Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 30/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak /sprawozdawca/ Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant Kinga Kręc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2010r. sprawy ze skargi B.Gospodarki Komunalnej K. sp. z o.o. w B. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w postępowaniu wznowieniowym decyzji o nakazie usunięcia nieprawidłowości w budynku mieszkalno-usługowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. Ś. na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) nakazał stronie skarżącej B. Gospodarce Komunalnej K.-E. Sp. z o.o. w B. – jako zarządcy budynku mieszkalno-usługowego położonego w B., ul. G. [...]-[...]– usunięcie nieprawidłowości w tym budynku poprzez wymianę w całości konstrukcji dachu i pokrycia dachu, przebudowę trzech kominów, demontaż przerdzewiałych przedłużeń komina, wymianę skorodowanego odcinka instalacji gazowej, wykonanie prawidłowego odprowadzania spalin z termy gazowej oraz wykonanie wentylacji wywiewnej w pomieszczeniu WC na klatce schodowej, określając terminy wykonania nakazanych obowiązków.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. Ś. na podstawie art. 155 w związku z art. 154 § 2 kpa zmienił powyższą decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków.

W dniu [...]r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Z. Ś. wpłynął wniosek strony skarżącej o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] r. nr [...]. Wskazując jako podstawę prawną składanego wniosku art. 145 § 1 pkt 5 i 8 kpa, w jego uzasadnieniu powołano się na nową wykładnię art. 61 Prawa budowlanego i wywiedziono, że adresatem obowiązków nałożonych wspomnianą decyzją powinna być wspólnota mieszkaniowa – współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości, a nie skarżąca Spółka.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. Ś. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i 8, art. 149 § 1, art. 150 i art. 123 kpa wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. Ś., wskazując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 145 § 1 pkt 5 i 8, art. 151 § 1 pkt 1 oraz art. 104 kpa, odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] r. nr [...].

W uzasadnieniu organ I instancji, powołując się na treść art. 145 § 1 pkt 5 kpa, wyroki NSA z dnia 17 grudnia 1997 r., III SA 77/97, z dnia 7 września 1982 r., SA/Kr 588/82, z dnia 13 lipca 1994 r., III SA 1800/93 i z dnia 22 marca 1996 r., SA/Lu 874/94 oraz na Komentarz B. Adamiak z 1998 r. s. 718, podkreślił, że nowa wykładnia przepisów prawnych nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania, bowiem nie jest nowym dowodem ani nową okolicznością faktyczną w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Organ zaznaczył przy tym, że poprzedni Prezes B. Gospodarki Komunalnej K.-E. sp. z o.o. nie kwestionował merytorycznego rozstrzygnięcia ujętego w decyzji nr[...], a jedynie termin wykonania nałożonych obowiązków, co zostało uwzględnione poprzez zmianę tego terminu decyzją nr[...], przy czym część obowiązków została już wykonana.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przywołując następnie art. 145 § 1 pkt 8 kpa wywiódł, że przesłanka podana w tym przepisie również nie ma tu zastosowania, gdyż przedmiotowa decyzja nr[...], wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nie była uzależniona od żadnej wcześniejszej decyzji przedmiotowego postępowania. Organ podał, że przywołanie w uzasadnieniu wniosku innej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. Ś. oraz rozstrzygnięcia D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. w podobnej sprawie (jednak w zupełnie oddzielnym postępowaniu administracyjnym) nie stanowi związku przyczynowego pozwalającego na wznowienie przedmiotowego postępowania.

Wskazując na powyższe organ I instancji stwierdził, że przywołane w art. 145 § 1 pkt 5 i 8 kpa przesłanki nie dają podstawy do wznowienia postępowania.

W odwołaniu od tej decyzji B. Gospodarka Komunalna K.-E. Sp. z o.o. w B. zarzuciła, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. Ś. nie analizował merytorycznej prawidłowości argumentów "do wydanego wcześniej Postanowienia nr[...]", próbując obalić jego zasadność. Wywodząc, że brak merytorycznego uzasadnienia skutkuje niemożliwością obalenia argumentów będących podstawą wydania kwestionowanej decyzji strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] D.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wznowienie postępowania jako instytucja procesowa ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, która zakończona została decyzją ostateczną i w stosunku do której zaistniała jedna z okoliczności będących podstawami wznowienia, wskazanych w treści art. 145 § 1 i art. 145a § 1 kpa. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w I instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania (art. 148 § 1 kpa). Zgodnie z treścią art. 149 kpa, wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 1), natomiast odmowa jego wznowienia następuje w drodze decyzji (§ 3). Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2).

Mając na względzie powołane wyżej przepisy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że postępowanie dotyczące wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną ma charakter dwuetapowy. W pierwszym etapie organ bada, czy podanie o wznowienie postępowania pochodzi od uprawnionego podmiotu oraz czy opiera się na ustawowej przesłance wznowienia postępowania, a więc czy strona powołała się na jedną z przesłanek określonych w art. 145 § 1 kpa, a także czy podanie to zostało wniesione z zachowaniem terminu, o którym stanowi art. 148 kpa. Pozytywna ocena wyżej wymienionych przesłanek, które muszą być spełnione łącznie, obliguje organ do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, natomiast negatywna do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Dopiero wznowienie postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ drugiego etapu postępowania, to jest postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Ocena przyczyn wznowienia postępowania przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna.

Organ II instancji wskazał, że we wniosku inicjującym niniejszą sprawę powołano się na wyrok NSA z dnia 15 marca 2006 r. sygn. akt II OSK 637/05, w którym zawarto interpretację przepisu art. 61 Prawa budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku tym uznał, że adresatem obowiązków nałożonych decyzją administracyjną mógłby być podmiot pełniący funkcję zarządcy jedynie w sytuacji, w której pełniłby jednocześnie funkcję Zarządcy i Zarządu. Zdaniem strony, tak rozumiane pojęcie "zarządcy obiektu budowlanego" przesądza o wadliwości decyzji organu I instancji nr[...], bowiem B. Gospodarka Komunalna K.-E. Sp. z o.o. jako osoba prawna nie może pełnić funkcji Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej, gdyż zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o własności lokali, członkiem zarządu może być wyłącznie osoba fizyczna. W ocenie wnioskodawcy okoliczność ta stanowi przyczynę wznowienia, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Organ odwoławczy podał następnie, że strona powołała się ponadto na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 8 kpa, nie popierając tego jednak żadną argumentacją.

W opinii D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, analiza wniosku strony wskazuje na brak którejkolwiek z podstaw do uchylenia przedmiotowej decyzji w trybie postępowania wznowieniowego. Organ stwierdził, iż błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi podstawy wznowienia postępowania. Odmienna wykładnia przepisu prawa materialnego, stanowiącego podstawę prawną decyzji, orzekającej co do istoty sprawy, nie jest ani nową okolicznością faktyczną, ani nowym dowodem uzasadniającym wznowienie postępowania administracyjnego. Odnosząc się do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 kpa Wojewódzki Inspektor wskazał, że w przepisie tym chodzi o pojawienie się tylko takich dowodów, które są dla sprawy istotne, które są nowe i nie istniały w dniu wydania decyzji oraz nie były znane organowi. Organ zaznaczył, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż uchylenie decyzji ostatecznej może nastąpić tylko wtedy, gdy okoliczności stanowiące podstawę wznowienia postępowania okażą się na tyle istotne, że wywrą bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji ostatecznej. Pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Okolicznością faktyczną istotną dla sprawy jest taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Ponadto istotne okoliczności i dowody muszą równocześnie być nowe, co oznacza, że zostały one po raz pierwszy zgłoszone przez stronę lub zostały odkryte przez organ po wydaniu decyzji. Warunkiem wznowienia postępowania jest także fakt istnienia omawianych okoliczności faktycznych i dowodów w dniu wydania decyzji, która stała się decyzją ostateczną.

Wskazując na powyższe Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że organ I instancji prawidłowo przyjął, iż w sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał kwestionowaną decyzję. Ponadto – w ocenie organu odwoławczego – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. Ś. słusznie wskazał, że decyzja nr [...] nie została wydana w oparciu o inną decyzję, która następnie została uchylona lub zmieniona, w związku z czym w sprawie nie zachodzi również wskazywana przez stronę przesłanka z art. 145 § 1 pkt 8 kpa.

Na powyższą decyzję B. Gospodarka Komunalna K.-E. Sp. z o.o. w B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Strona skarżąca decyzji tej zarzuciła naruszenie prawa materialnego, to jest przepisu art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, przez przyjęcie, że to na zarządcy ciąży obowiązek usunięcia nieprawidłowości w nieruchomości wspólnej, będącej własnością wspólnoty mieszkaniowej, a także naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, to jest art. 61 § 4 Prawa budowlanego, przez nie zawiadomienie wszystkich osób – współwłaścicieli nieruchomości wspólnej w B.przy ul. G. [...]-[...], będących stronami w toczącym się postępowaniu. Wskazując na powyższe skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzających ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi B. Gospodarka Komunalna K.-E. przedstawiwszy dotychczasowy przebieg postępowania wymieniła wszystkich sześciu współwłaścicieli budynku przy ul. G. [...]-[...] zaznaczając, że jest to nieruchomość wspólna mała do [...] lokali, do której mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego o współwłasności i kodeksu postępowanie cywilnego, jednak nie stoi to na przeszkodzie stosowania przepisu art. 18 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 z późn. zm.) o powierzeniu zarządzania nieruchomością wspólną osobie fizycznej lub prawnej. Strona skarżąca wskazała, że Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. G. w B. uchwałą nr [...] z dnia [...] r. powierzyła B. Gospodarce Komunalnej K.-E. sp. z o.o. w B. zarządzanie swoją nieruchomością. Uchwała ta nie upoważnia zarządcy do podejmowania czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu, a w szczególności nie zobowiązuje do podejmowania za właścicieli obowiązków wynikających z art. 61 i art. 66 Prawa budowlanego. Skarżąca Spółka podała, że wspólnota mieszkaniowa nie zawierała z nią umowy o zarządzanie. Wskazując, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. Ś. nałożył na stronę skarżącą wspomniane obowiązki, skarżąca wywodziła, że decyzja ta jest sprzeczna z prawem, bowiem została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie i jest to naruszenie kwalifikowane prawa. Przywołując art. 66 ust. 1 pkt 3 i art. 61 ustawy Prawo budowlane oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 października 2007 r. sygn. akt II SA/Wr 216/07 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 752/04, strona skarżąca wywodziła, że obowiązek utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z zasadami określonymi w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego w pierwszej kolejności spoczywa na właścicielu (współwłaścicielach) nieruchomości, a przechodzi na zarządcę tylko wówczas, gdy wynika on wyraźnie z umowy łączącej współwłaścicieli z zarządcą. Stwierdzając, że z uchwały powierzającej zarządzanie spółce wynika, iż jest to w zasadzie bieżące administrowanie nieruchomością wspólną, które nie daje skarżącej możliwości występowania w charakterze strony w postępowaniu o wykonanie obowiązków wynikających z art. 66 Prawa budowlanego, strona skarżąca wywiodła, że takie sprawowanie zarządu obejmuje jedynie czynności zwykłego zarządu. Wspomniany obowiązek – zdaniem skarżącej – powinien być nałożony na wszystkich współwłaścicieli lokali w nieruchomości wspólnej, a organ I instancji nie tylko tego nie zrobił, lecz nawet nie zawiadomił ich o toczącym się postępowaniu, czym uchybił obowiązkowi wynikającemu z art. 61 § 4 Prawa budowlanego. W opinii skarżącej Spółki, zaniechanie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż jest prawdopodobne, że organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego stan faktyczny decyzją nałożyłby obowiązek usunięcia nieprawidłowości na wszystkich współwłaścicieli.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że B. Gospodarka Komunalna K.-E. Sp. z o.o. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. Ś. z dnia [...] r. nr[...] , a nie o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie jest wadliwością o charakterze kwalifikowanym, która podlega wyeliminowaniu, jednak nie w trybie wznowienia postępowania, lecz stwierdzenia nieważności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.

Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, że skierowane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. Ś. przez stronę skarżącą – Bardzką Gospodarkę Komunalną K.-E. Sp. z o.o. w B. w dniu [...]r. pismo jednoznacznie precyzowało, że jest to wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. Ś. z dnia [...] r. nr[...]. Jako podstawę wznowieniową we wniosku tym strona skarżąca podała art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 8 kpa.

W uzasadnieniu złożonego wniosku o wznowienie postępowania strona skarżąca powołując się na nową wykładnię art. 61 Prawa budowlanego wywodziła, że adresatem obowiązków nałożonych wyżej wymienioną decyzją z dnia [...]r. powinna być wspólnota mieszkaniowa – współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości, a nie skarżąca Spółka.

Zgodnie z art. 145 § 1 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

W myśl art. 145a § 1 kpa, można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

Jak trafnie wskazał D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. w motywach zaskarżonej decyzji, wznowienie postępowania jako instytucja procesowa ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, która zakończona została decyzją ostateczną i w stosunku do której zaistniała jedna z okoliczności będących podstawami wznowienia, wskazanych w treści art. 145 § 1 i art. 145a § 1 kpa. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w I instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania (art. 148 § 1 kpa). Zgodnie z treścią art. 149 kpa, wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 1), natomiast odmowa jego wznowienia następuje w drodze decyzji (§ 3). Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2).

Mając na względzie powołane wyżej przepisy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo stwierdził, że postępowanie dotyczące wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną ma charakter dwuetapowy. W pierwszym etapie organ bada, czy podanie o wznowienie postępowania pochodzi od uprawnionego podmiotu oraz czy opiera się na ustawowej przesłance wznowienia postępowania, a więc czy strona powołała się na jedną z przesłanek określonych w art. 145 § 1 kpa, a także czy podanie to zostało wniesione z zachowaniem terminu, o którym stanowi art. 148 kpa. Pozytywna ocena wyżej wymienionych przesłanek, które muszą być spełnione łącznie, obliguje organ do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, natomiast negatywna do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Dopiero wznowienie postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ drugiego etapu postępowania, to jest postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Ocena przyczyn wznowienia postępowania przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna.

Biorąc pod uwagę, że we wniosku o wznowienie postępowania strona skarżąca uzasadniając swoje stanowisko przywołała wyrok NSA z dnia 15 marca 2006 r. sygn. akt II OSK 637/05, w którym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że adresatem obowiązków nałożonych decyzją administracyjną mógłby być podmiot pełniący funkcję zarządcy jedynie w sytuacji, w której pełniłby jednocześnie funkcję Zarządcy i Zarządu, stwierdzić trzeba, iż w wyroku tym zawarto interpretację przepisu art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.).

Jak słusznie wskazał D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi podstawy wznowienia postępowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego od dawna podkreślano, że nowa czy też odmienna wykładnia przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę prawną decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie może być traktowana jako nowa okoliczność faktyczna, ani nowy dowód uzasadniający wznowienia postępowania. Nowa wykładnia prawa nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 16 października 1998 r. sygn. akt I SA/Łd 29/97 i przywołane tam wyroki NSA z dnia 26 listopada 1996 r. sygn. akt SA/Kr 2600/95, z dnia 13 lipca 1994 r. sygn. akt III SA 1800/93, ONSA 3/1995, poz. 114, z dnia 7 września 1982 r. sygn. akt Sa/Kr 588/82, ONSA 2/1982, poz. 83; wyroki NSA z dnia 15 października 1997 r. sygn. akt I SA/Wr 1838/96 - LEX nr 31587; z dnia 7 maja 1997 r. sygn. akt SA/Sz 275/96 - LEX nr 30780; z dnia 21 sierpnia 1996 r. sygn. akt SA/Ka 1538/95; z dnia 22 marca 1996 r. sygn. akt SA/Lu 874/95 - LEX nr 26672).

Odnosząc się do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 kpa Wojewódzki Inspektor prawidłowo podniósł, że w przepisie tym chodzi o pojawienie się tylko takich dowodów, które są dla sprawy istotne, które są nowe i nie istniały w dniu wydania decyzji oraz nie były znane organowi. Organ trafnie przy tym zaznaczył, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż uchylenie decyzji ostatecznej może nastąpić tylko wtedy, gdy okoliczności stanowiące podstawę wznowienia postępowania okażą się na tyle istotne, że wywrą bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji ostatecznej. Pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Okolicznością faktyczną istotną dla sprawy jest taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Ponadto istotne okoliczności i dowody muszą równocześnie być nowe, co oznacza, że zostały one po raz pierwszy zgłoszone przez stronę lub zostały odkryte przez organ po wydaniu decyzji. Warunkiem wznowienia postępowania jest także fakt istnienia omawianych okoliczności faktycznych i dowodów w dniu wydania decyzji, która stała się decyzją ostateczną.

Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, należy rozumieć okoliczności lub dowody nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, dotyczące przedmiotu sprawy i mające znaczenie prawne, istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nie znane organowi, który wydał decyzję. Do okoliczności takich nie należy natomiast dokonana przez organ ocena materiału dowodowego sprawy ani też zastosowanie w danym stanie faktycznym określonych przepisów prawa lub ich interpretacja (por. np. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 1998 r. sygn. akt I SA/Lu 26/97 - LEX nr 34651).

Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że organy nadzoru budowlanego obu instancji prawidłowo przyjęły, iż w niniejszej sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał kwestionowaną decyzję, a nowa wykładnia prawa nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania.

Zarówno Wojewódzki, jak i Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie też zauważyli, że kwestionowana przez stronę skarżącą decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. Ś. z dnia [...] r. nr [...] nie została wydana w oparciu o inną decyzję, która następnie została uchylona lub zmieniona. W związku z tym organy obu instancji trafnie uznały, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi również druga wskazywana przez skarżącą Spółkę przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 8 kpa.

Odnosząc się do argumentacji podniesionej w skardze w pełni podzielić należy stanowisko D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego przedstawione w odpowiedzi na skargę, że skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie jest wadliwością o charakterze kwalifikowanym, która podlega wyeliminowaniu, jednak nie w trybie wznowienia postępowania, lecz w drodze stwierdzenia nieważności, co wynika jednoznacznie z unormowania zawartego w art. 156 § 1 pkt 4 kpa.

Jak słusznie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, istnieją zasadnicze różnice co do istoty, podstaw prawnych, właściwości organów i skutków prawnych orzeczeń w przedmiocie wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności decyzji. Najogólniej biorąc, przyczynę wznowienia postępowania stanowi jedna z ośmiu przesłanek podanych w art. 145 § 1 kpa, z których każda łączy się z wadliwością samego postępowania administracyjnego zaistniałą jeszcze przed rozstrzygnięciem sprawy. Określone w art. 156 § 1 kpa przesłanki nieważności decyzji tkwią natomiast w samym rozstrzygnięciu. Regułą jest, że o wznowieniu postępowania orzeka organ, który wydał w sprawie decyzję ostatniej instancji (art. 150 § 1, z wyjątkiem dotyczącym sytuacji określonej w art. 150 § 2), natomiast do stwierdzenia nieważności decyzji właściwy jest organ wyższego stopnia (art. 157 § 1). Ponadto w wyniku uchylenia poprzednia decyzja traci moc od dnia wydania decyzji nowej, natomiast przy stwierdzeniu nieważności decyzji traktuje się ją za niebyłą w ogóle. Są to więc całkowicie różne postępowania, z których nie można przemiennie korzystać - w razie wszczęcia jednego z nich - zarówno w toku instancji, jak i w postępowaniu przed sądem administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 1998 r. sygn. akt II SA 168/98 - LEX nr 41806). Okoliczności zaś uzasadniające wznowienie postępowania nie mogą stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyroki NSA z dnia 5 marca 1998 r. sygn. akt IV SA 988/97 - LEX nr 45673; z dnia 3 lipca 2008 r. sygn. akt I OSK 120/08 - LEX nr 485364; wyroki WSA w Warszawie z dnia maja 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 826/04 - LEX nr 168040; z dnia 21 lutego 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 1974/07 - LEX nr 508437).

Argumentacja przedstawiona w skardze – jako nie odnosząca się do podstaw wznowienia wskazanych w art. 145 i art. 145a kpa – pozostaje zatem bez wpływu na wynik sprawy prowadzonej w przedmiocie wznowienia postępowania.

Skoro przywoływane przez B. Gospodarkę Komunalną K.-E. Sp. z o.o. w B. we wniosku o wznowienie postępowania podstawy wznowieniowe z art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 8 kpa w rzeczywistości w niniejszej sprawie nie zachodzą, ani też nie zachodzą inne okoliczności wymienione w art. 145 § 1 i w art. 145a § 1 kpa będące podstawami wznowienia, to zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 kpa organ administracji publicznej właściwy do rozpatrzenia sprawy o wznowienie postępowania był zobligowany do wydania decyzji odmawiającej uchylenia decyzji dotychczasowej, wobec stwierdzenia braku podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145 kpa.

W tym stanie rzeczy – na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji wyroku.