Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 756/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6
journal: Dz.U. 2014 poz 1090
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami  Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity.
article: art. 10  par. 1,  art. 138  par. 1  pkt 2,  art. 75  par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Tomasz Szmydt Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Skarbu Państwa, po rozpatrzeniu odwołania A. C., decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] odmawiającą potwierdzenia A. C. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. C. oraz J. C. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Pismem z dnia 28 grudnia 2008 r. A. C. złożyła do Wojewody [...] wniosek w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami RP. Pismem z dnia 30 kwietnia 2012 r. Wojewoda [...] wystąpił do strony z prośbą o uzupełnienie wniosku w terminie 6-miesiecy od dnia otrzymania przedmiotowego wezwania.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił potwierdzenia A. C. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. C. oraz J. C. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że strona nie przedłożyła do akt sprawy dokumentów potwierdzających spełnienie przesłanek warunkujących potwierdzenie prawa do rekompensaty. W aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających pozostawienie przez W. C. oraz J. C. nieruchomości w miejscowości N. oraz rodzaju i powierzchni tej nieruchomości.

Pismem z dnia 10 stycznia 2015 r. A. C. złożyła odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. do Ministra Skarbu Państwa.

Pismem z dnia 25 lutego 2015 r. Minister Skarbu Państwa wezwał stronę do przedłożenia dowodów potwierdzających nabycie spadku po W. C. i J. C. oraz dowodów świadczących o tym, że W. C. i J. C. byli właścicielami nieruchomości położonej w miejscowości N., tj. poza obecnymi granicami RP. Jednocześnie organ poinformował stronę o możliwości zawieszenia postępowania odwoławczego.

Pismem z dnia 16 marca 2015 r. A. C. załączyła do akt sprawy oświadczenia dwóch świadków S. L. i H. C. z dnia [...] marca 2015 r. na okoliczność pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP.

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że z art. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1090) – zwanej dalej "ustawą" wynika jednoznacznie, że to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa do rekompensaty ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej za pomocą środków dowodowych, wskazanych w art. 6 ust. 1, w tym dowodów, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy dowodami, o których mowa m.in. w ust. 1 pkt 1, mogą być w szczególności: 1. urzędowy odpis mienia, 2. orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, 3. dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki Białoruś, Republiki Litewskiej, Ukrainy, Federacji Rosyjskiej lub innych państw. Oczywiście nie zwalnia to organu z prowadzenia postępowania wyjaśniającego z urzędu, zgodnie z art. 7 i art. 77 Kpa, jednakże nie można twierdzić, że obowiązek poszukiwania dowodów na poparcie twierdzeń strony obciąża tylko i wyłącznie organ. Strona jest bowiem zobowiązana do lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych i aktywnego współdziałania, zwłaszcza gdy nieudowodnienie danej okoliczności będzie skutkowało nieuwzględnieniem żądania stron. Z powyższego wynika zatem, że obowiązkiem strony jest dowodzenie okoliczności, z których wywodzi skutki prawne.

Minister zauważył, że postanowienie o nabyciu spadku po właścicielach nieruchomości pozostawionych jest dokumentem warunkującym potwierdzenie stronie prawa do rekompensaty. W sytuacji, gdy o rekompensatę stara się następca prawny właściciela nieruchomości, brak w aktach sprawy postanowienia o nabyciu spadku bądź zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia uniemożliwia pozytywne zakończenie sprawy. Dowód potwierdzający następstwo prawne po właścicielach pozostawionych nieruchomości może przedłożyć do akt sprawy tylko strona postępowania. Czynności prawne związane z jego uzyskaniem nie mogą bowiem zostać podjęte z urzędu przez organ prowadzący postępowanie. Zgodnie z art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego stwierdzenie nabycia spadku następuje na wniosek osoby mającej w tym interes prawny. Organ administracji publicznej prowadzący sprawę na podstawie ustawy nie ma interesu prawnego w złożeniu takiego wniosku w imieniu strony. Brak tych dowodów uniemożliwia organowi pozytywne rozpatrzenie sprawy poprzez potwierdzenie prawa do rekompensaty.

