Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 67/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2020-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 3, art. 134 par. 1, art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 2 par 2, art. 70 par. 1 i 4
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 44
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 27 par 1 pkt 9, art. 33 par. 1 pkt 1, art. 33 par 1 pkt 7, art. 34 par. 1, art. 15 par. 1 i 5
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 1, art. 2 ust. 1, art. 5, art. 7 ust. 5
journal: Dz.U. 2014 poz 1204
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - tekst jednolity.
article: par. 5 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2007 nr 187 poz 1342
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i  telewizyjnych
article: par 11
journal: Dz.U. 2013 poz 1676
law: Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i  telewizyjnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2020 r. sprawy ze skargi A.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 10 grudnia 2019 r. nr (...) w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. (dalej jako Dyrektor, organ odwoławczy) postanowieniem z 10 grudnia 2019 r. nr (...) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. (dalej jako Naczelnik) z 07.10.2019r. znak: (...) w przedmiocie odmowy uznania zarzutów A.K. w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z 22 lutego 2016 r. nr (...) wystawionego przez wierzyciela - Pocztę Polską S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej (wierzyciel) z tytułu zaległości w opłacie abonamentowej rtv.

W uzasadnieniu wskazano, że w związku z nieopłaceniem przez A.K. należności z tytułu opłaty abonamentowej rtv wierzyciel wystawił 22 lutego 2016r. tytuł wykonawczy nr (...), który został skierowany do organu egzekucyjnego - Naczelnika. Organ ten dokonał zajęcia świadczenia emerytalnego A.K. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone do dłużnika zajętej wierzytelności 14 marca 2016 r. A.K. zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego otrzymał 15 marca 2016 r.

W dniu 17 marca 2016 r. wpłynęło pismo A.K. stanowiące zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne oraz wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia wniosków złożonych w KRRiT i Poczcie Polskiej S.A. Zobowiązany zarzucił m.in. brak wymagalności, przedawnienie zaległości za okres 2011 i 2012, brak doręczenia upomnienia. Naczelnik zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w zakresie złożonych przez A.K. zarzutów. Postanowieniem z 29 lipca 2016 r. wierzyciel, po rozpoznaniu zarzutów, uznał je za nieuzasadnione. Postanowieniem z 12 października 2016 r. Naczelnik odmówił uznania ww. zarzutów. Z kolei po rozpoznaniu zażalenia A.K., postanowieniem z 28 listopada 2016 r. Dyrektor utrzymał w mocy ww. postanowienie z 12 października 2016r.

Na skutek skargi od ww. postanowienia z 28 listopada 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, wyrokiem z 6 lipca 2017 r. sygn. akt I SA/Ke 85/17 uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji z 12 października 2016 r. oraz postanowienie wierzyciela z 29 lipca 2016 r. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że w aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających doręczenie stronie upomnienia, zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikującego jak również postanowienia wierzyciela.

Naczelnik, w związku z ww. wyrokiem wezwał wierzyciela do zajęcia stanowiska w przedmiocie zgłaszanych zarzutów. Postanowieniem z 30 listopada 2017 r. wierzyciel po rozpoznaniu wniesionych przez zobowiązanego zarzutów uznał je za nieuzasadnione. Do postanowienia wierzyciel załączył kserokopię koperty, w której przesłano zobowiązanemu upomnienie z 24 sierpnia 2015 r. oraz duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z 31 sierpnia 2008 r. Postanowieniem z 23 stycznia 2018 r. Naczelnik uznał za nieuzasadnione zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Z kolei po rozpoznaniu zażalenia A.K. Dyrektor postanowieniem z 11 kwietnia 2018r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika z dnia 23 stycznia 2018r.

Na skutek skargi od ww. postanowienia z 11 kwietnia 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, wyrokiem z 9 sierpnia 2018 r. sygn. akt I SA/Ke 195/18 uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora i poprzedzające je postanowienie organu I instancji oraz postanowienie wierzyciela z dnia 30.11.2017r.

W uzasadnieniu powyższego wyroku stwierdzono nieprawidłowości w zakresie rozpatrzenia przez wierzyciela zarzutu braku doręczenia upomnienia i nieistnienia zobowiązania. W aktach sprawy brak było bowiem upomnienia z 24 sierpnia 2015r. na które powoływał się wierzyciel, zarzucono także brak stosownego wyjaśnienia kwestii przesłania zobowiązanemu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Sąd natomiast jako prawidłowe uznał stanowisko organu, zgodnie z którym jako nieuzasadniony uznano zarzut przedawnienia obowiązku.

