Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 748/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 31 § 1 i 2 , art. 77 § 1, art. 107 § 3 oraz art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi Towarzystwa [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "Kolegium", "organ"), działając na podstawie art. 31 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej "Kpa") orzekło o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy K. z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak: [...] w przedmiocie zmiany ostatecznej decyzji własnej z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn. "Budowa Nowego Bloku energetycznego o mocy elektrycznej ok. 1000 MW w [...] Sp. z o. o. w Ś. [...]" oraz odmowie dopuszczenia do tego postępowania nieważnościowego Towarzystwa na [...] [...] (dalej: "Towarzystwo", "skarżący").

Uzasadniając Kolegium podało, iż w dniu [...]kwietnia 2013 r. wpłynął do organu wniosek Towarzystwa o stwierdzenie nieważności ww. decyzji w trybie art. 156 § 1 punkt 2 Kpa. Ponadto Towarzystwo wyjaśniło, że jest organizacją ekologiczną, społeczną (stowarzyszeniem), którego celami statutowymi są między innymi: "zachowanie, ochranianie i odtwarzanie dziedzictwa przyrodniczego", "ochrona krajobrazu i ładu przestrzennego", "ochrona zdrowia i życia ludzi przed szkodliwym oddziaływaniem zanieczyszczeń", "działanie na rzecz zmniejszenia ilości wytwarzanych zanieczyszczeń oraz proekologicznego zagospodarowania odpadów". Wskazało także, że inwestycja polegająca na budowie elektrowni węglowej może wpływać negatywnie na poszczególne elementy środowiska, w związku z tym cele statutowe Towarzystwa uzasadniają udział w tym postępowaniu. Uzasadniając interes społeczny Towarzystwo stwierdziło, iż działa w interesie ogółu społeczeństwa w zakresie ochrony środowiska, dysponuje pomocą ekspertów wielu różnych dziedzin związanych z ochroną środowiska i pokrewnych oraz posiada doświadczenie w podobnych postępowaniach. Inwestycja będąca przedmiotem zaskarżonej decyzji należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a jej oddziaływania na środowisko życia ludzi oraz przyrodę są wielorakie i złożone, sięgają daleko poza obszar nieruchomości planowanej pod inwestycję, stąd kontrola społeczna wydawania decyzji środowiskowych zawsze leży w interesie społecznym.

Oceniając wniosek Towarzystwa w kontekście art. 31 § 1 Kpa, z którego wynika, iż organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować

z żądaniem wszczęcia postępowania oraz dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny, Kolegium stwierdziło, że spełnia ono pierwszy określony w nim warunek, tj. cele statutowe Towarzystwa uzasadniają wszczęcie postępowania oraz dopuszczenie go do udziału w przedmiotowym postępowaniu. Zgodnie bowiem

z zapisami Działu 3 Rubryka 3 wpisu z rejestru KRS, celem działania organizacji jest m.in. zachowanie, ochranianie i odtwarzanie dziedzictwa przyrodniczego, ochrona zdrowia i życia ludzi przed szkodliwym oddziaływaniem zanieczyszczeń, a także działanie na rzecz zmniejszenia ilości wytwarzanych zanieczyszczeń oraz proekologicznego zagospodarowania odpadów. W ocenie Kolegium nie jest natomiast spełniona druga z ustawowych przesłanek wymieniona w art. 31 § 1 Kpa, tj. nie przemawia za tym interes społeczny. Ogólnikowość zgłoszonego żądania nie pozwala bowiem na przyjęcie, że inicjatywa ta związana jest z interesem społecznym,

a Towarzystwo nie przedstawiło okoliczności pozwalających na skonkretyzowanie tego interesu.

