Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 480/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 92c ust. 1 pkt 1; l.p. 9.2 zał nr 3 do u.t.d.
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 7, art. 77  par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145  par. 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2020 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2020 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2020 r. Nr [...]; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej I. P. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego ( dalej jako: "GITD", "organ odwoławczy") z dn. [...] maja 2020r. znak [...] na podstawie której ww. organ powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), art. 4 pkt 22, art. 92aust. 1, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm.), Ip. 9.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, §6 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. L127 z 127 z 29.4.2014, s. 134); po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...].03.2020 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych) na I. P. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą I. P. P.P.H.U. "[...]" ( dalej także jako: "skarżąca") – orzekł o utrzymaniu w całości w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że wskazaną decyzja z dn. [...] marca 2020r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą kare pieniężną w kwocie [...] zł. Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne.

Powyższe stwierdzono w dniu [...].01.2020 r. podczas kontroli drogowej na dk nr [...] w miejscowości R., zespołu pojazdów składającego się z samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował Pan M. C. Pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu i na rzecz strony. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z dnia [...].01.2020 r.

Pismem datowanym na dzień [...].03.2020 r. strona złożyła odwołanie od powyższej

decyzji. Odwołujący wskazuje, iż nie może zgodzić się ze stanowiskiem organu, ponieważ stwierdzona wstępnie w trakcie kontroli przez Inspektora usterka dotyczy części, która uległa naturalnemu zużyciu i którą należy okresowo wymienić, natomiast w trakcie kontroli nie zostały stwierdzone jednoznacznie istotne parametry których przedmiotowa część pojazdu nie spełniła. Skarżący wnosi o odstąpienie od przedmiotowej decyzji administracyjnej.

Uzasadniając utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, po rozpatrzeniu odwołania, GITD powołał następująca argumentację:

Przede wszystkim organ odwoławczy wskazał, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia wydanego w rozpoznawanej sprawie jest art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do utd określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do utd. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d kpa, na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Ponadto, należy wskazać, iż zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1.

Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 kpa daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa kpa.

Odnośnie stwierdzonego naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu

drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia łub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne - za każdy pojazd; Ip. 9.2 załącznika nr 3 do utd. W tym zakresie organ odwoławczy wskazał na uregulowania rozporządzenia MSWiA z dn. 18 lipca 2008r. w sprawie kontroli ruchu drogowego i podniósł, że konsekwencją powyższych uregulowań jest treść Ip. 9.2 załącznika nr 3 do utd., który sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne - za każdy pojazd karą pieniężną

w wysokości [...] zł.

W toku kontroli drogowej stwierdzono, że naczepa marki [...] o nr rej.

[...] posiada usterkę zakwalifikowaną jako niebezpieczna, w postaci pęknięcia w znacznej szerokości roboczej tarczy hamulcowej prawego koła naczepy - oś pierwsza, oś druga.

Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego kara pieniężna w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych) za

stwierdzone naruszenia określone w lp. 9.2 załącznika nr 3 utd została nałożona na stronę zasadnie.

Natomiast odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy stwierdził, że są one niezasadne i nie mogą zostać uwzględnione.

GITD stwierdził, że nałożona na przedsiębiorcę kara pieniężna za stwierdzone w toku kontroli naruszenie Ip. 9.2 załącznika nr 3 do utd jest karą nakładaną za samo stwierdzenie wystąpienia naruszenia uznanego za niebezpieczne. W związku z powyższym organ odwoławczy uznaje twierdzenia przedsiębiorcy za bezzasadne. Organ odwoławczy wskazuje, iż flota pojazdów powinna być kontrolowana i sprawdzana w taki sposób by wykryć awarię przed jej wystąpieniem, a w szczególności przed jej wystąpieniem w momencie kiedy pojazd jest uczestnikiem ruchu drogowego. Ujawniona w toku kontroli usterka techniczna uznana za niebezpieczną spowodowała zmiany w firmie w postaci wprowadzenia kolejnych systemów zabezpieczeń aby podobne sytuacje nie miały miejsca w przyszłości. Jednakże w niniejszej sprawie istotny jest moment kontroli, a w dniu [...].01.2020 r. naczepa posiadała usterkę zakwalifikowaną jako niebezpieczną. W niniejszej sprawie to skutki kontroli spowodowały działanie prewencyjne przedsiębiorcy.

W tym kontekście, odnośnie odpowiedzialności przedsiębiorcy za powstałe naruszenie organ odwoławczy wskazuje, iż do podstawowych obowiązków przedsiębiorcy wynikających z ww. aktów prawnych należy bieżący nadzór nad pracą zatrudnionych kierowców oraz pojazdami będącymi własnością przedsiębiorstwa. Przedsiębiorca jako profesjonalny przewoźnik świadczący usługi transportu drogowego winien jest utrzymywać pojazdy w stanie co najmniej dobrym bez usterek niebezpiecznych zagrażających życiu i zdrowiu pasażerów.

Organ odwoławczy wskazał również, że stwierdzenie ww. usterki nie wymagało specjalistycznej kontroli, w związku z czym funkcjonariusze stwierdzili usterkę metodą organoleptyczną. Ponadto wskazać należy, iż protokół kontroli drogowej został podpisany przez kierowcę bez wnoszenia uwag, stąd twierdzić należy, iż kierowca zgadzał się z ustaleniami kontrolujących. Dopuszczenie i przeprowadzenie dodatkowych dowodów miałoby na celu tylko i wyłącznie zbędne przedłużenie postępowania administracyjnego, zaś zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia naruszenia Ip. 9.2 załącznika nr 3 do utd.

W przedmiotowej sprawie art. 92 b ustawy nie znajdzie zastosowania bowiem ustawodawca daje możliwość zastosowania tegoż zapisu tylko w przypadku, gdy podczas kontroli zostały stwierdzone naruszenia dotyczące czasu pracy kierowców. W niniejszej sprawie takie naruszenia nie miały miejsca.

Odnośnie zastosowania przepisu z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. organ odwoławczy podniósł, że w niniejszej sprawie strona nie wskazała okoliczności których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Wobec czego w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Skarżący, o ocenie organu odwoławczego, nie przedstawił w toku postępowania administracyjnego żadnych dowodów na powstanie takich okoliczności, mogących obalić ustalenia organu I instancji. Wszystkie okoliczności sprawy związane z naruszeniem Ip. 9.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym były okolicznościami, na które przedsiębiorca miał wpływ i mógł je przewidzieć.

Wpływ przedsiębiorcy przejawia się w braku kontroli nad pojazdem. Przedsiębiorca nie wskazał wystąpienia żadnych innych okoliczności na które nie miał wpływu, lub których nie mógł przewidzieć.

Jednocześnie w opinii organu odwoławczego postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem z dn. 18 czerwca 2020r. złożyła I. P. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej

decyzji, tj.

1. art. 129fa ust 1 ustawy prawo o ruchu drogowym (p.r.d.), art. art. 129 fb ust 2

p.r.d., art. 129fb ust. 3 p.r.d., art. 129fb ust 5 p.r.d., art. 129fc ust. , art. 131 ust.1 p.r.d., w związku z §5 rozporządzenia MSWiA z dn. 5 listopada 2019r. kontroli ruchu drogowego (dalej: rozporządzenie), § 6 ust 1, 2 i 7 rozporządzenia, § 5 ust 7 pkt 3 rozporządzenia w zw. z art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nałożenie na przewoźnika kary za stwierdzenie usterki układu hamulcowego kwalifikowanej jako niebezpieczna na podstawie przeprowadzonej wstępnej drogowej kontroli technicznej pojazdu w sytuacji gdy stwierdzenie usterki kwalifikowanej jako niebezpieczna dotyczącej układu hamulcowego wymaga przeprowadzenia kontroli szczegółowej, która powinna zostać przeprowadzona albo w mobilnej stacji kontroli albo wyznaczonym punkcie przeprowadzania kontroli, przy użyciu przyrządów kontrolno-pomiarowych niezbędnych do przeprowadzenia takiej kontroli, przez uprawnionych kontrolujących, którzy posiadają uprawnienia diagnosty albo którzy posiadają odpowiednie wykształcenie i praktykę oraz odbyli szkolenie dla kontrolujących w zakresie przeprowadzania szczegółowych drogowych kontroli technicznych.

2. art. 129fa ust 1 ustawy prawo o ruchu drogowym (p.r.d.), art. art. 129 fb ust 2

p.r.d., art. 129fb ust. 3 p.r.d., art. 129fb ust 5 p.r.d., art. 129fc ust. 1 p.r.d., art.

131 ust. 1 p.r.d. w zw. z § 5 rozporządzenia z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie

kontroli ruchu drogowego (dalej: rozporządzenie), § 6 ust 1, 2 i 7 rozporządzenia,

§ 5 ust 7 pkt 3 rozporządzenia oraz przepisow rozporządzenia Ministra Spraw

Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie kontroli ruchu

drogowego (Dz.U.2008.132.841) poprzez przeprowadzenie kontroli, a następnie

wydanie decyzji w oparciu o przepisy aktu prawnego nie obowiązującego w chwili

kontroli i prowadzonego postępowania administracyjnego, tj. w oparciu o przepisy

rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lipca 2008

r. w sprawie kontroli ruchu drogowego Dz.U.2008.132.841, który to akt został uchylony z dniem 7 listopada 2019 r.,

II. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego błędne zastosowanie, tj. art. 92a ust 1 i 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (dalej: u.t.d.) w zw. z Ip. 9.2 załącznika nr 3 do ustawy poprzez nałożenie na przewoźnika kary za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne w sytuacji gdy stwierdzenie takich usterek nastąpiło z naruszeniem właściwego trybu i zasad kontroli i brak jest podstaw do stwierdzenia, że stan układu hamulcowego powodował, że pojazd stanowił zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Skarżąca wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w

całości oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Inspektora Transportu Drogowego w całości i umorzenie postępowania administracyjnego w całości

ewentualnie

2) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi do

ponownego rozpoznania

3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym

kosztów zastępstwa procesowego w wysokości według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że rozporządzenie stanowiące podstawę

prawną przeprowadzenia kontroli technicznej pojazdu, a następnie wydania na jej

podstawie decyzji o nałożeniu kary nie obowiązywało w chwili prowadzenia kontroli.

Zatem w ocenie strony zarówno sama kontrola, jak i sporządzony na jej podstawie protokół dotknięte są tego rodzaju wadą (brakiem podstawy prawnej), która powinna skutkować uchyleniem decyzji organów obu instancji i umorzeniem postępowania.

Należy wskazać, że rozporządzenie z 18 lipca 2008 r. wskazane przez organy przestało obowiązywać 7 listopada 2019 r. W tym dniu zaczęło obowiązywać nowe rozporządzenie MSWIA z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego. Zmiana nie miała charakteru wyłącznie "kosmetycznego", ale nowe rozporządzenie zostało wydane w związku z istotną zmianą sposobu drogowej kontroli stanu technicznego pojazdów. Wydanie nowego rozporządzenia wynikało ze zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 13 czerwca 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o transporcie drogowym (Dz.U.2019.1466 z dnia 2019.08.06). Zmiana ta stanowiła dostosowanie polskiego prawa do unijnej dyrektywy w sprawie drogowej kontroli technicznej dotyczącej zdatności do ruchu drogowego pojazdów użytkowych poruszających się w Unii Europejskiej (dyrektywa 2014/47/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r.).

Przedstawiając uregulowania ww. rozporządzenia autor skargi we wnioskach wynikających z powyższych unormowań wskazuje, że w przypadku gdy kontrolujący

na podstawie wyników wstępnej drogowej kontroli technicznej pojazdu (z której nie

sporządzają protokołu) powezmą wątpliwości co do stanu układu hamulcowego, tego czy posiada on usterki kwalifikujące się jako niebezpieczne, powinni skierować pojazd do szczegółowej drogowej kontroli technicznej. Taka szczegółowa kontrola techniczna powinna zostać przeprowadzona albo w mobilnej stacji kontroli albo wyznaczonym punkcie przeprowadzania kontroli przy użyciu przyrządów kontrolno-pomiarowych niezbędnych do przeprowadzenia takiej kontroli, w szczególności przyrządów niezbędnych do oceny stanu hamulców i skuteczności ich działania. Kontrolę taką mogą przeprowadzić jedynie kontrolujący, którzy posiadają uprawnienia diagnosty albo którzy posiadają odpowiednie wykształcenie i praktykę oraz odbyli szkolenie dla kontrolujących w zakresie przeprowadzania szczegółowych drogowych kontroli technicznych. Ze szczegółowej drogowej kontroli technicznej sporządza się protokół według wzoru. Tym samym nie możliwe jest stwierdzenie usterki układu hamulcowego kwalifikowanej jako niebezpieczna w innej procedurze niż kontrola szczegółowa, a zatem przeprowadzona zgodnie z w/w wymaganiami, tj. przez kontrolujących posiadających odpowiednie kwalifikacje i przy użyciu odpowiednich przyrządów. Kontrola wstępna (organoleptyczna) nie pozwala na stwierdzenie usterek niebezpiecznych.

Zatem zgodnie z art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 k.p.a., zasadą działania organów na podstawie prawa i w granicach prawa, zasadą legalizmu, nie ma podstaw do stwierdzenia naruszenia wskazanego w protokole kontroli, skoro naruszenie to zostało stwierdzone w trakcie kontroli, która nie odbyła się zgodnie z przepisami prawa.

Jednocześnie autor skargi podniósł, że powyższe ma o tyle istotne znaczenie, że naruszenie za które nałożono na przewoźnika karę, tj. 9.2. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym stanowi najpoważniejsze naruszenie (NN), a zatem kwalifikujące do oceny dobrej reputacji.

Zatem by można było przewoźnikowi przypisać takie naruszenie zagrożone poważnymi konsekwencjami (NN) konieczne jest jego stwierdzenie w procedurze przewidzianej przepisami prawa. W ocenie skarżącej przypisane naruszenie zostało stwierdzone bez zachowania właściwej procedury kontroli, a zatem nie ma podstaw do nałożenia kary.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest usprawiedliwiona, dlatego zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie należy zwrócić uwagę, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a zatem kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., który stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Z tego względu zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej skutecznie można postawić uzasadniony zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, jeżeli naruszenie to odpowiednio miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Biorąc pod uwagę wskazany wyżej zakres dokonywanej przez sąd administracyjny kontroli legalności zaskarżonego aktu, należało w okolicznościach tej sprawy uznać, że skarga zawiera usprawiedliwione zarzuty wskazujące na niedostateczne wyjaśnienie przez organy obu instancji okoliczności faktycznych sprawy, a także naruszenia przepisów prawa materialnego które miały wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu była w niniejszej sprawie decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą na skarżącą jako podmiot wykonujący przewóz drogowy nałożono karę pieniężną w wysokości [...] zł – za wykonywanie transportu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne. Chodziło zatem o naruszenie określone w lp. 9.2. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140, z późn. zm. – dalej jako "ustawa" lub "u.t.d.").

Powyższe zostało stwierdzone w rezultacie kontroli drogowej przeprowadzonej przez pracowników ITD. w dniu [...] stycznia 2020r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości R. samochodu ciężarowego marki [...] oraz naczepy marki [...], którym był wykonywany krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu i na rzecz skarżącej jako prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego.

W toku kontroli drogowej stwierdzono, że naczepa marki [...] posiada usterkę zakwalifikowaną jako niebezpieczna, w postaci pęknięcia w znacznej szerokości roboczej tarczy hamulcowej prawego koła naczepy – oś pierwsza, oś druga. Pracownicy ITD. dokonujący ww. kontroli stwierdzili usterkę metodą organoleptyczną, a organy zarówno i instancji, jak i organ odwoławczy GITD uznały, że stwierdzenie ww. usterki nie wymagało specjalistycznej kontroli. Jako podstawę prawną przeprowadzenia kontroli, w odniesieniu do sposobu i trybu jej dokonania, organy wskazały przepisy ww. rozporządzenia MSWiA z dn. 18 lipca 2008r. w sprawie drogowej kontroli technicznej.

W tym momencie należy stwierdzić, że zasadnie skarga podnosi, iż ww. rozporządzenie, a następnie wydana na jego podstawie decyzja o nałożeniu kary pieniężnej nie obowiązywało w chwili dokonywania kontroli, prowadzenia postępowania i rozstrzygania sprawy. Aktem prawnym który w dacie dokonywania kontroli i rozstrzygania sprawy pozostawał w obrocie prawnym było rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz.U. z 2019 r., poz. 2141; dalej: rozporządzenie), które zastąpiło rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 sierpnia 2008 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2008 r. Nr 132, poz. 841 ze zm.), z mocą obowiązująca od dn. 7 listopada 2019r. Stosownie do treści § 6 tego rozporządzenia (1) Pojazd wytypowany przez kontrolującego do drogowej kontroli stanu technicznego podlega wstępnej lub szczegółowej drogowej kontroli technicznej, (2) Drogowa kontrola stanu technicznego obejmuje identyfikację pojazdu oraz badanie techniczne co najmniej jednej pozycji z następujących obszarów: (1) układ hamulcowy; (2) układ kierowniczy; (3) widoczność; (4) urządzenia oświetlenia i wyposażenie elektryczne; (5) osie, koła, opony i zawieszenie; (6) podwozie i elementy przymocowane do podwozia; (7) inne wyposażenie, w tym tachograf i ogranicznik prędkości; (8) uciążliwość, w tym emisję spalin oraz wycieki paliwa lub oleju; (9) badania dodatkowe dla pojazdów kategorii M2 i M3.

Z pkt 6 przywołanego przepisu wynika zaś, że usterki stwierdzone podczas badania stanu technicznego pojazdu dzieli się na trzy kategorie: (1) usterki drobne - usterki bez znaczącego wpływu na bezpieczeństwo pojazdu lub wymagania ochrony środowiska, które nie powodują ograniczenia w dalszym używaniu pojazdu; (2) usterki poważne - usterki mogące zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego lub naruszać wymagania ochrony środowiska albo inne istotne nieprawidłowości, które dają podstawę do ograniczenia dalszego używania pojazdu oraz określenia warunków tego używania; (3) usterki niebezpieczne - usterki powodujące bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub naruszające wymagania ochrony środowiska, w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu.

Jednocześnie w przypadku usterek niebezpiecznych określonych w §5 ust.7 pkt.3 rozporządzenia, jako usterki powodujące bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, należy przeprowadzić szczegółową drogową kontrolę techniczną zgodnie z §6 ust.2 rozporządzenia. Z takiej szczegółowej kontroli technicznej sporządza się protokół ( §6 ust.7 rozporządzenia), a czynności szczegółowej drogowej kontroli technicznej dokonuje się w punkcie kontrolnym mobilnej stacji kontroli drogowej lub wyznaczonym punkcie przeprowadzenia kontroli drogowej (§6 ust.3 rozporządzenia).

Organy obu instancji w rozpoznawanej sprawie zignorowały, że czynności kontrolnych dokonano z naruszeniem ww. zasad i trybu kontroli. Powyższe stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego, który ma wpływ na wynik sprawy.

Z tej przyczyny – w ocenie Sądu – podjęte przez organy orzekające w tej sprawie rozstrzygnięcie (nałożenie administracyjnej kary pieniężnej) przypisujące skarżącej bezsporne dopuszczenie się omawianego naruszenia, z jednoznacznym wykluczeniem ewentualnych okoliczności egzoneracyjnych, było co najmniej przedwczesne. Oparte zostało bowiem na niedokładnie wyjaśnionym w sprawie stanie faktycznym, z kontroli pojazdu przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2020 r. potrwierdzonej sporządzonym protokołem kontroli, z których wynika, że usterka układu hamulcowego w czasie kontroli rzeczywiście istniała, czego skarżąca przecież nie kwestionowała. Chodziło w tej sprawie przede wszystkim o należyte i bezsporne, z uwzględnieniem właściwego trybu i zasad dokonywania drogowej kontroli technicznej wynikających z ww. rozporządzenia MSWiA z dn. 5 listopada 2019r. wykazanie, że na skutek stwierdzonej usterki układu hamulcowego o "niebezpiecznym" charakterze, bo jest to materialnoprawny element wymierzenia kary, zachodziły uzasadnione i przewidziane prawem podstawy do nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej, jaka określona jest w lp. 9.2. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, przy jednoczesnym wykluczeniu ewentualnych podstaw zwalniających od odpowiedzialności (egzoneracyjnych). Tymczasem organy inspekcji transportu drogowego temu – w okolicznościach omawianego przypadku – nie sprostały.

Zaniechanie przez organ wyjaśnienia wszystkich istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych dotyczy przede wszystkim nienależytego rozważenia podnoszonych przez stronę okoliczności egzoneracyjnych, a także rozważenia rzeczywistego, stwierdzonego w toku kontroli stanu technicznego pojazdu, a w szczególności, czy pojazd mógł być sprawny w momencie rozpoczęcia przewozu, kiedy wyruszył w trasę, czy tego rodzaju usterka mogła pojawić się w trakcie wykonywania przewozu, a wreszcie, czy charakter stwierdzonej usterki mógł zostać zakwalifikowany jako naruszenie "niebezpieczne" w rozumieniu przepisów ww. rozporządzenia MSWiA z dn. 5 listopada 2019r.

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest przewidziana w art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm. – dalej jako "k.p.a.") zasada, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasadę tę realizuje szereg przepisów szczegółowych, które nakładają na organ obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Zatem wydanie prawidłowej decyzji, wiążące się z właściwym zastosowaniem określonej normy prawa administracyjnego, w każdym przypadku poprzedzać winno dokładne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy. W rozpoznawanej sprawie takie wyczerpujące ustalenia nie zostały jednak dokonane. Organy nie zastosowały także aktualnych obowiązujących w dacie kontroli oraz prowadzenia postępowania przepisów dotyczących drogowej kontroli technicznej pojazdu wynikających z ww. rozporządzenia MSWiA z dn. 5 listopada 2019r.

Reasumując, skoro naruszenie przewidziane w lp. 9.2. załącznika nr 3 do u.t.d. dotyczy wykonywania przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowanego jako "niebezpieczne", to wobec charakteru stwierdzonej usterki oraz podnoszonych przez stronę zarzutów, organy orzekające w niniejszej sprawie powinny w sposób jasny i jednoznaczny, z uwzględnieniem właściwych aktualnych przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia, wyjaśnić czy usterka rzeczywiście miała taki charakter (konieczna może okazać się opinia ekspercka), a strona istotnie nie wykazała, że podjęła wszelkie działania w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia i spełniła warunki określone w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.

W ponowionym postępowaniu organy będą zobowiązane do wykonania ww. czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego w sprawie, a następnie zastosowanie do tak ustalonego stanu faktycznego właściwych przepisów prawa materialnego.

Na skutek naruszenia wskazanych wyżej reguł postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także wykazanym naruszeniu przepisów prawa materialnego, doszło do naruszenia prawa w stopniu skutkującym koniecznością uchylenia wydanych rozstrzygnięć przez organy obu instancji.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. – orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zawarte w pkt II sentencji wyroku uzasadniają przepisy art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.