Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 406/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 190
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 30 c ust. 1, art. 30 c ust. 3 pkt 2)
journal: Dz.U. 2006 nr 227 poz 1658
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.
article: art. 5, art. 15 ust. 3)
journal: Dz.U. 2010 nr 96 poz 615
law: Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Izabella Janson, , Protokolant sekretarz sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi M. S.A. w K. na informację Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia [...] lipca 2011 nr informacja [...] w przedmiocie ocena wniosku o dofinansowanie realizacji projektu; oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego - Departamentu Wdrożeń i Innowacji o negatywnym zakończeniu procedury odwoławczej - nieuwzględnieniu protestu wniesionego przez M. S.A. zawarte w piśmie z dnia [...] lipca 2011 r.

Rozstrzygnięcie podjęte zostało w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia [...] października 2010 r. M. S.A. wystąpiła do Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) o dofinansowanie projektu "[...]" (dalej: Projekt). Wniosek został złożony w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 1. Oś priorytetowa Badania i rozwój nowoczesnych technologii, Działanie 1.4 Wsparcie projektów celowych.

Pismem z dnia [...] marca 2011 r. PARP poinformowała wnioskodawcę, iż dofinansowanie na realizację projektu nie zostało przyznane, ponieważ Projekt nie spełnił wszystkich kryteriów obligatoryjnych. Z uzasadnienia pisma wynika, że Projekt nie spełnił pięciu kryteriów obligatoryjnych:

Kryterium " Projekt obejmuje badania przemysłowe i/lub prace rozwojowe oraz zakłada wdrożenie wyników tych badań lub prac w działalności gospodarczej". W odniesieniu do tego kryterium PARP wskazała, że zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku należy określić wszystkie planowane do realizacji zadania badawcze, w przypadku gdy część zadań wykonywana jest przez podmioty zewnętrzne należy dokonać przypisania zadań poszczególnym podmiotom. Konieczne jest więc rozpisanie wszystkich zadań w projekcie na wszystkie podmioty realizujące. Należy wymienić, opisać i uzasadnić planowane wydatki na badania przemysłowe i/lub prace rozwojowe (zarówno kwalifikowane, jak i niekwalifikowane). Należy opisać spodziewane rezultaty wynikające z realizacji tej części projektu. PARP stwierdziła, że brak jest takich opisów w tej części wniosku.

Kryterium: "Wnioskodawca posiada zdolność techniczną oraz dysponuje kadrą B+R niezbędną do realizacji prac badawczych lub wskazał wykonawcę tych prac". PARP stwierdziła, że M. S.A. posiada wymagane zaplecze oraz kadrę, ale 80% kosztów projektu i większość zadań będzie realizowana przez podwykonawcę firmę B. Przedstawione doświadczenie zawodowe i zaplecze B+R B. opisane jest w sposób nieadekwatny do wymagań przewodnika po kryteriach. W projekcie nie można znaleźć uzasadnienia dla takiej sytuacji. Stwierdzono brak możliwości technicznych do wykonania projektu.

Kryterium: "Wnioskodawca posiada zdolność do wdrożenia wyników części badawczej projektu". PARP wskazała, że wg. Projektu wdrożenie ma nastąpić w działalności własnej, czemu jednak zaprzecza podział zadań zaplanowanych w Projekcie. Począwszy od procesu wytwarzania leku w skali produkcyjnej w warunkach GMP projekt będzie realizowany przez niezależną trzecią firmą, czyli strategiczne działanie będzie realizowane poza strukturami wnioskodawcy. W tym punkcie PARP odniosła się do kosztów wynikających z wniosku złożonego przez C. sp. z o.o. i wskazała na brak komentarza uzasadniającego prawdopodobnie wspólne inwestycje.

Kryterium: "Wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektu oraz celów działania". PARP stwierdziła, że ogromna część wydatków nie została prawidłowo uzasadniona adekwatnie w stosunku do poszczególnych celów projektu. Za nieuzasadnione PARP uznała w szczególności wydatki na badania i usługi doradcze stwierdzając, że brakuje ich bardziej wyczerpującego opisu. We wniosku pojawia się jedynie kwota i tytuł zadania i co najwyżej 1 zdanie o potrzebie realizacji, a opis wydatków miał precyzyjnie wskazywać sposób ich konstruowania i ponoszenia. Ponadto wskazała, że firma wnioskuje o podwyższenie poziomu dofinansowania dla prac przemysłowych do 80% deklarując publikację w ogólnodostępnych pismach i wskazując, że będą to czasopisma odnoszące się do zagadnień tematycznych związanych z rozwijanym produktem, tj. alergologią i reumatologią, podczas gdy Projekt dotyczy leku onkologicznego.

Kryterium "Harmonogram projektu umożliwia prawidłową i terminową realizację przedsięwzięcia". PARP uznała, że harmonogram został zaplanowany nieprawidłowo pod względem zadaniowym i terminowym. Szereg punktów w harmonogramie to usługi doradcze, przy czym brak wskazania ich szczegółów, istnieje różnica pomiędzy wartością wydatków na wynagrodzenia w harmonogramie i w budżecie.

Pismem z dnia 21 marca 2011 r. M. S.A. wniosła protest od opisanej wyżej oceny wniosku. Zarzuciła, iż podczas dokonywania oceny nie zwrócono się do niej o przedłożenie wyjaśnień odnośnie treści wniosku, co zmniejszyło jej szansę na uzyskanie dofinansowania w porównaniu z projektami, w których procedura oceny była przeprowadzona w sposób szerszy. Spółka zauważyła również, iż organ dokonując oceny jednego wniosku nieprawidłowo powołał się na dane zaprezentowane w innym, równolegle składanym do konkursu projekcie spółki, a porównując oba wnioski doszedł do błędnych i bezzasadnych przypuszczeń wskazując na brak unikatowego charakteru prac zakładanych w projekcie.

Dalej wskazała, że w ramach zawartego w piśmie z [...] marca 2011 r. "wskazania nr 2" przedmiotem oceny winna być zdolność techniczna oraz kadry B+R, niezbędne do realizacji projektu, nie zaś opłacalność zlecania realizacji części zadań na zasadach podwykonawstwa.

Następnie skarżąca zarzuciła, że dokonana przez organ ocena posiadania przez wnioskodawcę zdolności do wdrożenia wyników części badawczej projektu jest bezpodstawna i odnosi się do innej spółki i projektu realizowanego przez innego wnioskodawcę.

Skarżąca zauważyła także, że ocena odnośnie racjonalności i adekwatności wydatków do zakresu i celów działania jest bezpodstawna i niepełna, a organ nie podał argumentów przemawiających za zastosowaniem niższych poziomów kosztów w celu uzyskania odpowiedniego efektu dla planowanych zadań.

Odnosząc się do zarzutu, iż harmonogram projektu uniemożliwia prawidłową i terminową realizację przedsięwzięcia skarżąca zarzuciła, że opinia organu jest niemerytoryczna, niepełna i nie odnosi się do kwestii oceny ww. kryterium (wskazanie nr 5). Zdaniem skarżącej, opracowany harmonogram zapewnia terminową realizację projektu, jest spójny z opisem projektu zawartym we wniosku i biznes planie oraz pozwala na właściwe rozliczenie zadań i uzyskanie dofinansowania zgodnie z przyjętym terminarzem.

Pismem z dnia [...] lipca 2011 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, poinformował skarżącą, że protest nie został uwzględniony. Odnosząc się do każdego z zakwestionowanych kryteriów wyjaśnił:

Kryterium merytoryczne obligatoryjne nr 2 " Projekt obejmuje badania przemysłowe i/lub prace rozwojowe oraz zakłada wdrożenie wyników tych badań lub prac w działalności gospodarczej". Zgłoszony Projekt przewiduje 11 zadań zaliczonych do badań przemysłowych oraz 1 zadanie mające charakter prac rozwojowych. Wnioskodawca nie przedstawił w punkcie C.1.3 biznes planu wszystkich wymaganych informacji, wskazanych w Instrukcji wypełniania biznes planu. Brakuje informacji o długości trwania zadania, ilości osób zaangażowanych do jego realizacji, szczegółowej treści prowadzonych prac, specyfikacji na czym miałby polegać ich badawczy charakter, jakiego rodzaju wydatki są związane z realizacją poszczególnych części zadania, jakiego rodzaju innowacyjne rozwiązania zostaną zastosowane. Szczegółowa ocena wskazanych prac mających charakter badań przemysłowych oraz prac rozwojowych nie jest możliwa z powodu braku ich sprecyzowania. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nie skorzystania z możliwości wezwania skarżącej do przedstawienia dodatkowych wyjaśnień, organ wskazał, iż regulamin konkursu przewiduje taką procedurę, jednak nie może ona być traktowana jako sposób na poprawianie niedokładnie przygotowanej dokumentacji.

Kryterium merytoryczne obligatoryjne nr 6 "Wnioskodawca posiada zdolność techniczną oraz dysponuje kadrą B+R niezbędną do realizacji prac badawczych lub wskazał wykonawcę tych prac". W odniesieniu do tego kryterium protest nie został uwzględniony, bowiem wnioskodawca nie uzasadnił wystarczająco powierzenia realizacji większości prac B+R innemu podmiotowi na zasadach podwykonawstwa. Ponadto przedstawione doświadczenie zawodowe i zaplecze B+R podwykonawcy – B. sp. z o.o. opisane zostało w sposób nieadekwatny do wymagań zawartych w Przewodniku po kryteriach. Pomysł rozliczania zadaniowego kierownika projektu został zaprezentowany dopiero w proteście.

Kryterium merytoryczne obligatoryjne nr 7 "Wnioskodawca posiada zdolność do wdrożenia wyników części badawczej projektu". W odniesieniu do tego kryterium protest nie został uwzględniony, wobec nieprecyzyjnego opisania przez wnioskodawcę sposobu wdrożenia oraz błędnie opisane ramy czasowe przewidziane na fazę wdrożeniową. Odnosząc się do zarzutu ujawnienia przez PARP ekspertowi danych dotyczących innych wniosków, w tym wniosku C. wyjaśniono, że wnioskodawca sam w biznes planie wskazywał różne szczegóły dotyczące tego podmiotu.

