Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2471/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1, 3, 5
journal: Dz.U. 2017 poz 180
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant asystent sędziego Piotr Polak po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 357/17 w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 357/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.

Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Prezydent Miasta [...] (dalej Prezydent) decyzją z [...] grudnia 2016 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] grudnia 2016 r.) na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej kpa), art. 7 ust. 1 i 1a w związku z art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 966 ze zm., dalej udm) odmówił M.P. przyznania dodatku mieszkaniowego.

W uzasadnieniu Prezydent wskazał, że dnia 6 grudnia 2016 r. M.P. (dalej strona bądź skarżąca) wniosła o przyznanie dodatku mieszkaniowego na częściowe pokrycie wydatków na lokal mieszkalny położony przy ul. [...]. Do wniosku dołączyła deklarację o wysokości dochodów za okres od 1 września do 30 listopada 2016 r. Dochodem strony w deklarowanym okresie była renta w ogólnej kwocie 2647,68 zł. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż 30 %. Powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego, w którym skarżąca zamieszkuje i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe wynosi 53 m2. Normatywna powierzchnia użytkowa dla jednoosobowego gospodarstwa domowego powiększona o 30% wynosi 45,50 m2. Powierzchnia użytkowa tego mieszkania przekroczyła powierzchnię normatywną o 7,50 m2. Zgodnie z poglądem wyrażonym w wyroku NSA z 14.7.2010 r. I OSK 321/10 przywilej wynikający z art. 5 ust. 3 udm dotyczy tylko dwu kategorii osób niepełnosprawnych: poruszających się na wózku i tych, których niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, ale tylko w sytuacji, gdy dzielą mieszkanie z innymi osobami. Inna jest sytuacja, gdy osoba niepełnosprawna mieszka sama, ma zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju, wówczas nie można mówić o sytuacji przewidzianej w art. 5 ust. 3 udm. Do wniosku wnioskodawczyni dołączyła orzeczenie Powiatowego Zespołu d/s Orzekania o Niepełnosprawności potwierdzające uprawnienie do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Kluczowe jest określenie "oddzielny pokój". Ma ono sens tylko wtedy, gdy zachodzi konieczność dzielenia lokalu mieszkalnego z innymi osobami. Pokój oddzielny to pomieszczenie, którego osoba nie musi dzielić z innymi osobami. W przypadku wnioskodawczyni brak jest innych osób zamieszkujących lokal mieszkalny, dlatego nie można dokonać rozróżnienia na pokoje oddzielne i nieoddzielne. W tej sytuacji dysponowanie przez orzeczeniem o niepełnosprawności z prawem do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju nie skutkuje powiększeniem normatywnej powierzchni mieszkalnej.

M.P. w odwołaniu podniosła, że decyzja z [...] grudnia 2016 r. jest niezgodna z ustawą i Konstytucją RP.

Decyzją z [...] lutego 2017 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] lutego 2017 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej Kolegium) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 5 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z "2013 r., poz. 966 ze zm." [winno być "2017 r., poz. 180"]), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję z [...] grudnia 2016 r.

Kolegium podało w uzasadnieniu, że podstawową zasadą sformułowaną w art. 6 kpa jest to, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie Prezydent zgodnie z obowiązującymi przepisami w oparciu o art. 5 ust. 1 i 5 udm odmówił przyznania stronie dodatku mieszkaniowego. Powierzchnia lokalu nr [...] położonego w [...] przy ul. [...] wynosi 53 m2, to więcej niż dopuszczalna granica powierzchni wynosząca 45,50 m2. W tej sytuacji dodatek mieszkaniowy nie przysługuje. Ustawa o dodatkach mieszkaniowych nie przyznaje kompetencji organom administracji publicznej oraz organom odwoławczym do swobodnego uznania w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego. Argumenty strony podniesione w odwołaniu nie mogą zostać uwzględnione z powodu braku podstawy prawnej. Prezydent słusznie wskazał, że skoro odwołująca zamieszkuje w przedmiotowym lokalu sama, dlatego ma zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju. Taka interpretacja przepisu utrwalona została w licznym orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego. Decyzja dotycząca przyznania dodatku mieszkaniowego ma charakter związany, gdyż prawodawca w sposób precyzyjny ustalił zarówno przesłanki od których zależy jego przyznanie, jak również sposób obliczenia wysokości dodatku. Organy administracji nie dysponują w tym zakresie możliwością przyznania skarżącej dodatku z uwagi na jej trudną sytuację materialną i zdrowotną.

M.P. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie podniosła, że decyzja jest niezgodna z prawem, niemerytoryczna i krzywdząca, a organ nieprawidłowo zinterpretował przepisy.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem II SA/Sz 357/17 na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzje obu instancji są zgodne z obowiązującym prawem. Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 180, dalej udm), reguluje zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych osobie spełniającej łącznie dwa kryteria - powierzchniowe i dochodowe.

Dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty (art. 7 ust. 1 udm). Przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby (art. 4 udm).

Art. 5 ust. 1 pkt 1 udm stanowi, że normatywna powierzchnia uprawniająca do uzyskania dodatku mieszkaniowego dla jednej osoby nie może przekraczać 35 m2. Dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30% albo 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60% (art. 5 ust. 5 pkt 1 i 2 udm). Przepis ten dopuszcza przekroczenie ww. normatywu powierzchni użytkowej, jednak nie więcej niż wskazane powyżej wartości.

Poza sporem w sprawie pozostają ustalenia, że powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego, w którym zamieszkuje skarżąca i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, wynosi 53 m2. Przekracza więc kryterium ustalone dla jednej osoby. Z kolei stosując przelicznik 30 % powierzchni, dodatek mieszkaniowy przysługiwałby stronie, jeżeli powierzchnia użytkowa mieszkania nie przekroczyłaby 45,50 m2. W analizowanym przypadku powierzchnia użytkowa mieszkania przekroczyła powierzchnię normatywną o 7,50 m2. Organy trafnie orzekły, że tak ustalone kryteria względem skarżącej nie uprawniają jej do uzyskania dodatku mieszkaniowego.

Niekwestionowaną w sprawie okolicznością jest również, że skarżąca legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...], z którego wynika, że jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności i posiada prawo do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Poza tym nie porusza się na wózku inwalidzkim.

Zgodnie z art. 5 ust. 3 udm, normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2046 i 1948).

Przepis ten zezwala na powiększenie powierzchni mieszkalnej nie z tytułu samej niepełnosprawności osoby zamieszkującej w lokalu, ale tylko wówczas, gdy osoba niepełnosprawna porusza się na wózku lub gdy niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Dyspozycja ta, odnosząca się do obu przesłanek, polega na powiększeniu normatywnej powierzchni o 15 m2.

Zdaniem Sądu, prawidłowa interpretacja tego przepisu jest taka, że określenie "wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju", o którym mowa w art. 5 ust. 3 udm będzie miał zastosowanie tylko wówczas, gdy osoba niepełnosprawna zamieszkuje z innymi osobami lub przynajmniej chociaż z jedną osobą.

Sąd podzielił stanowisko organów, że określenie "oddzielny pokój" ma sens tylko wtedy, gdy zachodzi konieczność dzielenia lokalu mieszkalnego z innymi osobami. Pokój oddzielny to pomieszczenie, którego osoba nie musi dzielić z innymi osobami. W razie braku innych osób zamieszkujących lokal mieszkalny nie można dokonać rozróżnienia na pokoje oddzielne i nieoddzielne (wyrok NSA z 14.7.2010 r. I OSK 321/10, cbosa). Z treści tej normy nie wynika, by rozstrzygnięcie kwestii materialnej jaki lokal mieszkalny osoba zajmuje i czy jest to zamieszkiwanie samodzielne, czy też polega na dzieleniu tego lokalu z innymi osobami pozostawiono powiatowemu zespołowi do spraw orzekania o niepełnosprawności. Do kompetencji tego organu należy wyłącznie ocena stanu zdrowia, stopnia niepełnosprawności i związanych z tym ulg i przywilejów, w tym orzeczenie o prawie do oddzielnego pokoju. Nie można w tej sytuacji twierdzić, że dysponowanie przez osobę niepełnosprawną orzeczeniem o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju skutkuje zawsze powiększeniem normatywnej powierzchni, a więc automatycznie wobec takiej osoby znajduje zastosowanie przywilej z art. 5 ust. 3 udm.

Skład orzekający w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że przywilej przyznany w art. 5 ust. 3 nie narusza zasady równego traktowania z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Przyznanie tego uprawnienia tylko dwu kategoriom osób niepełnosprawnych: poruszającym się na wózku i tym, których niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, ale tylko w sytuacji, gdy dzielą mieszkanie z innymi osobami, jest uzasadnione posiadaniem przez te osoby istotnej cechy wspólnej - dodatkowa powierzchnia umożliwia im korzystanie z mieszkania w takim stopniu jak innym osobom korzystanie z mieszkania bez zwiększonej powierzchni. Osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju i mieszka w lokalu sama, jest w takiej samej sytuacji – z uwagi na kryterium korzystania z oddzielnego pokoju – jak osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, która dzieli mieszkanie z innymi osobami i korzysta z oddzielnego pokoju. W ocenie Sądu, stosując powyższą wykładnię hipotezy art. 5 ust. 3 udm, należy stwierdzić, że omawiany warunek powiększenia powierzchni normatywnej o 15 m2 na potrzeby ustalenia dodatku mieszkaniowego nie jest spełniony, bowiem skarżąca mieszka sama, a zatem realizuje prawo do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, o czym prawidłowo orzekły organy w tej sprawie. Ustawa o dodatkach mieszkaniowych określa sztywne zasady ich przyznawania a podniesione w odwołaniu i skardze okoliczności nie stanowiły w myśl ustawy podstawy do wyłączenia tych zasad. Decyzja w sprawie dodatku mieszkaniowego ma charakter związany, a zatem nie zależy od uznania organu. Oznacza to, że organ bada, czy zachodzą ustawowe przesłanki do przyznania świadczenia i w przypadku, gdy wnioskodawca ich nie spełnia, organ wydaje decyzję odmowną.

Z powyższych względów, w ocenie Sądu, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja I instancji zostały podjęte w wyniku wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, właściwej oceny dowodów i prawidłowych rozważań prawnych.

Skargę kasacyjną wywiodła M.P., reprezentowana przez adw. M.N., zaskarżając wyrok II SA/Sz 357/17 w całości, zarzucając wyrokowi naruszenia prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 966 ze zm.), przez niewłaściwe zastosowanie tj. przyjęcie, że jeśli skarżąca mieszka sama, a nadto z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności wynika, że skarżąca z uwagi na znacznie ograniczoną zdolność do samodzielnej egzystencji wymaga stałej opieki osób trzecich, to nie można mówić o tym, że wymóg "zamieszkiwania w oddzielnym pokoju" został spełniony i normatywną powierzchnię lokalu nie można powiększyć o 15 m2.

Skarżąca kasacyjnie wniosła o: zmianę zaskarżonego wyroku w całości i przyznanie skarżącej prawa do dodatku mieszkaniowego; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania; przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika skarżącej z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej z urzędu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1, dalej uchwała I OPS 10/09).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Skarga kasacyjna oparta jest jedynie na pierwszej podstawie kasacyjnej (art. 174 pkt 1 ppsa), zatem stan faktyczny, akceptowany wyrokiem I instancji, jest dla Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążący. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, co wynika z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z [...] października 2011 r. W orzeczeniu tym wskazano na konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz ustalono, że niepełnosprawna ma prawo do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju (wskazanie 7 i 10). Nie jest kwestionowane, że skarżąca zamieszkuje w lokalu mieszkalnym o powierzchni 53 m2. W oświadczeniu załączonym do wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego skarżąca wyraźnie stwierdziła, że we wskazanym lokalu zamieszkuje sama i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Z akt sprawy w żaden sposób nie wynika, że w lokalu skarżącej przebywają inne osoby, które sprawują nad nią opiekę w takim wymiarze, który uzasadniałby przyjęcie, że wspólnie z nią zamieszkują. Nawet jeżeli przy prowadzeniu gospodarstwa domowego skarżąca korzysta doraźnie z pomocy osób trzecich, nie oznacza to, że dzieli z nimi lokal mieszkalny i nie podważa ustaleń organu, że strona zamieszkuje samotnie i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie ma podstaw do uznania, że w niniejszej sprawie spełniony został wymóg zamieszkiwania przez osobę niepełnosprawną z inną osobą (osobami), który to warunek, w świetle przedstawionej wykładni art. 5 ust. 3 udm, determinuje możliwość skorzystania z uprawnienia określonego w tym przepisie.

Zarzut naruszenia art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z "2013 r., poz. 966 ze zm." [winno być "2017 r., poz. 180"]), przez jego niewłaściwe zastosowanie, okazał się nieusprawiedliwiony.

Ustalenie, że osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy dysponuje orzeczeniem z [...] października 2011 r. Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...], stwierdzającym prawo do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju (wskazanie 10) nie powoduje, że w każdym stanie faktycznym zastosowanie będzie znajdował art. 5 ust. 3 udm i tym samym normatywna powierzchnia podlegać będzie zwiększeniu o 15 m2.

W doktrynie i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że art. 5 ust. 3 udm nie znajduje zastosowania do osób zamieszkujących samodzielnie. Pojęcie "oddzielnego pokoju" jakim posługuje się ustawodawca oznacza pomieszczenie, którego osoba niepełnosprawna nie musi dzielić z innymi osobami. Poza zakresem kompetencji zespołu orzekającego pozostaje to, jaki lokal mieszkalny osoba zajmuje i czy zajmuje go samodzielnie czy też z innymi osobami. Samo dysponowanie przez osobę niepełnosprawną orzeczeniem o prawie do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, nie powoduje automatycznie powiększenia powierzchni normatywnej. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, określenie "wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju" będzie miało tylko wówczas zastosowanie, gdy osoba niepełnosprawna zamieszkuje przynajmniej z jedną osobą. Wykładnia gramatyczna tego określenia wskazuje, że chodzi tu o pokój, którego osoba niepełnosprawna nie musi dzielić z innymi osobami. Osoba prowadząca gospodarstwo domowe jednoosobowe, a więc zamieszkująca samotnie nie dzieli lokalu z innymi osobami. Sąd I instancji trafnie wywiódł, że takie rozumienie treści art. 5 ust. 3 udm potwierdza również wykładnia celowościowa. Ratio legis owej regulacji opiera się nie tylko na poprawie sytuacji osoby niepełnosprawnej, ale też ma na względzie prawa osób zamieszkujących z niepełnosprawnym, które korzystają ze zmniejszonej powierzchni. Stosowanie w takiej sytuacji wielkości normatywnej przewidzianej w art. 5 ust. 1 udm, pozbawiłoby prawa do dodatku lub też do przyznania go w odpowiednio zwiększonej kwocie osoby uprawnione zamieszkujące z niepełnosprawnym, wymagającym oddzielnego pokoju (wyrok NSA z: 14.7.2010 r. I OSK 321/10; 2.9.2010 r. I OSK 10/10; 5.10.2010 r. I OSK 804/10; 23.11. 2010 r. I OSK 929/10; 23.11. 2010 r. I OSK 1037/12; 19.1.2011 r. I OSK 1389/10; 10.5.2012 r. I OSK 2014/11; 23.8.2012 r. I OSK 73/12; 15.9.2016 r. I OSK 1450/15; 15.9.2016 r. I OSK 1596/16, cbosa; G. Manjura-Niśkiewicz, Dodatki mieszkaniowe. Komentarz, C.H. Beck 2013, s.101-102).

W analizowanym przypadku, do jednoosobowego gospodarstwa domowego skarżącej, zajmującej samodzielnie trzypokojowy lokal mieszkalny z kuchnią i łazienką, przepis ten nie ma zastosowania. Wskazać należy, że przywołany przez skarżącą kasacyjnie wyrok NSA z 12.6.2013 r. I OSK 2317/12 wydany został w innych okolicznościach faktycznych. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny wprawdzie zaznaczył, że oddzielne zamieszkiwanie nie zawsze może oznaczać pozbawienia uprawnienia z art. 5 ust. 3 udm, stanowisko to jednak odniósł do okoliczności rozpoznawanej sprawy, z których wynikała niezbędność sprawowania całodobowej opieki nad skarżącym i konieczna obecność opiekunów przez cały ten czas w mieszkaniu. W kontrolowanej sprawie takich okoliczności nie stwierdzono.

Przywołany wyrok z 5.11.2015 r. II SA/Sz 538/15 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, dotyczący skarżącej, został uchylony prawomocnym wyrokiem z 15.9.2016 r. I OSK 1596/16 Naczelnego Sądu Administracyjnego, a skarga strony została oddalona (cbosa).

Na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną należało oddalić.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy (art. 250 § 1 ppsa), gdyż art. 209 i art. 210 ppsa mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261. Pełnomocnik skarżącego winien złożyć Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie odrębny wniosek wraz ze stosownym oświadczeniem.