Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 759/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek Protokolant sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2006r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W., działający na podstawie art. 104 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 nr 90, poz. 575 ze zm.), po rozpoznaniu zgłoszenia choroby zawodowej, nie stwierdził u K. L. choroby zawodowej [...] spowodowanego [...], wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) - zwanym dalej w skrócie: rozporządzeniem.

Rozstrzygnięcie oparto na orzeczeniu [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. Oddział w W. Poradni Chorób Zawodowych w W. z dnia [...] r. nr [...] o braku podstawo do rozpoznania choroby zawodowej oraz na orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia odnotowano, że K. L. podczas zatrudnienia w okresach:

1) [...] do [...] r. w "A" w W., kolejno jako [...],[...],[...];

2) [...] r. do [...] r. w "B" jako [...];

3) [...] r. do [...] r. jako [...] w "C";

[...] r. do [...] r. - urlop [...];

od [...] r. - emerytura [...].

W/w zakłady potwierdziły, że w całym okresie zatrudnienia K. L. był narażony działanie [...], który przekraczał dopuszczalne normy w okresie od [...] r. do [...] r., natomiast w okresie zatrudnienia od [...] r. do [...] r. [...] ten nie przekraczał dopuszczalnych norm. W tych ramach wskazano, iż ustalenia te poczyniono w oparciu o kartę oceny narażenia zawodowego z dnia [...] r. oraz dochodzenie epidemiologiczne z dnia [...] r.

Organ pierwszej instancji podkreślił nadto, że strona była badana w jednostkach badawczych medycyny pacy, gdzie nie stwierdzono choroby zawodowej. Wprawdzie orzeczenie lekarskie wydane przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. zostało przez K. L. zakwestionowane poprzez złożenie wniosku o przeprowadzenie ponownych badań, nie mniej jednak wobec wcześniejszych ustaleń organ nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska.

Cytowana wyżej decyzja stała się przedmiotem odwołania K. L. z dnia [...] r., wniesionego do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K.. W tych ramach pełnomocnik strony zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. polegające na niedokładnym wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, co miało istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia. Z tych względów strona wniosła o uchylenie decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W..

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik zaakcentował, że z historii choroby prowadzonej przez NZOZ - Praktyka Lekarza Rodzinnego Specjalistyczna i Medycyny Pracy wynika, że u strony stwierdzony został [...] oraz podejrzenie zawodowego [...]. Na podstawie wykonanych badań ([...]) po zakończeniu pracy a przed przejściem na urlop [...], stwierdzono [...].[...] te zostały nadto stwierdzone na podstawie badań [...] przeprowadzonych podczas badania w [...]WOMP w dniach [...],[...] i [...] r., na podstawie których ustalono, że [...]. Pełnomocnik zauważył, że jeżeli wyniki tych badań zostaną porównane z wynikami badań przeprowadzonymi w dniu [...] r. to należy stwierdzić, iż u strony zwiększył się [...].

W świetle powyższego nie do przyjęcia jest stwierdzenie, jakoby pogorszenie stanu [...] musiało nastąpić z przyczyn pozazawodowych. Pełnomocnik zauważył nadto, że stanowisko organu, iż jakoby [...] stwierdzony w [...] r. nie spełniał obowiązującego kryterium [...] jest nieuzasadnione. W tych ramach wyjaśnił, że w [...] r. obowiązywał stan prawny, według którego za choroby zawodowe uważało się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiący załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 1983 r. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Definicja choroby składała się wówczas z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w określonym wykazie, a drugi dotyczy sytuacji określonego związku przyczynowego objętego wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. W pozycji [...] obowiązującego wówczas wykazu znajdowała się pozycja "[...] wywołane działaniem [...]". Jak podkreślił pełnomocnik, "w tym określeniu brak jest podstaw prawnych, aby z prawnego pojęcia choroby zawodowej eliminować "[...] wywołane działaniem [...]" ze względu na [...]. Zdaniem strony nie jest dopuszczalne aby do badań przeprowadzonych w [...] r. stosować aktualnie obowiązujące [...].

Pełnomocnik wskazał nadto, że zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej u pracownika, u którego podejrzewa się chorobę zawodową dokonuje pracodawca oraz lekarz. Skoro zatem u strony, w trakcie zatrudnienia, a przed przejściem na urlop [...], stwierdzono podejrzenie zawodowego [...], które nie zostało uwzględnione przez lekarza, to trudno jest w chwili obecnej zgodzić się z zaskarżoną decyzją i orzeczeniami lekarskimi, które przekraczają [...] określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Jednocześnie stwierdzają brak medycznego rozpoznania choroby - [...] spowodowanego [...].

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności został przytoczony stan faktyczny sprawy. W tych ramach zauważono, że strona była badana w jednostkach specjalistycznych. Lekarze specjaliści obu kompetentnych placówek diagnostycznych (I i II szczebla) w konkluzjach orzeczeń nie stwierdzili u K. L. choroby zawodowej.

Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu, organ podkreślił, iż fakt ustania w [...] r. narażenia na [...] stwarzający ryzyko zawodowego [...] - § 2 pkt 2 rozporządzenia - nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wym. w poz. [...] wykazu chorób zawodowych, gdyż zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej nie nastąpiło w okresie zatrudnienia K. L. w narażeniu zawodowym ani do [...] lat po zakończeniu pracy w takim narażeniu. Z materiału dowodowego wynika, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte w czasie obowiązywania rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r.

Organ odwoławczy podkreślił, że wobec zapadłych w tej sprawie orzeczeń lekarskich jednostek diagnostycznych, jak również z uwagi na zachowanie zakresu rozpoznania sprawy, nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu pierwszej instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy zaakcentował, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby - zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem.

W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik K. L. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W tych ramach pełnomocnik zarzucił naruszenie § 2 ust. 2 rozporządzenia poprzez błędne przyjęcie, że zgłoszenie choroby nie nastąpiło w trakcie zatrudnienia ani do [...] lat po zakończeniu pracy. Zarzucono nadto naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. polegające na niedokładnym wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik zauważył, że organy orzekające w tej sprawie pominęły fakt, że w [...] r., tj. przed przejściem na urlop [...], u K. L. stwierdzono [...] w zakresie [...] oraz podejrzenie zawodowego [...]. W wyniku tego skarżący otrzymał tylko i wyłącznie zalecenie podjęcia leczenia w poradni [...]. Badający wówczas lekarz nie skierował skarżącego do WOMP, pomimo, iż jak wynikało z karty strona zgłaszała [...] trwającym od 2 lat. W [...] r. skarżący wykonał [...] i wówczas lekarz prowadzący skierował go odpowiedniej jednostki badawczej. W wyniku przeprowadzonych badań uznano jednak, że brak było podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W dalszej kolejności pełnomocnik przytoczył argumentację zawarta już wcześniej w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w motywach kwestionowanej decyzji. Odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze, ponownie w tej sprawie, zauważono, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte pod rządami rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje.

W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając legalność zapadłych w sprawie decyzji należy wskazać, iż wyjaśniono sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie, przeprowadzając potrzebne dowody. Nadto właściwie oceniając ich wiarygodność, dokonano pełnych i poprawnych ustaleń stanu faktycznego, poczyniono wszechstronne rozważania faktyczne i prawne, trafnie rozstrzygając występujące w sprawie zagadnienie, a stanowisko to przekonująco umotywowano. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozostawia też wątpliwości co do jej zgodności z powołanym przepisem prawa materialnego.

W pierwszym rzędzie , zważając na treść skargi, godzi się zauważyć, iż dniu wydawania zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Z brzmienia § 10 tegoż rozporządzenia wynika, iż postępowanie rozpoczęte po dniu wejścia w życie rozporządzenia ,czyli postępowanie będące w toku, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy przedmiotowe postępowanie faktycznie zostało wszczęte dopiero w roku [...], a zatem prawidłowo w podstawie prawnej obu decyzji wskazano przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132 poz. 1115). Oznacza to, iż brak jest podstaw do snucia jakichkolwiek dywagacji odnoszących stan przedmiotowej sprawy do przepisów uprzednio obowiązujących ( do dnia 02 września 2002 r.) tj. przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych w zw. z § 10 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r.

Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132 poz. 1115). W myśl tego przepisu przez choroby zawodowe rozumie się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych stanowiącego załącznik do wymienionego rozporządzenia, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.

Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest tylko i wyłącznie sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych. Umieszczenie określonego schorzenia w wykazie chorób zawodowych ma ten skutek, iż jeśli u pracownika lekarz stwierdził chorobę ujętą w wykazie i jeżeli inspektor sanitarny stwierdził, że pracownik był narażony na działanie czynnika szkodliwego, to powstałe schorzenie bezwzględnie należy zakwalifikować jako chorobę zawodową.

Nie jest spornym, że placówka diagnostyczna II stopnia, po przeprowadzeniu badań rozpoznała u skarżącego [...]. Faktem również jest, iż poprzedzające orzeczenie lekarskie rozpoznało [...] również o takim samym charakterze o [...]. Zgodnie też stwierdzono, iż u skarżącego występuje [...].

Powyższe rozpoznanie nie uprawniało jednakże organów orzekających w sprawie do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w pkt. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.

W świetle § 2 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (..) zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej i udokumentowane objawy chorobowe upoważniające do rozpoznania choroby zawodowej muszą nastąpić w czasie trwania narażenia zawodowego lub w ściśle określonym czasie po zakończeniu pracy w warunkach takiego narażenia. W pkt. [...] wykazu chorób zawodowych wskazano, iż w przypadku określonej tam choroby narządu [...], okres ten wynosi [...] lata.

Z akt sprawy wynika, iż w dacie zakończenia zatrudnienia przez skarżącego (tj. roku [...]) lekarz wprawdzie podjął podejrzenie występowania u niego choroby zawodowej [...], jednakże nie wykonał obowiązków ciążących na nim z mocy przepisów art. 235 § 2 Kodeksu pracy i § 3 ówcześnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych tj. nie dokonał zgłoszenia choroby zawodowej.

W warunkach niniejszej sprawy - co wynika bezspornie z akt administracyjnych sprawy - takie zgłoszenie zostało dokonane dopiero w roku [...] r., a więc po upływie [...] letniego okresu od zakończenia przez skarżącego w roku [...] pracy zawodowej.

Skoro tak, to upływ wskazanego [...] letniego okresu stanowi - w myśl przepisu § 2 pkt. 2 przesłankę negatywną do rozpoznania choroby zawodowej, gdyż z dokumentacji zawartej w aktach administracyjnych sprawy wynika, iż "zgłoszenie" nastąpiło po upływie omawianego [...] okresu.

W tym stanie rzeczy dla wyniku sprawy nie ma już więc znaczenia okoliczność, że skarżący wiele lat pracował w warunkach narażenia na działanie [...], ani wreszcie odczucie pokrzywdzenia zapadłymi rozstrzygnięciami.

Należy jednak zwrócić organom orzekającym uwagę na następująca kwestię, a mianowicie, iż okres narażenia zawodowego skarżącego trwał od [...] r. do [...] r. Tymczasem decyzje organów obu instancji doręczono tylko zakładowi, w którym skarżący był zatrudniony w okresie od [...] r. do [...] r. Tym samym organy naruszyły § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. . To uchybienie nie miało jednakże wpływu na wynik sprawy.

Na marginesie należy zaznaczyć, iż kwestia niewykonania przez lekarza nałożonych nań przez obowiązujące przepisy prawa, a wyżej wymienionych obowiązków (przepisy kodeksu pracy wymagają zgłoszenia niezwłocznego, czyli bez nieuzasadnionej zwłoki) nie stanowi przedmiotu niniejszej sprawy i wykracza poza określoną ustawowo kognicję sadu administracyjnego. Przeto tut. Sąd nie jest uprawniony do snucia jakichkolwiek dywagacji na ten temat, w szczególności, czy opisana sytuacja odpowiada sytuacji o której mowa w art. 211 Kodeksu karnego.

Wobec powyższego brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).