Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 127/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono postanowienie II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 168e par 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) Sędziowie: WSA Grażyna Firek WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 lipca 2019r. sprawy ze skargi T. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 14 listopada 2018r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie [...]zł ([...] złotych).


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 14 listopada 2018r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 17 września 2018r., nr [...] w sprawie nałożenia T. B. kary pieniężnej.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanej A. B. na podstawie własnych tytułów wykonawczych oraz na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Burmistrza Miasta i Gminy S.. Łączna kwota dochodzonych należności, wynikająca z zajęć wierzytelności wynosi [...] zł. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego ww. organ na podstawie informacji z bazy Jednolitych Plików Kontrolnych (JPK) ustalił, że A. B. przysługują wierzytelności od kontrahenta - Przedsiębiorstwa Budowlano Remontowego T. B.. Wobec powyższego, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 5 czerwca 2018r., nr [...] dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w Przedsiębiorstwie Budowlano Remontowym T. B. (dłużnik zajętej wierzytelności) przysługujących zobowiązanej. Zawiadomienie to zawierało pouczenie, że na dłużnika zajętej wierzytelności, który nie wykonuje lub nienależycie wykonuje ciążące na nim obowiązki związane z egzekucją z wierzytelności, organ egzekucyjny może nałożyć karę pieniężną. W przypadku uchylania się od wykonania w dodatkowo wyznaczonych terminach, kara ta może być powtarzana. Zawiadomienie to doręczono do dłużnika zajętej wierzytelności w dniu 14 czerwca 2018r.

T. B. w odpowiedzi na powyższe zajęcie, pismem z dnia 15 czerwca 2018r. poinformował, że zajęcie jest bezpodstawne z uwagi na ustanowione aktem notarialnym wyłączenie wspólności ustawowej małżeńskiej.

Złożone przez dłużnika zajętej wierzytelności pismem z dnia 15 czerwca 2018r. oświadczenie, nie spełniało wymogów zawartych w pouczeniu zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności. W związku z powyższym, organ egzekucyjny wystosował ponaglenie z dnia 9 lipca 2018r., nr [...] W ponagleniu wniósł o udzielenie odpowiedzi, zgodnej z pouczeniem zawartym w zawiadomieniu o zajęciu, w terminie 7 dni od dnia doręczenia ponaglenia, pouczając jednocześnie o sankcjach wynikających z art. 168e u.p.e.a., tj. o możliwości nałożenia kary pieniężnej na dłużnika zajętej wierzytelności, który nie wykonuje lub nienależycie wykonuje ciążące na nim obowiązki związane z egzekucją z wierzytelności. Ponaglenie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 18 lipca 2018r.

Następnie, organ egzekucyjny, zawiadomieniem z dnia 11 lipca 2018r., nr [...] dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej u T. B., przysługującej A. B.. Zawiadomienie to zawierało pouczenie, że na dłużnika zajętej wierzytelności, który nie wykonuje lub nienależycie wykonuje ciążące na nim obowiązki związane z egzekucją z wierzytelności organ egzekucyjny może nałożyć karę pieniężną. W przypadku uchylania się od wykonania w dodatkowo wyznaczonych terminach, kara ta może być powtarzana. Zawiadomienie to doręczono do dłużnika zajętej wierzytelności w dniu 31 lipca 2018r. Dłużnik zajętej wierzytelności nie odpowiedział na ww. zajęcie.

Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem z dnia 17 września 2018r. nałożył na T. B. prowadzącego Przedsiębiorstwo [...] karę pieniężną w wysokości [...] zł. Postanowienie to zostało doręczone w dniu 26 września 2018r.

W zażaleniu na ww. postanowienie T. B. wniósł o anulowanie kary pieniężnej i wstrzymanie wykonania postanowienia o nałożeniu kary pieniężnej. Stwierdził, że udzielił odpowiedzi na przesłane mu zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej w taki sposób, w jaki go zrozumiał. Ponaglenie pozostawił bez odpowiedzi, gdyż był przekonany, że udzielił już odpowiedzi na przesłane mu pismo. Dodał, że boryka się z problemami finansowymi i od czerwca nie przekazał do Przedsiębiorstwa Budowlanego A. A. B. żadnych środków pieniężnych, a więc wierzytelności te nie są jeszcze uregulowane.

Po przeprowadzeniu postępowania zażaleniowego, organ II instancji wydał w dniu 14 listopada 2018r. postanowienie, o którym mowa na wstępie. W uzasadnieniu powołał się na treść art. 168e § 1 ustawy z dnia 17 czerwca o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 1314, dalej: "u.p.e.a."). Wskazano, że cytowany przepis w celu podniesienia efektywności postępowania egzekucyjnego, dopuszcza możliwość ukarania karą pieniężną dłużnika zajętej wierzytelności pod warunkiem braku lub nienależytego wykonywania obowiązku związanego z egzekucją. W omawianym przypadku, przesłanką nałożenia kary pieniężnej było skuteczne zawiadomienie dłużnika zajętej wierzytelności, tj. T. B. o zajęciu wierzytelności, przysługujących A. B.. Zawiadomienie o zajęciu z dnia 5 czerwca 2018r., doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 14 czerwca 2018r., a zawiadomienie z dnia 11 lipca 2018r., doręczono T. B. w dniu 31 lipca 2018r. Strona została więc prawidłowo zawiadomiona o zajęciu wierzytelności i w związku z tym miała obowiązek złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 89 § 3 pkt 1 u.p.e.a. Organ zażaleniowy zauważył, że pomimo wystosowanego przez organ I instancji ponaglenia z dnia 9 lipca 2018r., dłużnik zajętej wierzytelności również nie udzielił odpowiedzi na ww. zawiadomienia o zajęciu. Dłużnik zajętej wierzytelności, pomimo deklarowanego (dopiero na etapie zażalenia) błędnego rozumienia kierowanych przez organ egzekucyjny zawiadomień i ponaglenia, nie podjął żadnych działań, mających na celu wyjaśnienie swoich wątpliwości. W toku postępowania, dłużnik zajętej wierzytelności niejednokrotnie zatem naruszał prawo, ignorując nałożone na niego obowiązki. Powyższe działania strony kreują wizerunek braku chęci współpracy. Odnosząc się do żądania wstrzymania wykonania postanowienia o nałożeniu kary pieniężnej w trybie "art. 236 § 1 ordynacji podatkowej" wyjaśniono, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania powołany przez stronę przepis Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a., a nie o.p.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący ww. postanowieniu zarzucił naruszenie:

- art. 168 e § 1 w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 189d i 189 f k.p.a., poprzez brak uzasadnienia wysokości wymierzonej kary administracyjnej, a w szczególności brak rozważania jej nałożenia w oparciu o ustawowe dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej.

W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że kara pieniężna, nałożona w trybie art. 168e u.p.e.a. ma charakter uznania administracyjnego. W ocenie skarżącego, organ uchybił swoim obowiązkom przy wymierzaniu mu kary administracyjnej. Ograniczył się jedynie, do stwierdzenia, że skarżący mimo błędnego zrozumienia treści zawiadomienia, nie podjął żadnych działań w celu wyjaśnienia swoich wątpliwości. Ponadto wskazał, że skarżący niejednokrotnie naruszał prawo, ignorując nałożone na niego obowiązki. Ta konstatacja skłoniła też organ do wniosku, że działania skarżącego "wykreowały wizerunek braku chęci współpracy". To uzasadnienie nie dość, że bardzo lakoniczne, to jest niespójne logicznie, gdyż błędne rozumienie treści zawiadomienia nie oznacza, że skarżący miał wątpliwości w zakresie treści pisma, a wręcz przeciwnie, iż ich nie posiadał. Zatem nie sposób zarzucać skarżącemu braku działań w zakresie wyjaśnienia wątpliwości, skoro ten ostatni ich nie posiadał. Natomiast wiedzę o błędnym rozumieniu treści tych pism, posiadł dopiero po zapoznaniu się z treścią postanowienia organu I instancji. Spowodowało to, że w zażaleniu uznał zajęcie, wskazał przyczyny braku jego realizacji oraz zobowiązał się do realizacji zajęcia. Zatem wykonał obowiązki zawarte w zajęciu. Na marginesie wskazano, że treść ponaglenia, gdzie nie zawarto żadnych wyjaśnień związanych z treścią odpowiedzi skarżącego nie mogła spowodować, zmiany pierwotnego rozumienia treści wezwania. Natomiast zupełnie niezrozumiałe jest twierdzenie organu o niejednokrotnym naruszaniu przez skarżącego, nałożonych obowiązków, gdyż organ nie precyzuje, jakie działania ma na uwadze, formułując taką tezę. Wreszcie organ w żaden sposób nie odnosi tych rozważań do decyzji o nałożeniu kary, a przede wszystkim o jej wymiarze. W ocenie skarżącego, przedmiotowe uzasadnienie postanowienia, nie spełnia wymogów określonych w art. 168 d k.p.a. Brak jest w uzasadnianiu motywów, jakimi kierował się organ w zakresie wagi naruszonego prawa przez skarżącego, ustaleń, czy poprzednio i jak często niedopełniał on podobnych obowiązków, czy był uprzednio za podobne czyny ukarany, uwzględnienia wyjaśnień zawartych w zażaleniu, czyli dobrowolnych działań skarżącego, mających na celu uniknięcie skutków naruszenia prawa. Organ również nie wziął pod uwagę okoliczności, że skarżący nie osiągnął korzyści z naruszenia prawa oraz nie dokonał jakiejkolwiek analizy warunków osobistych skarżącego. Dodatkowo w ocenie skarżącego, organ administracyjny powinien rozważyć, czy nie zachodzą okoliczności, które zgodnie z art. 189 f § 1 k.p.a., stanowią podstawę do odstąpienia od wymierzenia kary, a w szczególności, czy waga naruszenia prawa nie jest znikoma, tym bardziej, że treść zażalenia można uznać za przejaw zaprzestania naruszania prawa. W ocenie skarżącego, faktyczny brak wyjaśnienia motywów wymierzenia kary pieniężnej w nałożonej wysokości w uzasadnianiu zaskarżonego postanowienia, wskazuje na brak podjęcia jakichkolwiek rozważań przez organ w tym przedmiocie. To daje podstawy do stwierdzenia, że wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej miało miejsce z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli w tym przypadku na podjęcie decyzji o wymierzeniu lub odstąpieniu od wymierzenia kary pieniężnej i ewentualnej wysokości nałożonej kary.

W oparciu o powyższe zarzuty oraz argumentację skargi, wniesiono o jej uwzględnienie i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenia na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonego postanowienia. Podkreślono, że w przedmiotowej sprawie, przesłanką nałożenia kary pieniężnej było skuteczne zawiadomienie dłużnika zajętej wierzytelności (T. B.) o zajęciu wierzytelności przysługujących A. B.. Pomimo wystosowanego przez organ I instancji ponaglenia z dnia 9 lipca 2018r., dłużnik zajętej wierzytelności nie udzielił odpowiedzi, na ww. zawiadomienia o zajęciu. W toku postępowania, dłużnik zajętej wierzytelności niejednokrotnie zatem naruszał prawo, ignorując nałożone na niego obowiązki, poprzez: 1. brak udzielenia odpowiedzi na zawiadomienie o zajęciu z dnia 5 czerwca 2018r., 2. brak udzielenia odpowiedzi na ponaglenie z dnia 9 lipca 2018rr., 3. brak realizacji zajęcia z dnia 5 czerwca 2018r. Dodatkowo dłużnik zajętej wierzytelności nie udzielił odpowiedzi na kolejne zawiadomienie o zajęciu z dnia 11 lipca 2018r. Podkreślono, że prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z koniecznością rzetelnego wykonywania obowiązków nałożonych na osobę prowadzącą ww. działalność. Błędne rozumienie przepisów prawa, czy też pism do niej kierowanych nie znajduje usprawiedliwienia w niewypełnianiu ustawowo nałożonych na nią obowiązków. Organ egzekucyjny nakładając karę pieniężną postąpił zgodnie z przepisem art 168e u.p.e.a., przewidującym sankcje wobec określonych podmiotów za niedopełnienie obowiązków powstałych w toku stosowania środka egzekucyjnego. Organ II instancji zauważył, że T. B. w zażaleniu nie kwestionował wysokości nałożonej kary pieniężnej. Odnosząc się do wysokości nałożonej przez organ egzekucyjny kary pieniężnej, powołano się na orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie, zgodnie z którym, kara pieniężna powinna być karą sprawiedliwą, adekwatną do rodzaju i stopnia naruszenia prawa, proporcjonalną do możliwości płatniczych karanego i jednocześnie odpowiednio dolegliwą. Organ egzekucyjny nałożył karę pieniężną w maksymalnej wysokości [...] zł. Wzięto pod uwagę przede wszystkim fakty wymienione powyżej. Nie bez znaczenia jest również wysokość dochodzonej należności wynoszącej na dzień zajęcia [...] zł. należności głównej. Wzięto pod uwagę także fakt, że z informacji zawartych w bazie JPK, T. B. w dalszym ciągu współpracuje ze zobowiązaną, a mimo to w dalszym ciągu nie zrealizował dokonanych zajęć. W konsekwencji wniesiono o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 1302 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia organu I i II instancji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że zawierają one wady, powodujące konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. W konsekwencji skarga T. B. jest zasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 14 listopada 2018r., nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 17 września 2018r., nr [...] w sprawie nałożenia T. B. kary pieniężnej.

Przedmiotem sporu w sprawie jest ocena legalności zastosowania przez organy obu instancji art. 168e § 1 u.p.e.a., w myśl którego na dłużnika zajętej wierzytelności, który nie wykonuje lub nienależycie wykonuje ciążące na nim obowiązki związane z egzekucją lub zabezpieczeniem wierzytelności lub prawa majątkowego, można nałożyć karę pieniężną do wysokości [...] zł.

Na ww. przytoczonym przepisie skarżący oparł zasadniczo zarzuty skargi, podnosząc, że organy nie uzasadniły wysokości wymierzonej kary administracyjnej, a w szczególności nie rozważyły jej nałożenia w oparciu o ustawowe dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zasady zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności określone zostały w przepisach od art. 89 do art. 92 u.p.e.a. W przepisach tych określono również obowiązki ciążące na dłużniku zajętej wierzytelności (art. 89 § 1 i § 3 u.p.e.a.), których konsekwencją niewykonania może być nałożenie na osobę odpowiedzialną, kary pieniężnej w oparciu o cyt. wyżej art. 168e § 1 u.p.e.a.

Podnieść w tym miejscu trzeba, że odpowiedzialność za należyte wykonanie obowiązków, wynikających z zajęcia wierzytelności ma charakter obiektywny i nie ogranicza jej brak zawinienia, a celem wymierzenia kary jest represja wobec dłużnika zajętej wierzytelności. Odpowiedzialność dłużnika zajętej wierzytelności ma zastosowanie niezależnie od możliwości ściągnięcia wierzytelności od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucyjnym (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Warszawa 2015, 7. wydanie, s. 551).

Przy rozstrzyganiu kwestii nałożenia, bądź nienałożenia kary oraz przy skonkretyzowaniu jej wysokości, organ egzekucyjny korzysta z tzw. luzu decyzyjnego w granicach uznania administracyjnego, co jednak nie oznacza dowolności w działaniu tego organu. Organ egzekucyjny ma możliwość wyboru optymalnego (właściwego) rozstrzygnięcia, a motywy, którymi się kierował powinien wyjaśnić w uzasadnieniu postanowienia, nakładającego karę pieniężną na określony podmiot. Kara pieniężna musi być karą sprawiedliwą, adekwatną do wagi naruszenia prawa i odpowiadającą wymogom celowości. Dla spełnienia swych celów powinna stanowić istotnie odczuwalną dolegliwość ekonomiczną, proporcjonalną do możliwości płatniczych karanego i adekwatną do rodzaju i stopnia naruszenia prawa (p. NSA w wyroku z dnia 6 lipca 2006r. sygn. akt II FSK 965/05). Kara pieniężna może być powtarzana w przypadku uchylania się od wykonania, w dodatkowo wyznaczonych terminach, obowiązków wynikających z zajęcia egzekucyjnego (art. 168e § 2 u.p.e.a.).

Warunkiem koniecznym dopuszczalności nałożenia kary przewidzianej w art. art. 168e u.p.e.a. jest dokonanie zajęcia wierzytelności.

W przedmiotowej sprawie zawiadomienie z dnia 5 czerwca 2018r. o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej w Przedsiębiorstwie [...] T. B., przysługujących zobowiązanej, doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 14 czerwca 2018r. Skarżący w odpowiedzi na powyższe zajęcie, pismem z dnia 15 czerwca 2018r. poinformował, że zajęcie jest bezpodstawne z uwagi na ustanowione aktem notarialnym wyłączenie wspólności ustawowej małżeńskiej. Natomiast zawiadomienie z dnia 11 lipca 2018r., doręczono T. B. w dniu 31 lipca 2018r. W przedmiotowej sprawie strona została prawidłowo zawiadomiona o zajęciu wierzytelności i w związku z tym miała obowiązek złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 89 § 3 pkt 1 u.p.e.a. Faktem jest, że skarżący w ustawowym 7 dniowym terminie nie wykonał czynności określonych w art. 89 § 3 u.p.e.a. Obowiązkiem dłużnika zajętej wierzytelności jest reakcja na dokonane zajęcie - przekazanie zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu albo udzielenie informacji, że wierzytelność nie istnieje. Jakkolwiek sam brak w wyznaczonym terminie odpowiedzi, bądź udzielenie odpowiedzi niespełniającej wymogów zawartych w pouczeniu zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności na wezwanie, skutkuje spełnieniem formalnych przesłanek do nałożenia kary, to należy zauważyć, że konstrukcja przepisu art. 168e § 1 u.p.e.a., opierająca się na uznaniu administracyjnym oznacza, że organ egzekucyjny ma możliwość wyboru właściwego rozstrzygnięcia, tak w zakresie zasadności nałożenia kary, jak i jej wysokości.

Zauważyć także trzeba, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy, skarżący z złożonym zażaleniu podnosił, że udzielił odpowiedzi na przesłane mu zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej w taki sposób, w jaki go zrozumiał. Ponaglenie pozostawił bez odpowiedzi, gdyż był przekonany, że udzielił już odpowiedzi na przesłane mu pismo. Dodał, że boryka się z problemami finansowymi i od czerwca nie przekazał do Przedsiębiorstwa Budowlanego A. A. B. żadnych środków pieniężnych, a więc wierzytelności te nie są jeszcze uregulowane.

W kontekście powyższego, podkreślenia wymaga, że istnienie w konkretnej sprawie przesłanek nałożenia kary pieniężnej oraz ustalenie jej wysokości ze względu na kierunkowe dyrektywy wyboru, powinno zostać należycie uzasadnione w wydanym postanowieniu. Z unormowania art. 168e u.p.e.a. wynika, że dla nałożenia kary pieniężnej i jej wysokości, istotne jest ustalenie osoby, na której ciąży realizacja zajęcia, jej sytuacji materialnej, czy obowiązek został wykonany, o ile termin został przekroczony.

W ocenie Sądu, organ egzekucyjny nakładając karę, zaś organ odwoławczy akceptując rozstrzygnięcie – uchybiły swoim obowiązkom przy wymierzaniu kary administracyjnej dla skarżącego. Organy nie wyjaśniły bowiem w sposób wystarczający przyjętej wysokości kary. Zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu egzekucyjnego nie zawiera dostatecznego uzasadnienia dla wysokości nałożonej kary. Zauważyć trzeba, że organy zastosowały wobec skarżącego maksymalny wymiar kary pieniężnej, określonej art. 168e § 1 u.p.e.a., tj. [...] zł bez wskazania, co przesądziło o wymierzeniu kary w najwyższej wysokości. Brak jest na tę okoliczność wystarczającego, logicznego uzasadnienia w wydanych przez organy rozstrzygnięciach. Wbrew twierdzeniom organów, w zaskarżonych rozstrzygnięciach nie przedstawiono wystarczająco okoliczności, które miały wpływ na podjęcie przez nie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na skarżącego w wysokości [...] zł.

Nie ulega wątpliwości Sądu, że faktyczny brak wyjaśnienia motywów wymierzenia kary pieniężnej w nałożonej wysokości w uzasadnianiach zaskarżonych postanowień obu instancji, wskazuje na brak podjęcia wystarczających rozważań prawnych przez organy w tym przedmiocie. To daje podstawy do stwierdzenia, że wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej miało miejsce z naruszeniem przepisów postępowania.

W skardze podniesiono, iż organy graniczyły się jedynie, do stwierdzenia, że mimo błędnego zrozumienia treści zawiadomienia, skarżący nie podjął żadnych działań w celu wyjaśnienia swoich wątpliwości. Organy podały też, że skarżący niejednokrotnie naruszał prawo, ignorując nałożone na niego obowiązki, a działania skarżącego wykreowały wizerunek braku chęci współpracy.

Rację ma skarżący twierdząc, że tego typu uzasadnienie, nosi cechy lakonicznego i niespójnego logicznie, gdyż błędne rozumienie treści zawiadomienia nie oznacza, że skarżący miał wątpliwości w zakresie treści pisma, a wręcz przeciwnie, iż ich nie posiadał. Zatem nie sposób zarzucać skarżącemu braku działań w zakresie wyjaśnienia wątpliwości, skoro ten ostatni ich nie posiadał. Natomiast wiedzę o błędnym rozumieniu treści tych pism, posiadł dopiero po zapoznaniu się z treścią postanowienia organu I instancji. Jak zasadnie podnoszono w skardze - spowodowało to, że w zażaleniu skarżący uznał zajęcie, wskazał przyczyny braku jego realizacji oraz zobowiązał się do realizacji zajęcia. Zatem wykonał obowiązki zawarte w zajęciu.

Co więcej, wskazać trzeba, że organy nie uzasadniły dostatecznie i nie sprecyzowały w pełni, jakie działania miały na uwadze, formułując tezę o niejednokrotnym naruszaniu przez skarżącego, nałożonych obowiązków. Dodatkowo, organy w żaden sposób nie odniosły tych rozważań do rozstrzygnięcia o nałożeniu kary, a przede wszystkim o jej wymiarze.

W konsekwencji stwierdzić trzeba, że uzasadnienia postanowień organów obu instancji nie są uzasadnieniami spełniającym wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że w uzasadnieniach tych, brak jest motywów, jakimi kierowały się organy w zakresie wagi naruszonego prawa przez skarżącego, ustaleń, czy poprzednio i jak często niedopełniał on podobnych obowiązków, czy był uprzednio za podobne czyny ukarany, uwzględnienia wyjaśnień zawartych w zażaleniu, czyli dobrowolnych działań skarżącego, mających na celu uniknięcie skutków naruszenia prawa.

Rację ma skarżący formułując zarzut, że organy nie wzięły również pod uwagę okoliczności, iż skarżący nie osiągnął korzyści z naruszenia prawa, a dodatkowo nie dokonały one jakiejkolwiek analizy warunków osobistych skarżącego.

W odniesieniu do powyższego, podkreślenia wymaga bowiem, że kara dla spełnienia swych celów powinna stanowić istotnie odczuwalną dolegliwość ekonomiczną z tym, że powinna być proporcjonalna do możliwości płatniczych karanego. Możliwości płatnicze muszą być uwzględniane na datę orzekania. Sąd zauważa, że organy nie odniosły tej wysokości do aktualnych możliwości płatniczych zobowiązanego, jak również nie wskazały, czy przy ustalaniu wysokości, uwzględniły takie czynniki, jak jej adekwatność do rodzaju i stopnia naruszenia prawa.

Zaaprobować należy twierdzenie skarżącego, że organy powinny też rozważyć, czy nie zachodzą okoliczności, które zgodnie z art. 189 f § 1 k.p.a., stanowią podstawę do odstąpienia od wymierzenia kary, a w szczególności, czy waga naruszenia prawa nie jest znikoma, tym bardziej, że treść zażalenia można uznać za przejaw zaprzestania naruszania prawa.

Dopełniając powyższe wskazać trzeba, że z uwagi na zasadę prowadzania postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), istotne jest przedstawienie spornych zagadnień w uzasadnieniu aktu administracyjnego (decyzji/postanowieniu), które powinno spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Te same warunki dotyczą zaskarżalnego postanowienia, co wynika z treści art. 124 § 2 oraz art. 126 k.p.a. (odpowiednie stosowanie przepisów o decyzji).

Powyższe jest o tyle istotne, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z podmiotem, który odmawia współpracy z organem egzekucyjnym, lecz konsekwentnie przedstawia w toku postępowania swoje stanowisko wraz z jego uzasadnieniem. Zasada z art. 8 k.p.a. również znajduje swoje odzwierciedlenie w treści art. 107 § 3 k.p.a., który przewiduje, że uzasadnienie decyzji (postanowienia) powinno zawierać ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie rozstrzygnięcia administracyjnego jest istotne również z uwagi na zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji publicznej winien wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Tym samym, powinien informować strony postępowania o stanie prawnym oraz o wszystkich okolicznościach faktycznych, mających znaczenie dla sprawy, przekazywać informacje zmierzające do wykazania racjonalności, słuszności i skuteczności rozstrzygnięcia.

Rozpoznając sprawę ponownie organy I i II instancji, mając na względzie poczynione wyżej uwagi, ocenią, czy są spełnione przesłanki do nałożenia kary na skarżącego, a jeśli tak, to czy zasadne jest nałożenie tej kary w maksymalnej wysokości. Organy będą zobowiązane do pełnego, spójnego i logicznego wyjaśnienia przesłanek, którymi będą kierowały się przy wymierzaniu kary, a w uzasadnieniu szczegółowo wskażą i uzasadnią okoliczności wpływające na jej wysokość. Wymierzając ewentualną karę pieniężną, organy będą miały na uwadze, że kara powinna być proporcjonalna do możliwości płatniczych karanego, a przy ustalaniu jej wysokości, organy uwzględnią takie czynniki, jak jej adekwatność do rodzaju i stopnia naruszenia prawa. Ponadto organy rozważą i ocenią okoliczności, które mogą mieć wpływ na zastosowanie, bądź odstąpienie od nałożenia kary, a wynik rozważań przedstawią, w uzasadnieniu, spełniającym wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd orzekający w sprawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uwzględnił skargę, jako uzasadnioną i uchylił zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, zobowiązując tym samym organy obu instancji przy ponownym rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy do zastosowania się do oceny prawnej i wszystkich wskazań, które zostały zawarte w przedmiotowym wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego w łącznej kwocie [...]zł przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz skarżącego, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a., przy czym kwota ta obejmuje: uiszczony wpis stały od skargi w kwocie [...]zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz wynagrodzenie pełnomocnika procesowego (radcy prawnego) w kwocie [...]zł z tytułu zastępstwa procesowego w niniejszym postępowaniu sądowym, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018r. poz. 265 ze zm.) oraz uiszczoną opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa procesowego w kwocie [...]zł.