Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 323/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 187 par 1, art. 191
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 9 ust 1
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant: Specjalista Alina Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z/s w T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za maj i grudzień 2008 roku 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 15 638 zł (piętnaście tysięcy sześćset trzydzieści osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z 29 marca 2018 r. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z [...] r. w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za maj i grudzień 2008 r. oraz uchylającą decyzję organu I instancji i umarzającą postępowanie w sprawie w części dotyczącej określenia zobowiązania w tym podatku za marzec 2008r.

Po przeprowadzeniu postępowania w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2008 r., Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. decyzją z [...] r. określił spółce z o.o. A zobowiązanie podatkowe za marzec, maj i grudzień 2008 r. W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z [...] r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.

Następnie Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. decyzją z [...]r. dokonał ponownego rozliczenia podatku od towarów i usług za marzec, maj i grudzień 2008 r. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ wskazując na poniższe nieprawidłowości:

zawyżenie podatku naliczonego w deklaracji podatkowej za marzec 2008 r. w wyniku nieprawidłowego ujęcia w rejestrze zakupów za ten okres podatku VAT określonego w fakturach dokumentujących import usług:

nr [...] z dnia 28.03.2008 r. na kwotę netto 70.000,00 zł, plus podatek VAT wynikający z faktury wewnętrznej 15.400,00 zł, z tytułu najmu maszyn od B Co. Ltd. z Korei,

nr [...] z dnia 31.03.2008 r. na kwotę netto 180.000,00 zł, plus podatek VAT wynikający z faktury wewnętrznej 39.600,00 zł, z tytułu najmu maszyn od W. J.L. z Korei, tj. w wysokości pełnych stawek miesięcznych czynszu, pomimo że umowy najmu maszyn zostały zawarte w dniu 31.03.2008 r. i według zapisów tych umów obowiązują od dnia ich zawarcia. Wobec faktu, że spółka nie przedłożyła żadnych dowodów, iż najem maszyn świadczony był w pełnym okresie, tj. 01-31.03.2008 r., zaś z treści umów wynika, że usługi te świadczone były tylko przez 1 dzień, zdaniem organu pierwszej instancji koszty najmu powinny wynosić 1/31 miesięcznej stawki czynszu, tj. odpowiednio 2.258,06 zł i 5.806,45 zł. W konsekwencji, w myśl postanowień art. 86 ust. 1 i 2 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług stronie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek przypadający od powyższych kwot netto, czyli odpowiednio 496,77 zł i 1.277,42 zł. Według dokonanych przez organ ustaleń podatek naliczony został zawyżony o kwotę łącznie 53.225,81 zł;

zawyżenie podatku naliczonego w deklaracji podatkowej za maj 2008 r. poprzez odliczenie podatku wynikającego z faktury nr [...] z 14.05.2008 r. za obsługę należności celnych do mienia przesiedleńczego prokurenta wystawionej przez W.A. C Gmbh C. C. S., F. na kwotę 4.689,90 EUR, co stanowi równowartość 15.914,71 zł netto, VAT 3.501,24 zł. W ocenie organu pierwszej instancji udokumentowane ww. fakturą świadczenie dotyczyło majątku prokurenta, a więc zostało wykonane na rzecz osoby fizycznej. Wobec powyższego na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług uznano, że poniesione wydatki w żaden sposób nie służyły wykonywaniu czynności opodatkowanych spółki i nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego;

w wyniku ujawnionych rozbieżności pomiędzy danymi wykazanymi przez spółkę w informacji podsumowującej VAT UE za IV kwartał 2008 r., a danymi wynikającymi z rozliczenia potwierdzenia nabyć UE od podmiotu o numerze [...] - D GmbH organ pierwszej instancji ustalił, że w rozliczeniu za grudzień 2008 r. Spółka nie wykazała zakupu maszyny (wtryskarki) udokumentowanego fakturą nr [...] z 15.12.2008 r. wystawioną przez ww. podmiot na kwotę 550.000 EUR. W wyniku analizy całości zebranego materiału dowodowego i dokonanych na tej postawie ustaleń faktycznych organ stwierdził, iż Spółka dokonała wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru od kontrahenta z Niemiec, przy czym działając w oparciu o regulacje art. 22 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 oraz art. 25 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług uznał nabycie udokumentowane ww. fakturą za dokonane w Polsce i podlegające opodatkowaniu przez spółkę w deklaracji za grudzień 2008 r. Jednocześnie organ wskazał, iż w związku z opodatkowaniem WNT w kraju identyfikacji podatkowej nabywcy, który nie jest krajem zakończenia transportu (towar nie został wwieziony na terytorium RP), nie został spełniony podstawowy warunek uprawniający stronę do odliczenia podatku VAT stanowiącego podatek należny od transakcji wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru. Powyższe skutkowało zaniżeniem podstawy opodatkowania w kwocie 2.182.895 zł oraz podatku należnego w wysokości 480.236,90 zł.

We wniesionym odwołaniu spółka wniosła o uchylenie decyzji podnosząc zarzuty naruszenia:

art. 187 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący przez organ kontroli całości materiału dowodowego;

art. 191 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez przeprowadzenie dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i dowolne ustalenie, że:

- maszyny od B Co. Ltd. i W. J. L. dzierżawione były od dnia 28.03.2008 r. i 31.03.2008 r. w sytuacji, gdy faktycznie skarżąca dzierżawiła maszyny od początku marca 2008 r., a jedynie we wskazanych dniach nastąpiło potwierdzenie umów na piśmie, zaś faktury winny zostać uznane za potwierdzenie zawarcia umowy;

- skarżąca zakupiła od D GmbH maszynę, co miało zostać potwierdzone fakturą VAT nr [...], nie wykazując tej transakcji w ewidencji zakupu;

- wydatki stwierdzone fakturą VAT nr [...] z dnia 14.05.2008 r. dotyczące obsługi należności celnych do mienia przesiedleńczego prokurenta nie łączyły się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez spółkę.

Wskazaną na wstępie decyzją z [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję z [...] r. w części określającej spółce A zobowiązanie za maj 2008 r. w wysokości 630.945 zł oraz grudzień 2008 r. w wysokości 517.823 zł oraz uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec 2008 r. i w tej części umorzył postępowanie w sprawie.

W uzasadnieniu decyzji organ odnosząc się do zagadnienia importu usług (najmu maszyn) wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż strona zawarła 31.03.2008 r. z L. W. J. umowę dzierżawy 5 maszyn przemysłowych marki: IDE 850 EN, IDE 850 EN, IDE 650 EN, IDE 650 EN, IDE 550 EN. Stosownie do § 4 przedmiotowej umowy, dzierżawca (A Sp. z o.o.) zobowiązał się do płacenia wydzierżawiającemu (L. W. J.) czynszu dzierżawnego na łączną kwotę 180.000,00 zł miesięcznie. W tej samej dacie, tj. 31.03.2008 r. strona zawarła umowę dzierżawy maszyny przemysłowej marki LGE 1000N z B Co. Ltd. Stosownie do § 4 przedmiotowej umowy, dzierżawca (A Sp. z o.o.) zobowiązał się do płacenia wydzierżawiającemu (B Co. Ltd.) czynszu dzierżawnego w wysokości 70.000,00 zł.

W rejestrze zakupu usług importowych IMPU za marzec 2008 r. pod poz. 1 i 2 spółka wykazała najem (dzierżawę) ww. maszyn na podstawie faktur:

- nr [...] z 28.03.2008 r. wystawionej przez B Co. Ltd. z Korei na kwotę netto 70.000,00 zł, plus podatek VAT wynikający z faktury wewnętrznej 15.400,00 zł,

- nr [...] z 31.03.2008 r. wystawionej przez W. J. L. na kwotę netto 180.000,00 zł, plus podatek VAT wynikający z faktury wewnętrznej 39.600,00 zł.

W toku postępowania 08.04.2016 r. przesłuchano w charakterze strony Prezesa Zarządu Spółki z o.o. A – W. J. L., będącego jednocześnie właścicielem dzierżawionych maszyn i przedstawicielem B Co. Ltd. z Korei. Przesłuchany zeznał, iż nie pamięta konkretnej daty od kiedy Spółka A dysponowała maszynami dzierżawionymi od niego i od B Co. Ltd. Nie pamiętał także, kiedy ww. maszyny trafiły do Spółki - czy było to w roku 2007, czy w 2008. Maszyny te zostały przywiezione z Anglii i były wykorzystywane przez Spółkę bez umowy dzierżawy. W. J. L. nie potrafił podać przyczyny zawarcia umów najmu wtryskarek dopiero w dniu 31.03.2008 r. - jak zeznał powodem mogły być duże straty, jakie spółka poniosła w 2007 r. Prezes Zarządu wyjaśnił ponadto, iż nie posiada żadnych dokumentów celnych, przewozowych, ani ubezpieczeniowych dotyczących przedmiotowych maszyn. Nie pamięta także czy pracownicy spółki potwierdzili ich otrzymanie oraz czy dokumenty dotyczące przekazania trafiły do spółki A.

Biorąc pod uwagę fakt, że żadna ze stron nie dysponowała innych dokumentów, poza uzyskanymi w toku postepowania umowami dzierżawy i fakturami, na podstawie których można byłoby ustalić datę od kiedy spółka weszła w posiadanie maszyn i mogła nimi dysponować organ na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług zakwestionował stronie prawo do odliczenia podatku naliczonego. Organ podkreślił, że w sytuacji, gdy strona nie przedłożyła jakichkolwiek dowodów, iż użytkowała maszyny jeszcze przed datą podpisania umów najmu, tj. jak wskazywał pełnomocnik strony od początku marca 2008 r., zaś z ustaleń organu wynika, że usługi najmu świadczone były dopiero od 31 marca 2008 r., tj. od momentu zawarcia umów, to w ocenie organu odwoławczego trafnie organ I instancji uznał, że iż kwoty czynszu przypadające na okres nie objęty umowami o świadczenie usług dzierżawy maszyn, tj. 01-30.03.2008 r. nie stanowią podstawy do odliczenia podatku naliczonego. Uznając zatem, że usługi te świadczone były przez 1 dzień, koszty dzierżawy maszyn poniesione przez stronę w marcu 2008 r. winny wynosić 1/31 miesięcznej stawki czynszu, tj. odpowiednio 2.258,06 zł i 5.806,45 zł. W konsekwencji, Stronie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego wyłącznie o podatek przypadający od powyższych kwot netto, czyli odpowiednio 496,77 zł i 1.277,42 zł.

Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że dokonując rozliczenia w podatku od towarów i usług za marzec 2008 r. organ I instancji pominął kwestię obowiązku podatkowego w zakresie podatku należnego wynikającego z treści art. 19 ust. 19 ustawy o podatku od towarów i usług. Nie ulega wątpliwości, że w rejestrze sprzedaży za miesiąc marzec 2008 r. zostały ujęte wartości dotyczące dzierżawy maszyn, wynikające z faktur wewnętrznych: IMPU nr 1 z dnia 28.03.2008 r. oraz IMPU nr 2 z dnia 31.03.2008 r., a podatek należny z tego tytułu został wykazany przez Stronę w deklaracji podatkowej za ww. okres.

Zdaniem organu odwoławczego zakwestionowanie prawa do odliczenia z tytułu importu usług z tego względu, iż w ocenie organu pierwszej instancji usługa w danym miesiącu była wykonana w części (stanowiącej 1/31 miesięcznej stawki czynszu), winno skutkować jednoczesnym zmniejszeniem w tej samej wysokości wykazanego przez stronę podatku należnego z tego tytułu. Jednocześnie odwołując się do treści art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy Ordynacja podatkowa organ wyjaśnił, że uwzględnienie powyższego w rozliczeniu za marzec 2008 r. (a więc jednoczesne zmniejszenie podatku naliczonego oraz podatku należnego z tytułu importu usług o kwotę 53.226 zł) spowoduje, iż wysokość zobowiązania podatkowego za marzec 2008 r. wynikającego z ustaleń organu podatkowego będzie tożsama z kwotą zadeklarowaną przez podatnika w deklaracji VAT-7 za ten okres, co nie wpłynęło ostatecznie na wysokość zobowiązania strony za ww. okres. Powyższe organ uznał za przesłankę do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania w sprawie w części dotyczącej określenia zobowiązania za marzec 2008 r.

Odnosząc się natomiast do usługi dotyczącej obsługi należności celnych związanych z mieniem przesiedleńczym prokurenta organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, który odmówił stronie prawa do odliczenia podatku naliczonego na podstawie faktury nr [...] z dnia 14.05.2008 r. wystawionej przez C Gmbh, C. C. S., F. z Niemiec na kwotę 4.689,90 EUR, za obsługę należności celnych do mienia przesiedleńczego prokurenta.

Z akt sprawy wynika, że w poz. 73 rejestru zakupów WNT za maj 2008 r. spółka zaewidencjonowała wartości wyrażone w PLN odpowiadające kwocie z ww. faktury, tj. 15.914,71 zł netto, podatek VAT 3.501,24 zł. W tej samej wysokości w maju 2008 r. został wykazany w rejestrze sprzedaży podatek należny, wynikający z faktury wewnętrznej WNT nr 70/NT/WL z dnia 14.05.2008 r. Organ wyjaśnił ponadto, że sporna faktura dokumentuje nabycie usługi w zakresie obsługi należności celnych a nie, jak przyjęła strona, zakup towaru.

Organ wyjaśnił, że treść art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług wyklucza możliwość odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatnika lub gdy wykorzystywane są do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających temu podatkowi. Wskazano, że mienie przesiedleńcze prokurenta, stanowią rzeczy przeznaczone na własny (prywatny) użytek konkretnej osoby prywatnej i służą do zaspokojenia potrzeb gospodarstw domowych. Do mienia przesiedleńczego zalicza się m.in.: majątek ruchomy gospodarstwa domowego, rowery, motocykle i pojazdy mechaniczne, dobytek gospodarstwa domowego, a także sprzęt potrzebny do wykonywania rzemiosła lub zawodu (źródło: http://powroty.gov.p1/-/mienie-przesiedlencze-5274). Przytoczona definicja wyraźnie wskazuje zdaniem organu, iż wydatek wynikający ze spornej faktury stanowił wydatek prywatny. Tymczasem strona rościła sobie prawo do odliczenia podatku z faktury dokumentującej obsługę należności celnych związanych z przewozem osobistego mienia. W ocenie organu nie ma jakichkolwiek wątpliwości, iż w przedmiotowej sprawie było to świadczenie wykonane na rzecz osoby fizycznej - prokurenta, nie na rzecz Spółki. Ponadto organ wskazał, że w toku toczącego się postępowania spółka nie wskazała jakich ew. składników majątku ruchomego dotyczyła ww. usługa, które były niezbędne prokurentowi do świadczenia pracy na rzecz spółki A, a zatem nie wykazano istnienia wymaganego przepisami związku między poniesionym przez stronę wydatkiem a wykonywanymi przez spółkę czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W rezultacie organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone w decyzji z [...] r., że spółka zawyżyła za maj 2008 r. podatek naliczony o 3.501,24 zł.

Odnosząc się do kolejnej spornej kwestii dotyczącej opodatkowania wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, tj. wtryskarki, która miała być przez stronę zakupiona od firmy D GmbH, [...] M., Niemcy, [...], na podstawie faktury nr [...] z dnia 15.12.2008 r. za kwotę 550.000 EUR organ podzielił stanowisko organu I instancji, iż z zebranego w toku postępowania materiału dowodowego wynika, iż strona dokonała zakupu ww. maszyny, potwierdzonego fakturą nr [...] z 15.12.2008 r., a następnie sprzedała ją nie wykazując tych transakcji w prowadzonych dla potrzeb podatku VAT ewidencjach zakupu i sprzedaży.

Zgromadzony w sprawie obszerny materiał dowodowy, obejmujący n.in. zarówno zeznania Prezesa Zarządu Spółki – W. J. L., jak i wyjaśnienie otrzymane od administracji podatkowej w Niemczech i na Węgrzech, dokumenty przedstawione przez spółkę oraz pracowników spółki A wskazuje w ocenie organu, że towar był transportowany od firmy D GmbH bezpośrednio z terytorium Niemiec na terytorium Węgier (towar nie był transportowany na terytorium Polski), co wskazuje na transakcję łańcuchową. Podatek od towarów i usług dotyczący przedmiotowej transakcji, jak wynika z wydruków z Systemu VIES i pozostałego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, opisanego powyżej, nie został rozliczony przy zastosowaniu procedury uproszczonej w wewnątrzwspólnotowej transakcji trójstronnej.

Z akt sprawy wynika, że Spółka z o.o. A była zarejestrowana dla potrzeb rozliczenia podatku od towarów i usług tylko w Polsce. Prezes Zarządu Spółki – W. J. L. przesłuchany w charakterze strony zeznał, że Spółka w latach 2008-2009 nie była zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT na Węgrzech. Nabycie przedmiotowej maszyny nie zostało opodatkowane w kraju zakończenia transportu towarów, tj. na Węgrzech. W przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów zasadą jest, że podatnik dokonuje wewnątrzwspólnotowego nabycia na terytorium kraju, w którym prowadzi działalność gospodarczą i jest zarejestrowany jako podatnik dokonujący transakcji wewnątrzwspólnotowych (podatnik VAT UE). Jednakże aby zapobiec przypadkom unikania opodatkowania powyższa zasada podlega modyfikacjom. Chodzi o sytuację, w której podatnik dokonujący wewnątrzwspólnotowego nabycia poda numer identyfikacji inny niż ten. który przyznało mu państwo, na terenie którego kończy się transport towarów. Wówczas wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów uznaje się za dokonane również na terytorium państwa członkowskiego, które nadało podatnikowi numer identyfikacyjny. W tym przypadku będą zatem istniały dwa miejsca nabycia czyli w państwie zakończenia transportu oraz w państwie rejestracji. Jeśli jednak podatnik udowodni, że nabycie zostało opodatkowane na terytorium innego państwa członkowskiego, wówczas miejscem wewnątrzwspólnotowego nabycia będzie tylko to inne państwo członkowskie czyli to, w którym zakończył się transport (wysyłka) towarów. Nie ma wówczas niebezpieczeństwa braku opodatkowania danej transakcji.

W rozpatrywanym przypadku, spółka dokonała wewnątrzwspólnotowego nabycia maszyny przemysłowej od kontrahenta niemieckiego na terytorium państwa członkowskiego, na którym towar znajdował się w momencie zakończenia jego wysyłki (Węgry), podając dla tej transakcji numer VAT przyznany jej przez państwo członkowskie inne niż państwo członkowskie, na którym towar znajdował się w momencie zakończenia jego wysyłki lub transportu. Okoliczności tej transakcji zobowiązują Stronę do rozliczenia wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów na terytorium państwa członkowskiego, które wydało jej ten numer, czyli w Polsce. Ani Strona, ani zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wykazał, że wewnątrzwspólnotowe nabycie tego - towaru zostało opodatkowane na terenie Węgier.

Z tego też względu, strona nie mogła zastosować do tej transakcji tzw. procedury uproszczonej w rozumieniu art. 135 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od towarów i usług. Organ odwoławczy podzielił także stanowisko organu I instancji, że stronie nie przysługuje prawo do odliczenia podatku, o którym mowa w art. 86 ust. 2 pkt 4 ustawy o podatku od towarów i usług, ponieważ dokonane przez spółkę nabycie nie służyło wykonywaniu czynności opodatkowanych w Polsce, a zebrany materiał dowodowy wskazuje, że w wyniku ww. transakcji towary znajdowały się cały czas na terytorium państw UE innych niż terytorium kraju, a zatem nie występuje związek wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów z czynnościami podlegającymi opodatkowaniu na terytorium Polski. W konsekwencji, mając na uwadze przepisy art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy o podatku od towarów i usług, nie został spełniony podstawowy warunek uprawniający do odliczenia podatku VAT stanowiącego podatek należny od transakcji wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów.

W rezultacie organ zgodził się z organem pierwszej instancji, że strona zaniżyła za grudzień 2008 r. podatek należny o kwotę 480.236,90 zł (oraz podstawę opodatkowania kwotę 2.182.895 zł) wynikający z faktury nr [...] z 15.12.2008 r. wystawionej przez D GmbH, [...] M, Niemcy, na kwotę 550.000 EUR.

W skardze do sądu administracyjnego pełnomocnik spółki A wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji podnosząc zarzuty naruszenia:

art. 187 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący przez organ kontroli całości materiału dowodowego;

art. 191 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez przeprowadzenie dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i dowolne ustalenie, że:

* maszyny od B Co. Ltd. i W. J. L. dzierżawione były od dnia 28.03.2008 r. i 31.03.2008 r. w sytuacji, gdy faktycznie skarżąca dzierżawiła maszyny od początku marca 2008 r., a jedynie we wskazanych dniach nastąpiło potwierdzenie umów na piśmie, zaś faktury winny zostać uznane za potwierdzenie zawarcia umowy;

* skarżąca zakupiła od D GmbH maszynę, co miało zostać potwierdzone fakturą VAT nr [...], nie wykazując tej transakcji w ewidencji zakupu;

* wydatki stwierdzone fakturą VAT nr [...] z dnia 14.05.2008 r. dotyczące obsługi należności celnych do mienia przesiedleńczego prokurenta nie łączyły się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez spółkę.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje;

Zaskarżoną decyzją z [...] r. organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za marzec 2008 r. i umorzył postępowanie w tym zakresie. Organ odwoławczy uznał, ze spółka w sposób prawidłowy zadeklarowała wysokość zobowiązania podatkowego za wskazany okres i w związku z tym brak jest podstaw do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Niezależnie bowiem od przyjęcia, czy strona dzierżawiła maszyny od B Co. Ltd. przez okres całego miesiąca marca 2008 r., czy tylko od 31 marca 2008 r. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za ten miesiąc powstało w tej samej wysokości.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. uznał rozliczenie podatku od towarów i usług za marzec 2008 r. przedstawione przez spółkę za prawidłowe i brak jest podstaw do przyjęcie, że takie stanowisko nie jest zgodne z prawem.

Nie jest też sporne, że wydatki udokumentowane fakturą z 14 maja 2008 r. dotyczyły obsługi należności celnych do mienia przesiedleńczego prokurenta spółki. Organy podatkowe trafnie wskazały, że mienie przesiedleńcze stanowią rzeczy przeznaczone na prywatny użytek konkretnej osoby i służą do zaspokajania potrzeb gospodarstw domowych. Mienie przesiedleńcze prokurenta spółki nie jest w żaden sposób związane z działalnością gospodarczą spółki i brak jest podstaw do przyjęcia, że usługi udokumentowane sporną fakturą były wykorzystywane do wykonywania przez spółkę czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Oczywiście spółka mogła zgodzić się na poniesienie wydatków związanych z obsługą mienia przesiedleńczego jej prokurenta, ale to jeszcze nie oznacza, że spółce przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek wynikający ze spornej faktury.

Rozstrzygnięcie w zakresie podatku od towarów i usług za grudzień 2008 r. zostało wydane w oparciu o założenie, że spółka w tym miesiącu dokonała wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru (wtryskarki) od kontrahenta z Niemiec – firmy D GmbH z M. za kwotę 550.000 Euro.

Ustalenie powyższe nie ma wystarczającego oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług przez wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4, rozumie się nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz.

Z ustaleń organów podatkowych wynika natomiast, że to firma E Co Ltd. 27 czerwca 2008 r. złożyła w firmie D GmbH zamówienie na rozszerzenia modułu kontrolującego wtryskarkę Mono łącznie z dostawą maszyny do miasta H. na Węgrzech. Faktura proforma w związku z powyższym zamówieniem została wystawiona dla E Co Ltd., a należność wynikająca z faktury została zapłacona przez ten podmiot w dniu 7 sierpnia 2008 r.

Następnie 13 listopada 2008 r. strona skarżąca skierowała drogą mailową do kontrahenta niemieckiego zlecenie zakupu - zamówienie dotyczące wykonania tej samej maszyny (rozszerzenia modułu kontrolującego) za łączną kwotę 550.000 Euro ze wskazaniem polskiego numeru NIP [...]. W dniu 24 listopada 2008 r. firma D GmbH wystawiła na rzecz spółki A fakturę zaliczkową na kwotę 165.000 Euro z zaznaczeniem, że została ona zapłacona. Przedstawiciele firm E Co Ltd. i skarżącej spółki doszli do porozumienia, że faktura zakupu wtryskarki ma zostać wystawiona na rzecz A. Kontrahent niemiecki zlecił transport przedmiotowej maszyny, która 19 listopada 2008 r. została dostarczona do firmy na Węgrzech. Firma D GmbH 15 grudnia 2008 r. wystawiła dla spółki A fakturę na łączną kwotę 550.000 Euro za wykonanie rozszerzenia modułu kontrolującego wtryskarką Mono oraz za dostarczenia urządzenia do miasta H. (Wegry). W dniu 5 lutego 2009 r. firma D Gmbh otrzymała zapłatę pozostałej kwoty 385.000 Euro od E Co Ltd.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje wystarczających podstaw do przyjęcia, że strona skarżąca nabyła wewnątrzwspólnotowo wtryskarkę na podstawie faktury z 15 grudnia 2008 r. (nabyła prawo do rozporządzania towarem jak właściciel). Pierwotne zamówienie na wtryskarkę (rozszerzenie modułu kontrolującego) zostało złożone przez inną firmę – E Co Ltd., która też została wskazana jako nabywca w fakturze proforma z 4 lipca 2008 r. Nie jest też sporne, że cała należność za wtryskarkę w kwocie 550.000 Euro została zapłacona przez E Co Ltd. Wszelkie ustalenia związane ze sporną transakcją zostały dokonane wcześniej między firmami D Gmbh, a E Co Ltd., zaś strona skarżąca nie miała żadnego realnego wpływu na ustalenie warunków transakcji (ceny, transportu, sposobu zapłaty itp.) i jej przebieg. Sporna maszyna nie znajduje się w spółce, nie została ujęta w jej ewidencji środków trwałych. Firma koreańska (E Co Ltd.) potwierdziła dokonanie zakupu wtryskarki i zapłatę całości kwoty 550.000 Euro, maszyna została ujęta w księgach rachunkowych (aktywach) tej firmy. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że przedstawiciele firmy E Co Ltd. i strony skarżącej doszli do porozumienia, że faktura zostanie wystawiona na spółkę A (a nie do porozumienia, ze spółka A dokona wewnątrzwspólnotowego nabycia). Samo wystawienie faktury na spółkę A nie jest wystarczającym dowodem, że to ten podmiot dokonał wewnątrzwspólnotowego nabycia. W orzecznictwie sądowym wielokrotnie wskazywano, że tylko faktura dokumentująca rzeczywiste (a nie pozorowane) nabycie towarów, czy usług rodzi obowiązki podatkowe (z wyjątkiem art. 108 ustawy o VAT). Brak jest też jest podstaw do przyjęcia, że strona skarżąca dokonała sprzedaży spornej maszyny. Nie ustalono, kiedy miała nastąpić taka sprzedaż i kto był nabywcą. Fakt, że strona skarżąca uczestniczyła w działaniach związanych z wystawianiem faktur, które nie odzwierciedlają faktycznych operacji gospodarczych może uzasadniać jej odpowiedzialność, ale innego rodzaju i na innych podstawach prawnych.

Strona skarżąca trafnie podnosi, że organy podatkowe z naruszeniem art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 201 z zm.) przyjęły, że to strona skarżąca nabyła sporną maszynę i uzyskała prawo do rozporządzania nią jak właściciel. Naruszenie powyższych przepisów miało wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych względów wobec uzasadnionych podstaw części skargi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) należało orzec jak w sentencji wyroku.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy, przy uwzględnieniu wskazanych przez sąd okoliczności, dokona oceny, czy zgromadzony materiał dowodowy stanowi wystarczającą podstawę do przyjęcia, że strona skarżąca dokonała wewnątrzwspólnotowego nabycia spornego towaru. Dodatkowo zaznaczyć należy, że organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za maj i grudzień 2008 r. na skutek wszczęcia postępowania przygotowawczego, o którym strona została powiadomiona 4 grudnia 2013 r. (przed upływem terminu przedawnienia).

ak