Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3175/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-08-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 92 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1782
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Wr 154/18 w sprawie ze skargi P.B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu na rzecz P.B. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 9 maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Wr 154/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu skargi P.B. (dalej: skarżący) na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że oświadczeniem mieszkaniowym z dnia 14 listopada 2017 r. skarżący wystąpił do Komendanta Miejskiego Policji w [...] o ustalenie uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od 30 grudnia 2013 r. do 27 grudnia 2016 r.

Decyzją z dnia 29 listopada 2017 r., wydaną z powołaniem się na przepisy art. 88 ust. 1 i art. 92 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. (Dz.U. z 2017 poz.2067), § 1 ust. 1,4, § 2 ust. 1-3 oraz § 9 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. z 2013r poz. 1130) , Komendant Miejski Policji w [...], odmówił stronie przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia 30 grudnia 2013 r. do dnia 27 grudnia 2016 r.

Organ I instancji poczynił następując ustalenia :

-policjant pełni służbę w Komendzie Miejskiej Policji w [...], przy czym funkcjonariuszem w służbie stałej został mianowany z dniem 30 grudnia 2013 r.,

-od dnia 28 grudnia 2016 r. strona uprawniona jest do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, który pobiera na podstawie decyzji Komendanta Miejskiego Policji [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. w wysokości należnej policjantowi posiadającemu rodzinę, w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji.

Dalej organ I instancji wskazał, że postępowanie w sprawie przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego może być wszczęte wyłącznie na wniosek strony. Organ nie może wszcząć takiego postępowania z urzędu, a więc brak wniosku strony o przyznanie omawianego świadczenia powoduje, że prawo do niego nie powstaje. Według organu orzekającego, decyzja dotycząca przedmiotowego równoważnika ma charakter konstytutywny, tzn. dopiero na podstawie tej decyzji powstaje prawo do równoważnika, a więc prawo to nie może powstać za okres wsteczny. Wobec tego z uwagi na rezygnację funkcjonariusza z uprawnień do otrzymywania przedmiotowego dodatku odmowa przyznania przedmiotowego równoważnika jest uzasadniona .

Odwołanie od powyższego orzeczenia wniósł skarżący.

Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2018 r., utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W motywach powyższego rozstrzygnięcia Komendant wskazał, że prawo policjanta do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego regulują przepisy rozdziału 8 - Mieszkania funkcjonariuszy Policji ustawy o Policji oraz przepisy rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002r. Przywołał brzmienie art. 92 powołanej ustawy oraz § 3 powołanego wyżej rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. , wskazując ,że ustalenie uprawnień policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości dokonuje się na podstawie oświadczenia mieszkaniowego, którego wzór stanowi załącznik do rozporządzenia. Jak wynika z powołanych uregulowań prawnych, postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wszczyna się na podstawie złożonego oświadczenia mieszkaniowego.

Organ odwoławczy stwierdził, że prawo policjanta do równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego, podobnie jak inne formy pomocy mieszkaniowej o których mowa w rozdziale 8 ustawy o Policji nie powstaje z mocy samej ustawy o Policji, lecz na podstawie decyzji administracyjnej, która może być wydana wówczas, gdy policjant złoży stosowny wniosek o przyznanie tej formy pomocy mieszkaniowej i gdy spełnione są ustawowe przesłanki określone w art. 92 ustawy o Policji.

Organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji, wedle którego postępowanie w sprawie realizacji prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego może być wszczęte wyłącznie na wniosek strony, organ nie może wszcząć takiego postępowania z urzędu. Organ rozpoznając wniosek bada uprawnienia funkcjonariusza pod kątem przesłanek do jego uzyskania. Brak wniosku strony o przyznanie omawianego świadczenia powoduje, że prawo do niego nie powstaje. Uprawnienie to może być przyznane dopiero w momencie złożenia oświadczenia mieszkaniowego.

Jako bezspornym w sprawie organ uznał fakt, że policjant oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia 30 grudnia 2013 r., do dnia 27 grudnia 2016 r. złożył dopiero w dniu 14 listopada 2017 r. Wniosek taki może być złożony w każdym czasie, ale będzie dotyczył sytuacji na przyszłość. W tym zakresie organ II instancji zgodził się również z organem I instancji, że decyzja ustalająca prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego ma charakter konstytutywny, wywołuje skutek ex nunc, co oznacza, że prawo lub obowiązek ma swoje źródło w decyzji i nie powstaje wcześniej ani nie sięga swoim zasięgiem wstecz. Dlatego też złożenie oświadczenia za okres wsteczny skutkuje wydaniem decyzji o odmowie prawa do równoważnika. Nie złożenie stosownego wniosku w danym czasie spowodowało, że odpowiednia decyzja nie mogła być wydana, a w konsekwencji prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu za wymieniony wyżej okres nie powstało.

Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd I instancji uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji odwołał się do przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm. ), regulujących zasady i tryb przyznawania równoważnika pieniężnego za lokal mieszkalny. Zgodnie z art. 88 ust. 1 u.o.p. policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. W przypadku, gdy wskazane wyżej uprawnienie nie zostanie zrealizowane, funkcjonariusz może ubiegać się m.in. o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Stanowi o tym art. 92 ust. 1 u.o.p., wedle którego policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Organ rozpoznając taki wniosek bada uprawnienia funkcjonariusza pod kątem przesłanek do jego uzyskania, a przyznanie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego następuje w formie decyzji, o czym stanowi art. 97 ust.5 u.o.p.

Szczegółowe zasady dotyczące tego równoważnika reguluje - wydane na podstawie art. 92 ust.2 u.o.p. - rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 1130), którego § 3 przewiduje, że ustalenia uprawnień policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości dokonuje się na podstawie oświadczenia mieszkaniowego. Ma zatem rację organ odwoławczy, kiedy wywodzi, że postępowanie w sprawie przyznania równoważnika wszczynane jest na wniosek po złożeniu przez funkcjonariusza oświadczenia, gdyż organ nie może przyznać takiego równoważnika działając z urzędu. Jednakże wbrew stanowisku obu organów orzekających w sprawie, ustawa o Policji nie zawiera przepisu, z którego wynikałoby, że prawo do równoważnika funkcjonariusz nabywa dopiero od dnia złożenia przez policjanta oświadczenia mieszkaniowego. Natomiast przepis § 3 rozporządzenia wykonawczego nie może stanowić podstawy prawnej do łączenia ustawowych przesłanek powstania uprawnienia do równoważnika z datą złożenia oświadczenia mieszkaniowego. Dokument ten ma przede wszystkim znaczenie dowodowe i inicjuje postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia i skonkretyzowania uprawnień funkcjonariusza do równoważnika za okres w nim wskazany.

Z kolei organ rozpoznając wniosek o przyznanie równoważnika za brak lokalu bada uprawnienia funkcjonariusza jedynie pod kątem określonych w ustawie przesłanek do jego uzyskania. Organ nie może natomiast wyprowadzać dodatkowych pozaustawowych przesłanek w drodze zabiegów interpretacyjnych, bowiem może to w konsekwencji doprowadzić do pozbawienia czy ograniczenia praw podmiotowych przyznanych ustawą (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego : z dnia 3 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 1923/07 i z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 210/09 ). Przede wszystkim Sąd wskazał, że art. 92 ust. 1 u.o.p. znajduje się w rozdziale 8 zatytułowanym " Mieszkania funkcjonariuszy Policji ". Z przyjętych w tym rozdziale unormowań wynika, że ustawodawca gwarantuje funkcjonariuszom Policji w służbie stałej pomoc w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. W przytoczonym wyżej art. 92 ust. 1 u.o.p. ustawodawca posłużył się pojęciem "przysługuje", co oznacza kategoryczne (imperatywne) określenie jednego z uprawnień związanych z pełnieniem służby w Policji. Tym samym ocenę czy funkcjonariuszowi przysługuje uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu należy oceniać wyłącznie w oparciu o przepisy ustawy o Policji, z których wynika, że nabycie prawa do omawianego równoważnika uzależnione jest od spełnienia dwóch przesłanek, a mianowicie pełnienia służby stałej oraz nieposiadania przez funkcjonariusza (członków jego rodziny) odpowiedniego lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Natomiast ustawa o Policji nie zawiera przepisu, z którego wynikałoby, że prawo do równoważnika pieniężnego funkcjonariusz nabywa dopiero od dnia złożenia oświadczenia mieszkaniowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zdając sobie sprawę z pewnej rozbieżności poglądów sądów administracyjnych w kwestii charakteru prawnego decyzji w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, czego przykładem są orzeczenia powołane przez organ odwoławczy w decyzji ostatecznej, zaaprobował prezentowane w orzecznictwie sądowo-administracyjnym stanowisko, wedle którego decyzja w sprawie przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, wydana na podstawie art. 92 ust. 1 u.o.p., ma charakter deklaratoryjny, a zatem potwierdzający prawo do równoważnika w okresie, w którym funkcjonariusz spełniał przesłanki do jego przyznania. Potwierdza zatem wyłącznie istnienie uprawnienia, które funkcjonariusz nabywa od momentu spełnienia ustawowych przesłanek. Oznacza to, że policjant z chwilą spełnienia przesłanek warunkujących powstanie prawa do równoważnika pieniężnego posiada roszczenie o jego wypłatę. Uprawnienie do równoważnika ma charakter obiektywny, a o tym czy zostanie on przyznany decyduje jedynie udokumentowanie spełnienia wszystkich przesłanek ustawowych uprawniających do tego świadczenia (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego : z dnia 3 grudnia 2008 r. sygn. I OSK 1923/07; z dnia 18 czerwca 2009 r. sygn. I OSK 210/09; z dnia 10 listopada 2015 r., I OSK 1294/14, LEX nr 2002055 ; z dnia 31 maja 2017r. sygn. I OSK 2572/16 LEX nr 2300832 ). Wykładnia językowa i systemowa ustawy o Policji wskazuje na to, że prawo do równoważnika pieniężnego należy łączyć jedynie z faktem pełnienia służby stałej oraz brakiem przez funkcjonariusza (członków jego rodziny) odpowiedniego lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, zaś równoważnik ten przysługuje za okres nieposiadania lokalu. Ustawa o Policji nie formułuje wprost innych ( poza w niej wskazanych w tym zakresie ) przesłanek. Takich dodatkowych warunków nie można też wyprowadzać - jak czyni to organ - w drodze zabiegów interpretacyjnych, a w szczególności z § 3 powołanego wyżej rozporządzenia wykonawczego. Wskazany przepis należy interpretować w ten sposób, że wniosek funkcjonariusza wraz z oświadczeniem mieszkaniowym warunkuje jedynie możliwość realizacji przedmiotowego uprawnienia, nie wyznacza natomiast granic okresu, za który świadczenie przysługuje. Również ustawa o Policji nie stanowi o tym, aby prawo do przedmiotowego świadczenia funkcjonariusz nabywał dopiero od dnia złożenia oświadczenia mieszkaniowego. Innymi słowy z ustawy tej nie wynika limit czasowy, poza okresem przedawnienia, ograniczający realizację prawa do równoważnika pieniężnego.

W związku z tym Sąd I instancji nie zgodził się z tezą organów, że równoważnik za brak lokalu mieszkalnego można przyznać tylko za okres od dnia złożenia przez funkcjonariusza oświadczenia mieszkaniowego wraz z wnioskiem o wypłatę tego równoważnika., Sąd stwierdził zatem, że funkcjonariusz spełniający ustawowe warunki przewidziane w art. 92 ust. 1 u.o.p. może żądać przyznania mu równoważnika pieniężnego za lokal mieszkalny za cały przysługujący mu okres od daty istnienia ustawowych przesłanek do jego otrzymania przez niego, dopóki nie nastąpi przedawnienie takiego roszczenia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu, zaskarżając go w całości, zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego tj.

1) art. 92 ust. 1 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że prawo do otrzymania przez policjanta równoważnika za brak lokalu powstaje niezależnie od złożenia przez policjanta oświadczenia mieszkaniowego, a wydana w sprawie decyzja ma charakter deklaratoryjny, podczas gdy z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że prawo do otrzymania przez policjanta równoważnika za brak lokalu powstaje dopiero od chwili złożenia przez policjanta oświadczenia mieszkaniowego, a wydana w sprawie decyzja ma charakter konstytutywny, co skutkuje tym, że nie można skutecznie domagać się wypłaty równoważnika za brak lokalu ze skutkiem wstecznym, sprzed daty złożenia oświadczenia mieszkaniowego.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W rozpoznawanej sprawie istota podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia wymienionych w niej przepisów sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który uznał, że decyzja w sprawie przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, wydana na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, ma charakter deklaratoryjny, a zatem potwierdzający prawo do równoważnika w okresie, w którym funkcjonariusz spełniał przesłanki do jego przyznania.

Ze stanowiskiem takim należy się zgodzić i dlatego skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie, zasadnicze znaczenie ma rozstrzygnięcie kwestii charakteru decyzji wydawanej w sprawie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy o Policji. W pierwszej kolejności należy wskazać, że na mocy decyzji konstytutywnej dochodzi do powstania, określonej w tej decyzji, sytuacji prawnej. Decyzja ta swoją mocą kształtuje prawa i obowiązki jej adresatów. W odróżnieniu od niej, decyzja deklaratoryjna sama z siebie nie powoduje zmiany prawa, a jedynie potwierdza stan prawny, jaki zaistniał - w określonej dacie - z mocy samego prawa. Zatem ta ostatnia decyzja jedynie stwierdza istnienie, powstałych wcześniej, określonych praw. Jedną z konsekwencji takiego rozróżnienia jest to, że w przypadku decyzji konstytutywnych - kształtujących stosunek administracyjnoprawny w chwili ich wydania, należy stosować przepisy obowiązujące w tej właśnie chwili (przepisy nowe), a w przypadku decyzji deklaratoryjnych - stwierdzających ukształtowanie się stosunku administracyjnoprawnego z mocy samego prawa we wcześniejszym okresie, stosować należy przepisy obowiązujące w chwili konkretyzacji tego stosunku, na mocy których doszło do powstania stosunku prawnego (przepisy poprzednie) – zob. uzasadnienie uchwały NSA z 10 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OPS 1/06 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z zasady tej wyprowadzić można wniosek, że dla zakresu oddziaływania deklaratoryjnej decyzji administracyjnej "wstecz" znaczenie ma data spełnienia przez adresata decyzji przesłanek uzasadniających możliwość konkretyzacji jego praw lub obowiązków, a nie data wydania decyzji.

Przepis art. 92 ust. 1 umieszczony jest w rozdziale 8 ustawy "Mieszkania funkcjonariuszy Policji" i bezspornie nie może być on interpretowany w oderwaniu od innych zawartych tam norm. Z regulacji tych wynika zaś, że policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych (art. 88 ust. 1). Podstawowym uprawnieniem w tym zakresie jest zatem prawo do lokalu mieszkalnego. Wówczas, gdy nie może być ono zrealizowane, w grę wchodzą inne formy pomocy, w tym równoważnik pieniężny za brak lokalu. Posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem "przysługuje", oznacza kategoryczne określenie jednego z uprawnień związanych z pełnieniem służby w Policji.

Uprawnienie funkcjonariusza do przedmiotowego świadczenia należy zatem oceniać bezpośrednio w oparciu o przepisy ustawy o Policji, a prawo do równoważnika pieniężnego należy łączyć jedynie z faktem pełnienia służby stałej oraz brakiem przez funkcjonariusza (członków jego rodziny) lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Ustawa o Policji nie formułuje wprost innych w tym zakresie przesłanek. Takich dodatkowych warunków nie można też wyprowadzać w drodze zabiegów interpretacyjnych. "Niedopuszczalne są wszelkie zabiegi interpretacyjne prowadzące do sformułowania dodatkowych przesłanek, mogących w konsekwencji doprowadzić do pozbawienia czy ograniczenia praw podmiotowych przyznanych ustawą" (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 1996 r, sygn. akt III AZP 23/95, OSN 1996/15/205).

Rozporządzenie MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r., na którego przepis § 3 powołuje się autor skargi kasacyjnej, wydane zostało z upoważnienia wynikającego z art. 92 ust. 2 ustawy o Policji w brzmieniu "Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania, odmowy przyznania, cofania oraz zwracania równoważnika pieniężnego, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając podmioty uprawnione do jego otrzymania, sposób ustalania wysokości równoważnika, wzory wymaganych dokumentów, organy właściwe do jego przyznawania, odmowy przyznania, wypłaty, cofania albo żądania jego zwrotu, a także sposób postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania". Zakres delegacji nie upoważniał Ministra do powtórnego ukształtowania prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego policjanta, w sposób odmienny od przyjętych rozwiązań ustawowych. Stąd też § 3 rozporządzenia w brzmieniu: "Ustalenia uprawnień policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości dokonuje się na podstawie oświadczenia mieszkaniowego, którego wzór stanowi załącznik do rozporządzenia" nie może stanowić podstawy prawnej do łączenia ustawowych przesłanek powstania uprawnienia do równoważnika z datą złożenia tzw. "oświadczenia mieszkaniowego". Dokument ten ma przede wszystkim znaczenie dowodowe, a ponadto inicjuje postępowanie administracyjne, którego przedmiotem jest ustalenie i skonkretyzowanie uprawnień funkcjonariusza do równoważnika.

Organ właściwy w rozumieniu § 9 rozporządzenia zobligowany jest do wydania decyzji, której materialnoprawną podstawą będą przepisy ustawy o Policji.

Jak już wyżej wspomniano, decyzja taka będzie miała charakter deklaratoryjny, a zatem potwierdzający prawo do równoważnika w okresie, w którym funkcjonariusz spełniał przesłanki do jego przyznania. Z poglądem skarżącego kasacyjnie, że datą graniczną, do której organ decyzyjny może sięgnąć wstecz, jest data złożenia przez uprawnionego policjanta oświadczenia mieszkaniowego oraz, że w przypadku równoważnika nie obowiązują przepisy o przedawnieniu roszczeń, nie można się zgodzić. Pogląd ten opiera się na błędnym założeniu. Nie uwzględnia on bowiem faktu, że uprawnienie do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego ma charakter obiektywny, a o tym czy policjantowi w drodze decyzji zostanie on przyznany, decyduje jedynie udokumentowanie spełnienia wszystkich przesłanek ustawowych uprawniających do tego świadczenia. Niewystąpienie przez policjanta z wnioskiem o wypłatę równoważnika powoduje, że równoważnik taki nie jest wypłacany. Nie oznacza to jednak, że policjant traci prawo do tego dodatku z tytułu zgodnego z rzeczywistym stanem rzeczy, tj. za okres nieposiadania powyższego lokalu. Jedynym ograniczeniem są tu przepisy o przedawnieniu, a w szczególności przepis art. 107 § 1 ustawy o Policji.

Tym samym zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 92 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, okazał się niezasadny.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 w zw. z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 2 i art. 209 P.p.s.a. oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.), z uwzględnieniem stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12 (publ. LEX nr 1226661).