Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 124/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2017-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 11, art. 9 ust. 1 i 2,  art. 15 ust. 1,  art. 24
journal: Dz.U. 2016 poz 169
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant St. sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi S. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 września 2016 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla z dnia 20 maja 2016 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 września 2016 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla, Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych i Pomocy Alimentacyjnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], z dnia 20 maja 2016 r., nr [...], uchylającą w całości własną decyzję z dnia 10 listopada 2015 r., nr [...], w sprawie przyznania S. H. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy 2015/2016, zmienioną decyzją z dnia 10 marca 2016 r., nr [...].

Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych i Pomocy Alimentacyjnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] decyzją z dnia 10 listopada 2015 r., nr [...], przyznał świadczenie z funduszu alimentacyjnego dla S. H., w wysokości 450 zł miesięcznie na okres od 1 października 2015 r. do 30 września 2016 r.

W dniu 19 stycznia 2016r. do organu pierwszej instancji wpłynęło postanowienie Komornika Sądowego z dnia 19 września 2015 r. o zawieszeniu, na podstawie art. 146 Prawa Upadłościowego i Naprawczego, postępowania egzekucyjnego prowadzonego z wniosku S. H. przeciwko J. H.

Następnie, pismem z dnia 26 stycznia 2016 r. organ pierwszej instancji zwrócił się do Komornika Sądowego o przesłanie zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji, stanie egzekucji, przyczynach bezskuteczności i podejmowanych działaniach.

W odpowiedzi, dniu 11 lutego 2016 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo Komornika Sądowego informujące o zmianie wysokości alimentów, które wynoszą 400 zł miesięcznie. W dalszej kolejności, wraz z pismem z dnia 16 lutego 2016 r. Komornik Sądowy przekazał organowi pierwszej instancji postanowienie z dnia 11 lutego 2016 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko J. H.

Wobec powyższego, organ pierwszej instancji pismami z dnia 19 lutego 2016 r. i 23 marca 2016 r. wystąpił do Kancelarii Prawnej – [...] o przekazanie informacji dotyczącej stanu egzekucji prowadzonej wobec J. H. Syndyk masy upadłości podał, że wszelkich informacji udziela organ egzekucyjny, który prowadził postępowanie egzekucyjne, syndyk nie jest organem egzekucyjnym, wszelkie wierzytelności w stosunku do upadłego J. H. winny zostać zgłoszone Sędziemu Komisarzowi w Sądzie Rejonowym w [...].

Jednocześnie pismem z dnia 19 lutego 2016 r. organ pierwszej instancji zawiadomił S. H. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zmiany decyzji z dnia 10 listopada 2015 r., nr [...], przyznającej świadczenie z funduszu alimentacyjnego, w związku ze zmianą wysokości alimentów od 1 stycznia 2016 r.

Decyzją z dnia 10 marca 2016 r., nr [...], organ pierwszej instancji zmienił decyzję z dnia 10 listopada 2015 r., nr [...], w części dotyczącej przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego w ten sposób, że na okres od 1 stycznia 2016 r. do 30 września 2016 r. przyznano S. H. świadczenie z funduszu alimentacyjnego w wysokości 400 zł miesięcznie, w miejsce poprzednio ustalonej kwoty 450 zł miesięcznie, a w pozostałej części decyzję pozostawiono bez zmian.

W związku z umorzeniem postępowania egzekucyjnego organ pierwszej instancji zawiadomił S. H. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia decyzji z dnia 10 listopada 2015 r. przyznającej prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, po czym decyzją z dnia 20 maja 2016 r., nr [...], Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych i Pomocy Alimentacyjnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] uchylił w całości decyzję z dnia 10 listopada 2015 r., nr [...], w sprawie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla S. H. na okres świadczeniowy 2015/2016. W uzasadnieniu decyzji powołano przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, opisano stan faktyczny sprawy i wskazano, że postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec J. H. zostało umorzone z mocy prawa po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Organ stwierdził, że z uwagi na fakt, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko J. H. zostało umorzone, należało wstrzymać wypłatę przyznanego świadczenia oraz uchylić decyzję przyznającą świadczenie z funduszu alimentacyjnego S. H.

W odwołaniu od ww. decyzji S H podniósł, że dłużnik alimentacyjny – J. H. nie łoży na jego utrzymanie, a ponadto sąd ogłosił upadłość dłużnika alimentacyjnego, w związku z czym komornik zwrócił tytuł wykonawczy wierzycielowi i nie ma możliwości uzyskania alimentów na swoją rzecz.

Opisaną na wstępie decyzją z dnia 30 września 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnotowało, że postępowanie zakończone wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej prowadzone było w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016 r., poz. 169 z późn. zm., dalej ustawa). Przedstawiło treść przepisów ww. ustawy odnoszących się do rozstrzyganej kwestii, w tym art. 2 pkt 11, art. 9 ust. 1 i 2, art. 15 ust. 1. Zauważyło, że w myśl art. 24 ustawy organ właściwy wierzyciela może bez zgody osoby uprawnionej albo jej przedstawiciela ustawowego zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń, egzekucja stała się skuteczna, osoba nienależnie pobrała świadczenia lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń. Zmiana decyzji na korzyść osoby uprawnionej nie wymaga jej zgody. SKO zaznaczyło, że w przedmiotowej sprawie, nie budziło wątpliwości, iż J. H. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 1 października 2013 r,. sygn. akt [...], w sprawie zabezpieczenia powództwa został zobowiązany do płacenia na rzecz S. H. kwoty po 450 zł miesięcznie i postanowienie to zostało przekazane Komornikowi celem prowadzenia egzekucji, zaś z zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] z dnia 11 września 2015 r. wynikało, iż egzekucja była bezskuteczna i opierając się, m.in., to zaświadczenie organ przyznał S. H. świadczenie z funduszu alimentacyjnego.

Kolegium podniosło, że kwestią sporną było, czy w sprawie zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji przyznającej S. H. świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Przypomniało, że w trakcie okresu świadczeniowego Komornik poinformował organ pierwszej instancji, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec J. H. zostało umorzone na podstawie art. 146 Prawa Upadłościowego i Naprawczego. Zważyło, że umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że postępowanie to już się nie toczy, a więc nie można mówić o materialnoprawnej przesłance przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jaką jest bezskuteczność egzekucji. W ocenie Kolegium, bezskuteczność egzekucji jest określeniem odnoszącym się do toczącego się postępowania egzekucyjnego. Natomiast osobą uprawnioną do uzyskania świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna (art. 2 pkt 11 ustawy).

W tych okolicznościach stwierdziło, iż organ pierwszej instancji zasadnie uchylił, na podstawie art. 24 ustawy, decyzję z dnia 10 listopada 2015 r., nr [...], w sprawie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla S. H., gdyż w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka mająca wpływ na prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, którą jest umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec dłużnika alimentacyjnego. W konsekwencji, wywodziło, że jeżeli S. H. nie jest osobą uprawnioną w rozumieniu definicji wynikającej z art. 2 pkt 11 ustawy, to nie przysługuje mu prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, gdyż takie prawo przysługuje wyłącznie osobie uprawnionej (art. 9 ust. 1 ustawy).

Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w odwołaniu wskazało, że ustawodawca nie pozostawił po stronie organów orzekających w sprawach z zakresu świadczeń z funduszu alimentacyjnego możliwości uznaniowego przyznania tych świadczeń, w sytuacji, gdy nie zostały spełnione przesłanki ustawowe. Podkreślając, że prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego przysługuje osobom uprawnionym spełniającym wyznaczone w ustawie kryterium dochodowe, w ściśle określonej wysokości, które są wiążące dla organów właściwych w sprawach z zakresu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Tym samym organy te nie były uprawnione do ustalania tychże kryteriów na poziomie innym niż wskazany w ustawie, w zależności od indywidualnej sytuacji osób uprawnionych. Zaakcentowało Kolegium, że skoro egzekucja mająca na celu wyegzekwowanie alimentów zasądzonych na rzecz S. H. została umorzona, to należało uchylić decyzję przyznającą świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. H. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W przekonaniu skarżącego przedmiotowa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest wadliwa i dlatego winna być uchylona. Skarżący nie godził się ze stanowiskiem organów, że umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że postępowanie już się nie toczy, a zatem nie można mówić o materialnoprawnej przesłance przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jaką jest bezskuteczność egzekucji. Skarżący wywodził, że definicja pojęcia "bezskuteczność egzekucji" została zamieszczona w art. 2 pkt 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i oznacza egzekucję, w wyniku której w

okresie ostatnich dwóch miesięcy niewyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących alimentów. W przekonaniu skarżącego, Kolegium dokonało błędnej interpretacji przywołanego przepisu, nietrafnie przyjmując, że egzekucja należności z tytułu zobowiązań alimentacyjnych nie może być uznana za bezskuteczną, albowiem postępowanie egzekucyjne już się nie toczy. Skarżący podniósł, że dłużnik alimentacyjny – J. H., nie wpłacił żadnej kwoty tytułem alimentów, wynikających z postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 1 października 2013 r., nadto postępowanie w przedmiocie uzyskania należnych świadczeń alimentacyjnych nie doprowadziło do skutecznej egzekucji należności alimentacyjnych. W takiej sytuacji, zdaniem skarżącego, organy obu instancji naruszyły przepis art. 2 pkt 2 ustawy, czyniąc wadliwe ustalenia, że w sprawie nie zaszła przesłanka bezskuteczności egzekucji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016 r. poz. 169 z późn. zm.) dalej: ustawa o pomocy osobom uprawnionych do alimentów lub ustawa. Regulacja ta, co zadeklarowano w jej preambule, przewiduje wsparcie przez Państwo osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów od dłużnika zobowiązanego do ich uiszczania. Wsparcie to realizowane jest m.in. poprzez przyznanie osobom uprawnionym do alimentów świadczenia pieniężnego wypłacanego z funduszu alimentacyjnego w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, jednakże nie wyższej niż 500 złotych (art. 10 ust. 1 powołanej ustawy). Podstawowym warunkiem przyznania owego świadczenia, obok spełnienia określonego przez ustawodawcę progu dochodowego na osobę w rodzinie, jest bezskuteczność egzekucji alimentów, która zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 2 pkt 2 ustawy, oznacza egzekucję, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych. Zgodnie z art. 15 ust. 4 pkt 3 lit a ustawy osoba ubiegająca się o świadczenia, do złożonego w tym względzie wniosku winna załączyć "zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne albo oświadczenie stwierdzające bezskuteczność egzekucji".

W rozpoznawanej sprawie zaświadczenia, o którym mowa w ww. przepisie ubiegająca się o świadczenia nie przedłożyła, a jego pozyskanie, przez organ w trybie art. 15 ust. 5 ustawy okazało się niemożliwe, z uwagi na umorzenie z mocy prawa postępowania egzekucyjnego przez komornika sądowego w związku prawomocnym ogłoszeniem upadłości dłużnika (art. 146 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe - Dz. U. z 2016 r., poz. 2171).

Zważywszy na fakt, że postępowanie upadłościowe nie jest tożsame z postępowaniem egzekucyjnym, a w konsekwencji odpowiedzialny za likwidację majątku upadłego konsumenta (będącego jednocześnie dłużnikiem alimentacyjnym) syndyk nie może być uznany za organ egzekucyjny i tym samym nie może wystawić zaświadczenia, o którym mowa w art. 15 ust.4 pkt 3 lit. a ustawy, organy orzekające uznały, że w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów istnieje luka prawna, uniemożliwiająca w takich okolicznościach faktycznych przyznanie przewidzianego ustawą świadczenia.

Stanowisko to jednak uznać należy za błędne. Brak przedłożenia zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji wystawionego przez organ egzekucyjny (i prawna niemożność jego uzyskania wobec upadłości dłużnika) nie oznacza bowiem, że prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie może zostać na gruncie obecnie obowiązującej ustawy osobie uprawnionej przyznane.

W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, organy obu instancji dokonały wadliwej wykładni pojęcia "bezskuteczności egzekucji", stanowiącego przesłankę przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a w konsekwencji wadliwie przyjęły, że przesłanka ta obecnie nie zachodzi, co - zdaniem organów - uzasadniało uchylenie - na podstawie art. 24 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - decyzji przyznającej świadczenie w związku z wystąpieniem "innych okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń".

Zgodnie z art. 2 pkt 11ustawy bezskuteczność egzekucji oznacza egzekucję, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy niewyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych; za bezskuteczną egzekucję uważa się również niemożność wszczęcia lub prowadzenia egzekucji alimentów przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu przebywającemu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności z powodu braku podstawy prawnej do pojęcia czynności zmierzających do wykonania tytułu wykonawczego w miejscu zamieszkania dłużnika czy braku możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą.

Rację ma skarżący, że umorzenie postępowania egzekucyjnego nie oznacza automatycznie, że nie zachodzi już bezskuteczność egzekucji.

W świetle powołanego przepisu art. 2 pkt 2 ustawy bezskuteczność egzekucji jako przesłanka przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego oznacza sytuację, w której dłużnik nie uiszcza alimentów, jak i nie ma prawnej możliwości wyegzekwowania od niego takich należności. Chodzi więc o taki stan, kiedy nie jest możliwe uzyskanie w żaden prawnie dopuszczalny sposób należności z majątku dłużnika i w związku z tym konieczna jest pomoc finansowa Państwa osobom uprawnionym. Jeśli natomiast egzekucja następnie stanie się skuteczna, organ zobowiązany jest wszcząć postępowanie w trybie art. 24 ustawy, który stanowi wprost, że organ właściwy wierzyciela może bez zgody osoby uprawnionej albo jej przedstawiciela ustawowego zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, tylko wtedy, gdy m.in. egzekucja stała się skuteczna.

Podstawowym postępowaniem zmierzającym do egzekwowania należności jest postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 599). Możliwe jest jednak także egzekwowanie takich zaległych świadczeń na podstawie ustawy Prawo upadłościowe. W razie wszczęcia postępowania upadłościowego, postępowanie prowadzone przez komornika w trybie ustawy egzekucyjnej zostaje umorzone, ale egzekwowanie należności odbywa się dalej na podstawie ustawy Prawo upadłościowe z udziałem syndyka i w sposób określony w tych przepisach. To syndyk, a nie komornik jest wówczas uprawniony potwierdzić, że egzekucja określonych należności jest nadal bezskuteczna.

Nie ulega bowiem wątpliwości, że zasądzone wyrokiem sądowym bądź ustalone ugodą sądową należności alimentacyjne podlegają zaspokojeniu w postępowaniu upadłościowym, co zostało uregulowane szczegółowo w przepisach art. 342 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 343 ust. 2, art. 346 ust. 1 oraz art. 249 ust. 4 Prawa upadłościowego. W świetle tych przepisów sposób zaspokajania należności alimentacyjnych w postępowaniu upadłościowym zależy od tego, czy chodzi o (zasądzone) należności przypadające za czas przed czy po ogłoszeniu upadłości zobowiązanego.

Z art. 343 ust. 2 Prawa upadłościowego wynika, że ciążące na upadłym zobowiązania alimentacyjne, przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości, syndyk zaspokaja w terminach ich płatności (a więc na bieżąco), w miarę wpływu stosownych sum. Syndyk reguluje te należności alimentacyjne tylko do dnia sporządzenia ostatecznego planu podziału i tylko do wysokości nie wyższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Przekraczająca tę wysokość część należności alimentacyjnych, przypadających za czas po ogłoszeniu upadłości, nie podlega zaspokojeniu z masy upadłości. Jeżeli należności alimentacyjne, przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości, z braku wystarczających środków nie zostaną zaspokojone w sposób i w wysokości określonej w art. 343 ust. 2 Prawa upadłościowego, to umieszcza się je w pierwszej kategorii planu podziału funduszów masy (art. 342 ust. 1 pkt 1), a więc traktuje się tak jak wierzytelności w stosunku do masy upadłości. Z art. 249 ust. 4 Prawa upadłościowego wynika ponadto, że należności alimentacyjne przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości nie podlegają kapitalizacji i nie umieszcza się ich na liście wierzytelności.

Z tego ostatniego przepisu można zatem wywieść wniosek, że należności alimentacyjne przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości nie podlegają zgłoszeniu do masy upadłości.

Wierzyciel alimentacyjny, który dysponuje wyrokiem zasądzającym alimenty (ugodą sądową) - niezależnie od tego, czy wyrok ten został wydany przed czy po ogłoszeniu upadłości - może więc na jego podstawie (bez zgłoszenia wierzytelności do masy) żądać od syndyka wypłat bieżących należności alimentacyjnych na zasadach i w zakresie wskazanym w art. 343 ust. 2 Prawa upadłościowego. Poza tym może także na tej podstawie prowadzić egzekucję należności alimentacyjnych przeciw upadłemu z jego majątku niewchodzącego do masy.

Opisany wyżej sposób zaspokajania w postępowaniu upadłościowym należności alimentacyjnych nie odnosi się natomiast do zaległości z tego tytułu przypadających za czas przed ogłoszeniem upadłości. Dotyczy to więc sytuacji, gdy zasądzenie alimentów (zawarcie ugody sądowej) miało miejsce przed ogłoszeniem upadłości zobowiązanego. Należności alimentacyjnych przypadających za czas przed ogłoszeniem upadłości nie dotyczy bowiem art. 343 ust. 2 ani art. 240 ust. 4, natomiast zgodnie z art. 342 ust. 1 pkt 2 podlegają one zaspokojeniu w kategorii drugiej planu podziału funduszów masy upadłości. Należności te traktowane są zatem jak wierzytelności upadłościowe. Wynika stąd jednoznacznie, że zaległości z tytułu należności alimentacyjnych, przypadających od upadłego za czas przed ogłoszeniem upadłości, podlegają zgłoszeniu do masy upadłości na zasadach ogólnych (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 lipca 2015 r., III SA/Kr 266/15 i cyt. w nim A. J. w: Komentarz do art. 144 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze; System Informacji Prawnej (Lex Omega) 27/2015, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 24 października 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 685/16 - strona internetowa Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia. nsa.gov.pl).

W świetle powyższego, pomimo że zgodnie z art. 146 Prawa upadłościowego - postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku wchodzącego w skład masy upadłości, wszczęte przed dniem ogłoszenia upadłości, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości, a następnie zostaje umorzone z mocy prawa po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości, to możliwe jest egzekwowanie należności, w tym świadczeń alimentacyjnych, podlegających zgłoszeniu do masy upadłości.

W takim przypadku postępowanie może być prowadzone wyłącznie przeciwko syndykowi masy upadłości, z tym że konieczne jest uzyskanie przeciwko niemu klauzuli wykonalności na podstawie art. 788 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst. jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1822).

Z przedstawionych względów, zdaniem Sądu, przyjęcie przez organy w niniejszej sprawie, że umorzenie postępowania egzekucyjnego w związku z wszczęciem postępowania upadłościowego wobec dłużnika alimentacyjnego oznacza, że nie zachodzi przesłanka "bezskuteczności egzekucji" jest wadliwe.

W sytuacji występującej w sprawie, obowiązkiem organu było zwrócenie się do właściwego syndyka w celu ustalenia, czy rzeczywiście egzekucja należności alimentacyjnych, po ogłoszeniu upadłości dłużnika alimentacyjnego nadal jest bezskuteczna. Brak takich ustaleń nie pozwala na przyjęcie, że odpadła przesłanka "bezskuteczności egzekucji", o której mowa w art. 24 ustawy, co uzasadniałoby uchylenie decyzji przyznającej świadczenie z funduszu alimentacyjnego.

W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, w wyniku błędnej wykładni powołanego przepisu organy nie dokonały należytych ustaleń w sprawie, naruszając także przepisy postępowania tj. art. 7, 77 § 1, 107 K.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 i art. 200 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.