Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1804/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6059 Inne o symbolu podstawowym 605
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 46  ust. 2  pkt 1 (2) i 3 (3)
journal: Dz.U. 2016 poz 722
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Halina Jakubiec Protokolant specjalista Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. W. – B. na decyzję Wojewody z dnia 17 listopada 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata J. Z. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.


UZASADNIENIE

W dniu 28 lipca 2016 r. M. W. – B. – dalej skarżąca, złożyła w Urzędzie Miejskim wniosek o udostępnienie imion i nazwisk osób zameldowanych i mieszkających pod adresem: C, ul. N wskazując, iż żąda powyższej informacji "na potrzeby sądowo-lokatorskie w C, K, W". Pismem z dnia 8 sierpnia 2016 r., organ wezwał skarżącą, pod rygorem odmowy udostępnienia danych, do uzupełnienia w wyznaczonym terminie wniesionego wniosku poprzez wykazanie interesu prawnego uprawniającego do uzyskania imion i nazwisk osób zameldowanych w C przy ul. N.

Jak wynika z akt administracyjnych, w dniu 11 sierpnia 2016 r. w siedzibie organu, skarżąca oświadczyła do protokołu, iż informacja o imionach i nazwiskach osób zameldowanych w C przy ul. N jest jej potrzebna do sprawy sądowo-lokatorskiej. Do akt sprawy załączyła kserokopie następujących dokumentów: wezwanie Sądu Rejonowego I Wydział Cywilny z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt. [...] do uzupełnienia przez M. W. – B. opłaty od zażalenia w kwocie 30 zł i złożenie 5 odpisów zażalenia w sprawie o eksmisję, zarządzenie Sądu Rejonowego I Wydział Cywilny z dnia 2 maja 2016 r., sygn. akt. [...] dotyczące zwrotu pisma z 15 stycznia 2016 r. oraz 3 kart artykułów z gazet.

Pismem z dnia 22 sierpnia 2016 r. poinformowano skarżącą, że ww. wniosek z dnia 28 lipca 2016 r. został dołączony do akt rozpoznanej już sprawy, gdyż nie dostarczyła ona nowych dokumentów wykazujących interes prawny, a postępowanie toczy się obecnie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie w związku z wniesioną skargą na decyzję Wojewody z dnia 22 lutego 2016 r., w związku z czym organ przesłał całość akt sprawy do Wojewody, celem dołączenia przedmiotowych akt do sprawy zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie pod sygn. akt. II SA/Kr 425/16.

W dniu 24 sierpnia 2016 r. skarżąca złożyła do Wojewody pismo określone jako skarga, w którym wyraziła swoje niezadowolenie z udzielonej informacji.

Wojewoda pismem z dnia 21 września 2016 r., stwierdził, iż działania Urzędu Miejskiego były nieprawidłowe i uznał skargę M. W. – B. za zasadną.

Wobec tego, pismem z dnia 28 września 2016 r. organ wezwał skarżącą, pod rygorem odmowy udostępnienia danych, do uzupełnienia w wyznaczonym terminie wniesionego wniosku poprzez uwiarygodnienie interesu faktycznego uprawniającego do uzyskania imion i nazwisk osób zameldowanych w C przy ul. N.

W dniu 4 października 2016 r. w siedzibie organu skarżąca oświadczyła do protokołu, iż żąda informacji o imionach i nazwiskach osób zameldowanych pod ww. adresem, ponieważ "potrzebuję wyrzucić ich z mieszkania dlatego potrzebuję ich danych osobowych, oni są rencistami z armii i Policji, Sądów, mają broń internetową, kradną, niszczą, mordują". Podała, iż Sąd wymaga od niej tych danych. Na potwierdzenie powyższego faktu załączyła do akt sprawy kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w C Wydział I Cywilny z dnia 14 września 2016 r., akt. [...], którym odrzucono zażalenie na postanowienie z dnia 7 czerwca 2016 r. oraz umorzono postępowanie wywołane wnioskiem powódki o zwolnienie z opłaty sądowej od zażalenia w sprawie z powództwa M. W. – B. przeciwko J. S., M. S., E. S., A. S. –L. o eksmisję.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Burmistrz Miasta C, decyzją z dnia [...] 2016 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 47 ust. 31 oraz art. 46 ust. 2 pkt 12 i 33 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2016 r. poz. 722) – dalej. u.e.l. w związku z art. 1044 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23) – dalej. k.p.a, orzekł o odmowie udostępnienia informacji o imionach i nazwiskach osób zameldowanych w lokalu mieszkalnym położonym w C przy ul. N.

W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżąca nie spełniła wymogów do udostępnienia danych w trybie przepisu art. 46 ust. 2 pkt 1 i 3 u.e.l.

W odwołaniu M. W. – B. poruszyła sprawy niezwiązane z przedmiotowym postępowaniem administracyjnym, załączając przy tym 9 kart artykułów z gazet.

Po rozpatrzeniu sprawy, Wojewoda decyzją z dnia 17 listopada 2016 r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. art. 47 ust. 3 oraz art. 46 ust. 2 pkt 1 i 3 u.e.l., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Oceniając materiał dowodowy zebrany w sprawie organ stwierdził, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego uprawniającego do otrzymania żądanych danych dotyczących informacji o imionach i nazwiskach osób zameldowanych w C przy ul. N, gdyż samo powołanie się przez wnioskodawczynię na potrzebę przedłożenia danych adresowych jakiejś osoby w sądzie nie oznacza wykazania interesu prawnego w otrzymaniu takich danych.

Organ wskazał, iż wykazanie interesu prawnego spoczywa na osobie, która udostępnienia danych się domaga. Skarżąca nie wskazała dowodów świadczących o istnieniu interesu prawnego. Zatem, nie wykazała ona interesu prawnego w otrzymaniu informacji o imionach i nazwiskach osób zameldowanych w C przy ul. N, a tym samym nie zostały spełnione wymogi do udostępnienia danych w trybie przepisu art. 46 ust. 2 pkt 1 u.e.l. Również tryb określony w art. 46 ust. 2 pkt 3 u.e.l. nie mógł być zastosowany z uwagi na fakt, iż skarżąca nie uwiarygodniła interesu faktycznego uprawniającego do uzyskania żądanych danych.

W ocenie organu, prawidłowo przyjął organ I instancji, że skarżąca nie miała interesu prawnego w uzyskaniu dostępu do danych z rejestru mieszkańców dotyczących podania, kto jest zameldowany pod adresem: C, ul. N. Z dołączonych do akt sprawy dokumentów wynika, że toczące się pod sygn. akt [...] postępowanie o eksmisję z powództwa M. W. – B. przeciwko J. S., M. S., E. S., A. S. – L. przy interwencji ubocznej Gminy C na skutek zażalenia M. W. – B. na postanowienie Sądu Rejonowego Wydział I Cywilny z dnia 7 czerwca 2016 r. zostało zakończone postanowieniem Sądu Rejonowego Wydział I Cywilny z dnia 14 września 2016 r. poprzez odrzucenie zażalenia oraz umorzenie postępowania wywołanego wnioskiem skarżącej o zwolnienie z opłaty sądowej od zażalenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca nie zgodziła się z wydanym w sprawie rozstrzygnięciem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 24 maja 2017 r. pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie prawa materialnego a to art. 64 ust. 2 pkt 1 i 3 u.e.l. Nadto oświadczył, że kontakt ze skarżącą był tylko listowny, a z informacji uzyskanych od skarżącej nie udało się ustalić ani jaki jest status prawny lokalu, z którego skarżąca zamierzała wyeksmitować swoich sąsiadów, ani relacji jej z tymi sąsiadami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej "p.p.s.a.". Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Rozpoznając sprawę w oparciu o wskazane powyżej kryterium Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że przedmiot zaskarżenia stanowi decyzja Wojewody z dnia 17 listopada 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta C z dnia [...] 2016 r., na podstawie której odmówiono M. W. – B. udostępnienia informacji o imionach i nazwiskach osób zameldowanych w lokalu mieszkalnym położonym w C przy ul. N.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy o ewidencji ludności.

Zgodnie z art. 46 ust. 2 u.e.l., dane, o których mowa w ust. 1, to jest z rejestru PESEL, rejestrów mieszkańców oraz rejestrów zamieszkania cudzoziemców, mogą być udostępnione:

1) osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny;

2) jednostkom organizacyjnym, w celach badawczych, statystycznych, badania opinii publicznej, jeżeli po wykorzystaniu dane te zostaną poddane takiej modyfikacji, która nie pozwoli ustalić tożsamości osób, których dane dotyczą;

3) innym osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą interes faktyczny w otrzymaniu danych, pod warunkiem uzyskania zgody osób, których dane dotyczą.

Przesłanką warunkującą udostępnienie danych z tego rejestru jest zatem wykazanie interesu prawnego w udostępnieniu tych danych.

Pojęcie interesu prawnego nie jest w ustawie o ewidencji ludności i dowodach osobistych zdefiniowane. Dla ustalenia znaczenia tego pojęcia konieczne jest zatem odwołanie się do poglądów wypracowanych w doktrynie i orzecznictwie. Należy przyjąć, że istnienie interesu prawnego uzależnione jest od istnienia przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2011, s. 85 i n.; por. też wyrok NSA z dnia 5 lutego 2009, II OSK 95/08).

Interes prawny musi być interesem "własnym", "osobistym", "indywidualnym" danego podmiotu i mieć charakter "realny", to jest istnieć aktualnie, a nie hipotetycznie oraz pozostawać w bezpośrednim związku z przedmiotem sprawy administracyjnej (por. m.in. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r. I SA 1748/83, publik. E. Smoktunowicz, Orzecznictwo Sądu Najwyższego i NSA, Kodeks postępowania administracyjnego, Warszawa 1994, s. 109). O tym, czy w konkretnej sprawie dany podmiot ma interes prawny, decydują przepisy prawa materialnego nie tylko z zakresu prawa administracyjnego, ale również z zakresu np. stosunków cywilnych.

O interesie prawnym strony w sprawie o udostępnienie danych osobowych z ewidencji ludności mogłyby świadczyć takie okoliczności, w których sytuacja prawna tej strony byłaby zależna od danych uzyskanych z ewidencji, a więc gdyby te dane były potrzebne do zrealizowania przez wnioskodawcę swoich uprawnień lub poddania się obowiązkom.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy uznać należy, że ustalenie istnienia interesu prawnego skarżącej w uzyskaniu dostępu do danych z rejestru mieszkańców należy oprzeć na sytuacji prawnej skarżącej w tej konkretnej sprawie. W rozpoznawanej sprawie prawidłowo przyjęły organy, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego w uzyskaniu dostępu do danych z rejestru mieszkańców dotyczących podania, kto jest zameldowany pod adresem: C, ul. N. Jako uzasadnienie interesu prawnego, skarżąca oświadczyła do protokołu z dnia 4 października 2016 r., iż żąda informacji o imionach i nazwiskach osób zameldowanych pod przedmiotowym adresem, ponieważ "potrzebuję wyrzucić ich z mieszkania dlatego potrzebuję ich danych osobowych, oni są rencistami z armii i Policji, Sądów, mają broń internetową, kradną, niszczą, mordują", podkreślając przy tym, iż Sąd wymaga od niej niniejszych danych (k. 32 akt administracyjnych). Wskazać w tym miejscu należy, jak trafnie zauważył organ, że samo powołanie się przez wnioskodawczynię na potrzebę przedłożenia danych adresowych jakiejś osoby w sądzie nie oznacza wykazania interesu prawnego w otrzymaniu takich danych. W myśl orzeczeń sądów administracyjnych potrzeba dostępu indywidualnego do ewidencyjnych danych osobowych osób trzecich musi być powiązana z wykazaną obiektywnie i usprawiedliwioną przepisami prawa materialnego koniecznością dysponowania tymi danymi. W przedmiotowej sprawie M. W. – B. takiej potrzeby nie wykazała. O interesie prawnym strony w sprawie o udostępnienie danych osobowych z ewidencji ludności mogłyby świadczyć takie okoliczności, w których sytuacja prawna tej strony byłaby zależna od danych uzyskanych z ewidencji, a więc gdyby te dane były potrzebne do zrealizowania przez wnioskodawcę swoich uprawnień lub poddania się obowiązkom - co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Ponadto podkreślić należy, że z dołączonych do akt sprawy dokumentów wynika, że toczące się pod sygn. akt [...] postępowanie o eksmisję z powództwa M. W. – B. przeciwko J. S., M. S., E. S., A. S. – L. przy interwencji ubocznej Gminy na skutek zażalenia M. W. – B. na postanowienie Sądu Rejonowego Wydział I Cywilny z dnia 7 czerwca 2016 r. zostało zakończone postanowieniem Sądu Rejonowego Wydział I Cywilny z dnia 14 września 2016 r. poprzez odrzucenie zażalenia oraz umorzenie postępowania wywołanego wnioskiem skarżącej o zwolnieniu z opłaty sądowej od zażalenia.

Jeszcze raz Sąd pragnie podkreślić, że zarówno w doktrynie prawa administracyjnego jak i w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że interes prawny powinien być sprawdzalny obiektywnie, indywidualny, konkretny, a także aktualny. Nałożenie na osobę lub jednostkę organizacyjną obowiązku wykazania interesu prawnego oznacza, że żądający dla skuteczności złożonego żądania udostępnienia informacji z rejestrów ewidencji ludności musi udowodnić w sposób sprawdzalny przez fakty, własny interes prawny.

W niniejszej sprawie skarżąca nie wskazała dowodów świadczących o istnieniu interesu prawnego, a zatem nie wykazała interesu prawnego w otrzymaniu żądanych informacji. Wobec tego słusznym jest twierdzenie organu, że nie zostały spełnione wymogi do udostępnienia danych w trybie przepisu art. 46 ust. 2 pkt 1 u.e.l. Ponadto, również tryb określony w art. 46 ust. 2 pkt 3 u.e.l. nie mógł być zastosowany z uwagi na fakt, iż skarżąca nie uwiarygodniła interesu faktycznego uprawniającego do uzyskania żądanych danych.

W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku