Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2818/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Gabriela Nowak WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant referent stażysta Jolanta Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2015 r. sprawy skargi M. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. A. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2014 r. orzekającej o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Decyzja powyższa wydana została w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Prezydent [...] pismem z dnia [...] listopada 2013 r. wezwał M. A. do osobistego stawienia się w Referacie Świadczeń Rodzinnych, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz w celu złożenia oświadczenia majątkowego. Wezwanie to zostało odebrane w dniu 11 grudnia 2013 r. Z uwagi na okoliczność, że w wyznaczonym przez organ terminie M. A. nie stawił się w organie, pismem z dnia 31 grudnia 2013 r. ponowiono wezwanie do stawienia się w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego. Wezwanie niniejsze M. A. odebrał osobiście w dniu [...] stycznia 2014 r.

W dniu 28 stycznia 2014 r. Prezydent [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych na osobę uprawnioną T. A. w związku z przyznaniem świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres zasiłkowy 2013/2014. W wyniku przeprowadzonego w sprawie postępowania, Prezydent [...] wydał w dniu [...] maja 2014 r. decyzję nr [...], którą uznał dłużnika alimentacyjnego M. A. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W uzasadnieniu organ powołał przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r. poz. 1228 ze zm.) oraz wyjaśnił, że z wnioskiem o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego wystąpił Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w M. Prezydent [...] wskazał, że mimo dwukrotnego wezwania M. A. do osobistego stawienia się w organie, nie pojawił się on w Urzędzie. Organ podniósł ponadto, że zgodnie z otrzymanym od komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne zaświadczeniem, egzekucja świadczeń alimentacyjnych w okresie ostatnich sześciu miesięcy była całkowicie bezskuteczna.

Pismem z dnia 30 maja 2014 r. M. A. złożył odwołanie od powyższej decyzji. W odwołaniu wskazał, że od 12 lutego 2014 r. odbywa karę pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym [...], o czym powiadomił Referat Świadczeń Rodzinnych Wydziału Spraw Społecznych i Zdrowia [...]. Wyjaśnił, że na wezwania organu pierwszej instancji nie mógł się stawić z powodu złego stanu zdrowia i pobytu w związku z tym w [...] u syna. Próba zarejestrowania się w Urzędzie Pracy jako bezrobotnego nie powiodła się z powodu zbyt zaawansowanego wieku. Natomiast ZUS odmówił mu świadczenia emerytalnego z powodu zbyt krótkiego stażu pracy. W związku z powyższym został on bez środków do życia i nie mógł płacić alimentów. Wyjaśnił, że gdy był zdrowy i pracował, płacił alimenty regularnie. Obecnie z powodu złego stanu zdrowia nie może podjąć pracy.

Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy podzielając stanowisko organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego nie budzi zastrzeżeń i jest zgodna z regulacją zamieszczoną w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W ocenie organu odwoławczego bezsporne jest, że M. A. jest dłużnikiem alimentacyjnym, który nie wywiązuje się ze zobowiązań alimentacyjnych wobec swojego syna T. A. Zdaniem organu okoliczność tę potwierdza zaświadczenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] z dnia [...] lutego 2014 r., w którym zamieszczono informację, że podczas trwania egzekucji w okresie ostatnich sześciu miesięcy nie zostały od dłużnika wyegzekwowane żadne kwoty na poczet alimentów. Ponadto M. A. nie zgłosił się na wezwanie organu pierwszej instancji w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego ani też nie złożył oświadczenia majątkowego. Nie wywiązuje się też od 6 miesięcy z obowiązku uiszczania alimentów przynajmniej w kwocie 50% ich wysokości. Organ wskazał ponadto, że podniesiony przez stronę argument o pobycie w areszcie nie przesądza o wadliwości wydanej decyzji, ponieważ organ pierwszej instancji podejmował kilkakrotne próby skontaktowania się z nim podczas gdy przebywał na wolności, czego dowodem są pisma z dnia 20 listopada 2013 r. i 31 grudnia 2013 r.

M. A. pismem z dnia 28 lipca 2014 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniósł, że uznanie go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych jest bezzasadne ponieważ było ono wynikiem złego stanu zdrowia i braku dochodu z tytułu zatrudnienia. Wyjaśnił, że w okresie gdy był zdrowy i pracował, wysyłał zasądzone alimenty na konto matki T. A., w kwotach przekraczających zasądzone alimenty. Po przebytym [...] zwolniono go z pracy i pozostał bez środków do życia. Wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom organu, zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie odmówił zarejestrowania się w Państwowym Urzędzie Pracy jako poszukujący pracy ale to Urząd jemu odmówił rejestracji. Wskazał ponadto, że z uwagi na zły stan zdrowia oraz brak ubezpieczenia zdrowotnego wyjechał do syna K. A. do [...], gdzie syn zapewnił mu opiekę. Odnosząc się do kwestii niestawienia się na wezwania organu wyjaśnił, że "był przejazdem przez [...] kilka godzin", odebrał na poczcie awizowane przesyłki, lecz z uwagi na to że do W. przyjechał okazyjnie nie miał możliwości w tym czasie "złożyć wizyty na ul. [...]" na wezwanie Referatu Świadczeń Rodzinnych. W chwili obecnej skarżący ubiega się o emeryturę po której przyznaniu będzie przekazywał należności alimentacyjne. Wyjaśnił także, że kierowane na jego adres pisma z dnia 20 listopada 2013 r. i 31 grudnia 2013 r., nie zostały odebrane ponieważ przebywał za granicą. W związku z tak sformułowaną skargą wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zlecenie przeprowadzenia postępowania na podstawie art. 136 kpa.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Przede wszystkim wskazać należy, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów administracji publicznej, poddanych kontroli Sądu w niniejszej sprawie, stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz.1228). Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy, po otrzymaniu wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 5 tj. wniosku o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego, organ właściwy dłużnika przeprowadza wywiad alimentacyjny, w celu ustalenia sytuacji rodzinnej, dochodowej i zawodowej dłużnika alimentacyjnego, a także jego stanu zdrowia oraz przyczyn niełożenia na utrzymanie osoby uprawnionej, odbiera od niego oświadczenie majątkowe oraz informuje dłużnika o przekazaniu do biura informacji gospodarczej informacji gospodarczej o zobowiązaniu lub zobowiązaniach dłużnika alimentacyjnego wynikających z tytułów, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 i 2, w razie powstania zaległości za okres dłuższy niż 6 miesięcy.

Stosowanie natomiast do treści art. 5 ust. 3 ww. ustawy, w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił złożenia oświadczenia majątkowego albo zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy bądź bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych, organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

W tym miejscu wskazać należy, że wystąpienie którejkolwiek z zawartych w tym przepisie przesłanek pozytywnych stanowi podstawę wszczęcia postępowania w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego, zasadnie stwierdziło, że przesłanką przemawiającą za prawidłowością takiego rozstrzygnięcia jest fakt, iż skarżący uniemożliwił przeprowadzenie z nim wywiadu alimentacyjnego. Jak wprost wynika z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy, skarżący pomimo dwukrotnego wezwania organu nie stawił się w Referacie Świadczeń Rodzinnych w celu przeprowadzenia z nim wywiadu alimentacyjnego, uniemożliwiając tym samym jego przeprowadzenie. Podnoszone natomiast w skardze argumenty nie mają, zdaniem Sądu, wpływu na ocenę decyzji będących przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie. Wezwania w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz zawiadomienie o wszczęciu postępowania alimentacyjnego zostały skarżącemu skutecznie doręczone. Okoliczność zaś przebywania "okazyjnie", jak to określił skarżący, w W. nie ma znaczenia dla oceny skuteczności doręczenia mu wezwania oraz uznania wystąpienia przesłanki "uniemożliwienia" przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego. Skoro bowiem skarżący nie wywiązywał się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, bez względu na powody uchybienia temu obowiązkowi, powinien był zadbać o kontakt z organami pomocy społecznej, które za niego ten obowiązek wykonywały. Brak dopełnienia tego obowiązku zasadnie zatem organy administracji uznały za uniemożliwiającego przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego.

W sprawie brak jest ponadto negatywnej przesłanki przewidzianej przepisem art. 5 ust. 3a omawianej ustawy. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy Zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] z dnia [...] lutego 2014 r., egzekucja w ciągu sześciu ostatnich miesięcy poprzedzających wydanie zaświadczenia była całkowicie bezskuteczna.

Powyższe oznacza, że pozytywne przesłanki, enumeratywnie wymienione w art. 5 ust. 3 omawianej ustawy, uprawniały organ pierwszej instancji do wszczęcia postępowania w sprawie uznania M.A. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Reasumując wskazać należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, nie wykazała by wydane one zostały z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa.

Jedynie na marginesie wyjaśnić należy, że podnoszone w skardze okoliczności dotyczące sytuacji finansowej oraz złego stanu zdrowia skarżącego, nie mogły być wzięte pod uwagę w postępowaniu przed tutejszym Sądem, którego kompetencje ograniczone są jedynie do zbadania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych. Okoliczności te mogły zaś przez skarżącego podnoszone na etapie postępowania administracyjnego w trakcie udzielania wywiadu alimentacyjnego, którego celem jest zbadanie sytuacji majątkowej i życiowej dłużnika alimentacyjnego.

Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.