Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 325/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48, 49
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 7
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Grzegorz Antas, , Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi B. K. i M. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., Nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...] WINB"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (dalej: "Pr. bud.") po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. (dalej: "PINB") Nr [...] z dnia [...].10.2018 r., nakazującej M. K. rozbiórkę rozbudowy i adaptacji istniejącego budynku gospodarczego na budynek mieszkalny usytuowanego na działkach o nr ew. [...] i [...] położonych przy ul. [...] w W. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając decyzje, [...] WINB wyjaśnił, że PINB przeprowadził w dniu [...].03.2015r. oględziny na działkach o nr ew. [...] i [...] położonych przy ul. [...] w W., w trakcie których stwierdzono, że inwestor M. K. dokonał rozbudowy istniejącego budynku gospodarczego o wymiarach 5,00 m x 4,50 m do wymiarów 15,50 m x 5,20 m i wysokości 6,00 m. Całość budynku została przystosowana na cele mieszkalne. Budynek jest obiektem dwukondygnacyjnym z dachem jednospadowym. Obiekt usytuowany jest przy granicy z działką o nr ew. [...]. Pierwotny budynek gospodarczy został wybudowany ok. 1985 r. Do rozbudowy budynku przystąpiono w 2010r. Inwestor nie okazał projektu budowlanego. Rozbudowę budynku wykonano bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Roboty budowlane nie zostały zakończone.

Powyższe ustalenia stały się podstawą do zawiadomienia w dniu [...].05.2015r. stron o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej rozbudowy i adaptacji istniejącego budynku gospodarczego na budynek.

Następnie, PINB postanowieniem Nr [...] z dnia [...] .05.2015r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy rozbudowie i adaptacji przedmiotowego budynku gospodarczego i nałożył na M. K. obowiązek przedstawienia na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego dokumentacji celem ewentualnej legalizacji zaistniałej samowoli budowlanej, tj.:

- zaświadczenia Burmistrza Miasta W. o zgodności inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta W. lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu działek o nr ew. [...] i [...],

- czterech egzemplarzy projektu budowlanego rozbudowy i adaptacji istniejącego budynku gospodarczego na budynek mieszkalny,

- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania gruntem działek o nr ew. [...] i [...] na cele budowlane.

W związku z nieprzedłożeniem ww. dokumentów, PINB decyzją Nr [...] z dnia[...] .02.2016 r. nakazał M. K. rozbiórkę rozbudowy i adaptacji istniejącego budynku gospodarczego na budynek mieszkalny usytuowanego na działkach o nr ew. [...] i [...] położonych przy ul. [...] w W. oraz uporządkowanie terenu po rozbiórce.

W trakcie postępowania odwoławczego przed [...] WINB, M. K. przedłożył 4 egzemplarze projektu budowlanego rozbudowy i adaptacji istniejącego budynku gospodarczego na mieszkalny, wniosek z dnia [...].04.2016r. skierowany do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. o zwolnienie od zakazów obowiązujących na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, oświadczenie B. i M. K. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz zaświadczenie Urzędu Miejskiego w W. z dnia [...].11.2014 r. o zgodności przedmiotowej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta W. dla obszaru R., uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w W. z dnia [...].06.2012r. oraz wypis i wyrys z dnia [...] .05.2016r. z miejscowego planu.

Przedstawienie w/w dokumentacji spowodowało wydanie przez [...] WINB decyzji Nr [...] z dnia [...].06.2016 r. uchylającej decyzji PINB i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. PINB wydał w dniu [...].07.2016r. postanowienie Nr [...]. którym nałożył na M. K. obowiązek usunięcia nieprawidłowości w sporządzonym projekcie budowlanym poprzez przedstawienie rozstrzygnięcia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. w przedmiocie zwolnienia od zakazów obowiązujących na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią. W dniu [...].08.2016r. inwestor przedłożył decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...].08.2016 r. znak: [...], orzekającą o zwolnieniu od zakazu wykonywania robót i czynności na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią oraz określającą warunki niezbędne dla ochrony przed powodzią.