Kryterium merytoryczne obligatoryjne nr 9 "Wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektu oraz celów działania." Protest w stosunku do tego kryterium nie został uwzględniony. Organ wskazał, że brak rozwinięcia przez wnioskodawcę opisu zadań uniemożliwił oszacowanie zasadności kosztów przedstawionych przez wnioskodawcę. Fakt przeniesienia dużej części kosztów na zewnętrznego wykonawcę bez konkretnego opisu co te koszty generuje dodatkowo utrudnia znalezienie uzasadnienia dla planowanych wydatków.

Kryterium merytoryczne obligatoryjne nr 10 "Harmonogram projektu umożliwia prawidłową i terminową realizację przedsięwzięcia". Odnośnie tego kryterium protest został uwzględniony.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na informację z [...] lipca 2011 r., wydaną przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego skarżąca podniosła, iż ocena złożonego przez nią projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. Zarzuciła, iż organ nie dopełnił obowiązków w zakresie oceny materiału konkursowego, gdyż nie zapoznał się z tekstem wniosku oraz protestu i nie uzasadnił podjętego rozstrzygnięcia. Ponadto organ nie wezwał skarżącej do przedłożenia dodatkowych wyjaśnień czy sprostowań, które pomogłyby w należytym zrozumieniu i poprawnej ocenie materiału. Skarżąca zarzuciła także, iż dokonana ocena jest nierzetelna i brak jej bezstronności, co potwierdzają komentarze oceniających. W dalszej części uzasadnienia skarżąca wskazując na nieprawidłową ocenę organu dotyczącą niespełnienia kolejnych kryteriów, przedstawiła argumentację powołaną już uprzednio w proteście.

W dniu 20 września 2011 r. do Sądu wpłynęło pismo Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, w którym poinformowano, że na podstawie porozumienia z 31 sierpnia 2011 r., zawartego pomiędzy Ministrem, a Narodowym Centrum Badań i Rozwoju, Minister przestał pełnić funkcję Instytucji Pośredniczącej, którą od dnia 1 września 2011 r. pełnić będzie ww. Centrum.

W odpowiedzi na skargę Narodowe Centrum Badań i Rozwoju wniosło o oddalenie skargi. Centrum wyjaśniło, że ocena projektu została dokonana w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, przez ekspertów z dziedziny biotechnologii, przy zachowaniu zasady bezstronności i obiektywizmu, a dokonując oceny wniosku szczegółowo ustosunkowano się do zarzutów podniesionych przez skarżącą w proteście oraz w sposób wyczerpujący wyjaśniono okoliczności, które zadecydowały o odrzuceniu wniosku.

Wyrokiem z dnia 6 października 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 1537/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. S.A. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że spór w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy instytucja oceniająca wniosek prawidłowo stwierdziła, iż nie spełnia on czterech kryteriów merytorycznych obligatoryjnych. Sąd wyjaśnił, że treść wniosku stanowi jedyny dokument, na podstawie którego oceniany jest projekt. W zakresie przygotowania wniosku, a następnie analizy jego treści niezwykle istotna jest "Instrukcja wypełnienia wniosku o dofinansowanie", która zawiera zarówno ogólne zasady, jak i szczegółowe wskazówki dotyczące wypełniania poszczególnych części i rubryk wniosku. Odnosząc się do czterech zakwestionowanych kryteriów Sąd podzielił stanowisko organu oceniającego Wniosek, iż w świetle przepisów Przewodnika po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach PO IG 2007-2013 oraz wskazań zawartych w Instrukcji wypełniania wniosku i w Instrukcji wypełniania biznes planu zasadnie uznano iż wnioskodawca nie spełnił czterech kryteriów merytorycznych obligatoryjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w wyniku skargi kasacyjnej wniesionej przez M. S.A. uchylił wyrokiem z dnia 20 grudnia 2011 r. sygn. akt II GSK 2311/11 zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Uzasadniając wyrok NSA wskazał, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia przepisu art.106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art.106 § 6 p.p.s.a. poprzez dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wydruku komputerowego niemającego charakteru dokumentu prywatnego bądź urzędowego w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, tj. z kserokopii (lub wydruku komputerowego), będącego w opinii Narodowego Centrum Badań i Rozwoju opinią eksperta, która to kserokopia nie zawierała podpisu tego eksperta. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że: "Nie są również zasadne pozostałe zarzuty skargi, w szczególności zarzut dokonania oceny projektu z naruszeniem zasady rzetelności i bezstronności. Ocena została bowiem dokonana przez ekspertów z dziedziny biotechnologii, tj. dziedziny której dotyczy projekt. Ponadto, w celu dokonania rzetelnego i obiektywnego rozstrzygnięcia, MNiSW skorzystał z opinii eksperta zewnętrznego z dziedziny biotechnologii i inżynierii biomedycznej, uznając, iż do stwierdzenia właściwości i rzetelności przeprowadzonej oceny niezbędna jest fachowa wiedza merytoryczna."