Minister ustalił, że w trakcie postępowania odwoławczego A. C. przedłożyła do akt sprawy oświadczenia dwóch świadków: S. L. i H. C. z dnia [...] marca 2015 r. na okoliczność pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Przekazane przez stronę oświadczenia świadków nie spełniają wymogów wskazanych w art. 6 ust. 5 ustawy. W oświadczeniach brak jest bowiem rygoru odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Z treści oświadczeń nie wynika również, czy S. L. i H. C. nie są osobami bliskimi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.) - właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty.

Mając na uwadze powyższe Minister Skarbu Państwa stwierdził, że strona nie spełniła przesłanek wynikających z ustawy. Pomimo wezwania organu I instancji z dnia 10 kwietnia 2012 r. oraz Ministra Skarbu Państwa z dnia 25 lutego 2015 r. do uzupełnienia braków w materiale dowodowym, nie przedłożyła do akt dowodów potrzebnych do wydania pozytywnej decyzji w sprawie. Strona nie załączyła do akt sprawy postanowienia o nabyciu spadku po pierwotnych właścicielach pozostawionych nieruchomości – W. C. i J. C., co uniemożliwia wydanie pozytywnej decyzji w sprawie. Strona nie wykazała również spełnienia przesłanki pozostawienia nieruchomości na byłych terenach RP. Przekazane przez skarżącą oświadczenia świadków nie spełniają bowiem wymagań formalnych z art. 6 ust. 5 ustawy. W trakcie toczącego się postępowania A. C. nie złożyła również wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego celem uzupełnienia akt sprawy.

Od decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] A. C wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu wskazała, że ma 90 lat i nie jest w pełni sprawna. Podała, że jej rodzice W. i J. C. pozostawili duży dom parterowy, sad, warsztat kowalski i pole uprawne. Stwierdziła, że nie ma po rodzicach żadnych dokumentów, bo w 1940 r. została wywieziona do Niemiec na roboty przymusowe. Do Polski wróciła w 1947 r. i dlatego nie ma karty repatrianta. Skarżąca wskazała, że powyższe okoliczności potwierdzają świadkowie S. L. i H. C., którzy mieszkali w N.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał prezentowane w sprawie stanowisko.

