Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SAB/Wa 228/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu - art. 149 §1a ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 12 art. 35 art. 36 art. 37
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Siwek, , Asesor WSA Elżbieta Granatowska, Sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" ul. [...] w [...] na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 2019 r. 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 2. stwierdza, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...]dopuścił się bezczynności w sprawie rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] września 2019 r.; 3. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...]na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" ul. [...] w [...]kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z 13 sierpnia 2021 r. Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" ul. [...] w W. (zwana dalej także "skarżącą") wniosła skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] (dalej także: "PINB" bądź "organ") w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącej dotyczącego nieprawidłowości przy budowie boiska sportowego na działkach nr ewid. [...]i [...]z obrębu 2-11-15 przy ul. [...] w W.

Przebieg kontrolowanego postępowania przedstawia się następująco.

Wskazanym wyżej wnioskiem z [...] września 2019 r. (wpływ do organu – [...] września 2019 r.) skarżąca zwróciła się do PINB o zbadanie zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi inwestycji realizowanej na terenie rekreacyjnym na działkach nr ewid. [...]i [...]z obrębu 2-11-15 przy ul. [...] w W.

W wyniku przeprowadzonego postępowania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "[...] WINB") decyzją z [...] września 2020 r., nr [...] uchylił rozstrzygnięcie PINB z [...] lipca 2020 r., nr [...] umarzające postępowanie w ramach nadzoru budowlanego wszczęte z w wniosku skarżącej i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Zawiadomieniem z [...]listopada 2020 r. PINB poinformował strony o kontynuacji postępowania w przedmiotowej sprawie i o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz sporządzania z nich notatek i fotokopii. Odrębnym pismem z tego samego dnia organ I instancji zawiadomił strony o zaplanowanych na dzień [...] grudnia 2020 r. oględzinach na terenie spornej inwestycji. Czynności kontrolne zostały przeprowadzone w wyznaczonym terminie, a na ich okoliczność sporządzono protokół nr [...].

Jak wskazuje skarżąca i co przyznaje organ, pismem z [...] marca 2021 r. (k. 6 akt sądowoadministracyjnych) skarżąca wniosła do [...]WINB, za pośrednictwem PINB, ponaglenie na bezczynność PINB, przejawiającą się w nierozpoznaniu przedmiotowej sprawy.

Wskutek powyższego, organ wojewódzki zawiadomieniem z [...]kwietnia 2021r. (k. 8 - akt sądowoadministracyjnych) uznał zasadność ponaglenia wskazując, że PINB przez okres przeszło 4 miesięcy nie podjął żadnych innych czynności w sprawie poza przeprowadzeniem w dniu [...] grudnia 2020 r. oględzin nieruchomości objętej inwestycją. [...] WINB zobowiązał zatem organ powiatowy do podjęcia stosownych kroków zapobiegających dalszemu przedłużaniu postępowania w sprawie.

Postanowieniem z [...]marca 2021 r., nr [...], organ powiatowy wyznaczył nowy termin załatwienia przedmiotowej sprawy do dnia [...]maja 2021 r.

Następnie pismem z [...]maja 2021 r. PINB po raz kolejny zawiadomił strony o kontynuacji postępowania w przedmiotowej sprawie i o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz sporządzania z nich notatek i fotokopii.

Wobec braku działania ze strony organu, skarżąca wspomnianym na wstępie pismem z [...]sierpnia 2021 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność PINB w sprawie rozpatrzenia jej wniosku z [...] września 2019 r. Skarżąc bezczynność organu wniosła o:

1) stwierdzenie bezczynności organu oraz zobowiązanie PINB do załatwienia sprawy w określonym przez Sąd terminie,

2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi przedstawiony został dotychczasowy przebieg postępowania oraz podkreślony fakt, że od dnia [...] grudnia 2020 r., do dnia złożenia skargi, organ powiatowy nie podejmuje w sprawie żadnych realnych czynności, poza kierowaniem do stron zawiadomień o kontynuacji procedury administracyjnej. Według skarżącej stanowi to nie tylko naruszenie art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., ale również zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 12 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę PINB poinformował, że decyzją z [...] października 2021 r., nr [...] nakazano Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w W. rozbiórkę obiektu małej architektury służącego do codziennej rekreacji ogrodzonego piłkochwytem zrealizowanego na działkach ew. nr [...]i [...] z obrębu 2-11-15 przy ul. [...] w W. Organ powiatowy wyjaśnił ponadto, że opóźnienie jakie nastąpiło w rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy nie wynikało z nieznajomości przez pracowników PINB przepisów k.p.a., lecz z dysproporcji pomiędzy ilością spraw a osobami je prowadzącymi oraz ogromem działań, które spoczywają zgodnie z właściwością na organie. PINB podkreślił, że sprawy z zakresu całej dzielnicy [...] \ prowadzi jeden pracownik. Pismo inicjujące przedmiotowe postępowanie wpłynęło do Inspektoratu w dniu [...] września 2019 r., natomiast od 2019 r. do obecnej chwili pracownikowi odpowiedzialnemu za prowadzenie spraw dla dzielnicy [...] powierzono łącznie 168 nowych spraw z zakresu nadzoru budowlanego, 56 wniosków o pozwolenie na użytkowanie i 243 zawiadomienia o zakończeniu budowy. Organ nadmienił, że ww. pracownik został zdyscyplinowany, niemniej jednak jedynie zwiększenie ilości pracowników (a co za tym idzie, zmniejszenie ilości spraw do rozpatrzenia przez jednego pracownika) spowodowałoby uniknięcie w przyszłości takich sytuacji, rozpatrywanie spraw rzetelnie i bez zbędnej zwłoki, w terminach przewidzianych w k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie jej wnioski mogły zostać uwzględnione na dzień orzekania przez Sąd.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści przywołanych przepisów p.p.s.a. wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci - bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego omawianej skargi jest to, aby została ona poprzedzona stosownym środkiem z art. 37 § 1 k.p.a. skierowanym do właściwego organu, co też w niniejszej sprawie miało miejsce (ponaglenie z dnia 31 maja 2021 r.).

Rozpoznawana w niniejszej sprawie skarga obejmuje zarzut bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] w zakresie nierozpoznania wniosku skarżącej z [...] września 2019 r.

Oceniając czy doszło do przedmiotowego naruszenia w niniejszej sprawie, Sąd zauważa, że jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale podjętej w składzie siedmiu sędziów w dniu 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, "Pojęcia bezczynności i przewlekłości zdefiniowane zostały w art. 37 § 1 pkt 1) i pkt 2) k.p.a. po zmianach tej ustawy dokonanych ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017 r. poz. 935), uzyskując odmienny znaczeniowo sens. I tak bezczynność zdefiniowana została jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy, zaś przewlekłość określono jako prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Z treści przywołanych definicji normatywnych należy wywieść, iż organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód."

Niewątpliwie więc pojęcie "przewlekłości postępowania" ma inny zakres znaczeniowy niż "bezczynność organu". Wobec tego, aktualność zachowuje orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone jeszcze w wyroku z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1956/12 oraz w wyroku z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12. W tym ostatnim orzeczeniu podano, że "Dokonując rozgraniczenia zakresu skarg na bezczynność i przewlekłość postępowania, zauważyć trzeba, iż nowelizacja ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez dodanie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, wymagać będzie reinterpretacji pojęcia "bezczynności", poprzez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str. 238)."

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy więc do czynienia wówczas, gdy w określonym w prawie terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności. Wniesienie skargi na bezczynność organu jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracji zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Innymi słowy, bezczynność organu administracyjnego można najogólniej określić jako taki stan rzeczy, w którym zawisła przed organem sprawa nie została załatwiona, mimo upływu przewidzianych w przepisach prawa terminów, a organ nie podejmuje w tym zakresie żadnych działań.

Należy w tym miejscu podkreślić, że celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednakże bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Sąd nie wnika zatem w merytoryczną i procesową poprawność aktu lub czynności, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności w rozumieniu wyżej przytoczonym.

Bezczynność jest kategorią obiektywną, zachodzi zawsze wtedy, gdy organ nie załatwił sprawy w terminie jednego miesiąca (sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania), lub gdy nie rozpoznał odwołania w ciągu miesiąca od dnia jego otrzymania lub w terminach wskazanych w przepisach szczególnych (art. 35 k.p.a.). Wynika z tego, że dla oceny zachowania organu (stwierdzenia bezczynności organu) istotny jest jedynie upływ czasu między datą wszczęcia postępowania (wniesienia odwołania, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) a chwilą orzekania przez sąd w sprawie ze skargi na bezczynność. Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ administracji oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280).

Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie niewydania stosownego aktu lub niepodjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Istotne bowiem jest, że organ dopuszcza się zwłoki w rozpatrzeniu wniosku, a jego procedowanie wydłuża czas oczekiwania przez stronę na rozstrzygnięcie sprawy. Natomiast okoliczności, które powodują zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę zasadności skargi na bezczynność w tym sensie, że Sąd zobowiązany jest je ocenić przy jednoczesnym stwierdzeniu, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa czy też nie.

Kierując się powyższym, Sąd rozpoznając niniejszą sprawę uznał, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej, który w dniu [...] września 2019 r. wpłynął do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla [...].

Podkreślić należy, że zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.).

Przyjęta zasada ogólna szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) na pierwszym miejscu wymienia obowiązek działania wnikliwie, a to znaczy z poszanowaniem zasady ogólnej prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz przepisów szczególnych regulujących postępowanie dowodowe.

W pierwszej kolejności należy zatem ustalić, czy i w jakiej dacie rozpoczął się bieg terminu do rozpoznania wniosku skarżącej o wznowienie postępowania przez PINB.

W myśl art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postepowania na żądanie strony jest dzień doręczenia organowi administracji publicznej żądania strony.

W przedmiotowej sprawie wniosek skarżącej wpłynął do organu w dniu [...] września 2019 r. Tym niemniej, [...] WINB decyzją z [...] września 2020 r., nr [...] uchylił rozstrzygnięcie PINB z [...] lipca 2020 r., nr [...] umarzające postępowanie w ramach nadzoru budowlanego wszczęte z w wniosku skarżącej i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Jak wynika z prezentaty umieszczonej na ww. decyzji [...]WINB, wpłynęła ona do PINB w dniu [...]września 2020 r. Jest to więc data rozpoczęcia biegu terminu do ponownego załatwienia sprawy.

Zgodnie z dyspozycją przywołanego już wcześniej przepisu art. 35 § 2 k.p.a., niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Stosownie natomiast do § 3 ww. art. 35, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Zawiadomieniami z [...]listopada 2020 r. organ powiatowy poinformował strony o kontynuacji postępowania i planowanych na dzień [...] grudnia 2020 r. oględzinach terenu robót budowlanych. Od tej daty, tj. [...] grudnia 2020 r., PINB poza wyznaczaniem kolejnych terminów załatwienia sprawy oraz informowaniem stron o kontynuacji postępowania nie podjął żadnych czynności zmierzających do jej zakończenia. Z okoliczności faktycznych nie wynika przy tym, i nie wskazuje na to też organ powiatowy, ażeby sprawa ta miała charakter szczególnie skomplikowany.

Wobec powyższego oczywistym jest, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] dopuścił się bezczynności w przedmiotowej sprawie. W treści odpowiedzi na skargę, udzielonej przez organ w niniejszej sprawie, ocena powyższa nie jest kwestionowana.

Dokonując oceny powyższego naruszenia Sąd wziął pod uwagę, iż dla stwierdzenia, że bezczynność organu miała charakter rażący nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy, co niewątpliwie miało miejsce w niniejszej sprawie. Jak wskazał bowiem NSA w postanowieniu z 27 marca 2013 r. (sygn. akt II OSK 468/13): "długość trwania przewlekłości postępowania nie jest prymarną przesłanką przemawiającą za uznaniem, że rażąco narusza ono prawo". Kwalifikacja naruszenia jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dlatego też wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne, nadto oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). W konsekwencji, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa, czy inaczej, że każda bezczynność jest naruszeniem prawa, ale już nie każde postępowanie dotknięte bezczynnością nosi cechy rażącego naruszenia prawa.

O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (zob. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Analizując akta sprawy Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa. Niewątpliwie postępowanie organu naruszyło określoną w art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania, jak również przepisy procedury administracyjnej określające terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 35 § 1-3 k.p.a.). W zasadzie od dnia przeprowadzenia oględzin w sprawie, tj. od [...] grudnia 2020 r., organ pozostawał w bezczynności. Działo się tak nawet pomimo wniesienia przez skarżącą ponaglenia z dnia [...] marca 2021 r. i jego uwzględnienia przez organ wyższej instancji, który nakazał PINB podjęcie działań zmierzających do załatwienia sprawy w terminie wskazanym w zawiadomieniu z [...]marca 2021 r., tj. do dnia [...]maja 2021 r. Tym samym, do dnia złożenia skargi skierowanej do tutejszego Sądu za pośrednictwem organu (wpływ do PINB - [...] września 2021 r.), organ ten od blisko 8 miesięcy pozostawał w bezczynności, co jest zaniechaniem drastycznym i niedopuszczalnym. Sąd zauważa, że decyzja PINB z [...] października 2021 r., nr [...], kończąca postępowanie przed organem I instancji, została wydana już po wniesieniu skargi do tutejszego Sądu, jak i po rozpatrzeniu ponaglenia na brak działania PINB przez organ wyższej instancji. W okolicznościach niniejszej sprawy, dostrzeżone działanie organu nie znajduje usprawiedliwienia. Choć Sąd potrafi zrozumieć sytuację organu i znaczne obciążenie liczbą załatwianych spraw, to jednak okoliczności łagodzącej, co do zaprezentowanego stanowiska, nie mogą stanowić braki kadrowe, z jakimi boryka się organ prowadzący postępowanie podczas realizacji swoich zadań.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i ust. 1a p.p.s.a. orzekł jak w pkt 2 i 3 sentencji wyroku.

Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.

W związku z tym, że na datę wydawania wyroku przez tutejszy Sąd w aktach sprawy znajdowała się już decyzja PINB z [...] października 2021 r., nr [...], którą organ I instancji rozpoznał sprawę z wniosku skarżącej, Sąd orzekając w niniejszej sprawie przyjął, iż postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji stało się bezprzedmiotowe i podlegało w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt 1 wyroku). Skoro bowiem przed wydaniem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przez Sąd, doszło do wydania decyzji przez organ powiatowy, to tym samym brak było podstaw do zobowiązania tego organu do wydania aktu w tym przedmiocie.

Wyjaśnić również należy, że jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, grzywna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. ma charakter przede wszystkim dyscyplinujący i prewencyjny, zaś suma pieniężna przyznawana na rzecz skarżącego ma charakter kompensacyjny (zob. m.in.: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 listopada 2019 r., sygn. akt IV SAB/Po 164/19). Z treści art. 149 § 2 p.p.s.a. wyraźnie wynika, że ustawodawca pozostawił Sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie jego żądania, czy też na konieczność zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności, czy przewlekłości.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 czerwca 2019r., sygn. akt II OSK 111/19, który to pogląd tutejszy Sąd w pełni podziela i uznaje za własny, wybór środka (grzywna lub suma pieniężna) należy do sądu, przy czym trzeba zauważyć, że środki te występują wobec siebie w ramach alternatywy zwykłej. Wybór sądu powinien być w pierwszym rzędzie uwarunkowany celem skargi na bezczynność, którym jest zwalczenie bezczynności i doprowadzenie do zakończenia postępowania, a także zapobieganie bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania. W tym kontekście widzieć także należy dyscyplinowanie organu. Dopiero gdy sąd uzna, że dla realizacji powyższego celu nie wystarczy wymierzenie organowi grzywny, może przyznać skarżącemu sumę pieniężną. To, że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter kompensacyjny, nie podważa stanowiska, że może być ona przyznana tylko w sytuacji, gdy to przyznanie jest potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na bezczynność: zwalczenia bezczynności organu oraz zdyscyplinowania organu.

Nie ulega wątpliwości, że cele skargi w kontrolowanej sprawie zostały już w pełni osiągnięte z uwagi na ostateczne rozpatrzenie sprawy przez organ I instancji.

Sąd uznał zarazem, że w sprawie nie wystąpiły szczególne okoliczności, które przemawiałyby za przyznaniem skarżącej sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 119 p.p.s.a. sprawa mogła być rozpoznana w trybie uproszczonym, skoro przedmiotem skargi jest bezczynność organu administracji. Stosownie natomiast do art. 120 p.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

O kosztach postępowania (pkt 4 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z zasadą zwrotu skarżącej kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, ustalając je na podstawie art. 205 § 1 p.p.s.a. (wpis od skargi – 100 zł).