Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 28/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Dyrektora Izby Celnej w B na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B z dnia 2 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Bk 1311/15 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H F P Sp. z o.o. w W na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B z dnia [..] września 2015 r. nr [..] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. oddalić wniosek H F P Sp. z o.o. w W o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B postanowieniem z dnia 2 grudnia 2015 r. wstrzymał wykonanie decyzji Dyrektora Izby Celnej w B z dnia [..] września 2015 r., w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.

Uwzględniając wniosek H F P Sp. z o.o. w W Sąd I instancji stwierdził, że spółka uprawdopodobniła w wystarczający sposób, że wykonanie ww. decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. W ocenie Sądu we wniosku zostały przytoczone argumenty przemawiające za jego uwzględnieniem między innymi: znaczna łączna kwota nałożonych na spółkę kar pieniężnych, inne toczące się w tym przedmiocie postępowania, ryzyko utraty płynności finansowej i ewentualnej upadłości, czy straty ponoszone z tytułu prowadzonej działalności.

W zażaleniu złożonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego Dyrektor Izby Celnej w B domagał się uchylenia powyższego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania powołując się na treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. oraz wynikający z niego obowiązek, spoczywający na wnioskodawcy, wykazania możliwości zaistnienia wymienionych w tym przepisie przesłanek. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie spółka nie wskazała żadnej okoliczności stanowiącej o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewystarczające jest twierdzenie, że brak wstrzymania wykonania decyzji może prowadzić do utraty płynności finansowej spółki i jej upadłości, skoro nie wykazano rzeczywistej kondycji finansowej spółki w kontekście oceny wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Dyrektor podkreślił, że Spółka nie przedstawiła swojej aktualnej sytuacji finansowej, ani też nie potwierdziła jej dokumentami źródłowymi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena nie jest prawidłowa.

Jak trafnie wskazał w zażaleniu organ, w aktach niniejszej sprawy brak jest aktualnych dokumentów, które uprawdopodabniałyby oświadczenie zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że wykonanie tejże decyzji (tj. zapłata kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł nałożonej w postępowaniu administracyjnym) przed rozpoznaniem skargi doprowadzi do utraty płynności finansowej skarżącej spółki.

Strona wnioskująca o zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie przedstawiła dokumentów obrazujących jej aktualną kondycję finansową. W tym zakresie wśród załączników do skargi znalazła się kopia rachunku zysków i strat skarżącej spółki za 2013 r., lista zapisów kasowych/bankowych dot. uiszczenia nałożonych kar oraz listy księgowań na kontach syntetycznych jednak dane te nie mogą być uznane za miarodajne dla oceny kondycji finansowej spółki w dacie składania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (koniec października 2015 r.). Za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji nie mogła także przemawiać treść oświadczenia prezesa zarządu spółki bowiem wskazana tam informacja, że spółka zapłaciła w latach 2012-2015 kary pieniężne w łącznej wysokości 5 079 683,76 zł, sama w sobie nie oznacza, że zapłata (przed rozpoznaniem skargi przez sąd administracyjny) kary pieniężnej nałożonej w niniejszej sprawie (12.000 zł) może wyrządzić spółce znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki.

Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu wiadomo, że spółka zainicjowała szereg postępowań sądowoadministracyjnych, w których wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji załączając do wniosku (podobnie jak w niniejszej sprawie) kopię rachunku zysków i strat za 2013 r. Jakkolwiek dokument ten mógł być uwzględniany przy ocenie wcześniej rozpoznawanych wniosków spółki świadcząc o jej sytuacji finansowej, to jednak nie może on stanowić podstawy uwzględnienia wniosku niezależnie od upływu czasu. Pozostałe przedstawione przez Spółkę dokumenty (lista zapisów kasowych/bankowych dot. uiszczenia nałożonych kar, lista księgowań na kontach syntetycznych oraz oświadczenie prezesa zarządu) nie świadczą o aktualnej sytuacji finansowej spółki, a jedynie o tym jakie kary zostały przez nią uiszczone. Znając wysokość zapłaconych kar, ale nie dysponując jednocześnie informacjami na temat obrotów i przychodów spółki, nie można ocenić, czy spełnione zostały przesłanki przewidziane w art. 61 § 3 p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie spółka złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w dniu 23 października 2015 r. załączając do niego kopię rachunku zysków i strat za 2013 r. chcąc wykazać, że wykonanie decyzji może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. W ocenie NSA do prawidłowej oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji konieczna jest ocena bieżącej sytuacji finansowej spółki, a do tego niezbędne jest dysponowanie aktualnymi danymi o stanie majątkowym spółki.

Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd pierwszej instancji nastąpiło zatem z naruszeniem art. 61 § 3 p.p.s.a. i dlatego zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny - ze względów ekonomiki procesowej - rozpoznał wniosek spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uznając - z powodów wyżej wskazanych - że jest on niezasadny.

Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie, a następnie - na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. - oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.