Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 13/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 6 ust. 4, art. 7 ust. 1, art. 27f ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1509
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst. jedn,

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński (spr.), Krzysztof Kandut, Protokolant starszy specjalista Anna Oklecińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2020 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz określenie wysokości nadpłaty za 2018 r. uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej – organ odwoławczy, Dyrektor IAS) decyzją z dnia [...] r. nr [...] ([...]), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm. - dalej o.p.) oraz przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1509 z późn. zm. - dalej u.p.d.o.f.), po rozpoznaniu odwołania S. K. (dalej – Strona, Skarżący, Podatnik), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. (dalej – organ I instancji, Naczelnik US) z dnia [...] r. nr [...], którą określono:

– wysokość dochodu w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. w kwocie [...] zł,

– wysokość nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. w łącznej kwocie [...] zł, na którą składa się:

• kwota [...] zł, stanowiąca różnicę pomiędzy sumą zaliczek pobranych przez organ rentowy, a podatkiem należnym oraz

• kwota [...] zł, stanowiąca różnicę pomiędzy kwotą przysługującego odliczenia z tytułu ulgi na dzieci, a kwotą odliczoną w decyzji.

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 26 lutego 2019 r. Skarżący złożył - za pomocą środków komunikacji elektronicznej - zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku

podatkowym 2018 - PIT-37, wybierając preferencyjny sposób opodatkowania przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci, w którym określił podatek należny w wysokości [...] zł i łączną kwotę zwrotu w wysokości [...] zł. Jednocześnie Podatnik - w złożonym razem z zeznaniem załączniku PIT/O - wykazał, że przysługuje mu za cały rok podatkowy ulga na trojkę małoletnich dzieci, w łącznej kwocie [...] zł.

Następnie w dniu 9 kwietnia 2019 r. wpłynęła złożona drogą elektroniczną korekta zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2018 r. - PIT-37, w której Podatnik - zostając przy preferencyjnym sposobie opodatkowania przewidzianym dla osób samotnie wychowujących dzieci - wykazał kwoty przychodu, dochodu, zaliczek pobranych przez płatnika oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne większe od wykazanych w pierwotnym zeznaniu podatkowym. Jednocześnie, kolejny raz określając podatek należny w wysokości [...] zł, Skarżący odliczył od podatku składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie [...] zł oraz ulgę z tytułu wychowywania dzieci w kwocie [...] zł, tym razem wykazując w załączniku PIT/O, że ulga ta przysługuje na piątkę małoletnich dzieci, w łącznej kwocie [...] zł. W korekcie tej Podatnik wykazał łączną kwotę zwrotu w wysokości [...] zł.

Z kolei w dniu 10 kwietnia 2019 r. wpłynęła następna elektroniczna korekta zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2018 r. - PIT-37 (wraz z załącznikiem PIT/O), w której Skarżący ponownie określił, przy zastosowaniu wspomnianego preferencyjnego sposobu opodatkowania, podatek należny w wysokości [...] zł. Tym razem jednak Podatnik odliczył od podatku składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie [...] zł (tj. o 1 zł mniejszej niż poprzednio) oraz ulgę z tytułu wychowywania dzieci w kwocie [...] zł (tj. o [...] zł większej niż poprzednio). Zarazem w załączniku PIT/O podtrzymał, że przysługuje mu ulga na piątkę małoletnich dzieci, w łącznej kwocie [...] zł, jednakże w tej korekcie wykazał łączną kwotę zwrotu w wysokości [...] zł.

W dniu 21 maja 2019 r. Skarżący w związku z korektą PIT-37 za 2018 r. przedłożył kserokopie:

– wyroku Sądu Okręgowego w K. - Wydział [...]Cywilny Rodzinny - z dnia [...] r. sygn. akt [...], w sprawie o ustalenie ojcostwa,

– postanowienia Sądu Rejonowego [...] w K. - Wydział [...] Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] r. sygn. akt [...] w sprawie o zmianę zarządzeń wychowawczych odnośnie małoletnich: O. K., W. K. i K. L.,

– odpisu skróconego aktu urodzenia K. L.,

– odpisu skróconego aktu urodzenia O. K.,

– odpisu skróconego aktu urodzenia W. K.,

– odpisu skróconego aktu urodzenia A. K.,

– odpis skróconego aktu urodzenia M. K.

Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik US wszczął wobec Podatnika postępowanie podatkowe w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 r. W jego motywach wskazano, że Skarżący w złożonej korekcie zeznania podatkowego za 2018 r. niesłusznie doliczył do swoich dochodów, dochody małoletniego dziecka – K. L.

Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego organ I instancji decyzją z dnia [...]r. określił Podatnikowi wysokość dochodu za 2018 r. w kwocie [...] zł oraz wysokość nadpłaty za ten rok podatkowy w łącznej kwocie [...] zł, bez prawa do preferencyjnego rozliczenia przychodów/dochodów oraz bez możliwości doliczenia do jego dochodu, dochodu małoletniej K. L.

W uzasadnieniu Naczelnik US wskazując m.in. na art. 6 ust. 4 pkt 1, art. 7 ust. 1 i art. 27f ust. 1 u.p.d.o.f. zakwestionował zarówno możliwość skorzystania przez Skarżącego z preferencyjnego sposobu obliczenia podatku przewidzianego dla osób samotnie wychowujących dzieci, doliczenia do jego dochodu, dochodu małoletniej K. L., uzyskanego z tytułu renty rodzinnej przyznanej jej po śmierci domniemanego ojca

– Z. L., jak i skorzystania z ulgi na dziecko w stosunku do K. L.

Odnosząc przytoczone uregulowania do stanu faktycznego sprawy organ I instancji stwierdził, że wyrokiem Sądu Rejonowego [...] w K. z dnia [...]r. sygn. akt [...] Podatnik został ustalony ojcem małoletniej K. L. Jednocześnie z uwagi na fakt, że Skarżący wniósł apelację od tego wyroku, przedmiotowe orzeczenie stało się prawomocne z dniem [...] r. - Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] oddalił apelację Podatnika. Tym samym, w ocenie Naczelnika US, dopiero od momentu uprawomocnienia się ostatnio powołanego orzeczenia, tj. od dnia [...] r., Podatnik nabył władzę rodzicielską nad małoletnią K. L. W tej sytuacji skoro w 2018 r. Skarżący nie spełniał przesłanek wynikających z art. 7 ust. 1 oraz art. 27f ust. 1 u.p.d.o.f., to nie mógł doliczyć do swoich dochodów, dochodu uzyskanego w 2018 r. przez małoletnią K. L., jak również skorzystać w stosunku do niej z tzw. "ulgi prorodzinnej".

Z kolei dokonując oceny w zakresie wybranego przez Skarżącego sposobu opodatkowania dochodów, tj. przewidzianego dla osób samotnie wychowujących dzieci stwierdzono, że z materiału dowodowego wynika, że w 2018 r. Podatnik pozostawał w nieformalnym związku z partnerką – A. W., z którą tworzył rodzinę, prowadził wspólne gospodarstwo domowe i wychowywał pięcioro małoletnich dzieci. Zatem, w opinii organu I instancji, nie przysługuje Skarżącemu prawo do opodatkowania uzyskanych w 2018 r. dochodów w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci.

W końcowej części decyzji wskazano, że w związku z tym, iż Podatnikowi w dniu [...] r. została zwrócona kwota nadpłaty w wysokości [...] zł ([...] zł + [...] zł), wynikająca z pierwotnego zeznania podatkowego PIT-37 złożonego w dniu 26 lutego 2019 r., do zapłaty pozostaje zaległość podatkowa za 2018 r. w wysokości [...] zł według wyliczenia [...] zł - [...] zł (wysokość podatku należnego podana przez ZUS to [...] zł, a pobrane zaliczki na podatek wyniosły [...] zł. Tymczasem Podatnik błędnie w zeznaniu wskazał różnicę pomiędzy sumą zaliczek pobranych przez płatnika a podatkiem należnym jako kwotę [...] zł)

