Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2778/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 27 ust. 3, par. 9 ust. 6
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 21
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. w M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi, wniesionej przez G. Sp. z o.o. w M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Nr [...] z dnia [...] października 2013r., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. w sprawie odmowy płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...].05.2012r. G. Sp. z o.o. w M. (dalej: Spółka, Skarżąca) wystąpiła z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012, do pakietu 8 ochrona gleb i wód, wariant 8.2.1. – międzyplon ozimy. Do wniosku dołączono załączniki graficzne.

Pismem z dnia 12.07. 2012r. Kierownik BP ARiMR wezwał pana K. T.– reprezentującego Spółkę – do złożenia wyjaśnień.

W dniu 22.08. 2012r złożył on korektę wniosku wraz z deklaracją pakietów rolnośrodowiskowych, planem działalności rolnośrodowiskowej na lata 2010-2015 oraz na lata 2012-2017 i rejestrem działalności rolnośrodowiskowej.

W dniach [...].10.2012r – [...].11.2012r. w gospodarstwie spółki przeprowadzono kontrolę, podczas której stwierdzono m.inn. na działce rolnej T nieprawidłowość, a mianowicie zastosowano kod W15 oznaczający, że nie stwierdzono deklarowanej uprawy w międzyplonie, stwierdzona uprawa należy do niższej grupy płatności. Spółka zadeklarowała w międzyplonie ozimym uprawę żyta ozimego, natomiast inspektorzy terenowi stwierdzili uprawę gorczycy białej.

Pismem z dnia 21.05. 2013r. organ poinformował Spółkę o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, co spowodowało złożenie przez nią w dniu 28.05. 2013r. pisma.

Kierownik BP ARiMR w dniu [...].05.2013r. wydał decyzję nr [...] odmawiającą Spółce przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012.

Jako podstawę wskazał przepis § 27 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,,Program rolnośrodowiskowy’’ objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009r., nr 40, poz. 329 z póżn. zm., dalej rozporządzenie rolnośrodowiskowe).

W wyniku wniesionego przez Spółkę odwołania, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W., decyzją z dnia [...]. 10. 2013r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor zacytował stosowne przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego, tj. § 2, § 4 ust.1,2,3 a także wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Podkreślił, iż zgodnie ze wskazanym załącznikiem wymogami dla wariantu 8.2. Międzyplon ozimy, który realizowany jest przez Wnioskodawczynię, jest (miedzy innymi) : 1) wykonanie po zbiorze plonu głównego siewu roślin ozimych jako międzyplonu ozimego do dnia 30 wrzesnia. Nadto organ wskazał, że zgodnie z § 9 ust. 6 tegoż rozporządzenia, w przypadku pakietu ochrona gleb i wód (§ 4 ust. 1 pkt 8) płatność rolnosrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako grunty orne, na których po plonie głównym są uprawiane rośliny: 2) ozime jako międzyplon ozimy – w przypadku wariantu drugiego (międzyplon ozimy).

Zgodnie z § 27 ust.3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego jeżeli ponownie zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach tego samego wariantu, płatność rolnosrodowiskowa nie przysługuje temu rolnikowi w danym roku i w roku następnym, w części dotyczącej tego wariantu.

W niniejszej sprawie, niespełnienie przez rolnika wymogu określonego w załączniku 3 dla wariantu 8.2. i wynikającego z § 6 pkt 2 rozporządzenia, stwierdzone zostało po raz pierwszy w czasie kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie w dniu [...].11.2011r, podczas której – mimo deklaracji – na działkach rolnych N oraz R nie stwierdzono wykonania siewu rośliny ozimej jako poplonu ozimego.

Organ podkreślił, że Spółka podjęła się prowadzenia działalności rolnośrodowiskowej w ramach realizacji wariantu 8.2.1 tj. w zakresie ochrona gleb i wód, międzyplon ozimy, a więc realizując podjęte zobowiązanie winna była dokonać , po zbiorze plonu głównego, siewu rośliny ozimej.

Dyrektor, reasumując, wskazał, że w roku 2012 stwierdzono ponownie uchybienie w przestrzeganiu wymogow w ramach tego samego wariantu, zatem płatność nie przysługuje w danym roku, tj. 2012 i w roku następnym tj. 2013. W takiej sytuacji organ nie oblicza procentowego uchybienia i ma obowiązek odmówić płatności.

Organ podniósł, że podczas kontroli na miejscu na działce rolnej T o pow. 0,20 ha nie stwierdzono deklarowanej uprawy w międzyplonie (żyta ozimego), a stwierdzona uprawa (gorczycy białej) należy do niższej grupy płatności. To ,że gorczyca biała jest rośliną poplonową nie ma tu znaczenia, bowiem nie należy ona do gatunków roślin ozimych. Ponadto istotne jest, zdaniem organu, iż w decyzji Kierownika BP ARiMR w G. z dnia [...].02.2012r. znalazła się informacja, iż w przypadku powtórzenia się nieprawidłowości w kolejnym roku w ramach danego wariantu płatność w ramach tego wariantu nie zostanie przyznana. Tak więc, strona miała świadomość obowiązków jakie na niej spoczywają oraz konsekwencji nierealizowania działalności rolnośrodowiskowej zgodnie z planem.

W skardze na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...].10. 2013r. Spółka (dalej: Skarżąca) wnosiła o jej uchylenie i uchylenie decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie art. 6, 8 k.p.a. polegające na przeprowadzeniu postępowania niezgodnie z zasadami określonymi w tych przepisach,

2. naruszenie art. 10 k.p.a. polegające na nieumożliwieniu skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w postępowaniu w II instancji,

3. naruszenie art. 7 k.p.a. prowadzące do błędu w ustaleniach stanu faktycznego przyjętych za podstawę decyzji i mających wpływ na jej treść, polegającego na przyjęciu, że rolnik nie spełnił wymogu określonego w rozporządzeniu dla wariantu 8.2. – międzyplon ozimy, a mianowicie nie wykonał po zbiorze plonu głównego siewu rośliny ozimej jako międzyp0lonu ozimego, do czego był zobowiązany, podczas gdy według raportu z czynności kontrolnych wszystkie wymogi w ramach wariantu zostały spełnione, a ponadto z ustaleń kontroli wynika, że na obszarze 167,71 ha spośród zadeklarowanych 167,91 ha skarżący dokonał siewu rośliny ozimej jako międzyplonu ozimego zgodnie z deklaracją, a na pozostałym obszarze dokonał siewu innej rośliny poplonowej,

4. naruszenie art. 58 i art. 57 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1122/2009 polegające na jego niezastosowaniu, podczas gdy uchybienie przypisane skarżącemu polegało na zawyżeniu zadeklarowanego obszaru upraw, tak wiec obniżenie płatności powinno być rozpatrywane na podstawie tego przepisu,

5. naruszenie § 27 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,,Program rolnośrodowiskowy’’ objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że stosuje się ten przepis w przypadku ponownego stwierdzenia niezgodności polegającej na zawyżeniu zadeklarowanego obszaru upraw, podczas gdy wykładnia tego przepisu wskazuje, że ma on zastosowanie tylko w przypadku ponownego wystąpienia jednego ze szczegółowych uchybień dotyczących płatności rolnośrodowiskowych określonych w załączniku nr 7 do tego rozporządzenia, a ponadto przez jego zastosowanie pomimo tego, że jest to przepis aktu prawnego niższego rzędu względem rozporządzenia nr 1122/2009, które określa zasady postepowania w przypadku zawyżenia zadeklarowanego obszaru upraw,

6. nierozpatrzenie przez organ odwoławczy postawionego w odwołaniu zarzutu dotyczącego wystąpienia nadwyżki zasiewu żyta ozimego na niektórych działkach, z powodu której łączny obszar zasiewu żyta ozimego przekracza zasiew zadeklarowany.

Rozwijając powyższe zarzuty w motywach skargi, Skarżąca podkreśliła, że na obszarze 167,71 ha spośród zadeklarowanych 167,91, dokonała siewu rośliny ozimej jako międzyplonu ozimego zgodnie z deklaracją, natomiast na obszarze 0,2 ha dokonano siewu gorczycy białej zamiast zadeklarowanego żyta ozimego. Zauważyła, iż gorczyca biała jest również roślina poplonową. Wskazała, iż w sytuacji, w której dokonała siewu rośliny zgodnej z wnioskiem na obszarze równym 99,88% obszaru zadeklarowanego, nie można mówić o tym, ze nie wykonała po zbiorze plonu głównego siewu rośliny ozimej. Takie uchybienie , jej zdaniem, powinno być uznane ewentualnie jako zawyżenie zadeklarowanej powierzchni upraw i jako takie, rozpatrywane na podstawie art. 58 w zw. Z art. 57 rozporządzenia nr 1122/2009. W niniejszej sprawie, różnica między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym wynosiła mniej niż 3 % (faktycznie wynosiła 0,12 %), wiec na podstawie art. 57 ust. 3 wskazanego powyżej rozporządzenia, płatność powinna zostać przyznana na podstawie obszaru stwierdzonego, tj. 167,71 ha.

Ponadto Skarżąca stwierdziła, iż zastosowanie ust. 3 art. 57 rozporządzenia MRiRW może mieć miejsce tylko w przypadku zaistnienia ponownie jednego ze szczególnych uchybień właściwych dla płatności rolnośrodowiskowych i określonych w załączniku nr 7 do tego rozporządzenia.

Zgodnie z tym załącznikiem, procentowe zmniejszenie płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 8.2. Międzyplon ozimy następuje w przypadku zaistnienia jednego z poniższych uchybień:

1. brak siewu roślin poplonowych – 100%

2. wznowienie zabiegów agrotechnicznych przed dniem 1 marca – 50%

3. zastosowanie ścieków i osadów ściekowych na międzyplon – 100%

4. nieprzyoranie międzyplonu (nie dotyczy systemu bezorkowego) -20%

5. stosowanie pod międzyplon nawozów innych niż naturalne-100%

6. spasanie w terminie innym niż w okresie wiosny 20%.

Ponadto Spółka podniosła, iż pierwszeństwo w sprawie powinny mieć przepisy rozporządzenia unijnego nr 1122/2009, a sankcje przewidziane w § 27 ust. 3 rozporządzenia krajowego powinny być stosowane tylko w przypadku wystąpienia naruszeń określonych w tym rozporządzeniu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sadów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądow administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., dalej: ,,p.p.s.a’’), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postepowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postepowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie, albo tez przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a– c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 z póżn. zm., dalej ,,p.p.s.a’’). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 165 k.p.a. lub w innych przepisach, np. art. 247 § 1 o.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Na wstępie Sąd przypomina, że warunki przyznawania płatności rolnośrodowiskowej uregulowane są w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,,Program rolnośrodowiskowy’’ objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009r., nr 33, poz. 262 z póżn. zm.,). Zostało ono wydane na mocy delegacji zawartej w ustawie z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007r., Nr 64, poz. 427 z póżn. zm). Zgodnie z przepisem art. 21 tej ustawy, organ administracji publicznej , m.inn.,udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, zapewnia stronom , na ich żadanie, czynny udział w każdym stadium postepowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Tak więc zarzut z pkt 2 skargi Sąd uznaje za niezasadny.

Także zarzut naruszenia art. 6, 7, 8 k.p.a. nie znajduje potwierdzenia w aktach niniejszej sprawy. Stan faktyczny został, zdaniem WSA, ustalony prawidłowo na podstawie raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz innych dowodów zgromadzonych w sprawie. Prawidłowo instancja odwoławcza przeprowadziła postepowanie.

Zgodnie z § 27 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego jeżeli ponownie zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach tego samego wariantu, płatność rolnośrodowiskowa nie przysługuje temu rolnikowi w danym roku i w roku następnym, w części dotyczącej tego wariantu.

W niniejszej sprawie Skarżąca wybrała Wariant 8.2.1. Ochrona gleb, wód, międzyplon ozimy. We wniosku zadeklarowała powierzchnię działek rolnych łącznie 167,91. Podczas kontroli na miejscu, przeprowadzonej w dniu [...]. 10. 2012r. stwierdzono, że na działce rolnej T , o powierzchni 0,20 ha, zamiast międzyplonu ozimego ( deklaracja: żyto ozime), znajduje się gorczyca biała. Roślina ta nie kwalifikuje się do przyznania płatności w tym wariancie, a w wariancie 8.3. międzyplon ścierniskowy. W poprzednim roku realizacji programu rolnośrodowiskowego – w 2011 – w wyniku kontroli , także stwierdzono na dwóch działkach rolnych N i R, deklarowanych do tego samego wariantu 8.2 ,brak poplonu.

Zasadnie więc organ przyjął, że w niniejszej sprawie nastąpiła ponowna nieprawidłowość w ramach tego samego wariantu i dlatego – na podstawie przepisu § 27 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego- odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej w roku 2012 dla całego gospodarstwa. W ramach wariantu 8.2. Skarżąca miała obowiązek wsiania rośliny ozimej, gdyż jest to międzyplon ozimy; wsianie jakiejkolwiek rośliny poplonowej nie spełnia obowiązku wskazanego w przepisach. Zgodnie z § 9 ust. 6 rozporządzenia w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako grunty orne, na których po plonie głównym są uprawiane rośliny: 2. Ozime jako międzyplon ozimy – w przypadku wariantu drugiego.

Nie ma tu także znaczenia podnoszony przez Skarżącą fakt nadwyżki zasiania żyta ozimego na niektórych działkach.

Odnośnie zarzutu braku zastosowania wskazanych w skardze przepisów unijnego rozporządzenia nr 1122/2009, to nie ma ono w niniejszej sprawie zastosowania. Stwierdzone po raz drugi to samo uchybienie w ramach tego samego wariantu powoduje, iż prawidłowo organ zastosował przepis § 27 krajowego rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.