Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 438/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 § 1 pkt 3, art. 33 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydent W., działając jako wierzyciel, wystawił wobec O. S.A. z siedzibą w W. (zwanej dalej: "Skarżącą") tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 7 stycznia 2015 r. w związku z nieuregulowaniem podatku od nieruchomości za okres od stycznia do grudnia 2008 roku. Odpis ww. tytułu wykonawczego został doręczony Skarżącej w dniu 8 stycznia 2015 r. wraz z zawiadomieniem z dnia 7 stycznia 2015 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem.

Pismem z dnia 15 stycznia 2015 r. Skarżąca złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie ww. tytułu wykonawczego, opierając je na przepisach art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.) oraz wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych.

Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. wydanym na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. nie uznał zgłoszonych przez Skarżącą zarzutów za zasadne oraz odmówił umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego i uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych.

Pismem z dnia 13 lutego 2015 r. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie wierzyciela. W uzasadnieniu zażalenia Skarżąca podtrzymując swoją dotychczasową argumentację zarzuciła, że: 1) w przedmiotowym tytule wykonawczym nie wskazano okresów nienaliczenia odsetek, 2) obowiązek był nie wymagalny, ponieważ organ nie poinformował Skarżącej, iż nie nastąpi dalsze odroczenie płatności zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za 2008 r. (Skarżąca powołała się przy tym na uchylenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji wymiarowej za 2007 r. oraz fakt, że decyzje za 2007 i 2008 rok zostały wydane w oparciu o dane pochodzące z deklaracji w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 rok), 3) w tytule błędnie oznaczono terminy naliczania odsetek za zwłokę, a w konsekwencji nieprawidłowo została określona ich wysokość. Skarżąca zarzuciła też naruszenie zasady postępowania wyrażonej w przepisie art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) – zwanej dalej: "k.p.a.", który na mocy art. 18 u.p.e.a. jest stosowany odpowiednio w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (zwane dalej: "SKO") po rozpatrzeniu powyższego zażalenia postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu SKO, odnosząc się do zarzutu Skarżącej dotyczącego braku wskazania w tytule wykonawczym okresów nie naliczania odsetek, powołało się na treść przepisów art. 27 § 1 i art. 33 § 1 pkt 1 - 10 u.p.e.a. oraz wskazało, że rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2014 r., poz. 650), nie wynika obowiązek wskazania przerw w naliczaniu odsetek. SKO zauważyło też, że przedmiotowy tytuł wykonawczy nie zawiera w swojej treści przerw w naliczaniu odsetek, jednak organ egzekucyjny (wierzyciel) je uwzględnił, precyzyjnie wskazując w trakcie prowadzonego postępowania daty graniczne przerw w naliczaniu odsetek. Biorąc powyższe pod uwagę SKO uznało, że nieujęcie przerw w naliczaniu odsetek w samej treści tytułu wykonawczego, a jednocześnie ich uwzględnienie w postępowaniu egzekucyjnym było prawidłowe i nie doprowadziło do zawyżenia egzekwowanej należności.

SKO zauważyło też, że w przedmiotowym tytule wykonawczym terminy naliczania odsetek także zostały wskazane prawidłowo, z uwzględnieniem treści art. 6 ust. 9 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 716 z późn. zm.), w brzmieniu na 2008 rok, zgodnie z którym osoby prawne są obowiązane wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości - bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15 każdego miesiąca. W niniejszej sprawie, jak wynika z wskazanego tytułu wykonawczego (E.1 - E.12,) data, od której nalicza się odsetki, była oznaczona jako 16 dzień miesiąca, z wyjątkiem, gdy 15 dzień miesiąca wypadał w dni ustawowo wolne od pracy (święta). Powyższe oznacza zdaniem SKO, że przedmiotowy tytuł wykonawczy spełniał wszystkie wymogi przewidziane w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.

SKO odnosząc się następnie do zarzutu Skarżącej dotyczącego braku wymagalności obowiązku objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym w związku z niepoinformowaniem Skarżącej przez organ podatkowy o tym, że nie nastąpi dalsze odroczenie płatności jej zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za 2008 rok, wskazało iż ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych przewidziane w art. 67a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 z późn. zm.) – zwanej dalej: "O.p.", udzielane są na wniosek podatnika, zaś organy podatkowe nie mają obowiązku informować Skarżącej o tym, że nie nastąpi dalsze odroczenie płatności zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za 2008 rok.

Końcowo SKO odnosząc się do twierdzeń Skarżącej o dużym prawdopodobieństwie uchylenia decyzji za 2008 rok z uwagi na obarczenie jej tą samą wadą, co decyzja wymiarowa za 2007 rok, wskazało że temu organowi z urzędu jest znana okoliczność wydania w dniu [...] grudnia 2013 r. decyzji w sprawie nr [...] w przedmiocie określenia Skarżącej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2008 r. oraz cofnięcia przez Skarżącą w dniu 28 października 2014 r., skargi do WSA w Warszawie na tą decyzję, a w konsekwencji umorzenia postępowania przez WSA postanowieniem z dnia 28 października 2014 r. SKO wskazało też, że w postępowaniu egzekucyjnym nie można kwestionować merytorycznej zasadności podstawy prowadzenia tego postępowania, wobec czego zarzuty zmierzające do podważenia prawidłowości decyzji podatkowej, na podstawie której jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, nie mogą być skuteczne zgłoszone na uzasadnienie wadliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Skarżąca zaskarżyła następnie powyższe postanowienie SKO wnosząc skargę w piśmie z dnia 27 grudnia 2016 r., w której wniosła o jego uchylenie wraz z poprzedzającym postanowieniem Prezydenta W., a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła w swojej skardze zaskarżonemu postanowieniu SKO naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Prezydenta W., w sytuacji gdy:

1) ze względu na to, że organ podatkowy nie poinformował Skarżącej o tym, iż nie nastąpi dalsze odroczenie płatności zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za 2008 r., obowiązek wynikający z decyzji Prezydenta W. nie był wymagalny, co oznacza, że zasadny jest zarzut podniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.,

2) egzekucja została podjęta na podstawie tytułu wykonawczego, który nie spełnia wymagań określonych w art. 27 u.p.e.a., co oznacza, iż zasadny jest zarzut podniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca nawiązując do zarzutu opartego na art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. wskazała, że w niniejszej sprawie obowiązek objęty przedmiotowym tytułem wykonawczym był niewymagalny, gdyż organ podatkowy nie poinformował jej o tym, iż nie nastąpi dalsze odroczenie płatności jej zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za 2008 r., wynikających z decyzji Prezydenta W. Skarżąca zauważyła, że Prezydent W. wydał decyzję z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], którą odroczył termin płatności zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za 2008 r. w kwocie 1.702.379,73 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę do dnia 31 grudnia 2014 r. Zdaniem Skarżącej, za wydaniem tej decyzji przemawiał zarówno interes publiczny, jak również ważny interes podatnika. Prezydent W. miał na uwadze również fakt, iż przed SKO toczy się postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta W. w przedmiocie określenia Skarżącej wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2007 r. Decyzja wymiarowa za 2007 r., podobnie jak uchylona przez SKO decyzja w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r., została wydana w oparciu o dane pochodzące z deklaracji w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 r. W konsekwencji w opinii Skarżącej, z dużym prawdopodobieństwem można było stwierdzić, iż jest ona obarczoną tą samą wadą co decyzja wymiarowa za 2008 r. To zaś pozwalało domniemywać, iż jej uchylenie skutkować będzie powstaniem kilkumilionowej nadpłaty. Nadpłata ta w pełni pokryłaby zaległość z tytułu podatku od nieruchomości za 2008 r.

Skarżąca zarzuciła też, że w związku z egzekucją podjętą wobec niej doszło do naruszenia zasady ogólnej postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 9 k.p.a. Bowiem z uwagi na zaniechanie poinformowania Skarżącej o tym, iż nie nastąpi dalsze odroczenie płatności zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za 2008 r., co zgodnie z powołanym przepisem było uzasadnione, Skarżąca została pozbawiona informacji o jej prawach i obowiązkach. W konsekwencji Skarżąca nie mogła zapobiec egzekucji przez dokonanie wpłaty, co z pewnością uczyniłaby, gdyby organ tego dokonał. Końcowo Skarżąca wskazała też na zasadność jej zarzutu opartego na art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Zdaniem Skarżącej, błędne oznaczenie terminów naliczania odsetek za zwłokę w niniejszej sprawie, a w konsekwencji nieprawidłowe określenie ich wysokości, powoduje, że wymóg określony w tym przepisie nie został zrealizowany.

SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz uznając zarzuty skargi za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015 r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a." Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, (...). Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa.

Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznanej sprawie było postanowienie SKO utrzymujące w mocy, na skutek zażalenia wniesionego przez Skarżącą, postanowienie Prezydenta W. w przedmiocie zajęcia przez ten organ (jako wierzyciela) stanowiska w sprawie zarzutów dotyczących egzekucji administracyjnej prowadzonej wobec Skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 7 stycznia 2015 r. oraz w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego i uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych.

Zauważyć w tym miejscu należy, że Skarżąca w niniejszej sprawie pismem z dnia 15 stycznia 2015 r. złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie ww. tytułu wykonawczego, opierając je na przepisach art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 10 u.p.e.a. Zarzuty Skarżącej dotyczyły następujących kwestii: 1) podjęcia egzekucji w zakresie nieistniejącego obowiązku, tj. odsetek, których wielkość została zawyżona w ww. tytule wykonawczym, gdyż nie uwzględniono, że w niniejszej sprawie wystąpiły okresy nienaliczania odsetek, o których mowa w art. 54 § 1 O.p. (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), 2) braku wymagalności obowiązku objętego ww. tytułem wykonawczym w związku z niepoinformowaniem Skarżącej przez organ podatkowy o tym, że nie nastąpi dalsze odroczenie płatności jej zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za 2008 rok (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), 3) braku wskazania w tytule wykonawczym okresów nie naliczania odsetek za zwłokę, wobec czego przedmiotowy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.).

Nawiązując do powyższych kwestii, będących przedmiotem zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej złożonych przez Skarżącą, należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 53 § 1 O.p., co do zasady od zaległości podatkowych naliczane są odsetki za zwłokę, stąd spór może dotyczyć samej należności z tego tytułu, nie zaś wskazania okresów przerw w naliczaniu tych odsetek w tytule wykonawczym. Skoro bowiem w formularzu tytułu wykonawczego wystawianego według wzoru określonego w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 20 maja 2014 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej, brak jest stosownych rubryk, to wierzyciel podatkowy wskazuje jedynie kwotę odsetek za zwłokę należną na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, bez określenia okresów przerw w naliczaniu tych odsetek.

Sąd zgadza się w tym miejscu ze stanowiskiem SKO, które wskazało w zaskarżonym postanowieniu, że przedmiotowy tytuł wykonawczy nie zawiera w swojej treści okresów przerw w naliczaniu odsetek, jednak organ egzekucyjny (wierzyciel) je uwzględnił, precyzyjnie wskazując w trakcie prowadzonego postępowania daty graniczne przerw w naliczaniu odsetek. Zauważyć w tym miejscu należy, że wierzyciel podatkowy określił okresy przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych w piśmie z dnia 21 stycznia 2015 r. znajdującym się w aktach administracyjnych (k. 20-22). W konsekwencji należy zdaniem Sądu uznać, że przedmiotowy tytuł wykonawczy, wbrew zarzutom Skarżącej, spełnia wszystkie wymogi przewidziane w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Biorąc powyższe pod uwagę nie można też zgodzić się ze stanowiskiem Skarżącej, że egzekucja odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych prowadzona na podstawie tego tytułu wykonawczego stanowi egzekucję w zakresie nieistniejącego obowiązku.

Sąd podziela również stanowisko SKO w kwestii oceny zarzutu Skarżącej dotyczącego braku wymagalności obowiązku objętego ww. tytułem wykonawczym w związku z niepoinformowaniem Skarżącej przez organ podatkowy o tym, że nie nastąpi dalsze odroczenie płatności jej zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za 2008 rok. Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych przewidziane w art. 67a O.p., udzielane są na wniosek podatnika, zaś organy podatkowe nie mają obowiązku informować podatnika o tym, że nie nastąpi dalsze odroczenie płatności zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za 2008 rok. Stąd też z braku takiego zawiadomienia, wbrew twierdzeniom Skarżącej, nie można wywodzić braku wymagalności obowiązku objętego ww. tytułem wykonawczym.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał za niezasadny podniesiony przez Skarżącą w jej skardze zarzut naruszenia przez SKO przepisu art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Prezydenta W.

Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się też innych naruszeń prawa pozwalających na uwzględnienie skargi.

Z tych powodów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.