Organ podniósł, że organizacja społeczna powinna wykazać zasadność żądania wszczęcia postępowania i udziału w nim, ponieważ jej udział w sprawie nie jest obojętny dla stron, zwłaszcza gdy reprezentują przeciwstawne interesy. Organizacja powinna też wykazać w czym upatruje niemożliwość realizowania inwestycji polegającej na budowie konkretnej elektrowni węglowej, lokalizowanej w ściśle określonym terenie. Kolegium uznało, iż w niniejszej sprawie Towarzystwo nie odwołało się do konkretnych parametrów, jakie miałaby naruszać planowana inwestycja, jakie realne zagrożenia niesie jej realizacja, a tym samym, w jaki sposób decyzja Burmistrza Gminy K. rażąco narusza prawo. Kolegium za niewystarczające uznało powoływanie się na ogólne wartości, takie jak działanie w interesie ogółu społeczeństwa, czy też znaczące oddziaływanie inwestycji na środowisko życia ludzi oraz przyrodę. Za niewystarczające Kolegium uznało również powoływanie się na niezapewnienie przez Burmistrza możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu przed wydaniem decyzji,

a w szczególności niewyznaczenie i niepodanie do publicznej wiadomości 21-dniowego terminu składania uwag i wniosków w ramach przeprowadzonej procedury oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, podczas gdy po upublicznieniu informacji na temat postępowania zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2011 r., a wydaniem decyzji

z dnia [...] kwietnia 2011 r. upłynął dłuższy okres niż wymagany przepisami, a w czasie tym nie wpłynęła jakakolwiek korespondencja od osób zainteresowanych planowaną inwestycją. Zdaniem organu okoliczności te nie dają podstaw do wywiedzenia interesu społecznego. Nadto Kolegium stwierdziło, iż Towarzystwo nie wskazało na konkretne rażące naruszenia prawa, mające prowadzić do wszczęcia wnioskowanego postępowania nieważnościowego, za wyjątkiem wskazanego niezapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu przed wydaniem decyzji.

Kolegium wskazało także, iż przy badaniu wystąpienia przesłanki interesu społecznego organizacji nie dokonuje się wyczerpującej oceny trafności zarzutów prawnych wobec decyzji objętej zakresem żądania stwierdzenia nieważności. W fazie wszczęcia postępowania nie podlegają bowiem badaniu przesłanki istotne w stadium rozpoznawczym, uzasadniające określone rozstrzygnięcie sprawy co do istoty. Nie można – w ocenie Kolegium – łączyć wystąpienia interesu społecznego organizacji

z wstępnym ustaleniem zasadności wnioskowanego przez nią sposobu zakończenia postępowania tj. stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza.

Konkludując organ wskazał, iż Towarzystwo nie powołało się na jakikolwiek dowód wskazujący na zagrożenia niosące za sobą zrealizowanie inwestycji polegającej na budowie elektrowni węglowej zlokalizowanej na działce objętej decyzją Burmistrza Gminy K., a nawet nie uprawdopodobniło takich zagrożeń, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że Towarzystwo nie wykazało interesu społecznego w złożeniu wniosku o wszczęcie postępowania nieważnościowego. Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że brak jest podstaw do wszczęcia tegoż postępowania, a w konsekwencji niezasadnym stał się również wniosek Towarzystwa o dopuszczenie go do udziału

w postępowaniu nieważnościowym, które w istocie nie zostało wszczęte.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący w całości podtrzymał argumentację zawartą we wniosku z dnia [...] kwietnia 2013 r., wskazującą jednoznacznie, iż interes społeczny przemawia za wszczęciem postępowania nieważnościowego i dopuszczeniem Towarzystwa do tego postępowania. Podkreśliło, że niezbadanie wpływu inwestycji na glebę i klimat może zagrażać zdrowiu ludzkiemu

i środowisku w znacznych rozmiarach, zaś Towarzystwo działa w niniejszym postępowaniu w interesie i na rzecz społeczeństwa oraz środowiska, broniąc uniwersalnych wartości zdrowia i środowiska, co dostatecznie uzasadnia interes społeczny wymagany do wszczęcia przedmiotowego postępowania.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. znak [...] Kolegium, biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 127 § 3 oraz art. 144 Kpa, orzekło o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy. Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium wskazało, iż żądaniem Towarzystwa w okolicznościach przedmiotowej sprawy jest wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy K. z dnia [...] kwietnia 2011 r. wraz z wnioskiem o dopuszczenie organizacji do udziału w tym postępowaniu. Podtrzymało swoje stanowisko zawarte w postanowieniu z dnia [...] maja 2013 r. w zakresie oceny, iż w niniejszej sprawie bezspornym jest wystąpienie pierwszego z warunków, określonych w art. 31 § 1 Kpa, bowiem cele statutowe Towarzystwa uzasadniają wszczęcie postępowania oraz dopuszczenie go do udziału w postępowaniu. Natomiast nie została spełniona druga przesłanka, tj. nie przemawia za tym interes społeczny.

Kolegium podniosło, iż analiza wniosków Towarzystwa wskazuje, że jego zdaniem w niniejszej sprawie za istnieniem interesu społecznego przemawiają następujące kwestie tj.:

1) brak zbadania wpływu inwestycji na gleby i klimat, co może zagrażać zdrowiu ludzkiemu i środowisku w znacznych rozmiarach;

2) Towarzystwo działa w interesie ogółu społeczeństwa w zakresie ochrony środowiska, dysponuje pomocą ekspertów wielu różnych dziedzin związanych

z ochroną środowiska i pokrewnych oraz posiada doświadczenie w podobnych postępowaniach;

3) zgodnie z art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji

o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz

o ocenach oddziaływania na środowisko, organizacje ekologiczne uczestniczą

w postępowaniu zwyczajnym przy wydawaniu decyzji środowiskowej bez konieczności wykazywania interesu społecznego, o ile zgłoszą chęć uczestniczenia w takim postępowaniu, co pokazuje, że ustawodawca z góry przesądza

o występowaniu interesu społecznego po stronie organizacji ekologicznej w tego typu postępowaniach. Podobnie należy odczytywać interes społeczny w postępowaniu nadzwyczajnym, bowiem jest on w istocie tożsamy w obu trybach (zwykłym/nadzwyczajnym);

4) w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że działanie na rzecz ochrony środowiska zawsze leży w interesie społecznym (wyrok NSA z dnia 23 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1339/09);

5) udział Towarzystwa w niniejszym postępowaniu przyczyni się do obrony interesu społecznego, naruszonego zaskarżoną decyzją obciążoną kwalifikowanymi wadami prawnymi. Oceniając interes społeczny nie można też pominąć faktu, że zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu, w którym organ miał obowiązek zapewnić udział społeczeństwa przed wydaniem decyzji.

Szczegółowo odnosząc się do wskazanych powyżej okoliczności (strony 6-10 zaskarżonej decyzji – dopisek Sądu), Kolegium podniosło m.in., że Towarzystwo nie uprawdopodobniło okoliczności z pkt 1), bowiem wbrew jego twierdzeniom analiza wpływu przedmiotowego przedsięwzięcia na klimat i glebę została zawarta w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Kolegium zauważyło m.in., iż w raporcie zamieszczony został opis elementów środowiska objętych zakresem oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, między innymi warunków klimatycznych i stanu powietrza atmosferycznego (pkt 7.1, str. 62 raportu). Dodatkowo w tabelach nr 4-6 (str. 63-64 raportu) zostały zawarte dane meteorologiczne dotyczące temperatury, wilgotności i prędkości wiatru ze stacji K., średnie miesięczne i średnie roczne wysokości opadów atmosferycznych oraz statystyka wiatrów i klas równowagi do obliczeń rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń będących punktem wyjścia dla dalszej analizy oceny oddziaływania na klimat. Powyższe dane były wykorzystywane dla badania oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie rozprzestrzeniania emisji zanieczyszczeń, co ma kluczowy wpływ na klimat (str. 65-75 raportu). Nadto analizy wpływu instalacji na zanieczyszczenie powietrza były dokonywane w kontekście danych klimatycznych, tj. dotyczących temperatury, czy wiatrów ze stacji meteorologicznej K. (str. 151 raportu). Na tej podstawie wykorzystano modele stężeń zanieczyszczeń emitowanych przez planowaną instalację (str. 154-167 raportu), co stanowi zasadniczy element wpływu przedsięwzięcia na klimat. Ponadto organ zauważył, iż raport oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko został po uzupełnieniu pozytywnie przyjęty przez wyspecjalizowane organy tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K., dlatego też stanowi wiarygodny dowód w sprawie odnośnie ustaleń faktycznych.

Kolegium stwierdziło, że za uzasadnieniem dla interesu społecznego nie może świadczyć tylko fakt, że dana organizacja społeczna (Towarzystwo) posiada doświadczenie w podobnych postępowaniach oraz dysponuje pomocą ekspertów wielu różnych dziedzin związanych z ochroną środowiska i pokrewnych, lecz autentyczne

i bezinteresowne zaangażowanie w ochronę interesów społecznych, w uzasadnionych racjonalnie sytuacjach, kiedy rzeczywiście można mieć poważne obawy, co do zagrożenia takich wartości, jak zdrowie lub życie ludzkie. Nadto wskazało, że ustawodawca nie dał organizacjom społecznym uprawnień kontrolnych, do badania

i nadzorowania przebiegu postępowania administracyjnego.

Odnosząc się z kolei do kwestii z pkt 3) Kolegium stwierdziło, że nie jest dopuszczalna taka wykładnia art. 31 § 1 Kpa, zgodnie z którą organ administracji byłby niejako automatycznie zobligowany do uwzględnienia żądania organizacji społecznej (ekologicznej) o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego wraz z dopuszczeniem do niego z tych tylko powodów, że jest ona formalnie organizacją społeczną (ekologiczną), której żądanie jest uzasadnione celami statutowymi, bez badania, czy przemawia za tym interes społeczny, tylko dlatego, że art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r.

o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa

w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko nie przewiduje konieczności wykazywania interesu społecznego w postępowaniu zwykłym. W ocenie organu taka wykładnia art. 31 § 1 Kpa byłaby sprzeczna z ratio legis tego przepisu, gdyż zawężałoby zakres kompetencji organu określony w § 2 tego przepisu.

W dalszej części uzasadnienia Kolegium wskazało, iż organizacja społeczna winna uprawdopodobnić, że przyczyni się do lepszego wypełnienia przez nadzwyczajne postępowanie administracyjne jego celów, czego – w ocenie organu – Towarzystwo

w okolicznościach niniejszej sprawy nie wykazało. Kolegium wyjaśniło również, iż analizując wnioski Towarzystwa nie dopatrzyło się, aby w przypadku decyzji Burmistrza Gminy K. z dnia [...] kwietnia 2011 r. zachodziło prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. W ocenie Kolegium, przedstawione w tych wnioskach zarzuty wskazują, iż mogłyby stanowić ewentualnie podstawę do uwzględnienia odwołania w zwykłym trybie. Zdaniem organu, nie można uznać, że udział Towarzystwa w niniejszym postępowaniu przyczyni się do obrony interesu społecznego, naruszonego zaskarżoną decyzją, obciążoną kwalifikowanymi wadami prawnymi.

Konkludując Kolegium stwierdziło, iż można uznać, że oceniane żądanie Towarzystwa jest uzasadnione jedynie jego celami statutowymi, jednakże podkreślić trzeba, że rozstrzyganie kwestii dopuszczalności żądania przez organizację społeczną (ekologiczną) wszczęcia postępowania nadzwyczajnego oraz dopuszczenia jej do udziału w tym postępowaniu, dotyczącym innej osoby, musi być połączone

z rozważeniem, czy za tym żądaniem przemawia interes społeczny. Natomiast wniosek w tym zakresie musi być poparty stosownymi argumentami. Zdaniem organu wnioski Towarzystwa nie mogą być uznane za spełniające wymóg wykazania przez organizację społeczną przesłanek art. 31 § 1 Kpa, jak również nie mogą prowadzić do uznania, iż Towarzystwo wykazało istnienie interesu społecznego uzasadniającego swoje żądanie. W ocenie organu podane przez Towarzystwo okoliczności nie pozwalają na uznanie, że został wykazany związek pomiędzy celami statutowymi, a interesem społecznym.

W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

– art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kpa w związku z art. 31 § 1 i 2 Kpa poprzez nierozpatrzenie całości zgromadzonego w sprawie materiału, tj. nieodniesienie się

w zaskarżonym postanowieniu do konkretnych i szczegółowych argumentów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, przemawiających za interesem społecznym po stronie skarżącego w związku z zarzutem niezapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu przed wydaniem decyzji,

w którym taki udział był wymagany, w wyniku niewyznaczenia i podania do publicznej wiadomości 21-dniowego terminu składania uwag i wniosków w ramach przeprowadzonej procedury oceny oddziaływania inwestycji na środowisko;

– art. 7 i art. 80 Kpa w zw. z art. 31 § 1 i 2 Kpa poprzez dowolne uznanie przez organ, że za wnioskiem skarżącego nie przemawia interes społeczny, podczas gdy skarżący obszernie i szczegółowo uzasadnił występowanie interesu społecznego

w swoim wniosku.

Odpowiadając na skargę, Kolegium podtrzymało argumentację zawartą

w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniosło o jej oddalenie. Ponadto Kolegium podniosło, że zarzuty podnoszone przez Towarzystwo nie wnoszą żadnych nowych okoliczności mających wpływ na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Istota sprawy sprowadza się do ustalenia prawidłowości odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej ostateczną decyzję ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla określonego w niej przedsięwzięcia pn. "Budowa Nowego Bloku energetycznego o mocy elektrycznej ok. 1000 MW w [...] Sp. z o.o. w Ś. [...]", z uwagi na niespełnienie przez Towarzystwo ustawowej przesłanki posiadania interesu społecznego.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zasadą w postępowaniu administracyjnym jest udział w nim stron, przy czym pojęcie strony definiuje sam Kpa

w art. 28. Wyjątkiem od tej zasady jest udział w postępowaniu organizacji społecznych, których uczestnictwo nie wynika z istnienia po ich stronie własnego interesu prawnego, lecz przemawia za tym wyłącznie interes społeczny, przy czym ten udział musi być uzasadniony celami statutowymi. Udział organizacji społecznych w konkretnym postępowaniu administracyjnym nie pozostaje bez wpływu na sytuację prawną samych stron, dlatego przesłanki dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu nie mogą być interpretowane rozszerzająco.

Zgodnie z art. 31 § 1 Kpa, organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w toczącym się postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Zgodnie z cytowanym przepisem, warunkiem wszczęcia postępowania na wniosek organizacji społecznej jest jednoczesne spełnienie obu wskazanych w nim przesłanek.

W niniejszej sprawie bezsporne jest wystąpienie pierwszej z ww. ustawowych przesłanek, iż cele statutowe Towarzystwa uzasadniają jego dopuszczenie do udziału

w postępowaniu. Sąd akceptuje to rozumowanie, gdyż z wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego (nr KRS [...]) wynika, iż celem działania Towarzystwa jest m.in. zachowanie, ochranianie i odtwarzanie dziedzictwa przyrodniczego, ochrona zdrowia

i życia ludzi przed szkodliwym oddziaływaniem zanieczyszczeń, a także działanie na rzecz zmniejszenia ilości wytwarzanych zanieczyszczeń oraz proekologicznego zagospodarowania odpadów (por. zapisy Działu 3 Rubryka 3 KRS). Towarzystwo niewątpliwie jest zatem organizacją społeczną, której dopuszczenie do udziału

w postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie było uzasadnione celami statutowymi tej organizacji.

Sporną w sprawie jest natomiast kwestia, czy zachodzi druga przesłanka warunkująca dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, to znaczy, czy za dopuszczeniem skarżącego do udziału w postępowaniu przemawia interes społeczny.

Pojęcie "interesu społecznego" nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę, tak więc w każdej sprawie indywidualnej podlega ono wykładni organu, do którego zostało skierowane żądanie oparte na art. 31 § 1 Kpa. Sąd zauważa, iż interes organizacji społecznej w cudzej sprawie musi mieć niższą rangę niż interes samej strony. Udział organizacji społecznej, jako podmiotu na prawach strony w postępowaniu administracyjnym, nie może służyć partykularnym interesom organizacji społecznej lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych

i działaniem w nim organów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2008 r., II OSK 843/07 Lex nr 501062). Organizacja społeczna powinna z dużą starannością

i dokładnością wykazać zasadność udziału w konkretnym postępowaniu, ponieważ jej udział w sprawie nie jest obojętny dla stron, zwłaszcza gdy reprezentują przeciwstawne interesy. W tym celu winna uprawdopodobnić, że jej udział w postępowaniu przyczyni się do lepszego, wszechstronnego wyjaśnienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2009 r., II OSK 1038/08). Natomiast na organie administracji spoczywa ciężar zweryfikowania zasadności dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w sprawie (wyrok NSA z dnia 23 września 2009 r., II OSK 1339/09).

Niniejsze postępowanie dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej ostateczną decyzję ustalającą środowiskowe uwarunkowania. Należy zauważyć, iż Towarzystwo nie było stroną toczącego się w tym przedmiocie postępowania zwykłego (nie zgłosiło bowiem chęci udziału w tymże postępowaniu zwykłym), żadna ze stron nie zainicjowała takiego postępowania, zatem należy uznać, że dopuszczenie organizacji do udziału w sprawie o stwierdzenie nieważności spornej decyzji Burmistrza stanowi niezbędną przesłankę podmiotową do rozpoznania takiego wniosku. Z uwagi na przedmiot tego postępowania nie jest w nim dopuszczalne powtórne rozpoznanie przez organ sprawy, w której została wydana decyzja dotknięta, w ocenie skarżącego, wadą nieważności. Skarżący powinien wobec tego tym bardziej wykazać zaistnienie szczególnego interesu społecznego we wszczęciu postępowania nieważnościowego.

Z tego względu w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że nawet wszczęcie z urzędu postępowania nieważnościowego, podyktowane wnioskiem organizacji społecznej

w trybie art. 31 § 2 Kpa, nie powoduje, że na skutek wszczętego w tym zakresie postępowania organizacja ta uzyskuje przymiot podmiotu na prawach strony (por. wyrok NSA z dnia 20 maja 2011 r., II OSK 908/10, Lex nr 1081948). Nie jest również dopuszczalna taka wykładnia art. 31 § 1 Kpa, zgodnie z którą organ administracji publicznej byłby niejako automatycznie zobligowany do uwzględnienia żądania organizacji społecznej z tych tylko powodów, że jest ona formalnie organizacją społeczną, której żądanie jest uzasadnione celami statutowymi, bez badania, czy przemawia za tym interes społeczny (por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2012 r., II OSK 663/11, Lex nr 1217445).

Z akt administracyjnych w przedmiotowej sprawie nie wynika, aby Towarzystwo skonkretyzowało interes społeczny, który uzasadniałby udział w postępowaniu

w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...]. We wniosku inicjującym przedmiotowe postępowanie skarżący uzasadnił przesłankę "interesu społecznego" następującymi słowami: "interes społeczny wyraża się m.in. w tym, że Towarzystwo działa w interesie ogółu społeczeństwa w zakresie ochrony środowiska, dysponuje pomocą ekspertów wielu różnych dziedzin związanych z ochroną środowiska i pokrewnych oraz posiada doświadczenie w podobnych postępowaniach". Nadto Towarzystwo podniosło, że "inwestycja będąca przedmiotem zaskarżonej decyzji należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jej oddziaływania na środowisko życia ludzi oraz przyrody są wielorakie

i złożone, sięgają daleko poza obszar nieruchomości planowanej pod inwestycję (oddziałują na jakość powietrza, klimat, wody powierzchniowe itd.), stąd kontrola społeczna wydawania decyzji środowiskowych zawsze leży w interesie społecznym". Zdaniem Sądu tak sformułowany wniosek nie mógł być uznany za spełniający wymóg wykazania przez organizację społeczną przesłanek z art. 31 § 1 Kpa i nie może prowadzić do uznania, że skarżące Towarzystwo wykazało istnienie interesu społecznego uzasadniającego dopuszczenie go do udziału w sprawie na prawach strony, a w konsekwencji wszczęcie postępowania nieważnościowego

w przedmiotowym zakresie. Podane przez Towarzystwo okoliczności nie mają charakteru konkretnego, odnoszącego się do planowanej inwestycji, polegającej na budowie nowego bloku energetycznego o mocy ok. 1000 MW w [...] Sp.

z o.o. w Ś. [...], która ma doprowadzić do zmodernizowania istniejącej elektrowni węglowej. Ogólnikowe cele Towarzystwa nie pozwalają na ustalenie, jakiemu konkretnie celowi realizowanemu przez skarżącego, miałoby służyć wszczęte postępowanie o stwierdzenie nieważności spornej decyzji Burmistrza. Sąd podziela stanowisko organu, że Towarzystwo nie odwołało się do konkretnych parametrów jakie miałaby naruszać planowana inwestycja, jakie realne zagrożenia niesie jej realizacja,

a tym samym w jaki sposób decyzja Burmistrza rażąco narusza prawo. Nie jest przy tym wystarczające powoływanie się na ogólne wartości, takie jak: na działanie

w interesie ogółu społeczeństwa, czy też znaczące oddziaływanie inwestycji na środowisko życia ludzi oraz przyrodę. Nadto niewystarczającym jest powoływanie się na niezapewnienie przez Burmistrza możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu przed wydaniem decyzji, a w szczególności niewyznaczenie i niepodanie do publicznej wiadomości 21-dniowego terminu składania uwag i wniosków w ramach przeprowadzonej procedury oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Okoliczności te nie dają bowiem podstaw do wywiedzenia interesu społecznego.

W ocenie Sądu, przedstawione uzasadnienie wniosku nie jest wystarczające dla wykazania istnienia po stronie skarżącego interesu społecznego. Tak sformułowany wniosek nie może być uznany za spełniający wymóg wykazania przez organizację społeczną przesłanek z art. 31 § 1 Kpa i nie może prowadzić do uznania, że Stowarzyszenie wykazało istnienie interesu społecznego uzasadniającego przystąpienie do udziału w postępowaniu nieważnościowym, które nie zostało wszczęte. Podane przez skarżącego okoliczności mają charakter bardzo ogólny, nie zaś konkretny i nie pozwalają na uznanie, że został wykazany w rozpoznawanej sprawie administracyjnej związek pomiędzy celami statutowymi, a interesem społecznym. Dlatego też bez skonkretyzowania interesu społecznego i bez odniesienia go do poszczególnej indywidualnej sprawy, organizacja społeczna nie może skutecznie skorzystać z instytucji procesowej przewidzianej w art. 31 § 1 Kpa. Taka ocena przedmiotowego stanu faktycznego dokonana przez organ, zdaniem Sądu, jest prawidłowa.

Powyższe doprowadziło organ orzekający do prawidłowego rozstrzygnięcia, że skarżące Towarzystwo, mimo powoływania się na swoje cele statutowe, nie skonkretyzowało "interesu społecznego", który miałby się przekładać na wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej decyzję środowiskową oraz dopuszczenie do udziału w tymże postępowaniu. Wobec powyższego Sąd podzielił stanowisko Kolegium, że wymagana przez art. 31 § 1 Kpa przesłanka występowania interesu społecznego nie została wykazana. Nadto

w zaskarżonym postanowieniu w sposób szczegółowy Kolegium uzasadniło przesłanki, jakimi się kierowało uznając, że za wnioskiem Towarzystwa nie przemawia interes społeczny. Dlatego też za bezzasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kpa oraz art. 31 § 1 i 2 Kpa.

Kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, do czego ograniczają się kompetencje Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie dowiodła, by zarówno zaskarżone jak i poprzedzające go postanowienie wydane zostały

z naruszeniem przepisów prawa, o którym stanowi przepis art. 145 p.p.s.a. Brak zatem było uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi i z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.