Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 715/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 148
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda,, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant referent Joanna Drożdżał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2013 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na wykonanie robót budowlanych 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego P. S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. I. K. działający jako pełnomocnik P. S. i J. S. dokonał zgłoszenia robót budowlanych przy budynku mieszkalnym w K. ul. [...] – wg dołączonego projektu budowlanego. Do zgłoszenia dołączono pełnomocnictwo z dnia [...] r. upoważniające do reprezentowania w postępowaniu w przedmiocie zgłoszenia robót, polegających na wykonywaniu prac remontowych oraz oświadczenie I. K. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z dnia [...] r., z którego wynikało, że P. S. i J. S. posiadają [...] udziałów, zaś A. K., K. K. i M. K. – po [...] części. Następnie pismem z dnia [...] r. I. K. anulował powyższe zgłoszenie.

W dniu [...] r. do Urzędu Miasta K. wpłynął wniosek I. K. działającego jako pełnomocnik P. S. i J. S. o pozwolenie na budowę – kotwienie i lokalna naprawa rys budynku w K. ul. [...]. Do wniosku dołączono projekt budowlany (3 egz.), pełnomocnictwo J. i P. S. z dnia [...] r., upoważniające I. K. do reprezentowania w postępowaniu w przedmiocie zgłoszenia prac remontowych obiektów budowlanych i złożenia oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, sporządzone pismem maszynowym z odręczną adnotacją o podpisaniu w [...] r. umowy przyrzeczonej kupna udziałów od K. K., A. K. i M. K. oraz oświadczenie I. K. o posiadaniu przez P. i J. S. prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z tytułu własności.

Prezydent Miasta K. pismem z dnia [...] r. działając na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623), wystąpił do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w K. o wydanie opinii w trybie art. 106 kpa, w sprawie ankrowania i lokalnej naprawy rys przedmiotowego budynku, załączając projekt budowlany.

Następnie decyzją z dnia [...] r. nr [...], podjętą z up. Prezydenta Miasta K., zatwierdzono projekt budowlany zabezpieczenia budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K. i udzielono P. S. i J. S. pozwolenia na ankrowanie i lokalną naprawę rys budynku.

Powyższą decyzję odebrał w dniu [...] r. I. K. jako pełnomocnik inwestorów.

Pismem z dnia [...] r., nadanym za pośrednictwem poczty w dniu [...] r. J. S. i P. S. wnieśli o wznowienie postępowania, zakończonego decyzją z dnia [...] r. Jako podstawę wznowienia wskazali art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5 i 6 kpa oraz podali, że o wydaniu tej decyzji i okolicznościach sprawy dowiedzieli się w dniu [...] r. podczas przeglądania przez ich pełnomocnika w osobie adwokata akt przedmiotowej sprawy w Urzędzie Miasta K.. Wnioskodawcy zarzucili, że I. K. posiadał jedynie pełnomocnictwo do zgłoszenia prac budowlanych w trybie art. 30 Prawa budowlanego, a więc nie mógł ich reprezentować w sprawie złożenia wniosku o pozwolenie na budowę i odbioru decyzji. Nadto, organ pomimo posiadania wiedzy, że nieruchomość jest współwłasnością K., A. i M. K. w [...] częściach, celowo nie powiadomił ich o toczącym się postępowaniu. Nie dochowano także 30-dniowego terminu na wyrażenie opinii przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków zgodnie z art. 39 ust. 3 prawa budowlanego. Ich zdaniem, decyzja powinna być skierowana do innego podmiotu – inwestora prac przy Galerii K., których wykonywanie powodowało konieczność zabezpieczenia ich budynku, a ponadto prace te nie zostały wykonane prawidłowo, zaś wykonawca posługuje się sfałszowanym oświadczeniem właścicieli w tym względzie.

Po rozpatrzeniu wniosku postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], podjętym na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5 i 6 kpa z up. Prezydenta Miasta K., orzeczono o odmowie wznowienia postępowania. Zdaniem organu, podanie o wznowienie złożono bowiem z uchybieniem miesięcznego terminu, gdyż o wydaniu decyzji Prezydenta Miasta K. Nr [...] z dnia [...] r. wnioskodawcy dowiedzieli się z uzasadnienia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. znak: [...], w którym została ona przywołana. Nadto, organ I instancji zwrócił uwagę, że wnioskodawca P. S. obecny był na oględzinach nieruchomości w dniu [...] r., dotyczących stanu technicznego kamienicy przy ul. [...] i miał wiedzę o wykonanych robotach, a ponadto, ciąży na nim obowiązek przechowywania odpowiednich dokumentów.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów organ I instancji stwierdził, że pełnomocnictwo udzielone I. K. było wystarczające do złożenia wniosku o pozwolenie na budowę i prawidłowo decyzję doręczono pełnomocnikowi (art. 40 § 2 kpa). W pełnomocnictwie dla I. K., P. S. i J. S. dodali, że są właścicielami nieruchomości i oświadczyli, że w [...] r. podpisali umowę kupna pozostałych udziałów. Przedmiotowa inwestycja nie wymagała też uzyskania stanowiska Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K., gdyż nie dotyczyła ani budowy ani rozbiórki obiektu budowlanego.

W zażaleniu na postanowienie odmowne J. S. i P. S. ponownie podnieśli, że pełnomocnictwo udzielone I. K. nie upoważniało go do odbioru decyzji. Wskazali na nieprawdziwość twierdzenia organu, że poinformowali, iż są właścicielami całej nieruchomości, gdyż w pełnomocnictwie z dnia [...] r. oświadczyli jedynie, że w [...] r. podpisali umowę przyrzeczoną kupna udziałów, która nie przenosi własności. Udziały nabyli zaś dopiero w [...] r. Stąd też obowiązkiem organu było doręczenie decyzji pozostałym współwłaścicielom nieruchomości na dzień [...] r.

Jednakże zaskarżonym postanowieniem, wydanym z up. Wojewody [...], zażalenia nie uwzględniono, podzielając pogląd organu I instancji, że wnioskodawcy uchybili terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, gdyż o wydaniu decyzji z dnia [...] r. dowiedzieli się z decyzji [...] lWINB z dnia [...] r. W uzasadnieniu tej decyzji, doręczonej prawidłowo w dniu [...] r., zapisano: "Stan techniczny budynku przy ul. [...] określono w ekspertyzie z [...] r. jako zły, jednakże wykonano projekt zabezpieczeń budynku, które zostały zrealizowane na podstawie pozwolenia na budowę (nr [...] z dna [...] r.)". Nadto, już po wykonaniu tej decyzji, przeprowadzono oględziny robót z udziałem P. S.. Zatem termin do złożenia wniosku upłynął w dniu [...] r. Stąd też organ odwoławczy orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji.

W skardze do sądu administracyjnego P. S. i J. S. domagali się uchylenia postanowień organów obydwu instancji celem stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] r. ewentualnie wznowienia postępowania w sprawie. Skarżący zarzucili bezzasadne przyjęcie, że o decyzji tej dowiedzieli się z innej decyzji, podczas gdy zacytowany fragment nie daje podstaw do ustalenia, kto, w jakim trybie i na czyj wniosek, ją wydał, a zatem skarżący nie domyślali się, że decyzja ta ich dotyczyła, skoro nikomu nie udzielali upoważnienia do występowania w sprawie pozwolenia na budowę, a nadto, nie byli inwestorem w zakresie zabezpieczenia kamienicy metalowymi ściągami. Skarżący ponowili też argumentację, zawartą we wniosku o wznowienie postępowania co do istnienia przesłanek ustawowych z art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5 i 6 kpa, które ich zdaniem uzasadniały wdrożenie tego trybu nawet z urzędu, bądź stwierdzenie nieważności decyzji z mocy art. 156 § 1 pkt 2, 4 i 7 kpa. Po przedstawieniu przebiegu dotychczasowego postępowania skarżący zarzucili, że organ I instancji celowo wyłączył ich od udziału w postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej odrzucenie jako spóźnionej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację.

Prawomocnym postanowieniem z dnia 20 maja 2013 r. sygn. akt II SA/GL 715/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę J. S..

Rozpoznając skargę P. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała merytorycznemu rozpoznaniu, bowiem wbrew stanowisku organu odwoławczego, została wniesiona w ustawowym terminie, określonym w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 1 lutego 2013 r., zaś skargę nadano za pośrednictwem poczty w dniu 4 marca 2013 r. (poniedziałek), zaś ostatni dzień terminu, tj. 3 marca 2013 r. przypadł na niedzielę.

Skarga P. S. musiała też odnieść skutek, aczkolwiek nie wszystkie zawarte w niej wnioski i zarzuty należało podzielić. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu mogło być jedynie postanowienie o odmowie wznowienia postępowania z powodu uchybienia terminu do złożenia podania. Wbrew stanowisku skarżącego organ odwoławczy rozpoznając zażalenie na postanowienie odmowne organu I instancji, nie był też władny do wdrożenia z urzędu postępowania wznowieniowego na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, ani też nadać sprawie inny bieg, rozpoznając ją w trybie stwierdzenia nieważności spornej decyzji z dnia [...] r. Zupełnie inną kwestią jest zaś możliwość wdrożenia z urzędu przez Wojewodę postępowania o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Oczywiście, inicjatywa wdrożenia takiego trybu nadzwyczajnego przysługuje również skarżącemu. Stąd też całkowicie chybione są zarzuty skargi co do naruszenia prawa przez organ odwoławczy poprzez niewdrożenie trybu nadzwyczajnego z urzędu. Zdaniem składu orzekającego, musiał jednak odnieść skutek zarzut, że zacytowany przez organ odwoławczy fragment uzasadnienia decyzji [...] WINB z dnia [...] r., w której przywołano projekt zabezpieczeń budynku, zrealizowanych na podstawie pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] r., nie pozwala na konstatację, że decyzja ta dotyczyła robót w postaci ankrowania (kotwienia) i naprawy rys w budynku przy ul. [...] w K.. Fakt, że skarżący był obecny w toku oględzin w dniu [...] r., a więc już po wykonaniu robót, objętych decyzją z dnia [...] r., również nie pozwala na jednoznaczną konstatację, że wiedział o wydanej decyzji. Można się zgodzić, że gdyby skarżący (jego fachowy pełnomocnik) dochowali należytej staranności i dbałości o własne interesy, uważne odczytanie uzasadnienia decyzji [...] WINB z dnia [...] r., umożliwiało dotarcie do przywołanej tam decyzji nr [...] z dnia [...] r. Jednak z decyzji [...] WINB nie wynika, jaki organ wydał decyzję nr [...], na czyj wniosek i czego dotyczyła ta decyzja. Nie można więc ferować wniosku, że skarżący na tej podstawie dowiedział się o decyzji w rozumieniu art. 148 § 2 kpa, a co najwyżej można twierdzić, że skarżący mógł uzyskać wiedzę, umożliwiającą dowiedzenie się o istotnej treści tej decyzji, czyli o zakresie robót budowlanych, na które udzielono pozwolenia. Zdaniem sądu administracyjnego, odmienne rozumienie treści art. 148 § 2 kpa, stanowiłoby nadmierny rygoryzm. Dopiero gdyby w uzasadnieniu decyzji [...] WINB z dnia [...] r. wskazano wprost, że decyzją nr [...] z dnia [...] r. udzielono skarżącemu pozwolenia na ankrowanie i naprawę rys w budynku i oznaczono organ, który wydał decyzję, uzasadniony byłby wniosek, że w dniu doręczenia decyzji [...] WINB, tj. [...] r., skarżący dowiedział się o spornej decyzji, objętej podaniem o wznowienie. Co więcej, działając z urzędu stwierdzić przyjdzie, że organ odwoławczy całkowicie pominął kwestię, że wniosek o wznowienie oparty był na kilku przesłankach, a mianowicie przyczynach wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5 i 6 kpa. Skarżący zarzucił bowiem nie tylko pozbawienie go udziału w postępowaniu, zakończonym ostateczną decyzją, lecz również podniósł, że inwestor Galerii K. posługuje się fałszywym oświadczeniem właścicieli nieruchomości, pominięto pozostałych współwłaścicieli na dzień wydania decyzji, która powinna być skierowana do innego podmiotu, a przede wszystkim, że wydanie decyzji nastąpiło bez uzgodnienia z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Na tym etapie postępowania nie bada się zaś prawdziwości tych zarzutów, czyli istnienia przesłanek wznowieniowych, jak to uczynił organ I instancji w motywach postanowienia z art. 149 § 3 kpa. Tymczasem terminy do złożenia podania o wznowienie postępowania są różne, w zależności od wskazanej przez stronę przyczyny. Stąd też w razie złożenia przez stronę podania, opartego na kilku przesłankach, terminy te podlegają odrębnemu liczeniu. I tak, jedynie z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, termin ten biegnie od dnia dowiedzenia się o decyzji (art. 148 § 2 kpa).

Gdy zaś idzie o pozostałe przesłanki wznowieniowe, wyliczone w art. 145 § 1 pkt 1-3 oraz 5-8 kpa, termin miesięczny do złożenia podania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. We wniosku o wznowienie postępowania z dnia [...] r. skarżący podał zaś, że zarówno o decyzji, jak i okolicznościach sprawy, dowiedział się w dniu [...] r. podczas przeglądania akt sprawy. Organy administracji obydwu instancji z naruszeniem art. 148 § 1 kpa, przyjęły zatem, że skarżący uchybił terminowi do złożenia podania, licząc bieg terminu jedynie od dowolne przyjętej daty dowiedzenia się o decyzji, a nie – od daty dowiedzenia się przez stronę o okolicznościach, stanowiących podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1, 5 i 6 kpa. Tymczasem dochowanie przez stronę terminu do złożenia podania chociażby z jednej przesłanki, uzasadnia wznowienie postępowania w drodze postanowienia, które otwiera drogę do badania przez organ, czy przesłanka wznowienia rzeczywiście wystąpiła, a jeżeli tak – do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia istoty sprawy, czyli w niniejszej sprawie wniosku o pozwolenie na kotwienie i naprawę rys w przedmiotowym budynku. W konsekwencji, nawet jeżeli skarżący uchybiłby terminowi do żądania wznowienia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, to odrębnemu liczeniu podlegał bieg terminu do złożenia podania, opartego na innych przesłankach. Tymczasem organy obydwu instancji nie zbadały, kiedy skarżący dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1, 5 i 6 kpa, co nie jest równoznaczne z dowiedzeniem się o samej decyzji. W toku postępowania nie podważono więc w żaden sposób jego twierdzeń, że zarówno o decyzji, jak i pozostałych okolicznościach sprawy, dowiedział się dopiero w dniu [...] r.

Z tych względów skarga musiała odnieść skutek. Postanowienia o odmowie wznowienia postępowania z powodu uchybienia terminu do złożenia podania, zapadły bowiem wskutek błędnej wykładni art. 148 § 2 kpa i z pominięciem treści art. 148 § 1 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem postanowienia organów obydwu instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec uwzględnienia skargi należało orzec o niewykonalności zaskarżonego postanowienia zgodnie z art. 152 tej ustawy. O kosztach postępowania, obejmujących wpis sądowy w kwocie 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata w kwocie 240 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, czyli łącznie 457 zł, rozstrzygnięto na wniosek skarżącego, zawarty w skardze, po myśli art. 200, art. 205 § 1 i 2 oraz art. 209 cyt. ustawy.

Przy ponownym rozpoznaniu podania skarżącego P. S., organ I instancji winien zatem wznowić postępowanie w trybie postanowienia z art. 149 § 1 kpa, a następnie przeprowadzić postępowanie określone w § 2 tego przepisu. Na tym etapie postępowania brak jednak podstaw do przesądzenia sposobu rozstrzygnięcia sprawy wznowieniowej, określonego w art. 151 kpa. O ile jednak chociaż jedna przesłanka wznowienia okaże się prawdziwa, a zatem organ stwierdzi wystąpienie podstaw z art. 145 § 1 kpa, co uzasadniać będzie ponowne rozpatrzenie wniosku o pozwolenie na budowę, należy uwzględnić fakt zrealizowania spornych robót, co wyklucza możliwość wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatem w takim przypadku w wyniku wznowienia postępowania decyzja z dnia [...] r., o ile jej wydanie nastąpiło z naruszeniem prawa, wymienionego w art. 145 § 1 kpa, podlegać będzie uchyleniu przy równoczesnym umorzeniu postępowania o pozwolenie na budowę.

O bycie prawnym zrealizowanych robót budowlanych winien zaś rozstrzygnąć organ nadzoru budowlanego w odrębnym postępowaniu.

sw.