Następnie PINB postanowieniem Nr [...] z dnia [...].09.2016r. nałożył na M. K. obowiązek usunięcia nieprawidłowości w sporządzonym projekcie budowlanym rozbudowy i adaptacji przedmiotowego budynku gospodarczego na budynek mieszkalny poprzez dostosowanie dokumentacji budowlanej do wymogów wynikających z ww. decyzji z dnia [...] .08.2016r. w zakresie rzędnej posadowienia posadzki parteru budynku. Inwestor przedłożył poprawioną dokumentację w dniu [...].10.2016r.

PINB postanowieniem Nr [...] z dnia [...] 11.2016 r. ustalił opłatę legalizacyjną w wysokości 50 000,00 zł z tytułu samowolnej rozbudowy i adaptacji istniejącego budynku gospodarczego na budynek mieszkalny usytuowanego na działkach o nr ew. [...] i [...] położonych przy ul. [...] w W. W wyniku postępowania zażaleniowego [...]WINB postanowieniem Nr [....] z dnia [...] 12.2016 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu powiatowego.

Zawiadomieniem z dnia [...].11.2016r. organ nadzoru budowlanego I instancji przekazał wniosek M. K. o umorzenie opłaty legalizacyjnej ustalonej powyższym rozstrzygnięciem do [...] Urzędu Wojewódzkiego w W.

Na podstawie art. 49c ust. 2 Pr. bud. PINB postanowieniem Nr [...] z dnia [...] .01.2017r. zawiesił prowadzone postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy i adaptacji omawianego budynku do czasu rozpatrzenia przez Wojewodę [...] wniosku inwestora w przedmiocie umorzenia opłaty legalizacyjnej. Z akt sprawy wynika, że Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] 06.2017r. odmówił umorzenia w całości opłaty legalizacyjnej w wysokości 50 000.00 zł nałożonej na M. K. postanowieniem PINB. Następnie Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] 11.2017 r. odmówił umorzenia w części należności głównej i jednocześnie rozłożył na raty płatność opłaty legalizacyjnej nałożonej na M. K. Minister Finansów decyzją z dnia [...] .02.2018 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] Nr [...].

Wojewoda, pismem z dnia [...].07.2018 r., poinformował PINB, że M. K. do dnia [...].07.2018r. nie uregulował żadnej raty opłaty legalizacyjnej. Wobec powyższego PINB postanowieniem Nr [...] z dnia [...] 10.2018r. podjął zawieszone postanowieniem Nr [...] postępowanie administracyjne i decyzją Nr [...] z dnia [...] 10.2018 r. nakazał M. K. rozbiórkę rozbudowy i adaptacji istniejącego budynku gospodarczego na budynek mieszkalny usytuowanego na działkach o nr ew. [...] i [...] położonych przy ul. [...] w W.

Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył M. K., wnosząc [...].11.2018 r. o zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia przez WSA w Warszawie skargi na decyzję Ministra Finansów w przedmiocie odmowy umorzenia w części należności głównej i rozłożenia na raty opłaty legalizacyjnej.

[...]WINB stwierdził, że w toku postępowania ustalono, że M. K. rozbudował pierwotny budynek gospodarczy o wymiarach 5.00 m x 4,50 m do wymiarów ok. 15,50 m x 5,2 m. Dodatkowo nadbudowano drugą kondygnację podwyższając budynek do wysokości ok. 6,0 m. Obiekt zaadaptowano na cele mieszkalne. Powyższe ustalenia stały się podstawą do zastosowania trybu art. 48 - 49 Pr. bud., co zostało podkreślone przez [...]WINB także w postanowieniu Nr [...] z dnia [...] 12.2016 r.

Na inwestora nałożono obowiązek, po spełnieniu którego możliwe byłoby zalegalizowanie przedmiotowej rozbudowy i adaptacji istniejącego budynku gospodarczego na budynek mieszkalny przy ul. [...] w W. Organ wyjaśnił, że dodatkowym warunkiem procesu legalizacji jest nałożenie na inwestora opłaty legalizacyjnej, co wynika z art. 49 ust. 1 i 2 Pr. bud.

PINB przeprowadził procedurę legalizacyjną, w wyniku której wydał w dniu [...] 11.2016r. utrzymane w mocy przez [...] WINB postanowienie Nr [...]. którym ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej w kwocie 50 000.00 zł. Wojewoda [...] rozłożył na raty płatność opłaty legalizacyjnej nałożonej na M. K., a decyzja ta została utrzymana w mocy przez Ministra Finansów. Inwestor złożył skargę do WSA na rozstrzygnięcie Ministra Finansów.

M. K. do dnia [...].07.2018 r. nie uregulował żadnej raty opłaty legalizacyjnej.

Odnosząc się do wniosku M. K. o zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia skargi na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] 02.2018 r., [...] WINB wyjaśnił, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem "zagadnienie wstępne" rozumie się zagadnienie materialnoprawne o charakterze otwartym i samodzielnym, które wyłoniło się w toku postępowania w określonej sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia jest właściwy inny organ lub sąd. przy czym rozstrzygnięcie tego zagadnienia ma wpływ na etap rozpatrywania sprawy i zakończenie jej decyzją. W świetle powyższego przed zawieszeniem prowadzonego postępowania organ administracji publicznej jest zobowiązany ustalić związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, a zagadnieniem wstępnym, co sprowadza się do ustalenia, czy bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Musi więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne.

Zdaniem [...] WINB brak jest podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie objętej wnioskiem z dnia [...].11.2018r. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Rozstrzygnięcie przez WSA skargi M. K. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] 02.2018r. w przedmiocie odmowy umorzenia w części należności głównej i rozłożenie opłaty legalizacyjnej na raty nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania odwoławczego w tej sprawie.

Kwestia umorzenia oraz rozłożenia na raty opłaty legalizacyjnej została przez właściwe organy ostatecznie zakończona. Decyzja Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] 11.2017r. odmawiająca umorzenia w części opłaty legalizacyjnej i rozkładająca zobowiązanie na raty została utrzymana w mocy przez organ II instancji, tj. Ministra Finansów. W związku z powyższym ta decyzja stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji, a obowiązek z niej wynikający stał się wymagalny. M. K. obowiązany był do uiszczania rat zgodnie z przedłożonym harmonogramem, a złożenie skargi do WSA w Warszawie na decyzję z tego obowiązku nie zwalniało. Z informacji uzyskanej od organu podatkowego wynika, że zobowiązany nie uiścił żadnej z rat, stąd też uznać należy, że nie wykonał obowiązku niezbędnego do pozytywnego zakończenia procedury legalizacyjnej.

Skoro inwestor nie spełnił wszystkich warunków pozwalających na legalizację przedmiotowej samowoli budowlanej tj. nie uiścił wyznaczonej opłaty legalizacyjnej, zasadnym jest nałożenie na niego nakazu rozbiórki.

Dostarczenie jedynie dokumentacji nie powoduje kompletności procedury legalizacyjnej i nie może stanowić jedynego warunku, po spełnieniu którego może nastąpić doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Niezbędnymi przesłankami są przedłożenie dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, a także uiszczenie opłaty legalizacyjnej. Przesłanki te muszą zachodzić łącznie, aby doprowadzić obiekt wybudowany w warunkach samowoli budowlanej do stanu zgodnego z prawem. W przypadku nie spełnienia któregokolwiek z ww. wymagań, organ prowadzący przedmiotową procedurę obowiązany jest do wydania decyzji w oparciu o art. 48 ust. 1 Pr. bud. Zgodnie z art. 49 ust. 3 tej ustawy, w przypadku stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ nadzoru budowlanego nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Decyzję tę wydaje się również w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej, z zastrzeżeniem art. 49c ust. 2.

Nawiązując do powyższego, PINB słusznie uznał, iż inwestor nie dopełnił warunków wynikających z procesu doprowadzenia samowoli budowlanej do stanu zgodnego z prawem. Dlatego też właściwym jest nałożenie na niego obowiązku rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Pr. bud. Procedura legalizacyjna nie ma charakteru obligatoryjnego, jest zaś alternatywą wobec bezwzględnego nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Jednym z obligatoryjnych etapów tego postępowania jest ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej, bowiem aby proces legalizacji samowoli budowlanej mógł być zakończony wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót, inwestor jest zobowiązany do uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Organ nadzoru budowlanego w przypadku prowadzenia postępowania legalizacyjnego jest zobligowany do określenia opłaty legalizacyjnej. Z drugiej strony inwestor nie ma bezwzględnego obowiązku jej uiszczania, przedmiotowa opłata bowiem nie podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji, a jej nieuiszczenie oznacza jedynie rezygnację z legalizacji samowoli budowlanej. Przy czym w takim wypadku musi liczyć się z tym, że organ nadzoru budowlanego wyda decyzję o przymusowej rozbiórce.

Zgodnie natomiast z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 05.06.2018r. sygn. akt II SA/Bd 44/18: "Z uwagi na brzmienie art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego, zgodnie z którym " decyzję o rozbiórce wydaje się również w przypadku nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej", a zwłaszcza z uwagi na zwrot "wydaje się" a nie "można wydać", organ nadzoru budowlanego w sprawie niniejszej był tym przepisem związany. Konsekwencją braku uiszczenia opłaty legalizacyjnej jest zatem obowiązek organu wydania orzeczenia o rozbiórce, od którego to obowiązku organ nie może się uchylić".

Decyzja PINB została podjęta na podstawie całokształtu materiału dowodowego oraz w oparciu o prawidłową interpretację przepisów prawa materialnego i procesowego, a zatem brak jest podstaw do podważania jej treści.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. [...] WINB wskazał, że postępowanie administracyjne prowadzone jest od 2015 r. w sprawie samowolnej rozbudowy i adaptacji istniejącego budynku gospodarczego na budynek mieszkalny usytuowanego na działkach o nr ew. [...] i [...] położonych przy ul. [...] w W. Niniejszym rozstrzygnięciem organ wojewódzki bada jedynie kwestię zasadności nałożenia na P. M. K. obowiązku rozbiórki spornego obiektu budowlanego z uwagi na nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej. Stanowisko organów nadzoru budowlanego, co do zasadności trybu postępowania zostało zawarte we wcześniejszych rozstrzygnięciach organów.

Z tą decyzją nie zgodzili się skarżący B. i M. K., wnosząc pismem datowanym na [...] stycznia 2019 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jak wyjaśnili skarżący, "skarga dotyczy rażących naruszeń: Aktem Notarialnym w 1985 r. nabyłem nieruchomość nr [...] i [...] położoną w miejscowości W., która była zabudowana budynkiem gospodarczym w budowanym a latach 70-tych. Poprzedni właściciel nie przekazał dokumentów dotyczących zabudowy działki. W złożonym odwołaniu od decyzji PINB w W. do [...]WINB w W. wnioskowałem o uchylenie nałożonej decyzji ze względu żeby obiekt został doprowadzony do stanu pierwotnego a nie rozbiórki całego budynku. W zaskarżonej decyzji [...]WINB nie ustosunkował się do mojej prośby nie poruszając w wydanej decyzji mojego wniosku".

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę [...]WINB podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowana decyzja nie naruszała prawa, a skarga była niezasadna.

Na wstępie należy wyjaśnić, że prawdopodobną przyczyną niezadowolenia skarżących z wydanej decyzji (co wynika z lakonicznej treści skargi) było to, że zdaniem skarżących decyzja PINB, utrzymana w mocy przez [...] WINB, dotyczy nakazu rozbiórki całego obiektu, określanego, jako budynek gospodarczy. W rzeczywistości zaś, co wprost wynika z treści sentencji decyzji organu I instancji oraz uzasadnień decyzji obu organów, nakaz rozbiórki został orzeczony wyłącznie odnośnie tego, co powstało w wyniku dokonania przez M. K. "rozbudowy i adaptacji istniejącego budynku gospodarczego na budynek mieszkalny usytuowanego na działkach o nr ew. [...] i [...] położonych przy ul. [...] w W.", a nie całego obiektu, a więc orzeczony nakaz nie dotyczył obiektu, istniejącego przed rozbudową.

Zarówno organ I, jak i II instancji prawidłowo stwierdziły, że jeżeli istnieje prawna możliwość legalizacji samowolnie wykonanej rozbudowy obiektu budowlanego, to przed wydaniem decyzji usuwającej skutki samowoli budowlanej w sposób najbardziej dotkliwy dla stron (a więc poprzez orzeczenie nakazu rozbiórki) należy umożliwić stronie doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem w sposób dla nich możliwie najkorzystniejszy. Dlatego też PINB prawidłowo przeprowadził postępowanie legalizacyjne, nakładając na inwestora obowiązki wynikające z prawa (art. 48 ust. 2 i 3 Pr. bud.).

Skarżący M. K. dokumenty określone w postanowieniu PINB przedłożył organowi dopiero w trakcie postępowania odwoławczego. Tym niemniej, [...]WINB – kierując się dobrze pojętym interesem inwestora – uwzględnił ten fakt, jako podstawę do uchylenia decyzji PINB, nakładającej obowiązek rozbiórki rozbudowanej części obiektu budowlanego z powodu uchybienia terminowi dostarczenia dokumentów legalizacyjnych.

Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3 art. 48 Pr. bud. traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego (art. 48 ust. 5 Pr. bud.). Dlatego właśnie PINB, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego, związany dyspozycją art. 49 ust. 1 Pr. bud., zbadał przesłanki pozytywnego zakończenia postępowania legalizacyjnego, a więc:

1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,

3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.

Po ustaleniu, że wynik zbadania przez organ ww. przesłanek umożliwił legalizację samowolnie wykonanej przez skarżącego rozbudowy, PINB ustalił w drodze postanowienia wysokość opłaty legalizacyjnej.

Organa właściwe do orzekania w przedmiocie opłaty legalizacyjnej (jej wysokości, ewentualnego umorzenia i rozłożenia na raty), a więc Wojewoda i Minister Finansów, rozważyły natomiast żądany przez skarżącego problem umorzenia tej opłaty i w efekcie rozłożyły opłatę na raty uwzględniające zarówno słuszny interes skarżącego, jak i jego możliwości finansowe.

Jest też rzeczą wiadomą z urzędu Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, że prawomocnym wyrokiem z dnia 20 grudnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 867/18 WSA w Warszawie oddalił skargę M. K. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia w części należności głównej i rozłożenia opłaty legalizacyjnej na raty.

Skoro jednak, jak słusznie wyjaśnił to [...] WINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w dniu [...] października 2018 r.. tj. w dniu orzekania przez PINB decyzją Nr [...] nakazującą M. K. rozbiórkę rozbudowy i adaptacji istniejącego budynku gospodarczego na budynek mieszkalny, skarżący nie wpłacił żadnej z rat opłaty legalizacyjnej, ustalonej ostateczną decyzją właściwego organu, to tym samym skarżący M. K. nie spełnił wymagań, określonych w art. 49 ust. 1 i 3 Pr. bud.

Dlatego też organ nadzoru budowlanego nie mógł wydać decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, ale – zgodnie z art. 49 ust. 3 Pr. bud. – wobec nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej ustalonej ostatecznym w toku postepowania administracyjnego postanowieniem PINB oraz ostateczną decyzją Wojewody [...] o rozłożeniu na raty – zobowiązany był prawnie wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1 Pr. bud., a więc nakazać rozbiórkę dokonanej rozbudowy obiektu budowlanego. Zgodnie bowiem z ww. art. 49 ust. 3 zd. 2 Pr. bud. decyzję tę wydaje się również w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej.

Skarżący nie miał obowiązku prawnego uiszczenia ustalonej i rozłożonej na dogodne raty opłaty legalizacyjnej. Jej zapłata jest bowiem dobrowolna, zaś do swobodnego uznania strony należy to, czy doprowadzi do zalegalizowania samowoli budowlanej poprzez zapłatę opłaty legalizacyjnej, czy też usunie skutki samowoli budowlanej w sposób nakazany przez organ, a więc rozbiórkę. Organa nadzoru budowlanego nie mogą narzucać stronie sposobu doprowadzenia samowoli budowlanej do stanu zgodnego z prawem poprzez wymaganie od niej zapłaty opłaty legalizacyjnej. Tym niemniej, jeżeli strona dobrowolnie jej nie zapłaci, to wówczas własnym działaniem doprowadza do sytuacji, w której obowiązkiem organu staje się orzeczenie w trybie art. 49 ust. 2 Pr. bud., a więc nakazanie rozbiórki tego, co powstało w wyniku samowoli budowlanej.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.