Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 394/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 30, art. 28 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2200
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
article: art. 7, art. 77 71, art. 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu rzeczy bez wymaganego zezwolenia I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Naczelnika Urzędu Celno – Skarbowego z dnia [...] października 2018 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej A. Sp. z o.o. kwotę 897 zł /słownie: osiemset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 394/19

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi A Sp. z o.o. (Rejon W., Osiedle typu miejskiego W., Ukraina) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] lutego 2019 r. nr [...] dotycząca nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez zezwolenia.

Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji i akt administracyjnych sprawy, [...] marca 2018 r. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno - Skarbowego w [...] Oddziału Celnego w [...] przeprowadzili kontrolę przewozu drogowego wykonywanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdem samochodowym (ciągnikiem) marki [...] na brytyjskich numerach rejestracyjnych [...], o dopuszczalnej masie całkowitej 44 000 kg, wraz z naczepą marki [...], również na brytyjskich numerach rejestracyjnych [...], o dopuszczalnej masie całkowitej 39 000 kg.

W trakcie kontroli ustalono, że są to pojazdy nowo zakupione w Polsce przez ukraińską firmę A Sp. z o.o. i wywożone z terytorium Unii Europejskiej na Ukrainę na podstawie zgłoszeń celnych wywozowych [...] i [...]. Wymienionym pojazdem członowym przewożony był ładunek w postaci kontenera do transportu towarów, wywożonego na podstawie zgłoszenia celnego [...]. Kierowca pojazdu – pracownik Spółki, który realizował w imieniu ukraińskiego importera przewóz pojazdu członowego oraz przewożonego na nim ładunku nie posiadał zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu uprawniającego do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium RP, wymaganego zgodnie z art. 28 ust. 1 obowiązującej w dniu kontroli ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 2200 ze zm., dalej: u.t.d.). Z przeprowadzonych czynności sporządzono 15 marca 2018 r. protokół kontroli drogowej, podpisany przez kierowcę (z adnotacją: "Uważam że kara nie należna").

W następstwie poczynionych ustaleń Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego w [...] decyzją z [...] października 2018 r. nr [...] nałożył na Spółkę karę pieniężną w kwocie 10 000 zł (zgodnie z lp. 3.1. załącznika nr 3 do u.t.d.) za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium RP przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie Unii Europejskiej bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 28 ust. 1 u.t.d. poprzez jego błędne zastosowanie i wykładnię, skutkujące przyjęciem, że Spółka wykonywała międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium RP bez wymaganego zezwolenia ministra ds. transportu, podczas gdy wykonywała niezarobkowy przewóz drogowy na potrzeby własne, o którym mowa w art. 4 ust. 4 u.t.d., wymagający ewentualnie posiadania zaświadczenia (art. 33 ust. 1 i 5);

- art. 1 Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o międzynarodowych przewozach drogowych z dnia 18 maja 1992 r. w zw. z art. 34 ust. 1 u.t.d. poprzez przyjęcie, że w świetle w/w umowy dwustronnej przewóz wykonywany przez Spółkę wymagał uzyskania zezwolenia o którym mowa w Umowie i załączniku do u.t.d. pod poz. lp. 3.1., podczas gdy w/w Umowa w tym przypadku nie ma zastosowania z uwagi na wykonywanie przewozu pojazdem z naczepą zarejestrowanymi w państwie nie będącym stroną Umowy.

DIAS - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: K.p.a.) w związku z art. 93 u.t.d. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając w całości jego ustalenia i stanowisko.

Wyjaśnił, że 5 września 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie u.t.d. oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481) wprowadzająca znaczące zmiany m.in. w treści załącznika nr 3 do u.t.d., przy czym po myśli art. 5 ust. 1 ustawy zmieniającej, w niniejszej sprawie stosuje się przepisy dotychczasowe. Organ przytoczył regulacje normujące zagadnienie kontroli wykonywania przewozu drogowego oraz konsekwencje prawne dla podmiotów wykonujących ten przewóz z naruszeniem przepisów u.t.d.

