Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 181/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Ochrona zwierząt
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art.6 ust.2, art.7 ust.1, ust.1b, ust.1c, ust.3
journal: Dz.U. 2020 poz 638
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Protokolant st. sekr. sąd. Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2022 r. sprawy ze skargi R.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o czasowym odebraniu zwierząt I. uchyla punkt 1 zaskarżonej decyzji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego R.C. kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2021 nr [...] wydaną na podstawie art. 7 w związku z art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - dalej jako u.o.z. (Dz. U. z 2020 r., poz. 638); art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) w związku z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2020 r. znak: [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy dotyczącej odbioru psów, Wójt Gminy odmówił wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt przebywających na posesji nr [...] w miejscowości [...] ich właścicielowi R.C. - trzech psów rasy:

• owczarek podhalański;

• pies w typie alaska malamut;

• suczka typu beagle.

W uzasadnieniu decyzji Wójt Gminy wskazał, że w związku z zawiadomieniem Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Zwierząt (dalej jako OTOZ) Animals z dnia [...] stycznia 2020 r. o znęcaniu się nad zwierzętami w celu wydania decyzji w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. o odebraniu zwierząt z posesji nr [...] w miejscowości [...] ich właścicielowi R.C. - po rozpatrzeniu zebranego materiału dowodowego decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. znak: [...] wobec braku dowodów potwierdzających niehumanitarne traktowanie zwierząt, w tym w szczególności brak dowodów, że wystąpił przypadek niecierpiący zwłoki, gdyż dalsze pozostawanie zwierząt u dotychczasowego właściciela zagrażało ich życiu lub zdrowiu oraz z uwagi na fakt, iż w toku postępowania pomimo wezwania nie wykazano, iż M.D. posiada upoważnienie do reprezentowania OTOZ Animals – organ orzekł o odmowie wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt. Od powyższej decyzji OTOZ Animals, reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosło odwołanie.

Decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło powyższą decyzję I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W dniu 2 listopada 2020 r. organ I instancji wystąpił do OTOZ Animals z wnioskiem o udostępnienie protokołu z czynności odbioru psów właścicielowi, który wskazywałby na nieprawidłowości w utrzymywaniu psów, jak również badań lekarskich, przeprowadzonych przez lekarzy weterynarii po odbiorze zwierząt. W odpowiedzi dostarczono kopie faktur i kart informacyjnych leczenia dotyczących psa (blue, mieszaniec, maść srebrna) w wieku powyżej 3 lat - pierwsza karta leczenia z dnia [...].04. 2020 r. (pies w wieku 3 lata i 3 miesiące). Organ wskazał, że żadne z psów, będących pod opieką R.C. nie było w takim wieku, czego dowodzą przedstawione przez właściciela dokumenty wystawione przez lekarzy weterynarii, będące dowodami w sprawie, tj. m.in. zaświadczenia o szczepieniu psów z dnia [...].07.2019 r., czy karty informacyjne leczenia z dnia [...].01.2020 r. Ponadto wskazano, iż dokumenty dotyczące psa rasy owczarek podhalański przez wzgląd na panującą w Polsce sytuację zagrożenia epidemicznego wywołanego przez COVID-19 zostaną dostarczone w późniejszym terminie. Protokołu z odbioru psów nie dołączono. Pomimo zapewnienia późniejszego dołączenia badań lekarskich wskazujących na stan zdrowia szczeniaka rasy owczarek podhalański - dokumenty nie zostały dostarczone. Wobec powyższego pismem z dnia [...] lutego 2021 r. organ ponownie zwrócił się do OTOZ Animals o udostępnienie protokołu z odbioru psów właścicielowi, który wskazywałby na nieprawidłowości w utrzymywaniu psów, jak również badań lekarskich, przeprowadzonych przez lekarzy weterynarii - osób posiadających wiedzę fachową niezbędną do oceny zwierząt po ich odbiorze oraz informacji o dokładnym miejscu przebywania psów (zwrot - nie podjęto w terminie). Ponadto wnioskowano o informację czy zgodnie ze złożonym pisemnym zapewnieniem, zawartym w zawiadomieniu z dnia [...] stycznia 2020 r. o znęcaniu się nad zwierzętami, złożono zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez właściciela psów razem z wnioskiem o orzeczenie dożywotniego zakazu posiadania psów. Wobec braku odpowiedzi przez OTO Animals na wyżej wskazane wnioski, Wójt Gminy zwrócił się pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. z powtórną prośbą o udostępnienie dokumentów niezbędnych do ustalenia nieprawidłowości w utrzymywaniu zwierząt jak i ich stanu zdrowotnego (dostarczono prawidłowo dnia 20 sierpnia 2021 r.). Pomimo powyższego OTOZ Animals nie przedstawiło żadnych dowodów, informacji czy też dokumentacji weterynaryjnej w przedmiotowej sprawie do dnia wydania niniejszej decyzji.

Z treści notatki służbowej sporządzonej przez funkcjonariusza Policji z czynności odebrania psów z posesji nr [...] w miejscowości [...] w dniu [...] stycznia 2020 roku. wynika, iż w dniu [...] stycznia 2020 r. o godz. 12.24 funkcjonariusze Posterunku Policji podjęli interwencję pod wskazanym adresem, polegającą jedynie na udzieleniu asysty dla stowarzyszenia Animals i Lekarza Weterynarii w trakcie ich czynności służbowych.

W piśmie Prokuratury Rejonowej z dnia [...] października 2021 r. poinformowano, iż w Prokuraturze Rejonowej nie odnotowano postępowania dotyczącego zdarzenia w miejscowości [...].

W zawiadomieniu będącym podstawą odebrania zwierząt, skierowanym do Wójta Gminy w przedmiocie znęcania się nad zwierzętami wskazano co następuje:

• owczarek podhalański - szczeniak w wieku ok. 4 miesięcy, zamknięty w komórce, bez stałego dostępu do wody i światła dziennego, bez legowiska, w pomieszczeniu, w którym znajdował się węgiel, nie posiada książeczki zdrowia, odosobniony od człowieka, w stałej izolacji, zaniedbany, pokryty brudem, zapchlony;

• pies w typie alaska malamut - w wieku ok. 2 lat bez książeczki zdrowia, w dniu pierwszej interwencji ([...].01.2020 r.) pies przebywał podpięty do maszyny rolniczej na ok. metrowym łańcuchu, bez dostępu do wody i pożywienia, bez odpowiedniego schronienia przed zmianami atmosferycznymi, podczas kolejnej interwencji ([...].01.2020 r.) pies został przypięty do budy, nieodpowiedniej do jego wielkości, nadto buda była nieocieplona, a w środku znajdował się garnek blokujący wejście do niej, zwierzę nie było puszczane;

• suczka w typie beagle - (nie została odebrana) podczas pierwszej interwencji pies przebywał w kojcu pełnym odchodów, ponadto w kojcu znajdowały się śmieci różnego rodzaju, brak dostępu do czystej wody oraz pożywienia, brak książeczki zdrowia, brak ocieplonej budy, legowiska, pies zaniedbany, brudny. W dniu odbioru suczka wystraszona, została schowana w domu przez właściciela.

Inspektorat OTOZ Animals odebrał psy ich posiadaczowi Panu R.C. w trybie art. T ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, który stanowi, że w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.

Organ wskazał, że odebranie zwierzęcia możliwe jest przez upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem jest ochrona zwierząt. Pomimo wcześniejszego wezwania z dnia [...].02.2020 r. dotyczącego wykazania, że M.D. dokonująca odbioru psów, posiada upoważnienie do reprezentowania OTOZ Animals - nie okazano na dowód tego żadnych dokumentów. Ponadto odebranie zwierząt w trybie art. 7 ust. 3, a więc przed wydaniem decyzji o czasowym odebraniu zwierząt, jest możliwe jedynie w przypadkach niecierpiących zwłoki, przez co należy rozumieć sytuacje, w których dochodzi do konieczności zabezpieczenia sytuacji bytowej zwierzęcia w wyjątkowych warunkach, rozumianych jako kwalifikowana postać naruszeń, wymienionych w art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt, noszących znamiona znęcania się nad zwierzętami, a więc zadawania bądź świadomego dopuszczania do zadawania bólu lub cierpienia zwierzętom. W przypadku właściciela [...] inspektorat towarzystwa wskazał na znęcanie się poprzez ich utrzymywanie w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji, zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy o ochronie zwierząt. Zarzucono również brak opieki weterynaryjnej i zalecanych szczepień. W toku postępowania R.C. dostarczył do urzędu dokumenty wystawione przez lekarza weterynarii dotyczące historii wizyt suczki typu beagle, z których wynika, iż stan zwierzęcia jest dobry. Ponadto właściciel psów przedstawił karty leczenia owczarka podhalańskiego [...] z gabinetu weterynarii, z których wynika podejrzenie parwowirozy, podano psu kroplówkę, zastrzyki, leki nawadniające, wzmacniające, przeciwzapalne, przeciwbólowe, antybiotyki i witaminy. Właściciel odebranych psów dostarczył również dowody w postaci zaświadczeń potwierdzających szczepienia przeciwko wściekliźnie: M. (zaświadczenie nr [...] z dnia [...].07.2019 r.), B. (zaświadczenie nr [...] z dnia [...].07.2019 r.). Nie zaszczepiono A. ze względu na podejrzenie choroby. Dostarczone dokumenty świadczą o tym, właściciel sprawował opiekę również weterynaryjną nad psami, w szczególności w stosunku do chorego szczeniaka.

W zawiadomieniu z dnia [...] stycznia 2020 r. o znęcaniu się nad zwierzętami skierowanym przez OTOZ Animals do Wójta Gminy wskazano, iż psy przebywały w pomieszczeniach, kojcach pełnych odchodów oraz śmieci. Jednak, zdaniem organu, fakt iż stwierdzono bałagan w "kojcu", miejscu przebywania zwierząt nie może stanowić podstawy do zabrania zwierząt, szczególnie w trybie art. 7 ust 3 u.o.z. Odebranie psów byłoby uzasadnione, gdyby psy nie miały żadnego miejsca schronienia, umożliwiającego ich ochronę przed zmiennymi warunkami atmosferycznymi, były wychudzone i nie miałoby to związku z przebytą chorobą czy nosiły ślady fizycznego znęcania się nad nimi. Dokumentacja medyczna, zgromadzona w sprawie tudzież opinie lekarskie nie zawierają wskazania, iż zwierzęta noszą znamiona fizycznego znęcania się nad nimi czy też wycieńczenia z powodu niedokarmiania. Bałagan w miejscu przebywania zwierząt może świadczyć o nienadmiernym przywiązywaniu do porządku przez właściciela psów, lecz nie może zostać uznany za przyczynę do odbioru psów, trudno bowiem uznać, iż są to warunki skrajnie rażące. Reasumując organ stwierdził, że postępowanie dowiodło, iż być może warunki panujące na posesji, na której utrzymywane były zwierzęta, nie były właściwe - kojce były brudne, woda w miskach nieświeża bądź jej brak, rozmokła karma w miskach, w otoczeniu utrzymywał się nieprzyjemny zapach - lecz również dowiodło, że w dniu ich odebrania nie były one w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, a także w pomieszczeniach lub klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji. Psy miały swoje miejsce do odpoczynku w pomieszczeniach budynków gospodarczych. Być może nie były to ocieplone stanowiska, jednakże zapewniały psom schronienie przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Pomieszczenia, w których przebywały zwierzęta chroniły je przed zimnem i opadami atmosferycznymi, zapewniały utrzymanie optymalnej temperatury w ich wnętrzu, a ich ściany stanowiły osłonę przed silnym wiatrem. Brak wody stwierdzono jedynie w chwili przeprowadzenia akcji odebrania psów, co nie stanowi świadomego znęcania się nad zwierzętami. Ponadto taka sytuacja nie może stanowić podstawy do twierdzenia, że zwierzęta były pozbawione dostępu do wody, taki przypadek mógł być jedynie zdarzeniem jednorazowym, co więcej psy mogły same wylać wodę. Psy nie były porzucone. Tym samym nie zaszły okoliczności wskazane w art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z.

Organ zauważył, że niezrozumiałym i niczym nie uzasadnionym jest zachowanie OTOZ Animals uniemożliwiające organowi zapoznanie się z aktualną sytuacją przejętych zwierząt, jak również utajnianie przed organem miejsca pobytu czasowo odebranych psów. Dopóki sąd powszechny nie orzeknie przepadku zwierząt, stanowią one własność strony. Organ nie miał możliwości zbadania psów po ich odbiorze przez lekarza weterynarii współpracującego z Urzędem Gminy, czego konsekwencją jest brak określenia ich stanu zdrowia. Podkreślić należy, że od dnia ich odbioru do dnia wydania niniejszej decyzji nie dostarczono kart chorobowych odebranych zwierząt. Tut. organ poprzez brak możliwości ustalenia adresu przebywania zwierząt nie miał również możliwości wystosowania pisma do "opiekunów" psów po ich odbiorze, a tym samym uniemożliwiono organowi przeprowadzenie dowodów w postaci przesłuchania.

Od powyższej decyzji Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Zwierząt OTOZ-ANIMALS, reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosło odwołanie. Na podstawie przepisu art. 7 w zw. z art. 77 par. 1 w zw. z art. 80 k.p.a. zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów polegające na:

1) braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy;

2) dokonaniu przez organ dowolnej, nie zaś swobodnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, powodujące odmowę wydanie decyzji w kwestii czasowego odebrania zwierząt, mimo iż spełnione zostały wszystkie przesłanki wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt.

W ocenie Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Zwierząt OTOZ-ANIMALS bezsprzecznie spełnione zostały przesłanki odebrania zwierząt z art. 7 ust. 3 ustawy z 1997 r. u.o.z., bowiem odebranie zwierząt nastąpiło w przypadku niecierpiącym zwłoki, gdzie dalsze pozostawanie zwierząt u dotychczasowego właściciela zagrażało ich życiu oraz zdrowiu. Dowodem świadczącym o popełnieniu przestępstwa znęcania się nad zwierzętami jest fakt zastania na miejscu interwencji psów brodzących w błocie, bez odpowiedniego wyżywienia dla danej rasy oraz bez bieżącego dostępu do wody. Miski z karmą były przewrócone. W jednej z bud znaleziono szklaną butelkę oraz tarczę piły obrotowej. Wnętrza bud nie były ocieplone, ściany rozpadały się i były pokryte wilgocią. W żaden sposób nie stanowiły ochrony zwierząt przed warunkami atmosferycznymi, co miało bezpośredni wpływ na zagrożenie życia lub zdrowia psów.

Wcześniej na wspomnianej posesji, dnia [...] stycznia 2020 roku Inspektor M.D. zastała kobietę podającą się za konkubinę właściciela parceli. Po zasięgnięciu informacji od kobiety okazało się, że konieczne jest natychmiastowe udzielenie pomocy psom. Warunki bytowe szczeniaka rasy owczarek podhalański były bardzo złe. Zwierzę zostało zamknięte w ciemnym pomieszczeniu, bez dostępu do wody i jedzenia oraz nie posiadało odpowiedniego legowiska. Wówczas kobieta nie była w stanie okazać zaświadczenia o szczepieniu psów przeciwko wściekliźnie, ani ich książeczek zdrowia. Następną ważną kwestią w tej sprawie było przetrzymywanie przez cały czas zwierząt na uwięzi, tj. przywiązanych na łańcuchach. Podczas, gdy na miejscu zastano właściciela posesji ten twierdził, że nie są to jego psy. Jako właściciela psów wskazał swoją matkę, która nie przebywała pod adresem przeprowadzanej interwencji. Po okazaniu przez Inspektor M.D. kopii faktur i kart informacyjnych leczenia dotyczących pozostałych psów, R.C. podnosił zarzut, iż błędnie wskazano ich wiek. Przez rzekomego właściciela zostały także dołączone - jako materiał dowodowy – zaświadczenia o szczepieniu psów wystawione przez lekarza weterynarii, a także karty informacyjne wydane przez lekarza weterynarii. Odwołujący podkreślił, że psy od ostatniej wizyty Inspektorów OTOZ Animals w dalszym ciągu nie miały założonych książeczek zdrowia i nie były odrobaczane. Co więcej, u zwierząt nie potwierdzono wykonania szczepienia przeciwko chorobom zakaźnym, takim jak parwowiroza czy nosówka. Psy nie były regularnie poddawane zabiegom higieniczno- pielęgnacyjnym, tak więc w zaistniałej sytuacji można z łatwością zauważyć brak należytej opieki R.C. nad psami, brak zainteresowania i niedbalość o stan zdrowia podopiecznych.

Podczas przeprowadzania drugiej interwencji, dnia [...] lutego 2020 roku sytuacja się nie poprawiła. Co więcej, jeden z psów miał widoczną dużą ranę na pysku - zdarty nos i dużą część skóry nad nim. U drugiego psa widoczna była linia żeber. Prawdopodobnie pies był głodzony. Właściciel nie posiadał adekwatnej wiedzy na temat żywienia psów i nie potrafił dostarczyć im odpowiednich składników odżywczych. Odebranie zwierząt zostało niewątpliwie przeprowadzone przez upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem jest ochrona zwierząt. M.D. dostarczyła dokumenty potwierdzające legalność jej działania oraz kompetencje zawodowe, świadczące o zajmowanej pozycji w OTOZ Animals. Niniejsze dokumenty zostały kilkukrotnie wysłane Wójtowi Gminy. Wobec powyższego pełnomocnik stwierdził, iż zarówno dokumentacja z przeprowadzonej interwencji, wywiady środowiskowe oraz obserwacje umożliwiły jednoznacznie stwierdzić, że doszło do wielu zaniedbań ze strony właściciela psów. Organ nie wziął pod uwagę wszystkich istotnych szczegółów sprawy, pominął większość istotnych ustaleń faktycznych oraz zastosował dowolną ocenę zgromadzonych dowodów. Okoliczności sprawy nie zostały wyjaśnione w sposób dokładny i rzetelny. Organ zupełnie pominął fakt odmowy współpracy właściciela zwierząt podczas przeprowadzania dwóch interwencji, a także nie rozważy! jego lekceważącej oraz obojętnej postawy.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2021r. nr [...] i w tym zakresie orzekło:

1. o czasowym odebraniu R.C., zamieszkałemu [...] dwóch psów: owczarek podhalański i psa w typie alaska malamut ,

2. umorzyło postępowanie wobec psa - suczka typu beagle

W uzasadnieniu decyzji Kolegium przedstawiło przebieg postępowania w sprawie oraz wskazało, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie.

Przystępując do rozpoznania odwołania, organ odwoławczy powołał się na treść art. 1 ust. 1 u.o.z., który stanowi: "Zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. Człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę". Tak wyartykułowana aksjologia podkreśla konieczność sprawowania ustawicznej ochrony i opieki nad zwierzętami, a każdy przejaw łamania praw zwierząt musi się spotkać z interwencją ze strony organów administracji publicznej. Wskazane łamanie praw zwierząt dotyczy zarówno formy czynnej - działania, jak i biernej - zaniechania - ze strony ludzi (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 1 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Po 340/20, LEX nr 3149566. Utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy) stanowi formę znęcania się nad zwierzętami. Jak wynika z treści art. 7 ust. 1 ustawy, zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy może być czasowo odebrane właścicielowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia. Decyzja, o której mowa w ust. 1, podejmowana jest z urzędu po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt (art. 7 ust. la). Podlega ona natychmiastowemu wykonaniu (art. 7 ust. 2). Z kolei w myśl art. 7 ust. 3 ustawy, w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Z powyższego wynika, iż w art. 7 ustawy uregulowane zostały dwa różne (odrębne) tryby postępowania, prowadzące do wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia. W sytuacji określonej w art. 7 ust. 1 czasowe odebranie zwierzęcia musi poprzedzać wydanie konstytutywnej decyzji administracyjnej w tym przedmiocie, natomiast w trybie przewidzianym w art. 7 ust. 3 ustawy, odnoszącym się do "przypadków niecierpiących zwłoki", czynność polegająca na faktycznym odebraniu zwierzęcia poprzedza podjęcie przez właściwy organ decyzji w sprawie. Opisane w hipotezach przytoczonych przepisów stany faktyczne, stanowiące zasadniczą przesłankę wydania decyzji, są odmienne. W pierwszym przypadku (art. 7 ust. 1) chodzi o przypadki znęcania się nad zwierzęciem w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy. W drugim zaś chodzi o sytuację niecierpiącą zwłoki, bowiem dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, przy czym niekoniecznie przyczyną tego będzie znęcanie się właściciela bądź opiekuna nad zwierzęciem. W rozpatrywanej sprawie ocenie zgodności z prawem podlega decyzja wydana w drugim z opisanych wyżej trybów, tzn. w oparciu o treść ustawy.

Zgodnie z art. 6 ust. 1a u.o.z. zabrania się znęcania nad zwierzętami. Ustawodawca w ust. 2 powołanego przepisu wskazuje katalog otwarty form znęcania się nad zwierzętami. Jedną z tych form jest utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z.). Ponadto, wystawianie zwierzęcia domowego lub gospodarskiego na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają jego zdrowiu lub życiu (art. 6 ust. 2 pkt 17 u.o.z.), także zalicza się do form znęcania nad zwierzętami. Ponadto przepis ten należy odczytywać również w kontekście art. 5 u.o.z., statuującym obowiązek humanitarnego traktowania zwierzęcia, przez które rozumie się - stosownie do art. 4 pkt 2 wspomnianej ustawy - traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu ochronę oraz w kontekście wspomnianego już art. 1 ust. I z d. 2 u.o.z. stanowiącego, że człowiek jest winien zwierzęciu poszanowanie, ochronę i opiekę-w tym właśnie m.in. poprzez zapewnienie zwierzętom godnych i humanitarnych warunków bytowania.

Dalej organ wywodził, że analiza treści art. 7 ust. 3 ustawy prowadzi do wniosku, że wydanie "następczej" decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia wymaga zaistnienia kumulatywnie dwu przesłanek. Po pierwsze - pozostawanie zwierzęcia u aktualnego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. To zagrożenie nie musi być spowodowanie znęcaniem się nad zwierzęciem, ale też innym zachowaniem np. brakiem odpowiednich warunków bytowania. Źródłem zagrożenia będzie zachowanie (działanie, zaniechanie) właściciela (opiekuna). Po drugie - zaistniał stan niecierpiący zwłoki, który wymusza natychmiastowe odebranie zwierzęcia. Pojęcie "zagrożenia" odnosi się do stanu hipotetycznego i tylko potencjalnego zagrożenia zdrowia zwierzęcia. Już samo posłużenie się przez ustawodawcę omawianym pojęciem wskazuje właśnie na ową potencjalność i hipotetyczność. Stan zagrożenia nie oznacza wystąpienia bezpośredniego, realnego zagrożenia życia lub zdrowia zwierzęcia, ale że stan ten może, a nie musi wywołać negatywne skutki dla jego życia lub zdrowia, co właśnie wyczerpuje pojęcie zagrożenia. Poza tym niewątpliwie ocena w tym zakresie musi wynikać z konkretnej sytuacji, w jakiej znajduje się zwierzę. Taki stan należy powiązać, o czym już wyżej wspomniano, z kwalifikowanymi naruszeniami z art. 6 ust. 2 ustawy. Wśród tych kwalifikowanych naruszeń wskazano na sytuacje będące nośnikiem zagrożenia dla życia lub zdrowia zwierzęcia. A więc już samo stworzenie określonego stanu wyczerpuje pojęcie zagrożenia, co jest równoznaczne z podstawą do stwierdzenia istnienia przypadku niecierpiącego zwłoki (por. wyrok NSA z 26 kwietnia 2019 r., IIOSK 1135/18, LEX nr 2683925).

Kolegium ponownie rozpatrując sprawę, uwzględniając orzecznictwo sądowe oraz biorąc pod uwagę stan faktyczny uznało, iż zaistniała przesłanka do zastosowania 138 § 1 pkt 2 kpa. Kolegium uznało za kluczową znajdującą się w aktach sprawy opinię lekarsko-weterynaryjną z dnia [...].01.2020r. dotycząca warunków utrzymania zwierząt na posesji w [...] wydaną przez urzędowego lekarza weterynarii, który opinię wydał się na prośbę Urzędu Gminy i OTOZ Animals. Lekarz stwierdza w niej, iż w dniu [...].01.2020r. lekarze Przychodni Weterynaryjnej [...] przyjęli zgłoszenie i prośbę o wydanie opinii, 14 dotyczącej warunków utrzymania i stanu zwierząt zamieszkujących ww. posesję. Wizję przeprowadzono w obecności funkcjonariuszy Policji oraz inspektora Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Zwierząt Animals. Ustalenia:

Szczenię w typie owczarka podhalańskiego - szczeniak w wieku kilku miesięcy był zamknięty w komórce. Pies nie miał dostępu do światła dziennego, w chwili otwarcia komórki było w niej zupełnie ciemno. W pomieszczeniu znajdowało się wiele przedmiotów, które mogły się okazać niebezpieczne dla szczenięcia. Komórka nie była przystosowana do trzymania w niej psa. Nie zauważono pojemnika z wodą i kanną.

Suczka w typie mieszańca Beagle - pies utrzymywany w "kojcu" w budzie bez widocznego ocieplenia, otwór wejściowy nieproporcjonalnie duży, uniemożliwiający utrzymanie przez psa odpowiedniej temperatury podczas chłodnych dni. Stan utrzymania kojca był zły, liczne odchody, brak miski z wodą i pokarmem. Zamknięcie kojca stanowiły zgrzane druty, które kiedyś mogły być panelem ogrodzeniowym. Wygięte druty mogły stanowić zagrożenie dla zdrowia psa.

Pies w typie malamuta - pies, samiec przywiązany do budy łańcuchem długości około 1 metra, umożliwiający psu jedynie wejście do budy, bez możliwości swobodnego ruchu. Buda nieocieplona z płyty wiórowej. Obroża metalowa zamontowana na stale, skręcona grubym drutem. Brak dostępu do wody. Na pytanie, czy psy są szczepione, właściciel odpowiedział, że mają aktualne szczepienie przeciwko wściekliźnie, jednak nie przedstawiono żadnych dokumentów. Szczeniak nie był szczepiony ze względu na chorobę - biegunkę. Na pytanie, czy właściciel zrzeka się opieki nad trzema psami, odpowiedział, że dwa dorosłe psy mogą zostać zabrane, ale na odebranie szczeniaka się nie zgadza, bo przywiózł go z daleka i zapłacił za niego dużo pieniędzy.

Dwa psy - szczeniak w typie owczarka podhalańskiego i samiec w typie malamuta zostały odebrane przez inspektora OTOZ Animals i przewiezione w miejsce pobytu tymczasowego. Suczka została zamknięta w domu na posesji.

Podsumowując, warunki utrzymania wszystkich trzech psów były bardzo złe, brak ocieplonych bud, brak dostępu do wody, duża ilość odchodów w miejscach przebywania zwierząt świadczą o bardzo dużych zaniedbaniach i braku woli zapewnienia dobrostanu, szczególnie w obliczu chłodu i mrozu.

Opinia powyższa została sporządzona przez lekarza weterynarii, legitymującego się specjalistyczną wiedzą umożliwiającą prawidłową ocenę oraz sporządzona została w dniu dokonania odbioru dwóch psów. Zatem stanowi wiarygodny dowód w sprawie.

Zdaniem Kolegium powyższe ustalenia oraz wnioski z nich wypływające pozwoliły na przyjęcie, iż odebranie psów było konieczne, gdyż ich dalsze pozostawanie na posesji mogło powodować zagrożenie ich zdrowia i życia. Zdaniem Kolegium był to przypadek niecierpiący zwłoki. Psy przebywały w warunkach skrajnie niekorzystnych - jak opisano wyżej w opinii lekarskiej. Warunki te dalekie były od optymalnych i taki sposób "opieki" nad psami skutkować mógł negatywnymi konsekwencjami dla życia lub zdrowia zwierząt i, co wykazano wyżej, stan ten wyczerpuje kwalifikowane naruszenia z art. 6 ust. 2 pkt 7, 10 i 17 ustawy.

Analiza materiału dowodowego w sprawie pozwala na stwierdzenie, iż w sprawie zaistniała sytuacja do zastosowania art. 7 ust. 3 u.o.z., albowiem zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 6 ust. 2 ustawy: pkt 7) używanie uprzęży, pęt, stelaży, więzów lub innych urządzeń zmuszających zwierzę do przebywania w nienaturalnej pozycji, powodujących zbędny ból, uszkodzenia ciała albo śmierć; 10) utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji; 17) wystawianie zwierzęcia domowego lub gospodarskiego na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają jego zdrowiu lub życiu; 19) utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku. Nadto przepis art. 9 ust. 1 i 2 ustawy stanowi wprost, że kto utrzymuje zwierzę domowe, ma obowiązek zapewnić mu pomieszczenie chroniące je przed zimnem, upałami i opadami atmosferycznymi, z dostępem do światła dziennego, umożliwiające swobodną zmianę pozycji ciała, odpowiednią karmę i stały dostęp do wody. Przy czym zabrania się trzymania zwierząt domowych na uwięzi w sposób stały dłużej niż 12 godzin w ciągu doby lub powodujący u nich uszkodzenie ciała lub cierpienie oraz niezapewniający możliwości niezbędnego ruchu. Długość uwięzi nie może być krótsza niż 3 m.

Psy utrzymywane były w niechlujstwie. Niska temperatura, brak odpowiedniego schronienia, wody i pokarmu oraz przebywanie zwierząt stale na zimnym podłożu w sposób bezpośredni zagrażały zdrowiu zwierząt. O niekorzystnych warunkach bytowania świadczy dokumentacja zdjęciowa.

Zdaniem Kolegium za "niewłaściwe warunki", o których mowa w przepisie art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z., należy uznać takie, które nie zapewniają zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami gatunku, rasy, płci i wieku. Przy czym niewłaściwe warunki bytowania, to nie tylko wskazane w tym przepisie przykłady, ale także brak zapewnienia zwierzęciu właściwego schronienia przed chłodem, upałem, deszczem, śniegiem, przetrzymywanie go na terenie, na którym narażone jest na uszkodzenia ciała. Istotne w sprawie jest ustalenie stanu zwierzęcia na dzień podjętej interwencji, a ten został wykazany w sposób dostateczny i jednoznaczny. Traktowanie zwierząt w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy oznacza znęcanie się nad nimi poprzez zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień.

Organ podkreślił, że cena organu administracyjnego, w przedmiocie odbioru zwierzęcia w trybie art. 7 u.o.z. nie jest uzależniona od wyniku postępowania karnego. Organ administracyjny samodzielnie ocenia czy zachodziły podstawy do odebrania zwierzęcia, także następczo w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z.

Kolegium umorzyło postępowanie wobec nieodebranego psa suczka w typie beagle, albowiem dyspozycja art. 7 ust. 3 u.o.z. dotyczy zwierząt już odebranych, zatem wobec psa, który faktycznie nie został odebrany na tej podstawie prawnej decyzji wydać nie można.

Od powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego R.C. wniósł skargę. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie orzeczenia o czasowym odebraniu zwierząt oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że:

- sposób utrzymywania psów przez skarżącego stanowi znęcanie się nad zwierzętami w rozumieniu tego przepisu, a więc stanowi utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji, podczas gdy warunki bytowania spełniały wszystkie wymagania - psy posiadały schronienie przed zimnem, dostęp do pożywienia i wody, były wypuszczane w celu wybiegania, poddawane szczepieniom oraz leczeniu weterynaryjnemu;

- w sprawie zaistniał przypadek niecierpiący zwłoki, a dalsze pozostawanie zwierząt u dotychczasowego właściciela zagrażało ich życiu lub zdrowiu, podczas gdy warunki bytowania spełniały wszystkie wymagania - psy posiadały schronienie przed zimnem, dostęp do pożywienia i wody, były wypuszczane w celu wybiegania, poddawane szczepieniom oraz leczeniu weterynaryjnemu, a tym samym nie było zagrożenia dla ich życia lub zdrowia;

2. naruszenie art. 7 ust. 1 u.o.z. poprzez czasowe odebranie zwierząt opiekunowi, w sytuacji gdy nie zaistniała żadna z przesłanek określonych w art. 6 ust. 2 u.o.z.;

3. naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej oraz niekierowanie się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;

4. naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niestanie w toku postępowania na straży praworządności, niepodejmowanie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, nie mając przy tym na względzie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli;

5. naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez nienależyte i niewyczerpujące informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego;

6. naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnianie stronie zasadności przesłanek, którymi się kierują przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez stronę decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że podstawą faktyczną rozstrzygnięcia o odebraniu psów była w głównej mierze relacja przedstawicieli OTOZ Animals. Na miejsce wezwany został lekarz weterynarii, jednak nie był to powiatowy lekarz weterynarii. Właściciel psów przedstawił karty leczenia owczarka podhalańskiego z gabinetu lekarza weterynarii, z których wynika podejrzenie parwowirozy. Podano psu kroplówkę, zastrzyki, leki nawadniające, wzmacniające, przeciwzapalne, przeciwbólowe, antybiotyki i witaminy - co świadczy o tym, że właściciel prawidłowo sprawował opiekę nad zwierzęciem, zapewniając mu profesjonalną opiekę w trakcie choroby. Nadto właściciel przedłożył również zaświadczenia o szczepieniu na wściekliznę - psa M. - nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r., oraz psa – B. - nr [...] z dnia [...] lipca 2019 roku. Pies A. z uwagi na zdiagnozowaną chorobę nie mógł zostać zaszczepiony.

Zauważony przez OTOZ bałagan w kojcach nie może zaś być podstawą do odebrania zwierząt w trybie art. 7 u.o.z. W pomieszczeniu w którym przebywał A. (budynek gospodarczy, z oknami - dostępem do światła dziennego) panował nieład. A. był kilkumiesięcznym szczeniakiem, skorym do zabaw i rozrabiania, zdarzało się że powodował nieporządek, który był jednak sprzątany przez właściciela. A. posiadał legowisko w w/w pomieszczeniu, nie był narażony na działanie warunków atmosferycznych, posiadał dostęp do wody (być może w dniu interwencji ją wylał – jak przystało na szczeniaka). Woda była uzupełniania, jedzenie podawane 2-3 razy dziennie, z zalecenia lekarza - udka z kurczaka wraz z ryżem, plus karma. Pies był wypuszczany na podwórko, które stanowi teren ogrodzony. Drugi z psów posiadał budę zlokalizowaną na podwórku, buda była prawidłowych rozmiarów, ściany ocieplone. W dniu interwencji piec został chwilowo przywiązany - w tym okresie matka skarżącego była przywożona karetką ze szpitala, co uzasadniało czasowe przywiązanie psa. Na co dzień nie był on narażony na działanie warunków atmosferycznych, posiadał dostęp do wody oraz jedzenia (2-3 razy dziennie). Skarżący przyznaje, że mogło zdarzyć się tak że pies przesunął garnek z jedzeniem zagradzając sobie wejście do budy - jednak była to sytuacja chwilowa, na którą z pewnością by zareagował. Codziennie pies był wypuszczany celem wybiegania. Podkreślenia wymaga, iż odebranie psów mogłoby być uzasadnione, gdyby psy nie miały żadnego miejsca schronienia, umożliwiającego im ochronę przed zmiennymi warunkami atmosferycznymi, były wychudzone, nosił ślady fizycznego znęcania się nad nimi. Dokumentacja medyczna zgromadzona w sprawie oraz opinie lekarskie nie potwierdzają aby zwierzęta nosiły znamiona znęcania się nad nimi, były wygłodzone - a tym samym w dniu ich odebrania nie znajdowały się one w stanie zagrożenia życia lub zdrowia. Stan zwierząt nie dawał organowi orzekającemu podstawy faktycznej do uznania, że doszło do przypadku niecierpiącego zwłoki w rozumieniu art. 7 ust. 3 u.o.z.

W związku z tym, iż w art. 7 ust. 1 u.o.z. mowa jest o traktowaniu zwierzęcia w sposób określony w art. 6 ust. 2 u.o.z., to hipoteza powyższego przepisu zakłada, iż właściciel lub opiekun zwierzęcia znęca się nad nim, czyli popełnia przestępstwo z art. 35 ust. 1 i 2 o.o.z. (por. W. Radecki, op. cit., s. 63). Stąd aby zastosować art. 7 ust. 1 u.o.z. powinno nastąpić co najmniej uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa znęcania się nad zwierzęciem. W analizowanej sprawie istotne znaczenie ma pkt 10 art. 6 ust. 2 u.o.z., który za znęcanie traktuje "utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania". Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "niewłaściwe warunki", wyjaśnił natomiast w art. 4 pkt 15 u.o.z. pojęcie "właściwe warunki bytowania" przez które rozumie się zapewnienie zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami danego gatunku, rasy, płci i wieku. Wnioskując a contrario uznać należy, że niewłaściwe warunki, o których mowa w przepisie art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z. to takie, które nie zapewniają zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami gatunku, rasy, płci i wieku.

Postępowanie w przedmiocie odebrania zwierzęcia jest postępowaniem administracyjnym do którego mają zastosowanie przepisy k.p.a. wynikającymi z art. 7 ust. 2 i 2a u.o.z., czyli dotyczące natychmiastowej wykonalności decyzji i terminów dotyczących wniesienia odwołania oraz rozpoznania odwołania. Zdaniem skarżącego poczynione przez organy ustalenia, co do warunków w jakich przebywały objęte decyzją psy, są wyjątkowo lakoniczne, powierzchowne. Oparte są bowiem na skąpym materiale dowodowym, który nie pozwala na dokonanie oceny prawidłowości zastosowania przez organy przepisu art. 7 ust. 1 u.o.z. w stosunku do skarżącego. Nie sposób uznać, że zwierzęta utrzymywane były w stanie zaniedbania lub niechlujstwa, przy czym, co należy podkreślić ustawa wymaga, aby był to stan kwalifikowany, a mianowicie stan rażącego zaniedbania lub niechlujstwa. Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia ponadto obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. Ponadto organy nie poczyniły ustaleń co do miejsca umieszczenia i pobytu odebranych zwierząt.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Powyższa kontrola sprawowana jest wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Mając na uwadze tak zakreślone granice kognicji Sąd uznał, że skarga jest zasadna.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylająca decyzję organu I instancji oraz orzekająca o: 1. czasowym odebraniu R.C., zamieszkałemu [...] dwóch psów: owczarek podhalański i psa w typie alaska malamut, 2. umarzająca postępowanie wobec psa - suczka typu beagle .

W badanej sprawie podstawę materialnoprawną wydanych decyzji administracyjnych stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt ( u.o.z.). W myśl art. 7 ust. 1 tej ustawy zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane:

1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub

2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub

3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych.

Zgodnie z art. 7 ust. 1b i 1c przekazanie zwierzęcia, o którym mowa w ust. 1, następuje za zgodą podmiotu, któremu zwierzę ma być przekazane (1b). W przypadku braku zgody, o której mowa w ust. 1b, lub wystąpienia innych okoliczności uniemożliwiających przekazanie zwierzęcia podmiotom, o których mowa w ust. 1, zwierzę może zostać nieodpłatnie przekazane innej osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej albo osobie fizycznej, która zapewni mu właściwą opiekę (1c).

Stosownie do treści art. 7 ust. 3 w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.

Dla wyjaśnienia wskazać trzeba, że w art. 6 ust. 2 ustawodawca wymienił przypadki zachowania, które należy kwalifikować jako znęcanie się nad zwierzętami, przy czym katalog tych zachowań ma charakter otwarty.

Z przytoczonych powyżej przepisów art. 7 u,o.z. wynika, że odebrane właścicielowi lub opiekunowi zwierzę przekazywane jest określonym ustawowo podmiotom (ust.1), które muszą wyrazić zgodę na przejęcie danego zwierzęcia. Po myśli art. 7 ust. 1 c podmiotem, któremu może być przekazane zwierzę odebrane jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która zapewni mu właściwą opiekę. Przytoczony tu przepis ten znajduje zastosowanie w wypadku braku zgody lub wystąpienia sytuacji uniemożliwiających przekazanie zwierzęcia podmiotom, o których mowa w ust. 1 art. 7.

Decyzja o czasowym odebraniu zwierzęcia wydana na podstawie art. 7 ust. 3, a zatem w sytuacji, gdy zwierzę ze względu na przypadek niecierpiący zwłoki de facto zostało już właścicielowi lub opiekunowi odebrane, powinna zawierać również orzeczenie o tym, któremu z podmiotów wymienionych w art. 7 ust. 1 lub ust. 1c, zwierzę zostaje przekazane pod opiekę. Z treści przytoczonych powyżej przepisów u.o.z. wynika, że jest to niezbędny element decyzji w przedmiocie czasowego odebrania zwierzęcia. Okoliczność dotycząca przekazania odebranego zwierzęcia odpowiedniemu, określonemu przez ustawodawcę podmiotowi została ściśle uregulowana, a zatem podlega kontroli zarówno w ramach postępowania administracyjnego jak i w postępowaniu sądowym. Brak rozstrzygnięcia w tym zakresie powoduje, że orzeczenie nie rozstrzyga o całości sprawy. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że wbrew wymogom ustawy, orzekając o czasowym odebraniu psów - owczarka podhalańskiego oraz psa typu alaska malamut organ nie rozstrzygnął o tym, któremu podmiotowi – zgodnie z ustawą - psy te zostają przekazane pod opiekę. Stwierdzone uchybienie należy kwalifikować jako naruszenie art. 107 § 1 pkt 5 kpa, który stanowi, że decyzja administracyjna powinna zawierać rozstrzygnięcie.

Ponadto analiza zgromadzonego materiału wykazała, że w sprawie nie wyjaśniono istotnych w sprawie okoliczności dotyczących dokładnego miejsca umieszczenia i pobytu odebranych właścicielowi psów. Z akt sprawy można wnosić, że psy znajdują się pod opieką Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Zwierząt OTOZ - ANIMALS, jednak brak jest informacji co do dokładnego miejsca ich umieszczenia oraz ich dalszych losów. Powyższa okoliczność ma istotne znaczenie dla rozpatrywanej sprawy, należy bowiem mieć na uwadze, że przedmiotem postępowania jest czasowe odebranie psów, a jak wskazuje na to materiał dowodowy, na datę orzekania w tej sprawie psy nadal stanowiły własność skarżącego.

Istotnym uchybieniem w zakresie postępowania wyjaśniającego jest brak protokołu odebrania w.w. psów. Z akt sprawy wynika, że pomimo kilkukrotnych wezwań protokół ten, z niewiadomych powodów, nie został przesłany organowi I instancji celem włączenia do materiału dowodowego. Trzeba w tym miejscu poczynić ogólną uwagę co do charakteru postępowania administracyjnego. Wskazać zatem należy, że z momentem zawiadomienia o odebraniu zwierząt na podstawie art. 7 ust. 3 u.o.z. organ administracyjny obciążony został obowiązkiem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W postepowaniu tym obowiązują zasady procesowe, które organ administracyjny winien przestrzegać. Na podstawie art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa na organie ciąży obowiązek zebrania kompletnego materiału dowodowego i wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności danej sprawy. Z tych też względów żądanie organu I instancji przedłożenia protokołu odebrania zwierząt było jak najbardziej zasadne. Podobnie uprawnione było wezwanie do wskazania miejsca umieszczenia zwierząt. Prawidłowo również organ zwrócił się o pełnomocnictwo dla inspektora Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Zwierząt OTOZ - ANIMALS, który w asyście funkcjonariuszy Policji oraz lekarza weterynarii w dniu [...] stycznia 2020 r. odebrał psy z posesji skarżącego. Pomimo wezwań organu materiał dowodowy nie został w omawianym zakresie uzupełniony, w tym - wbrew twierdzeniom skargi - w aktach sprawy brak jest pełnomocnictwa, o którym wyżej mowa. W tej sytuacji, wobec braku stosownych dokumentów, kierując się treścią art. 75 § 1, art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa powyższe istotne okoliczności sprawy należało wyjaśnić poprzez skorzystanie z osobowych źródeł dowodowych, czyli poprzez przesłuchanie świadków ( świadka).

Zauważyć należy, że oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na opinii lekarza weterynarii z dnia [...] stycznia 2020 r. nie naruszało przepisów prawa procesowego, jednak należy mieć na uwadze, że opinia ta nie wyjaśnia wszystkich okoliczności związanych z odebraniem właścicielowi zwierząt w dniu [...] stycznia 2020 r., nadto charakter dowodowy protokołu odbioru zwierząt jest odmienny aniżeli opinia lekarza weterynarii.

Stwierdzone w powyższym zakresie uchybienia stanowią naruszenie przepisów prawa procesowego.

Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego, przy czym naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując ponownie sprawę organ w trybie art. 136 kpa uzupełni materiał dowodowy w sprawie w zakresie koniecznym do całościowego rozstrzygnięcia sprawy. W wypadku ustalenia, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy przekracza ramy określone w art. 136, organ wyda orzeczenie na podstawie art. 138 § 2 kpa.

Sąd będąc związany zakresem zaskarżenia, który dotyczył punktu 1 decyzji organu II instancji, nie badał legalności rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 2 decyzji.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800), a koszty te obejmują wynagrodzenie dla pełnomocnika oraz zwrot uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 200 zł i równowartość opłaty skarbowej uiszczonej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.