Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 226/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Odpady
Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 92a ust. 1 i ust. 11, art. 92c ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi E. GmbH na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] lutego 2022 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia na E GmbH (RFN), kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł.

W podstawie prawnej tej decyzji, w zakresie zastosowania kary administracyjnej, organ wskazał art. 4 pkt 22 lit. c, lit. r i i lit. v, art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. f, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92a ust. 1, ust. 11 pkt 2 i pkt 6, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r.

o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm.; dalej jako u.t.d.) w zw. z lp. 4.5. załącznika nr 3 do tej ustawy oraz art. 1 ust. 2 lit. a, art. 2 pkt 35 oraz art. 3 i art. 18 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U. L 190 z dnia 12 lipca 2006 r., s. 1; dalej jako rozporządzenie nr 1013/2006), a także art. 1, art. 3 ust. 3 i ust. 4 i art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1792).

1.1. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy wskazując, że [...] kwietnia 2022 r. na byłym Drogowym Przejściu Granicznym funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili kontrolę ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą nr rej. [...] w zakresie wykonywanego transportu drogowego. Kierujący pojazdem S.G. przedstawił do kontroli m.in. załącznik nr VII - informacja dołączona do przemieszczanych odpadów, dowód dostawy, pokwitowanie odbioru, CMR nr [...], dowody rejestracyjne środka przewozowego oraz wypis z licencji nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy wydanej przewoźnikowi – spółce jawnej R.

Zgodnie z dokumentami okazanymi przez kierowcę, transport odpadów odbywał się w oparciu o procedurę, o której mowa w art. 18 rozporządzenia nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, tj. na podstawie dokumentu określonego w załączniku VII do ww. rozporządzenia. Podmiotem, który zorganizował przemieszczanie odpadów była firma E GmbH z Niemiec, a odbiorcą G Spółka z o.o.. Jako instalację odzysku wskazano firmę G.

Przedmiotem wwozu były odpady sklasyfikowane pod kodem B1010 (odpady metali i stopów metali w postaci metalicznej, nierozproszonej) załącznika III do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 oraz pod kodem 19 12 02 (metale żelazne) wykazu odpadów.

1.2. Podczas kontroli (oględzin towaru dokonano wraz z inspektorami Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska Delegatura) stwierdzono naczepę załadowaną w całości. W trakcie oględzin w przewożonym ładunku stwierdzono mieszaninę odpadów m.in. skorodowane sprężyny w otulinach, odpady tekstylne. W związku z podejrzeniem, że przewożony towar jest niezgodny z przedstawionym załącznikiem VII, po dokonaniu oględzin skierowano pojazd na parking na byłym TTOC, w celu sporządzenia dokumentacji i przeprowadzenia dalszych czynności. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wydał ocenę przewożonego towaru i stwierdził, że charakter przewożonych odpadów jednoznacznie wskazuje na mieszaninę odpadów, tj. m.in. odpady metali (skorodowane sprężyny materaców), odpady tekstylne (flizelina), odpady papieru. Wskazany w załączniku VII proces odzysku R12 nie jest właściwy do odzysku odpadów metali żelaznych.

Z przeprowadzonej kontroli, funkcjonariusze SCS sporządzili protokół kontroli z dnia [...] czerwca 2020 r., w którym wykazano na naruszenie polegające na wwozie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odpadów innych, niż wykazanych w przedłożonym do kontroli załączniku VII, tj. naruszenie przepisów art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z l.p. 4.5 załącznika nr 3 do ustawy.

Pismem z dnia [...] lipca 2020 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska poinformował, że powiadomił właściwy urząd kraju wysyłki (N mbH) o nielegalnym przemieszczaniu odpadów z Niemiec do Polski. Organy uzgodniły, że powrotny wywóz odpadów do Niemiec odbędzie się w drodze uproszczonego zgłoszenia.

1.3. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego wszczął z urzędu postępowanie administracyjne wobec firmy E GmbH z Niemiec, w związku z wykonanym przewozem drogowym odpadów bez wymaganego zezwolenia. Ponadto w zawiadomieniu organ poinformował stronę o możliwości wykazania okoliczności wynikających z art. 92c ustawy o transporcie drogowym, zwalniających podmiot z odpowiedzialności za ujawnione naruszenie. Zawiadomienie doręczono stronie w dniu 31 sierpnia 2020 r.

Po wypowiedzeniu się pełnomocnika strony Naczelnik Urzędu Celno- Skarbowego w dniu [...] grudnia 2020 r. wydał decyzję, w której nałożył na firmę E GmbH karę pieniężną w kwocie 12.000,00 zł za wwóz na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odpadów bez wymaganego zezwolenia. Decyzję doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 10 grudnia 2020 r.

1.4. Od tej decyzji pełnomocnik skarżącej złożył w terminie odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania i zarzucając jej:

1) naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,

2) naruszenie art. 7 i art. 80 k.p.a. przez błędną ocenę całokształtu materiału dowodowego zebranego i błędną kwalifikację materialną,

3) naruszenie art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez zaniechanie wyjaśnienia podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji, pominięcia dowodów wnioskowanych przez stronę oraz niewskazanie przyczyn, które uzasadniałyby wymierzenie kary pieniężnej w maksymalnej wysokości.

Wobec powyższego strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości

i umorzenie w całości postępowania w sprawie przed organem I instancji, ewentualnie

o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie orzeczenia kary i wymierzenie stronie kary

w najniższym możliwym wymiarze.

1.5. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej opisaną wyżej decyzją z dnia [...] lutego 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając stanowisko organu I instancji.

Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika strony DIAS podkreślił, że przepisy rozporządzenia nr 1013/2006 znajdują zastosowanie do przemieszczania odpadów pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej, na terytorium Wspólnoty lub z tranzytem przez państwa trzecie przywożonych na terytorium Wspólnoty z państw trzecich, wywożonych ze Wspólnoty do państw trzecich i przewożonych w ramach tranzytu przez terytorium Wspólnoty, na trasie z oraz do państw trzecich. Przemieszczenie odpadów może odbywać się tylko na warunkach określonych w tym rozporządzeniu. W zależności od rodzaju przemieszczanych odpadów ich przewóz może być wykonywany na podstawie załącznika VII do rozporządzenia nr 1013/2006, jeżeli znajdują się one na tzw. zielonej liście, albo dopiero po uzyskaniu odpowiednich dokumentów niezbędnych do dokonania przewozu danych odpadów, o których mowa w art. 3 ust. 1 i art. 4 rozporządzenia.

Spółka E GmbH zobowiązana była dokonać zgłoszenia:

a) dokumentu zgłoszeniowego określonego w załączniku IA; oraz

b) dokumentu przesyłania określonego w załączniku IB.

1.6. Dalej organ wskazał, że w świetle art. 50 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006, państwa członkowskie ustanawiają przepisy przewidujące sankcje za naruszanie przepisów niniejszego rozporządzenia oraz podejmują wszelkie niezbędne środki, by zapewnić ich stosowanie i wykrywanie ich, a także sankcji za nielegalne przemieszczenia. Podstawową regulację prawną w tym zakresie, dotyczącą podejmowania i wykonywania transportu drogowego (krajowego i międzynarodowego) oraz niezarobkowego przewozu drogowego (krajowego i międzynarodowego) stanowi ustawa o transporcie drogowym, która określa, między innymi, zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy). Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. c i lit. r u.t.d., użyte w ustawie obowiązki lub warunki przewozu drogowego wynikają z przepisów rozporządzenia nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów oraz ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

Przepisy art. 92a u.t.d. regulują odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy, jak również innych podmiotów wykonujących inne czynności związane z przewozem drogowym. Pod pojęciem każdej innej osoby wykonującej inne czynności związane z przewozem drogowym należy, zgodnie z art. 92a ust. 11 u.t.d., rozumieć w szczególności: spedytora, nadawcę, odbiorcę, podmiot wykonujący czynności ładunkowe, organizatora wycieczki, organizatora transportu, operatora publicznego transportu zbiorowego.

Katalog podmiotów zawarty w art. 92a ust. 11 u.t.d. nie ma charakteru katalogu zamkniętego, co oznacza, że odpowiedzialność za naruszenia warunków lub obowiązków przewozu drogowego może dotyczyć również innego podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym niż wymieniony w art. 92a ust. 11 u.t.d.

W świetle art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych (ust. 3). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy u.t.d. Natomiast zgodnie z zapisem Ip. 4.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wwóz odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia sankcjonowany jest karą pieniężną w wysokości 12.000 złotych.

1.7. Zdaniem organu nie budzi wątpliwości, że podmiotem organizującym przemieszczanie odpadów była firma E GmbH co wynika wprost z zapisu w polu nr 1 (osoba, która zorganizowała przemieszczenie) załącznika VII do rozporządzenia nr 1013/2006 oraz zapisu w polu 12 (oświadczenie osoby, która zorganizowała przemieszczenie) tego dokumentu. Powyższe potwierdza również zapis w dokumencie przewozowym CMR, w którym jako nadawcę wskazano spółkę E GmbH. Wskazać w tym miejscu należy, że umowa przewozu podlega przepisom Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR), sporządzonej w Genewie dnia 19 maja 1956 r. (Dz. U. 1962.49.238). Stosownie do art. 4 Konwencji, dowodem zawarcia umowy przewozu jest list przewozowy. List przewozowy wystawia się w trzech oryginalnych egzemplarzach, podpisanych przez nadawcę i przez przewoźnika (art. 5 ust. 1 Konwencji), powinien zawierać między innymi takie dane jak miejsce i datę jego wystawienia, nazwisko (nazwę) i adres nadawcy, przewoźnika oraz odbiorcy (art. 6 Konwencji). Ponadto stosownie do art. 9 Konwencji w braku przeciwnego dowodu list przewozowy stanowi dowód zawarcia umowy, warunków umowy oraz przyjęcia towaru przez przewoźnika od nadawcy towaru.

Z powołanych przepisów Konwencji CMR wynika szczególnie doniosły charakter listu przewozowego CMR co do określenia stron umowy przewozu. Ujęcie w nim skarżącej jako nadawcy rodzi domniemanie, że był ona stroną umowy przewozu. Domniemania tego strona postępowania żadnym środkiem dowodowym nie obaliła.

Spółka E GmbH będąc organizatorem jak i nadawcą odpadów sklasyfikowanych pod kodem B1010 załącznika III do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 oraz pod kodem 19 12 02 wykazu odpadów, które miały być przetworzone bądź unieszkodliwione na terenie Polski (kod R12 w polu nr 8 załącznika VII do rozporządzenia nr 1013/2006), winna dochować wszelkich starań, by na środek transportu były załadowane odpady o deklarowanym kodzie oraz pozyskać wszelkie pozwolenia, aby taki transport odbył się z poszanowaniem międzynarodowych i krajowych norm prawnych. Z przeprowadzonego postępowania wynika, iż przedmiotem przywozu była mieszanina odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załącznikach III, IIIB, IV ani IVA do rozporządzenia nr 1013/2006. Wwożenie tego rodzaju odpadów wymagało złożenia dokumentu zgłoszenia transgranicznego przesyłania/przemieszczania odpadów, dokumentu przesyłania dotyczącego transgranicznego przemieszczania odpadów oraz zezwolenia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (decyzja administracyjna). Spółka E GmbH nie posiadała stosownych zezwoleń na międzynarodowy przewóz odpadów będących przedmiotem postępowania. Tym samym można wywieść, że było to nielegalne nadanie odpadów oraz próba nielegalnego wwozu odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Stosownie do powołanego art. 87 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym wykonujący przewóz drogowy winien posiadać m.in. dokumenty wymagane przy przewozie odpadów. Dokumentacja w postaci transgranicznego przesyłania/przemieszczenia odpadów - załącznik IA; dokumentu przesyłania dotyczącego transgranicznego przesyłania/przemieszczenia odpadów-załącznik IB; zezwolenia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska powinna być przekazana kierowcy przez organizatora transportu, który zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. u.t.d. jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli.

1.8. Dalej organ wskazał, że nie do przyjęcia jest argument, że skarżąca nie miała wpływu na proces załadunku, wskazując przewoźnika jako głównego winowajcę powstałych nieprawidłowości. Strona organizując transport odpadów powinna posiadać wiedzę umożliwiającą dokonanie oceny, czy przewożone odpady odpowiadają kategorii odpadów określonej w dokumentach przewozowych, a w razie niewywiązania się z nałożonych zobowiązań określonych w przedstawionych przepisach, powinna liczyć się z konsekwencjami za wwóz odpadów na terytorium RP bez zezwolenia.

Wskazano, że podnoszone przez stronę okoliczności nie mają charakteru egzoneracyjnego. E GmbH była odpowiedzialna za załadunek odpadów na środek transportowy i jako organizator i nadawca przewozu odpadów winna być szczególnie zainteresowana procesem załadunku i kontrolą odpadów, których przewóz zadeklarowała w dokumencie przewozowym. W ocenie organu okoliczności towarzyszące zdarzeniu świadczą o planowanym, z góry powziętym zamiarze naruszenia przez Spółkę E GmbH przepisów prawa. Świadczy to nie tylko o nieprawidłowościach w sprawowanej kontroli funkcjonowania przedsiębiorstwa, ale również pozostawienie obowiązków i wymogów prawnych, towarzyszących przy organizacji przemieszczenia odpadów bez jakiejkolwiek krytyki.

1.9. Organ podał również, że w sprawie nie doszło do przedawniania karania (art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d.). Naruszenie zostało ujawnione dnia [...] czerwca 2020 r., a kara pieniężna została nałożona na E GmbH decyzją Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w dniu [...] grudnia 2020 r., zatem brak jest podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie.

2. W skardze wniesionej do tutejszego Sądu z zachowaniem terminu E GmbH zarzuciła decyzji DIAS:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie przepisu art. 92a u.t.d. przez jego błędną wykładnię sprowadzającą się do ustalenia przesłanek odpowiedzialności organizatora transportu za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., a więc z pominięciem przesłanek odpowiedzialności określonych w ust. 11 tego przepisu, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego zastosowania przepisu art. 92a do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, podczas gdy nie zostały spełnione przesłanki odpowiedzialności organizatora transportu, o których mowa w ust. 11 tego artykułu,

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez:

- uznanie za udowodnione, że odpowiedzialność za stwierdzone nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów ponosi spółka E GmbH, a przede wszystkim, że miała wpływ i godziła się na powstanie naruszenia, podczas gdy żaden dowód zebrany w sprawie nie pozwala na jednoznaczne i niepodważalne wyprowadzenie takiego wniosku, zwłaszcza, że organy zaniechały ustalenia, na którym etapie transportu odpadów doszło do naruszenia, w szczególności zaś wykazania, że transportowane odpady – de facto niezgodne ze zleceniem spółki E GmbH – były jej własnością;

- sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę faktu, że spółka E zleciła transport odpadów profesjonalnemu podmiotowi zawodowo trudniącemu się tego rodzaju działalnością, który w żadnym czasie nie poinformował skarżącej o rozbieżności pomiędzy odpadami zadeklarowanymi w przekazanych mu dokumentach przewozowych, a odpadami rzeczywiście załadowanymi, co doprowadziło organ do błędnego wniosku, że spółka E GmbH ponosi odpowiedzialność za naruszenia, których dopuściło się przedsiębiorstwo przewozowe, choć E GmbH, nie mając wiedzy o powstaniu naruszenia, nie mogła mu zapobiec;

- uznanie, że ciężar wykazania spełnienia przesłanek umorzenia postępowania, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. spoczywa wyłącznie na spółce E GmbH, podczas gdy rozkład ciężaru dowodu wynikający z judykatów przytoczonych przez organy obu instancji nie zwalnia organu administracji publicznej z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego sprawy (art. 7 k.p.a.).

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i umorzenie postępowania administracyjnego, wraz ze zwrotem kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

3. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

4. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, co ma istotne znaczenie dla wyniku kontroli sądowej (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, zgodnie z wolą stron (art. 119 pkt 2 p.p.s.a.).

5. Podstawę materialną zaskarżonej decyzji stanowiły powołane w podstawie prawnej decyzji przepisy, w szczególności u.t.d. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9;

2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.).

W myśl l.p. 4.5. wspomnianego załącznika nr 3 do u.t.d. wwóz odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia sankcjonowany jest karą w wysokości 12.000 zł.

Jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załącznikach nr 3 i 4 do ustawy, wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia albo przestępstwa, w stosunku do podmiotu będącego osobą fizyczną stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej (art. 92a ust. 9 u.t.d.).

Przepisy ust. 1, ust. 5 pkt 5, ust. 7 pkt 1 i ust. 9 stosuje się do podmiotów wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, w szczególności do:

1) spedytora,

2) nadawcy,

3) odbiorcy,

4) podmiotu wykonującego czynności ładunkowe,

5) organizatora wycieczki,

6) organizatora transportu,

7) operatora publicznego transportu zbiorowego,

- jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia. W tej ostatniej kategorii mieszczą się osoby wykonujące jakiekolwiek czynności związane z wykonywaniem przewozu drogowego i jego obsługą (por. G. Lubeńczuk, K. Sikora, U.t.d., 2013, s. 512; B. Kurzępa, Glosa do wyroku WSA w Poznaniu z 7 lipca 2016 r., III SA/Po 189/16).

6. Przed rozważaniem merytorycznych przesłanek odpowiedzialności i oceną legalności wydanej decyzji pod tym kątem należy wskazać, że w sprawie nie doszło do przedawniania. Jak wskazano to w wyroku tutejszego Sądu z dnia 16 lutego 2022 r. w sprawie II SA/Go 1027/21, regulowany art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. termin materialnoprawny

rozpoczyna swój bieg w dniu "ujawnienia naruszenia" czyli sporządzenia we właściwym trybie protokołu kontroli i przerywa go wydanie decyzji ostatecznej w sprawie (por. również wyroki NSA z dnia 19 czerwca 2018 r., II GSK 2348/16; 26 listopada 2019 r., II GSK 3011/17; 19 czerwca 2018 r., II GSK 3587/17 oraz wyroki WSA w Lublinie z 10 października 2019 r., III SA/Lu 168/19; WSA w Poznaniu z 6 sierpnia 2020 r., III SA/Po 95/20 oraz WSA w Gorzowie Wlkp. z 17 listopada 2021 r.; II SA/Go 841/21; CBOSA).

Decyzja ostateczna w sprawie została wydana w dniu [...] lutego 2022 r. i doręczona pełnomocnikowi skarżącej Spółki w dniu 2 marca 2022 r., czyli przed upływem 2 lat od ujawnienia naruszenia, co nastąpiło [...] czerwca 2020 r. Sąd nie podziela zatem wykładni przedstawionej przez organ, że do przerwania biegu przedawnienia wystarczające jest wydanie decyzji przez organ I instancji, jednakże nie miało to wpływu na wynik sprawy.

7. Z ustalonego prawidłowo przez organy stanu fatycznego sprawy wynika, że w dniu [...] kwietnia 2022 r. doszło do nielegalnego przemieszczenia odpadów w rozumieniu art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia nr 1013/2006. Okoliczność ta została stwierdzona w dniu kontroli, w którym to również ustalono wszystkie podmioty biorące udział w tym procederze, w tym tożsamość i dane dotyczące skarżącej Spółki jako podmiotu wymienionego w art. 92a ust. 11 u.t.d. Nie budzi też wątpliwości, że przewóz z terytorium Niemiec na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dotyczył mieszaniny odpadów o masie stanowiącej odpad niesklasyfikowany bez wymaganych dokumentów w postaci zgłoszenia transgranicznego przesyłania/przemieszczania odpadów, przesyłania dotyczącego transgranicznego przesyłania/przemieszczania odpadów oraz zezwolenia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Stanowiło to tym samym nielegalne przemieszczenie odpadów. Organy prawidłowo przypisały skarżącej Spółce, jako nadawcy i organizatorowi przewozu odpowiedzialność za naruszenie przepisów ograniczających przemieszczanie odpadów wynikających z rozporządzenia nr 1013/2006.

8. Wbrew zarzutom skargi okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ i godził się na powstanie naruszenia. Podobnie, jak to przyjęto w prawomocnie rozstrzygniętej sprawie II SA/Go 668/21 (wyrok z dnia 7 października 2021 r.), skarżąca, w świetle utrwalonej w orzecznictwie wykładni przepisów art. 92a ust. 11 oraz art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., nie może skutecznie domagać się zwolnienia z odpowiedzialności podnosząc, że załadowano niewłaściwy towar i jego przewóz był poza zasięgiem kontroli skarżącej. To bowiem do obowiązków nadawcy należy zapewnienie, aby doszło do załadunku właściwego towaru, objętego dokumentem przewozowym i uzyskanie niezbędnych zezwoleń w świetle przepisów rozporządzenia nr 1013/2016.

Stąd też skarżąca Spółka powinna była skontrolować proces załadunku, tak aby nie doszło do wysłania innego towaru, jednak, co zostało wykazane, zaniechała podjęcia jakichkolwiek działań, pozostając w tym zakresie bierna. Skarżąca podnosi jednak odpowiedzialność za działania osób, którym powierza wykonanie czynności na jej rachunek. Dla uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej nie wystarczy natomiast wykazanie braku winy, lecz wymagane jest pozytywne udowodnienie podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstania naruszenia prawa, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło i do czego wykazania nie zmierzały dowody strony.

Podkreślić tu należy, że formuła odpowiedzialności osób wskazanych w art. 92a ust. 11 u.t.d. opiera się na przypisaniu wpływu lub godzenia się na powstanie naruszenia, a ta przesłanka w kontrolowanej sprawie została przesądzona. Ponadto przepis art. 92c ust. 1 u.t.d., jako wyjątek od zasady odpowiedzialności przedsiębiorcy odnosi się do wyjątkowych sytuacji, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Okolicznością egzoneracyjną jest siła wyższa, rozumiana jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było zapobiec, pomimo dołożenia należytej staranności. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że za zdarzenia i okoliczności, o jakich mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., uznawane są tylko takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie (a więc wyjątkowe i nadzwyczajne), a ich wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć.

9. Taki przypadek nie wystąpił w niniejszej sprawie. Nadto to na przedsiębiorcy spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Brak jakiejkolwiek kontroli na procesem załadunku świadczy o niewłaściwej organizacji w przedsiębiorstwie skarżącej Spółki, zwłaszcza, iż mamy do czynienia z towarem podlegającym ścisłemu nadzorowi i objętym sformalizowanymi procedurami, jeśli chodzi o jego przemieszczanie.

Nie bez znaczenia jest również okoliczność, że zwrot odpadu nastąpił do skarżącej Spółki jako podmiotu odpowiedzialnego za nielegalny wywóz odpadów. Co więcej nie jest to pierwsza taka sytuacja, bowiem kilka spraw rozpoznawanych przez tutejszy Sąd wskazuje, że naruszenia się powtarzają a skarżąca nadal nie reaguje na stwierdzone przypadki.

10. Z tych względów wydane decyzje należy uznać za zgodne z prawem, gdyż nie stwierdzono w nich zarzucanych naruszeń prawa, ani innych naruszeń, które Sąd musiałby uwzględnić z urzędu.

Decyzje zawierają prawidłowe podstawy prawne i są właściwie i obszernie uzasadnione. Ocena dowodów jest trafna i ma oparcie w stanie faktycznym sprawy. Ciężar dowodu, w zakresie przesłanek egzoneracyjnych, prawidłowo obciążał stronę skarżącą, której twierdzenia nie wyczerpały znamion przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Stąd też skarga, na podstawie art. 151 p.p.s.a., podlegała oddaleniu.