W toku ponownego postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie Narodowe Centrum Rozwoju złożyło do akt sprawy pismo procesowe z załącznikami, podnosząc, że strona skarżąca ma obowiązek załączenia do skargi kompletnej dokumentacji, do której nie należą opinie ekspertów. Ponadto powołując się na treść przepisu art. 15 ust. 3 w zw. z art. 5 pkt 8 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki ( Dz.U. Nr 96, poz.615 ze zm.) stwierdziło, że dane o osobach ekspertów oceniających wnioski składane w ramach zadań współfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych Unii Europejskiej nie mogą być udostępniane wnioskodawcom. M. S.A. złożyła załącznik do protokołu podnosząc, iż w Bazie Ekspertów Programu Innowacyjna Gospodarka znajdują się nazwiska wyłącznie dwóch ekspertów i są to eksperci innej dziedziny niż dziedzina skarżącej, z czego wywodzi, że jej wniosek konkursowy został przekazany do oceny osobom do tego nie powołanym i niekompetentnym. W piśmie procesowym z dnia 26 kwietnia 2012 r. N. wyjaśniła, że do oceny wniosku złożonego przez M. S.A. zostali wylosowani eksperci widniejący w bazie prowadzonej przez Instytucję Wdrażającą - Ośrodek Przetwarzania Informacji (OPI).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153,poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając ponownie sprawę ze skargi M. S.A. nie wziął pod uwagę złożonej do akt sprawy przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju niepodpisanej kserokopii (wydruku komputerowego), będącej w ocenie Centrum opinią eksperta zewnętrznego.

Zgodnie z przepisem art.3 §1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w §2 , natomiast §3 stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

Przepis art. 30 c ust.1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. nr 227, poz.1658 ze zm.), zwanej dalej z.p.p.r. stanowi, że po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4 ustawy, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na wstępie należy przypomnieć, iż sprawa będąca przedmiotem oceny Sądu została zainicjowana wnioskiem skarżącej Spółki o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, lata 2007-2013 (w skrócie: PO IG), Priorytet 1: Badania i rozwój nowoczesnych technologii, Działanie 1.4 Wsparcie projektów celowych.

Program ten został zatwierdzony przez Komisję Europejską decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr K (2007) 4562 w sprawie przyjęcia Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka w ramach pomocy wspólnotowej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, a następnie przyjęty uchwałą Rady Ministrów w dniu 30 października 2007 r. Został on przygotowany na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31 lipca 2006 ze zm.).

W zakresie regulacji krajowych dotyczących PO IG wymienić trzeba ustawę z.p.p.r., rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 13 sierpnia 2008 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej na wspieranie tworzenia i rozwoju gospodarki elektronicznej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 153, poz. 956, z późn. zm.) oraz Szczegółowy opis priorytetów Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 (tj. dokument zwany dalej uszczegółowieniem opracowany na podstawie PO IG, lata 2007-2013). W Załączniku 4.4 do wymienionego uszczegółowienia uregulowano procedurę odwoławczą w ramach PO IG, w tym w ramach systemu instytucjonalnego (dotyczącego tzw. postępowania przesądowego).

Ponadto sposób przeprowadzenia konkursu jest unormowany w Regulaminie przeprowadzania konkursu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka (dla Priorytetu 1, Działania 1.4), stanowiącym opracowanie zasad dokonywania oceny wniosków o dofinansowanie, przygotowane na podstawie obowiązujących przepisów prawa krajowego i wspólnotowego. Regulamin przeprowadzenia konkursu stanowił załącznik do ogłoszenia o konkursie opublikowanego zgodnie z art. 29 ustawy przez Instytucję Wdrażającą – Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości na jej stronie internetowej.

Dodatkowo jako załączniki do ogłoszenia o konkursie zostały umieszczone "Kryteria wyboru projektów", "Wzór wniosku o dofinansowanie projektu" i "Instrukcja wypełnienia wniosku o dofinansowanie". Wszyscy zgłaszający wnioski do konkursu mieli więc jednakową możliwość zapoznania się z zasadami przeprowadzania konkursu, co prowadzi do zachowania zasad: równego dostępu do pomocy wszystkich wnioskodawców oraz zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów.

Należy podkreślić, że treść wniosku stanowi jedyny dokument, na podstawie którego oceniany jest projekt. W zakresie przygotowania wniosku, a następnie analizy jego treści niezwykle istotna jest "Instrukcja wypełnienia wniosku o dofinansowanie" i "Instrukcja wypełniania biznes planu", które zawierają zarówno ogólne zasady, jak i szczegółowe wskazówki dotyczące wypełniania poszczególnych części i rubryk wniosku, w tym biznes planu.

Stosownie do treści art. 30e u.z.p.p.r., w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52–55, art. 61 § 3–6, art. 115–122, art. 146, 150 i 152 tej ustawy.

Zgodnie z art. 30 c ust. 3 z.p.p.r. w wyniku rozpatrzenia skargi sąd może:

1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą,

2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia,

3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli z jakichkolwiek względów jest ono bezprzedmiotowe.

Ponieważ stosowanie przepisu art.145 p.p.s.a. nie zostało wyłączone, będzie miał on przy rozpoznawaniu spraw z zakresu ustawy o z.p.p.r. zastosowanie odpowiednie, co oznacza, że sąd uwzględni skargę jeżeli stwierdzi, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, jeżeli stwierdzone naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy lub stwierdzone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie każde więc stwierdzenie naruszenia prawa upoważnia sąd do uwzględnienia skargi i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą.

Wyrażona wyżej zasada miała podstawowe znaczenie przy rozstrzygnięciu niniejszej sprawy.

Przechodząc do wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności przypomnieć należy, iż zgodnie z przepisem art. 29 z.p.p.r. podstawę rozpoznawania wnioskowanego projektu stanowi konkurs realizowany w oparciu o kryteria wskazane w ogłoszeniu opublikowanym na stronie internetowej ogłaszającej instytucji: zarządzającej, pośredniczącej lub wdrażającej. Podmiot, który decyduje się wziąć udział w konkursie akceptuje tym samym zasady w nim obowiązujące, w tym obowiązek wypełnienia wniosku i biznes planu zgodnie z instrukcjami ich wypełniania. Stosownie do § 7 ust. 2 pkt 8 Regulaminu Przeprowadzania Konkursu ocena merytoryczna według kryteriów obligatoryjnych dokonywana jest w systemie "zero-jedynkowym", tzn., że niespełnienie któregokolwiek kryterium obligatoryjnego oznacza odrzucenie wniosku.

W rozpoznawanej sprawie Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, w wyniku rozpoznania protestu stwierdziło, że nie zostały spełnione cztery kryteria merytoryczne obligatoryjne.

Odnosząc się do pierwszego zakwestionowanego kryterium, tj. kryterium nr 2 w brzmieniu " Projekt obejmuje badania przemysłowe i/lub prace rozwojowe oraz zakłada wdrożenie wyników tych badań lub prac w działalności gospodarczej" należy stwierdzić, że zgodnie z Przewodnikiem po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007- 2013 ocena tego kryterium odbywa się na podstawie p.3,5,18 i 26, części V wniosku o dofinansowanie oraz p. B.2,C.1 oraz tabel C5 i C6 biznes planu. W instrukcji wypełniania biznes planu w części dotyczącej wypełnienia punktu C.1.3. wskazano między innymi, iż " Należy wymienić, opisać i uzasadnić planowane wydatki na badania przemysłowe i/lub prace rozwojowe ( zarówno kwalifikowane, jak i niekwalifikowane)".

Oprócz innych przesłanek niespełnienia tego kryterium również brak tych opisów został wskazany przez PARP jako podstawa niespełnienia kryterium nr 2, MNiSW po rozpatrzeniu protestu również stwierdziło, że wnioskodawca nie przedstawił w p.C.1.3 biznes planu wszystkich wymaganych informacji, które zostały wskazane w Instrukcji wypełniania biznes planu dla projektu w zakresie działania 1.4 POIG 2007-2013. W szczególności wskazano, że w tym punkcie biznes planu nie ma informacji jakiego rodzaju wydatki są związane z realizacją poszczególnych części zadania.

Sąd dokonując oceny przeprowadzonego postępowania i orzekając stosownie do art. 133§1 p.p.s.a. na podstawie akt sprawy stwierdził, że punkcie C.1.3 biznes planu nie ma opisu planowanych wydatków. Już sam ten brak powoduje, iż wyżej wskazany punkt biznes planu nie został wypełniony zgodnie z Instrukcją i kryterium merytoryczne obligatoryjne nie może być uznane za spełnione.

Należy podkreślić, że ani w proteście ani w skardze strona nie odniosła się do wyżej opisanego braku w wypełnieniu punktu C.1.3 biznes planu, stanowiącego jedną z przyczyn uznania kryterium nr 2 za niespełnione.

W tym miejscu Sąd wskazuje, że do stwierdzenia , iż opisane wyżej kryterium nie zostało spełnione, między innymi wobec niewypełnienia wskazanego wyżej punktu biznes planu zgodnie z Instrukcją nie była konieczna wiedza specjalistyczna z zakresu biotechnologii, wystarczające było proste porównanie treści punktu C.1.3 biznes planu i instrukcji wypełniania tej części biznes planu.

Dodatkowo należy wyjaśnić, iż wskazanie w Przewodniku po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007- 2013, że oceny spełniania tego kryterium dokonuje się na podstawie p.3,5,18 i 26, części V wniosku o dofinansowanie oraz p. B.2,C.1 oraz tabel C5 i C6 biznes planu oznacza, że dokonuje się jej na podstawie każdego z wymienionych punktów i nie spełnienie jednego jest podstawą do uznania, że kryterium nie zostało spełnione.

Kryterium merytoryczne obligatoryjne nr 6 "Wnioskodawca posiada zdolność techniczną oraz dysponuje kadrą B+R niezbędną do realizacji prac badawczych lub wskazał wykonawcę tych prac". W odniesieniu do zarzutu wadliwej oceny w zakresie tego kryterium należy zauważyć, iż w Przewodniku po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007- 2013 wskazano, iż w odniesieniu do Wnioskodawców zamierzających powierzyć realizację części prac B+R w projekcie innemu podmiotowi na zasadach podwykonawstwa, spełnienie przedmiotowego kryterium powinno zostać opisane we wniosku. Należy wskazać wykonawcę i opisać jego potencjał poprzez podanie np. następujących informacji: o potencjale kadrowym, przeprowadzonych badaniach naukowych i pracach rozwojowych zrealizowanych w ostatnich 2 latach przed złożeniem wniosku wraz z wykazem publikacji pracowników wykonawcy oraz wykazem patentów, wdrożeń lub innych zastosowań wyników badań, aparatury naukowo-badawczej i innego wyposażenia umożliwiającego prowadzenie badań przemysłowych i prac rozwojowych. Natomiast w Instrukcji wypełnienia wniosku wyjaśniono, iż w przypadku gdy Wnioskodawca do prowadzenia prac badawczych i rozwojowych nie posiada odpowiednich zasobów do realizacji projektu w punkcie 25 informuje, że zaplanował zaangażowanie zewnętrznego podwykonawcy/ podwykonawców. Informacje dotyczące współpracy z wykonawcą/wykonawcami zewnętrznymi w ramach podwykonawstwa powinny być zgodne z pkt. C.1.3 Biznes Planu. W świetle powyższych regulacji, MNiSW zasadnie wywiódł, iż z przedstawionego opisu zasobów wnioskodawcy wynikało, że może on praktycznie wykonać wszystkie zadania z zastosowaniem własnych ludzi i sprzętu. Wobec zadeklarowania, że do wykonania prac badawczo-rozwojowych zostanie zaangażowany zewnętrzny wykonawca , to opis tego wykonawcy powinien zawierać informacje dotyczące aspektów tożsamych z ocenianymi w zakresie spełnienia spornego kryterium przez wnioskodawcę. Nie można zarzucić organowi, że niezasadnie uznał, iż przedstawione doświadczenie zawodowe i zaplecze B+R podwykonawcy – B. sp. z o.o. nie spełnia tych wymagań.

Tylko częściowo słuszny jest podniesiony w skardze zarzut, iż kryterium oceny wskazujące, że " Należy wskazać wykonawcę i opisać jego potencjał przez podanie np. następujących informacji..." nie narzucało wnioskodawcy obowiązku wskazania wszystkich informacji jak przy realizacji projektu na zasadzie współpracy oraz, że fakt doboru najwłaściwszych informacji opisu podwykonawcy został przerzucony na wnioskodawcę i nie może być podważany przez oceniających. Zarzut ten jest słuszny w zakresie stwierdzenia, że dobór najwłaściwszych informacji należy do wykonawcy. Ale ocena dobranych przez Wnioskodawcę informacji spoczywa na oceniających wniosek i to oni uznają czy informacje dotyczące podwykonawcy są wystarczające. W ocenie Sądu w sytuacji gdy 80% zadań Projektu ma wykonać podwykonawca zasadne jest przyjęcie, że wnioskodawca powinien wykazać, że podwykonawca dysponuje potencjałem do wykonania tak znaczącej części Projektu, a więc ocenie powinny zostać poddane wszystkie dotyczące podwykonawcy informacje, które mogą służyć takiemu ustaleniu.

Ponadto wobec wskazania w Instrukcji wypełniania biznes planu, że " Jeżeli wnioskodawca realizuje projekt samodzielnie i nie dysponuje odpowiednimi zasobami musi zadeklarować, że do wykonania prac badawczo-rozwojowych zostanie zaangażowany zewnętrzny wykonawca.", w sytuacji gdy z opisu zasobów wnioskodawcy wynika , że może on praktycznie wykonać wszystkie zadania używając własnego sprzętu i przy zaangażowaniu własnych ludzi, to powinien on wykazać dlaczego postanowił zadania te powierzyć podwykonawcy. Podniesiony w proteście argument iż wyjaśnienie dlaczego przyjęto taką ścieżkę rozwoju jest tajemnicą handlową Spółki nie jest uzasadniony w sytuacji gdy Spółka zamierza realizować zadanie przy udziale środków finansowych publicznych.

Kryterium merytoryczne obligatoryjne nr 9 "wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektu oraz celów Działania". Ustosunkowując się do zarzutów dotyczących wadliwej oceny w zakresie tego kryterium wskazać należy, iż zgodnie z Przewodnikiem po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007- 2013 wydatki planowane do poniesienia w ramach projektu i przewidziane do objęcia wsparciem muszą być kwalifikowane, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zaplanowanych przez Wnioskodawcę działań i celów projektu oraz celów określonych dla Działania. Przez "uzasadnione" należy rozumieć, iż muszą być potrzebne i bezpośrednio związane z realizacją działań uznanych za kwalifikowane zaplanowanych w projekcie. Każda pozycja zawarta w Harmonogramie rzeczowo-finansowym musi być odpowiednio opisana i uzasadniona we właściwym punkcie Biznes Planu. Zasadnie zatem PARP wskazała, że opis wydatków miał precyzyjnie pokazywać sposób ich konstruowania i celowość ponoszenia, a u wnioskodawcy pojawia się jedynie kwota, tytuł zadania i co najwyżej jedno zdanie, iż potrzebne jest do realizacji projektu. Sąd stwierdził, że brakuje bardziej wyczerpującego opisu, np. na str. 22 biznes planu w tabeli zapisano: "Zadanie 3: podwykonawstwo - Wytwarzanie przemysłowe w jakości [...] jednostkowy koszt kwalifikowany [...] PLN. Zadanie 4: podwykonawstwo - Walidacja procesu produkcyjnego jednostkowy koszt kwalifikowany [...] PLN" itd. Taki opis wydatków nie odpowiada opisowi kryterium nr 9 zawartemu w Przewodniku. Ocena tego kryterium jest dokonywana na podstawie części V Wniosku oraz na podstawie opisu i danych zawartych w p.C.1 ( w szczególności C.1.3-4 i C.7) oraz tabeli C5 i C6 biznes planu. Należy przypomnieć, że zgodnie z cyt. wyżej pkt C.1.3. oraz C.1.4 instrukcji wypełniania biznes planu "Należy wymienić, opisać i uzasadnić planowane wydatki na badania przemysłowe i/ lub prace rozwojowe (....). Należy przedstawić ilość i rodzaj planowanych zakupów, ich zakres oraz konieczność poniesienia wydatku w kontekście realizacji projektu. W przypadku wynagrodzeń należy podać liczbę zaangażowanych osób, rodzaj wykonywanej czynności, miesięczne zaangażowanie oraz stawkę wynagrodzenia". Zasadnie zatem Instytucja Pośrednicząca, po rozpoznaniu protestu wskazała, iż brak rozwinięcia przez wnioskodawcę opisu zadań w biznes planie uniemożliwia oszacowanie zasadności kosztów przedstawionych przez Wnioskodawcę. Nie może mieć wpływu na prawidłowość tej oceny wyrażona przez PARP niestosowna w tym miejscu opinia o "lekceważącej świadomości wagi zadania badań klinicznych pod względem naukowym, ale przede wszystkim społecznym i etycznym".

Wobec nieopisania planowanych wydatków zgodnie z Instrukcją wypełniania biznes planu nieuzasadniony jest zarzut, iż "dla ekspertów posiadających wymaganą wiedzę dostarczony opis powinien być w zupełności wystarczający i w pełni uzasadniający poniesienie wydatku". Brak opisu i uzasadnienia każdej pozycji harmonogramu rzeczowo-finansowego nie może być zastępowany ustaleniami dokonywanymi w tym zakresie przez ekspertów oceniających wniosek, co zdaje się sugerować skarżący, podnosząc w skardze, iż dla ekspertów posiadających wymaganą wiedzę dostarczony opis powinien być w zupełności wystarczający i w pełni uzasadniający poniesienie wydatku".

Wobec powyższych ustaleń podnoszone przez Skarżącą zarzuty dotyczące braku posiadania przez ekspertów kwalifikacji z dziedziny biotechnologii nie miały znaczenia dla oceny i rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ jak wyżej wyłożono stwierdzone przez instytucje oceniające wniosek braki w jego wypełnieniu w zakresie uzasadniającym uznanie, że kryteria merytoryczne obligatoryjne nr 2, 6 i 9 nie zostały spełnione, nie wymagało specjalistycznej wiedzy, a jedynie zapoznania się z treścią Przewodnika po kryteriach wyboru oraz Instrukcji wypełniania wniosku i wypełniania biznes planu oraz porównania treści tych dokumentów z treścią odpowiednich punktów wniosku i biznes planu.

Sąd nie stwierdził również, aby w toku procedury odwoławczej Zespół Zadaniowy nie zaznajomił się z tekstem Wniosku oraz Protestu. Zarzutowi temu przeczy po pierwsze fakt, iż w wyniku rozpoznania protestu Zespół Zadaniowy uwzględnił protest w odniesieniu do kryterium nr 10; po wtóre treść uzasadnienia w stosunku do kryteriów nr 2, 6 i 9. Nieuzasadnione jest tylko odniesienie się na str. 3 do tabel E, których to tabel nie ma w przedłożonym Sądowi wniosku (są tabele E1,E3 i E4).

Natomiast uzasadnienie dotyczące uznania kryterium nr 7 za niespełnione nie pozwala w ocenie Sądu na stwierdzenie, czy Zespół Zadaniowy dokonał prawidłowej oceny tego kryterium.

W tym miejscu Sąd ponownie wskazuje, że do ustalenia, że ww. trzy kryteria merytoryczne obligatoryjne nie zostały spełnione, między innymi poprzez wypełnienie wniosku i biznes planu niezgodnie z instrukcjami dotyczącymi ich wypełniania nie była konieczna wiedza specjalistyczna z zakresu biotechnologii, wystarczające było proste porównanie treści odpowiednich punktów wniosku i biznes planu i instrukcji ich wypełniania. Dlatego w tym zakresie fakt skorzystania lub nieskorzystania z opinii ekspertów pozostaje bez wpływu na wynik postępowania.

Nieuzasadniony jest zarzut nieskorzystania z możliwości wezwania wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień w trakcie oceny wniosku. Należy zauważyć, że zgodnie z Regulaminem przeprowadzania konkursu, w trakcie oceny merytorycznej Przewodniczący Komisji Konkursowej na wniosek członków oceniających zwraca się do wnioskodawcy o dodatkowe informacje lub wyjaśnienia. Regulamin nie przewiduje natomiast możliwości uzupełniania wniosku. Wskazane w dokonanej przez PARP ocenie wniosku jego braki (np. brak opisu i uzasadnienia planowanych wydatków, nieadekwatne do wymagań opisanie doświadczenia zawodowego i zaplecza B+R spółki B., itd.) wymagałyby dla możliwości uznania prawidłowości wniosku znacznego jego uzupełnienia, co jest niedopuszczalne.

W związku z powyższym, wobec prawidłowego ustalenia przez PARP i MNiSW , że wniosek skarżącej Spółki nie spełnia trzech kryteriów merytorycznych obligatoryjnych, Sąd uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik postępowania.

Odnosząc się do podnoszonego przez stronę skarżącą zarzutu nieposiadania odpowiedniej bazy ekspertów przez Instytucję zarządzającą, Sąd wyjaśnia, że nie podlega ocenie Sądu prawidłowość wywiązywania się z obowiązków ustawowych przez Instytucje Zarządzającą, Instytucję Pośredniczącą czy Instytucję Wdrażającą w zakresie w jakim działanie tych instytucji nie ma wpływu na rozstrzygnięcie rozpoznawanej przez Sąd sprawy.

Ocena spełnienia niektórych kryteriów niewątpliwie, ze względu na przedmiot Projektu, wymagała specjalistycznej wiedzy wysoko wykwalifikowanych specjalistów, ocena tego zagadnienia nie podlegała w tej sprawie ocenie Sądu, ponieważ nie mogła mieć, z przyczyn wyżej wyłożonych, wpływu na wynik postępowania.

Wobec odmowy przedłożenia przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju oryginału lub uwierzytelnionego odpisu podpisanej "Opinii Eksperta Zewnętrznego", której niepodpisana kopia została załączona do odpowiedzi na skargę i stwierdzenia przez N., że dane o osobach ekspertów oceniających wnioski składane w ramach zadań współfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych Unii Europejskiej nie mogą być udostępniane wnioskodawcom, Sąd w składzie rozpoznającym sprawę stwierdza, że wskazany przez N. przepis art.15 ust.3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki ( Dz.U. Nr 96, poz.615 ze zm.), dalej: ustawa, stanowiący, że dane o osobach recenzentów i ekspertów oceniających wnioski o przyznanie środków finansowych na naukę przeznaczonych na zadania określone w art. 5 nie są udostępnianie wnioskodawcom, nie ma zastosowania w przypadku zadań określonych w art. 5 pkt 8 tej ustawy.

Ustawa o zasadach finansowania nauki określa zasady finansowania nauki ze środków finansowych ustalanych na ten cel w budżecie państwa, ujmowanych w wyodrębnionej części budżetu państwa - "Nauka", którymi dysponuje minister właściwy do spraw nauki. W rozumieniu ustawy finansowanie oznacza finansowanie w całości lub w części realizacji zadań określonych w ustawie. Cele, na które przeznaczane są środki finansowe na naukę zostały określone w art. 5 ustawy. Przepis art. 5 pkt 8 ustawy stanowi, że środki finansowe na naukę przeznacza się na zadania współfinansowane ze środków funduszy strukturalnych Unii Europejskiej albo z niepodlegających zwrotowi środków z pomocy udzielonej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA).W ustawie określone zostały procedury przyznawania środków finansowych na realizację zadań określonych w art.5. Natomiast przepis art.24 ustawy stanowi, że współfinansowanie zadań realizowanych i finansowanych ze środków funduszy strukturalnych Unii Europejskiej albo z niepodlegających zwrotowi środków pomocy udzielonej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) odbywa się na podstawie kryteriów i trybu przyznawania oraz rozliczania środków finansowych określonych w przepisach dotyczących programów operacyjnych albo w przypadku zadań finansowanych z niepodlegających zwrotowi środków pomocy udzielonej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), zgodnie z umowami międzynarodowymi. Oceniany w tym postępowaniu Projekt jest finansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, który jest funduszem strukturalnym. Tak więc do przyznawania środków w ramach współfinansowania zadania właściwy jest tryb określony w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, w której brak jest zapisu o nieudostępnianiu wnioskodawcom danych o osobach recenzentów i ekspertów oceniających wnioski.

Mając powyższe na uwadze Sąd działając w oparciu o art. 30c ust. 3 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oddalił skargę.