Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3233/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13k ust. 1 pkt 1 i ust. 4, art. 13l ust. 1 pkt 2, art. 13i ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2015 r. sprawy ze skarg J. M. na decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] i nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. uchyla zaskarżone decyzje; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

J. M. (dalej też jako "skarżący", "strona") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dwie skargi na decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2013r.:

1) nr [...] - zarejestrowaną pod sygn. akt VI SA/Wa 3233/14 i

2) nr [...] – zarejestrowaną pod sygn. akt VI SA/Wa 3602/14,

którymi organ odwoławczy utrzymał w mocy swoje decyzje z dnia [...] września 2012 roku o nr [...] i nr [...] o nałożeniu kar pieniężnych w wysokości po 3.000 złotych.

Na wstępie, dla porządku, należy wskazać, że sprawy przed Sądem zostały połączone (art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej p.p.s.a.) do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt VI SA/Wa 3233/14 z tego względu, że wydane decyzje są konsekwencją jednej kontroli mobilnej przeprowadzonej w dniu [...] września 2012 roku przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, tj. zatrzymania pojazdu kierowanego przez skarżącego marki [...] o nr rej. [...], a jednocześnie w jej trakcie, poczynienia ustaleń co do braku wymaganych opłat w czasie wcześniejszych przejazdów.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w obu zaskarżonych niniejszymi skargami decyzjach stanowił art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 roku, poz. 260, zwanej dalej "udp") oraz załącznika nr 2 pkt 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 roku w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 roku, Nr 80, poz. 433 z późn. zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 1265 ze zm., zwanej dalej "utd")

Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia organu:

Główny Inspektor Transportu Drogowego dwoma decyzjami z dnia [...] września 2012 r. nałożył na skarżącego dwie kary pieniężne w wysokości po 3.000 złotych każda - za wykonywanie przejazdu drogą krajową bez opłaty elektronicznej po drodze krajowej nr [...], na odcinku R. – T. (koniec obwodnicy J.), wymienionej w załączniku nr 2 pkt 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. Z 2011 r. Nr 80, poz. 433 z późn. zm.).

Decyzja nr [...] – jak wynika z jej uzasadnienia – dotyczyła ustalenia przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej w dniu [...] września 2012r. o godzinie 12.36 za przejazd po odcinku drogi krajowej nr [...] klasy [...] I [...] z uwagi na brak środków pieniężnych umożliwiających wniesienie stosownej opłaty, co zostało zarejestrowane przez bramownicę [...]. Organ I instancji ustalił, że z zapisów wykresówki z dnia [...] września 2012r. wynikało, że pojazdem kierował skarżący J. M.

Decyzja nr [...] – jak wynika z jej uzasadnienia – dotyczyła stwierdzenia przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej w dniu kontroli [...] września 2012r. o godzinie 6:54 za przejazd po odcinku drogi krajowej nr [...] klasy [...] I [...] z uwagi na brak środków pieniężnych umożliwiających wniesienie stosownej opłaty, co zostało zarejestrowane przez tę samą bramownicę [...]. Organ I instancji ustalił, że z zapisów wykresówki z dnia [...] września 2012r. wynikało, że pojazdem kierował skarżący.

Strona w obu sprawach złożyła, oznaczone datą 27 grudnia 2012r., tożsamej treści wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy od obu decyzji. Zarzuciła w nich naruszenie art. 6, art. 7 oraz art. 8 k.p.a., poprzez wydanie decyzji bez wcześniejszego przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie, co w konsekwencji skutkowało tym, że organ nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Ponadto skarżący twierdził, że nieprzeprowadzenie dowodów i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego miało wpływ na ostateczny wynik sprawy, tj. naruszone zostały normy z art. 75 § 1, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. Zarzucił również, że organ złamał zasadę przewidzianą w art. 81 w zw. z art. 10 § 2 k.p.a., poprzez faktyczne uniemożliwienie mu czynnego udziału w sprawie i doręczenie mu decyzji wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego, co stanowi o iluzorycznym charakterze jego uprawnień strony.

W odniesieniu do stanu faktycznego z [...] jak i [...] września 2012r. skarżący wyjaśnił, że w chwili zajścia zarzucanych mu naruszeń prawa viaBox, urządzenie służące do uiszczania opłaty elektronicznej za przejazd drogami płatnymi, poprzez jednokrotny sygnał dźwiękowy, informowało o wystarczającym stanie konta. Pozwalało to na prawidłowe uiszczanie opłat przy mijaniu kolejnych bramownic na trasie, którą się przemieszczał. Twierdził zatem, że do naruszenia mogło dojść jedynie z winy błędnie działającego systemu poboru opłat, czego był nieświadomy i o czym powiadomił właściciela pojazdu W. L. niezwłocznie po kontroli, która wykazała zaistniałe naruszenia. Jednocześnie wnosił o przeprowadzenie ekspertyzy urządzenia wykorzystywanego do poboru opłaty elektronicznej, którego nr wskazał.

Rozpoznając ponownie sprawę organ utrzymał w mocy obie zaskarżone decyzje decyzjami z dnia [...] czerwca 2013r. : [...] i [...].

Dokonując ustaleń faktycznych – częściowo wspólnych w obu sprawach - organ odwoławczy stwierdził, że poczynione zostały w dniu [...] września 2012 r., kiedy o godzinie 07:20 na 603 km drogi krajowej nr [...] inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej pojazd marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem tym kierował J. M. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu przekraczała 3,5 tony, co zostało ustalone na podstawie okazanego do kontroli przez kierowcę dowodu rejestracyjnego. Kontrola dokonana za pomocą urządzenia DSRC (skanera) zainstalowanego w pojeździe służbowym Inspekcji Transportu Drogowego wykazała, że pojazd, którym poruszał się skarżący został wyposażony w urządzenie viaBox o numerze seryjnym [...] służące do naliczania i pobierania opłat elektronicznych.

1.

Z decyzji z nr wcześniejszym [...] wynika, że powołuje się na wstępie do ustaleń organu I instancji z decyzji [...] - dotyczącej przejazdu w dniu [...] września 2012r., wynikające z danych uzyskanych z systemu elektronicznego poboru opłat: że pojazd o nr rej. [...] w dniu [...] września 2012 roku o godzinie 12:36 poruszał się drodze krajowej nr [...], na odcinku R. – T. (koniec obwodnicy J.) bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Powyższe zostało zarejestrowane w systemie pod numerem [...] przez bramownicę nr [...]. W toku przeprowadzanej kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej stwierdzono naruszenie w postaci braku środków na koncie "pre - pay" dla tego pojazdu o nr rej. [...]. Skarżącego jako sprawcę naruszenia prawa w postaci nie uiszczenia opłaty za przejazd, po odcinku drogi krajowej nr [...], o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. ustalono na podstawie wykresówki z [...] września 2012 r., z której wynikały dane kierującego pojazdem.

Organ odwoławczy przedstawił w decyzji [...] przebieg postępowania dowodowego w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy: okoliczności i przebieg korespondencji z K. Sp. z o.o., która przedstawiła stan salda konta użytkownika, szczegółowe zestawienie operacji dla pojazdu, którym kierował skarżący. Organ powoływał się na fakt, że K. Sp. z o.o. wskazała, że konto zostało zasilone w dniu [...] września 2012r. o godz. 08:11 na kwotę 300 zł, ale umowa zawarta z użytkownikiem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po dokonaniu przejazdu, gdyż "klient miał zawartą umowę w trybie przepłaconym".

Dokonując oceny prawnej w zaskarżonej decyzji [...] (str. 4) Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził (na str. 5 decyzji), że "zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony stan faktyczny. Z całokształtu zebranego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika po pierwsze, że kontrolowany pojazd samochodowy poruszał się w dniu [...] września 2012 roku po odcinku drogi krajowej nr [...], na odcinku R. – T. (koniec obwodnicy J.), wymienionej w załączniku nr 2 pkt 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna, a po drugie, że za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. (dowód: dokumentacja fotograficzna przedłożona przez K. Sp. z o.o.)". Ocenił, że "strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż jest nią Pan J. M., który kierował w dniu [...] września 2012 roku kontrolowanym pojazdem samochodowym, co wynika z wykresówki opisanej datą [...] września 2012 roku. Powołał powyższe okoliczności jako ustalone w trakcie kontroli drogowej w dniu [...] września 2012 roku, po zakończeniu której J. M. zostało doręczone zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej.

Następnie powołał się na pismo Spółki K. z dnia 13 lutego 2013 r. - wykazu pobranych opłat z którego wynika brak uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd ww. pojazdem w dniu [...] września 2012 roku o godzinie 12:36 po drodze krajowej nr [...], na odcinku R. – T. i stan salda konta użytkownika w systemie w dniu 5 września 2012 roku o godzinie 12:36, który wynosił 0 zł ze względu na brak środków pieniężnych na koncie użytkownika. Konto zostało zasilone dopiero 12 września 2012r.

2.

W sprawie zakończonej decyzją z nr późniejszym: [...] ocena organu odwoławczego dotyczyła stanu faktycznego ustalonego w czasie kontroli 12 września 2012r. (na stronie 2 decyzji). Opisując ustalenia organu I instancji poczynione w decyzji [...] na podstawie kontroli mobilnej przejazdu o godzinie 6:54 po odcinku drogi krajowej nr [...] dokonanej za pomocą urządzenia DSRC (skanera) zainstalowanego w pojeździe służbowym Inspekcji Transportu Drogowego. Wykazała ona, że pojazd został wyposażony w urządzenie viaBox, ale na koncie "pre - pay" użytkownika brak było środków dla pojazdu o nr rej. [...] i opłata elektroniczna nie została uiszczona. Na podstawie wykresówki opisanej datą 12 września 2012 r. ustalono jednoznacznie, że pojazdem kierował wówczas J. M.

Organ odwoławczy przedstawił w decyzji [...] przebieg prowadzonego postępowania dowodowego w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy: korespondencję z operatorem elektronicznego systemu opłat K. Sp. z o.o., która przedstawiła stan salda konta użytkownika, szczegółowe zestawienie operacji dla pojazdu, którym kierował skarżący. Wskazała, że konto dla pojazdu nr rej. [...] w dniu [...] września 2012r. o godzinie 06:54 wynosiło 0 zł i zostało zasilone w tym dniu o godz. 08:11 na kwotę 300 zł, ale umowa zawarta z użytkownikiem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po dokonaniu przejazdu, gdyż "klient miał zawartą umowę w trybie przepłaconym".

Po dokonaniu oceny prawnej w zaskarżonej decyzji [...] (str. 4) Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził na stronie 5 decyzji, że "zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony stan faktyczny. Z całokształtu zebranego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika po pierwsze, że kontrolowany pojazd samochodowy poruszał się w dniu [...] września 2012 roku po odcinku drogi krajowej nr [...], na odcinku R. – T. (koniec obwodnicy J.), wymienionej w załączniku nr 2 pkt 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna, a po drugie, że za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. (dowód: dokumentacja fotograficzna przedłożona przez K. Sp. z o.o.)". Ocenił dalej, że "strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż jest nią Pan J. M., który kierował w dniu [...] września 2012 roku kontrolowanym pojazdem samochodowym, co wynika z wykresówki opisanej datą [...] września 2012 roku."

Powołał powyższe okoliczności jako ustalone w trakcie kontroli drogowej w dniu [...] września 2012 roku, po zakończeniu której J. M. zostało doręczone zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Następnie ponownie powołał się na pismo Spółki K. z dnia [...] lutego 2013 r. - wykazu pobranych opłat, z którego wynika brak uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd w dniu [...] września 2012 r. o godzinie 06.54 po drodze krajowej nr [...], na odcinku R. – T. i zerowy stan salda konta użytkownika w systemie w tym dniu w dacie kontroli.

W obu decyzjach – w sposób tożsamy - odnosząc się zarzutów skarżącego, który przekonywał o posiadaniu na koncie viaToll wystarczających środków na dokonanie opłaty z uwagi na jednokrotną sygnalizację urządzenia – organ odwoławczy m.in. stwierdził, że powyższe argumenty nie są one istotne i nie mają wpływu na rozstrzygnięcie. Zaznaczył, że jeśli nawet urządzenie viaBox nie działało prawidłowo w dniu zaistnienia przedmiotowego incydentu, okoliczność ta nie zwalnia go z odpowiedzialności za powstałe naruszenie prawa. To na korzystającym z dróg publicznych ciąży bowiem obowiązek sprawdzania, czy na koncie znajdują się środki pieniężne wystarczające na cały zaplanowany przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej. Użytkownik powinien przed wjazdem na płatny odcinek drogi sprawdzić saldo na koncie i uzupełnić je.

Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, że prawidłowo ocenił materiał dowodowy i karę pieniężną w każdej ze spraw - w wysokości 3000 zł za naruszenie art. 13 ust. 1 pkt 3 udp stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 udp - nałożył słusznie i zgodnie z prawem.

W tożsamych skargach złożonych na powyższe decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. M. wnosząc o ich uchylenie zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności: - art. 6, 7, 75, 77 i art. 84 k.p.a. – poprzez niedokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, brak wyjaśnienia wszystkich jej okoliczności, przy uwzględnieniu wszelkich środków dowodowych i wydanie decyzji na podstawie przeprowadzonego w ten sposób postępowania. Podkreślał, że urządzenie o nr [...], znajdujące się w pojeździe marki [...] o nr. Rej. [...] nie wskazywało, że na koncie nie ma środków, aby odpowiednią opłatę wnieść. Sygnał dźwiękowy, który wydawało urządzenie był sygnałem potwierdzającym, iż na koncie znajdują się środki a nie sygnalizującym brak wolnej kwoty do uiszczenia opłaty.

Skarżący podnosił, że w toku postępowania zgłaszał, m.in. wniosek o przeprowadzenie ekspertyzy urządzenia viabox nr [...] znajdującego się w pojeździe, ponieważ uważał, że urządzenie to nie działało sprawnie, a brak poprawnego komunikatu dźwiękowego sygnalizującego brak środków do wniesienia opłaty wprowadził go w błąd, w związku z czym działał w przekonaniu, że na koncie jest odpowiednia kwota. Przedmiotowa ekspertyza ta mogła stanowić istotny dowód w sprawie i prowadzić do wyjaśnienia jej okoliczności, zgodnie z art. 77 k.p.a. Sprawności urządzenia viabox miało istotne znaczenie dla sprawy i wniosek w tym zakresie powinien zostać uwzględniony.

W odpowiedzi na obie skargi GITD wnosząc o ich oddalenie podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Ocenił, że zarzuty Strona powołuje się na błędne działanie urządzenia viaBox, jako na przyczynę wystąpienia przedmiotowego naruszenia. Wskazał, że w przypadku stwierdzenia wadliwości działania urządzenia viaBOX kierujący pojazdem zobowiązany był do niezwłocznego zjechania z płatnego odcinka drogi krajowej w celu wymiany wadliwego urządzenia. Użytkownik - kierowca może sprawdzić poziom środków pieniężnych na koncie poprzez naciśnięcie przycisku na urządzeniu, przez internet, w każdym punkcie Dystrybucji i Punkcie Obsługi Klienta lub za pośrednictwem Telefonicznego Centrum Obsługi Klienta viaTOLL i kierowca miał dostateczną możliwość sprawdzenia i uzyskania informacji o tym, czy opłata elektroniczna jest pobierana.

Jak wyżej wskazano obie skargi zarejestrowane pod sygn. akt VI SA/Wa 3233/14 i pod sygn. akt VI SA/Wa 3602/14 zostały połączone na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt VI SA/Wa 3233/14.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skargi należało uwzględnić, aczkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych.

Na wstępie należy wskazać, że odpowiedzialność administracyjna jest odpowiedzialnością obiektywną, nie zależy zatem od winy strony. Co istotne jednak, wymierzenie kary pieniężnej – co do zasady – nierozerwalnie wiązać się musi z niedopełnieniem nałożonego obowiązku na jej adresata, czyli z naruszeniem prawa przez adresata konkretnego obowiązku wskazanego w ustawie.

Zgodnie z podstawą materialną wskazaną przez organ w obu decyzjach - art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych stanowi, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, ze zm), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Zgodnie z treścią art. 13k ust. 1 pkt 1 udp za przejazd po drodze krajowej, kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., za który pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3 000 złotych. Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 i 2 nakładają - w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 13l ust. 1 (art. 13k ust. 4 u.d.p.). W myśl art. 13l ust. 1 pkt 2 u.d.p. do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3 u.d.p., jeżeli jest ono wymagane oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k u.d.p., są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

Przystępując do kontroli sadowoadministracyjnej w obu sprawach - rozpoznania w pierwszej kolejności wymagały podniesione zarzuty procesowe, ponieważ zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny wówczas, gdy stan faktyczny stanowiący podstawę zaskarżonego wyroku został ustalony w sposób prawidłowy, a więc bez naruszenia przepisów postępowania. Warunkiem wstępnym formułowania wniosków na tle prawa materialnego jest bowiem brak uchybień w stosowaniu prawa procesowego.

Oznacza to, ze wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie i rozważenie stanu faktycznego sprawy stosownie do art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Dopiero bowiem pewność, że ustalenia faktyczne zostały poczynione niewadliwie, zezwala na formułowanie przesądzających ocen co do zaistnienia w konkretnym przypadku przesłanek uregulowanych przez prawo materialne.

Należy dodać, że kara administracyjna ma charakter represyjny i w postępowaniu prowadzącym do jej wymierzenia powinny być uwzględnione gwarancje ochrony interesu osoby podlegającej ukaraniu. Oparcie odpowiedzialności na zasadzie odpowiedzialności obiektywnej oznacza, że wystarczającą podstawą do zastosowania sankcji jest konkretne zachowanie sprawcy czynu zabronionego, naganne z punktu widzenia treści normy prawnej oraz zobiektywizowanych zakazów bądź nakazów z niej wynikających.

Kluczową rolę dla przypisania odpowiedzialności ma nie budzący zastrzeżeń i poddający się kontroli Sądu ustalony przez organ stan faktyczny.

Ponadto należy podnieść, że Sąd, kontrolując zaskarżony akt nie może przyjmować bezkrytycznie ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym tym bardziej, jeżeli są one podważane przez skarżącego. Wszelkie wątpliwości ujawnione na etapie postępowania odwoławczego muszą być w uzasadnieniu decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy - jednoznacznie wyjaśnione i zinterpretowane z powołaniem się na konkretne przepisy prawa. Z treści uzasadnienia organu odwoławczego powinno wynikać, że przeanalizował wszystkie zarzuty zamieszczone w odwołaniu (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), konfrontując je z ustaleniami organu I instancji i materiałami dowodowymi sprawy, a w przypadku braków dowodowych – ich uzupełnienia we własnym zakresie. Tak ustalony ponownie stan faktyczny nie może budzić wątpliwości w sytuacji dwukrotnego nałożenia kary pieniężnej po 3000 zł każda.

Natomiast w obu sprawach – obszerne, ale chaotycznie sporządzone decyzje organu odwoławczego zawierają błędy w ustaleniach faktycznych, które nie sprostowane, nie mogą zostać zaakceptowane w toku kontroli sądowoadministacyjnej, ponieważ wymagałoby to dokonywania przez Sąd ustaleń faktycznych, do czego nie jest uprawniony. Należy podkreślić, że organ odwoławczy w obu uzasadnieniach po dokonanych przez siebie ustaleniach faktycznych na stronach 2,3 i 4 – dokonuje rozważań prawnych i oceny materiału dowodowego odwołując się do stanu faktycznego, który jest wewnętrznie sprzeczny. Określając bowiem swoja ocenę materiału dowodowego na stronie 5 każdej z decyzji - jako "niebudzący wątpliwości" całokształt zebranego materiału dowodowego, który "w sposób pełny odzwierciedla ustalony stan faktyczny" – trzykrotnie - odnosi go do innej daty przejazdu tj. "[...] września 2012r.".

Organ ocenia w 2 i 3 akapicie na stronie 5 decyzji z [...] czerwca 2013r. , że "w sposób niebudzący wątpliwości wynika po pierwsze, że kontrolowany pojazd samochodowy poruszał się w dniu [...] września 2012 roku po odcinku drogi krajowej nr [...], na odcinku R. – T. (...), a następnie, że "Strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż jest nią Pan J. M., który kierował w dniu [...] września 2012 roku kontrolowanym pojazdem samochodowym, co wynika z wykresówki opisanej datą [...] września 2012 roku."

Na tej samej stronie w kolejnym akapicie wskazuje ponownie, że "w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan faktyczny", po raz kolejny odwołując się do informacji przedstawionych przez K. Sp. z o.o. -podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat działający w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad – z których wszak wynika, że nie została pobrana opłata za przejazd pojazdem o nr rej. [...] w dniu [...] września 2012 roku podając w tej dacie na stan salda konta użytkownika w systemie i brak na nim środków pieniężnych.

Wskazane uchybienia nie pozwalają Sądowi na jednoznaczne uznanie zakresu ustaleń przyjętych przez organ w obu tych sprawach jako "ustalenia nie budzące wątpliwości" tym bardziej, że w zakresie innych "incydentów", także z dnia [...] września 2012r., organ wydawał decyzje o nałożeniu kary 3000 zł na kierującego pojazdem w czasie kontroli [...] września 2012r.

Wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego, ma bowiem istotny wpływ na kształtowanie całego postępowania, a zwłaszcza obowiązku organu administracji publicznej wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych w sprawie po to, aby stworzyć jej rzeczywisty obraz i właściwie zastosować normę prawa materialnego. Przedstawione wyżej sprzeczne ustalenia stanu faktycznego w obu zaskarżonych decyzjach nie dają tego rzeczywistego obrazu, który pozwalałby Sądowi na akceptację powyższego stanu rzeczy. Z treści art. 7 k.p.a. wynika obowiązek organu – także organu odwoławczego - wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i nie budzącego wątpliwości stanu faktycznego. Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają przede wszystkim gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Z kolei według art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej powinien podjąć się czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego oraz rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Realizacja tych zasad wiąże się ściśle z realizacją, wyrażonej w art. 6 k.p.a. zasady praworządności.

Ponadto naruszenie przez organ odwoławczy wyrażonej w art. 80 k.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów w sytuacji, gdy wśród dowodów zgromadzonych w sprawie są dowody wykazujące okoliczności przeciwne, zupełnie odmienne, zawsze jest naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym uprawniony do dokonania we własnym zakresie ustaleń stanu faktycznego poprzez własną ocenę dowodów. Nie może bowiem "wyręczać" organów w tym przedmiocie nie będąc "organem III instancji" w postępowaniu administracyjnym.

Przekładając powyższe na grunt niniejszej sprawy należy podnieść, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję naruszył art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a, a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając zatem ponownie wnioski skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy organ uwzględni powyższe wskazania celem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego oraz stan prawny obowiązujący w dacie wydawania rozstrzygnięcia.

Z powyższych względów Sąd administracyjny - działając na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone decyzje z dnia [...] czerwca 2013r.:

nr [...] i nr [...].

O wstrzymaniu ich wykonania orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś brak rozstrzygnięcia o kosztach postępowania wynika z braku wniosku w tym zakresie.