Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 2917/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156 § 1 pkt 2, art. 127 § 1 i § 2, art. 129 § 2, art. 15,art. 7 i 7a, art. 77 § 1 i 80, art. 8 § 2, art. 9, art. 75 § 1, art. 135 i 136
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 art. 3 ust. 2, art. 15 ust. 1 i 2
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.
article: § 3
journal: Dz.U. 2015 poz 351
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności  bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia del. WSA Artur Adamiec Protokolant Piotr Suchoń po rozpoznaniu w dniu 5 października 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. w J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 134/18 w sprawie ze skargi R. w J. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 20 grudnia 2017 r., nr 9009-2017-002495 w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 7 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 134/18 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 poz. 1369, aktualnie: Dz. U. 2022 poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę A w J. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARIMR w Rzeszowie z dnia 20 grudnia 2017 r. w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2015 rok. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 10 czerwca 2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Rzeszowie wpłynął wniosek A w J. o przyznanie płatności na 2015 r. W dniu 19 maja 2016 r. Spółdzielnia przedłożyła w organie formularz wniosku potwierdzający deklarację "wycofania części wniosku". W związku z powyższym ostateczna całkowita powierzchnia, uwzględniająca "dokument wycofania" deklarowana do jednolitej płatności obszarowej wyniosła 301,62 ha (378,99 ha – 77,37 ha).

Decyzją z dnia 20 maja 2016 r. roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Rzeszowie przyznał Spółdzielni płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2015 rok oraz umorzył postępowanie w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej w 2015 roku dla niektórych działek. Spółdzielnia złożyła odwołanie od decyzji w części dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie jednolitej płatności obszarowej dotyczącej wymienionych działek rolnych.

Decyzją z dnia 20 września 2016 roku Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie uchylił w całości zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Rzeszowie z dnia 20 maja 2016 r. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W dniu 24 października 2016 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło pismo Spółdzielni, w którym cofnięto złożone w dniu 19 maja 2016 r. oświadczenie o wycofaniu części wniosku dotyczące przyznania płatności na 2015 r. w odniesieniu do wskazanych działek rolnych.

Spółdzielnia zaskarżyła decyzję z dnia 20 września 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Rz 961/16 uchylił zaskarżoną decyzję stwierdzając, że organ nie jest ograniczony do zbadania tylko naruszeń podnoszonych przez stronę, posiada uprawnienia do dokonania kontroli decyzji nawet w sytuacji, gdy strona cofnie odwołanie, zaś utrzymanie decyzji w mocy naruszałoby prawo (art. 137 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 – powoływanej dalej jako k.p.a.), w innych przypadkach może orzekać poza zakresem odwołania nawet na niekorzyść strony, gdy decyzja rażąco narusza prawo lub interes społeczny (art. 139 k.p.a.). Istotą jednak jego działania jest odniesienie się do zarzutów stawianych w rozstrzygnięciu pierwszej instancji przez stronę. Sąd I instancji wskazał, że organ drugiej instancji nie odniósł się w ogóle do podnoszonego przez stronę zarzutu niezgodności z prawem tego rozstrzygnięcia.

Mając na względzie wspomniany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Dyrektor ARiMR decyzją z dnia 21 czerwca 2017 roku uchylił w całości decyzję z dnia 20 maja 2016 roku w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2015 rok i przekazał do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Rzeszowie. Decyzją z dnia 23 sierpnia 2017 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Rzeszowie umorzył postępowanie w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej w części dotyczącej wskazanych działek rolnych oraz przyznał Spółdzielni płatności na 2015 rok w wysokościach wskazanych w decyzji. Decyzją z dnia 20 grudnia 2017 r. Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalając skargę uznał m.in., że Spółdzielnia nie cofnęła wniosku odnośnie dwóch działek ewidencyjnych o łącznej powierzchni 41,34 ha. Spór dotyczy zatem możliwości zakwalifikowania powyższych działek do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015. W ocenie Sądu I instancji, państwa członkowskie mogą sporządzić wykaz obszarów, które są wykorzystywane głównie do prowadzenia działalności pozarolniczej oraz ustanawiają kryteria wykonania niniejszego ustępu na swoim terytorium. Skorzystanie z tej kompetencji przez ustawodawców krajowych wyłączy stosowanie normy z art. 32 ust. 3 lit. a odnośnie oceny wpływu działalności pozarolniczej na działalność rolniczą. Ustawodawca krajowy korzystając ze swojej kompetencji w obowiązującym w roku przyznawanej płatności § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. z dnia 13 marca 2015 r. – powoływanego dalej jako rozporządzenie w sprawie warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich) wskazał, że lotniska, boiska sportowe i pola golfowe uznaje się za obszary, które są wykorzystywane głównie do prowadzenia działalności pozarolniczej, o których mowa w art. 32 ust. 3 lit. b rozporządzenia nr 1307/2013. Z informacji Prezesa Zarządu Portu Lotniczego "Rzeszów - Jasionka" z dnia 7 września 2016 r. wynika zaś, że sporne działki należą do lotniska jednakże znajdują się poza częścią lotniczą lotniska.

W skardze kasacyjnej zaskarżono wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości, a także przeprowadzenie rozprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez:

1. naruszenia w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy art. 7 w związku z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 174 pkt 2 p.p.s.a z uchybieniami procesowymi, dotyczącymi dokonanej przez Sąd oceny zastosowania przez organy przepisów kodeksu postępowania administracyjnego poprzez m.in. niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego, nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego;

2. naruszenia w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niezastosowanie art. 7 a § 1 kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 174 pkt 2 p.p.s.a z uchybieniami procesowymi, dotyczącymi dokonanej przez Sąd oceny zastosowania przez organy przepisów kodeksu postępowania administracyjnego poprzez m.in. nierozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść strony;

3. niezastosowanie w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy art. 8 § 2 kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 174 pkt 2 p.p.s.a z uchybieniami procesowymi, dotyczącymi dokonanej przez Sąd oceny zastosowania przez organy przepisów kodeksu postępowania administracyjnego poprzez odejście od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw, w takim stanie faktycznym i prawnym spółdzielni przyznano wszelkie płatności za 2016 r. w tym użytków rolnych znajdujących się na terenie lotniska a odmówiono przyznania płatności za 2015 r.;

4. niezastosowanie art. 9 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 174 pkt 2 P.p.s.a, przez co doszło do uchybień procesowych w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niewłaściwe udzielanie przez organ niezbędnych wyjaśnień i wskazówek w zakresie "cofnięcia" części wniosku wywołały dla strony odmowę przyznania dopłat;

5. niezastosowanie art. 75 § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 174 pkt 2 P.p.s.a, a naruszenie to było w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieprzeprowadzenie dowodów zawnioskowanych przez stronę, czym pozbawiono stronę możliwości wykazania przysługujących jej praw;

6. niewłaściwe zastosowanie art. 127 § 1 k.p.a., art. 127 § 2 k.p.a., art. 129 § 2 k.p.a., w związku z art. 15 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 174 pkt 2 P.p.s.a poprzez rozpatrzenie sprawy w trybie odwoławczym bez inicjatywy strony, co doprowadziło, że decyzja została wydana w trybie postępowania odwoławczego, mimo niewniesienia odwołania, dotknięta jest wadą kwalifikowaną w postaci rażącego naruszenia (określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 19 stycznia 2017 r., I SA/Rz 961/16 wskazał, że strona zaskarżyła decyzję w części - co do umorzenia postępowania. WSA wskazał, że organ II instancji nie rozpatrzył odwołania. Organ nie odniósł się do pisma - złożonego w trakcie postępowania - o cofnięciu wycofania części wniosku, a oświadczenie to jest skuteczne i wywołuje doniosłe skutki prawne. Po uchyleniu decyzji organ drugiej instancji uchylił decyzję I instancji w całości mimo, że skarżąca zaskarżyła decyzję tylko w części.

7. niezastosowanie art. 136 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 174 pkt 2 p.p.s.a z uchybieniami procesowymi, dotyczącymi dokonanej przez Sąd oceny zastosowania przez organy przepisów kodeksu postępowania administracyjnego polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego w postępowaniu przed organem drugiej instancji (organ nie skorzystał z uprawnienia “zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję w sprawie" a także na braku uzasadnienia stanowiska z jakiej przyczyny przepisu art. 135 kpa nie mógł zastosować w tej sprawne.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono także naruszenie prawa materialnego poprzez:

1. naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie z art. 32 ust. 2 lit a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EU) nr 1307/2013, należy rozumieć wszelkie użytki rolne gospodarstwa rolnego, wykorzystywane w przeważającym zakresie do prowadzenia działalności rolniczej poprzez niewłaściwe przyjęcie, że do działek rolnych, które skarżący utrzymywał w dobrej kulturze rolnej nie należą się płatności, niewłaściwe przyjęcie, że powodem tego jest to, że stanowią własność właściciela lotniska, od którego skarżący korzysta na podstawie umów cywilnych;

2. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie z art. 32 ust. 3 lit a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EU) nr 1307/2013, stanowiący że do celów art. 32 ust. 2 lit. a): w przypadku gdy użytki rolne gospodarstwa rolnego wykorzystywane są także do prowadzenia działalności pozarolniczej, obszar ten uznaje się za wykorzystywany głównie do prowadzenia działalności rolniczej, pod warunkiem że jej prowadzenie nie jest znacząco utrudnione przez intensywność, charakter, okres trwania i harmonogram działalności pozarolniczej;

3. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię tj. art. 32 ust. 3 lit b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EU) nr 1307/2013 o treści" państwa członkowskie mogą sporządzić wykaz obszarów, które są wykorzystywane głównie do prowadzenia działalności pozarolniczej", że przepis ten upoważnia do wydania Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, na podstawie którego Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że skorzystanie z tej kompetencji przez ustawodawców krajowych wyłączy stosowanie normy z art. 32 ust. 3 lit a) odnośnie oceny wpływu działalności pozarolniczej na działalność rolniczą. Jest błędna wykładnia prawa materialnego przez Sąd;

4. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie § 3 rozporządzenia Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dni 13 marca 2015 r. przez wykluczenie z płatności działek rolnych znajdujących się na lotnisku, co nastąpiło na skutek pominięcia w interpretacji słowa "głównie" co - przy wykładni językowej - tekstu rozporządzenia wskazuje na interpretację, że nawet lotnisko może być wykorzystywane do innych celów niż prowadzenie działalności pozarolniczej;

5. niezastosowanie art. 35 rozporządzenia Delegowanej Komisji (UE) Nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 w sprawie uzupełnienia rozporządzenia PEU i Rady EU nr 1307/13, zgodnie z którym do celów jednolitej płatności obszarowej przewidzianej w tytule III rozdziału sekcja 4 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, włączając wszystkie odniesienia w rozporządzeniu (UE) nr 1307/2013 do kwalifikujących się hektarów zgłoszonych do celów tego systemu, uwzględnia się tylko te kwalifikujące się hektary, które zostały zatwierdzone w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit a) rozporządzenia (UE) nr 640/2014 r.;

6. niezastosowanie artykułu 3 ust. 2 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. "Jeżeli właściwy organ poinformował już beneficjenta o jakichkolwiek przypadkach niezgodności w dokumentach, o których mowa w ust. 1, lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub jeśli ta kontrola ujawni jakiekolwiek przypadki niezgodności, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części tych dokumentów, których dotyczy niezgodność."

Strona przeciwna nie skorzystała z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów kasacyjnych, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia

8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40).

Przystępując do rozważań na tle zarzutów kasacyjnych oraz ich uzasadnienia należy wskazać, że na gruncie rozpatrywanej sprawy sformułowano zarówno zarzuty o charakterze procesowym, jak i materialnym. W takiej sytuacji należy w pierwszej kolejności poddać stosownej analizie prawnej zarzucane uchybienia proceduralne, ponieważ ich ewentualne uwzględnienie może skutkować uznaniem oceny zarzutów o charakterze materialnym za przedwczesną. W pierwszej kolejności należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu naruszenia prawa procesowego skutkującego zdaniem autora skargi kasacyjnej kwalifikowaną wadą prawną w postaci rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Po uchyleniu decyzji przez Sąd I instancji organ drugoinstancyjny uchylił decyzję I instancji w całości mimo, że skarżąca zaskarżyła decyzję tylko w części. Należy jednak mieć na uwadze, że w prawomocnym wyroku wiążącym w tej sprawie na zasadzie art. 153 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził, że organ odwoławczy nie jest ograniczony do zbadania tylko naruszeń podnoszonych przez stronę, posiada uprawnienia do dokonania kontroli decyzji nawet w sytuacji, gdy strona cofnie odwołanie, zaś utrzymanie decyzji w mocy naruszało by prawo. W takiej sytuacji organ drugiej instancji był uprawniony do uchylenia w całości decyzji wydanej w pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, co nie może być postrzegane w kategoriach rażącego naruszenia praw w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Tym samym za chybiony należało uznać zarzut naruszenia art. 127 § 1 i § 2 k.p.a., art. 129 § 2 k.p.a. w związku z art. 15 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., prowadzący w ocenie autora skargi kasacyjnej do uchybienia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W dalszej kolejności należy stwierdzić, że sprawa została należycie wyjaśniona przez organy administracji orzekające w sprawie, a postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone zgodnie z ze standardami ogólnego postępowania administracyjnego, co zostało prawidłowo zaakceptowane przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku. Strona mogła w ramach tego postępowania odpowiednio realizować swoje uprawnienia procesowe. Również fakt odmiennego rozstrzygnięcia sprawy płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na 2016 r., niż w niniejszej sprawie nie może być postrzegany w kategoriach naruszenia, ponieważ rozpatrywana sprawa dotyczy płatności za 2015 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie naruszono zatem art. 7 i 7a w związku z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Nie został także naruszony art. 8 § 2, art. 9, art. 75 § 1, jak również art. 135 i 136 k.p.a.

Stwierdzenie braku naruszeń Sądu I instancji w zakresie przepisów proceduralnych upoważniało Naczelny Sąd Administracyjny do odniesiona się do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego. Pomimo ich rozbudowanego charakteru sprowadzają się one w istocie do kilku najważniejszych kwestii. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że w dniu 19 maja 2016 r. skarżąca kasacyjnie spółdzielnia cofnęła wniosek w zakresie przyznania płatności do określonych działek rolnych o łącznej powierzchni 77,37 ha. Z tych względów organ wydał decyzję z dnia 23 sierpnia 2017 r. w której w punkcie pierwszym umorzył postępowanie w części w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej do powyższych działek. Skarżąca kasacyjnie spółka kwestionuje skuteczność powyższego cofnięcia, wobec treści art. 3 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69 ze zm.- dalej jako rozporządzenie w sprawie stosowania rozporządzenia w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli). Zgodnie z art. 3 ust. 1 tego rozporządzenia wniosek o przyznanie pomocy, wniosek o wsparcie, wniosek o wsparcie, wniosek o płatność lub inną deklarację można w dowolnym momencie całkowicie lub częściowo wycofać na piśmie, właściwy organ rejestruje takie wycofanie. Z kolei, art. 3 ust. 2 tego rozporządzenia stanowi, że jeżeli właściwy organ poinformował już beneficjenta o jakichkolwiek przypadkach niezgodności w dokumentach, o których mowa w ust. 1, lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, lub jeśli ta kontrola ujawni jakiekolwiek przypadki niezgodności, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części tych dokumentów, których dotyczy niezgodność. W rozpatrywanej sprawie przeprowadzona została kontrola na miejscu z zakresu wzajemnej zgodności, w wyniku której stwierdzono, że na określonych działkach istnieje rozbieżność pomiędzy danymi dotyczącymi stref buforowych, a stanem w terenie to jednak dotyczy to innych działek niż te objęte wnioskiem o cofnięciu, wobec czego cofnięcie było skuteczne. W dniu 24 października 2016 r. skarżąca kasacyjnie spółdzielnia, złożyła pismo, w którym wycofała wniosek złożony w dniu 19 maja 2016 r. dotyczący cofnięcia płatności odnośnie tych działek. W tym świetle zasadnie przyjęto w zaskarżonym wyroku, że wycofanie wniosku nie było skuteczne. Zgodnie bowiem z treścią art. 15 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie stosowania rozporządzenia w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli ostateczny termin składania zmian do wniosku, upływał w dniu 10 lipca 2015 r. z tym, że złożenie zmiany do wniosku po dniu 15 czerwca 2015 r. skutkowałoby pomniejszeniem płatności do powierzchni objętej tą zmianą o 1% za każdy dzień roboczy opóźnienia. W tym świetle za chybiony należało uznać zarzut naruszenia w zaskarżonym wyroku 3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie stosowania rozporządzenia w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie zatem przyjęto, że skarżąca kasacyjnie spółdzielnia nie cofnęła wniosku odnośnie dwóch działek o powierzchni 41,34 ha. Z kolei, z pisma Prezesa Zarządu Portu Lotniczego "Rzeszów - Jasionka" Sp. z o.o. z dnia 7 września 2016 roku wynika, że działki te należą do wspomnianego Portu Lotniczego, jednak znajdują się poza częścią lotniczą lotniska.

Kolejna kwestia sporna dotyczy zatem możliwości zakwalifikowania powyższych działek do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015. Odnosząc się kolejno do tego zagadnienia należy wskazać na brak po stronie skarżącego kasacyjnie przesłanek przyznania płatności bezpośrednich, ponieważ zakwestionowanych obszarów zadeklarowanych działek rolnych nie można uznać za "kwalifikujące się hektary" w rozumieniu art. 32 ust. 2 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r., co w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich jest jedną z koniecznych przesłanek do uzyskania przedmiotowej płatności. Co do zasady, z unormowań prawa Unii Europejskiej wynika, że jeżeli grunt jest wykorzystywany zarówno do działalności rolniczej, jak i do działalności pozarolniczej, to uznawany jest za wykorzystywany głównie do działalności rolniczej, o ile jej prowadzenie nie jest znacząco utrudnione przez drugi rodzaj działalności. Jednak norma ta powinna być uznana za względną ponieważ w art. 32, czyli w ust. 3 lit. b wskazano, że państwa członkowskie mogą sporządzić wykaz obszarów, które są wykorzystywane głównie do prowadzenia działalności pozarolniczej oraz ustanawiają kryteria wykonania niniejszego ustępu na swoim terytorium. Tym samym to państwa członkowskie uzyskały kompetencję do wprowadzenia do swoich systemów prawnych uregulowań, w których wskażą jakie obszary uznają za wykorzystywane głownie do prowadzenia działalności pozarolniczej. Skorzystanie z tej kompetencji przez ustawodawców krajowych wyłączy zaś stosowanie normy z art. 32 ust. 3 lit. a odnośnie oceny wpływu działalności pozarolniczej na działalność rolniczą.

Polski ustawodawca krajowy skorzystał z opisanej powyżej kompetencji i w obowiązującym w roku przyznawanej płatności § 3 rozporządzenia w sprawie warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich wskazał, że lotniska, boiska sportowe i pola golfowe uznaje się za obszary, które są wykorzystywane głównie do prowadzenia działalności pozarolniczej, o których mowa w art. 32 ust. 3 lit. b rozporządzenia nr 1307/2013.

Tym samym lotniska zostały uznane wprost za obszary, które są wykorzystywane głównie do prowadzenia działalności pozarolniczej i faktu tego nie zmieniają zawierane z lotniskiem umowy cywilnoprawne. Podkreślenia wymaga, że w powyżej cytowanym przepisie nastąpiło odwołanie do rozporządzenia nr 1307/2013, co oznacza, że przepis § 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu, jest normą wykonawczą w stosunku do przyznanej państwu członkowskiemu w rozporządzeniu unijnym nr 1307/2013 kompetencji (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt I GSK 2484/18, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle powyższego za chybione uznano zarzuty naruszenia art. 32 ust. 2 lit. a oraz art. 32 ust 3 lit. a i b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EU) nr 1307/2013. Pozbawione usprawiedliwionej podstawy są także zarzuty naruszenia § 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich, a także art. 35 rozporządzenia Delegowanej Komisji (UE) nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 w sprawie uzupełnienia rozporządzenia PEU i Rady EU nr 1307/13.

Stąd też na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.