Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 793/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 70b
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia WSA Ewa Alberciak Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. sprawy ze skargi F. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...], nr [...].


UZASADNIENIE

III SA/Łd 793/12

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 70b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.), § 10 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. z 2010 r., nr 244, poz. 1626), § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. nr 60, poz. 278 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. nr 124, poz. 860), orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] o odmowie przyznania F. B. dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika Ł. K.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w dniu [...] A. B. oraz jej brat F. B. wystąpili do Prezydenta Miasta Z. z wnioskiem o przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika Ł. K. za okres od dnia [...] do dnia [...]. Do wniosku dołączone zostały następujące dokumenty:

- zaświadczenie ukończenia przez F. B. kursu pedagogicznego z dnia [...], z którego wynika, iż F. B. uzyskał przygotowanie pedagogiczne do pracy w charakterze instruktora praktycznej nauki zawodu w zakładach pracy,

- dyplom Urzędu Wojewódzkiego w S. z dnia [...] potwierdzający, iż F. B. otrzymał tytuł mistrza w zawodzie kierowca mechanik pojazdów samochodowych,

- umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego, zawarta przez Zakład mechaniki pojazdowej – F. B. w Z. przy ul. A 36, w dniu [...] z młodocianym Ł. K. od dnia [...] do dnia [...], w ramach której nauka zawodu trwa 36 miesięcy,

- świadectwo ukończenia Zasadniczej Szkoły Zawodowej Nr [...] w Zespole Szkół Zawodowych Nr [...] im. [...] w Z. przez Ł. K. Nr [...], z dnia [...],

- zaświadczenie Izby Rzemieślniczej w [...] z dnia [...], Nr [...], potwierdzające, iż Ł. K. w dniu [...] zdał egzamin czeladniczy przed komisją egzaminacyjną powołaną przez Izbę Rzemieślniczą uzyskując świadectwo czeladnicze Nr [...],

- zaświadczenie o zmianie we wpisie do ewidencji gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Z. z dnia [...], Nr ew. [...],

- odpis skrócony aktu zgonu F. B. z dnia [...].

Kolegium podniosło, iż w oparciu o przedłożone dokumenty Prezydent Miasta Z. decyzją z dnia [...], Nr [...], odmówił przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika Ł. K. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji argumentował, iż dofinansowanie przyznawane jest pracodawcy, który zawarł z młodocianym pracownikiem umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego i prawo to jest ściśle związane z osobą pracodawcy. Organ przytoczył treść art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego, wskazując, iż do spadku nie należą prawa i obowiązki zmarłego związane z jego osobą i wobec tego dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika nie przechodzi na spadkobierców zmarłego pracodawcy F. B. Zatem brak jest podstaw do przyznania F. B. wnioskowanego świadczenia.

Od powyższej decyzji F. B. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. podnosząc, iż jego ojciec F. B., na podstawie umowy o pracę z młodocianym pracownikiem Ł. K., przyuczał go do zawodu i z tego tytułu przysługiwał mu zwrot poniesionych kosztów. Zdaniem skarżącego, roszczenie z tytułu dofinansowania za wykonaną już pracę nie należy do kategorii objętych art. 922 § 2 Kodeksu cywilnego. Wskazał, iż umowa o dokształcanie pracownika wygasła z chwilą śmierci jego ojca, jednakże wynagrodzenie z tego tytułu nie wygasło. Wobec powyższego F. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia Ł. K. za okres od dnia [...] do dnia [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu odwołania, wskazało, iż stosownie do treści art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli: 1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach, tj. w § 10 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie praktycznej nauki zawodu; 2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z odrębnymi przepisami. W ustępie 7 cytowanego wyżej art. 70b wskazano, iż dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy. Do wniosku należy dołączyć kopie: 1) dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1; 2) umowy o pracę z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego; 3) dyplomu, świadectwa lub zaświadczenia potwierdzającego spełnienie warunku określonego w ust. 1 pkt 2.

Organ odwoławczy podniósł, iż w niniejszej sprawie nadzorujący przygotowanie zawodowe F. B. posiadał odpowiednie kwalifikacje wymagane od instruktorów praktycznej nauki zawodu określone w § 10 ust. 1 i 2 pkt 2 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r., dysponował bowiem odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym do pracy w charakterze instruktora praktycznej nauki zawodu oraz tytułem mistrza w zawodzie kierowca - mechanik pojazdów samochodowych. Ł. K. zdobywał wykształcenie w Zakładzie Mechaniki Pojazdowej F. B. w Z. od dnia [...] do dnia [...], a w dniu [...] zdał egzamin czeladniczy przed Izbą Rzemieślniczą w [...] uzyskując tytuł czeladnika w zawodzie mechanik pojazdów samochodowych. Z akt przedmiotowej sprawy wynika nadto, iż w dniu [...] zmarł, nadzorujący przygotowanie zawodowe Ł. K., F. B. (odpis skrócony aktu zgonu z dnia [...] w aktach sprawy). Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli Wydział I Cywilny postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt [...], postanowił, iż spadek po F. B., na podstawie testamentu holograficznego z dnia 20 września 2011 r. nabyły dzieci spadkodawcy A. B. i F. B. po 1/2 części każde z nich. Wniosek o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika – Ł. K., został złożony przez oboje spadkobierców F. B. w terminie 3 miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy.

Kolegium wskazało, iż F. B. prowadził działalność gospodarczą pod nazwą Mechanika Pojazdowa w Z. przy ul. A 36, na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nr [...], w rozumieniu art. 551 k.c., czyli jako zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych. Przedsiębiorstwo to wchodzi zatem w skład spadku po zmarłym pracodawcy. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika jednak, iż A. B. - córka F. B. w dniu [...] złożyła wniosek CEIDG-1, skierowany do Prezydenta Miasta Z., o wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej wpisu pod numerem [...], załączając akt zgonu F. B. Prezydent Miasta Z. decyzją z dnia [...] Nr [...], wykreślił z ewidencji działalności gospodarczej wpis dokonany w dniu [...] pod numerem [...]dotyczący działalności gospodarczej zgłoszonej przez F. B. z nazwą Mechanika Pojazdowa.

Organ zaznaczył, iż F. B. wniosek o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika Ł. K. złożył w dniu [...], a więc już po wyrejestrowaniu przez Prezydenta Miasta Z. działalności gospodarczej zgłoszonej przez F. B. pod nazwą Mechanika Pojazdowa. W dacie złożenia wniosku o dofinansowanie nie kontynuował zatem działalności gospodarczej zmarłego pracodawcy, co oznacza, iż nie był on uprawniony do złożenia takiego wniosku. Złożył go bowiem jako osoba fizyczna, a nie jako następca prawny prowadzonego przez ojca – F. B. - przedsiębiorstwa. W ocenie organu, z art. 70b ust. 1 i 7 ustawy o systemie oświaty wynika tymczasem jednoznacznie, że stroną postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników zatrudnianych w celu przygotowania zawodowego jest wyłącznie pracodawca.

Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy uznał, iż Prezydent Miasta Z. W. prawidłowo orzekł, że wniosek F. B. o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika – Ł. K. nie zasługuje na uwzględnienie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego F. B. wniósł o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] oraz o przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia Ł. K. - za okres od [...] do [...].

Skarżący podniósł, iż jego ojciec w okresie od [...] do [...] na podstawie umowy o pracę z młodocianym pracownikiem – Ł. K. - przyuczał tego pracownika do zawodu i z tego tytułu przysługiwał mu zwrot poniesionych kosztów. Zdaniem strony, wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu decyzji, roszczenie z tytułu dofinansowania za wykonaną już pracę nie należy do kategorii objętych art. 922 § 2 Kodeksu cywilnego. Z chwilą śmierci ojca wygasła zawarta umowa o dokształcanie pracownika, ale nie wynagrodzenie z tego tytułu.

F. B. wskazał, iż skoro do spadku wchodzi cały majątek związany z działalnością gospodarczą ojca, bez względu na to, czy spadkobierca jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów prawa czy też nie, to brak jest powodów, aby twierdzić, że w skład masy spadkowej nie weszło dochodzone przez niego roszczenie.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Postanowieniem z dnia 3 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U nr 153, poz. 1269 ze zmianami). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] naruszają przepisy prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Należy zaznaczyć, iż stan faktyczny rozpoznawanej sprawy nie jest sporny. Na tle ustalonych okoliczności faktycznych, strona i organy odmiennie natomiast oceniały, czy skarżącemu przysługuje prawo do uzyskania kwoty, stanowiącej dofinansowanie kosztów kształcenia w okresie od [...] do [...] młodocianego pracownika Ł. K., przeprowadzonego przez zmarłego w dniu [...] ojca strony – F. B.

Nie ulega wątpliwości, że F. B. posiadał odpowiednie kwalifikacje wymagane od instruktorów praktycznej nauki zawodu określone w § 10 ust. 1 i 2 pkt 2 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. Ł. K. zdobywał wykształcenie w Zakładzie Mechaniki Pojazdowej F. B. w Z. w okresie od dnia [...] do dnia [...], a w dniu [...] zdał egzamin czeladniczy przed Izbą Rzemieślniczą w [...] uzyskując tytuł czeladnika w zawodzie mechanik pojazdów samochodowych. Z akt przedmiotowej sprawy wynika nadto, iż Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli Wydział I Cywilny postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt I Ns 1164/11, orzekł, iż spadek po zmarłym w dniu [...] F. B., na podstawie testamentu holograficznego z dnia [...] nabyły dzieci spadkodawcy A. B. i F. B. po 1/2 części każde z nich. Wniosek o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika – Ł. K., został złożony przez spadkobierców F. B. – A. B. i F. B. w terminie 3 miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy.

Dodatkowo, na co zwracał uwagę organ odwoławczy, decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta Z., wykreślił z ewidencji działalności gospodarczej wpis dokonany w dniu [...] pod numerem [...] dotyczący działalności gospodarczej zgłoszonej przez F. B. z nazwą Mechanika Pojazdowa.

Powołując się na powyższą okoliczność oraz na brzmienie art. 70b ust. 1 i 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wskazało, iż wniosek o dofinansowanie złożony został w dniu [...], tj. po wyrejestrowaniu przez Prezydenta Miasta Z. działalności gospodarczej zgłoszonej przez F. B., a wobec tego brak jest podstaw do uznania, że F. B. kontynuował działalność gospodarczą zmarłego pracodawcy. Organ podkreślił, iż skarżący złożył zatem wniosek jako osoba fizyczna, a nie jako następca prawny prowadzonego przez ojca – F. B., przedsiębiorstwa. W ocenie Kolegium, z art. 70b ust. 1 i 7 ustawy o systemie oświaty wynika jednoznacznie, iż stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika może być wyłącznie pracodawca zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego, a skarżący tego warunku nie spełnia.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, powyższego stanowiska nie podziela.

W myśl art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty, pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach;

2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z odrębnymi przepisami.

Mając na uwadze treść cytowanego przepisu należy zauważyć, iż ustawodawca wskazuje na trzy przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, by można było przyznać dofinansowanie na rzecz pracodawcy: zawarcie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, posiadanie przez pracodawcę lub osobę zatrudnioną u pracodawcy kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych oraz ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia zawodowego i zdanie egzaminu zgodnie z odrębnymi przepisami.

Z utrwalonego już w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądu wynika, iż powyższe przesłanki muszą istnieć w czasie trwania całego okresu przygotowania zawodowego, a nie tylko w dacie rozstrzygania wniosku (zob. np. wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1194/10, wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 października 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 586/11, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 426/08 – publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Jednocześnie ustawodawca w art. 70b ust. 5 ww. ustawy, wskazał na możliwość uzyskania dofinansowania również w przypadku rozwiązania umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Przepis ten pozwala na przyznanie proporcjonalnego podziału kwoty dofinansowania pomiędzy pracodawców w sytuacji, gdy umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została rozwiązana z przyczyn niezależnych od pracodawcy, a młodociany pracownik podjął naukę zawodu na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego u innego pracodawcy. Wówczas podział kwoty dofinansowania następuje proporcjonalnie do liczby miesięcy przeprowadzonej przez pracodawców nauki zawodu. Wyjaśnić przy tym należy, że "przyczyny niezależne od pracodawcy" to np. zmiany organizacyjne lub likwidacja działalności, skutkujące niemożliwością dalszego zatrudniania młodocianego (tak: M. Pilich, Ustawa o systemie oświaty. Komentarz, Warszawa 2012). Jeżeli natomiast umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została rozwiązana z winy pracodawcy, a więc z powodu okoliczności bezprawnych, za które pracodawca ponosi odpowiedzialność, wówczas temu pracodawcy dofinansowanie nie przysługuje.

Nadto stosownie do art. 70b ust. 7 ww. ustawy, dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy.

Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż w praworządnym (art. 7 Konstytucji RP) i demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji RP) nałożenie na stronę obowiązku lub ograniczenia przysługującego jej uprawnienia może nastąpić tylko na podstawie przepisu powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA z 17 listopada 1982 r., sygn. akt II SA 1474/82, ONSA 1982/2/107, wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2010/11 i wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 468/11 – publikowane: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Jednocześnie obowiązku obciążającego stronę lub ograniczenia przysługującego jej uprawnienia nie można domniemywać, gdyż godzi to w bezpieczeństwo obrotu prawnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1625/10, z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2010/11 i z dnia 2 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 1843/11 i I OSK 2011/11).

Nie budzi zatem wątpliwości, iż przepisy ograniczające uprawnienie podmiotów należy interpretować ściśle. Skoro zatem ustawodawca w art. 70b ustawy o systemie oświaty nie wskazuje na możliwość pozbawienia pracodawcy prawa do uzyskania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika w przypadku likwidacji prowadzenia działalności gospodarczej (bez względu na przyczynę), to nie można wprowadzać takiego warunku w drodze wykładni. Utratę prawa do otrzymania przedmiotowego dofinansowania przewiduje jedynie ust. 5 wskazanego przepisu w sytuacji, gdy stosunek prawny łączący pracodawcę i młodocianego pracownika ustał wskutek rozwiązania umowy o pracę z winy pracodawcy. Tylko takie rozwiązanie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego nakłada na organ obowiązek wydania decyzji o odmowie przyznania dofinansowania.

Stwierdzić zatem należy, iż fakt nieprowadzenia w dacie złożenia wniosku, działalności gospodarczej, w ramach której zatrudniany był młodociany pracownik na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, nie jest przesłanką pozwalającą na odmowę przyznania dofinansowania. Istotne jest bowiem, aby w toku kształcenia młodocianego pracownika pracodawca spełniał wszystkie wymienione wyżej ustawowe przesłanki warunkujące uzyskanie dofinansowania kosztów kształcenia.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy trzeba zauważyć, że nie jest kwestionowane, iż F. B. posiadał kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. nr 60, poz. 278, ze zm.). Co za tym idzie spełniona została przesłanka z art. 70b ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty. Nadto skarżący załączył - wymagane na mocy art. 70b ust. 1 pkt 2 ww. ustawy – świadectwo ukończenia przez młodocianego pracownika zasadniczej szkoły zawodowej oraz zaświadczenie Izby Rzemieślniczej w [...] z dnia [...], Nr [...], potwierdzające, iż Ł. K. w dniu [...] zdał egzamin czeladniczy. Wobec tego, niewątpliwie przez cały okres trwania nauki zawodu młodocianego pracownika F. B. spełniał wszystkie wymogi stawiane przez ustawodawcę do uzyskania uprawnienia do przedmiotowego dofinansowania. W dniu jego zgonu istniały zatem wszelkie ustawowe przesłanki do przyznania mu dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika – Ł. K.

Wniosek o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego prac. B. - w dniu [...], a zatem z zachowaniem 3 miesięcznego terminu zakreślonego w art. 70b ust. 7 ustawy o systemie oświaty.

Fakt, iż po ukończeniu szkolenia młodocianego pracownika i zdaniu przez niego egzaminu czeladniczego nastąpił zgon pracodawcy, a następcy prawni utracili status pracodawcy z uwagi na wyrejestrowanie działalności gospodarczej spadkodawcy po zakończeniu nauki zawodu nie ma, zdaniem Sądu, wpływu na ocenę uprawnienia do dofinansowania, o którym mowa w art. 70b ust. 1 ww. ustawy. Zauważyć bowiem należy, że zatrudnienie w celu przygotowania zawodowego jest zatrudnieniem celowym, a zatem jego zadaniem jest przyuczenie ucznia do zawodu w sposób praktyczny. Co za tym idzie w sytuacji, gdy cel przygotowania został osiągnięty nie ma podstaw do odmowy dofinansowania (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 27 czerwca 2012 r. w spr. o sygn. akt II SA/Sz 208/12 i wyrok WSA w Olsztynie z dnia 29 maja 2012 r. w spr. o sygn. akt II Sa/Ol 300/12 – publikowane: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, przepis art. 63² § 1 Kodeksu pracy, stanowi, iż z dniem śmierci pracodawcy umowy o pracę z pracownikami wygasają, z zastrzeżeniem przepisu § 3, stanowiącego, iż przepis § 1 nie ma zastosowania w razie przejęcia pracownika przez nowego pracodawcę na zasadach określonych w art. 23¹. Maciej Piankowski w Komentarzu do art. 63² Kodeksu pracy (zam. LEX) wskazuje, iż śmierć pracodawcy jest zdarzeniem prawnym powodującym ustanie zdolności prawnej osoby fizycznej, a więc również pracodawcy będącego osobą fizyczną. Jeżeli jednak w chwili śmierci, taki pracodawca prowadził przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ k.c., czyli zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, wchodzi ono w skład spadku po zmarłym pracodawcy. W takiej sytuacji, w wyniku dziedziczenia spadkobiercy wstępują we wszystkie prawa i obowiązki majątkowe związane z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa. Jeżeli zatem zostanie ustalone, że przedsiębiorstwo to stanowi zakład pracy w znaczeniu przedmiotowym, w którym pracownik zatrudniony był w chwili śmierci pracodawcy, to w wyniku dziedziczenia dochodzi do przejęcia pracownika przez nowego pracodawcę - spadkobiercę dotychczasowego pracodawcy - na zasadach określonych w art. 23¹ k.p. Zgodnie z tym przepisem, zmiana pracodawcy następuje tylko w tym przypadku, gdy dochodzi do przejęcia zakładu w całości lub w części. Przepis ten z jednej strony wprowadza zasadę powiązania stosunku pracy w znaczeniu przedmiotowym z przejęciem zakładu lub jego części, z drugiej strony zaś określa szczególne zasady przejścia praw i obowiązków pracodawcy, niezależnie od zasad prawa spadkowego (por. uchwała SN z 22 lutego 1994 r., I PZP 1/94, OSN 1994/9/172). W takiej sytuacji nie dochodzi do wygaśnięcia stosunku pracy (por. uchwała SN z 6 stycznia 1989 r., IV PR 356/88, Sł. Prac. 1989/6/47). Przez nowego pracodawcę, o którym mowa w § 3, należy rozumieć zarówno spadkobierców kontynuujących działalność zmarłego pracodawcy, jak i każdą inną osobę przejmującą w całości lub w części zakład pracy zmarłego pracodawcy.

Skoro zatem w niniejszej sprawie nie budziło wątpliwości organu odwoławczego, iż F. B. prowadził działalność gospodarczą w formie przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55¹ k.c., czyli jako zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, to z chwilą jego śmierci weszło ono w skład spadku po zmarłym pracodawcy. W wyniku dziedziczenia A. B. i F. B. wstąpili wobec tego we wszystkie prawa i obowiązki majątkowe związane z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa, także wynikające z zawartych umów o pracę, w tym umów o pracę w celu przygotowania zawodowego. Stali się zatem "pracodawcą" w rozumieniu art. 70b ust. 1 i 7 ustawy o systemie oświaty. Fakt, iż następnie – przed złożeniem wniosku o dofinansowanie - dokonali likwidacji działalności gospodarczej prowadzonej przez zmarłego ojca, jak wyżej wykazano, nie może mieć wpływu na ocenę przysługującego im w tym zakresie uprawnienia, skoro spełnione zostały ustawowe przesłanki jego przyznania.

Należy jeszcze raz podkreślić, iż zamierzeniem przepisów o możliwości zatrudniania młodocianych w celu nauki zawodu, jest realizowanie przez młodocianych obowiązku nauki, który trwa do 18 roku życia, co z kolei stanowi realizację ich konstytucyjnego prawa (art. 70 ust. 1 Konstytucji RP). Tak więc interpretując omawiane wyżej przepisy nie można tracić z pola widzenia celu samej regulacji prawnej, zawartej w art. 70b ustawy o systemie oświaty. Celem tym bowiem było uzyskanie przez pracodawcę częściowego zrekompensowania kosztów dokształcania zawodowego młodocianego pracownika, a więc zrekompensowanie kosztów poniesionych na skutek przejęcia przez pracodawcę obowiązku ciążącego generalnie na Państwie (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2012 w sprawie sygn. akt I OSK 2292/11 – dostępny: https://cbois.nsa.gov.pl). Również w wyroku z dnia 29 września 2011 r. w sprawie sygn. akt I OSK 846/11, NSA zwracał uwagę, że przy ocenie stanu faktycznego spraw dotyczących dofinansowania prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych należy mieć na uwadze spełnienie wymogu celowościowego przepisów art. 70 i 70b ustawy o systemie oświaty, tj. uzyskanie przez młodocianego kwalifikacji zawodowych, co w niniejszej sprawie zostało spełnione.

Sąd w składzie orzekającym podziela w pełni stanowisko komentatora ustawy, który komentując art. 70 b ustawy o systemie oświaty, analizując wyroki WSA i NSA w sprawach podobnych, wyjaśnił, że "niespójność regulacji prawnej nie może stanowić uzasadnienia w tworzeniu przeszkód do realizacji konstytucyjnego prawa młodocianych do nauki ani - wbrew intencjom ustawodawcy - zniechęcać pracodawców do zatrudniania młodocianych w celu uzyskania przygotowania zawodowego" (M.Pilich, Komentarz do art. 70b ustawy o systemie oświaty - system informacji prawnej Lex (Lex Omega).

Wobec powyższego, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja o odmowie przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika Ł. K. oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] wydane zostały z naruszeniem powołanych wyżej przepisów prawa materialnego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny zatem uwzględnić ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu.

Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na podstawie art. 152 p.p.s.a., określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem, zdaniem Sądu, obligatoryjne tylko wówczas, gdy zaskarżona decyzja nadaje się ze swej istoty do wykonania. Decyzja odmawiająca przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika nie nadaje się do wykonania i w związku z tym zbędne było orzekanie w powyższym zakresie.

b.a.