Wskazał, że przepis art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.t.d. obliguje kierowcę pojazdu samochodowego wykonującego przewóz drogowy rzeczy do posiadania m. in. dokumentów związanych z przewożonym ładunkiem, a także odpowiedniego zezwolenia wymaganego w międzynarodowym transporcie drogowym. Przedsiębiorca natomiast - zgodnie z przepisem art. 87 ust. 3 u.t.d. - odpowiedzialny jest za wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty. W myśl art. 28 ust. 1 u.t.d., wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. Przepis art. 28a ust. 3 u.t.d. stanowi, że kierujący pojazdem samochodowym wykonującym międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany posiadać w pojeździe i okazywać na żądanie uprawnionych osób blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1. W przypadku nieokazania podczas kontroli tego dokumentu, międzynarodowy przewóz drogowy uznaje się za wykonywany bez zezwolenia. Pojęcie "przewozu drogowego" u.t.d. definiuje w art. 4 pkt 6a jako transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 561/2006". Zgodnie zaś z przepisem art. 4 lit. a rozporządzenia (WE) nr 561/2006 - "przewóz drogowy" oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy.

W ocenie DIAS, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozostawia żadnych wątpliwości, że kontrolowany 15 marca 2018 r. międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy wykonywany przez ukraińską Spółkę podlegał przepisom u.t.d. i jak ustalono, wykonywany był przez podmiot nie posiadający zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium RP. W świetle przepisów art. 28 ust. 1 i art. 28a ust. 3 u.t.d., nałożenie z tego powodu na wykonującą kontrolowany przewóz Spółkę kary pieniężnej było w pełni zasadne i zgodne z prawem.

Odnosząc się do argumentów odwołania o wykonywaniu przewozu na potrzeby własne organ odwoławczy wyjaśnił, że wymóg posiadania zezwolenia określony przepisem art. 28 u.t.d. dotyczy wszystkich "podmiotów zagranicznych niemających siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym", wykonujących międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Art. 28 ust. 1 stanowi o podmiotach, zatem odnosi się nie tylko do podmiotów prowadzących transportową działalność gospodarczą, ale również do podmiotów wykonują niezarobkowy przewóz drogowy pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony. Powołane przez stronę przepisy art. 33 i art. 34 u.t.d. dotyczące przewozów wykonywanych na własne potrzeby nie zwalniają zagranicznych podmiotów (z krajów trzecich) z obowiązku posiadania zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego na terytorium RP. Wręcz przeciwnie, zgodnie z art. 34 u.t.d., wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego na potrzeby własne może wymagać uzyskania odpowiedniego zezwolenia, jeżeli umowy międzynarodowe, którymi RP jest związana, tak stanowią. Zarówno przepis art. 28 u.t.d. jak i postanowienia umowy między Rządem RP a Rządem Ukrainy o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzonej w Warszawie 18 maja 1992 r. (M.P. z 2002 r. nr 6, poz. 125) nie przewidują odmiennego traktowania przewozów wykonywanych zarobkowo i przewozów wykonywanych na potrzeby własne podmiotów.

U.t.d. w art. 35 przewiduje wprawdzie wyjątkowe sytuacje zwolnienia z obowiązku uzyskania zezwolenia, dotyczą one jednak wyłącznie przedsiębiorców wykonujących przewozy w ramach pomocy humanitarnej, medycznej lub w przypadku klęski żywiołowej oraz sytuacji przewidzianych w umowach międzynarodowych, którymi RP jest związana. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak żadne z powyższych okoliczności. Towaru przewożonego kontrolowanym w niniejszej sprawie pojazdem członowym nie można zaliczyć do żadnej kategorii zwolnionych z wymogu posiadania zezwolenia przewidzianych w art. 7 polsko - ukraińskiej umowy o międzynarodowych przewozach drogowych.

Ponadto w przypadku pojazdu nowo zakupionego, pozostającego na "obcych" (tranzytowych) numerach rejestracyjnych (w niniejszej sprawie brytyjskich), istnieje jedynie możliwość wykonania nim przejazdu bez ładunku (w stanie próżnym), umożliwiającego sprowadzenie pojazdu do kraju nabywcy w celu jego rejestracji i ewentualnie późniejszego wykorzystania do przewozu ładunków, po uzyskaniu stosownych zezwoleń. Sprowadzony z zagranicy pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony do czasu spełnienia wymogów formalnych nie może wykonywać działalności przewozowej czy to na rzecz osób trzecich w ramach wykonywania krajowego transportu drogowego, czy też na potrzeby własne przedsiębiorcy. W niniejszej sprawie, ukraińska Spółka przewożąc ładunek pojazdem nowo zakupionym działała niezgodnie z obowiązującym prawem, naruszając zarówno postanowienia polsko - ukraińskiej umowy o międzynarodowych przewozach drogowych jak i przepisy u.t.d. Nie wykazała przy tym zaistnienia jakichkolwiek nieoczekiwanych i niedających się przewidzieć zdarzeń, które zwalniałyby ją z odpowiedzialności administracyjnej na zasadzie art. 92c ust. 1 u.t.d.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Spółka (reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata) zaskarżyła w całości decyzję DIAS z [...] lutego 2019 r., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:

