Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1522/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 155
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz Sędziowie: WSA Magda Froncisz (spr.) WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 11 września 2017 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej skargę oddala.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M., dalej "PINB", decyzją nr [...] z dnia 12 lipca 2017 r. znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku J. B. z dnia 20 czerwca 2017 r., odmówił zmiany ostatecznej

- decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 30.09.2016 r. znak: [...], którą na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j.: Dz.U. z 2016r., poz.290 ze zm.) nakazano J. B. - właścicielowi nieruchomości położonej w C. , gm. G. - dz. nr ewid. [...], usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego: budynku gospodarczego usytuowanego na nieruchomości położonej w m. C. , gm. G. - dz. nr ewid. [...] poprzez odpowiednie, właściwe wykonanie robót budowlanych określonych w stanowiącym załącznik nr 1 (...) decyzji opracowaniu autorstwa mgr inż. R. Z. (uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-inżynieryjnej) zatytułowanym: "Ekspertyza techniczna i inwentaryzacja budowlana wraz z projektowanymi zmianami w celu doprowadzenia istniejącego budynku gospodarczego do stanu zgodnego z przepisami budowlanymi; Miejsce budowy: C. nr dz. [...] gm. G., Inwestor: J. B.; Kategoria budynku - II (część literalna oraz graficzna) w zakresie wynikającym z rozdziału "Zalecenia i wnioski"- pkt 4-8 (...)"

z uwagi na to, iż nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 155 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 155 w związku z art. 154 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2017r., poz. 1257) oraz art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j.: Dz.U. z 2017r. poz.1332).

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w wyniku interwencji T. M., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. przeprowadził postępowanie administracyjne znak: [...], w sprawie: Nieodpowiedni stan techniczny budynku gospodarczego J. B. w C. gm. G.. W dniu 30.09.2016 r. wydano decyzję znak: [...], którą na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane nakazano J. B. - właścicielowi nieruchomości położonej w C. , gm. G. - dz. nr ewid. [...], usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego: budynku gospodarczego usytuowanego na nieruchomości położonej w m. C. gm. G. - dz. nr ewid. [...], poprzez odpowiednie, właściwe wykonanie robót budowlanych określonych w załączniku decyzji – opracowaniu inżyniera z uprawnieniami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno-inżynieryjnej. Decyzja stała się ostateczna z dniem 20.10.2016 r.

W dniu 21.06.2017 r. wpłynął do kancelarii PINB w M. wniosek J. B., w którym zwróciła się o zmianę ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 30.09.2016 r. znak:PINB-7356/12/17/00-16, w zakresie terminu wykonania obowiązku.

Prośbę swoją wyżej wymieniona uzasadniła chwilowym brakiem środków finansowych.

W zaistniałych okolicznościach Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. wydał postanowienie nr [...] z dnia 22.06.2017 r. znak: [...], którym wszczęto na wniosek J. B. postępowanie administracyjne w sprawie: "rozpatrzenie przesłanek (podstaw faktycznych i prawnych) do zmiany ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 30.09.2016 r. znak: [...], którą nakazano właścicielowi J. B. usunięcie nieprawidłowości nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego: budynku gospodarczego usytuowanego na nieruchomości w miejscowości C., gm. G. -działka nr ewid. [...]".

Za strony wszczętego postępowania administracyjnego znak: [...], uznano strony postępowania znak:[...], tj. J. B. - właściciela nieruchomości w C. nr [...], gm. G. - dz. nr ewid. [...], a zarazem obiektu stanowiącego przedmiot postępowania oraz M. N. - właściciela działki w C. o nr ewid. [...].

Zgodnie z art. 155 K.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 §2 stosuje się odpowiednio.

Zgodnie z art. 154 § 2 K.p.a. w przypadkach określonych w§1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji.

Organ wskazał, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym wyrażony jest pogląd, że przez pojęcie "nabycie prawa" należy rozumieć każde przysporzenie, również przysporzenie obowiązku (wyrok NSA z 14 lutego 2002 r. sygnatura akt IV SA 1076/00, wyrok NSA z 12 września 2008r., sygnatura akt II OSK 1031/07). W orzecznictwie wskazano ponadto, iż przez "nabycie prawa" należy rozumieć każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony. W tym sensie "nabycie prawa" może nastąpić również w decyzji nakładającej na stronę obowiązek prawny. Na podstawie decyzji, która nakłada na stronę obowiązek, strona nabywa prawo do tego, aby egzekwowano od niej wyłącznie obowiązek w ustalonym zakresie, a nie obowiązek dotkliwszy, tzn. w większym wymiarze bądź na mniej korzystnych warunkach. Nabycie prawa oznacza dokonanie przysporzenia danej osobie lub jednostce w wyniku zaistnienia faktu prawnego. Przysporzenie to oznacza zwiększenie aktywów lub zmniejszenie pasywów danej osoby.

Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Gdańsku w wyroku z dnia 21.10.2014 r. sygnatura akt II SA/Gd 453/14, wskazuje: "Przedmiotem postępowania wszczętego w trybie nadzwyczajnym w celu zmiany lub uchylenia decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. jest ustalenie istnienia przesłanek zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, a więc jest to nowy przedmiot sprawy w stosunku do tego, którego dotyczyło postępowanie prowadzone wcześniej w trybie zwykłym. Postępowanie prowadzone w trybie art. 155 k.p.a. nie może zatem zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy już ostatecznie zakończonej. Jest ono samodzielnym postępowaniem administracyjnym, a jego celem jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej określone w art. 155 k.p.a. i czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 października 1995 r., sygn. III SA 27/95, Baza Orzeczeń LEX nr 26991; z dnia 13 sierpnia 1997 r., sygn. III SA 854/96, Baza Orzeczeń LEX nr 30615; z dnia 28 kwietnia 2000 r., sygn. I SA 819/99, Baza Orzeczeń LEX nr 55302; z dnia 2 czerwca 2000 r., sygn. III SA 1854/99, Baza Orzeczeń LEX nr 43956; z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. I OSK 586/06, Baza Orzeczeń LEX nr 320845; tak też B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 12, Warszawa 2012, str. 607). Co za tym idzie, zmiana decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", przy uwzględnieniu normy prawa materialnego, w oparciu o którą tę decyzję "pierwotną" wydano. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w tym przepisie uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron postępowania (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 28 marca 2013 r., sygn. II OSK 2325/11, Baza Orzeczeń LEX nr 1332683, oraz z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. I OSK 586/06, Baza Orzeczeń LEX nr 320845)" (www.orzeczenia.nas.gov.pl.).

Dalej organ wyjaśnił, że dla wzruszenia decyzji w trybie przywołanego wyżej art. 155 K.p.a. zmiany lub uchylenia decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, wymagane jest spełnienie łącznie czterech przesłanek:

istnienie decyzji ostatecznej,

za jej uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony,

zgoda strony na zmianę lub uchylenie decyzji,

brak przeciwwskazań w przepisach ustaw szczególnych.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 maja 2010r. sygnatura akt II OSK 820/09 wyraził następujące stanowisko: "W przypadku wielości podmiotów występujących w postępowaniu i mających przymiot strony przez zgodę strony, o której mowa w omawianym przepisie, niezbędną do zmiany decyzji ostatecznej, rozumieć trzeba nie wyłącznie zgodę strony inicjującej takie postępowanie, lecz zgodę wszystkich osób (podmiotów) mających przymiot strony w postępowaniu, w którym wydana została decyzja podlegająca zmianie na podstawie niniejszego przepisu. Decyzja, podlegająca zmianie dotyczy bowiem interesu prawnego wszystkich stron postępowania i wobec tego każda ze stron musi wyrazić zgodę na zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a.".

Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym znak: [...] posiadały: J. B. – wnioskodawczyni w niniejszym postępowaniu znak: [...] oraz M. N.. Wniosek strony o zmianę ostatecznej decyzji jest równoznaczny ze zgodą tej strony na zmianę decyzji (wyrok NSA z dnia 13 grudnia 1996r. sygnatura III SA 1214/95).

Wobec powyższego niezbędnym w sprawie znak: [...] było uzyskanie zgody strony M. N. na zmianę ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 30.09.2016 r. znak: [...], w zakresie dotyczącym zmiany terminu wykonania obowiązku przez zobowiązaną J. B..

W sprawie zwrócono się do M. N. w celu uzyskania stanowiska w sprawie. W dniu 29.06.2017 r. wpłynęło do kancelarii PINB w M. pismo M. N. z dnia 29.06.2017 r., w którym wskazała, iż nie wyraża zgody na zmianę decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 30.09.2016r. znak: [...]

W zaistniałych przedstawionych powyżej okolicznościach faktycznych i prawnych, brak jest podstaw do zmiany ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 30.09.2016 r. znak: [...]

J. B. wniosła od powyższej decyzji odwołanie.

Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 11 września 2017 r. nr [...], znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2017, poz. 1257) oraz art. 80 ust. 2 pkt. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity z 2017, poz. 1332) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. nr [...] z dnia 12 lipca 2017 r. znak: [...], sprostowaną postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2017 r., nr [...], którą odmówiono zmiany ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 30 września 2016 r., znak: [...]

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał stan faktyczny i prawny, w jakim zapadła decyzja organu I instancji. Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne i stwierdził, że organ ten uczynił zadość przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy Prawo budowlane. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję prawidłowo.

Przedmiotem postępowania jest wniosek J. B. dotyczący zmiany decyzji PINB w M. z dnia 30 września 2016 r., znak: [...] w zakresie terminu wykonania nałożonego obowiązku.

[...]INB w [...] wskazał, że ze złożonego podania nie wynika jednoznacznie, na podstawie którego przepisu prawa wnioskodawczyni żąda od organu I instancji zmiany decyzji, bowiem wnosi o zmianę terminu usunięcia nieprawidłowości dotyczących budynku gospodarczego, natomiast to żądanie strony określa przedmiot postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej administracji. W związku jednak z faktem, iż objęta wnioskiem decyzja, jako decyzja nakładająca obowiązek wykonania określonych robót budowlanych jest decyzją, na mocy której strona nabyła prawo, nie można zarzucić organowi I instancji (który zakwalifikował opisany powyżej wniosek o zmianę decyzji jako wniosek wszczynający postępowanie z art. 155 K.p.a.), że naruszył przepisy prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Podkreślono, że po dokonaniu kwalifikacji wniosku organ dwukrotnie informował wnioskodawczynię o trybie wszczętego postępowania przesądzając, że zmiana decyzji w związku z wnioskiem J. B. może nastąpić po spełnieniu przesłanek określonych w art. 155 K.p.a., a wnioskodawczyni J. B. nie wniosła w powyższym zakresie żadnych uwag ani zastrzeżeń.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 K.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, ale przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub interes strony. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie, za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny łub słuszny interes strony; art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Z cytowanego przepisu wynika, iż organ administracyjny może zmienić lub uchylić wskazaną decyzję w przypadku, gdy są spełnione kumulatywnie następujące przesłanki: jest to decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, strona wyraża zgodę na zmianę tej decyzji, za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony i jednocześnie przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji. Niezaistnienie chociażby jednej z w/w przesłanek wyklucza wydanie decyzji uchylającej lub zmieniającej daną decyzję na podstawie cytowanego wyżej przepisu.

Na specyfikę i wyjątkowy charakter postępowania prowadzonego w trybie art. 155 K.p.a. wskazuje jednomyślne w tej kwestii orzecznictwo sądów administracyjnych. Przede wszystkim podkreśla się, że jest to postępowanie, które winno być prowadzone w tych samych granicach, w których prowadzone było postępowanie zakończone decyzją objętą postępowaniem o uchylenie lub zmianę. "Podkreślić należy, że wprawdzie postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną, to jednak - z punktu widzenia materialnoprawnego - toczy się w tej samej sprawie. Rozważając możliwość zastosowania trybu z art. 155 k.p.a. konieczne jest więc ustalenie, czy w konkretnym przypadku istnieje tożsamość sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnym. Tożsamość sprawy jest wyznaczana przez element podmiotowy (ta sama strona lub strony postępowania) i elementy przedmiotowe - niezmieniony stan faktyczny, z którego wynikają prawa lub obowiązki stron oraz ta sama podstawa prawna rozstrzygnięcia. " (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2011 r., II OSK 1996/09, LEX nr 952995).

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy wskazał, iż w niniejszej sprawie brak jest możliwości zmiany przedmiotowej decyzji z uwagi na fakt, iż nie zachodzi przesłanka wyrażenia zgody na zmianę decyzji przez wszystkie strony postępowania. Jak stanowi art. 155 K.p.a. zmiana decyzji ostatecznej w tym trybie możliwa jest jedynie za zgodą strony, przy czym - w sytuacji wielości stron postępowania - warunkiem koniecznym do dokonania zmiany decyzji jest wyrażenie zgody przez wszystkie strony postępowania. Jak wskazuje jednolite w tym przedmiocie orzecznictwo sądów administracyjnych " W przypadku wielości podmiotów występujących w postępowaniu i mających przymiot strony przez zgodę strony, o której mowa w art. 155 k.p.a., niezbędną do zmiany decyzji ostatecznej, rozumieć trzeba nie wyłącznie zgodę strony inicjującej takie postępowanie, lecz zgodę wszystkich osób (podmiotów) mających przymiot strony w postępowaniu, w którym wydana została decyzja podlegająca zmianie na podstawie niniejszego przepisu. Decyzja podlegająca zmianie dotyczy bowiem interesu prawnego wszystkich stron postępowania i wobec tego każda ze stron musi wyrazić zgodę na zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. " (wyrok NSA z dnia 13 maja 2010 r., II OSK 820/09, LEX nr 597885 ); "Zgoda na zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. musi być wyrażona przez wszystkie strony, a nie tylko tę, która nabyła na podstawie rozstrzygnięcia prawa. " (wyrok NSA z dnia 12 maja 2010 r., II OSK 787/09, LEX nr 597859; por. również wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 maja 2010 r., I SA/Wa 2/10, LEX nr 662210 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 grudnia 2010 r., II SA/Wa 670/10, LEX nr 755382). Podkreślono, że w postępowaniu przed organem I instancji strona postępowania M. N. w piśmie złożonym na dzienniku podawczym PINB dnia 29 czerwca 2017 r., nie wyraziła zgody na zmianę decyzji PINB w M. z dnia 30 września 2016 r., znak: [...]

W związku z powyższym, wobec braku zgody stron postępowania, nie został spełniony warunek konieczny do zmiany decyzji PINB w M. z dnia 30 września 2016 r., znak: [...] w zakresie wnioskowanym przez J. B., dlatego też wydanie przez PINB decyzji odmawiającej zmiany przedmiotowej decyzji było działaniem prawidłowym. Mając na uwadze całość zgromadzonego materiału dowodowego organ odwoławczy w myśl art.138 § 1 pkt 1 K.p.a., kierując się zasadą prawdy obiektywnej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

J. B. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o: skierowanie sprawy do postępowania mediacyjnego z M. N., stroną niewyrażającą zgody na przedłużenie terminu, mimo spełnienia przez skarżącą pozostałych przesłanek z art. 155 K.p.a., który to sprzeciw jest jedyna przeszkodą do uwzględnienia wniosku skarżącej w niniejszej sprawie; ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I Instancji celem skierowania sprawy na mediację z M. N., a to ze względu na słuszny interes strony – skarżącej, która ze względów finansowych nie była w stanie wykonać decyzji o usunięciu niezgodności w budynku gospodarczym w C. w terminie wyznaczonym, a przedłużenie terminu w żaden sposób nie wpłynie negatywnie na interes faktyczny i prawny M. N.; ewentualnie o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozpoznania wniosku złożonego przez skarżącą w czerwcu 2017 r. dotyczącego wydania zezwolenia na nadbudowę przedmiotowego budynku znak: [...], które to zezwolenie pozwoliłoby skarżącej na kompleksowe zakończenie kwestii budynku gospodarczego, w tym usunięcia niezgodności i dokonania nadbudowy, która łączy się z niewielką zmianą w konstrukcji budynku położonego w C. na działce nr [...].

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że postanowieniem z dnia 22.06.2017 r. wszczęto z jej wniosku postępowanie w sprawie rozpatrzenia przesłanek do zmiany ostatecznej decyzji PINB w M. z dnia 30.09.2016 r. w przedmiocie przedłużenia terminu do wykonania prac mających na celu usunięcie nieprawidłowości nieodpowiedniego stanu technicznego budynku położonego w C. na działce [...], gm. G.. We wniosku skarżąca wskazała, iż nie posiada środków finansowych na wykonanie wymaganych prac, stąd wniosek o przedłużenie terminu, jako przesłanka uzasadniająca słuszny interes strony. Ponadto w czerwcu 2017 r. złożył wniosek o wydanie zezwolenia na nadbudowę przedmiotowego budynku, gdyż nie może w pełni korzystać z jego funkcji jako gospodarczego, bowiem przy przewożeniu ładunku wyższe samochody nie mieszczą się ze względu na wysokość bramy wjazdowej. Wniosek dotyczy nadbudowy, powiększenia wjazdu o 50cm. Sprawa jest w toku. Skarżąca podała, że złożyła tenże wniosek ze względów ekonomicznych, gdyż przy wydaniu zgody na nadbudowę, musiałaby zniszczyć prace wykonane w celu usunięcia niezgodności.

W dniu 12.07.2017 r. organ I Instancji wydał decyzję odmawiającą zmiany decyzji poprzez przedłużenie terminu do wykonania prac, powołując się na art. 155 K.p.a. wobec braku zgody wszystkich stron postępowania na zmianę decyzji, a to zgody M. N..

Jest to jedyny powód braku zgody na przedłużenie skarżącej terminu wykonania prac i w związku z tym wniosek skarżącej o skierowanie sprawy na mediację z M. N., z którą skarżąca usiłował rozmawiać, jednakże bez skutku. [...]INB w K. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, powołując się ponownie na art. 155 K.p.a., a mianowicie brak zgody na przedłużenie terminu do usunięcia niezgodności ze strony M. N., które to przedłużenie nie powoduje dla niej żadnych negatywnych skutków faktycznych i prawnych. Skierowanie sprawy na mediację pozwoli na uzyskanie informacji, dlaczego nie chce się ona zgodzić na przedłużenie skarżącej terminu.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do wniosku skarżącej o skierowanie sprawy do postępowania mediacyjnego organ podniósł, że taki wniosek mógł być zgłoszony tylko w toku postępowania administracyjnego, bowiem zgodnie z art. 96a § 1 K.p.a. "w toku postępowania może być przeprowadzona mediacja, jeśli pozwala na to charakter sprawy". Wniosku o mediację skarżąca nie złożyła w toku postępowania administracyjnego, ani przed organem I ani II instancji.

Niezależnie od powyższego organ podniósł, iż nie wszystkie sprawy podlegają mediacjom. Jak wynika z zacytowanego przepisu art. 96a K.p.a. mediacja jest dopuszczalna tylko wówczas, gdy charakter sprawy pozwala na przeprowadzenie mediacji. Charakter niniejszej sprawy nie pozwana na przeprowadzenie mediacji. Zmiana decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 K.p.a. może być dokona tylko w granicach stanu faktycznego sprawy pierwotnej, przy uwzględnieniu normy prawa materialnego, w oparciu o którą decyzję pierwotną wydano. Decyzja pierwotna została wydana w oparciu o przepis art. 66 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska - organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. W niniejszej sprawie organ nakazał skarżącej wykonanie określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia istniejącego budynku gospodarczego do stanu zgodnego z przepisami prawa, określając termin usunięcia nieprawidłowości. Nakaz doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem i termin wykonania tego obowiązku, zdaniem organu, nie podlega mediacji.

W piśmie z 8 stycznia 2017 r. uczestniczka M. N. wskazała, że budynek jest samowolą budowlaną i jest w nieodpowiednim stanie technicznym. J. B. cały czas uchyla się od wykonania nakazów tłumacząc się brakiem środków finansowych i wnioskuje o zmianę terminu usunięcia nieprawidłowości, jednocześnie planuje nadbudowę i opracowuje drogie projekty dotyczące tego samego budynku. Próbuje w ten sposób nie wykonać nałożonych na nią zaleceń przez PINB w M.. Gospodarstwo J. B. funkcjonuje i posiada maszyny rolnicze oraz kombajn. Budynek ten jest użytkowany i znajdują się w nim maszyny rolnicze.

Na rozprawie Sąd oddalił wnioski skarżącej o zawieszenie postępowania i o skierowanie sprawy do postępowania mediacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), dalej "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

Regułą jest, że w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 P.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd stwierdza, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, podniesione w niej zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Podstawę prawną decyzji zaskarżonych przez J. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, stanowi art. 155 K.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona, jeżeli nie sprzeciwiają się temu przepisy szczególne i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Postępowanie w trybie art. 155 K.p.a. jest samodzielnym postępowaniem, w którym organ bada, czy zachodzą przesłanki do zmiany ostatecznej decyzji, wskazane w tym przepisie, nie jest natomiast "kolejną instancją". Warunkiem zmiany decyzji jest jednak uzyskanie przez organ zgody stron postępowania zakończonego decyzją, której zmiany wniosek dotyczy. Zgoda ta musi pochodzić nie tylko od strony wnioskującej, która nabyła prawo, ale od pozostałych stron uczestniczących w postępowaniu pierwotnym, co jest związane z wyjątkowością odstąpienia od zasady trwałości decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 § 1 K.p.a..

W orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie utrwalone jest przekonanie, iż pojęcie "nabycia praw" należy traktować bardzo szeroko, gdyż mieści się w nim także "rozstrzygnięcie o obowiązkach jednostki". Prawidłowo zatem oceniając możliwość zmiany decyzji PINB w M., nakładającej na skarżącą określone obowiązki w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w budynku gospodarczym, organy administracji orzekały na podstawie art. 155 K.p.a..

Postępowanie prowadzone w tym trybie stanowi jeden z elementów systemu nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego obejmujących przypadki weryfikacji decyzji ostatecznych. Jak każde postępowanie zmierzające do zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji, to postępowanie jest traktowane jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się według przepisów art. 155 K.p.a. (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2002 r., sygn. akt SA 2723/01, Lex nr 83821).

Postępowanie takie – o uchylenie lub zmianę decyzji – ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjnoprawnego. Zadaniem organu, który prowadzi takie postępowanie, jest zatem wyjaśnienie i ocena, czy w danych okolicznościach sprawy zachodzą przesłanki wymienione w art. 155 K.p.a..

Przepis art. 155 K.p.a. zawiera dwa rodzaje przesłanek – formalne i materialne. Formalne to istnienie decyzji ostatecznej i zgoda strony postępowania, zaś materialne to brak sprzeciwu przepisów szczególnych, wystąpienie interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie, aby mogło dojść do zmiany lub uchylenia decyzji. Niewystępowanie więc którejkolwiek przesłanki nie może do takiego skutku prowadzić.

Przed przystąpieniem do rozważania przesłanek materialnych organ musi najpierw ocenić, czy ziściły się wymogi formalne.

W sprawie pozostawała w obrocie prawnym decyzja ostateczna, której zmiany domagała się skarżąca (decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 30.09.2016 r. znak: [...], którą na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane nakazano J. B. - właścicielowi nieruchomości położonej w C. , gm. G. - dz. nr ewid. [...], usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego), zatem jedna z przesłanek formalnych przewidzianych w art. 155 K.p.a. została spełniona. W takiej sytuacji organ przystąpił do oceny wystąpienia drugiej przesłanki – zgody strony postępowania.

W postępowaniu zakończonym ww. decyzją PINB brały udział dwie strony – J. B., której dotyczy nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego oraz M. N. – właścicielka sąsiedniej nieruchomości. Obie te osoby są też stronami postępowania zakończonego kontrolowaną decyzją. Zmiana decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 30.09.2016 r. wymaga zgody obu tych stron.

W sprawie bezsporne jest, że J. B. zgodę na zmianę ww. decyzji o nałożeniu obowiązków wyraziła, zaś M. N. odmówiła wyrażenia zgody, bowiem budynek gospodarczy skarżącej usytuowany jest przy granicy z jej działką zabudowaną budynkiem mieszkalnym i z uwagi na zły stan techniczny zagraża bezpieczeństwu. Tym samym nie została spełniona jedna z przesłanek formalnych art. 155 K.p.a. Brak zgody strony na zmianę decyzji wykluczał pozytywne rozpoznanie wniosku o tę zmianę.

Skoro w sprawie prowadzonej w trybie art. 155 K.p.a. nie wystąpiła jedna z przesłanek w nim wskazanych, a wszystkie muszą być spełnione łącznie, organy obu instancji nie mogły wniosku J. B. załatwić pozytywnie. Zasadnie też organy odstąpiły od badania przesłanek słusznego interesu strony, interesu publicznego czy brak przeciwwskazań przepisów szczególnych. Rozważanie tych kwestii, w tym słusznego interesu strony, było zbędne w sytuacji braku zgody strony postępowania na zmianę decyzji ostatecznej.

Ponadto Sąd wskazuje, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym Sąd bada jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a nie jej słuszność, czy celowość. W niniejszym postępowaniu sądowym brak było podstaw prawnych do jego zawieszenia, czy też skierowania do mediacji, która może być, w niektórych tylko przypadkach, prowadzona w toku postępowania administracyjnego przed organem administracji. Dlatego też na rozprawie Sąd oddalił wnioski skarżącej o zawieszenie postępowania i o skierowanie sprawy do postępowania mediacyjnego.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania brak było podstaw do uwzględnienia skargi, co skutkuje jej oddaleniem, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a..