Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2161/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13 ha ust. 1 i ust. 3, art. 13i ust. 4a
journal: Dz.U. 2020 poz 470
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant spec. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej też organ), działając na podstawie przepisów art. 104 w zw. z art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej K.p.a.), art. 13k ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13k ust. 5, ust. 6 pkt 2, ust. 9 oraz art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 470 ze zm., dalej u.d.p.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 32 ze zm., dalej rozporządzenie), art. 50 pkt 1 lit. j), art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm., dalej u.t.d.), nałożył na S. M. (dalej skarżący) karę pieniężną w wysokości 750 zł za naruszenie obowiązku wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu podczas przejazdu wykonywanego pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] grudnia 2020 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że w dniu [...] grudnia 2020 r. stwierdzono przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] (rodzaj samochód ciężarowy), poruszającego się wraz z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...] (dalej określany też jako pojazd) przez:

[?]. urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...] pod numerem ewidencyjnym [...], o godzinie 19:03:50, na odcinku drogi krajowej nr [...] Węzeł [...] - Węzeł [...],

2. urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...] pod numerem ewidencyjnym [...], o godzinie 17:01:28, na odcinku drogi krajowej nr [...] Węzeł [...] - Węzeł [...],

3. urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...] pod numerem ewidencyjnym [...], o godzinie 15:17:05, na odcinku drogi krajowej nr [...] Z. (granica państwowa) - węzeł [...],

4. urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...] pod numerem ewidencyjnym [...], o godzinie 14:27:01, na odcinku drogi krajowej nr [...] Z. (granica państwowa) - węzeł [...].

W wyniku dokonanej kontroli (kontrola mobilna ww. pojazdu zatrzymanego w dniu [...] marca 2021 r. – droga [...] węzeł [...]) ustalono, iż w ww. pojeździe samochodowym znajdowało się urządzenie pokładowe viaBox służące do uiszczania opłat elektronicznych. W chwili przejazdu do urządzenia nie wprowadzono prawidłowych danych o kategorii pojazdu - kierujący pojazdem nie przełączył ww. urządzenia w tryb poboru opłaty dla pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton. Na podstawie danych zawartych w dowodach rejestracyjnych pojazdów (samochodu ciężarowego/pojazdu samochodowego i przyczepy) stwierdzono, iż dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła 14 490 kg, w tym pojazdu samochodowego - 7 490 kg, zaś przyczepy - 7 000 kg. Przebieg kontroli utrwalono w protokole o numerze [...] z dnia [...] marca 2021 r. (ww. kontrola mobilna pojazdu przeprowadzona w tym dniu) podpisanym bez uwag przez kierującego pojazdem S. M. (skarżący). Następnie pismem z dnia [...] marca 2021 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia obowiązku wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu podczas ww. przejazdu.

W ocenie organu okolicznością bezsporną jest, iż ww. zespół pojazdów składający się z pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, ale mniejszej niż 12 ton wraz z przyczepą, gdzie łączna dopuszczalna masa całkowita zespołu przekraczała 12 ton, poruszał się w dniu [...] grudnia 2020 r. po płatnym odcinku drogi krajowej, zaś za kontrolowany przejazd została uiszczona opłata elektroniczna w niższej niż wymagana wysokości wskutek nieprzełączenia urządzenia viaBox przez kierującego pojazdem w tryb poboru opłaty. Tym samym doszło do naruszenia obowiązku wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu. Kierujący pojazdami samochodowymi oraz właściciele/posiadacze tychże pojazdów mają bowiem obowiązek znać podstawowy zakres przepisów dotyczących dróg publicznych, co bezpośrednio wynika z treści art. 83 Konstytucji RP.

Jednocześnie organ wskazał, iż nie znalazł przesłanek do zastosowania art. 189f oraz art. 189e K.p.a. (chodzi o przepisy dotyczące odpowiednio odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej oraz nie podlegania ukaraniu, gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej). Decyzje w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczania opłat elektronicznych mają charakter decyzji związanych. Organ rozstrzygając sprawę nie ma zatem możliwości wydania decyzji o innej treści niż ta, którą przewidują przepisy prawa, o ile zaistniał określony w tych przepisach stan faktyczny. Wysokość nakładanych kar pieniężnych za konkretne naruszenia jest wyraźnie oznaczona w art. 13k ust. 1 i 3 u.d.p., a organy orzekające nie mają możliwości dowolnego wymierzania ich wysokości ze względu na okoliczności sprawy.

W konsekwencji organ uznał, że ustalenia poczynione w sprawie stanowiącej przedmiot niniejszego rozstrzygnięcia niewątpliwie nakazują zastosowanie względem skarżącego sankcji w postaci kary pieniężnej w wysokości 750 zł, stosownie do treści przepisów art. 13k ust. 3 pkt 2, art. 13 ust. 1 pkt 3 i art. 13k ust. 3 pkt 1 u.d.p.

Skarżący na powyższą decyzję złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o stwierdzenie wydania tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa, a w przypadku uznania braku podstaw do stwierdzenia jej nieważności, o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. Wniósł też o połączenie do wspólnego rozpoznania wszystkich wniesionych przez niego skarg na decyzje o nałożeniu kar pieniężnych w pozostałych sprawach z tego samego tytułu.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8 i art. 12 § 2 K.p.a., zgodnie z którym sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Według skarżącego organ wydał wobec niego szereg decyzji o tych samych numerach w tych samych datach, dlatego zachodzi wątpliwość, czy są to te same decyzje czy rożne. Wskazał także, że nie kwestionuje ustaleń faktycznych w sprawach, tj. iż w okresie od [...] listopada 2020 r. do [...] lutego 2021 r. wykonywał przejazdy drogowe po drogach płatnych, na których obowiązuje system elektronicznego poboru opłat, jak również nie kwestionuje faktu, iż wykonując przewóz drogowy nie uiszczał opłaty w pełnej wysokości. Wynikało to z ustawienia urządzenia, które nie zostało przełączone na pobór opłaty dla pojazdów o dmc powyżej 12 ton. Naruszenia wynikały jedynie z błędów użytkownika - skarżący jest obcokrajowcem, pracuje w przedsiębiorstwie, które posiada kilkanaście pojazdów i taka sytuacja miała miejsce po raz pierwszy. Niemniej jednak - zdaniem skarżącego - niedopuszczalna jest postawa organu, który naruszył art. 12 § 2 K.p.a., bowiem poprzez opieszałość w postępowaniu dopuścił do skumulowania naruszeń. Pierwsze stwierdzone naruszenia miało miejsce w dniu [...] listopada 2020 r. Organ prowadzący postępowanie miał od razu informację o nieuiszczonej w pełnej wysokości opłacie za przejazd po drogach krajowych. Nie mniej jednak nie wszczął od razu postępowania, tylko czekał do dnia [...] marca 2021 r., dopuszczając do powstania dalszych naruszeń. Gdyby organ niezwłocznie wszczął postępowanie, zgodnie z art. 12 § 2 K.p.a., i skarżący powziąłby informację o tragicznym w skutkach błędzie, miałby szansę na uniknięcie dalszych naruszeń. W ocenie skarżącego takie postępowanie organu jest nieetyczne, zaś swoiste "hodowanie" i zbieranie naruszeń pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadami demokratycznego państwa prawa i sprawiedliwości społecznej wyrażonymi w art. 2 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W świetle art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej p.p.s.a.) sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), oraz w przypadku stwierdzenia wydania decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie – w ocenie Sądu - żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła. Zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie narusza prawa, a podniesione zarzuty i argumentacja skargi nie zasługują na uwzględnienie; przy czym zwraca uwagę, że skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie kwestionuje w skardze ustaleń faktycznych w sprawie (a zatem i odnotowanych w decyzji naruszeń), na których organ oparł podjęte rozstrzygnięcie, tylko wyraża wątpliwość na tle wielości decyzji i ich numeracji we wszystkich sprawach dotyczących skarżącego związanych z wykonywanymi przezeń przejazdami po drogach płatnych w okresie od [...] listopada 2021 r. do [...] lutego 2021 r., jak również czyni zarzut dopuszczenia przez organ do skumulowania naruszeń poprzez opieszałość w postępowaniu skutkującą naruszeniem art. 12 § 2 K.p.a., co jednak nie znajduje potwierdzenia w materiałach sprawy (na ten temat bliżej w dalszej części uzasadnienia). W tej sytuacji skarga - jako niezasadna - podlega oddaleniu. Organ wyjaśnił bowiem wszystkie istotne dla podjętego rozstrzygnięcia okoliczności stanu faktycznego sprawy, dokonując zasadnej ich subsumpcji pod mające zastosowanie przepisy prawa – szczegółowo wymienione w decyzji.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. (i nast. w brzmieniu przepisów ustawy z daty kontroli pojazdu oraz wydania zaskarżonej decyzji) korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.

W myśl art. 13ha ust. 1 u.d.p. opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, (dalej opłata elektroniczna), jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6. Opłatę elektroniczną ustala się jako iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki tej opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu (art. 13ha ust. 2 u.d.p.). Co do zasady uiszczenie opłaty elektronicznej następuje w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i (art. 13hc ust. 1 u.d.p.). Zasadą jest również, że pobranie tej opłaty następuje poprzez urządzenie instalowane w tym celu w pojeździe samochodowym. Obowiązek oferowania takiego urządzenia (na potrzeby pobierania opłat) spoczywa na podmiotach pobierających opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru, zgodnie z art. 13i ust. 3 u.d.p.

Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a ustawy u.d.p., jest obowiązany do wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, o której mowa w art. 13ha ust. 3 u.d.p. (odpowiednia kategoria pojazdu). Zgodnie z art. 13i ust. 4b ustawy o drogach publicznych właściciel, posiadacz albo użytkownik pojazdu są obowiązani do używania urządzenia, o którym mowa w ust. 3 i 3a lub w art. 16l ust. 1, zgodnie z jego przeznaczeniem. Konsekwencją powyższych regulacji jest art. 13k u.d.p., zgodnie z którym:

1. Za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości:

1) 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy;

2) 1500 zł - w pozostałych przypadkach.

2. Za naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 13i:

1) ust. 4a,

2) ust. 4b, jeśli skutkuje ono uiszczeniem opłaty w niepełnej wysokości

- wymierza się karę pieniężną.

3. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2, wymierza się w wysokości:

1) 250 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy;

2) 750 zł - w pozostałych przypadkach.

4. Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 2a-2d, wymierza się właścicielowi albo posiadaczowi albo użytkownikowi pojazdu albo korzystającemu z drogi w przypadku, o którym mowa w art. 13ia ust. 19.

5. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1, wymierza się kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3.

6. Na podmiot, o którym mowa w:

1) ust. 4, nie może zostać nałożona więcej niż jedna kara pieniężna za poszczególne naruszenia, o których mowa w ust. 1 lub ust. 2 pkt 2 i ust. 2a-2d, dotyczące danego pojazdu samochodowego,

2) ust. 5, nie może zostać nałożona więcej niż jedna kara pieniężna za naruszenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 - stwierdzone w trakcie jednej doby.

7. Za dobę, w rozumieniu ust. 6, uznaje się okres od godziny 000 do godziny 2400 w danym dniu.

8. Kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, nie nakłada się jeśli naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, jest wynikiem naruszenia przez kierującego pojazdem samochodowym obowiązku, o którym mowa w art. 13i ust. 4a.

9. Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1-2d, nakłada się w drodze decyzji administracyjnej.

Poza sporem jest w tej sprawie, iż w kontrolowanym pojezdzie znajdowało się urządzenie pokładowe viaBox służące do uiszczania opłat elektronicznych. Jednak w chwili przejazdu na ww. odcinkach drogi do urządzenia tego nie wprowadzono prawidłowych danych o kategorii pojazdu - kierujący pojazdem nie przełączył urządzenia w tryb poboru opłaty dla pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton (czyli nie dostosował go do parametrów pojazdu/zespołu, którym się posługiwał). Przejazdy zostały zarejestrowane przez ww. urządzenia kontrolne na drodze o wskazanych numerach identyfikacyjnych i godzinach przejazdu, natomiast niewprowadzenie prawidłowych danych o kategorii pojazdu i nieprzełączenie urządzenia w tryb poboru opłaty dla pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton stwierdzono w wyniku kontroli mobilnej pojazdu w dniu [...] marca 2021 r., ustalając te fakty (kontrola manualna urządzenia viaBox w pojezdzie i uzyskanie z systemu elektronicznego poboru opłat informacji o przypisanych incydentach), których skarżący nie kwestionuje, a które skutkowały uiszczeniem za przejazd opłaty elektronicznej w wysokości niższej niż wymagana. Tym samym w sprawie wyczerpana została dyspozycja ww. art. 13i ust. 4a ustawy u.d.p., stosownie do którego kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych jest obowiązany do wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, o której mowa w art. 13ha ust. 3 u.d.p. (odpowiednia kategoria pojazdu), z konsekwencją kary pieniężnej za naruszenie tego obowiązku.

W podanych okolicznościach stanu faktycznego sprawy nałożenie przez organ na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 750 zł, za naruszenie obowiązku wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu podczas ww. przejazdu, ma zatem uzasadnienie w ww. cytowanych przepisach i jest prawidłowe; działanie organu jest w tej sytuacji wykonaniem obowiązku nałożonego przepisami ustawy i nie może być skutecznie zakwestionowane. Z przepisów ww. art. 13k u.d.p. wynika, że kreowana na jego gruncie odpowiedzialność ma charakter obiektywny, co oznacza, że jest ona niezależna od winy sprawcy naruszenia. W szczególności nie zmienia charakteru obiektywnego odpowiedzialności administracyjnej za delikt administracyjny na odpowiedzialność subiektywną determinowaną winą i przyczynami naruszenia przepis art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. Przepis ten jedynie obliguje organ do odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.

Nie zmienia to jednak samej zasady zastosowania przez organ prawem przewidzianych dolegliwości wobec podmiotów wykonujących przejazd po drogach publicznych bez dopełnienia stosownego obowiązku związanego z uiszczaniem opłaty elektronicznej (tu obowiązku wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, o której mowa w art. 13ha ust. 3 u.d.p., czyli odpowiedniej kategorii pojazdu), jako wyłącznie konsekwencji samego faktu naruszenia obowiązującego prawa. Fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji, jako skutku zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, jednakże przy równoczesnym rozważeniu wystąpienia szczególnych sytuacji, o których mowa w przepisach K.p.a. (por. przepisy art. 189a i nast. K.p.a.) i ich wpływu na odpowiedzialność strony. Organ Inspekcji Transportu Drogowego obowiązany jest w toku postępowania administracyjnego zbadać okoliczności, które takie sytuacje kreują i ocenić ich konsekwencje dla odpowiedzialności strony w kwestii ustalonego naruszenia.

W tej sprawie, w świetle poczynionych ustaleń faktycznych (co do zasady nie podważanych przez skarżącego), organ odwoławczy nie miał podstawy do ustalenia występowania w niej sytuacji z art. 189f czy art. 189e K.p.a. Podniesioną w skardze argumentację na temat nieuiszczania opłaty w pełnej wysokości, co wynikało z ustawienia urządzenia, które nie zostało przełączone na pobór opłaty dla pojazdów o dmc powyżej 12 ton, a tym samym stwierdzone przez organ naruszenia wynikały jedynie z błędów użytkownika (skarżący jest obcokrajowcem, pracuje w przedsiębiorstwie, które posiada kilkanaście pojazdów i taka sytuacja miała miejsce po raz pierwszy), należy postrzegać w kategoriach braku należytej staranności w przygotowaniu się skarżącego do przejazdów (a szerzej w rozpoznaniu faktycznej i prawnej przestrzeni prowadzonej działalności wykonywania przejazdów ww. pojazdem), a nie jako okoliczność usprawiedliwiającą naruszenie ww. obowiązku, czy też prowadzącą do uznania wagi naruszenia za znikomą, skoro obwiązek ten należy do podstawowych obowiązków korzystającego z drogi publicznej. Należyta staranność w przygotowaniu przejazdu po takiej drodze winna być udziałem każdego, kto skutecznie dba o swoje interesy; w szczególności, żeby jej dochować skarżący winien znać przepisy/zasady (w tym m.in. instrukcję obsługi urządzenia pokładowego viaBox) regulujące wykonywaną działalność i zawsze ich przestrzegać. W każdym bądź razie okoliczności podnoszone przez skarżącego/stronę nie prowadzą do zakwestionowania stanowiska organu, który nie znalazł przesłanek do zastosowania w sprawie przepisów art. 189f oraz art. 189e K.p.a. Skarżący wykonał bowiem przejazd z naruszeniem przepisów o opłacie elektronicznej, która jest podstawowym obowiązkiem korzystającego z płatnych odcinków dróg pojazdem/zespołem o dmc powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczonej masy całkowitej.

Wymierzenie kary administracyjnej nie jest zależne od takich okoliczności, jak cel przejazdu, uwarunkowania prowadzonej przez wykonującego przejazd (tu kierowcy) działalności, jednorazowość/wysoka częstotliwość przejazdów, nieświadomość, nieznajomość przepisów, czy podniesiony w skardze w tej sprawie błąd użytkownika, tylko wynika z samego faktu naruszenia. Poza tym błąd ten (naruszenie) dotyczył odnotowanych przez organ przejazdów skarżącego w trzynastu sprawach na przestrzeni od [...] listopada 2020 r. do [...] lutego 2021 r. i nie został przerwany przez samą stronę/skarżącego, tylko zakończył się ingerencją kontrolną organu uświadamiającą stronie uchybienie w zakresie wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, tj. nieprzełączenie urządzenia w tryb poboru opłaty dla pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, którym posługiwał się skarżący wykonując te przejazdy (inaczej naruszenia trwałyby nadal). Tymczasem skarżący winien o tym wprowadzeniu i przełączeniu urządzenia sam wiedzieć przed rozpoczęciem przejazdu/przejazdów po drodze publicznej podlegającej opłacie, jak również sprawdzić prawidłowość działania/ustawienia urządzenia, aby nie narażać się na prowadzenie postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Brak staranności w tym względzie nie może prowadzić do uwolnienia go od odpowiedzialności administracyjnej za wynikłe w sprawie naruszenie przez wyłączenie stosowania przepisów, które w zakresie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej łączą z tym naruszeniem konsekwencję nałożenia kary pieniężnej, która jest sztywna (por. przepisy art. 13k ust. 1 u.d.p.), a organ nie może od niej odstąpić ani miarkować (poza ww. sytuacjami regulowanymi przepisami art. 189f oraz art. 189e K.p.a., które w tej sprawie nie zachodzą), gdyż nie ma tu żadnego luzu decyzyjnego.

Zaskarżona decyzja jest jedną z w sumie 13 decyzji wydanych przez organ w stosunku do skarżącego za naruszenia obowiązku w zakresie uiszczenia opłaty elektronicznej. Mając na uwadze łączną wysokość kar nałożonych na skarżącego z tego tytułu (skarżący nadmienia w skardze o "tragicznym w skutkach błędzie"), skarżący może wystąpić do organu z wnioskiem o udzielenie ulgi w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej; zgodnie bowiem zgodnie z art. 189k § 1 K.p.a. organ administracji publicznej, który nałożył administracyjną karę pieniężną, na wniosek strony, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem publicznym lub ważnym interesem strony, może udzielić ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej przez: odroczenie terminu wykonania administracyjnej kary pieniężnej lub rozłożenie jej na raty, odroczenie terminu wykonania zaległej administracyjnej kary pieniężnej lub rozłożenie jej na raty, umorzenie administracyjnej kary pieniężnej w całości lub części, umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub części. Sprawą skarżącego jest w tej sytuacji skorzystanie z tej instytucji, tj. inicjowanie postępowania administracyjnego w trybie wymienionego przepisu.

Sprawa niniejsza jest następstwem naruszenia przez skarżącego obowiązku z zakresu uiszczenia opłaty elektronicznej w postaci niewprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu/nieprzełączenia urządzenia we właściwy tryb poboru opłaty, skutkującego nieuiszczaniem opłaty elektronicznej w pełnej wysokości podczas ww. przejazdu po drodze. Jednak kontrola mobilna, która to ujawniła, miała miejsce [...] marca 2021 r. (por. protokół kontroli mobilnej w aktach administracyjnych sprawy). W ramach tej kontroli sprawdzono urządzenie pokładowe via-Box, zainstalowane w pojeździe, a z systemu elektronicznego poboru opłat uzyskano informację o przypisanych przejazdom pojazdem skarżącego (w tym objętych sporem w tej sprawie) ww. incydentach nieuiszczenia opłaty w prawidłowej wysokości, wskutek nieprzełączenia urządzenia w tryb właściwy dla parametrów pojazdu, którym przejazdy te wykonywano.

Wszczynając zatem postępowanie administracyjne ww. pismem/zawiadomieniem z [...] marca 2021 r. (a więc w tym samym co dzień kontroli dniu) organ podjął czynności w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej bezpośrednio po tej kontroli. Ponadto podkreślenia wymaga, że w myśl art. 13n u.d.p. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k ust. 1-2d, jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynęło 6 miesięcy (w obecnie obowiązującej wersji tego przepisu przewidziano upływ 9 miesięcy); dopiero wówczas organ traci – skutkiem przedawnienia – kompetencję do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku w zakresie uiszczenia opłaty elektronicznej. W niniejszej sprawie oraz w pozostałych analogicznych sprawach dotyczących skarżącego, połączonych na rozprawie przed Sądem w dniu [...] grudnia 2021 r. do wspólnego rozpoznania i oddzielnego rozstrzygnięcia, termin ten został zachowany. Poza tym brak podstaw, żeby z samego faktu póznego, czy zbyt póznego, jednak mieszczącego się w granicach zakreślonych ustawą, terminu wszczęcia postępowania można było wyciągać konsekwencje w postaci wnioskowanego w skardze stwierdzenia nieważności czy uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania (nadto decyzja wydana po upływie ustawowego terminu do jej wydania nie jest co do zasady decyzją wadliwą), skoro w myśl wcześniejszych wywodów ma ona charakter decyzji związanej (organ nie ma w tym zakresie luzu decyzyjnego), natomiast niezałatwienie sprawy w terminie może być podnoszone w drodze ponaglenia organu (art. 37 § 1 K.p.a.), a po wyczerpaniu tego środka, w drodze skargi na bezczynność/przewlekłość postępowania do Sądu.

Zgodnie z ww. art. 13k ust. 6 pkt 2 u.d.p. na podmiot, o którym mowa w ust. 5 (kierujący pojazdem), nie może zostać nałożona więcej niż jedna kara pieniężna za naruszenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 1- stwierdzone w trakcie jednej doby. Stosownie do art. 13k ust. 7 u.d.p. za dobę, w rozumieniu ust. 6, uznaje się okres od godziny 0:00 do godziny 24:00 w danym dniu. W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji, i w pozostałych analogicznych decyzjach organu połączonych na rozprawie przed Sądem w dniu [...] grudnia 2021 r. do wspólnego rozpoznania i oddzielnego rozstrzygnięcia, zasady te zostały zachowane (por. z osobna treść każdej decyzji w nawiązaniu do akt administracyjnych poszczególnych spraw, w tym do treści protokołu kontroli i dokumentacji zdjęciowej poszczególnych przejazdów). Bezpodstawnie przy tym skarżący stawia zarzut nałożenia przez organ szeregu "decyzji o tych samych numerach w tych samych datach, zatem zachodzi wątpliwość czy są to te same decyzje czy też różne". W ocenie Sądu w połączonych (w sumie trzynastu) sprawach taka sytuacja nie występuje. Każda decyzja ma inny numer i dotyczy odrębnych przejazdów w różnych dniach i godzinach (por. te decyzje/szczegółową treść w aktach administracyjnych połączonych spraw, a także treść wszystkich wydanych w tych sprawach wyroków, w których decyzje te zostały opisane przez wskazanie daty wydania i numeru).

Sześć decyzji wydano [...] czerwca 2021 r. ([...],[...],[...],[...],[...],[...]), po jednej [...] ([...]) i [...] ([...]) czerwca 2021 r., a pięć [...] czerwca 2021 r. ([...], [...], [...], [...], [...]), jednakże - jak wzmiankowano – każda z nich ma inny numer i dotyczy odrębnych przejazdów w różnych dniach i godzinach; w żadnym wypadku Sąd nie odnotował sytuacji dublowania się kar pieniężnych za to samo naruszenie, każda decyzja dotyczy odrębnego naruszenia, tym samym są to różne decyzje.

Reasumując, Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania, w tym wskazanych w skardze przepisów art. 8 i art. 12 § 2 K.p.a., w sposób, który mógłby zaważyć/mieć wpływ na treść podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięcie to jest zgodne z ww. przepisami prawa materialnego, zostało też uzasadnione w sposób odpowiadający prawu (art. 107 § 3 K.p.a.). W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.