania Sądu Najwyższego dotyczące "tożsamości zasiłku". W treści tej uchwały podniesiono, że art. 25 ustawy, regulujący okresy pobierania zasiłku, w ust. 11 stanowi, że bezrobotny, który w okresie posiadania prawa do zasiłku utracił status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności lub uzyskiwania dochodu w wysokości przekraczającej połowę najniższego wynagrodzenia miesięcznie i zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny w ciągu siedmiu dni od dnia ustania zatrudnienia, zaprzestania wykonywania innej pracy zarobkowej, prowadzenia pozarolniczej działalności lub osiągania dochodu przekraczającego połowę najniższego wynagrodzenia miesięcznie, posiada prawo do zasiłku na czas skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego. Z mocy art. 25 ust. 11a omawianej ustawy przepis ust. 11 tego artykułu stosuje się odpowiednio w razie powołania i zwolnienia z zasadniczej służby wojskowej, nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, przeszkolenia wojskowego absolwentów szkół wyższych, służby wojskowej pełnionej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, ćwiczeń wojskowych, okresowej służby wojskowej oraz zasadniczej służby w obronie cywilnej i służby zastępczej. Powyższe przepisy szczegółowo precyzują, jakie grupy bezrobotnych /którzy utracili status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z przyczyn w przepisach tych ściśle określonych/ mają - po spełnieniu obowiązku ponownej rejestracji w terminie 7 dni - prawo do zasiłku na czas skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego. Dla tych grup bezrobotnych jest to w istocie ten sam zasiłek, do którego nabyli już prawo, a więc zachodzi "tożsamość zasiłku". Podkreślono, że ten racjonalny zamysł ustawodawcy miał na celu zachęcenie bezrobotnych korzystających z prawa do zasiłku do zwiększonej aktywności w poszukiwaniu zatrudnienia, gwarantując im jednocześnie pełną realizację prawa do wykorzystania "pozostałej części" już wcześniej przyznanego zasiłku /prawo do zasiłku na czas skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego/.

Powyższe oznacza, że organ powinien ponownie przeanalizować uprawnienia skarżącego do zasiłku przedemerytalnego, uwzględniając wskazaną przez Sąd interpretację, iż w rozważanej sytuacji jest to w istocie ten sam kilkakrotnie zawieszany zasiłek, do którego nabył wcześniej prawo, a więc zachodzi "tożsamość zasiłku".

Stąd też, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, należało orzec jak w sentencji wyroku.

Sąd nie orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji gdyż jako orzeczenie negatywne, nie ma ona przymiotu wykonalności /art. 152 - Prawo o postępowaniu /.../.