Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 735/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 1, art. 255
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 1 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z.O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 340/12 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 27 lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w 2006 r. postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

We wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 27 lutego 2012 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w 2006 r., skarżący podał, że otrzymuje rentę w wysokości 401,25 zł i nie posiada innych źródeł dochodów. Skarżący jest osobą niepełnosprawną, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz córką. Nie posiada żadnych nieruchomości, ani majątku.

Zarządzeniem Sędziego z dnia 24 czerwca 2013 r. wezwano skarżącego do przedstawienia szeregu dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego oraz dochodów, a także do złożenia dodatkowych wyjaśnień w sprawie.

Postanowieniem z dnia 19 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił skarżącemu przyznania prawa we wnioskowanym zakresie, wskazując, że wnioskodawca, pomimo wezwania, nie nadesłał żadnych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową. W konsekwencji Sąd nie mógł ustalić rzeczywistych zdolności finansowych skarżącego i wniosek oddalił.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie, argumentując, że nie był w stanie przedstawić wszystkich żądanych dokumentów w zakreślonym terminie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do przepisu art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej, jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (por. art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. postanowienie z dnia 4 stycznia 2011 roku w sprawie o sygn. akt II FZ 681/10) z art. 246 P.p.s.a. wynika, iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 252 §1 P.p.s.a, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Warunkiem przyznania omawianego uprawnienia procesowego jest przedstawienie przez wnioskodawcę w sposób nie budzący wątpliwości swej sytuacji rodzinnej i majątkowej, na podstawie której Sąd będzie mógł dokonać oceny zaistnienia w konkretnej sprawie przesłanek przyznania prawa pomocy. W sytuacji gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, Sąd ma możliwość wezwania strony do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenie lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. (por. art. 255 P.p.s.a.).

Odnosząc powyższe rozważania od okoliczności rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przyznanie wnioskowanego uprawnienia procesowego mogło nastąpić jedynie na podstawie klarownie przedstawionego przez stronę stanu faktycznego sprawy wpadkowej, w zakres którego wchodzi sytuacja majątkowo-rodzinna wnioskodawcy ujmowana w jej całokształcie. Tymczasem w piśmie stanowiącym odpowiedź na wezwanie w trybie art. 255 P.p.s.a., wnioskodawca zawarł jedynie ogólnikowe twierdzenia, nie poparte żadnymi dokumentami źródłowymi. Nienadesłanie przez skarżącego wskazanych w wezwaniu dokumentów, uniemożliwiało Sądowi pierwszej instancji przeprowadzenie rzetelnej analizy sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W tym stanie rzeczy Sąd zasadnie wniosek oddalił, bowiem skarżący nie wykazał okoliczności, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Ponadto wskazać należy, że w piśmie z dnia 9 lipca 2013 r. podatnik nie powołał żadnych okoliczności, które uniemożliwiły mu zgromadzenie i nadesłanie żądanych dokumentów. Termin, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. nie jest terminem ustawowym i podatnik mógł wnosić o jego wydłużenie, czego jednak nie uczynił.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a.