W piśmie z dnia 3 listopada 2015 r. adwokat D. K. podtrzymała wniesioną skargę. Dodatkowo zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, tj. art. 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 2 oraz art. 1 ustawy poprzez odmowę potwierdzenia prawa do rekompensaty, podczas gdy skarżąca wypełnia przesłanki do potwierdzenia prawa do rekompensaty; art. 2, art. 7, art. 31 oraz art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz Konwencji o ochronie praw i podstawowych wolności oraz art. 1 Protokołu nr 1 do tej Konwencji poprzez naruszenie podstawowych zasad ustrojowych Rzeczypospolitej Polskiej, tj. zasady państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, zasady działania na podstawie i w granicach prawa, zapewnienia praw człowieka i obywatela, w tym ochronę dziedziczenia oraz zakazu ograniczenia obywatelowi praw skutkującego w przedmiotowej sprawie brakiem rekompensaty za majątek (nieruchomości) pozostawione przez spadkodawców skarżącej na obecnych terenach Ukrainy, co jest szczególnie rażące w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 8 listopada 1989 r., sygn. akt K 7/89, OTK 1989 Nr 1 poz. 8, SN uzasadnienie wyroku z 10 października 2003 r., sygn. akt ll CK 36/02. 2. Naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 2 Kpa poprzez jego niezastosowanie przez Ministra Skarbu Państwa, tj. mimo zaistnienia przesłanek do uchylenia w całości decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. [...]) - utrzymanie w mocy tejże decyzji; art. 6, art. 7, art. 8 i art. 80 Kpa, tj. naruszenie zasady legalności, zasady podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem słusznego interesu obywatela, przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, w szczególności niepouczenie skarżącej, iż złożone przez nią oświadczenia świadków nie zawierają informacji o tym, czy świadkowie są osobami bliskimi oraz że oświadczenia powinny być złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej; art. 107 § 3 Kpa poprzez błędne uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji, nie wskazujące jakich konkretnie przesłanek z ustawy nie spełniła skarżąca; art. 7 w zw. z art. 77 oraz art. 80 Kpa poprzez niewyczerpujące i fragmentaryczne rozpatrzenie materiału dowodowego, skutkujące błędnym ustaleniem okoliczności faktycznych, podczas gdy z oświadczeń świadków wynika, że rodzice skarżącej, których jest ona jedyną spadkobierczynią pozostawili nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej, co do których skarżącej przysługuje prawo do rekompensaty na podstawie ustawy; art. 10 § 1 Kpa poprzez brak wezwania przez Ministra Skarbu Państwa A. C. do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, pomimo iż organ ten prowadził uzupełniające postępowanie dowodowe i zostały mu doręczone oświadczenia świadków. Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania; zasądzenie kosztów pomocy prawnej przyznanej skarżącej z urzędu, które nie zostały zapłacone w całości, ani w części. Ponadto pełnomocnik wniósł o: dopuszczenie i przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa" dowodu uzupełniającego z dokumentu, tj. dowodu z oświadczenia świadka S. L. oraz dowodu z oświadczenia świadek H. C., na okoliczność wykazania, iż skarżąca spełnia przesłanki do uzyskania potwierdzenia prawa do rekompensaty na podstawie ustawy. W uzasadnieniu - powołując się na przepisy art. 6-8 Kpa – wskazano, że organy administracji publicznej zobowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy. Zasada ta nie może być rozumiana jedynie jako postulat określonego zachowania, lecz stanowi obowiązującą normę prawa, z której wynikają konkretne dyrektywy wiążące organy administracji publicznej w toku podejmowanych przez nie czynności procesowych (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 1992 r., sygn. akt SA/Lu 694/92). Zaniechanie przez organ administracji publicznej podjęcia czynności procesowych, zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza, gdy strona skarżąca powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji (por. wyroki NSA z: 19 marca 1981 r., sygn. akt SA 234/81, 7 października 1997 r., sygn. akt Ill SA 521/96). Przepis art. 8 Kpa nie może być przepisem stosowanym w "urzędniczej próżni", przepis ten nakłada na organy administracyjne obowiązek działania adekwatnego w danej sytuacji. W niniejszej sprawie organy administracji publicznej prowadziły postępowanie w sprawie blisko 90-letniej osoby, która miała pełne prawo nie rozumieć przepisów postępowania, zawiłych sformułowań ustawowych i kierowanych do niej wezwań. W takiej sytuacji organy administracyjne nie mogą ograniczać się do wysyłania standardowych wzorów pism, zawierających w większości niezrozumiałe dla uczestnika postępowania cytaty przepisów, bez dodatkowego wyjaśnienia jak należy je rozumieć.

W niniejszej sprawie wszystkie wezwania kierowane do skarżącej niemalże w całości składają się z cytatów przepisów, nie wyjaśniając istoty sprawy. Organy administracyjne wyposażone są w różne środki w trakcie prowadzenia postępowania, które pozwalają im na wypełnienie obowiązku pogłębiania zaufania obywatela do państwa, a w niniejszej sprawie z nich nie korzystały. Z akt sprawy wynika, iż skarżąca starała się odpowiadać na wezwania w taki sposób, w jaki umiała. Wezwaniem nr [...] Minister Skarbu Państwa wezwał skarżącą do przedłożenia dowodów świadczących o tym, że W. C. i J. C. byli właścicielami nieruchomości położonej w miejscowości N. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca przesłała oświadczenia dwóch świadków złożone w obecności wójta, a więc wobec publicznego organu administracyjnego. Zatem skarżąca wykazała staranność właściwą dla jej wieku oraz świadomości prawnej i udała się do organu administracji publicznej (najbardziej jej bliskiego i dostępnego), celem spełnienia wezwania. Tym bardziej skarżąca ufała, iż takiego rodzaju dokumenty powinny być wystarczające. Tymczasem Minister Skarbu Państwa nie wezwał skarżącej do uzupełnienia rzeczonych oświadczeń, wyjaśniając przy tym skarżącej, iż oświadczenia świadków powinny być złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej oraz, że z oświadczenia musi wynikać, iż świadkowie nie są osobami bliskimi. Natomiast w uzasadnieniu decyzji Minister Skarbu Państwa wskazał, iż nie może uwzględnić przedłożonych oświadczeń, ponieważ nie spełniają wymogów formalnych.

Skarżąca na tyle na ile była w stanie, biorąc pod uwagę jej wiek i świadomość prawną, starała się wypełnić skierowane do niej wezwania. Złożyła do WSA oświadczenia świadków z podpisem potwierdzonym przed notariuszem, które zawierają także oświadczenia, że osoby te nie są jej bliskie. Organ administracji publicznej mając na względzie słuszny interes strony, dbając by nie poniosła ona szkody z powodu nieznajomości prawa, winien rozważyć wszystkie możliwe środki, które dopuszczają przepisy prawa, a które mogłyby służyć należytemu załatwieniu sprawy, w tym możliwość skorzystania z wezwania strony do sprecyzowania jego żądania. Organ administracji winien uwzględnić intencję strony, a nie literalną treść pisma, jeżeli miałoby to przysłużyć się słusznemu interesowi obywatela? Zatem Minister Skarbu Państwa powinien był wezwać Skarżącą do uzupełnienia oświadczeń z odpowiednim pouczeniem, czego nie uczynił.

Ponadto Minister Skarbu Państwa naruszył art. 107 § 3 Kpa poprzez błędne uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji. Decyzja zawiera cytaty przepisów ustawy, jednakże nie wskazuje jasno jakie konkretnie przesłanki z powołanej ustawy nie zostały spełnione przez skarżącą. Brak jest również w aktach wezwania przez Ministra Skarbu Państwa A. C. do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, pomimo iż organ ten prowadził uzupełniające postępowanie dowodowe i zostały mu doręczone oświadczenia świadków. Tym samym organ ten naruszył art. 10 § 1 Kpa. Na tym etapie skarżąca mogłaby bowiem jeszcze uzupełnić oświadczenia o brakujące elementy.

W ocenie skarżącej, biorąc powyższe pod uwagę należy zaskarżoną decyzję uchylić i przeprowadzić postępowanie ponownie w taki sposób, aby był on adekwatny w odniesieniu do jego konkretnego uczestnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest nieuzasadniona.

Rację należało przyznać Wojewodzie [...] i Ministrowi Skarbu Państwa, że w niniejszej sprawie wniosek A. C. o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione w miejscowości N. nie mógł być uwzględniony. Przepis art. 6 ustawy reguluje szczególną procedurę w sprawie o przyznanie prawa do rekompensaty. Ustawa wymaga, aby do wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty dołączyć szereg dokumentów, w tym dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Dowodami mogą być w szczególności: 1) urzędowy opis mienia; 2) orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny; 3) dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki Białoruś, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw (art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy). Jeżeli brak tego rodzaju dokumentów, to dowodami mogą być oświadczenia dwóch świadków złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka, którzy: 1) zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej; 2) nie są osobami bliskimi - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518, ze zm.) - właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty (art. 6 ust. 5 ustawy).

W przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej do wniosku należy także dołączyć postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo o dziale spadku (art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy).

Jeżeli wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty nie spełnia tych wymogów, tj. nie są do niego załączone wskazane wyżej dowody, wówczas właściwy wojewoda wzywa wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia wezwania (art. 6 ust. 6 ustawy).

W przypadku niespełnienia wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2 ustawy, właściwy wojewoda wydaje decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty (art. 7 ust. 2 ustawy).

Zdaniem Sądu, powyższa procedura została w niniejszej sprawie zachowana.

Z akt sprawy wynika bowiem, że wniosek A. C. z dnia 28 grudnia 2008 r. o potwierdzenie prawa do rekompensaty nie zawierał żadnych dowodów wymaganych przepisami art. 6 ustawy. Wobec tego Wojewoda [...] pismem z dnia 30 kwietnia 2012 r. wezwał wnioskodawczynię do przedłożenia w terminie 6 miesięcy, od dnia otrzymania wezwania, m.in. dokumentów wymienionych w art. 6 ust. 4 świadczących o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami RP oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. W wezwaniu organ wskazał również, że w przypadku braku powyższych dokumentów dowodami mogą być oświadczenia dwóch świadków złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka, którzy: a) zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej; b) nie są osobami bliskimi - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518, ze zm.) - właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Wojewoda w wezwaniu wskazał też, że należy przedłożyć oryginał postanowienia właściwego sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po właścicielu, współwłaścicielach pozostawionej nieruchomości. Organ wyraźnie zaznaczył, że ze względu na składanie powyższych oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenia te należy złożyć osobiście na odpowiednim formularzu urzędowym i podpisać w obecności pracownika [...] Urzędu Wojewódzkiego bądź notariusza. W treści wezwania wskazano też, że jeżeli niemożliwym będzie dotrzymanie terminu 6 miesięcy, to strona może złożyć wniosek o zawieszenie postępowania. Organ pouczył też stronę o skutkach nieuzupełnienia dowodów we wskazanym terminie bądź niezgłoszenia wniosku o zawieszenie postępowania, stwierdzając, że w takim przypadku wyda decyzję w oparciu o materiał zebrany w sprawie. Wezwanie to A. C. odebrała w dniu [...] maja 2012 r., lecz nie udzieliła na nie pisemnej odpowiedzi. Pismem z dnia 28 sierpnia 2014 r. Wojewoda [...] zawiadomił stronę o zebraniu materiału dowodowego i prawie strony do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także prawie do zapoznania się z aktami sprawy, składania dodatkowych wyjaśnień i dokumentów. Zawiadomienie to A. C. odebrała w dniu 5 września 2014 r., lecz nie przedstawiła pisemnego stanowiska w sprawie. Wobec nieprzedłożenia na wezwanie organu dowodów wymaganych przez art. 6 ustawy decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., wydaną na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy, Wojewoda [...] odmówił A. C. potwierdzenia prawa do rekompensaty. W uzasadnieniu organ wskazał powody swej decyzji – niespełnienie wymogów z art. 2 i art. 3 ustawy poprzez nieprzedłożenie, mimo wezwania organu, dowodów potwierdzających, że W. C. i J. C. jako współwłaściciele pozostawili nieruchomość poza obecnymi granicami RP i niewykazanie następstwa prawnego po współwłaścicielach. W odwołaniu A. C. podała, że w tej sprawie nie może dostarczyć żadnych dokumentów. Minister Skarbu Państwa w piśmie z dnia 25 lutego 2015 r. poinformował A. C., że jak wynika z akt sprawy, poza wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty nie złożyła żadnych dowodów świadczących o pozostawieniu przez W. i J. C. nieruchomości poza obecnymi granicami RP, ani prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po właścicielach nieruchomości. Minister wyjaśnił, że postępowanie spadkowe może przeprowadzić tylko osoba będąca potencjalnym spadkobiercą. W związku z powyższym organ odwoławczy wezwał stronę do przedłożenia w terminie 30 dni od dnia otrzymania pisma dokumentacji spadkowej i dokumentacji własnościowej. Organ pouczył też stronę, że jeżeli nie może uczynić zadość wezwaniu, to ma prawo wnioskować o zawieszenie postępowania administracyjnego. Minister wskazał, że w przypadku nieuzupełnienia materiału dowodowego w terminie wyda decyzję na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Pismo to zostało odebrane 5 marca 2015 r. W dniu 20 marca 2015 r. organ odwoławczy otrzymał od A. C. oświadczenia dwóch świadków – S. L. i H. C. wskazujące, że rodzice wnioskodawczyni pozostawili w miejscowości N. własny dom, duży sad, warsztat kowalski oraz ziemię (pole) o nieznanym świadkom areale. Oświadczenia te nie spełniają wymogów formalnych wynikających z przepisu art. 6 ust. 5 ustawy – nie zawierają stwierdzenia, że są złożone pod rygorem odpowiedzialności za składanie fałszywych oświadczeń, nie zostały złożone przed organem prowadzącym postępowanie (Wojewodą [...] lub Ministrem Skarbu Państwa), nie wynika z nich, czy świadkowie są osobami bliskimi w stosunku do właścicieli pozostawionej nieruchomości lub A. C. Minister Skarbu Państwa w zaskarżonej decyzji podzielił stanowisko organu I instancji, co do nieuwzględnienia wniosku A. C. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił powody takiego rozstrzygnięcia. Minister wskazał, że strona - pomimo wezwania organu I instancji z dnia 10 kwietnia 2012 r. i Ministra Skarbu Państwa z dnia 25 lutego 2015 r. do uzupełnienia braków w materiale dowodowym oraz pouczenia o możliwości domagania się zwieszenia postępowania administracyjnego - nie przedłożyła do akt dowodów potrzebnych do wydania pozytywnej decyzji w sprawie. Strona nie załączyła do akt sprawy postanowienia o nabyciu spadku po pierwotnych właścicielach pozostawionych nieruchomości – W. C. i J. C. Minister wskazał też, że strona nie wykazała spełnienia przesłanki pozostawienia nieruchomości na byłych terenach RP. Przekazane oświadczenia świadków nie spełniają bowiem wymagań formalnych z art. 6 ust. 5 ustawy w zakresie rygoru odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń oraz w zakresie stosunku osobistego do właścicieli pozostawionej nieruchomości i A. C. ubiegającej się o potwierdzenie prawa do rekompensaty. W trakcie toczącego się postępowania A. C. nie złożyła również wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego celem uzupełnienia akt sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że decyzjom organów obu instancji nie można postawić zarzutu wydania ich z naruszeniem prawa, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji dały skarżącej możliwość uzupełnienia wniosku o dowody wymagane przepisem art. 6 ustawy. W wezwaniu organu I instancji wyraźnie wskazano w jakim terminie i jakie dowody należy przedłożyć, w tym jakie wymogi winny spełniać oświadczenia dwóch świadków. Jednakże A. C. konsekwentnie podnosi (we wniosku, odwołaniu i skardze), że nie dysponuje żadnymi dokumentami, a przedłożone przez nią oświadczenia dwóch świadków nie spełniają wskazanych wyżej wymogów z art. 6 ust. 5 ustawy, co uzasadniało negatywne załatwienie wniosku A. C.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w piśmie z dnia 3 listopada 2015 r. Sąd zwraca uwagę, że w niniejszej sprawie nie dostrzegł naruszenia przepisów prawa materialnego. Odmowa przyznania prawa do rekompensaty była spowodowana nieprzedłożeniem wymaganych dokumentów potwierdzających przesłanki z art. 2 ustawy (pozostawienie przez współwłaścicieli mienia poza obecnymi granicami RP) oraz z art. 3 ustawy (spadkobranie po współwłaścicielach pozostawionego mienia). Wnioskodawczyni nie przedłożyła do sprawy żadnych dokumentów potwierdzających wymagane przesłanki ustawowe. Wobec tego nie można uznać, że w niniejszej sprawie przesłanki materialnoprawne z art. 1, art. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 3 ust. 2 ustawy zostały spełnione. Sąd nie odniósł się do wskazywanych naruszeń art. 2, art. 7, art. 31 oraz art. 64 Konstytucji RP oraz art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji o ochronie praw i podstawowych wolności, ponieważ skarżąca nie wskazała na czym w tej konkretnej sprawie te naruszenia polegają. Trzeba jedynie wskazać, że brak udokumentowania przez wnioskodawcę przesłanek ustawowych z art. 2 i 3 ustawy, na podstawie dowodów z art. 6 ustawy, obliguje organ do zastosowania przepisu art. 7 ust. 2 ustawy i wydania decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Dotyczy to każdego wnioskodawcy znajdującego się w takiej sytuacji.