W odwołaniu z dnia 4 września 2019 r. Podatnik podkreślił, że to on jest ojcem O., W. i K. A. W. natomiast została ustanowiona opiekunem prawnym jego córki K. na czas toczącego się postępowania sądowego. Było to konieczne, gdyż jak zauważył Podatnik, był on stroną postępowania, które dotyczyło jego córki. W dalszej części odwołania Skarżący oznajmił, że decyzja jest dla niego niezrozumiała, ponieważ organ I instancji posługuje się przepisami, których treść nie jest mu znana. Stanął także na stanowisku, że ulga podatkowa przysługuje na każde dziecko niezależnie od tego, czy jest ono wychowane przez jednego, czy oboje rodziców. Końcowo wyraził pogląd, że absurdem jest naliczanie mu zaległości podatkowej, skoro to jemu należny jest zwrot podatku.

Organ odwoławczy zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Po przedstawieniu przebiegu postępowania w sprawie organ odwoławczy stwierdził, iż istotą sporu jest odpowiedź na trzy pytania, tj. czy w zaistniałym stanie faktycznym Podatnikowi przysługuje prawo do:

1) rozliczenia z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 r. na zasadach preferencyjnych, jako osobie samotnie wychowującej dzieci,

2) doliczenia do swoich dochodów za 2018 r., dochodu małoletniego dziecka K. L.,

3) skorzystania z tzw. ulgi prorodzinnej na małoletnią K. L.

Zajmując się pierwszym zagadnieniem organ odwoławczy uznał, że analiza art. 6 ust. 4, ust. 8, ust. 9 i ust. 10 u.p.d.o.f. prowadzi do wniosku, iż prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci uzależnione jest od spełnienia łącznie następujących warunków:

1) posiadania statusu osoby samotnie wychowującej dziecko,

2) wychowywania w roku podatkowym dzieci (dziecka),

3) nie uzyskiwania przez pełnoletnie dzieci (dziecko) dochodów (z wyjątkiem przewidzianych ustawą),

4) wyrażenia wniosku o rozliczenie na preferencyjnych warunkach w rocznym zeznaniu podatkowym, złożonym w ustawowym terminie przewidzianym do jego składania.

Tymczasem, jak zauważył Dyrektor IAS, w 2018 r. Skarżący pozostawał w nieformalnym związku z partnerką – A. W., z którą de facto tworzył rodzinę, tj. wspólnie zamieszkiwał, prowadził wspólne gospodarstwo domowe, jak i wspólnie wychowywał pięcioro małoletnich dzieci: O. K., K. L., W. K., A. K. i M. K.. Wobec powyższego, w ocenie organu odwoławczego, wbrew zasadom logiki byłoby twierdzenie, że w 2018 r. Podatnik samotnie wychowywał dzieci. Zatem prawidłowym jest stanowisko, że skoro w 2018 r. Skarżący nie był osobą samotnie wychowującą dzieci, to nie mogą mieć zastosowania do dochodów osiągniętych przez niego w 2018 r. preferencyjne zasady opodatkowania, określone w art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f.

Następnie Dyrektor IAS stanął na stanowisku, że Skarżący stał się ojcem małoletniej K. L. od dnia [...] r., tj. z dniem uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego [...] w K. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...]r. sygn. akt [...], którym ustalono, że Podatnik jest ojcem K. L. i nadano jej nazwisko K. Nastąpiło to w dacie [...] r., kiedy to Sąd Okręgowy w K. Wydział [...] Cywilny Rodzinny, wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] oddalił apelację Skarżącego. W myśl natomiast art. 93 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej – k.r.i.o.) osoba, której rodzicielstwo zostało ustalone, nabywa władzę rodzicielską z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. Nie jest potrzebne w tym przedmiocie odrębne orzeczenie sądu. Mając na uwadze powyższe, według Dyrektora IAS, Skarżący w 2018 r. nie był uprawniony do doliczenia do własnego dochodu uzyskanego w tym roku podatkowym, dochodu małoletniej K. L. (obecnie K.), gdyż nie posiadał nad małoletnią władzy rodzicielskiej.

