Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1324/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie I instancji
Powołane przepisy: article: art 97 par 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postepowania w sprawie wygaśnięcia decyzji o obowiązku uiszczenia opłat 1/ uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; 2/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta i Gminy N. postanowieniem z dnia 14 maja 2021 r. nr [...] działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji [...] Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 9 stycznia 2006 r. - wszczęte z urzędu. W uzasadnieniu organ wskazał, że toczy się postępowanie w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 9 stycznia 2006 r. ustalającej (1) obowiązek uiszczania przez M. B. opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego na nieruchomości położonej w S. Nr [...] i transport nieczystości ciekłych do punktu zlewnego; (2) termin uiszczania opłaty za wykonanie usługi, o której mowa w pkt 1; (3) termin udostępniania zbiornika bezodpływowego przedsiębiorcy posiadającemu zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. Istotne jest przy tym, że Burmistrz Miasta i Gminy N. decyzją z dnia 19 kwietnia 2019 r. stwierdził wygaśnięcia decyzji [...] Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 9 stycznia 2006 r. - jednakże w wyniku rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 sierpnia 2019 r. utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 19 kwietnia 2019 r. - decyzje organów obydwu instancji zostały uchylone wyrokiem II SA/Kr 1415/19 z dnia 18 września 2020 r. Z uzasadnienia wyroku, o którym mowa, wynika co prawda, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 9 stycznia 2006 r. stała się bezprzedmiotowa, jako że na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 13 lutego 2019 r. przymusowo wyegzekwowano w trybie wykonania zastępczego obowiązki polegające na wstrzymaniu użytkowania zbiornika bezodpływowego- na nieczystości usytuowanego na nieruchomości położonej w S. nr [...] oraz podłączono do kanalizacji sanitarnej część budynku (parter) posadowionego na tej części nieruchomości zajmowanej przez M. B. - poprzez wykonanie faktycznego połączenia instalacji wewnętrznej z przyłączem kanalizacyjnym. Istotne jest jednak, na co wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny, że: "bezprzedmiotowość decyzji jest konieczną lecz niewystarczającą przesłanką stwierdzenia jej wygaśnięcia; w przypadku gdy kwestia wygaśnięcia decyzji nie jest uregulowana w przepisach szczególnych, należy dodatkowo wskazać, że wymaga tego interes społeczny albo interes strony"; "skoro skarżąca kwestionuje decyzję o stwierdzeniu wygaśnięcia, to w jej przekonaniu nie jest to decyzja dla niej korzystna"; "wyrokiem z dnia 29 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 182/18 WSA w Krakowie oddalił skargę M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 grudnia 2017 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 9 stycznia 2006 r. Do chwili obecnej sprawa nie jest prawomocnie zakończona w związku ze złożeniem skargi kasacyjnej.

Na to postanowienie zażalenie złożyła M. B. kwestionując stanowisko organu I instancji i wskazując, iż przepis art. 97 § 1 pkt. 4 K.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2021 r. nr [...] utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do art. 97 § 1 pkt. 4 K.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Musi więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. Wskazać należy także, iż zagadnienie wstępne w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. zachodzi w sytuacji, gdy w ramach stanu faktycznego stanowiącego podstawę faktyczną rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej występuje jako jego element kwestia, której uprzednie rozstrzygnięcie warunkuje rozpatrzenie sprawy administracyjnej, gdy jednocześnie do rozstrzygnięcia tej kwestii nie jest właściwy organ administracji rozpoznający sprawę administracyjną, lecz inny organ lub sąd. Ponadto, co istotne w przedmiotowej sprawie zaskarżone postanowienie zostało wydane w wyniku związania wykładnią wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Krakowie z dnia 18.09.2020 r. sygn. akt II SA/Kr 1415/19 uchylającego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27.08.2019 r. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji i poprzedzającej ją decyzję organu I instancji z dnia 19.04.2019 r. o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 9 stycznia 2006 r. ustalającej obowiązek uiszczania przez M. B. opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego usytuowanego na nieruchomości położonej w S. nr [...] i transport nieczystości ciekłych w ilości 3m3/miesiąc do punktu zlewnego i ustalającej kwoty i terminy uiszczania opłat. Zgodnie z przepisem art. 153 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W przedmiotowej sprawie Burmistrz Miasta i Gminy N. prowadząc postępowanie w sprawie z urzędu w sprawie wygaśnięcia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 9 stycznia 2006 r. ustalającej obowiązek uiszczania przez M. B. opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego usytuowanego na nieruchomości położonej w S. nr [...] i transport nieczystości ciekłych w ilości 3m3/miesiąc do punktu zlewnego i ustalającej kwoty i terminy uiszczania opłat; wydał decyzję na podstawie art. 162 K.p.a., która został wspomnianym wyżej wyrokiem Sądu uchylona. W wyroku tym Sąd wskazał, iż istotnie w sprawie wygaśnięcia przedmiotowej decyzji organu I instancji z dnia 9.01.2006 r. można mówić o bezprzedmiotowości postępowania, jednak konieczne jest wykazanie ponadto przesłanki dodatkowo bądź to sytuacji gdy wygaśniecie decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub interesie strony . Jednocześnie Sąd wskazał, iż z urzędu Sądowi jest wiadomym, ze wyrokiem z dnia 29.06.2018 r. sygn.. akt II SA/Kr 182/18 WSA w Krakowie oddalił skargę M. B. na decyzję SKO w K. z dnia 7.12.2017 r. w przedmiocie uchylenia decyzji po wznowieniu, a zatem do chwili obecnej sprawa nie jest zakończona prawomocnie w związku ze złożeniem skargi kasacyjnej. W konsekwencji powyższego nie jest możliwe na obecnym etapie postępowania stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z dnia 9 stycznia 2006 r. Tym samym realizując wskazania Sądu organ I instancji zasadnie uznał, iż do czasu zakończenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym rozpatrującym skargę kasacyjną od wyroku z dnia 29.06.2018 r. sygn. akt II SA/Kr 182/18 WSA w Krakowie nie jest możliwe ostateczne zakończenie sprawy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 9 stycznia 2006 r. Rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi bowiem zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt. 4 K.p.a. i w konsekwencji organ I instancji zasadnie zawiesił postępowanie w sprawie powołując się na konieczność rozstrzygnięcia uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ.

Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła M. B. zarzucając naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., art. 144 K.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., a także art. 6, art. 7, art. 8 i art. 77 § 1, art. 61 § 4 K.p.a. oraz art. 126 K.p.a. W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując przy tym argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.

Kontroli sądu w rozpatrywanej sprawie jest ocena legalności postanowienia organu o zawieszeniu postępowania toczącego się w sprawie wygaśnięcia decyzji z dnia 9 stycznia 2006 r., ustalającej obowiązek uiszczania przez skarżącą opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego, ze względu na wystąpienie prejudykatu, jakim w ocenie organu, ma być uprawomocnienie się wyroku oddalającego skargę na decyzję w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 9 stycznia 2006 r. Postanowienie zostało wydane w postępowaniu wszczętym z urzędu, po wcześniejszym uchyleniu decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji z dnia 9 stycznia 2006 r. przez tut. sąd w sprawie II SA/Kr 1415/19. W wyroku tym sąd stwierdził, że organ nie wykazał, by poza bezprzedmiotowością postępowania, zachodzą pozostałe przesłanki od istnienia których uzależnione jest wygaśnięcie decyzji, o których mowa w art. 162 § 1 K.p.a.

Wskazać należy stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" judykatura rozumie sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, którego organ nie może rozstrzygnąć w ramach własnych kompetencji. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia wstępnego zagadnienia prawnego (prejudycjalnego) przez inny organ lub sąd, wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Musi więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania jest niedopuszczalne. Oznacza to, iż nie każda kwestia, która w przekonaniu strony, czy też organu stanowi zagadnienie wstępne, takim zagadnieniem jest w istocie i obliguje organ do zawieszenia postępowania administracyjnego. Jak zasadnie wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2008 r. II OSK 1698/07 organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. O takiej zależności przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. Powyższa zależność musi być bezpośrednia. Gdy w sprawie wyłania się zagadnienie, które wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Mogą wiązać się z nim określone skutki, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego. Przytoczyć też można wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2021 r. I OSK 742/21 w którym orzeczono, iż przez zagadnienie wstępne rozumie się stan, w którym wydanie orzeczenia co do istoty sprawy nie jest możliwe bez rozstrzygnięcia sprawy przez inny organ lub sąd, przy czym istota tej sprawy dotyczy jednocześnie przesłanki drugiej sprawy. Nie chodzi więc o konieczność wyjaśnienia okoliczności sprawy, będących nawet w ścisłym związku ze sprawą, lecz o rozstrzygnięcie spełnienia przesłanki (pozytywnej bądź negatywnej), której organ samodzielnie nie może rozstrzygnąć, gdyż jest to materia będąca w kompetencji innego organu.

Jak mowa wyżej, w postępowaniu II SA/Kr 1415/19, sąd uchylając decyzję organu w przedmiocie wygaśnięcia decyzji 19 kwietnia 2019, stwierdził, iż prowadzone z urzędu postępowanie nie wykazało, że wystąpiły przesłanki o których mowa w art. 162 § 1 K.p.a. tj. mimo że, decyzja z dnia 9 stycznia 2006 r. ustalającą obowiązek uiszczania opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego stała się bezprzedmiotowa, wygaśnięcie decyzji nakazuje przepis prawa (było oczywistym, że okoliczność taka nie zachodziła) albo, że leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Sąd zwrócił też uwagę na tę okoliczność, że o braku interesu strony w tym postępowaniu świadczy fakt, że skarżąca kwestionuje decyzję o stwierdzeniu jej wygaśnięcia - złożyła bowiem na nią odwołanie a po utrzymaniu tej decyzji w mocy, złożyła na tę decyzję skargę do sądu. W jej przekonaniu nie jest to zatem decyzja dla niej korzystna. Był to element stanu faktycznego jaki w ocenie sądu ewidentnie świadczył o braku jednej z przesłanek, o której mowa w art. 162 § 1 K.p.a., a której wystąpienie warunkuje prawną możliwość (poza bezprzedmiotowością postępowania) wygaśnięcia decyzji. Fakt kwestionowania przez stronę rozstrzygnięcia organu administracji, który tym rozstrzygnięciem kreuje prawną sferę jej praw lub obowiązków, ewidentnie wskazuje, że strona ta nie uważa, że rozstrzygnięcie zostało wydanego w jej interesie. Interesu strony nie można bowiem upatrywać wbrew jej woli. Z istoty rzeczy, postępowanie w sprawie wygaśnięcia decyzji, jeżeli jest ona bezprzedmiotowa a nie nakazuje tego przepis prawa lub interes społeczny, powinno toczyć się na wniosek strony, która uparuje swój interes w stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji bezprzedmiotowej. Jak mowa wyżej, gdy strona kwestionuje dany stan ukształtowany decyzją administracyjną i nie upatruje w tym stanie prawnym swojej korzyści nie można uznać, że wygaśnięcie decyzji jest w jej interesie. W tej sytuacji organ powinien bądź wykazać, że za wygaśnięciem decyzji stoi interes społeczny lub, że wygaśnięcie tej decyzji nakazuje przepis prawa, w razie zaś nie wykazania takich okoliczności powinien umorzyć wszczęte z urzędu postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Co zaś dotyczy meritum sprawy, stwierdzić należy, że nie zachodzi prejudykat (związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem tej sprawy administracyjnej a prawomocnym zakończeniem sprawy wznowieniowej), gdyż nie występuje wzajemna zależność tych dwóch postępowań. Inne są przesłanki wznowieniowe a inne stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Nie jest prawdą, że sąd w postępowaniu II SA/Kr 1415/19 uzależniał zakończenie sprawy wygaśnięcia decyzji, od prawomocnego zakończenia sprawy wznowieniowej. Sąd jedynie zauważył, że skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia 9 stycznia 2006 r. W wyroku tym wskazano także, że wiadomym sądowi z urzędu jest, że wyrokiem z dnia 29 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 182/18 WSA w Krakowie oddalił skargę M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 grudnia 2017 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu, oraz chwili obecnej sprawa nie jest prawomocnie zakończona w związku ze złożeniem od tego wyroku skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie można jednak uznać, że sąd postępowania te w jakikolwiek sposób łączy, czy uzależnia rozstrzygnięcie sprawy o wygaśnięcie decyzji ze sprawą wznowieniową. Uznanie przez organ, że jest w tym przedmiocie związany stanowiskiem sądu, jest bezpodstawne. Jak mowa wyżej, związek między tymi postępowaniami nie zachodzi a stanowiskiem sądu w sprawie II SA/Kr 1415/19 było to, że organ nie wykazał, aby zachodziły przesłanki do wygaśnięcia decyzji. Jak mowa wyżej w postępowaniu o stwierdzenia wygaśnięcia decyzji organ poza ustaleniem czy decyzja jest bezprzedmiotowa winien wykazać, że wygaśniecie decyzji leży w interesie społecznym lub strony. Brak ustalenia tych okoliczności skutkować powinno przyjęciem, że zachodzi bezprzedmiotowość postępowania.

Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności sąd, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit c, orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. W kwestii kosztów Sąd orzekł, jak w pkt 2 sentencji wyroku, na podstawie art.200 w związku z art. 205 § 1 P.p.s.a.