Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1765/86
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1987-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Rzemiosło
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 19 ust. 1 pkt 1, ust. 2
journal: Dz.U. 1983 nr 7 poz. 40
law: Obwieszczenie Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług z dnia 27 stycznia 1983 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. o wykonywaniu i organizacji rzemiosła.
Teza: W razie złożenia przez rzemieślnika rezygnacji z dalszego wykonywania rzemiosła organ właściwy do wydania uprawnienia rzemieślniczego ma obowiązek orzec o wygaśnięciu uprawnienia bez wnikania, czym kierował się rzemieślnik, składając taki wniosek. Decyzja taka ma charakter jedynie deklaratoryjny /art. 19 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. o wykonywaniu i organizacji rzemiosła - Dz.U. 1983 nr 7 poz. 40/.

TEZY

W razie złożenia przez rzemieślnika rezygnacji z dalszego wykonywania rzemiosła organ właściwy do wydania uprawnienia rzemieślniczego ma obowiązek orzec o wygaśnięciu uprawnienia bez wnikania, czym kierował się rzemieślnik, składając taki wniosek. Decyzja taka ma charakter jedynie deklaratoryjny /art. 19 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. o wykonywaniu i organizacji rzemiosła - Dz.U. 1983 nr 7 poz. 40/.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Ryszarda A. na decyzję Dyrektora Wydziału Drobnej Wytwórczości i Usług Urzędu Wojewódzkiego w Skierniewicach z dnia 8 września 1986 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na wykonywanie rzemiosła i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Miasta i Gminy B., a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od organu stopnia wojewódzkiego kwotę złotych sześćset tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.


UZASADNIENIE

Naczelnik Miasta i Gminy B. decyzją z dnia 4 stycznia 1983 nr HUZ.III-765/124/82 udzielił Ryszardowi A. zezwolenia na wykonywanie rzemiosła: wytwarzanie galanterii z kości, rogu oraz surowców miejscowych i odpadowych /288-8/ w lokalu przy ul. K. nr 3 w B.

W dniu 4 lipca 1986 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ż. wystąpił do Naczelnika Miasta i Gminy B. z wnioskiem o cofnięcie Ryszardowi A. zezwolenia na wykonywanie rzemiosła, ze względu na to, że zalega on z opłaceniem składek na ubezpieczenie społeczne, przy czym zadłużenie wynosi 65.548 zł + dodatki za zwłokę; egzekucja administracyjna nie przynosi spodziewanych rezultatów.

Naczelnik Miasta i Gminy B. decyzją z dnia 15 lipca 1986 nr HUZ-7652/89/86, wydaną na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. o wykonywaniu i organizacji rzemiosła /Dz.U. 1983 nr 7 poz. 40/, cofnął Ryszardowi A. uprawnienie do wykonywania rzemiosła /decyzja z dnia 4 stycznia 1983 r./, nakazując mu jednocześnie zaprzestanie do dnia 31 października 1986 r. wykonywania rzemiosła i zwrócenie zezwolenia do Urzędu Miasta.

Od powyższej decyzji Ryszard A. odwołał się do Dyrektora Wydziału Drobnej Wytwórczości i Usług Urzędu Wojewódzkiego w Skierniewicach, podając, że decyzja organu I instancji nie została mu doręczona /listonosz doręczył ją sąsiadce/, a zobowiązania swoje wobec ZUS uregulował. Jednocześnie złożył rezygnację z dalszego wykonywania rzemiosła /nazywając to błędnie wnioskiem o wydanie decyzji o likwidacji zakładu/ ze względu na niską rentowność zakładu. Do odwołania dołączył pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ż. z dnia 28 sierpnia 1986 r. w którym stwierdzono, że Ryszard A. uregulował zadłużenie i na dzień 30 lipca 1986 r. nie zalega z opłatami składek, w związku z czym "wystawiony wniosek o cofnięcie uprawnień jest nieaktualny".

Dyrektor Wydziału Drobnej Wytwórczości i Usług Urzędu Wojewódzkiego w Skierniewicach decyzją ostateczną z dnia 8 września 1986 nr DW-I-7652/6/86 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji ostatecznej podano między innymi, że z akt sprawy bezspornie wynika, ze Ryszard A. nie dopełnił w określonych terminach obowiązku płacenia składek na ubezpieczenie społeczne, przy czym kwota, na jaką zalegał, wskazuje, że nie płacił składek przez okres dłuższy niż 6 miesięcy, a tym samym naruszył przepis art. 18 ust. 2 pkt 6 cytowanej ustawy. Z akt sprawy wynika ponadto, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o likwidację zakładu.

Od decyzji ostatecznej Ryszard A. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając, że organ odwoławczy nie wziął pod uwagę, że decyzja organu I instancji nie została mu doręczona do dnia wniesienia odwołania, a wobec uregulowania przez niego zaległych składek ubezpieczeniowych /pismo ZUS z dnia 28 sierpnia 1986 r./ ustała podstawa do cofnięcia mu uprawnienia rzemieślniczego. Stwierdził, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca, ponieważ o cofnięciu mu zezwolenia na wykonywanie rzemiosła dowiedział się dopiero w czasie składania w Urzędzie Miejskim w B. wniosku o likwidację zakładu rzemieślniczego. Wobec tego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Dyrektor Wydziału Drobnej Wytwórczości i usług Urzędu Wojewódzkiego w Skierniewicach wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z materiałów sprawy wynika, że organy administracji państwowej w toku rozpatrywania sprawy objętej skargą dopuściły się naruszeń przepisów prawa. W szczególności z naruszeniem art. 61 par. 4 Kpa organ I instancji nie zawiadomił Ryszarda A. o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na wykonywanie rzemiosła, w wyniku czego nie brał on bez swej winy udziału w postępowaniu przed tym organem. Organ odwoławczy z naruszeniem art. 7, 77 par. 1 art. 80 i 107 par. 3 Kpa nie ustosunkował się do zarzutów zawartych w odwołaniu, a zwłaszcza do twierdzenia, że zaległe składki Ryszard A. uregulował, ani do pisma ZUS z dnia 28 sierpnia 1986 r., że wobec uregulowania przez skarżącego zaległych składek wniosek o cofnięcie uprawnień jest nieaktualny. Oba organy /I i II instancji/ z naruszeniem art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. o wykonywaniu organizacji rzemiosła /Dz.U. 1983 nr 7 poz. 40/ wydały decyzje o cofnięciu uprawnień do wykonywania rzemiosła bez wysłuchania wyjaśnień skarżącego oraz bez zasięgnięcia opinii cechu.

Powyższe uchybienia stanowią naruszenie przepisów prawa, mające istotny wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza gdy się zważy, że cofnięcie uprawnień do wykonywania rzemiosła na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 6 powyższej ustawy ma jedynie charakter fakultatywny, a wszechstronna znajomość sprawy w tym także opinii cechu oraz przyczyn nieuiszczania składek na ubezpieczenie społeczne, ma istotne znaczenie przy podejmowaniu decyzji uznaniowej.

Należy dodać, że Ryszard A w dniu 27 sierpnia 1986 r. złożył rezygnację z dalszego wykonywania rzemiosła /nazywając ją błędnie wnioskiem o "dokonanie likwidacji zakładu rzemieślniczego"/. Stosownie do art. 19 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy, w razie rezygnacji z dalszego wykonywania rzemiosła uprawnienie do wykonywania rzemiosła wygasa. O wygaśnięciu uprawnienia orzeka organ właściwy do jego wydania /art. 19 ust. 2/. Z tych przepisów wynika, że w razie złożenia przez rzemieślnika rezygnacji z dalszego wykonywania rzemiosła organ właściwy do wydania uprawnienia rzemieślniczego ma obowiązek orzec o wygaśnięciu uprawnienia rzemieślniczego bez wnikania w to, czym kierował się rzemieślnik, składając taki wniosek. Decyzja w tym wypadku ma charakter jedynie deklaratoryjny. Wobec tego stwierdzenie zawarte w zaskarżonej decyzji ostatecznej, iż "Z akt sprawy wynika ponadto, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o likwidację zakładu", pozostaje w sprzeczności z art. 19 omawianej ustawy.

Wymaga również podkreślenia, że dla interesu skarżącego nie jest rzeczą obojętną, czy zaprzestanie prowadzenia dalszej działalności rzemieślniczej nastąpiło w wyniku cofnięcia mu uprawnień do prowadzenia rzemiosła, czy też wskutek wygaśnięcia uprawnienia do wykonywania rzemiosła w związku z rezygnacją z dalszego jego wykonywania. Cofnięcie uprawnień do wykonywania rzemiosła pociąga za sobą ujemne konsekwencje w postaci możliwości odmowy wydania - w ciągu 3 lat - nowego zezwolenia na wykonywanie rzemiosła /art. 6 pkt 3 ustawy/, zastrzeżenie takie natomiast nie występuje w wypadku rezygnacji z dalszego wykonywania rzemiosła.

Mając to wszystko na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 3 oraz art. 208 Kpa orzekł, jak w sentencji.