Jeżeli chodzi o wskazane w piśmie z dnia 3 listopada 2015 r. naruszenia przepisów postępowania Sąd dostrzegł, że istotnie w niniejszej sprawie Minister Skarbu Państwa przed wydaniem decyzji naruszył przepis art. 10 § 1 Kpa, skoro nie umożliwił A. C. wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Sąd uznał jednak że naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Na etapie postępowania odwoławczego zostały przedłożone jedynie oświadczenia dwóch świadków, które były znane skarżącej, skoro to ona przesłała je organowi. Skarżąca nie dysponuje innymi dowodami mogącymi mieć znaczenie dla niniejszej sprawy, które mogłaby złożyć przed wydaniem decyzji organu odwoławczego. Odnosząc się do podnoszonych zarzutów naruszenia przepisów art. 138 § 1 pkt 2, art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 Kpa Sąd uznał je za bezzasadne. W niniejszej sprawie Wojewoda [...] wezwał skarżącą do przedłożenia dokumentów wymaganych przepisami art. 6 ust. 1 pkt i ust. 2 pkt 1 ustawy, wskazując jakiego rodzaju mogą to być dokumenty (art. 6 ust. 4 ustawy) i jakie wymogi mają spełniać oświadczenia dwóch świadków (art. 6 ust. 5 ustawy). Dodatkowo organ pouczył skarżącą o możliwości wnioskowania o zawieszenie postępowania administracyjnego, na wypadek trudności w uzyskaniu dowodów. Wobec tego organ działał w zgodzie z przepisami art. 6-9 Kpa. Z wezwania organu I instancji skarżąca uzyskała wiedzę, że dowodami potwierdzającymi pozostawienie mienia mogą być oświadczenia dwóch świadków, skoro złożyła oświadczenia S. L. i H. C. na etapie postępowania odwoławczego. Skarżąca, mimo posiadania stosownej informacji w tym zakresie, zawartej w wezwaniu Wojewody [...], nie zadbała jednak o to, aby oświadczenia te spełniały wymogi formalne i w związku z tym mogły być dowodem w sprawie. Jak bowiem wynika z przepisu art. 75 § 1 Kpa dowód, aby miał moc dowodową nie może być sprzeczny z prawem. Sąd zwraca uwagę, że także przedłożone do skargi oświadczenia dwóch świadków nie spełniają wszystkich wymogów z art. 6 ust. 5 ustawy, ponieważ nie zawierają zapisu o złożeniu ich pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Wbrew temu co twierdzi skarżąca wydane w sprawie decyzje wskazują powody negatywnego załatwienia wniosku o rekompensatę, tj. brak udowodnienia przesłanki pozostawienia mienia w miejscowości N. przez W. i J. C. jako współwłaścicieli nieruchomości i wykazania praw spadkowych po tychże osobach.

Jeżeli chodzi o podnoszoną kwestię niewłaściwej redakcji wezwań organów, niedostosowanej – zdaniem pełnomocnika skarżącej - do możliwości poznawczych skarżącej (osoby w podeszłym wieku, nieobeznanej z prawem) Sąd zwraca uwagę, że A. C. w żadnym ze sporządzonych osobiście pism na etapie postępowania administracyjnego, jak i w skardze, nie sygnalizowała trudności ze zrozumieniem wezwań organów. Jeżeli tak w istocie było, to w dobie powszechnego dostępu do różnego typu komunikatorów skarżąca zamieszkała w tej samej miejscowości, co siedziba organu I instancji ([...]) miała możliwość stosunkowo szybkiego kontaktu z organem - telefonicznego lub listownego, aby wyjaśnić niezrozumiałe dla niej kwestie. Sąd zwraca uwagę, że w wezwaniu organu I instancji została podana sygnatura sprawy na którą może powoływać się w dalszej korespondencji. W niniejszej sprawie istotne jest to, że skarżąca była zainteresowana w korzystnym dla siebie wyniku rozstrzygnięcia, a zatem na niej spoczywał ciężar wykazania przesłanek niezbędnych do przyznania prawa do rekompensaty (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 742/10, LEX nr 990282). Decyzja organu odwoławczego zasadnie zatem utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.

Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 Ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku.