Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2167/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134  par. 1, 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 29, 48
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Nowak, sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę


UZASADNIENIE

1. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] , zwanej dalej również "skarżącą", utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...] nakazującą rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego.

2. Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Postępowanie w sprawie toczy się z urzędu w związku z pismem skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] , zwanego dalej "PINB", przez [...], właścicielkę nieruchomości sąsiadującą z nieruchomością skarżącej. Przedmiotem postępowania była legalność budowy kotłowni przylegającej do budynku mieszkalnego położonego na działce o nr ewid. [...], przy ul. [...]

W dniu 3 lutego 2016 r. pracownik PINB przeprowadził oględziny na ww. działce nr ewid. [...]. Organ powiatowy ustalił, że kontrolowana nieruchomość stanowi własność [...] , która dokonała rozbudowy ganku przylegającego do budynku mieszkalnego o część o długości 3,08 m i szerokości 3,5 m. Prace związane z rozbudową polegały na wykonaniu ścian z pustaka oraz dociepleniu styropianem. Wykonano także nowy dach jednospadowy ze spadkiem na działkę skarżącej. Ustalono ponadto, że na przeprowadzoną rozbudowę budynku mieszkalnego skarżąca nie posiadała wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

Skarżąca wyjaśniła, że do rozbudowy budynku mieszkalnego doszło w 2012 r. Istniejąca dobudówka została wydłużona o około 1 m, a wewnątrz zamontowano piec wraz z kominem, a w pozostałej części zlokalizowano łazienkę i wiatrołap.

Po wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej, w dniu [...] lutego 2016 r. powiatowy organ nadzoru budowanego w [...] wydał postanowienie, na mocy którego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z rozbudową ww. budynku mieszkalnego oraz nałożył obowiązek przedstawienia w terminie 90 dni od daty doręczenia postanowienia określonych dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z poźn. zm.), zwanej dalej "pr.bud.".

3. Z uwagi na niewypełnienie obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. organ powiatowy w dniu [...] czerwca 2016 r. wydał decyzję, na mocy której nakazał [...] rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego zlokalizowanego na ww. działce.

Organ pierwszej instancji wydał powyższe rozstrzygnięcie na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 oraz art. 83 ust. 1 pr.bud. (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 290) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23), zwanej dalej "k.p.a.".

Organ wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 1 pr.bud. w zw. z art. 29-31 pr.bud. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę lub – jeśli przepisy tak stanowią – zgłoszenia zamiaru wykonywania prac budowlanych dokonanego we właściwym organie administracji architektoniczno-budowlanej. Rozbudowa obiektu budowlanego będąca przedmiotem postępowania, powinna być poprzedzona uzyskaniem przez inwestora pozwolenia na budowę od właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Takiego pozwolenia skarżąca nie uzyskała i zrealizowała opisane wyżej prace budowlane w warunkach samowoli budowlanej.

4. Odwołanie od ww. rozstrzygnięcia PINB złożyła skarżąca pismem z dnia 11 czerwca 2016 r. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] czerwca 2016 r.

Skarżąca wskazała, że remont dotyczył istniejącego ganku o konstrukcji drewnianej, powstałego w latach sześćdziesiątych XX w. Konieczność remontu podyktowana była bardzo złym stanem technicznym, zagrażającym zawaleniem się tej części budowli ze względu na zalewanie wodami opadowymi. Skarżąca dodała, że koszty uzyskania wymaganych dokumentów, o których mowa w postanowieniu z dnia [...] lutego 2016 r., przewyższałyby wartość ww. budynku i z uwagi na trudną sytuację materialną skarżącej ich dostarczenie organowi stało się niemożliwe.

Skarżąca stwierdziła, że w przypadku dokonania rozbiórki odremontowanej dobudówki zostanie pozbawiona jedynej możliwości korzystania z pomieszczeń sanitarnych oraz ogrzewania pomieszczeń mieszkalnych. Wybudowanie suchej toalety zewnętrznej jest niemożliwe z uwagi na wielkość, kształt i usytuowanie działki, która z jednej strony graniczy z działką sąsiadów ([...] ), a z drugiej strony z ul. [...] i ul. [...].

5. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB z dnia [...] czerwca 2016 r. Organ drugiej instancji wydał powyższe rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 pr.bud.

Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego zaistniałego w rozpatrywanej sprawie oraz właściwej kwalifikacji przedmiotowych robót budowlanych. W związku z tym zaskarżona decyzja winna zostać utrzymana w mocy jako odpowiadająca prawu.

Organ drugiej instancji wskazał, że zgodnie z art. 3 pkt 8 pr.bud. wykonanych prac nie można zakwalifikować jako remontu. Prace wykonane przez skarżącą nie miały jednak na celu odtworzenia stanu pierwotnego, a w konsekwencji nie mieszczą się w definicji remontu. Skarżąca dokonała rozbiórki ganku, a następnie wykonała od podstaw murowaną część mieszkalną. W tym miejscu zbudowano pomieszczenia kotłowni, łazienki oraz wiatrołapu, co spowodowało zmianę w zakresie kubatury budynku oraz parametrów technicznych i użytkowych.

Mając na uwadze powyższe ustalenia organ odwoławczy stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uznał, iż właściwym trybem prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie jest art. 48 pr.bud. Organ drugiej instancji wskazał również, że organ powiatowy prawidłowo wdrożył procedurę legalizacyjną.

6. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem pismem z dnia 10 sierpnia 2016 r. skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wniosła o uchylenie skarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] czerwca 2016 r., a także zasądzenie na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania.

Kwestionowanemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła naruszenie:

art. 6, 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a., poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz błędne uzasadnienie wydanej decyzji ograniczające się do przytoczenia przepisów prawa i stwierdzenia, że organ powiatowy dokonał właściwej kwalifikacji robót budowlanych. Organ odwoławczy błędnie uznał, że wykonanie opisanych prac wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, bez jakiegokolwiek wskazania przez organ administracji publicznej, na jakich podstawach faktycznych oparł swoje rozstrzygnięcie, dlaczego odmówił wiarygodności i mocy dowodom przedstawionym przez stronę;

art. 7, 8, 11 oraz 107 § 2 i 3 k.p.a., polegające w szczególności na: (a) niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę budynku; (b) niedostatecznym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności nie wzięciu pod uwagę faktu, że w budynku wcześniej znajdowała się łazienka, a to, że strona zagospodarowała powierzchnię na nowo poprzez umieszczenie tam kotłowni, nie oznacza, że "dobudowała kotłownię"; (c) braku pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez dowolne przyjęcie, że twierdzenia sąsiadów, którzy nigdy nie byli w przedmiotowym budynku, są wiarygodne i mogą stanowić podstawę rozstrzygnięcia; (d) dowolności w wydaniu decyzji poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, w zakresie przesłanek rozbiórki;

art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy;

art. 29 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 ust 8 pr.bud. poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że nowy sposób zagospodarowania wnętrza wyremontowanej powierzchni (łazienka i kotłownia) przesądza o tym, że w sprawie nie może być mowy o remoncie;

art. 48 ust. 1 i 4 pr.bud. poprzez niewłaściwe zastosowanie i nakazanie stronie dokonania rozbiórki budynku, gdy nie zostały spełnione przesłanki rozbiórki przewidziane prawem, a także niewskazanie, w jakiej części i w jakim zakresie rozbiórka ma być dokonana – co czyni decyzję niewykonalną;

art. 29 ust. 1 pr.bud. poprzez niewłaściwe zastosowanie i nierozważanie okoliczności wskazujących na to, że część budynku wskazana w decyzji stanowi w istocie ganek (wiatrołap), a więc uzyskanie pozwolenia na budowę nie jest wymagane;

art. 29 ust. 2 pkt 1 a pr.bud. poprzez niezastosowanie i nierozważanie, czy dokonane prace nie miały charakteru przebudowy obiektu budowlanego zgodnie z art. 3 pkt 7 a pr.bud.

Skarżąca wskazała, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, jakim dowodom organ dał wiarę, a jaka część materiału dowodowego nie legła u podstaw rozstrzygnięcia. Organ nie rozważył w szczególności wyjaśnień samej strony ani dokumentów przez nią przedkładanych, takich choćby jak oświadczenie Miejskiego Przedsiębiorstwa Kanalizacyjnego o uiszczaniu opłat za korzystanie z sieci kanalizacyjnej. Kwestia tego, czym jest ganek i jakie funkcje spełnia nie jest regulowana przez prawo. Tym samym nie ma żadnych przeszkód by przyjąć, że na ganku oprócz wiatrołapu może znajdować się część sanitarna czy też kotłownia. Kotłownia zresztą jako taka stanowi w zasadzie część ruchomą (piec), a co za tym idzie nie może być mowy o tym, że została "dobudowana".

Skarżąca zwróciła uwagę na to, iż zaskarżona decyzja dotyczy "części budynku mieszkalnego", gdy w rzeczywistości fragment budynku, którego dotyczy decyzja nie jest mieszkalny – jest to lekka konstrukcja (ganek), nieposiadająca nawet fundamentów. Zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji w żaden sposób nie odniosły się do powyższych okoliczności.

Z uzasadnienia organu wynika, że ustalono, iż zwiększeniu uległa pierwotna kubatura budynku. Nie jest jednak wiadomym jaka według organu była pierwotna kubatura, na podstawie jakich dokumentów została ustalona. W konsekwencji organ nakazał rozbiórkę "części" budynku nie wskazując, o jaką część chodzi.

7. W odpowiedzi z dnia 15 września 2016 r. na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał, że przesłanki, jakimi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji przedstawił w jej uzasadnieniu. Ustosunkowując się do zarzutów i wywodów podniesionych przez skarżącą organ zauważył, że w świetle uzasadnienia kwestionowanego rozstrzygnięcia pozostają one bez wpływu na treść wydanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

8. Na wstępie Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.) zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie, po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału oraz rozważeniu stanowisk stron i podniesionych przez nie argumentów, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa i nie ma podstaw dla jej uchylenia.

9. W rozpatrywanej sprawie zadaniem Sądu była przede wszystkim ocena, czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy oraz czy właściwie dokonały wykładni prawa i zastosowania obowiązujących przepisów prawa. Sąd stwierdził, że z materiałów zgromadzonych w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego, w tym w szczególności z wypisów z mapy ewidencyjnej oraz kolorowych fotografii, wynika jednoznacznie prawidłowość ustaleń i rozstrzygnięć organów. Ustalenia organów pokrywają się również z istotnymi oświadczeniami samej skarżącej. Strony nie kwestionują, że pierwotnie istniejący ganek (patrz fotografie z lipca 2012 r. znajdujące się w aktach postępowania toczącego się przed PINB), nazywany też niekiedy wiatrołapem, zapewne o konstrukcji drewnianej, został rozebrany i zamiast niego zostały zbudowane, otynkowane i zadaszone murowane ściany nowych pomieszczeń. Wymiary tej nowopowstałej części znacząco różnią się od wielkości wcześniejszego ganku. Szerokość nowopowstałej części budynku (ściany frontowej obejmującej wejście do budynku) jest o ponad dwa metry szersza od wcześniejszego ganku i nieco wyższa. Zmiana wymiarów dobudówki do budynku mieszkalnego, wzdłuż granicy z działką nr ewid. [...] jest wyraźnie widoczna również po porównaniu wykonanych fotografii z wyrysami z mapy ewidencyjnej, sporządzonej dla obrębu ewidencyjnego miasta [...] w dniu 7 września 2007 r.

10. Na tej podstawie organy nadzoru budowlanego stwierdziły w sposób nie rodzący zasadniczych wątpliwości, że na działce należącej do skarżącej dokonano dobudowy części mieszkalnej, choćby użytkowanej dla potrzeb sanitarnych i potrzeb ogrzewania budynku. Tak wykonane prace nie mogą być zakwalifikowane ani jako remont istniejącego budynku, ani jako jego przebudowa. Art. 3 pkt 8 pr.bud. wskazuje, że przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji. W świetle powyższych ustaleń faktycznych jasne jest, że nie mieliśmy do czynienia z "odtworzeniem stanu pierwotnego", lecz z rozebraniem wcześniejszego i technicznie zużytego ganku (wiatrołapu) i z wybudowaniem nowego, większego pomieszczenia.

Z podobnych powodów wynika również, że prace budowlane wykonane przez skarżącą nie mogą być również zakwalifikowane, jako przebudowa istniejącego budynku. Art. 3 pkt 7a pr.bud. przewiduje bowiem, że przebudową są takie roboty budowlane, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Upraszczając zatem język przepisu należy stwierdzić, że przebudową są takie zmiany w istniejącym budynku, które prowadzą do odmiennego sposobu używania istniejących pomieszczeń, to znaczy obejmują np. zainstalowanie nowych urządzeń, wykucie nowych otworów okiennych, zmiany instalacji itp. Z przebudową w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane nie mamy jednak do czynienia, jeśli następuje zmiana kubatury lub powierzchni zabudowy, wysokości, długości lub szerokości budynku. Takie właśnie zmiany zostały stwierdzone przez organy administracji właściwe w sprawie. Nie można zatem twierdzić, że skarżąca przeprowadziła remont (w prawnym, a nie potocznym znaczeniu tego słowa) albo przebudowę istniejącej dobudowanej części. Konsekwentnie, należy uznać, że mieliśmy do czynienia z powstaniem nowego budynku (art. 3 pkt 2 pr.bud.), choćby w części.

11. W tym stanie rzeczy do prac podjętych i zrealizowanych przez skarżącą nie można było, wbrew sugestiom zawartym w skardze, zastosować ani art. 29 ust. 1 pr.bud., ani też art. 29 ust. 2 pkt 1a pr.bud. Pierwszy przepis zwalnia bowiem inwestorów od uzyskania pozwolenia na budowę w przypadku budowy wolnostojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane. W rozpatrywanej sprawie nie ma powodów przypuszczać, aby dobudowane pomieszczenia sanitarne i wiatrołap oddziaływały na sąsiednie nieruchomości w sposób zabroniony przez prawo. Należy jednak stwierdzić, że powołany przepis odnosi się do budynków mieszkalnych, które zostały zaprojektowane i, w związku z innymi przepisami, projekty takie zostały zatwierdzone przez organy administracji. Tego warunku rozbudowany obiekt budowlany niestety nie spełnia.

Należy przy tym wyjaśnić, że nietrafne jest stanowisko skarżącej, według której rozbudowany ganek nie powinien być traktowany jako "część budynku mieszkalnego". Zgodnie z przepisami ustawy prawo budowlane pomieszczenia wykorzystywane jako łazienki, kotłownie, spiżarnie itp. Stanowią część budynku mieszkalnego i jeśli pozostałe pomieszczenia służą do zamieszkania ludzi w zwykłym, potocznym rozumieniu tych słów.

Dla kwalifikacji dobudowy wykonanej przez skarżącą nie mają również istotnego znaczenia takie okoliczności, jak rodzaj fundamentów bądź konstrukcji wspierających ściany, ani też sposób połączenia i termin wykonania odpowiednich połączeń z siecią wodną, kanalizacyjną lub gazową. Z tych powodów, Sąd nie mógł również uwzględnić zarzutów podnoszonych w skardze i mających na celu wykazanie wadliwości decyzji podjętych przez organy nadzoru budowlanego.

Biorąc pod uwagę powyższe szczegółowe kwalifikacje prawne rozbudowanej przez skarżącą części budynku mieszkalnego Sąd zobowiązany był przyjąć, że wbrew skardze do wykonanych robót budowlanych nie mógł być zastosowany art. 29 ust. 2 pkt 1a pr.bud. W rozpatrywanej sprawie, nie mamy bowiem do czynienia z przebudową w takim znaczeniu, jakie wskazanemu terminowi nadają przepisy ustawy Prawo budowlane, ani też prace budowlane nie dotyczyły budynków mieszkalnych zaprojektowanych na określonej działce.

12. W związku z tym, co powiedziano, Sąd ma obowiązek uznać, że art. 48 ust. 1 pr.bud. został przez organ pierwszej instancji właściwie zastosowany. Wynika to zarówno z faktu, że powiatowy inspektor nadzoru budowlanego prawidłowo zinterpretował obowiązujące przepisy, ale także zgodnie z przepisami podjął próbę tzw. legalizacji, czyli doprowadzenia do stanu zgodności z prawem powstałej nowej części budynku mieszkalnego. Organ pierwszej instancji wydając postanowienie z dnia [...] lutego 2016 r. nałożył przecież na skarżącą obowiązek uzyskania i przedstawienia organowi w ciągu trzech miesięcy (ściśle: 90 dni) takich dokumentów, które pozwalałyby na zatwierdzenie projektu budowlanego, a następnie, zgodnie z art. 49 ust. 5 pr.bud., udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Gdyby tak się stało, nikt nie mógłby zarzucać skarżącej, że utrzymuje stan naruszenia prawa.

Niestety, skarżąca nie wykonała obowiązków nałożonych na nią wspomnianym postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r., mimo że postanowienie zostało jej doręczone (k. 8 akt PINB). W tej sytuacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, prowadząc postępowanie miał obowiązek zastosować art. 48 ust. 4 pr.bud. i wydać nakaz rozbiórki.

Wydając takie rozstrzygnięcie organ nie był prawnie upoważniony do tego, aby wziąć pod uwagę względu społeczne, które wskazywała skarżąca: ani jej trudną sytuację materialną (wdowy, która utraciła stałe zatrudnienie i która podjęte prace prowadziła pochodzących z kredytu bankowego), ani też oczywistej potrzeby posiadania w domu łazienki, ogrzewania itp.

W obecnej sytuacji można żałować, że skarżąca nie odwołała się od wspomnianego postanowienia PINB z dnia [...] lutego 2016 r. o nałożeniu obowiązków przedstawienia określonych dokumentów, ani też nie podjęła skutecznych działań w celu uzyskania takich dokumentów. Gdyby wspomniane obowiązki zostały wykonane lub skutecznie zmienione wówczas nie byłoby podstawy do nałożenia na skarżącą obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanej części budynku mieszkalnego. Ponieważ tak się nie stało, decyzję organu pierwszej instancji należy uznać za zgodną z prawem, podobnie jak decyzję organu odwoławczego, który utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie.

13. Ze względu na zaniechanie skarżącej Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę nie miał także podstaw do korygowania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji poprzez odwołanie się do konstytucyjnej kategorii sprawiedliwości społecznej. Twierdzenie skarżącej o konieczności posiadania w budynku mieszkalnym łazienki i instalacji grzewczej, samo w sobie zrozumiałe, nie jest jednak przekonujące, jeśli uwzględni się znaczną kubaturę budynku mieszkalnego parterowego z zabudowanym poddaszem i oknem w ścianie szczytowej, lub choćby poddaszem nadającym się do zabudowy. Skarżąca nie wykazała przecież, że dokonana rozbudowa budynku mieszkalnego była jedynym dostępnym technicznie rozwiązaniem. Tym bardziej skarżąca nie wykazała, że podjęła wszystkie kroki, aby prace budowlane finansowane z kredytu bankowego były przeprowadzone zgodnie z prawem.

Wbrew zarzutowi sformułowanemu w skardze, decyzja organu pierwszej instancji nie może też być uznana za niewykonalną, ze względu brak szczegółowego wskazania w jej treści zakresu, w jakim rozbiórka ma być przeprowadzona. Zakres rozbiórki wyznaczony jest pierwotnymi rozmiarami ganku istniejącego przed dobudowaniem nowych powierzchni. Celem rozbiórki jest bowiem doprowadzenie budynku mieszkalnego do pierwotnych wymiarów.

Sąd zwraca przy tym uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych i nauce prawa administracyjnego utrwalony jest podgląd, że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, zwłaszcza budynku mieszkalnego, jest rozwiązaniem ostatecznym, które może być podjęte tylko wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości doprowadzenia zrealizowanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem (patrz np.: A. Gliniecki, Komentarz do art. 48, w: Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, Wydanie 1., Warszawa 2012, s. 446). Dodajmy też, że postępowanie w tym zakresie łączy się też z obowiązkiem zapłacenia opłaty legalizacyjnej określonej w art. 49 ust. 1 pr.bud. Skarżąca nie podjęła wszakże działań sprawiających, że legalizacja zaistniałej samowoli okazałaby się możliwa.

14. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 powołanej wcześniej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.