- art. 4 pkt 2, 4 i 6, art. 28 ust. 1 oraz art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. przez błędne przyjęcie, że skarżący, przewożąc przez granicę nowo zakupiony dla siebie w Polsce zestaw, składający się z ciągnika, naczepy i kontenera wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy ww. ciągnikiem i naczepą, w sytuacji gdy przewóz ten wykonywany był przez skarżącego pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej wykonywanej na co dzień na Ukrainie i nie mieścił się w definicji międzynarodowego przewozu drogowego o którym mowa w art. 4 pkt 2 u.t.d.;

- art. 1 Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o międzynarodowych przewozach drogowych z dnia 18 maja 1992 r. w zw. z art. 34 ust. 1 u.t.d. przez zastosowanie ww. Umowy i przyjęcie, że przewóz dokonywany przez skarżącego wymagał uzyskania zezwolenia o którym mowa w Umowie i w załączniku do u.t.d. pod poz. lp. 3.1, podczas gdy ww. Umowa z racji posiadania przez ciągnik i naczepę brytyjskich numerów rejestracyjnych nie miała zastosowania.

W świetle wskazanych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że okoliczności sprawy i przedłożone przy kontroli dokumenty (w tym umowa sprzedaży i faktura) wskazywały, że skarżąca spółka, zajmująca się na Ukrainie działalnością transportową, zakupiła w Polsce ww. zestaw i przewoziła go (przejeżdżała nim) na Ukrainę, aby tam wykorzystywać go na własne potrzeby. Ciągnik [..] i naczepa były oznaczone brytyjskimi numerami rejestracyjnymi. Skarżąca spółka wykonuje swoją działalność transportową jedynie na Ukrainie i nie jest podmiotem korzystającym z licencji wspólnotowej, gdyż nie ma takiej potrzeby ekonomicznej (stąd ciągnik i naczepa nie mogły być taką licencją objęte). Trudno wymagać od każdego podmiotu, który chce jedynie przywieźć pojazd zakupiony na własne potrzeby, aby uruchamiał w związku z tym całą procedurę celem uzyskania licencji transportowej. Spółka nie występowała z wnioskiem o zezwolenie na wykonywanie międzynarodowego przewozu na terytorium RP na podstawie art. 28 u.t.d, gdyż takiego transportu zgodnie z ustawą nie wykonywała.

Pojazd zakupiono na potrzeby własne, do używania na terytorium kraju siedziby Spółki, tj. na Ukrainie. Przewóz taki w rozumieniu powołanej ustawy jest jedynie: niezarobkowym przewozem drogowym, tj. przewozem na potrzeby własne (art 4 pkt 4), niezarobkowym międzynarodowym przewozem drogowym (art. 4 pkt 6) lub przewozem na potrzeby własne wykonywanym z przekroczeniem granicy RP. Na tego typu przewozy wymagane jest jedynie, zgodnie z art. 33 ust. 1 u.t.d., zaświadczenie potwierdzające zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Co więcej, uzyskanie przez skarżącego tego typu zaświadczenia nie było możliwe na tym etapie, ponieważ ustawa w art. 33 pkt 6 wymaga m.in. złożenia do Głównego Inspektora Transportu Drogowego wraz z wnioskiem wykazu pojazdów z ich numerami rejestracyjnymi (krajowymi), których skarżąca Spółka jeszcze nie posiadała, jako że dopiero zamierzała zarejestrować pojazd na Ukrainie. Na kwestię tę zwrócił m.in. uwagę WSA w Warszawie w wyroku z 4 marca 2010 r. VI SA/Wa 2095/09.

Odnosząc się do argumentów DIAS, wskazującego za organem I instancji, że pojazd przewoził ładunek (tj. dodatkowy kontener na potrzeby własne), czyli nie był w stanie próżnym, należy zauważyć, że zgodnie z powoływanym już art. 4 pkt 4 lit. c) ustawy, w przypadku niezarobkowego przewozu drogowego, pojazd może być załadowany, o ile rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione. Tak też było w niniejszej sprawie.

Przywoływana w uzasadnieniu decyzji obu organów Umowa międzynarodowa nie miała zastosowania w niniejszej sprawie z uwagi na brzmienie jej art. 1, wedle którego stosowanie postanowień umowy jest ograniczone do przewozów podróżnych i ładunków między Polską a Ukrainą i w tranzycie przez ich terytoria wykonywanych pojazdami zarejestrowanymi na terytorium jednej z umawiających się stron.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Rozpoznając sprawę w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W sprawie nie budzi wątpliwości, że poddanym kontroli [...] marca 2018 r. pojazdem obejmującym ciągnik samochodowy m-ki [...] z naczepą [...] (posiadającymi brytyjskie numery rejestracyjne) przewożony był kontener przeznaczony do transportu towarów. Tak pojazd jak i naczepa oraz kontener zostały zakupione w Polsce przez ukraińską Spółkę z o.o. A i były objęte celnymi zgłoszeniami wywozowymi na Ukrainę.

Kwestią sporną w sprawie pozostaje ocena charakteru realizowanego przewozu, który z uwagi na transport wskazanego kontenera zakwalifikowany został przez organy administracji – w myśl art. 28 ust. 1 u.t.d. - jako międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy wymagający zezwolenia, którego brak sankcjonowany był karą pieniężną w wysokości 10 000 zł (lp. 3.1. załącznika nr 3 do u.t.d.). W opozycji do tego pozostaje stanowisko Spółki, wg której takiego międzynarodowego przewozu drogowego nie wykonywała, bowiem mając zamiar wywieźć zakupione rzeczy (ciągnik siodłowy, naczepę i kontener) na Ukrainę jako obszar wyłącznego wykonywania przez nią działalności transportowej, nie miała obowiązku uzyskania takiego zezwolenia (wyraźnego podkreślenia wymaga, że wspomniany kontener – mimo że taki jest niezbędny do faktycznego wykorzystania zakupionej naczepy do przewozu rzeczy - nie stanowił jej części składowej, w związku z czym jego przewóz podlegał samodzielnej kwalifikacji prawnej).

Zgodnie ze wskazanym art. 28 ust. 1 u.t.d., wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej.

Skarżąca Spółka niewątpliwie jest podmiotem zagranicznym spełniającym kryterium braku siedziby o jakim mowa w tym przepisie. Odnośnie ostatniej kwestii o jakiej w nim mowa należy podkreślić – na co zwróciły też uwagę organy administracji – że Polskę i Ukrainę wiąże wzajemna umowa o międzynarodowych przewozach drogowych z 18 maja 1992 r. (M.P. Nr 6, poz. 125). Zgodnie z jej art. 1 ust. 1, postanowienia umowy mają zastosowanie do przewozów podróżnych i ładunków między obu krajami i w tranzycie przez te terytoria wykonywanych pojazdami zarejestrowanymi na terytorium jednej z umawiających się stron. Także wg jej art. 6, przewozy ładunków mogą być wykonywane jedynie na podstawie zezwoleń wydanych uprzednio przez właściwą władzę państwa rejestracji pojazdu w imieniu właściwej władzy drugiej umawiającej się strony. Ponieważ tak ciągnik siodłowy jak i naczepa - posiadając brytyjskie numery rejestracyjne - nie były zarejestrowane ani w Polsce ani na Ukrainie, umowa ta w ogóle nie mogła mieć w rozpoznawanej sprawie zastosowania.

W tej sytuacji – mimo że nie wynikało to z przedstawionej przez DIAS analizy zapisów tej umowy – jako nieadekwatne do stanu faktycznego sprawy należy uznać zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (s. 7) twierdzenie o naruszeniu przez skarżącą Spółkę (wraz z przepisami u.t.d.) jej postanowień (zasadność tego twierdzenia mogłaby być odniesiona jedynie do powołanego art. 13 ust. 2 tej umowy, że zagadnienia w niej nieuregulowane będą załatwiane zgodnie z ustawodawstwem wewnętrznym każdej ze stron). Twierdzenie to – mimo zarzutu skargi naruszenia art. 1 umowy - poprzez jej zastosowanie i przyjęcie że "przewóz dokonywany przez skarżącego wymagał uzyskania zezwolenia o którym mowa w umowie" - nie miało jednak żadnego znaczenia zarówno dla faktu nałożenia kary jak i jej wysokości.

Nie przesądza to o prawidłowości jej nałożenia, bowiem w ocenie Sądu orzekające w sprawie organy administracji mimo prawidłowego uznania o zastosowaniu względem skarżącej Spółki przepisów u.t.d. błędnie uznały o wykonywaniu nią na terytorium RP międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy, wymagającego zgodnie z art. 28 ust. 1 u.t.d uzyskania stosownego zezwolenia; pozostaje to w związku z jednoczesnym wykluczeniem kwalifikacji tego przewozu jako niezarobkowego przewozu drogowego realizowanego na potrzeby własne i uznaniem, że skoro w art. 28 ust. 1 u.t.d. mowa jest o określonych kryterium kraju swojej siedziby podmiotach zagranicznych wykonujących międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium RP, to przepis ten odnosi się również do podmiotów wykonujących niezarobkowy przewóz drogowy (w ocenie organów, ma to związek z zawartą w art. 4 pkt 6a u.t.d. definicją przewozu drogowego, przez który należy rozumieć m.in. transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy).

Sąd nie podziela przedstawionego przez organy sposobu wykładni art. 28 ust. 1 u.t.d., wskazując na fakt, że art. 28 objęty jest Rozdziałem 4 u.t.d. "Transport drogowy rzeczy", w którego zakresu wyraźnie wyodrębniony został przewóz drogowy na potrzeby własne przewoźników, podlegający unormowaniom Rozdziału 5 u.t.d. "Przewozy na potrzeby własne".

W myśl art. 4 pkt 4 u.t.d., niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

U.t.d. ujmuje niezarobkowy przewóz drogowy zarówno jako "niezarobkowy krajowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne wykonywany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej" (art. 4 pkt 5), jak i "niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne wykonywany z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej" (art. 4 pkt 6 u.t.d.).

"Międzynarodowy transport drogowy" to zaś podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej (art. 4 pkt 2 u.t.d.). Zaznaczyć należy, że określenie transport drogowy - krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków o których mowa w pkt 4 (art. 4 pkt 3 a u.t.d.).

Zasadniczą cechą odróżniającą niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy od międzynarodowego transportu drogowego jest realizowanie tego pierwszego bez zamiaru osiągnięcia w jego wyniku zysku przez przewoźnika, co wynika z zastrzeżenia jego wykonywania wyłącznie w celu zaspokojenia potrzeb własnych przewoźnika, a nie potrzeb osób trzecich – co zasadniczo odbywa się w ramach działalności gospodarczej.

W rozpoznawanej sprawie przewóz niewątpliwie nie miał charakteru zarobkowego i był realizowany w ramach potrzeb własnych Spółki, bowiem kontener wraz z użytym do jego transportu pojazdem i naczepą – bezpośrednio po ich zakupie na terytorium RP przez skarżącą Spółkę – podlegały wywozowi przez pracownika Spółki na Ukrainę (wynika to z udokumentowanych zgłoszeń celnych) i dopiero tam miały być wykorzystane w prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej.

W tej sytuacji spełnione zostały przesłanki do zakwalifikowania tego przewozu jako niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, wchodzącego jednocześnie w obszar regulacji Rozdziału 5 u.t.d. "Przewozy na potrzeby własne".

Zgodnie z objętym nim art. 33, przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej (ust. 1). Artykuł ten także dokonuje rozróżnienia zaświadczeń uprawniających do krajowego niezarobkowego przewozu drogowego, tj. wykonywania przewozów wyłącznie na terytorium RP (ust. 4) oraz do międzynarodowego niezarobkowego przewozu drogowego, tj. wykonywania przewozów z przekroczeniem granicy RP, które uprawnia również do wykonywania niezarobkowego przewozu drogowego na terytorium RP zgodnie z rodzajem przewozów w nim określonych (ust. 5). Zaświadczenie na krajowy niezarobkowy przewóz drogowy wydaje właściwy dla siedziby przedsiębiorcy starosta na czas nieokreślony, zaś na międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy Główny Inspektor Transportu Drogowego (ust. 8).

Wniosek o wydanie zaświadczenia powinien zawierać informacje i dokumenty określone w art. 8 ust. 2 pkt 1 - 4 i 6 oraz ust. 3 pkt 4 i 5 u.t.d. (ust. 6). W ocenie Sądu, wymogi z tym związane możliwe były do spełnienia przez skarżącą Spółkę, czego w okolicznościach sprawy nie wykluczało posiadanie przez pojazd samochodowy i naczepę numerów rejestracyjnych państwa trzeciego; kluczowe znaczenie w tym zakresie odgrywało przysługujące Spółce jako ukraińskiemu podmiotowi gospodarczemu prawo ich własności.

Z powyższego wynika, że ustawodawca w przypadku wykonywania międzynarodowego niezarobkowego przewozu drogowego w sposób wyraźny przewidział zupełnie odmienną i odrębną formę jego reglamentacji, która z racji spełnienia przesłanek warunkujących uznanie za taki przewóz przewozu realizowanego przez skarżącą Spółkę, wykluczała zastosowanie względem niej w sprawie art. 28 ust. 1 u.t.d.

Wobec wyraźnie przewidzianej w art. 33 u.t.d. ustawowej możliwości wykonywania z przekroczeniem granicy RP - na podstawie zaświadczenia - międzynarodowego niezarobkowego przewozu drogowego na potrzeby własne, jako niezasadna jawi się kwalifikacja wykonywanego przez Spółkę przewozu w oparciu o ogólną regułę wykonywania międzynarodowego /zarobkowego/ przewozu drogowego rzeczy na terytorium RP przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym w oparciu o zezwolenie ministra właściwego do spraw transportu. Samoistnej podstawy do takiej kwalifikacji nie może stanowić w takim przypadku zawarta w art. 4 ust. 6a u.t.d. definicja przewozu drogowego, rozumianego jako "transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 561/2006".

W takiej sytuacji od podmiotu zagranicznego spełniającego zgodnie z art. 33 u.t.d. warunki do uzyskania zaświadczenia na międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy – gdy realizowany przez niego przewóz na terytorium RP faktycznie wykonywany był w związku z potrzebami własnymi – nie można jednocześnie wymagać zezwolenia o jakim mowa w art. 28 ust. 1 u.t.d. na wykonywanie na terytorium RP międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy.

Tym samym, gdy przedmiotowy przewóz drogowy spełniał warunki niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego realizowanego na potrzeby własne, nieuzasadnione było nałożenie na skarżącą Spółkę sankcji (kary pieniężnej w wysokości wynikającej z lp. 3.1 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. 10 000 zł) z tytułu naruszenia art. 28 ust. 1 u.t.d. spowodowanego brakiem stosownego zezwolenia, podczas gdy w sprawie mógł mieć zastosowanie przepis lp. 3.3 załącznika nr 3 do u.t.d., który w przypadku naruszenia przepisów o wykonywaniu międzynarodowych przewozów drogowych i wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego m.in. niezgodnie z przepisami ustawy przewidywał karę pieniężną w wysokości 8 000 zł (całkowicie nieadekwatny do okoliczności sprawy pozostaje wskazany przez pełnomocnika Spółki jako podstawa do nałożenia kary lp. 1.4 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Jak bowiem wynika z art. 2 u.t.d., na zasadzie wzajemności, o ile umowy międzynarodowe ratyfikowane przez Rzeczpospolitą Polską nie stanowią inaczej /jak ustalono, umowa między Polską a Ukrainą z 18 maja 1992 r. nie ma w sprawie zastosowania/ przedsiębiorca zagraniczny uprawniony do wykonywania transportu drogowego na podstawie prawa właściwego dla kraju jego siedziby może go wykonywać na terytorium RP na zasadach określonych w ustawie.

Powyższe wiązało się w sprawie z błędną wykładnią przepisu prawa materialnego (art. 28 ust. 1 u.t.d.), prowadząc w wyniku błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1, art. 80) do naruszenia art. 33 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie.

Ponownie rozpatrując sprawę organy zobligowane będą uwzględnić dokonaną przez Sąd prawnego ocenę zaistniałego stanu faktycznego.

W związku ze stwierdzonym naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 li. a) i c) P.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku o uchyleniu decyzji organu I i II instancji.

O kosztach obejmujących opłacony wpis od skargi (400 zł), wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej (480 zł) oraz opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku).