Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 695/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 i 34
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda – Ossowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska- Wasilewicz Sędzia WSA Jarosław Szulc Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krenz- Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 października 2015r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec J. K. (skarżący) na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...]r., obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (za wrzesień 2012r. oraz za styczeń i luty 2013r.), składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (za sierpień i wrzesień 2012r. oraz za styczeń i luty 2013r.). Podstawę prawną należności stanowiła decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat we W. z dnia [...]r., którą określono skarżącemu wysokość zadłużenia z tytułu składek w kwocie łącznej 5.878,85 zł. Odpisy tytułów wykonawczych doręczono skarżącemu [...]r. wraz z odpisami zawiadomień o zajęciu rachunku bankowego z dnia [...]r. przesłanych do Banku [...] w W. Bank wezwano do przekazania na rachunek organu egzekucyjnego odpowiednio: 2061,80 zł, 1339,30 zł, 275,90 zł (należność główna, koszty egzekucyjne, odsetki za zwłokę naliczone na dzień [...]r.).

2. Pismem z [...]r. skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Powołując się na bliżej nieokreślone wyroki domagał się umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, a ponadto odszkodowania argumentując, że szkodę poniósł w związku z niesprawiedliwymi przepisami, a polega ona na tym, że gdyby był ubezpieczony w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, to w wieku 60 lat mógłby przejść na emeryturę, a będąc ubezpieczony w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ponosi straty związane z obowiązkiem opłacania składek. W sprawie prowadzonej wobec niego egzekucji zauważył, że "jeszcze nie ma czarno na białym" (przyjęto, że chodzi o nierozpatrzenie kwestii umorzenia składek), a już zablokowano konta, stąd domaga się zdjęcia tej blokady.

3. Postanowieniem z [...] r. organ, powołując się na art. 34 § 4 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. nr 229 ze zm. dalej ustawa pea), odmówił uwzględnienia zarzutu. Wyjaśnił, że wniosek o umorzenie zadłużenia z tytułu składek wpłynął do organu [...] r., ale wszczęte w związku z tym postępowanie postanowieniem z dnia [...] r. zostało zawieszone do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd odwołań składanych przez skarżącego od kolejnych decyzji określających wysokość zaległości z tytułu składek. Wskazano, że po ustąpieniu okoliczności uzasadniającej zawieszenie, postępowanie w sprawie wniosku o umorzenie zadłużenia zostanie podjęte, a następnie, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy oraz obowiązujący stan prawny, wydana zostanie decyzja administracyjna. Jednocześnie wskazano, że ZUS może umorzyć zaległości, ale nie ma takiego obowiązku nawet w przypadku, gdy spełnione zostaną ustawowe przesłanki.

4. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu wymienił podstawy zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej przewidziane w art. 33 § 1 ustawy pea i stwierdził, że skarżący w piśmie z [...]r. nie wskazał okoliczności, które można by zakwalifikować jako podstawę zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. Z treści pisma wynikało, że oczekuje on na korzystne dla siebie orzeczenie w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W związku z tym wyjaśniono, że umorzenie obowiązku uzasadnia zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji, ale należności dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym nie zostały umorzone. Kwestia ta stanowi przedmiot odrębnego od egzekucyjnego postępowania i dopiero pozytywne rozstrzygnięcie w tym zakresie skutkować będzie na postępowanie egzekucyjne.

5. W skardze do Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Bydgoszczy skarżący zarzucił Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego oraz Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, że nie poinformowały go skutkach przekazania "dokumentów ubezpieczeniowych" z KRUS do ZUS, a nie były mu wcześniej znane przepisy, z których wynika, że opłacający składki na ubezpieczenie społeczne rolników w KRUS mogą przejść na wcześniejszą emeryturę. Informacji takiej nie uzyskał również od Sądów orzekających w jego sprawie. Gdyby posiadał taką wiedzę to od trzech lat, po ukończeniu 60 roku życia, korzystałby z wcześniejszej emerytury opłacając w ZUS jedynie składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Następnie oświadczył, że podjął działania w celu uzyskania emerytury z KRUS i zapowiedział, że znając wysokość emerytury wystąpi o odszkodowanie za poniesioną szkodę.

6. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7. Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej ustawa p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy podkreślić, że sąd administracyjny nie może orzekać na podstawie zasad współżycia społecznego lub zasad słuszności. Jednocześnie na podstawie art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd rozstrzyga sprawę w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

8. W rozpatrywanej sprawie kontrolą sądową objęte zostało postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T. z dnia [...] r. odmawiające uwzględnienia zarzutu zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zadłużenie z tytułu składek ZUS określonych decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat we Włocławku z dnia [...] r. Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność postanowienia stwierdził, że odpowiada ono przepisom obowiązującego prawa i brak jest jakichkolwiek podstaw do usunięcia go z obrotu prawnego.

9. Podać należy, że przesłanki, które stanowią podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 ustawy p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zarzutów regulują przepisy art. 34 tej ustawy. Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku

z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

10. Według art. 34 § 4 ustawy p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

10. Oceniając zaskarżone postanowienie przez pryzmat kryterium legalności nie sposób nie poczynić uwagi ogólnej, że egzekucja administracyjna prowadzona jest w stosunku do obowiązku zawartego w decyzji, a sytuacja taka ma także miejsce w niniejszej sprawie. Aktualnie organ egzekucyjny nie ma żadnych podstaw, aby odnosić się do zasadności decyzji w przedmiocie określenia wysokości składek i okresów, które zostały nią objęte. Wszystkie te argumenty pozostają poza sferą zainteresowań organu egzekucyjnego, którego rolą - wobec złożenia zarzutów - jest wyłącznie ich rozpoznanie. Dlatego też słusznie organy procedowały względem okoliczności powiązanych z przesłanką z art. 33 § 1 pkt 1 ustawy p.e.a. Przedmiotem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym mogą być wyłącznie okoliczności wymienione w art. 33 § 1 ustawy p.e.a. Zatem postępowanie prowadzone w trybie art. 34 ustawy p.e.a. ogranicza się do rozpatrzenia podniesionego zarzutu i - co istotne - nie obejmuje rozpoznania całej sprawy, w szczególności w zakresie wymiaru składek. Oznacza to, że organ egzekucyjny nie rozpoznaje sprawy od strony merytorycznej (wówczas bowiem stałby się trzecią instancją), co jest uzasadnione tym, że strona mogła podnieść zarzuty dotyczące meritum sprawy w postępowaniu przy wydawaniu decyzji nakładającej obowiązek w zakresie składek.

11. W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną jest, że tytuły wykonawcze wystawiono na podstawie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat we Włocławku z dnia [...] r. Doręczono je skarżącemu w dniu [...] r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego z dnia [...] r. (d.: k. 13-19 akt administracyjnych). Okoliczności podniesione w złożonej do Sądu skardze są znane tut. Sądowi także z innych spraw skarżącego, w których podnosił on argument o braku poinformowania go przez organy o skutkach zmiany ubezpieczyciela i z tej przyczyny kontestował prawo ZUS do dochodzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie. Podnieść należy, że postępowanie egzekucyjne, w efekcie którego złożona została obecnie rozpatrywana skarga, jest konsekwencją nieopłacenia składek na ubezpieczenie społeczne. Dyrektor Izby Skarbowej, jako organ odwoławczy, zasadnie ocenił jedynie zasadność odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Kierując się zapisem art. 33 § 1 ust. 1 Sąd dodaje, że dopiero umorzenie należności z tytułu składek, które odbyć by się mogło w postępowaniu odwoławczym od decyzji ZUS z dnia [...] r., stanowiłoby przesłankę do uwzględnienia przez organ zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

12. Odnosząc się do nieuwzględnienia zarzutów przez organ Sąd stwierdza, że organ egzekucyjny, będący jednocześnie wierzycielem, poprawnie wszczął postępowanie egzekucyjne poprzez zastosowanie zabezpieczenia na rachunku bankowym skarżącego. W sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek z art. 33 § 1 ustawy p.e.a., zatem organ zgodnie z przepisami prawa nie mógł zgłoszonych zarzutów uwzględnić.

13. Rozstrzygając o zarzutach skargi, w których skarżący podniósł brak informowania go przez organy oraz sądy o skutkach jego działań, należy stwierdzić, że są one niezasadne z punktu widzenia argumentacji podważającej zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie. Ogólne zarzuty strony co do braku informowania go w odrębnym od rozpatrywanego postępowaniu o konsekwencjach jego działań nie mogą być przedmiotem rozstrzygania w przedmiotowej sprawie. Sąd stwierdził, ze podniesione w skardze zarzuty w istocie w ogóle nie nawiązują do rozstrzygnięcia.

14. Dokonując z urzędu kontroli zaskarżonego w sprawie postanowienia Sąd stwierdził, że nie narusza ono prawa materialnego ani procesowego. Organy prawidłowo prowadziły postępowanie w sprawie. Dyrektor Oddziału ZUS w T. oraz Dyrektor Izby Skarbowej w B. dokonywali prawidłowych pouczeń w wydanych przez siebie postanowieniach (d.: k. 15 i 17-18 akt administracyjnych).

15. Mając powyższe na uwadze przedstawioną wyżej argumentację Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. skargę oddalił.