Z tych samych powodów Dyrektor IAS przyjął, że Podatnikowi (z uwagi na fakt, że władzę rodzicielską nad K. L. nabył dopiero z dniem [...] r.) w rozliczeniu za 2018 r. nie przysługiwała mu prawo do skorzystania z odliczenia od podatku, na podstawie art. 27f u.p.d.o.f., tzw. ulgi prorodzinnej, w stosunku do małoletniej K. L. (obecnie K.).

Końcowo organ odwoławczy odnosząc się do stwierdzenia Skarżącego dotyczącego rzekomej "niejasności" decyzji organu I instancji, z uwagi na użyte w niej "artykuły" zauważył, że podatnik obowiązany jest do postępowania zgodnego z prawem,

w tym do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych określonych w ustawie.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze z dnia 18 grudnia 2019 r. Podatnik wskazał, że posiada status cywilny "wdowca" i żyje w związku z partnerką A. W. Nie są oni jednak małżeństwem. Jak następnie wskazał Podatnik, A. W. jest opiekunem prawnym dla jego córki K. i chciała opodatkować się razem z nią. Organ podatkowy odmówił jej takiej możliwości twierdząc, że prawo to przysługuje wyłącznie rodzicom. Następnie Skarżący podniósł, że od [...] r. posiada pieczę nad córką K., a od [...] r. jej opiekunem prawnym jest A. W. Według Podatnika, skoro badania potwierdziły jego ojcostwo, to jest rodzicem swojej córki od urodzenia, a pomieszkują razem od lipca 2016 r. Zakwestionował także rzetelność działań organu podatkowego, który pomimo rozliczenia jego dochodów wraz z córką, obciążył go następnie kwotą [...] zł.

Organ podatkowy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić należało, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Spór pomiędzy stronami sprowadza się do trzech kwestii. Pierwsza z nich dotyczy tego, czy Podatnik był w 2018 r. uprawniony do skorzystania z preferencyjnej metody opodatkowania dochodu, jako osoba samotnie wychowująca dzieci. Drugie zagadnienie związane jest z tym, czy Skarżący we wspomnianym roku podatkowym posiadał prawo doliczenia do dochodu, dochodów uzyskanych przez małoletnią K. L. (obecnie K.). Ostatnia wątpliwość związana jest z tym, czym Podatnik w odniesieniu do K. L. mógł skorzystać z tzw. ulgi prorodzinnej.

Przystępując do wyjaśnienia pierwszego ze wskazanych zagadnień należy podnieść, że warunki skorzystania z opodatkowania dochodu jako osoby samotnie wychowującej dzieci określone zostały co do zasady w art. 6 ust. 4, ust. 8-10 u.p.d.o.f. Z punktu widzenia niniejszej sprawy wystarczającym jest odwołanie się do treści art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. Stanowi on, że od dochodów rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1 u.p.d.o.f., będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1) małoletnie,

2) bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3) do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b, w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek określonej w art. 27 ust. 1b pkt 1 oraz stawki podatku, określonej w pierwszym przedziale skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej;

- podatek może być określony, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie.

Przyjmuje się, że z istoty pojęcia "osoby samotnie wychowującej dziecko" wynika, że jest to osoba, która w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sama (bez udziału drugiej osoby) zajmuje się wychowywaniem dziecka, stale troszczy się o jego byt materialny i rozwój emocjonalny. Ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych od spełnienia m.in. warunku samotnego wychowywania w roku podatkowym dzieci (dziecka). Jednocześnie przepis art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dziecko/dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dziecko/dzieci samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców. W konsekwencji, podatnikowi przysługuje prawo do jej zastosowania, jeśli spełni warunki dla niej określone, a w szczególności, jeśli spełnia wymogi definicji osoby samotnie wychowującej dziecko, a także jeśli w trakcie roku podatkowego faktycznie samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców, wychowywał dziecko/dzieci (zob. R. Kowalski [w:] PIT. Komentarz do wybranych przepisów, Gdańsk 2020, art. 6). W judykaturze prezentowany jest pogląd, że "Skoro podatniczka wychowuje dziecko wspólnie z konkubentem, to nie "samotnie", nawet jeśli literalne brzmienie definicji zawarte w analizowanym przepisie może prowadzić do odmiennych wniosków" (wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2018 r. sygn. akt II FSK 1642/16, Lex nr 2509153).

