Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 441/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.48, art. 49
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art.138 par.2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski / spr. / WSA Mirosław Bator Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2013 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 4 lutego 2013 r., nr [...] , znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] kwotę 500 /pięćset / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 5 listopada 2012 r. znak: [...] , art. 48 ust. 1, w związku z art. 49 ust. 3, ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane, nakazano J.P. , prowadzącemu działalność gospodarczą pn. [...] w K. "rozbiórkę, na własny koszt samowolnie rozbudowanej części wyciągu narciarskiego -nartostrady na działkach ewidencyjnych numer nr nr [...] , położonych w miejscowości P. , gmina [...] , woj. [...] , tj. wybudowanego snowparku wraz z instalacją oświetlenia nartostrady, jak również instalacją sztucznego zaśnieżania oraz odwodnienia".

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w związku z pismem dyrektora [...] Parku Narodowego - J.T. z dnia 27 września 2011 r., wskazującego, że, cyt.: "W granicach [...] Parku Narodowego, na działkach ewidencyjnych nr nr [...] obrębu ewidencyjnego P. , należących do [...] a stanowiących narciarską trasę zjazdową, realizowane są przez dzierżawcę gruntów [...] w K. - J.P. (.....) prace ziemne".

Organ podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. postanowieniem z dnia 12 grudnia 2011 roku wydanym w trybie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, wstrzymał roboty budowlane prowadzone na działce ewidencyjnej numer nr nr [...] położonych w miejscowości P. , gmina N. , woj. [...] , przy budowie - rozbudowie istniejącego wyciągu narciarskiego - nartostrady, z równoczesnym zobowiązaniem inwestora – J.P. , prowadzącego działalność gospodarczą pn.: [...] w K. do przedłożenia w terminie do dnia 15 marca 2012 roku dokumentów i opracowań umożliwiających legalizację ww. obiektu budowlanego. Nałożony ww. postanowieniem obowiązek - co wykazano szczegółowo w postanowieniu z dnia 12 grudnia 2011 r. - wynikał z faktu ustalenia przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w L. , w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, przystąpienia przez inwestora do robót budowlanych w sposób określony w art. 48 ust. 1 wskazanej ustawy, a mianowicie bez wymaganego w tym zakresie przepisami - art. 28 - pozwolenia wydanego przez organ administracji architektoniczno - budowlanej.

Nadmieniono, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że na ww. nieruchomości gruntowej - stanowiącej wyciąg narciarski - nartostradę, rozpoczęte zostały roboty budowlane polegające na niwelacji terenu - nasypy ziemne, w tym również pod snowpark. Ponadto zakres robót budowlanych obejmował odwodnienie terenu oraz wykonanie instalacji oświetlenia nartostrady, jak również instalacji sztucznego naśnieżenia. Na działce ewidencyjnej numer [...] i [...] wykonano nasyp ziemny o długości 31,00 m i szerokości 3,60 - 5,20 m. Nasyp ten stanowi rozpoczętą budowę snowparku.

Organ podniósł, że zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy, w tym oświadczenia złożone do protokołu pod rygorem odpowiedzialności karnej przez inwestora - J.P. oraz pismo Starosty L. z dnia 19 listopada 2011 roku, znak: [...] , wskazuje na fakt, że roboty budowlane przy przedmiotowej inwestycji wykonane zostały w sposób określony w art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a mianowicie bez wymaganego w tym zakresie przepisami prawa pozwolenia na budowę wydanego przez organ administracji architektoniczne - budowlanej. Na marginesie dodano, że zakres kwalifikacji przedmiotowego zamierzenia budowlanego jako budowa -rozbudowa obiektu budowlanego - budowli, jak również konieczność uzyskania pozwolenia na budowę została szczegółowo wyjaśniona w postanowieniu z dnia 12 grudnia 2011 r.

W dniu 21 lutego 2012 roku przedłożony został przez J.P. w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w L. projekt budowlany pn.: "Wyciąg narciarski (stacja narciarska) - [...] Instalacja elektryczna nn dla potrzeb oświetlenia oraz naśnieżania wyciągu narciarskiego (stacji narciarskiej) na działkach nr nr [...] w P.

Z uwagi na fakt, iż przedłożony w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w L. projekt budowlany nie odpowiadał wymogom określonym w ustawie z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, jak również Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. postanowieniem z dnia 7 maja 2012 r. nałożył na J.P. obowiązek usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym ww. inwestycji. Termin wykonania nałożonego obowiązku - usunięcia nieprawidłowości wyznaczony został do dnia 30 września 2012 r.

Stosownie do dyspozycji art. 49 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w przypadku stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1.Decyzję tę wydaje się również w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej. Zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa Budowlanego właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Bezspornym zatem pozostaje fakt, że w wyniku uchybienia terminu usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym strona traci przyznane jej prawo do legalizacji samowoli budowlanej i w efekcie sprawa zostaje załatwiona w trybie zwykłym, tj. przez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki.

Organ nadmienił, że wnioskiem z dnia 12 września 2012 r. J.P. wystąpił o prolongowanie terminu wykonania obowiązku wynikającego z postanowienia z dnia 7 maja 2012 r., niemniej jednak Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. nie przychylił się do wniosku inwestora w tym zakresie i postanowieniem z dnia 16 października 2012 r. odmówił zmiany własnego postanowienia z dnia 7 maja 2012 r., znak: [...] . Nadto postanowieniem z dnia 16 października 2012 r. - w związku z wnioskiem inwestora o zawierzenie prowadzonego postępowania administracyjnego - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. odmówił zawierzenia postępowania administracyjnego w trybie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego inwestycji pn.: budowa – rozbudowa istniejącego wyciągu narciarskiego - nartostrady na działkach ewidencyjnych numer nr nr [...] , położonych w miejscowości P. w zakresie wybudowania snowparku wraz z instalacją oświetlenia nartostrady, jak również instalacją sztucznego naśnieżania oraz odwodnienia.

Wobec powyższego, w związku z bezskutecznym upływem terminu określonego w ww. postanowieniu i nie przedłożeniu do dnia 30 września 2012 r. żądanych dokumentów i opracowań, w przedmiotowej sprawie, w celu usunięcia powstałego naruszenia obowiązku prawnego w budownictwie, organ w drodze decyzji nakazał rozbiórkę, w oparciu o uwarunkowania określone w art. 48 ust. 1 znowelizowanej ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo Budowlane, samowolnie rozbudowanej części obiektu budowlanego. Jednocześnie podkreślono, że organowi nadzoru budowlanego cytowana wyżej ustawa - Prawo Budowlane nie daje uprawnień do oceny celowości wykonanej inwestycji, jak też do oceny innych zaistniałych okoliczności m.in. poniesionych wydatków, związanych z budową itp.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył w ustawowym terminie J.P. , który wniósł o uchylenie w całości decyzji organu pierwszej instancji, przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji wraz z zobowiązaniem go do wyznaczenia nowego terminu do przedłożenia dokumentów celem legalizacji przeprowadzonych prac.

W ocenie odwołującego się organ pierwszej instancji wydając zaskarżoną decyzję nie dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego, poprzez przyjęcie, że całość prac zrealizowanych na przedmiotowych nieruchomościach zrealizowana była w ramach prac prowadzonych przez Inwestora w okresie od września 2011 r., czego nie zweryfikowano, pomimo, iż organ był informowany, że prace prowadzone były również przez wcześniejszych właścicieli i zarządców wyciągu. Wskazał, że pismo z dnia 1 września 2011 r. skierowane do Dyrektora [...] Parku Narodowego wskazywało na zamierzony zakres prowadzonych prac. Nie wszystkie jednak prace zostały zrealizowane. Dotyczyło to zarówno prac ziemnych jak i typowo budowlanych.

Podał, że prace wykonywane przez niego we wrześniu 2011 r. miały charakter porządkowy. Zmierzały do zapewnienia bezpieczeństwa narciarzom, poprzez uporządkowanie trasy zjazdowej, w szczególności zasypania nierówności, oraz usunięcia bezpośrednio z trasy istniejącej od dawna instalacji wodnej, służącej do sztucznego naśnieżania stoku. Nie dokonywał prac związanych z przygotowaniem nieruchomości do zamontowania instalacji oświetleniowej, gdyż prowadził w tym czasie postępowanie w sprawie uzyskania odpowiednich pozwoleń wymaganych do przeprowadzenia tej inwestycji. Kwestia ta nie została w żaden sposób rozpatrzona przez organ, który oparł się w całości na jego krótkich i niepełnych wyjaśnieniach, a także na zarzutach wysuwanych przez [...] Park Narodowy.

Nadmieniono, że czynności kontrolne przeprowadzone 18 października 2011 r. dokonane były z naruszeniem przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Osoby przeprowadzające wskazane czynności kontrolne nie posiadały upoważnienia, stosownego do wymogów art. 79a ust. 6 wskazanej ustawy. Z tego też powodu przeprowadzone czynności kontrolne winny być ponowione. Ponadto w czynnościach tych udział wzięły osoby nieuprawnione, w osobach przedstawicieli [...] Parku Narodowego. Te okoliczności wpłynęły na treść i interpretację protokołu.

Ponadto podniesiono, że organ pierwszej instancji wbrew zaistniałym przesłankom faktycznym, ujawnionym w trakcie postępowania i wiadomym organowi, pomimo złożonego wniosku inwestora, nie przedłużył, i tak zbyt krótkiego terminu do złożenia stosownych dokumentów.

Podniósł także, że zwrócił się o zawieszenie postępowania administracyjnego w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., nie może przewidzieć kiedy zostaną rozstrzygnięte postępowania administracyjne przez [...] Park Narodowy oraz Urząd Gminy N. w zakresie decyzji środowiskowej, obszaru NATURA 2000 jak i pozwolenia wodnoprawnego.

Decyzją z dnia 4 lutego 2013 r. znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 5 listopada 2012 r. znak: [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 12 grudnia 2011 r. znak: [...] .

W uzasadnieniu podano, że organ odwoławczy dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne i stwierdził, że organ I instancji nie uczynił zadość przepisom Prawa budowlanego i postępowania administracyjnego. Wskazano, że przedmiotem postępowania PINB znak: [...] jest rozbudowa "części wyciągu narciarskiego — nartostrady na działkach ewidencyjnych numer nr nr [...] , położonych w miejscowości P. , gmina N. , woj. [...] , tj. wybudowanego snowparku wraz z instalacją oświetlenia nartostrady, jak również instalacją sztucznego zaśnieżania odwodnienia".

W ocenie organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał nieprawidłowej kwalifikacji ww. robót budowlanych.

W pierwszej kolejności dokonano analizy pojęcia wyciągu narciarskiego. W przepisach prawa budowlanego nie została zawarta definicja legalna "wyciągu narciarskiego". Pojęcie to pojawia się jedynie w załączniku do niniejszej ustawy, gdzie jako V kategorię obiektów budowlanych wskazano, cyt. "obiekty sportu i rekreacji, jak: stadiony, amfiteatry, skocznie i wyciągi narciarskie, kolejki linowe, odkryte baseny, zjeżdżalnie". Pojęcie wyciągu zostało natomiast zdefiniowane w innych przepisach. Zgodnie z definicją zamieszczoną w § 4 pkt 1c rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla kolei linowych przeznaczonych do przewozu osób (Dz. U. z 2003 r. Nr 15, poz. 130) wyciągi to koleje linowe "w których użytkownicy są przemieszczani za pomocą liny lub innego nośnika", z kolei koleje linowe to "zespół urządzeń przeznaczonych do przewozu osób przy użyciu pojazdów lub urządzeń wyciągowych, w których przemieszczanie odbywa się za pomocą lin usytuowanych wzdłuż toru jazdy". W dalszej części rozporządzenia wskazano, co wchodzi w skład kolei linowych. Z kolei NSA w Warszawie, dokonując analizy ww. pojęcia na gruncie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 tej ustawy oraz w związku z art. 3 ust. 1 pkt b Prawa budowlanego wskazał, że kolejka linowa (wyciąg narciarski) jako całość stanowi budowlę w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i podlega tym samym opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Tworzy jedną, techniczno-użytkową całość, rozumianą jako zespół urządzeń przeznaczonych do przewozu osób przy użyciu pojazdów lub urządzeń wyciągowych. Spór w rozpoznawanej sprawie oparty był jednak o podział elementów konstrukcji kolejki na dwie grupy:

1) konstrukcje nośne i podporowe kolei linowej (słupy) wraz z fundamentami i osprzętem (liny napinające, odciągi) wyciągu orczykowego i krzesełkowego,

2) urządzenia mające zastosowanie w wyciągach orczykowym i krzesełkowym, tj. dźwigi, silniki, koła napędowe, liny napędzające, orczyki, krzesełka zainstalowane na fundamentach/podporach. W ocenie NSA, na gruncie przedstawionej wyżej sprawy, wszystkie ww. elementy tworzą jedną całość, tj. wyciąg narciarski.

Stwierdzono, że powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że instalacja elektryczna dla potrzeb oświetlenia i naśnieżania nie jest elementem wyciągu narciarskiego, zatem wykonanie robót w tym zakresie nie może stanowić rozbudowy wyciągu narciarskiego. Instalacja ta nie zasila istniejącego wyciągu, ale stanowi w ocenie tut organu samodzielną inwestycję. Organ przychylił się do stanowiska zawartego w wyroku NSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 1594/10 (LEX nr 1151940) "Rurociąg, który bierze swój początek w studzience i nie jest połączony z budynkiem mieszkalnym, jest samodzielnym obiektem budowlanym, niepołączonym funkcjonalnie z budynkiem. Rurociąg taki nie jest urządzeniem niezbędnym do korzystania z budynku mieszkalnego i przez to z nim związanym, lecz stanowi samodzielną budowlę, na której wykonanie konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę".

Wyjaśniono przy tym, że zgodnie z załącznikiem do ustawy Prawo budowlane do kategorii obiektów budowlanych należą "sieci, jak: elektroenergetyczne, telekomunikacyjne, gazowe, wodociągowe, kanalizacyjne oraz rurociągi przesyłowe". Powyższe skłania organ do wniosku, że instalacja elektryczna dla potrzeb oświetlenia i naśnieżania to inwestycja mieszcząca się zakresie pojęcia "sieć uzbrojenia terenu". Taka sieć stanowi budowlę liniową, o jakiej mowa w art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego. Takie zamierzenie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w wyroku NSA w Warszawie z dnia 15 lutego 2012 r. II OSK 2276/10 (LEX nr 1145578).

Odnośnie wykonanego "snowparku" organ odwoławczy podzielił stanowisko Powiatowego Inspektora, że jest to budowla ziemna zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. W realiach niniejszej sprawy wykonanie budowli ziemnej polegało na wykonaniu nasypu ziemnego o dł. 31,0 m i szer. ok. 3,60-5,20 m w obrębie działki nr [...] oraz nr [...] w P. Zgodnie z wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 16 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 731/07 LEX nr 487256: "Budowla ziemna oznacza budowlę, której podstawowym tworzywem jest ziemia. Budowla taka jest wykonana w gruncie lub z gruntu. Przykładem budowli ziemnej może być wykonany z ziemi wał, czy wykonany z ziemi kopiec. Budowla ziemna musi mieć charakter kubaturowy, być widoczna i istnieć w kategoriach obiektywnych. Niemożliwym jest uznanie za "budowlę ziemną" każdego przesunięcia i rozplantowania warstwy ziemi, zwłaszcza przesunięcia nie powodującego powstania widocznej budowli i nie mającego na celu w bliższej lub dalsze przyszłości wykonanie jakiegokolwiek obiektu budowlanego". Podobnie WSA w Bydgoszczy z dnia 27 października 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 963/11 (LEX nr 1110759) konstrukcje typu ziemnego są zaliczane do obiektów budowlanych, co wynika z definicji "budowli", zawartej art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego wymieniającej jako rodzaj budowli również "budowle ziemne.

W ocenie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wyjaśnienia wymagają natomiast pozostałe roboty ziemne, polegające na zmianie niwelety terenu i wykonaniu nasypów na długości całej trasy narciarskiej. Oceny wymaga fakt powiązania tych robót z ww. "snowparkiem". W przypadku bowiem potraktowania wszystkich robót ziemnych jako całości powiązanej z istniejącym "snowparkiem", właściwym będzie wdrożenie trybu właściwego dla wykonanej samowolnie budowli. W przypadku natomiast ustalenia, że zmiana ukształtowania terenu na trasie nie jest związana z budowlą ziemną "snowparkiem", to tak wykonane roboty nie podlegają reżimowi Prawa budowlanego.

Odnośnie odwodnienia terenu organ stwierdził, że kwestia ta wymaga wyjaśnienia. Z korespondencji pomiędzy inwestorem, a dyrektorem [...] Parku Narodowego (GPN) wynika, że odwodnienie stoku ma polegać na wykonaniu rowów odwadniających. Z lustracji terenowej przeprowadzonej przez pracowników [...] w dniu 12 października 2011 r. wynika, że "na trasie nartostrady wykonane zostały rowy odwadniające kierujące wody opadowe na teren zarządzany przez [...] ". Organ I instancji nie wyjaśnił sposobu odwodnienia w sposób jednoznaczny. W protokole kontroli dnia [...] 2011 r. nie wskazano, na czym odwodnienie polegało, nie wyjaśniono jak ma wyglądać docelowo. Organ wskazał na treść art. 29 ustawy z dnia 18 stycznia 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 Nr 145 z późn. zm.). Tym samym ocena w zakresie odwodnienia terenu pozwoli na ustalenie organu właściwego w tej kwestii.

Wątpliwości organu budziło także określenie działek, na których wykonano przedmiotowe roboty budowlane. Jak wynika z przedłożonego projektu budowlanego, instalacja elektryczna została wykonana na działkach nr ewid. nr nr [...] w P. Z kolei w sentencji zaskarżonej decyzji jako obszar robót budowlanych wskazano działki nr ewid. nr nr [...] w P. , z pominięciem działek nr ewid. nr nr [...] . Tym samym w toku ponownie prowadzonego postępowania należy w sposób jednoznaczny określić lokalizację wszystkich wykonanych inwestycji.

Wskazano, że oprócz zakazów określonych w art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie środowiska, ustawodawca w art. 15 ust. 3 ustawy upoważnił ministra właściwego do spraw środowiska do wydawania zezwoleń na odstępstwa od tych zakazów obowiązujących na terenie parków narodowych, jeżeli jest to uzasadnione realizacją jednego z celów określonych w tym przepisie, pod warunkiem przeprowadzenia przez inwestora działań kompensujących stratę wartości przyrodniczych danego obszaru. Zezwolenie na odstępstwo od zakazów, o których mowa w ust. 1, wydaje się, w drodze decyzji administracyjnej, na czas określony, nie dłuższy niż 5 lat. Przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane na terenie [....] Parku Narodowego. Zgodnie ze znajdującym się w aktach wypisem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy N. zatwierdzonego uchwałą Rady w N. nr XVIII/142/2004 z dnia 30 czerwca 2004 r. (Dz. Urz. Woj...... Nr 251 z 28 sierpnia 2004 r.), działki uznane przez PINB jako teren inwestycji znajdują się na następujących terenach (akta organu I. instancji, karty nr 228-231):

a) działki nr nr [....] w P. - teren 4.5aR/USz/PN - polany śródleśnie [....],[....] i [....] przeznaczone do obsługi sportów zimowych. W terenie tym adaptuje się istniejące wyciągi narciarskie z dopuszczeniem ich modernizacji oraz odtworzeniem nieistniejącego obecnie wyciągu na polanie [....] , przy czym wszelkie działania podlegają uzgodnieniu z dyrektorem [....] ,

b) działka nr [....] w P. - częściowo teren 4.5aR/USz/PN, częściowo teren 5.3ZL/ZN - lasy na terenie [....] - zagospodarowanie terenu w uzgodnieniu z dyrektorem GPN,

c) działka nr [....] w P. - częściowo teren 5.3ZL/ZN1 – tereny leśnie [....] objęte ochroną rezerwatową - zagospodarowanie terenu zgodnie z przepisami o utworzeniu [....] i planem ochrony parku, a częściowo teren 2.1 laUSz/PN - tereny urządzeń sportu i rekreacji - istniejąca na tym terenie trasa narciarska w P. - [....] do utrzymania i modernizacji, przy czym wszelkie działania podlegają uzgodnieniu z dyrektorem [....] ,

d) działka nr [....] w P. - częściowo teren 5.2ZL/ZN1, a częściowo teren 4.5bR/USz/PN - polany śródleśne - istniejąca trasa narciarska w P. - [....] do utrzymania, przy czym wszelkie działania podlegają uzgodnieniu z dyrektorem [....] .

Nadto, jak wynika z zaświadczenia Wójta Gminy N. (akta organu I. instancji, karta nr 281), roboty budowlane w zakresie instalacji elektrycznej dla potrzeb oświetlenia oraz naśnieżania, wykonane na działkach nr nr [....] w P. , są zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przy czym wszelkie działania na tych działkach wymagają uzgodnienia z dyrektorem [....].

Z powyższego wynika, iż w pewnym zakresie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zezwala na wykonywanie robót budowlanych na terenie [....] . Uprawnienie to dotyczy tzw. modernizacji wyciągów narciarskich, nie jest jednak jasne jak pojęcie to rozumieć. W ocenie organu odwoławczego tak niejasno sformułowany zapis planu winien być wyjaśniony z organem statuującym, tym bardziej, że wydaje się, iż zapis ten stoi w pewnej sprzeczności z ustawą o ochronie przyrody. Organ I instancji nie zajął żadnego stanowiska w tym zakresie. Zdaniem [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego należy:

1) w sposób jednoznaczny ustalić na jakich działkach wykonano roboty budowlane, ze szczególnym uwzględnieniem zasad ochrony obowiązujących na poszczególnych terenach(zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego);

2) ustalić co autor planu rozumie pod pojęciem modernizacji i skonfrontować zapis planu z regulacją zawartą w ustawie o ochronie przyrody;

3) ocenić, czy któreś z wykonanych w realiach niniejszej sprawy robót budowlanych można uznać za modernizację, wyjaśnioną zgodnie z zaleceniem z pkt 1.

To pozwoli na ocenę czy w realiach niniejszej sprawy możliwa jest legalizacja robót budowlanych wykonanych na terenie parku narodowego, a jeśli tak to w jakim zakresie.

Podano, że z art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z dnia 7 listopada 2008 r.) oraz wprost z treści art. 49 ust. 4a Prawa budowlanego wynika, iż istnieje możliwość wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach również w trybie postępowania legalizacyjnego, prowadzonego w myśl art. 48 i 49 Prawa budowlanego w przypadku obiektu zrealizowanego. Taka interpretacja znajduje uzasadnienie w wyroku NSA w Warszawie z dnia 3 lutego 2010 r. (sygn. II GSK 6/10, LEX nr 596980).

Podniesiono, że organ nadzoru budowlanego nakładając określone prawem budowlanym obowiązki winien je sformułować w taki sposób, by możliwe było ich późniejsze wyegzekwowanie. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji tego nie uczynił. Nakaz rozbiórki orzeczony przez PINB jest sformułowany ogólnikowo. W szczególności w sentencji skarżonej decyzji nie wyszczególniono elementów składających się na instalacje np. ilości słupów, hydrantów, fundamentów, długości rur, długości instalacji elektrycznej ze wskazaniem miejsca przyłączenia do źródła zasilania. Tym samym stwierdzono, że organ I instancji, nakładając na inwestora tak zakreślony nakaz rozbiórki, uchybił przepisom procedury administracyjnej, tj. art. 11 K.p.a. oraz 107 K.p.a.

Uchybienie w tym zakresie dotyczy również wydanego w dniu 12 grudnia 2011 r. postanowienia znak: [....] . Zdaniem organu odwoławczego obowiązki nałożone na inwestora w niniejszym postanowieniu sformułowane zostały nieprecyzyjnie, w szczególności nie określono jednoznacznie zakresu żądanych dokumentów, a także zakresu samowolnie wykonanych robót budowlanych i ich charakteru. Tym samym niejasne jest co ma podlegać uzgodnieniu z właściwymi organami i co ma rzeczywiście przedstawiać projekt budowlany. Nadto za niewłaściwe uznano odmowę przedłużenia terminu do przedłożenia żądanych ww. postanowieniem dokumentów. Termin określony w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego ma charakter procesowy, a nie materialny. Określenie niniejszego terminu ustawodawca pozostawił uznaniu organu i w tym zakresie organ dysponuje tzw. luzem decyzyjnym (wyrok NSA w Warszawie z dnia 14 stycznia2011 r. sygn. akt II OSK 28/10, LEXnr 953061). Ze względu na ww. procesowy charakter niniejszego terminu, może być on dowolnie przedłużany, jak i skracany (wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 listopada 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1323/10, LEX nr 759947). Podniesiono, że wyznaczenie terminu powinno być dokonane w taki sposób, aby inwestor miał obiektywną możliwość wypełnienia ciążących na nim obowiązków. W ocenie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zasadnym w niniejszej sytuacji było rozważenie przedłużenia ww. terminu. Mając na uwadze powyższe organ zobligowany był uchylić również postanowienie organu I instancji z dnia 12 grudnia 2011 r. znak: [....] .

Reasumując po przeanalizowaniu akt sprawy zgromadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdził, że organ I instancji niewłaściwie przeprowadził postępowanie wyjaśniające. W opinii organu odwoławczego materiał dowodowy nie został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący w świetle art. 7 i 77 K.p.a., które traktują o konieczności dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Na koniec organ zawarł wyraźne i dokładne wskazania dla organu I instancji jak należy prowadzić ponownie postępowanie w sprawie.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła Stowarzyszenie [....] . Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 16 oraz art. 107 § 1 i § 3 oraz art. 138 § 2 K.p.a., a także art. 109 § 1 i art. 10 § 1 w zw. z art. 140 K.p.a.;

2) naruszenie prawa materialnego, a to: art. 29 ust. 3, art. 33 ust. 1, art. 48 i art. 49 ust. 1 i 4a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, z późn. zm.) w związku z art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko Nr 199, poz. 1227, z późn. zm.) i w związku z art. 2 ust. 1 i ust. 8 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. Urz. 26 z 28.1.2012 r.) oraz w związku z art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP.

Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), w skrócie jako "P.p.s.a.", uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).

Analiza prawidłowości kontrolowanego postępowania administracyjnego prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie, bez wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności. Zarzuty zawarte w skardze są w dużej mierze zasadne i Sąd je podziela.

Podstawą orzekania w tej sprawie przez organy administracji był art. 49 ust. 3 w związku z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.). Zaskarżoną decyzją [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł kasacyjnej w sprawie i uchylił tak zaskarżoną decyzję nakazującą rozbiórkę, jak i postanowienie organu I. instancji z dnia 12 grudnia 2011 r. wstrzymujące roboty budowlane prowadzone na działkach nr nr [....] oraz nakładające na inwestora obowiązek przedłożenia określonych dokumentów w związku z postępowaniem zmierzającym za zalegalizowania wykonywanych robót budowlanych, które były objęte pozwoleniem na budowę, a którym to inwestor się nie legitymował.

Przede wszystkim należy stwierdzić, na co słusznie uwagę zwrócono w skardze, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 grudnia 2011 r., wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego było i jest niezaskarżalne odrębnym zażaleniem. Tym samym ewentualna możliwość wzruszenia tak wydanego postanowienia mogłaby nastąpić, gdy zostało on wyraźnie zaskarżone w odwołaniu od decyzji kończącej sprawę przed organem I. instancji. Wynika to wprost z art. 142 K.p.a. W ocenie Sądu z treści odwołania wniesionego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 listopada 2012 r. nakazującej inwestorowi rozbiórkę na jego koszt samowolnie rozbudowanej części wyciągu narciarskiego – nartostrady, wybudowanego snowparku wraz z instalacją oświetlenia nartostrady, jak również instalacją sztucznego zaśnieżania oraz odwodnienia, w ogóle nie znalazły się żadne zarzuty dotyczące ww. postanowienia. Wręcz przeciwnie inwestor wskazuje na potrzebę legalizacji wykonanych robót, ale zarzuca zbyt krótkie terminy wyznaczone przez organ do dołączenia do wniosku wymaganych dokumentów. Skoro tak, to zasadnie podnosi się w skardze niedopuszczalne rozszerzenie orzekania w sprawie także o niezaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora z dnia 5 grudnia 2011 r. Istotą sprawy jest nakazanie rozbiórki wykonanych przez inwestora robót budowlanych, opisywanych przez organy administracji, które to roboty, jak wskazuje organ I. instancji nie mogły być zalegalizowane wobec braku wykonania nałożonych na inwestora obowiązków wynikających z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, tj. 1) zaświadczenia wójta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z wymaganymi zaświadczeniami, uzgodnieniami i opiniami i 3) oświadczenia o posiadanych prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Oba organy zgadzają się z tym, że roboty budowlane zostały wykonane przez inwestora bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. W ocenie jednak organu odwoławczego pojęcie części wyciągu narciarskiego zostało przez organ I. instancji użyte nieprawidłowo, a to w związku z definicją wyciągu narciarskiego zawartą w § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla kolei linowych przeznaczonych do przewozu osób (Dz. U. z 2004 r. Nr 15, poz. 130). Istotnie, opisany przez organ I. instancji w zaskarżonej decyzji zakres wykonanych robót nie obejmował elementów wyciągu narciarskiego opisanego w ww. § 5 rozporządzenia w sprawie zasadniczych wymagań dla kolei linowych przeznaczonych do przewozu osób, ale ta okoliczność powinna być uwzględniona przez organ odwoławczy. Skoro organ I. instancji opisał wykonane roboty budowlane i zasadniczo także organ II. instancji stwierdził, że na tak wykonane roboty wymagane było pozwolenie na budowę, to uchylanie decyzji pierwszoinstancyjnej tylko dlatego, że uznano opisane decyzją z 5 listopada 2012 r. roboty jako część wyciągu narciarskiego – było niezasadne. Gdyby bowiem organ I. instancji wykonane przez inwestora roboty zakwalifikował tylko jako część wyciągu narciarskiego i to bez ich opisywania, to wówczas rozstrzygniecie kasacyjnej Wojewódzkiego Inspektora byłoby uzasadnione. W przypadku jednak, gdy roboty te zostały opisane, a błędem organu I. instancji było uznanie, że tak opisane roboty (wybudowanie snowparku, instalacji oświetlenia nartostrady, instalacji sztucznego zaśnieżania i odwodnienia) stanowią część wyciągu narciarskiego, to obowiązkiem organu odwoławczego było merytorycznie orzec, że roboty te – wymieniając je za organem I instancji - nie są częścią wyciągu narciarskiego. Sam przy tym organ odwoławczy trafnie nie zanegował, że na wyliczone roboty budowlane było wymagane pozwolenie na budowę. Prawdopodobnie organ I. instancji zakwalifikował tak wykonane roboty jako część wyciągu narciarskiego w znaczeniu potocznym, tzn. kwalifikując je jako wyciąg narciarski w znaczeniu pełnionych przez te budowle i urządzenia funkcji. Tym niemniej to uchybienie nie powinno uzasadniać uchylenia decyzji I. instancyjnej. Jak bowiem wynika z art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Uznanie, że wykonane roboty budowlane nie stanowiły części wyciągu narciarskiego nie wymagały prowadzenia postępowania dowodowego, ani dokonywania nowych i to istotnych ustaleń w stanie faktycznym sprawy.

W ocenie Sądu niezasadnie zwrócono uwagę na niezgodność pomiędzy kilkoma numerami działek objętych postępowaniem w tej sprawie, a numerami działek wymienionymi w przedstawionym przez inwestora projekcie budowlanych (dotyczy działek o numerach: [....] , które znalazły się w projekcie budowlanym, a które nie były objęte postępowaniem). Przede wszystkim należy stwierdzić, że organ I. instancji konsekwentnie prowadził postępowanie w sprawie co do wykonywanych przez inwestora robót budowlanych na działkach nr nr [....] , położonych w miejscowości P. , gmina N. w Wojewódzkie [....] To sam inwestor tylko w sporządzonym projekcie budowlanym wskazał na te dodatkowe numery działek i – co ma zasadnicze znaczenie w sprawie – postanowieniem z dnia 7 maja 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w sporządzonym projekcie budowlanym dotyczącym dużej ilości błędów. W postanowieniu tym, poza nałożonym obowiązkiem poprawnego opisania wykonywanych lub wykonanych robót wraz ze wskazaniem ich numerów działek, wyraźnie podkreślił organ I. instancji, że projekt budowlany powinien odnosić się co całego zamierzenia budowlanego objętego wymienionymi przez ten organ numerami działek (uzasadnienie postanowienia z 7 maja 2012 r., akta administracyjne organu I. instancji, karty nr 345-344). Tym samym obowiązek usunięcia wątpliwości co do numeracji działek obciążał samego inwestora, który mimo wyznaczonego terminu na usunięcie tych i innych wad projektu budowlanego wynoszącego ponad 4 miesiące – żadnych wad samego projektu nie usunął. Usunięcie znaczącej części tych wad nie wymagało żadnych uzgodnień lub zajmowania stanowisk przez inne organy administracji, i przykładem takiej wady była numeracja działek. Stąd w ocenie Sądu w sytuacji, w której przez okres ponad 4 miesięcy (14 maja 2012 – 30 września 2012) inwestor nie usuwa jakichkolwiek wad projektu budowlanego, już samo to mogło być podstawą do nakazania rozbiórki nielegalnie wykonanych robót budowlanych. Całkowicie niezasadnym jest obciążanie organu I. instancji brakiem usunięcia wad projektu budowlanego, skoro konsekwentnie przez cały okres postępowania w sprawie organ I. instancji przyjmował następujące numery działek: nr nr [....] .

W ocenie Sądu organ odwoławczy nietrafnie uznał, że wykonane roboty budowlane przez inwestora ("w pewnym zakresie", strona 6 uzasadnienia zaskarżonej decyzji wers nr 21 testu liczony od dołu, akta administracyjne organu II. instancji, karta nr 44) są zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy N. zatwierdzonym uchwałą Rady w N. nr XVIII/142/2004 z dnia 30 czerwca 2004 r. (Dz. Urz. Woj. ..... Nr 251 z 28 sierpnia 2004 r.). Działki uznane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jako teren inwestycji znajdują się na następujących terenach:

a) działki nr nr [....] teren 4.5aR/USz/PN - polany śródleśnie [....],[....] i [....] przeznaczone do obsługi sportów zimowych. W terenie tym adaptuje się istniejące wyciągi narciarskie z dopuszczeniem ich modernizacji oraz odtworzeniem nieistniejącego obecnie wyciągu na polanie [....] , przy czym wszelkie działania podlegają uzgodnieniu z dyrektorem [....] Parku Narodowego;

b) działka nr [....] - częściowo teren 4.5aR/USz/PN, częściowo teren 5.3ZL/ZN - lasy na terenie [....] Parku Narodowego - zagospodarowanie terenu w uzgodnieniu z dyrektorem [....] Parku Narodowego;

c) działka nr [....] - częściowo teren 5.3ZL/ZN1 – tereny leśnie [....] Parku Narodowego objęte ochroną rezerwatową - zagospodarowanie terenu zgodnie z przepisami o utworzeniu [....] Parku Narodowego i planem ochrony parku, a częściowo teren 2.1 laUSz/PN - tereny urządzeń sportu i rekreacji - istniejąca na tym terenie trasa narciarska w P. - [....] do utrzymania i modernizacji, przy czym wszelkie działania podlegają uzgodnieniu z dyrektorem [....] Parku Narodowego;

d) działka nr [....] - częściowo teren 5.2ZL/ZN1, a częściowo teren4.5bR/USz/PN - polany śródleśne - istniejąca trasa narciarska w P. do utrzymania, przy czym wszelkie działania podlegają uzgodnieniu z dyrektorem [....] Parku Narodowego.

Wszystkie ww. działki znajdują się w terenach, w których jakiekolwiek zagospodarowanie wymaga zgody dyrektora [....] Parku Narodowego. Sąd w tej sprawie nie ocenia legalności planu miejscowego, ale zobowiązany jest zbadać, czy przesłanka zgodności realizowanych lub zrealizowanych robót z planem miejscowym została spełniona. Z samego zaświadczenia Wójta także wynika, że jakiekolwiek prace wymagały zgody dyrektora Parku Narodowego. Skoro takie zgody nie ma i – jak wynika z akt sprawy – to sam dyrektor Parku Narodowego usilnie starał się zapobiec realizacji robót zgłaszając, po uprzedniej wymianie korespondencji z inwestorem, stosowne zawiadomienie do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, to nie można stwierdzić, że tak wykonane roboty mogłyby być przynajmniej w jakimś zakresie zgodne z planem miejscowym. Ta zgodność z planem miejscowym nie dotyczy tylko przeznaczenia terenu, ale także spełnienia pozostałych warunków, a takim jest w tej sprawie uzyskanie zgody dyrektora Parku Narodowego. Brak uzyskania takiej zgody uniemożliwia uznanie za zgodne z planem miejscowym wykonanie robót na ww. działkach. Podnoszona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji kwestia wykładni autentycznej Rady Gminy w N. co do tego, co ten organ planistyczny miał na myśli w zakresie modernizacji i konfrontowanie tego z ustawą o ochronie przyrody nie mają znaczenia w sprawie. Kwestię braku zgody dyrektora Parku Narodowego można było ustalić na podstawie akt sprawy, a jeżeli nadto Wojewódzki Inspektor miałby co do tego jakieś wątpliwości, to sam mógł zapytać dyrektora Parku o to, czy udzielił lub udzieli takiej zgody.

Sąd natomiast w pełni przychyla się do stanowiska [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego co do dopuszczalności domagania się i to nawet po zrealizowaniu robót budowlanych wymagających uprzedniego pozwolenia na budowę, decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na daną inwestycję. W tym zakresie uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest trafne i Sąd nie podziela zarzutów skargi. Niewątpliwie tak jest, że w przypadku wymaganej przepisami prawa decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody, taka decyzja winna być wydawana przed realizacją danej inwestycji.

Jeżeli jednak inwestycja już została zrealizowana, a ustawodawca dopuszcza możliwość jej zalegalizowania (a wiec nie nakazywania rozbiórki), to nie można ustawowej dopuszczalności legalizowania ograniczyć tylko do tych inwestycji, co do których nie była wymaga uprzednio decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Skoro takiego odróżnienia nie wprowadza sam ustawodawca, to tym bardziej nie mogą go arbitralnie wprowadzać organy administracji. Przyjęcie stanowiska strony skarżącej doprowadziłoby do zróżnicowania prawnej pozycji inwestorów w zależności od tego, czy organy administracji zakwalifikowały daną inwestycję do oddziałującą w określonym zakresie na środowisko. Inwestycje wykonane bez pozwolenia na budowę w przypadku, gdy nie zostały objęte obowiązkiem uprzedniego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody, mogłyby być legalizowane, a inwestycje objęte takim obowiązkiem – nie mogą być legalizowane i to bez ustalania, w jaki sposób ingerują one rzeczywiście w środowisko.

W ocenie Sądu strona skarżąca niezasadnie uznaje, że w razie dopuszczalności legalizowania inwestycji, co do realizacji której wymagana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody, to zawsze inwestor zalegalizuje tak wykonane roboty budowlane. To błędny wniosek. Po wykonaniu inwestycji zakres jej ingerencji w środowisko jest obiektywny i dający się precyzyjnie określić. Nie jest to już etap pewnej prognozy, jaki zawsze towarzyszy ocenie "przyszłej i niezrealizowanej" inwestycji, ale etap badania tego wpływu w związku z już istniejącą inwestycją. Tym samym można już precyzyjnie określić zakres ingerencji w środowisko i w razie uznania, że taka ingerencja jest oraz narusza obowiązujące przepisy – jak najbardziej może do doprowadzić do nakazu rozbiórki inwestycji lub chociażby obowiązku dokonania w niej zmian. Powoływane w skardze dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nie zostały naruszone taką wykładnią.

Wady wytknięte przez organ odwoławczy w zakresie ustalenia kręgu stron także nie mogły uzasadniać uchylenia zaskarżonej decyzji organu I. instancji. Okoliczność, że w projekcie budowlanym inwestor wskazuje na jedną z działek nie objętą tą sprawą (działka nr.....) i w związku z tym czynienie zarzutu organowi I. instancji co do braku wyjaśnienia i braku uznania za stronę właścicieli tej działki – jest niezasadny. Organ I. instancji nie prowadził postępowania co do realizacji robót na działce nr [....] , a ponadto jak już zostało to wyjaśnione, właśnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał postanowieniem z dnia 7 maja 2012 r. inwestora do usunięcia wad projektu budowlanego obejmującego także precyzyjnego "trzymania się" działek objętych tą sprawą.

Co do dalszego występowania w sprawie Spółki [....] S.A., to zasadnie wskazał organ odwoławczy na przeniesienie uprawnień właścicielskich co do kilku działek na rzecz inwestora, ale w związku z tym zawiadomienie o sprawie kierowane nadal ww. Spółki mimo że niezasadne, nie stanowiło istotnej wady postępowania przed organem I. instancji.

Sąd także nie podziela zarzutu co do błędnego określenia nakazu rozbiórki poprzez zbyt dużą ogólnikowość zakresu rozbiórki. Kwestie stopnia ogólnikowości lub szczegółowości zawsze należy odnosić do konkretnej sprawy. Skoro w tej sprawie organ I. instancji wyraźnie wymienił numery działek i wskazał jakie instalacje i jakie roboty budowlane na nich wykonano nakazując ich rozbiórkę, to w tej konkretnej sprawie było to na tyle wystarczające, że ani inwestor, ani inne strony nie miały wątpliwości co do tego, jaki jest zakres rozbiórki. Domaganie się precyzyjnego podania np. długości kabla energetycznego do usunięcia nie jest w tej sprawie konieczne. W istocie, żeby taką długość podać, sam inwestor musiałby taki kabel odkopać, a Powiatowy Inspektor go zmierzyć. Czy wówczas należałoby go ponownie zakopywać ten kabel celem wydania nakazu jego usunięcia? Sąd nie neguje prawidłowej zasady nakazującej podawanie precyzyjne zakresu robót przeznaczanych do rozbiórki. Tym niemniej w okolicznościach konkretnych sprawy stopień tego skonkretyzowania może być różny. Skoro, jak wynika to ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, na terenach objętych tą sprawą nie ma innych tożsamych inwestycji niż wskazano to w tej sprawie w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, to dopuszczalnym było także nakazanie rozbiórki np. instalacji oświetlenia na konkretnie podanych numerach działek.

Sąd także nie uważa, żeby w okolicznościach tej sprawy brak przedłożenia terminu inwestorowi co do uzupełnienia dokumentacji celem zalegalizowania był niezasadny i pozbawiał inwestora prawa do legalizacji. Zawarty w tym zakresie wywody skargi są jak najbardziej zasadne.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego już postanowieniem z dnia 12 grudnia 2011 r. nałożył na inwestora obowiązek spełnienia warunków wymaganych do legalizacji wykonanych robót i zakreślił termin 15 marca 2012 r. Następnie postanowieniem z dnia 7 maja 2012 r. wezwał do usunięcia wad i zakreślił nowy termin na dzień 30 września 2012 r., a decyzja o nakazie rozbiórki zapadła przed organem I. instancji w dniu 5 listopada 2012 r. W sumie inwestor miał okres 11 miesięcy na zgromadzenie dokumentów. Okoliczność, że inwestor w dniu 2 marca 2012 r. zwrócił się o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody, po czym w związku z brakiem uzupełnienia wniosku podanie to pozostawiono bez rozpoznania i ponownie w dniu 28 września 2012 r. inwestor złożył, jak wynika z akt sprawy, identyczny wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jak wniosek z 2 marca 2012 r. – nie oznaczało obowiązku przedłużania terminu w postępowaniu w sprawie legalizacji.

Skoro co do zasady w trakcie postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej ma okres 2 miesięcy na wydanie decyzji i w razie braku dołączenia wymaganych pozwoleń od innych organów, nie ma przeszkód przed odmową udzielenia pozwolenia budowlanego, to niezasadna jest wykładnia stawiająca inwestora będącego sprawcą samowoli budowlanej w znacząco korzystniejszej sytuacji. Taką korzystniejszą sytuacją byłoby co do zasady – jak chce tego organ odwoławczy – każdorazowe przedłużanie terminu załatwiania sprawy na wniosek inwestora samowoli budowlanej.

Legalizacja samowoli budowlanej jest wyjątkiem od zasady jej rozbiórki i to sam inwestor, który takiej samowoli się dopuścił – a z akt sprawy wynika, że jeszcze przed etapem układania kabli energetycznych, wodociągu, prac ziemnych był on kilkakrotnie informowany przez dyrektora Parku Narodowego o naruszaniu prawa – winien w sposób nie budzący wątpliwości podjąć starania celem szybkiego zgromadzenia wymaganych dokumentów tak, aby nie było nawet pozorów dopuszczalności takiej wykładni prawa, że to inwestor nielegalnie realizujący inwestycję może korzystać z jakikolwiek korzyści niedostępnych legalnemu inwestorowi. Taką korzyścią może być ciągłe przedłużanie terminu do doniesienia przez inwestora brakujących dokumentów, a w międzyczasie taki inwestor korzysta z danej inwestycji, która mu np. przynosi dochody. Taki stan faktyczny wynika z akt tej sprawy.

Oczywiście możliwe są sytuacje przedłużania terminów dla stron w toku postępowania, ale muszą one wynikać z obiektywnych i niezawinionych przez inwestora okoliczności. W przypadku postępowania zmierzającego do legalizacji wykonanych robót budowlanych to przede wszystkim w interesie samego inwestora jest podjęcie takich czynności, aby dane prace można było zalegalizować. Wszak nie ma obowiązku legalizacji inwestycji zrealizowanej bez pozwolenia na budowę, jeżeli inwestor nie wykazuje należytego zaangażowania w postępowanie legalizacyjne i nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa.

Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Wykazane bowiem naruszenia prawa mają charakter naruszenia przepisów procedury administracyjnej mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stanowi to przesłankę uchylenia decyzji określoną w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. ponownie prowadząc postępowanie organ odwoławczy powinien uwzględnić wskazówki zawarte w uzasadnieniu tego wyroku i na tej podstawie wydać akt administracyjny. Nie pozbawia to obowiązku organu odwoławczego do dokonania ustalenia stanu faktycznego sprawy i jeżeli te ustalenia będą inne niż przyjęte w dotychczas rozpoznawanej sprawie – wydania aktu administracyjnego na podstawie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. Koszty obejmują zwrot kwoty uiszczonego wpisu.