Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 14/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 2, 19 i 20, art. 7 ust.3
journal: Dz.U. 2016 poz 195
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80,  art. 107 par.3, art. 138 par.1 pkt 1, art. 145 par. 1 pkt 5, art. 149 par.2, art. 151 par.1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 153, art. 250 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 21 ust.1 pkt 1c
journal: Dz.U. 2016 poz 1714
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

SENTENCJA

Dnia 18 maja 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.), , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2018 roku sprawy ze skargi K. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...]; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat L. W.-A., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy al. A, kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. a.bł.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] uchylającą decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w sprawie prawa do świadczenia wychowawczego.

Jak wynika z akt sprawy, decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] ustalono K. F. prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko N. F. na okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 31 maja 2017 r. po 500 zł miesięcznie i na okres od dnia 1 czerwca 2017 r. do dnia 1 czerwca 2017 r. w wysokości 16,70 zł, uznając, iż zostały wypełnione przesłanki określone w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195), powoływanej dalej jako: "ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci".

Z uwagi na fakt, iż w dniu 28 lipca 2017 r. do Centrum Świadczeń Socjalnych wpłynęło zaświadczenie o okresie zatrudnienia oraz dochodzie netto za miesiąc maj 2016 r. z firmy A Sp. z o.o. osiągniętym przez K. F. organ I instancji postanowieniem z dnia [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), powoływanej dalej jako: "k.p.a.".

Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł. uchylił własną decyzję z dnia [...] oraz orzekł o przyznaniu prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko N. F. w wysokości 500 zł miesięcznie na okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 31 maja 2016 r. oraz o odmowie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko N. F. w okresie od dnia 1 czerwca 2016 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji K. F. zakwestionowała poprawność ustaleń organu dotyczących przekroczenia kryterium dochodowego, w tym kwestii doliczenia do dochodu kwoty alimentów na córkę. Wniosła o wyszczególnienie miesięcy, w których dochód został przekroczony, gdyż nie znajduje podstaw do zwracania świadczenia za cały 2016 rok.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji, przywołując przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci odnoszące się do ustalania prawa do świadczenia wychowawczego, wskazał, że okoliczność podjęcia przez stronę zatrudnienia w okresie pobierania świadczenia wychowawczego stanowi podstawę do ponownego przeliczenia dochodu rodziny. Kolegium przypomniało, że zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Na podstawie zaś art. 2 pkt 20 lit. c ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci uzyskanie dochodu oznacza uzyskanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Podjęcie zatem przez stronę zatrudnienia w firmie "A Sp. z o.o." od dnia 29 kwietnia 2016 r. stanowi podstawę do zastosowania instytucji dochodu uzyskanego. Kolegium wyjaśniło, że do dochodu doliczono dochód netto za miesiąc następujący po miesiącu, w którym dochód został uzyskany, tj. miesiąc maj 2016 r. w wysokości 1392,00 zł. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji zasadnie ustalił, że dochód osiągnięty przez K. F. w 2014 r. wyniósł 157,36 zł, kwota dochodu nieopodatkowanego - 4 200,00 zł, kwota dochodu utraconego przez stronę w 2014 r. - 157,36 zł, kwota miesięcznego dochodu z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego - 350,00 zł (4200,00 zł: 12 miesięcy), kwota dochodu netto strony za miesiąc następujący po miesiącu, w którym dochód został uzyskany (maj 2016 r.) - 1392,00 zł, miesięczny dochód netto po uwzględnieniu dochodu utraconego i uzyskanego - 1742,00 zł (350,00 zł + 1392,00 zł), ilość osób w rodzinie – 2. Stąd też miesięczny dochód netto na jednego członka rodziny od miesiąca czerwca 2016 r. wyniósł 871,00 zł i przekroczył próg dochodowy wynoszący 800,00 zł.

W dalszej kolejności organ II instancji przypomniał, że zgodnie z art. 18 ust. 6 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, w przypadku gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczenia wychowawczego, świadczenie nie przysługuje od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym dochód został osiągnięty. W związku z powyższym prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko N. F. w okresie od dnia 1 czerwca 2016 r. stronie nie przysługuje.

Zdaniem Kolegium wydana przez organ I instancji decyzja znajduje swoje umocowanie w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego i materiale dowodowym sprawy. Organ I instancji był zobligowany do uchylenia decyzji uprzednio wydanej i wydania decyzji nowej, w której przyznał prawo do świadczenia za okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 31 maja 2016 r. oraz odmówił prawa do świadczenia na dalszy okres wobec przekroczenia progu dochodowego, o którym mowa w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci.

Kolegium stwierdziło następnie, że podniesiona przez odwołującą kwestia dochodu z tytułu alimentów nie wpłynęła na kształt decyzji. Jak wynika bowiem z materiału dowodowego, alimenty w kwocie 4200 zł, zarówno przy rozpoznawaniu wniosku strony o przyznanie świadczenia z dnia [...], jak i obecnie przy ponownym rozpoznawaniu sprawy w miesiącu sierpniu 2017 r., były wzięte pod uwagę w tej samej wysokości. W ocenie organu odwoławczego nie jest zasadny zarzut strony o niepoinformowaniu, że do dochodu doliczana jest kwota alimentów. Kwota alimentów była bowiem brana pod uwagę zarówno przy wydawaniu poprzedniej decyzji przyznającej świadczenie, jak i w obecnym postępowaniu. Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że wszystkie informacje zostały zawarte w formularzu wniosku, który strona składała i osobiście podpisała. Na stronie 6 wniosku znajduje się treść przepisu art. 2 pkt 19 i 20 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, gdzie wyraźnie zostało wyjaśnione, co to jest dochód uzyskany oraz dochód utracony. Podobnie czytelne jest zawarte w formularzu podpisanego wniosku pouczenie o tym, że należy poinformować organ właściwy w sprawie świadczenia wychowawczego o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] wniosła K. F. W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że po dostarczeniu wszystkich dokumentów, których od niej wymagano i rozpatrzeniu jej wniosku, otrzymała pozytywną decyzję w sprawie przyznania zasiłku "500+". Nie została jednak poinformowana o tym, że do dochodu doliczane są alimenty. W ocenie skarżącej, jeśli zaistniały jakieś nowe okoliczności, powinna zostać o tym powiadomiona, gdyż nie będzie odpowiadać za błędy urzędników. W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 18 maja 2018 r. pełnomocnik skarżącej, ustanowiony z urzędu, poparł skargę i wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej, oświadczając, iż nie zostały one uiszczone w całości ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W rozpoznawanej sprawie Sąd, dokonując w zakreślonych wyżej granicach kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzja ta narusza przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim jednak dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej konieczne jest wskazanie, że wznowienie postępowania administracyjnego stanowi obok postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jeden z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych. Jednocześnie należy wyjaśnić, iż postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe. Wszczynając postępowanie w sprawie wznowienia postępowania z urzędu w pierwszej fazie organ, który wydał decyzję w I instancji, bada, czy istnieją ustawowe przesłanki wznowienia określone enumeratywnie w art. 145 § 1 k.p.a. Spełnienie wskazanego wymogu skutkuje wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, które w drugiej fazie stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art.149 § 1 i 2 k.p.a.).

Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania oznacza, że organ zmierza do merytorycznego rozpoznania sprawy, które może zakończyć się wyłącznie jednym z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 k.p.a. W oparciu o ten przepis organ może wydać decyzję: 1) odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.), albo 2) uchylić decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia i orzec na nowo co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.), albo 3) stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, gdy występują przesłanki negatywne określone w art. 146 § 1 i 2 k.p.a. wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania (art. 151 § 2 k.p.a.).

W kontrolowanej przez Sąd sprawie organ I instancji w postanowieniu z dnia [...] jako podstawę wznowienia postępowania przyjął art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W uzasadnieniu organ przyjął, że w dniu 28 lipca 2017 r. do Centrum Świadczeń Socjalnych wpłynęło zaświadczenie o okresie zatrudnienia skarżącej oraz wysokości dochodu netto za miesiąc następujący po miesiącu, w którym dochód został uzyskany (tj. za miesiąc maj 2016 r.) z tytułu zatrudnienia na umowę o dzieło w firmie A Sp. z o.o. od dnia 28 kwietnia 2016 r. Okoliczności te, jak stwierdził organ, istniały w chwili wydawania decyzji, a nie były mu znane w dniu jej wydawania. Powyższe stanowisko podzieliło następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., dając temu wyraz w zaskarżonej decyzji, utrzymującej w mocy wskazaną powyżej decyzję organu I instancji.

W ocenie Sądu powyższe stanowisko organów w kwestii zakwalifikowania wskazanych okoliczności jako okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania i uchylenie pozytywnej dla skarżącej decyzji z dnia [...] w drodze decyzji z dnia [...], utrzymanej następnie w mocy zaskarżoną decyzją organu odwoławczego, z powodu ujawnienia nowej okoliczności - nowego nieznanego organowi dochodu związanego z podjęciem przez skarżącą od dnia 28 kwietnia 2016 r. zatrudnienia (umowa o dzieło) w firmie A Sp. z o.o. (dochodu uzyskanego w maju 2016 r. w kwocie 1392 zł) nie zasługuje na aprobatę. Podkreślić bowiem należy, że w świetle art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. "nowe okoliczności faktyczne", a także "nowe dowody", mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, o ile są istotne dla sprawy, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające więc w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 766/17, dostępny pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Oznacza to tym samym, że warunek znaczenia "nowych okoliczności" lub "nowych dowodów", należy rozważać na gruncie przepisów materialnych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia sprawy. Tymi zaś w niniejszej sprawie są przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2017 r., poz. 1851), które uzależniają przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko od spełnienia przesłanki w postaci kryterium dochodowego, tj. jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł (art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci).

Kwestia ustalenia dochodu rodziny ma zatem pierwszorzędne znaczenie dla przyznania omawianego świadczenia. W świetle zaś art. 7 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci dochód ustalany jest z uwzględnieniem instytucji uzyskania i utraty dochodu zdefiniowanych w art. 2 pkt 19 i pkt 20. Jednocześnie z definicji "dochodu członka rodziny" (art. 2 pkt 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci) wynika, że jest nim wynik podzielenia rocznego dochodu przypadającego na członka rodziny przez liczbę miesięcy w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, czyli uśredniony arytmetycznie, w takiej samej wysokości w każdym miesiącu, definiowany przez ustawodawcę jako przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Zgodnie z art. 7 ust. 3 tej ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, który tutejszy Sąd w pełni podziela, że w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę do ustalania prawa do świadczenia wychowawczego, do obliczanego dochodu dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, przy czym odnośnie wysokości owego miesięcznego dochodu bierze się pod uwagę wysokość uzyskaną w miesiącu następnym po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu; ponadto ustawodawca zastrzegł, że takiego "dodania" dokonuje się, jeżeli dochód "uzyskany" jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Istotą przepisu art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci jest "uzyskiwanie dochodu", nie zaś sam fakt zatrudnienia, a warunkiem jego zastosowania jest ponadto warunek tożsamości dochodu "uzyskanego" z dochodem uzyskiwanym w trakcie okresu świadczeniowego. Ustawodawca zakłada bowiem doliczenie wyłącznie dochodu długotrwale uzyskiwanego. Zatem, przyjęta przez ustawodawcę zasada kontynuacji eliminuje możliwość powiększenia dochodu o dochód uzyskany w przypadku, gdy nie jest on już uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia (vide: wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Bydgoszczy z dnia 8 listopada 2017r. sygn. akt II SA/Bd 596/17 – Lex nr 2417429, Rzeszowie z dnia 11 października 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 878/17 – Lex nr 2400776, Gliwicach z dnia 31 sierpnia 2017r. sygn. akt IV SA/Gl 139/17 – Lex nr 2350170, Warszawie z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 403/17 - Lex nr 2425317, Krakowie z dnia: 6 grudnia 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 1178/17 – Lex nr 2415791, 31 stycznia 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 1325/16 – Lex nr 2220447, 24 stycznia 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 1303/16 – dostępny pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, Szczecinie z dnia 21 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 1320/16 – Lex nr 2278620, Łodzi z dnia 16 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 902/16 – Lex nr 2187916 oraz 7 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 758/16 - dostępny pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreśla się przy tym, że powyższy przepis ma prowadzić do ustalenia miarodajnej sytuacji dochodowej rodziny w rocznej perspektywie (vide: wyrok WSA w Kielcach z dnia 21 grudnia 2017 r., II SA/Ke 790/17, dostępny pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W przekonaniu Sądu przyjęcie stanowiska przeciwnego, prezentowanego przez organy i w rezultacie jednorazowe doliczenie kwoty dochodu uzyskanego w roku następującym po roku, z którego dochód uwzględnia się przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego, decydowałoby w sposób znaczący o przyznaniu takiego świadczenia i pozbawiałoby wsparcia rodzinę o stosunkowo niskich dochodach. Praktyka taka stałaby w sprzeczności z art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), stanowiącym, że rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych.

Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego sprawy niniejszej Sąd nie podzielił zapatrywań organów obu instancji jakoby uzyskana przez skarżącą w miesiącu maju 2016 r. (z tytułu zatrudnienia w A Sp. z o.o. – umowa o dzieło) kwota dochodu w wysokości 1392 zł przesądzała o braku podstaw do przyznania świadczenie wychowawczego na córkę N. w okresie od 1 czerwca 2016 r. i konsekwencji uzasadniała prezentowane przez organy stanowisko wskazujące, iż w sprawie wystąpiły nowe istotne dla sprawy okoliczności, o których stanowi art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. skutkujące uchyleniem decyzji z dnia 4 maja 2016 r. i orzeczeniem o przyznaniu prawa do świadczenia wychowawczego w wysokości 500 zł miesięcznie na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 31 maja 2016 r. i odmową prawa do tego świadczenia w okresie od 1 czerwca 2016 r. Przyjęcie takiego stanowiska w ocenie Sądu wynika z niewłaściwej wykładni art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Przy jego interpretacji organy orzekające pominęły niewątpliwie końcowe sformułowanie w nim zawarte, a mianowicie wskazanie, że dochód uzyskany ma być uzyskiwany w okresie, "na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego". Oznacza to, że dochód uzyskany w maju 2016 r. – jako istotna dla sprawy nowa okoliczność - mógłby rzutować na sytuację dochodową rodziny, gdyby był uzyskiwany w dalszym ciągu od 1 czerwca 2016 r. do końca okresu, na jaki ustalone było prawo do przedmiotowego świadczenia, a występowania takich okoliczności w sprawie organy nie ustaliły, co powoduje, że w sposób arbitralny pozbawiły stronę uprawnień do tego świadczenia za okres od dnia 1 czerwca 2016 r., przyznanego pierwotnie na okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do 31 maja 2017 r. w wysokości 500 zł i w wysokości 16,70 zł na okres od dnia 1 czerwca 2017 r. do 1 czerwca 2017 r. Zdaniem Sądu podkreślić przy tym należy, że dochód uzyskany w jednym miesiącu w ogóle nie wpływa na prawo do świadczenia wychowawczego, natomiast uzyskany na okres dłuższy, będzie miał wpływ na to prawo tylko przez okres jego otrzymywania.

W realiach rozpoznawanej sprawy organy obu instancji bez większej refleksji w kwestii prawidłowej interpretacji art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci przyjęły, że skoro skarżąca uzyskała dochód z tytułu zatrudnienia za maj 2016 r., to automatycznie wystąpiła w sprawie nowa okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania i uchylenie decyzji z dnia [...] wraz z orzeczeniem o przyznaniu prawa do świadczenia wychowawczego w wysokości 500 zł miesięcznie na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 31 maja 2016 r. i odmową prawa do tego świadczenia w okresie od 1 czerwca 2016 r.

W rezultacie należało zatem przyjąć, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa oraz z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 149 § 2 k.p.a. i konsekwencji art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., które niewątpliwie miały istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Sąd pragnie przy tym zwrócić uwagę na rozbieżności, jakie wkradły się do uzasadnienia zaskarżonej decyzji dotyczące okresu, na który zostało przyznane pierwotną decyzją świadczenie. Na str. 1 decyzji wskazano okres "od 01.0102017 r. do 30.09.2017 r.", zaś na str. 2 prawidłowo przyjęto, iż chodzi o okres od dnia "01.04.2016 r. do dnia 31.05.2017 r. i od 01.06.2017 r. do 01.06.2017 r.", rozbieżności te przesądzają o sporządzeniu uzasadnienia tej decyzji z naruszeniem art.107 § 3 k.p.a.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ administracyjny zastosuje się do powyższej oceny prawnej, przeprowadzi rzetelne postępowanie wyjaśniające w kontekście wystąpienia w sprawie przesłanki wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i podejmie rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom prawa znajdującym w niej zastosowanie, rozważając przy tym zwłaszcza kwestię zasadności weryfikacji decyzji z dnia [...] w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, a swoje stanowisko uzasadni zgodnie z regulacją art. 107 § 3 k.p.a., stosownie do uregulowań zawartych w art. 153 p.p.s.a.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 2 w związku z § 21 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1714) – pkt 2 sentencji wyroku.

M.K.