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy bezspornym jest, że Podatnik w 2018 r. pozostawał w nieformalnym związku z A. W. Z partnerką tą prowadził wspólne gospodarstwo domowe oraz wychowywał pięcioro małoletnich dzieci, z których dwójka pochodziła ze wspomnianego związku, tj. A. K. oraz M. K. Faktów tych nie kwestionuje Podatnik. W tej sytuacji bez wątpienia Skarżący nie może być zakwalifikowany do grona osób samotnie wychowujących dziecko/dzieci. Konsekwencją tego jest to, że Skarżący nie był uprawniony do skorzystania z preferencyjnej metody opodatkowania dochodu określonej w art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. Prawidłowo więc organy podatkowe zanegowały zasadność zgłoszonego przez Podatnika w zeznaniu rocznym sposobu rozliczenia podatku jako osoby samotnie wychowującej dzieci.

Przechodząc do drugiego zagadnienia dotyczącego wspólnego opodatkowania dochodów Podatnika połączonych z dochodem K. L. wskazać przyjdzie, że w myśl art. 7 ust. 1 u.p.d.o.f. dochody małoletnich dzieci własnych i przysposobionych, z wyjątkiem dochodów z ich pracy, stypendiów oraz dochodów z przedmiotów oddanych im do swobodnego użytku, podlegające opodatkowaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dolicza się do dochodów rodziców, chyba że rodzicom nie przysługuje prawo pobierania pożytków ze źródeł przychodów dzieci.

Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, iż prawo to przysługuje tylko i wyłącznie rodzicom. Dochody dzieci małoletnich nie podlegają natomiast łączeniu z dochodami ich opiekunów prawnych niebędących ich rodzicami ani przysposabiającymi (zob. A. Bartosiewicz, R. Kubacki [w:] A. Bartosiewicz, R. Kubacki, PIT. Komentarz, wyd. V, LEX 2015, art. 7). Aby rodzice mogli doliczyć do swoich dochodów, dochód małoletniego dziecka muszą dysponować wobec niego władzą rodzicielską. Co do zasady władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom (art. 93 § 1 k.r.i.o.). Jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd w wyroku ustalającym pochodzenie dziecka może orzec o zawieszeniu, ograniczeniu lub pozbawieniu władzy rodzicielskiej jednego lub obojga rodziców (art. 93 § 2 k.r.i.o.). Zatem mężczyzna, którego ojcostwo zostało ustalone przez sąd, uzyskuje ex lege władzę rodzicielką, chyba że ze względu na dobro dziecka sąd zdecyduje np. o jej ograniczeniu.

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że córka K. urodziła się w czasie trwania małżeństwa poprzedniej partnerki Podatnika – A. L. ze

Z. L. Małżeństwo to trwało od 1990 r. do [...] r., kiedy to ustało wskutek śmierci Z. L. Jednak w tym samym okresie, tj. od 2005 r. A. L. pozostawała już w związku ze Skarżącym. Zwrócić należy uwagę, że ze związku tego pochodzą O. i W., których ojcostwo zostało uznane przez Skarżącego. Następnie Sąd Rejonowy [...] w K. postanowieniem z dnia [...] r. o sygn. akt [...] pozbawił władzy rodzicielskiej A. L. na córkami: K., O. oraz W. W dalszej kolejności ten sam Sąd Rejonowy [...] w K. wyrokiem z dnia [...] r. o sygn. akt [...] ustalił, że Podatnik jest ojcem małoletniej K. L. W punkcie 2 tego orzeczenia na mocy art. 891 k.r.i.o. sąd nadał małoletniej K. L. nazwisko "K.". Od wyroku tego Podatnik wniósł apelację zaskarżając jedynie jego pkt 2, a więc część dotyczącą nadania jego córce nazwiska "K.". Apelacja ta został oddalona przez Sąd Okręgowy w K. Wydział [...] Cywilny Rodzinny na mocy wyroku z dnia [...] r. sygn. akt [...].

Organy podatkowe obu instancji przyjęły na podstawie powyższych ustaleń, że Podatnik uzyskał władzę rodzicielską dopiero z dniem wydania orzeczenia przez Sąd Okręgowy w K., gdyż w dacie tej uprawomocnił się wyrok Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] r. sygn. akt [...]. W konsekwencji, zdaniem organów, Skarżący w roku 2018 nie posiadał władzy rodzicielskiej względem K. L. Tym samym nie mógł skorzystać z uprawnienia wynikającego z art. 7 ust. 1 u.p.d.o.f.

Stanowisko to nie zasługuje na aprobatę. Otóż organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie nie uwzględniły art. 363 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1575 – dalej k.p.c.), który określa warunki prawomocności orzeczenia. Jego § 1 stanowi, że orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy lub inny środek zaskarżenia. Ustawodawca w art. 363 § 2 k.p.c. wskazał, że jeżeli zaskarżono tylko część orzeczenia, staje się ono prawomocne w części pozostałej z upływem terminu do zaskarżenia, chyba że sąd drugiej instancji może z urzędu rozpoznać sprawę także w tej części. Odnosząc to do stanu faktycznego sprawy podkreślić należy, że Podatnik zakwestionował wyrok Sądu Rejonowego wyłącznie w części dotyczącej pkt 2, tj. nadania jego córce nazwiska "K.". W takim też zakresie Sąd Okręgowy badał prawidłowość orzeczenia pierwszoinstancyjnego. Zatem wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] r. co do ustalenia ojcostwa Podatnika uprawomocnił się w 2018 r. Oznacza to, że Skarżący wtedy też uzyskał władzę rodzicielską nad małoletnią córką K. Z tych względów bezzasadnie uznano w zaskarżonej decyzji, że dochód córki K. nie może zostać doliczony do dochodu Skarżącego na zasadzie art. 7 ust. 1 u.p.d.o.f. ze względu na brak jego władzy rodzicielskiej w 2018 r.

W oparciu o powyższą okoliczność organ podatkowy odmówił również Podatnikowi prawa do tzw. ulgi prorodzinnej (art. 27f ust. 1 u.p.d.o.f.) względem córki K. Organ uznał bowiem, że skoro Skarżący w 2018 r. nie sprawował władzy rodzicielskiej na małoletnią córką K., to nie spełnia warunków do skorzystania ze wspomnianej ulgi. Jak natomiast wykazano wcześniej, założenie to jest nieprawidłowe, gdyż Podatnik uzyskał władzę rodzicielską względem córki K. już w 2018 r., a nie jak twierdzi organ dopiero w 2019 r.

Z powyższych względów, organ podatkowy, przy uwzględnieniu poczynionych przez Sąd uwag, winien ponownie rozpoznając sprawę ocenić, czy Skarżący spełnia warunki dla doliczenia dochodu córki K. do swojego dochodu (art. 7 ust. 1 u.p.d.o.f.), jak również ocenić, czy Podatnikowi przysługuje prawo do tzw. ulgi prorodzinnej względem córki K. (art. 27f ust. 1 u.p.d.o.f.). W zależności od wyniku ustaleń organ podatkowy wyda stosowną decyzję. Zaznaczyć należy, że Sąd zaakceptował pogląd, iż Skarżący nie jest osobą samotnie wychowującą dzieci, a tym samym nie jest uprawniony do skorzystania z metody opodatkowania określonej w art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.) orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

Sąd nie orzekł o kosztach postępowania albowiem Skarżący został zwolniony od obowiązku uiszczenia wpisu, a jednocześnie nie korzystał z pomocy pełnomocnika