Naczelnik, w związku z w/w wyrokiem WSA w Kielcach pismem z dnia 31.10.2018r. oraz z dnia 17.01.2019 wezwał wierzyciela do zajęcia stanowiska w przedmiocie zgłaszanych zarzutów.

Postanowieniem z dnia 15.03.2019r. wierzyciel po rozpoznaniu wniesionych przez zobowiązanego zarzutów uznał je za nieuzasadnione. Postanowienie to zostało doręczone stronie w dniu 03.04.2019r. zgodnie z art. 44 k.p.a. (dowód kserokopia koperty, w której przesłono przedmiotowe postanowienie).

Pismem z dnia 06.06.2019r. Poczta Polska S.A. poinformowała organ egzekucyjny, iż w/w postanowienie jest ostateczne.

Pismem z dnia 15.07.2019r. Naczelnik zwrócił się do wierzyciela o nadesłanie dokumentów wskazanych na 9 stronie uzasadnienia wyroku WSA sygn. akt I SA/Ke 195/18 z dnia 09.08.2018r., a w szczególności upomnienia z dnia 24.08.2015r. przesłanego do zobowiązanego oraz dowodu przesłania i doręczenia zobowiązanemu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta, których brak był podstawą uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowień wierzyciela oraz organów egzekucyjnych.

W dniu 26.09.2019r. do Naczelnika wpłynęły przesłane przez wierzyciela dokumenty w postaci kopii upomnienia wraz z potwierdzeniem jego doręczenia oraz kopii zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru abonenta.

Po przeanalizowaniu akt sprawy, w tym zarzutów strony zawartych w piśmie z dnia 17.03.2016r. oraz stanowiska wierzyciela postanowieniem z dnia 07.10.2019r. Naczelnik uznał za nieuzasadnione zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 22.02.2016r. nr (...) wystawionego przez wierzyciela - Pocztę Polską S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z tytułu zaległości w opłacie abonamentowej rtv.

Na w/w postanowienie A.K. pismem z dnia 21.10.2019r. złożył zażalenie.

Pismem z dnia 15.11.2019r. Dyrektor w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie złożonego zażalenia oraz w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach sygn. akt I SA/Ke 195/18 zwrócił się do wierzyciela Poczty Polskiej S.A o wyjaśnienie w formie jakiej przesyłki zostało przesłane do strony "zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/ telewizyjnych".

Pismem z dnia 28.11.2019r. wierzyciel udzielił stosownych odpowiedzi na w/w pismo Dyrektora.

Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie zostały złożone zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 7 u.p.e.a. Z art. 34 § 1 tej ustawy z kolei wynika, że zarzuty zgłoszone na podstawie wskazanej w art. 33 pkt 1-7, 9, 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Dyrektor podniósł, że zdaniem wierzyciela w rozpoznawanej sprawie za niezasadny należy uznać zarzut strony dotyczący braku wymagalności obowiązku. Wierzyciel wskazał, iż przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w przypadkach odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie środka przymusu egzekucyjnego. O braku wymagalności obowiązku, jak wskazuje treść art. 33 § 1 pkt. 2 u.p.e.a. decydują okoliczności jak: odroczenie wykonania obowiązku czy rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych.

Powodem braku wymagalności może być wstrzymanie wykonania podlegającej wykonaniu decyzji przez organ, który ją wydał, organ nadzoru lub przez sąd.

Zobowiązanie objęte tytułem wykonawczym wynikało z mocy prawa, zatem tryb wydania decyzji ustalającej zobowiązanie za okres zaległości, nie znajdowało podstaw prawnych.

W świetle w/w postanowienia wierzyciela jak również zgromadzonego materiału dowodowego, za nieuzasadniony uznano zarzut zobowiązanego, iż w przedmiotowej sprawie nie istnieje obowiązek z tytułu nieuregulowanej opłaty abonamentowej.

Z akt sprawy wynika, że A.K. dokonał zgłoszenia rejestracji odbiorników rtv w wyniku, której otrzymał imienną książeczkę opłat rtv o numerze (...), stanowiącą dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta (...) (wraz ze spersonalizowanym blankietem wpłat) stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników rtv i zastępujące dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki radiofonicznej, zostało skierowane do zobowiązanego 31 lipca 2008 r. i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji.

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. 2007.187.1342), które weszło w życie 13 grudnia 2007 r., wierzyciel został zobowiązany do nadania z urzędu, w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia o powyższym użytkowników odbiorników. Wierzyciel podkreślił, że Poczta Polska posłużyła się zautomatyzowanym procesem technologicznym. Przyjęty w okresie od maja 2008r. do listopada 2008r. przez Pocztę Polską w pełni zautomatyzowany proces technologiczny, w świetle obowiązku wygenerowania zawiadomień o nadaniu indywidualnych numerów identyfikacyjnych dla wszystkich użytkowników zarejestrowanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, odbywał się z wykorzystaniem systemu informatycznego. Indywidualny numer identyfikacyjny nadawany użytkownikowi został zawarty w numerze rachunku bankowego dedykowanego dla opłat abonamentowych (stanowi on osiem ostatnich cyfr numeru rachunku bankowego). W/w zawiadomienia zostały podpisane z wykorzystaniem faksymilii. Osoba, podpisana na zawiadomieniu posiadała pisemne upoważnienie, wydane przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, które odnotowane zostało w rejestrach upoważnień Poczty Polskiej.

Dyrektor wskazał, że rozporządzenie nie posługuje się pojęciem "doręczenia", lecz "przesłania zawiadomienia". W związku z powyższym wierzyciel wykonał obowiązek zawiadomienia użytkowników (posiadaczy "książeczek opłat rtv") o nadaniu indywidualnych numerów poprzez przesłanie im zawiadomień.

W postanowieniu wierzyciel nadmienił także, iż Poczta Polska S.A., ze względu na masowość wysyłki przedmiotowych zawiadomień oraz przyjętą technologię, nienaruszającej obowiązujących przepisów, uznała za zasadne przechowywanie plików wyłącznie w wersji elektronicznej. Nadzór operacyjny nad prawidłowością realizacji zadań, we wskazanym wyżej okresie, w zakresie abonamentu rtv sprawowała wyznaczona w ramach operatora publicznego, jednostka Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej.

Zatem Poczta Polska S.A. nie jest zobowiązana do legitymowania się potwierdzeniem doręczenia w/w zawiadomienia, gdyż prawodawca nakazał operatorowi przesłanie zawiadomienia. Nie wskazał również w w/w rozporządzeniu, iż przedmiotowe zawiadomienie należało wysłać przesyłką rejestrowaną. Organ odwoławczy na poparcie prezentowanego stanowiska powołał się w tym zakresie na orzecznictwo sądowe.

Dyrektor podniósł, że akt Poczta Polska nie odnotowała zwrotu przesyłki listowej zawierającej w/w zawiadomienie, co pozwalało wierzycielowi zasadnie przyjąć, że zostało ono skutecznie doręczone A.K. Nadto wskazał, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest postanowieniem, ani też nie jest decyzją wierzyciela, od których przysługują środki odwoławcze. Zawiadomienie nie stanowi rozstrzygnięcia władczego, które rozstrzygałoby o sytuacji prawnej osoby do której zostało skierowane. Nie przydaje ono nowych praw i obowiązków, nie jest także oświadczeniem woli, a jedynie potwierdza konieczność wykonania już istniejącego obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych.

Jak wynika z powyższego, zawiadomienie zostało prawidłowo wysłane listem zwykłym bez potwierdzenia odbioru. Data jego nadania została umieszczona w druku zawiadomienia tj. 31.07.2008r.

Zatem osoba posiadająca zarejestrowane odbiorniki rtv, była zobowiązana do dokonywania opłat abonamentowych.

Zdaniem Dyrektora biorąc pod uwagę powyższe ustalenia zarzut nieistnienia obowiązku uznać należało za nieuzasadniony.

Następnie wyjaśnił, że abonament radiowo-telewizyjny jest, zgodnie z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 roku, sygn. akt K 24/08, świadczeniem publicznoprawnym, rodzajem daniny publicznej, nałożonej na wszystkie podmioty, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników tak samo jak sama opłata, ma charakter powszechny wszystkich obywateli.

Analizując zgromadzony materiał organ odwoławczy nie znalazł również podstaw do uznania zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia.

Wskazał, że upomnieniem z dnia 24 sierpnia 2015r. nr UPZ (...) wierzyciel wezwał zobowiązanego A.K. do zapłaty należności z tytułu opłaty abonamentowej rtv w terminie 7 dni od daty otrzymania w/w upomnienia. Upomnienie zostało uznane za doręczone w dniu 11.09.2015r. na podstawie art. 44 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.

Po upływie siedmiodniowego terminu od daty doręczenia upomnienia, brak zapłaty zobowiązania z tytułu abonamentu rtv spowodował, że Poczta Polska S.A. przekazała do Naczelnika tytuł wykonawczy o nr (...) celem wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Dyrektor podkreślił, że w zgromadzonym materiale dowodowym, nie znajduje również uzasadnienia zarzut przedawnienia należności. Wskazał, że zarzut ten był przedmiotem badania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach, w którym to Sąd w wyroku dnia 09.08.2018r. sygn. akt I SA/Ke 195/18, stwierdził, iż zarzut ten został prawidłowo oceniony przez wierzyciela.

Na powyższe postanowienie A.K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, ze względu na brak dowodów oraz naruszenie prawdy obiektywnej. Zarzucił organowi:

- podtrzymanie błędnej decyzji prawnej wydanej przez organ pierwszej instancji poprzez wskazanie na wiążące stanowisko wierzyciela dla Urzędu Skarbowego bez jego udokumentowania czym naruszono art. 210 § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz 926 ze zm),

- wydanie decyzji z naruszeniem art. 120 Ordynacji podatkowa, przez przyjęcie, że materiał dowodowy jest wyczerpujący, gdy tymczasem brak przeprowadzenia dowodów wpływa na treść orzeczenia oraz powoduje błędną ocenę sprawy,

- wydanie decyzji z naruszeniem art. 120, 121 i 122 ordynacji podatkowej ze względu na niezachowanie zasad obiektywnej prawdy materialnej, bez własnej automatycznej analizy zebranych dowodów, a w szczególności w zakresie oceny materiału wyłącznie na dowodach zebranych przez organ pierwszej instancji,

- wydanie decyzji bez uwzględnienia stanu faktycznego i prawnego w przedmiocie odwołania,

- uchybienie normie art. 188 ordynacji, poprzez nieuwzględnienie żądania dowodowego strony. Zdaniem Strony nie znając stanu faktycznego trudno określić, jakie przepisy materialnego prawa podatkowego zostały naruszane w podanej sprawie.

- nie uwzględnienie przy podejmowaniu decyzji Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 6 lipca 2017r. sygn. akt I SA/Ke 85/17, Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 9 sierpnia 2018r. sygn. akt I SA/Ke 195/18.

Jednocześnie skarżący dodał, iż podtrzymuje wszystkie zarzuty zawarte w odwołaniu/zażaleniu do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 21.10.2019r. jak i przy poprzednich sprawach.

W kwestii braku wymagalności zobowiązania skarżący wskazał, że wierzyciel nie wypełnił obowiązków z Rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007r. Skoro nie dopełnił obowiązku w tym zakresie, nie ma zatem podstaw do ściągania "zaległego" abonamentu, a zatem kwota abonamentu jest niewymagalna.

Skarżący wskazał ponadto, że nie doręczono mu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.

Wskazując na kolejne błędy skarżący zarzucił, że organy nie oceniły podanych przesłanek umorzenia. Bezwolnie przyjęły argumentację Poczty Polskiej, mimo uzasadnień wyroku WSA w Kielcach. Powtórzyły te same błędy. Mimo braku uwierzytelnionych dokumentów o nadaniu numeru identyfikacyjnego, a tym samym braku podstaw do pobierania należności abonamentowych uznanie wniosku wierzyciela. Nie wyciągnęły wniosku z wyroku WSA.

Podkreślił, że nie zostały mu doręczone: powiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego w 2008 r., upomnienie w 2015 r., odpowiedzi na pisma skarżącego od wierzyciela przy poprzedniej i tej sprawie. Skarżący podniósł ponadto, że osoba, której nie przedstawiono dowodów w świetle prawa uznawana jest za niewinnego, zgodnie z art. 42 pkt 3 Konstytucji oraz art. 51 pkt 3.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Na wstępie zauważyć należy, że skarga w niniejszej sprawie została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym. W myśl art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz.2167), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 p.p.s.a.

W myśl art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Ponadto, Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Zarysowany zakres kognicji sądu administracyjnego umożliwia sądowi również kontrolę legalności postanowień wierzyciela (w tej sprawie Poczty Polskiej S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej), mimo że aktualne brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. wyłącza bezpośrednie wniesienie skargi na postanowienia, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Kontrola przez sąd administracyjny postanowień, zawierających stanowisko wierzyciela, jest realizowana w razie wniesienia skargi na postanowienie organu nadzoru nad organem egzekucyjnym. Skoro postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element postanowienia tego organu w sprawie zgłoszonych zarzutów, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego i organu nadzoru nie można odstąpić od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które wiążąco oddziałuje na postanowienie organu egzekucyjnego, co też organy wyraźnie akcentowały.

Przedmiotem badania Sądu pod kątem legalności były zatem postanowienia organów administracji i wierzyciela wydane w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Nadto zaznaczenia wymaga, że orzekanie w niniejszej sprawie odbywa się w warunkach związania, o których mowa w art. 153 ustawy p.p.s.a., gdyż niniejszy wyrok jest poprzedzony wyrokiem WSA w Kielcach z 6 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Ke 85/17 oraz wyrokiem z 9 sierpnia 2018r. sygn. akt I SA/Ke 195/18.

W uzasadnieniu wyroku tut. Sądu z 9 sierpnia 2018r. sygn. akt I SA/Ke 195/18 stwierdzono nieprawidłowości w zakresie rozpatrzenia przez wierzyciela zarzutu braku doręczenia upomnienia i nieistnienia zobowiązania. W aktach sprawy brak było bowiem upomnienia z 24 sierpnia 2015r. na które powoływał się wierzyciel, zarzucono także brak stosownego wyjaśnienia kwestii przesłania zobowiązanemu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego.

Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z 10 grudnia 2019 r. Dyrektor utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika z 7 października 2019r. w przedmiocie odmowy uznania zarzutów A.K. w sprawie egzekucji administracyjnej. Przedmiotem oceny wierzyciela, a w konsekwencji organów egzekucyjnych były zarzuty: nieistnienia obowiązku wykazanego w tytule wykonawczym, braku doręczenia upomnienia oraz przedawnienia.

Zakreślając ramy prawne postępowania wywołanego zarzutami egzekucyjnymi należy wskazać, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U.2017. 1201) dalej u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Według art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, zaś zgodnie z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. - brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Stosownie z kolei do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa między innymi w art. 33 § 1 pkt 1- 5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

Dokonując kontroli wydanych w sprawie aktów administracyjnych w powyżej określonych ramach prawnych należało uznać, że skarga jest niezasadna. Rozpoznając po raz kolejny sprawę Sąd nie dopatrzył się bowiem takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia oraz innych wydanych w ramach sprawy aktów.

W realiach przedmiotowej sprawy Naczelnik (działający jako organ egzekucyjny) prowadził wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne, na podstawie tytułu wykonawczego z 22 lutego 2016 r., wystawionego przez Pocztę Polską S.A. (wierzyciela), obejmującego zaległości z tytułu opłaty abonamentowej RTV.

Opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych reguluje ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm.). Zgodnie z jej przepisami (art. 1 i art. 2 ust. 1), w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2011 r., Nr 43, poz. 226 ze zm.), za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Opłaty te stanowią dochód publiczny. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle w/w uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 5 ustawy. Z kolei, jak stanowi art. 5 ust. 1 ustawy, odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo pocztowe. Istotna jest także treść art. 7 ust. 5 ustawy, zgodnie z którym uprawnionymi do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w ust. 1 są kierownicy jednostek operatora wyznaczonego. Reasumując, obowiązek regulowania opłat z tytułu używania odbiorników RTV powstaje z mocy prawa, po zarejestrowaniu odbiornika.

W nawiązaniu do zgłoszonego przez skarżącego zarzutu nieistnienia obowiązku, zdaniem Sądu prawidłowo przyjęto, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej istniał.

Jak wynika z akt sprawy A.K. dokonał zgłoszenia rejestracji odbiorników rtv w wyniku, której otrzymał imienną książeczkę opłat rtv o numerze (...) stanowiącą dowód ich zarejestrowania.

Zgodnie z § 5 ust 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007r. poz. 1342) dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

W realizacji powyższych przepisów został stronie nadany indywidualny numer identyfikacyjny (...).

A.K. został powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników rtv. Zawiadomienie zostało przesłane dniu 31.07.2008r. i nie odnotowano zwrotu korespondencji, a zatem pozwala to zasadnie przyjąć, że skarżący został skutecznie o tym fakcie zawiadomiony.

Poczta Polska ze względu na masowość wysyłki przedmiotowych zawiadomień oraz przyjętą technologię, nienaruszającą obowiązujących przepisów, przechowuje pliki wyłącznie w wersji elektronicznej. Nadzór operacyjny nad prawidłowością realizacji zadań, we wskazanym wyżej okresie, w zakresie abonamentu rtv sprawowała wyznaczona w ramach operatora publicznego, jednostka Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej.

Analiza przywołanych powyżej przepisów rozporządzenia prowadzi do wniosku, że Poczta Polska S.A. nie była zobowiązana do legitymowania się potwierdzeniem doręczenia w/w zawiadomienia, gdyż prawodawca nakazał operatorowi jedynie przesłanie zawiadomienia. Nie wskazał również w w/w rozporządzeniu, iż przedmiotowe zawiadomienie należało wysłać przesyłką rejestrowaną.

Jak wynika również z ugruntowanego orzecznictwa sądowego w tym zakresie, dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności operatora publicznego, który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny (tak: wyroki NSA z dnia 13 grudnia 2016r., II GSK 1297/15, z dnia 1 czerwca 2016r., II GSK 913/15, z dnia 22 czerwca 2017r., II GSK 2262/15, z dnia 5 września 2018r., I GSK 2271/18, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle powyższego jako niezasadny należało ocenić zarzut nieistnienia obowiązku podnoszony przez stronę, a popierany okolicznością braku dowodu doręczenia dokumentu o nadaniu numeru identyfikacyjnego oraz braku wypełnienia przez wierzyciela obowiązku powiadomienia strony o nadaniu tego numeru.

Nadto wskazania wymaga, że zgodnie z treścią § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. z 2013 r poz. 1676), użytkownik odbiorników niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9 oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, przez złożenie w placówce pocztowej zgłoszenia wypełnionego w części dotyczącej zmiany danych wraz z podaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika lub z wykorzystaniem strony internetowej operatora wyznaczonego do wypełnienia zgłoszenia. W okresie poprzedzającym zmiany związane z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013r. o zmianie danych zawartych we wniosku rejestracyjnym jak również o zaprzestaniu używania odbiorników rtv użytkownik powinien niezwłocznie powiadomić właściwą placówkę Poczty Polskiej poprzez złożenie "Formularza zgłoszenia zmiany danych" (zgodnie z treścią § 4 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, obowiązującego do 31 grudnia 2013r. - Dz. U. Nr 187 z 2007 r. poz. 1342). Również w okresie poprzedzającym wejście w życie Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. zmianę danych zawartych we wniosku rejestracyjnym zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. m 141, poz. 1190), należało zgłosić na odcinku "Z" lub "W" stanowiących integralną część obowiązujących wówczas książeczek radiofonicznych. Zasady postępowania w określonych sytuacjach, także w przypadku wyrejestrowania odbiorników rtv zawarte były na stronie drugiej książeczki radiofoniczno-telewizyjnej, wydanej przez urząd pocztowy w wyniku dopełnienia formalności rejestracji odbiorników rtv.

Zatem każdy z powołanych powyżej aktów prawnych nakładał na abonenta obowiązek powiadomienia właściwej placówki Poczty Polskiej obecnie Poczty Polskiej S.A. o zmianie nazwiska, nazwy firmy, miejsca zamieszkania, siedziby, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy o fakcie zaprzestania używania odbiorników. Tym samym jeżeli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiorników, zobowiązany jest do uiszczania opłat abonamentowych.

Oceniając stanowisko organów w zakresie zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., sformułowanego na podstawie art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. należy wskazać, co następuje.

Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. wierzyciel po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, zobowiązany jest przesłać do zobowiązanego upomnienie, w którym wezwie go do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Stosownie zaś do art. 15 § 5 u.p.e.a. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, inne niż określone w § 3a należności pieniężne, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (...).

W dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec skarżącego obowiązywało rozporządzenie z 30 października 2014 r. (Dz.U. 2014.1494), który to akt nie obejmował swym zakresem opłat abonamentowych. W przepisie § 2 pkt 2 tego rozporządzenia jest bowiem mowa o należnościach pieniężnych, których obowiązek powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu. Należności z tytułu opłaty abonamentowej powstają wprawdzie z mocy prawa, to jednak wysokość tych należności nie została określona w ostatecznym orzeczeniu.

Obowiązek skierowania do zobowiązanego upomnienia, nie jest przy tym kwestionowany przez wierzyciela i organy egzekucyjne.

Przypomnienia w tym miejscu wymaga, że jak wynika z treści uzasadnienia wyroku tut. Sądu z dnia 9 sierpnia 2018r., sygn. akt I SA/Ke 195/18, jedną z przyczyn uwzględnienia skargi był brak w aktach sprawy upomnienia z dnia 24 sierpnia 2015r., na które powoływał się wierzyciel. Powyższe powodowało, że stanowisko wierzyciela nie znajdowało potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy.

Mając na względzie zalecenia zawarte w uzasadnieniu powyższego wyroku WSA, w ponownym postępowaniu w przedmiocie zgłoszonych zarzutów wierzyciel przedłożył poświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię upomnienia z dnia 24 sierpnia 2015r. nr (...), w którym wezwał zobowiązanego A.K. do zapłaty należności z tytułu opłaty abonamentowej rtv w terminie 7 dni od daty otrzymania w/w upomnienia.

Upomnienie, skierowane na właściwy adres strony, zostało uznane za doręczone w dniu 11.09.2015r. na podstawie art. 44 k.p.a.

W myśl tego przepisu w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę; pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.).

Wierzyciel na dowód doręczenia przedmiotowego upomnienia A.K. przedstawił kserokopię koperty, w której zostało ono przesłane.

Z adnotacji zawartych na kserokopii potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, że została ona awizowana dwukrotnie – po raz pierwszy w dniu 27 sierpnia 2015r. i powtórnie w dniu 4 września 2015r. Zaznaczono, w którym urzędzie pocztowym złożono przesyłkę oraz podkreślono informację dotyczącą zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Na skutek nie podjęcia przesyłki w terminie 14 dni od daty pierwszego awiza zwrócono ją do nadawcy.

Po upływie siedmiodniowego terminu od daty doręczenia upomnienia, brak zapłaty zobowiązania z tytułu abonamentu rtv spowodował, że Poczta Polska S.A. przekazała do Naczelnika tytuł wykonawczy o nr (...) celem wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

W konsekwencji powyższego zarzut skarżącego o niedoręczeniu mu upomnienia należało uznać za nieuzasadniony.

Prawidłowo również nie uwzględniono zarzutu przedawnienia obowiązku, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

W powyższym kontekście zauważenia wymaga, że o niezasadności tego zarzutu orzekł już uprzednio w prawomocnym wyroku z dnia 9 sierpnia 2018r., sygn. akt I SA/Ke 195/18 tutejszy Sąd.

W uzasadnieniu powyższego wyroku stwierdzono bowiem, że abonament jest opłatą, o której mowa w art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji do należności tych, w zakresie przedawnienia, ma zastosowanie pięcioletni termin przedawnienia wynikający z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, a nie jak chce tego skarżący, trzyletni termin przedawnienia wynikający z przepisów kodeksu cywilnego. Stosownie do art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W niniejszej sprawie termin płatności najstarszego zobowiązania mijał w 2011 r. Bieg termin przedawnienia rozpoczynał się więc 31 grudnia 2011 r., a upływał 31 grudnia 2016 r. W przedmiotowej sprawie doszło jednak do skutecznego przerwania biegu przedawnienia przed jego upływem z uwagi na zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia świadczenia emerytalnego. Stosownie bowiem do art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Środek egzekucyjny zastosowano natomiast 14 marca 2016 r., tj. w dniu doręczenia ZUS zawiadomienia o zajęciu świadczenia emerytalnego skarżącego. W związku z tym termin przedawnienia zaczął biec na nowo od 15 marca 2016 r.

Podjęte przez organy czynności i ich efekty w ponownym postępowaniu w przedmiocie zgłoszonych przez A.K. zarzutów, zmierzające do uzupełnienia materiału dowodowego sprawy, koniecznego do oceny zarzutów oraz przedstawiona interpretacja przepisów prawa, zaakceptowana w bieżącym orzecznictwie sądów administracyjnych pozwala przyjąć, że organy wydając objęte kontrolą rozstrzygnięcia nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Stosując się zaś do zaleceń zawartych w wyrokach Sądu z dnia 6 lipca 2017r. oraz z dnia 9 sierpnia 2018r. nie naruszyły także art. 153 ustawy p.p.s.a.

Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę.