Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 879/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 272, 14
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 października 2021 r. sprawy ze skargi Gminy Kęty na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 27 maja 2021r. znak [...] w przedmiocie ustalenia opłaty zmiennej za odprowadzanie wód oddala skargę.


UZASADNIENIE

Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Dyrektor Zarządu Zlewni w Żywcu decyzją z dnia 20 stycznia 2021 r., znak: KR.ZUO.5.470.1.2632.2018.PL, na podstawie art. 272 ust. 19 w związku z art. 272 ust. 5, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310) określił Miastu i Gminie Kęty za okres IV kwartału 2018 r. opłatę zmienną w wysokości 288 zł za odprowadzanie wód opadowych z ul. Szkotniej w Kętach do potoku Leśniówka na podstawie decyzji Starosty Oświęcimskiego z dnia 2 kwietnia 2014 r., znak: WOŚ.6341.44.2014.

W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 12 listopada 2020 r. na podstawie przepisu art. 272 ust. 17 ustawy Prawo wodne ustalił, w formie informacji, Miastu i Gminie Kęty, za okres IV kwartału 2018 r., opłatę zmienną w wysokości 288 zł za odprowadzanie wód opadowych z ul. Szkotniej w Kętach do potoku Leśniówka na podstawie decyzji Starosty Oświęcimskiego z dnia 2 kwietnia 2014 r., znak: WOŚ.6341.44.2014.

Informacja została doręczona Miastu i Gminie Kęty w dniu 16 listopada 2020 r. Miasto i Gmina Kęty korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty Oświęcimskiego z dnia 2 kwietnia

2014 r., znak: WOŚ.6341.44.2014 na odprowadzanie wód opadowych z ul. Szkotniej w Kętach do potoku Leśniówka, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego obowiązana jest ponosić opłatę za usługi wodne. Miasto i Gmina Kęty nie uiściło ww. opłaty zmiennej w terminie do dnia 30 listopada 2020 r. W dniu 8 grudnia 2020 r. Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w Żywcu wszczął w związku z tym postępowanie w tej sprawie.

Organ wyjaśnił, że określenia wysokości opłaty zmiennej Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 272 ust. 5 Prawa wodnego, a także § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502 ze zm.). Wskazał również, że prawo wodne w art. 300 ust. 1 i ust. 1a zawiera odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325) do ponoszenia opłat za usługi wodne, a także w przepisie tym stanowi, że uprawnienia organów podatkowych przysługują m. in. Wodom Polskim, a uprawnienia organu podatkowego wykonują dyrektorzy zarządów zlewni Wód Polskich. Niewniesiona w terminie do dnia 30 listopada 2020 r. opłata zmienna stanowi zaległość podatkową w rozumieniu art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej, od której naliczane są odsetki za zwłokę i która podlega obowiązkowi niezwłocznego jej uiszczenia na rachunek bankowy Wód Polskich, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Organ przedstawił jeszcze zapisy art. 53 § 3 i 4 oraz art. 55 § 1 Ordynacji podatkowej w którym uregulowana została kwestia odsetek oraz odwołując się do stosownych regulacji wskazał, że obecnie stawka odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych wynosi 8% kwoty zaległości w stosunku rocznym.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył Burmistrz Gminy Kęty, który zarzucił organowi l instancji naruszenie przepisów prawa, tj.:

- art. 28 kpa w związku z art. 156 § 1 pkt 1 lub 4 kpa, poprzez skierowanie w/w decyzji do nieistniejącego podmiotu, nie będącego stroną, a mianowicie do Miasta i Gminy Kęty, gdy tymczasem jedyną istniejącą stroną postępowania mogła być Gmina Kęty. Powyższe skutkować winno zatem stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji;

- art. 7, art. 7a § 1 art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez:

. przyjęciu do ustalenia opłaty zmiennej średniodobowej ilości wód opadowych możliwych do odprowadzenia na podstawie pozwolenia wodnoprawnego zamiast ustalenia rzeczywistej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych,

. przyjęciu do ustalenia opłaty zmiennej wielkości zlewni 0,34 ha, która charakteryzuje się nie tylko powierzchnią utwardzoną (jezdnia), ale także terenami zielonymi (0,12 ha) i terenami zabudowy luźnej.

Burmistrz Gminy Kęty wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji lub uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji.

Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Dyrektor Zarządu Zlewni w Żywcu postanowieniem z dnia 12 lutego 2021 r., znak: KR.ZU0.5.470.1.2632.2018.PL na podstawie art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256) sprostował z urzędu oczywistą pomyłkę pisarską w decyzji jw., zastępując zapis: "Miastu i Gminie Kęty" zapisem: "Gminie Kęty".

Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie decyzją z dnia 27 maja 2021 r., znak: KR.RU0.4701.13.2021.BP-MK, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.), w związku z art. 272 ust. 5 i ust. 19 ustawy Prawo wodne, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił przebieg postępowania w sprawie. W szczególności wskazał, że zawiadomieniem z dnia 6 lipca 2018 r., znak: KR.ZUU.5.451.2018, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Żywcu działając na podstawie z art. 335 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 334 pkt 1, 2 i 3 ustawy Prawo wodne poinformowało Gminę Kęty, że upoważnieni pracownicy Wód Polskich, przeprowadzą kontrolę gospodarowania wodami dotyczącą przestrzegania przez w/w podmiot warunków ustalonych w decyzjach wydanych na podstawie ustawy Prawo Wodne oraz pozwoleniach zintegrowanych. Zakres kontroli obejmował korzystanie z usług wodnych za okres od 1 kwietnia do 30 czerwca 2018 r. - II kwartał 2018 r. Poinformowano również Podmiot o możliwości wypełnienia oświadczenia wraz z formularzem za okres l kwartału 2018 r. w przypadku, gdy podmiot nie dokonał tej czynności. Podmiot odebrał powyższe zawiadomienie w dniu 16 lipca 2018 r. W oznaczonym terminie, strona nie wniosła uwag.

Zawiadomieniem z dnia 17 października 2018 r., znak: KR.ZUU.5.451.2018, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Żywcu działając na podstawie z art. 335 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 334 pkt 1, 2 i 3 ustawy Prawo wodne, poinformowało Gminę Kęty, że upoważnieni pracownicy Wód Polskich przeprowadzą kontrolę gospodarowania wodami dotyczącą przestrzegania przez w/w podmiot warunków ustalonych w decyzjach wydanych na podstawie ustawy Prawo Wodne oraz pozwoleniach zintegrowanych. Kontrolą objęte miało być korzystanie z usług wodnych za okres od 1 lipca do 30 września 2018 r. - III kwartał 2018 r. Poinformowano również podmiot o możliwości wypełnienia oświadczenia wraz z formularzem za l kwartał 2018 oraz II kwartał w przypadku, gdy podmiot nie dokonał tej czynności. Poinformowano również Podmiot, że zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 2018 roku o zmianie ustawy-Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw, począwszy od IV kwartału 2018 roku podmioty obowiązane do ponoszenia opłat za usługi wodne są obowiązane składać samodzielnie oświadczenia Wodom Polskim w terminie 30 dni od dnia, w którym upływa dzień przypadający na koniec każdego kwartału. Podmiot odebrał powyższe zawiadomienie w dniu 23 października 2018 r. W oznaczonym terminie, strona nie wniosła uwag.

Zawiadomieniem z dnia 29 lipca 2020 r., znak: KR.ZUO.5.4701.1.28.2020.WK, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Żywcu, działając na podstawie z art. 335 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 334 pkt 1, 2 i 3 ustawy Prawo wodne, poinformowało Gminę Kęty, że upoważnieni pracownicy Wód Polskich, przeprowadzą kontrolę gospodarowania wodami dotyczącą przestrzegania przez w/w podmiot warunków ustalonych w decyzjach pozwoleń wodnoprawnych dotyczących odprowadzania wód opadowych lub roztopowych do wód w granicach administracyjnych miasta. Kontrolą objęte miało być korzystanie z usług wodnych za okres od 1 stycznia do 31 marca 2018 r. - l kwartał 2018 r., od 1 kwietnia do 30 czerwca 2018 r. - II kwartał 2018 r. oraz od 1 lipca do 30 września 2018 r. - III kwartał 2018 r. Zobowiązano również podmiot do przekazania wypełnionych dla każdego kwartału formularzy wraz z oświadczeniem w terminie 14 dni od otrzymania zawiadomienia. Podmiot został również poinformowany, że zgodnie z art. 552 ust. 2b Prawa wodnego, począwszy od IV kwartału 2018 roku podmioty obowiązane do ponoszenia opłat za usługi wodne są obowiązane składać samodzielnie oświadczenia Wodom Polskim w terminie 30 dni od dnia, w którym upływa dzień przypadający na koniec każdego kwartału. Podmiot odebrał powyższe zawiadomienie w dniu 4 sierpnia 2020 r. W oznaczonym terminie, strona nie wniosła uwag.

Pismem z dnia 15 października 2020 r., znak: KR.ZUO.5.4701.1.28.2020.WK, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Żywcu przypomniało o obowiązku samodzielnego składania oświadczeń począwszy od IV kwartału 2018 roku Wodom Polskim oraz w nawiązaniu do wcześniejszej korespondencji wyznaczyło dzień 26 października 2020 r. jako ostateczny termin złożenia oświadczeń. Poinformowano również Podmiot, że w przypadku niezachowania powyższego terminu Zarząd Zlewni w Żywcu ustali wysokość opłat na podstawie innych dostępnych metod wskazanych w art. 552 ust. 1 Prawa wodnego. Podmiot odebrał powyższe zawiadomienie w dniu 15 października 2020 r. W oznaczonym terminie, strona nie wniosła uwag.

Następnie pismem z dnia 12 listopada 2020 r., znak: KR.ZUO.5.470.1.2632.2018.PL, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Żywcu działając na podstawie z art. 272 ust. 17 ustawy Prawo wodne, przekazało Gminie, jako podmiotowi obowiązanemu do ponoszenia opłaty zmiennej za usługi wodne, informację Nr 2632/ZZ Żywiec, OZ/IV kwartał/2018, ustalającą wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne, tj. za odprowadzanie wód opadowych z ul. Szkotniej w Kętach do potoku Leśniówka na podstawie decyzji Starosty Oświęcimskiego z dnia 2 kwietnia 2014 r., znak: WOŚ.6341.44.2014 w wysokości 288 zł. Podmiot nie wniósł reklamacji od powyższej informacji.

W związku z faktem, iż podmiot nie uiścił we wskazanym terminie opłaty zmiennej za okres IV kwartału 2018 r. w wysokości wynikającej z ww. informacji, wszczęte zostało postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją.

W toku postępowania odwoławczego, na wezwanie organu Gmina Kęty wyjaśniła, że organ l instancji przyjmując średniodobową ilość wód opadowych możliwych do odprowadzenia na podstawie pozwolenia wodnoprawnego przyjął wartości hipotetyczne, a nie te, które rzeczywiście zostały odprowadzone. Podmiot wskazał, że celem ustalenia rzeczywistej ilości opadów można oprzeć się na pomiarach prowadzonych przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, które w 2018 roku wskazywały, że w rejonie Gminy Kęty zanotowano średniorocznie 700 mm opadu. Gmina Kęty wskazała też, że błędne jest przyjęcie do naliczenia opłaty zmiennej całkowitego obszaru zlewni wskazanej w decyzji Starosty Oświęcimskiego z dnia 2 kwietnia 2014 r., gdyż w jej skład wchodzi zarówno utwardzona nawierzchnia drogi powiatowej, jak i powierzchnia terenów zielonych, jak i zabudowy luźnej.

W kwestii nieprecyzyjnego oznaczenia podmiotu - Gminy Kęty, organ II instancji stwierdził, że stanowi ona oczywistą omyłkę pisarską, która zresztą została sprostowana.

Organ II instancji podkreślił, że w aktach sprawy odnotowano wielokrotne próby nawiązania kontaktu z Gminą Kęty podejmowane przez organ na przestrzeni lat 2018-2020 celem ustalenia rzeczywistej ilości odprowadzonych wód opadowych i roztopowych, przy czym wszystkie pisma w tym zakresie pozostawały bez odpowiedzi. Gmina Kęty nie odpowiedziała ani na pisma informujące o zamiarze przeprowadzenia kontroli gospodarowania wodami i wzywające do udostępnienia danych o ilości odprowadzanych wód opadowych, ani nie złożyła reklamacji od informacji ustalającej wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne. Powyższe starania organu l instancji świadczą o tym, że był on świadomy różnego charakteru opłaty stałej za usługi wodne i opłaty zmiennej oraz wynikającej z tego różnicy w metodologii ustalania wysokości tej opłaty. Jednocześnie zasada prawdy materialnej zobowiązywała podmiot – użytkownika wód – do współdziałania przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza w odniesieniu do okoliczności korzystnych dla strony. Tymczasem podmiot Gmina Kęty uchylał się od podania informacji o faktycznej ilości odprowadzonych wód w analizowanym okresie, co znacznie utrudniło organowi zebranie materiału dowodowego.

W tym stanie faktycznym organ był zobowiązany na mocy art. 552 ust. 2 pkt 1-3 Prawa wodnego do zastosowania wskazanych w tym przepisie środków dowodowych pozwalających ustalić wysokość opłaty za usługi wodne. Wobec braku współpracy z podmiotem, niemożliwe było ustalenie danych w ramach kontroli gospodarowania wodami. W związku z czym organ l instancji słusznie obrał drogę pozyskania danych z pozwolenia wodnoprawnego wydanego w 2014 r. Organ odwoławczy podkreślił, że organ l instancji, opierając się na danych z pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty Oświęcimskiego z dnia 2 kwietnia

2014 r., znak: WOŚ.6341.44.2014, w przeciwieństwie do metodologii przyjętej dla opłaty stałej, przy ustalaniu opłaty zmiennej wziął pod uwagę średniodobową ilość wód opadowych i roztopowych odprowadzanych do wód potoku Leśniówka. A zatem z trzech wartości zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym, tj. maksymalnej godzinowej, maksymalnej rocznej oraz średniej dobowej ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych, organ wybrał wartość najbardziej korzystną dla podmiotu zobowiązanego do ponoszenia opłaty. Wbrew stanowisku Gminy Kęty, art. 272 ust. 5 Prawa wodnego nakazuje przy ustalaniu opłaty zmiennej brać pod uwagę wszystkie wody opadowe lub roztopowe, które zostały ujęte w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej i za ich pośrednictwem odprowadzone do wód, a nie tylko te z terenów utwardzonych. Istotny jest zatem fakt odprowadzania do odbiornika wybudowanymi przepustami całości wód opadowych i roztopowych, które z natury rzeczy nie pochodzą tylko z pasa drogowego, ale z całkowitej powierzchni zlewni terenu przyległego.

Skargę na opisaną wyżej decyzję wniosła Gmina Kęty, zarzucając naruszenie:

- art. 270 ust. 3 ustawy Prawo wodne poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące naliczeniem Gminie Kęty opłaty zmiennej w zawyżonej wysokości tj. z uwzględnieniem wielkości zlewni z gruntów zielonych, gdy tymczasem odwodnienie tych gruntów położonych w granicach administracyjnych miasta Kęty powinno być w myśl art. 270 ust. 3 ustawy Prawo wodne zwolnione z opłaty zmiennej;

- art. 7, art. 7a § 1 art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony oraz nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności ograniczenia ustaleń dokonanych przez organ I i II instancji, stanowiących podstawę wydanego rozstrzygnięcia, w zasadzie do istnienia pozwolenia wodnoprawego, bez analizy okoliczności wynikających z jej treści i nie rozpoznania istoty sprawy, tj. ustalenia:

. przyjęciu do ustalenia opłaty zmiennej średniodobowej ilości wód opadowych możliwych do odprowadzenia na podstawie pozwolenia wodnoprawnego zamiast ustalenia rzeczywistej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych,

. przyjęciu do ustalenia opłaty zmiennej wielkości całkowitej zlewni 0,34 ha, która charakteryzuje się nie tylko powierzchnią utwardzoną (drogą publiczną), ale także gruntami zielonymi. Odwodnienie tych gruntów położonych w granicach administracyjnych miasta Kęty powinno w myśl art. 270 ust. 3 zwolnione z opłaty zmiennej.

- naruszenie art. 28 kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 lub 4 kpa, poprzez skierowanie decyzji do nieistniejącego podmiotu, nie będącego stroną, a mianowicie do "Miasta i Gminy Kęty". Powyższe skutkować winno było zatem stwierdzeniem nieważności zaskarżonych decyzji. Stwierdzenie nieważności ma moc wsteczną od momentu wydania decyzji. Jednocześnie wadliwość to nie może zostać usunięta w drodze sprostowania "oczywistej omyłki", albowiem skierowanie decyzji do podmiotu nieistniejącego jest wadą istotną, nie podlegającą konwalidacji, zaś decyzje w takim kształcie np. nie nadają się w ogóle wykonania.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub stwierdzenie nieważności decyzji organów obydwu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi opisane wyżej zarzuty zostały rozwinięte.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna.

W związku z brakiem możliwości przeprowadzenia rozprawy zdalnej, stosownie do treści art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( DZ.U. z 2020r.poz.1842 t.j. z późn. zmianami), w sprawie zarządzono przeprowadzenie posiedzenia niejawnego celem rozpoznania sprawy.

Zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.

Zdaniem strony skarżącej skierowanie decyzji organu I instancji - Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Żywcu do "Miasta i Gminy Kęty", czyli nieistniejącego podmiotu, nie będącego stroną, gdy tymczasem jedyną istniejącą stroną postępowania mogła być Gmina Kęty skutkuje nieważnością decyzji i wady tej zdaniem skarżącej nie można usunąć w drodze sprostowania oczywistej omyłki. Jest to zarzut całkowicie niezasadny . Jak słusznie wskazał organ II instancji, który również zajmował się tym problemem w toku postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie, kwestię tę należy traktować wyłącznie w kategorii oczywistej omyłki pisarskiej, sprostowanej stosownym postanowieniem jeszcze przez organ l instancji, którego nota bene skarżąca nie zakwestionowała poprzez złożenie zażalenia. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 25 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 162/21, "tego rodzaju omyłka nie stanowi podstawy do wyprowadzania wniosków prowadzących do stwierdzenia nieważności decyzji". W sprawie, nie budzi wątpliwości, kto w istocie był adresatem decyzji. Niewątpliwie postępowanie administracyjne prowadzone było z udziałem Gminy Kęty i jedynie w wyniku oczywistej omyłki nastąpiło niedokładne oznaczenie strony, a w takim przypadku, zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem ( np. wyrok NSA z 25.01.2011r., II GSK 107/10, por. też wyrok NSA z 28.04.2010 r., II GSK 543/09)., mamy do czynienia z wadliwością nieistotną decyzji, usuwaną w trybie rektyfikacji, co też w niniejszej sprawie nastąpiło.

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje fakt, że w obrocie prawnym funkcjonuje pozwolenie wodnoprawne Starosty Oświęcimskiego z 2 kwietnia 2014r. 2011r. r., znak WOŚ.6341.44.2014 dla Gminy Kęty na szczególne korzystanie z wód polegające na odprowadzaniu ścieków opadowych z projektowanej kanalizacji deszczowej zlokalizowanej w jezdni ul. Szkotnia (prawa strona) do potoku Leśniówka, określające powierzchnię zlewni oraz dopuszczalne ilości odprowadzanych ścieków (maksymalną godzinową, średnią dobową i maksymalną roczną).

Dalej strona skarżąca kwestionuje wysokość opłaty zmiennej, powołując się na art. 270 ust. 3 ustawy Prawo wodne, zgodnie z którym "Opłatę za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast ponosi się wyłącznie w formie opłaty stałej". Z przepisu tego Gmina Kęty wyprowadza wniosek, że opłata zmienna winna zostać obliczona nie z całej powierzchni zlewni określonej w pozwoleniu wodnoprawnym (0,34 ha), a jedynie za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z drogi - a to wobec faktu, że zlewnia charakteryzuje się nie tylko powierzchnią utwardzoną (jezdnia, chodnik, parking), ale także terenami zielonymi.

W niniejszej sprawie nie mamy jednak do czynienia z "odwodnieniem" w rozumieniu powołanego wyżej, lecz z "odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych", o którym mowa w art. 270 ust. 11 ustawy Prawo wodne. Zgodnie z tym przepisem opłata za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych.

Nie można tracić z pola widzenia, że koszty, jakie generuje tego rodzaju usługa ( odprowadzanie wód), nie polegają na powodowaniu strat w wodach odbierających wody opadowe, czy na ograniczeniu korzyści, jakie można by osiągnąć, lecz na stratach w środowisku i korzyściach utraconych w związku ze zmniejszeniem naturalnej retencji terenów, z których wody są odbierane przez systemy kanalizacji deszczowej i odprowadzane do wód (tak uzasadnienie wyroku NSA z 26.06.2020r., II OSK 3980/19, publ. CBOSA).

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji będącej przedmiotem oceny toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 624). Ustawa ta wprowadziła między innymi regulacje związane z korzystaniem z wód i z usługami wodnymi. Korzystanie z usług wodnych powiązane zostało z obowiązkiem uiszczania opłat i należy do instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami. Racjonalne wykorzystanie zasobów wodnych oraz prawidłowe zarządzanie nimi wymaga odpowiednich instrumentów prawnych, w które zostały wyposażone przez ustawodawcę organy administracji publicznej właściwe w sprawach gospodarowania wodami. Katalog instrumentów zarządzania zasobami wodnymi został określony w art. 11 ustawy Prawo wodne. Obejmuje on między innymi opłaty za usługi wodne oraz inne należności. Uzupełnieniem tego katalogu jest art. 267 powołanej ustawy ustanawiający katalog instrumentów ekonomicznych w gospodarowaniu wodami, wśród których mówi się o opłatach za usługi wodne. Treść art. 267 ustawy w powiązaniu z art. 9 ust. 3 wskazuje, że wejście w życie oraz obowiązywanie przepisów ustawy Prawo wodne ma służyć wdrożeniu w pełni zasady "użytkownik płaci", a więc pozyskaniu środków finansowych od podmiotów korzystających z wód. Przepis art. 9 ust. 3 ustawy stanowi bowiem, że gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną. Pojęcia "kosztów środowiskowych" i "kosztów zasobowych" zostały zdefiniowane przez ustawodawcę w art. 16 pkt 24 i 25 ustawy. Nadto, wprowadzone przez ustawodawcę ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. rozwiązania miały na celu wdrożenie w życie pełnego dostosowania krajowych przepisów dotyczących gospodarki wodnej do wymagań dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327, s. 1). W świetle tej dyrektywy polityka opłat za wodę powinna być tak prowadzona przez państwa członkowskie, aby użytkownikom wody opłacało się efektywne wykorzystywanie zasobów wodnych, co w konsekwencji powinno przedkładać się na osiągnięcie celów środowiskowych wskazanych w art. 4 dyrektywy. Zgodnie z art. 5 dyrektywy wodnej oraz załącznikiem II i III do tej dyrektywy, kraje członkowskie zobowiązane są do opracowania analiz korzystania z wody, na którą składa się między innymi analiza ekonomiczna. Zgodnie zaś z art. 9 tej dyrektywy analiza ekonomiczna powinna uwzględniać zwrot kosztów usług wodnych opierający się na zasadzie "użytkownik płaci". W celu pełnego wdrożenia zasady zwrotu kosztów usług wodnych ustawodawca zdecydował się w ustawie Prawo wodne wprowadzić opłatę zasadniczo składającą się z dwóch części: opłaty stałej i opłaty zmiennej. Opłata zmienna jest kontynuacją rozwiązań obowiązujących przed końcem 2017 r. tj. pod rządami ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Jej wysokość co do zasady jest powiązana z rzeczywistym zakresem korzystania z wód. Najczęściej stanowi ona iloczyn jednostkowej stawki za określony sposób korzystania z wód oraz wymiaru tego korzystania przez oznaczony podmiot (np. ilość pobranych wód, ilość odprowadzonych wód). Natomiast opłata stała jest nowością w polskim porządku prawnym. W przeciwieństwie do opłaty zmiennej jej wysokość nie jest ustalana na podstawie rzeczywistego zakresu korzystania z wód przez dany podmiot. Istotą tej opłaty jest uzyskanie zwrotu kosztów związanych z dostępnością i ochroną zasobów wodnych oraz rozwijaniem, zarządzaniem i utrzymywaniem wód i urządzeń wodnych służących realizacji usług wodnych. Za odprowadzenie do wód, wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemu kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miasta pobiera się zarówno zgodnie z art. 271 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo wodne opłatę stałą, a na podstawie art. 272 ust. 5 tejże ustawy opłatę zmienną.

W niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest wysokość opłaty zmiennej. Zgodnie z powołanym już art. 272 ust. 5 wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemu kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miasta ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3 i czasu wyrażonego w latach, z uwzględnieniem urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności. Już samo użycie przez ustawodawcę w cytowanym przepisie zwrotu "ilości odprowadzanych wód" przy zastosowaniu wykładni językowej pozwala przyjąć, że wpływ na wysokość spornej opłaty ma rzeczywista, faktyczna ilość odprowadzonych wód opadowych i roztopowych w danym okresie rozliczeniowym. Za taką interpretacją przemawia także sama istota opłaty zmiennej przedstawiona wyżej, zgodnie z którą jej wysokość jest powiązana z rzeczywistym zakresem korzystania z wód. Ustawodawca przyjął, że co do zasady sporna opłata ma mieć wymiar odpowiadający kwartalnemu okresowi rozliczeniowemu, co wynika z art. 272 ust. 10 ustawy. Tak określona zasada pozwala przyjąć do obliczenia wysokości opłaty, przy zastosowaniu ogólnego wzoru wynikającego z art. 272 ust. 5 ustawy, wartość wyrażającą liczbę uwzględnionych okresów rozliczeniowych, tj. właśnie jedność, ponieważ okresem rozliczeniowym w tej sytuacji jest kwartał. Ten sposób ustalenia opłaty zmiennej jest rzetelny i odpowiada podanej przez stronę postępowania ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych. Należy w tym miejscu wskazać na treść art. 552 ustawy Prawo wodne. Zgodnie z ust. 7 powołanego przepisu do dnia 31 grudnia 2026 r. Wody Polskie są obowiązane wyposażyć w przyrządy pomiarowe podmioty obowiązane do ponoszenia opłat za usługi wodne, o których mowa w art. 288 ust. 1, czyli również opłaty stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania. Do tego czasu, zgodnie z art. 552 ust. 2a, ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne następuje również na podstawie oświadczenia podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłaty za usługi wodne, za poszczególne kwartały. Taka regulacja pozwala na ustalenie opłaty zmiennej za faktyczną ilość odprowadzanych opadowych i roztopowych. Nałożenie przez ustawodawcę na Wody Polskie obowiązku wyposażenia podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne, o których mowa w art. 268 ust. 1, stanowi kolejną okoliczność przemawiającą za przyjęciem, że wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miasta ma być związana z rzeczywistą ilością wód odprowadzanych.

Na mocy art. 1 pkt 38 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1722) znowelizowano ustawę z dniem 20 września 2018 r. Do art. 552 dodano między innymi ust. 2g o brzmieniu: "W celu ustalenia wysokości opłaty, o której mowa w art. 272 ust. 5, oświadczenia, o których mowa w ust. 2a pkt 2, zawierają ilość odprowadzonych do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, wyrażoną w m3, wraz z informacją o istnieniu urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych i ich pojemności".

Podkreślić należy, iż nowelizacja ta dotyczyła wyłącznie opłat należnych za okresy kwartalne przypadające po jej wejściu w życie, co wprost wynika z art. 6 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw ("Podmioty korzystające z usług wodnych składają po raz pierwszy Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody Polskie oświadczenia, o których mowa w art. 552 ust. 2a pkt 2 ustawy zmienianej w art. 1, za pierwszy pełny kwartał przypadający po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy"). Zatem omawiana nowelizacja nie wprowadzała przyjętych w niej zasad ustalania danych źródłowych niezbędnych dla ustalenia wysokości opłaty zmiennej dla okresów kwartalnych przypadających przed 20 września 2018 r., czyli dla trzech pierwszych kwartałów roku 2018 r.

Reasumując, W niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest również wysokość opłaty zmiennej, będąca pochodną rzeczywistej ilości odprowadzanych wód opadowych. Zgodnie z cytowanym wyżej art. 272 ust 5 Prawa wodnego wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemu kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miasta ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3 i czasu wyrażonego w latach, z uwzględnieniem urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności. Już samo użycie przez ustawodawcę w cytowanym przepisie zwrotu "ilości odprowadzanych wód" przy zastosowaniu wykładni językowej pozwala przyjąć, że wpływ na wysokość spornej opłaty ma rzeczywista, faktyczna ilość odprowadzonych wód opadowych i roztopowych w danym okresie rozliczeniowym.

Za taką interpretacją przemawia także sama istota opłaty zmiennej przedstawiona wyżej, zgodnie z którą jej wysokość jest powiązana z rzeczywistym zakresem korzystania z wód. Należy w tym miejscu wskazać na treść art. 552 ustawy Prawo wodne. Zgodnie z ust. 7 powołanego przepisu do dnia 31 grudnia 2026 r. Wody Polskie są obowiązane wyposażyć w przyrządy pomiarowe podmioty obowiązane do ponoszenia opłat za usługi wodne, o których mowa w art. 288 ust. 1, czyli również opłaty stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania. Do tego czasu, zgodnie z art. 552 ust. 2a, ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne następuje również na podstawie oświadczenia podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłaty za usługi wodne, za poszczególne kwartały. Problem w niniejszej sprawie sprowadza się do tego , że Gmina Kęty jako podmiot obowiązany konsekwentnie unikała i ignorowała kolejne wielokrotne wezwania organu tak I jak i II instancji w powyższym zakresie.

Do ustalenia wysokości opłaty słusznie więc przyjęto średnią dobową ilość wód opadowych możliwych do odprowadzenia na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty Oświęcimskiego z dnia 2 kwietnia 2014 r., znak: WOŚ.6341.44.2014, (4,18 m3/d) i pomnożoną przez ilość dni przypadających w danym kwartale (92). Wysokość jednostkowej stawki opłaty zmiennej została określona w § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. póz. 2502 ze zm.). Gmina Kęty została też pouczona, że jeżeli nie zgadza się z wysokością opłaty zmiennej może złożyć reklamację w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia otrzymania informacji (art. 273 ust. 1-3 ustawy Prawo wodne). Pomimo pouczenia skarżąca reklamacji takiej nie złożyła. Podobnie mając możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem decyzji skarżąca z tego uprawnienia nie skorzystała. W takiej zatem sytuacji powoływanie się przez skarżącą na nieprawidłowe ustalenie rzeczywistej ilości wód odprowadzanych jest nie tylko niezrozumiałe, ale również zdaniem sądu stanowi w realiach niniejszej sprawy nadużycie prawa ze strony skarżącej. Skarżąca nie tylko nie wykazała minimum zainteresowania i woli czynnego udziału w postępowaniu w zakresie wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności (ustalenia ilości wód), ale wręcz ignorowała wielokrotne kolejne wezwania organu z tym związane, pomimo iż art. 552 ust 2b Prawa wodnego nakłada na gminę taki obowiązek. Zasada prawdy materialnej zobowiązywała podmiot do współdziałania przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza w odniesieniu do okoliczności korzystnych dla strony (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 21 października 2020 r., sygn. akt II SA/Lu 783/19). Tymczasem podmiot uchylał się od podania informacji o faktycznej ilości odprowadzonych wód w analizowanym okresie, co znacznie utrudniło organowi zebranie materiału dowodowego. Podzielić w tym miejscu należy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2406/16, iż nie można założyć, że przy bierności strony, cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na tych organach. W szczególności już po doręczeniu informacji ustalającej wysokość opłaty zmiennej, Gmina Kęty nie podała danych o faktycznej ilości odprowadzonych wód w analizowanym okresie. Jeżeli podmiot zobowiązany nie przekazuje w ogóle informacji co do ilości wód opadowych i roztopowych i nie przejawia żadnej inicjatywy dowodowej w kierunku wykazania tych wielkości, trudno jest oczekiwać od organu, aby prowadził w tym kierunku pogłębione postępowanie, skoro dysponuje danymi wynikającymi z pozwolenia wodnoprawnego, do czego upoważnia go zresztą treść art. 552 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego, wskazująca zakres korzystania z wód określony w pozwoleniu wodnoprawnym, jako jeden ze środków dowodowych służących ustaleniu ilości odprowadzonych wód opadowych i roztopowych". ( por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 24 października 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 444/19)

W danym stanie faktycznym, w sytuacji braku złożenia przez podmiot oświadczenia co do ilości rzeczywiście odprowadzanych wód opadowych i roztopowych według wzoru wskazanego w art. 552 ust. 2b pkt 1 Prawa wodnego, organ był i jest zobowiązany na mocy art. 552 ust. 2 pkt 1-3 Prawa wodnego do zastosowania wskazanych w tym przepisie środków dowodowych pozwalających ustalić wysokość opłaty za usługi wodne. Słusznie zatem organ oparł się na danych z pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty Oświęcimskiego z dnia 16.01.2012 r., i przy ustalaniu opłaty zmiennej wziął pod uwagę średniodobową ilość odprowadzanych wód opadowych z powierzchni ul. Szkotnia. Podkreślić też należy, iż z trzech wartości zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym, tj. maksymalnej godzinowej, maksymalnej rocznej oraz średniej dobowej ilości odprowadzanych wód opadowych, organ wybrał wartość najbardziej korzystną dla podmiotu zobowiązanego do ponoszenia opłaty, co traktować należy jako wyraz poszanowania zasady zwrotu kosztów usług wodnych.

Należy jeszcze zaznaczyć, że przywołane przez skarżącą dane z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej, iż w 2018r. w rejonie Gminy Kęty spadło 700 mm opadu – same w sobie nie mogą stanowić przeciwwagi dla danych z pozwolenia wodnoprawnego. Po pierwsze, są to dane za cały rok, a nie za 3-ci kwartał 2018r,, zatem nie wiadomo, jaki opad wystąpił rzeczywiście w tym kwartale. Po drugie, organ nie wskazał, w jaki sposób przeprowadził analizę danych, o której wspomniał w piśmie z dnia 22 marca 2021r., co umniejsza och wiarygodność ( por. uzasadnienie wyroku NSA z 26.06.2020r., II OSK 3980/19, publ. CBOSA).

W świetle powyższego należało dojść do wniosku, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa i oddalić skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.