Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 494/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Urzędu Transportu Kolejowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4, art. 185 § 1, art. 203 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 73 § 1, art. 74 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 11 ust. 1, ust. 4
journal: Dz.U. 2003 nr 153 poz 1503
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat - Rembelska Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1401/13 w sprawie ze skargi Z. w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do materiału dowodowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego na rzecz Z. w W. 380 (trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 8 listopada 2013 r. o sygn. akt VII SA/Wa 1401/13 oddalił skargę Z. w W. (dalej jako Z.) na postanowienie Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do materiału dowodowego w sprawie zapewnienia niedyskryminującego dostępu przewoźników kolejowych do infrastruktury kolejowej.

Referując sprawę, Sąd I instancji stwierdził, że postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. Prezes UTK, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 73 i art. 74 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: k.p.a. oraz art. 11 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), dalej: u.z.n.k. oraz art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.), dalej: u.t.k. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] stycznia 2013 r., którym na podstawie art. 74 § 2 k.p.a., ograniczył Z. oraz Izbie Gospodarczej Transportu Lądowego w W. (dalej: Izba) prawo wglądu do materiału dowodowego obejmującego informacje zawarte w pismach P. C. S.A. w W. z dnia [...] maja, [...] lipca (dwa pisma), [...] sierpnia, [...] września, [...] i [...] listopada 2012 r., uznając je w części za tajemnicę przedsiębiorstwa. Pisma te P. C. opatrzyła klauzulą "tajemnica przedsiębiorstwa" w rozumieniu art. 11 ust. 4 u.z.n.k. i zwróciła się o nieudostępnianie ich innym stronom lub podmiotom uczestniczącym w postępowaniu.

Postanowienie o odmowie wglądu do akt wydane zostało w toku prowadzonego przez Prezesa UTK postępowania administracyjnego, wszczętego wobec P. C. S.A., w sprawie zapewnienia niedyskryminującego dostępu przewoźników kolejowych do infrastruktury kolejowej, z udziałem na prawach strony Z. oraz Izby.

Prezes UTK argumentował, że działał na podstawie art. 74 § 2 k.p.a. i stwierdził, że w sprawie nie miała zastosowania ustawa o ochronie informacji niejawnych. Organ odwołał się do poglądu doktryny (J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postepowania administracyjnego, Komentarz, wyd. 12, C.H.Beck, Warszawa 2012), zgodnie z którym nie może być poddana prawidłowej wykładni treść art. 74 § 1 k.p.a. bez tego kontekstu normatywnego, jaki tworzą ustawy o ochronie informacji niejawnych oraz innych ustaw przyznających ochronę informacjom uznanym za tajemnicę, jak również zakres ochrony karnej informacji, których ujawnienie przynosić może szkodę prawnie chronionym interesom. Organ wyjaśnił, że interesem prawnie chronionym w tej sprawie jest tajemnica przedsiębiorstwa P. C. S.A., które zastrzegło, jako tajemnicę przedsiębiorstwa, określone informacje i podjęło niezbędne działania w celu zachowania ich poufności, a także przy ich przekazywaniu organowi. Organ stwierdził, że skoro uzyskał informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa, to ich ujawnienie innym podmiotom mogłoby naruszyć art. 11 ust. 1 i ust. 4 u.z.n.k. jako czyn nieuczciwej konkurencji.

W ocenie Prezesa UTK brak bezpośredniego nakazu chronienia informacji gospodarczej w ustawie o transporcie kolejowym nie oznacza niemożności stosowania art. 61 ust. 3 Konstytucji RP i ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zdaniem Prezesa sam fakt ustanowienia w art. 11 ust. 1 u.z.n.k. określonej ochrony informacji będących tajemnicą przedsiębiorstwa sprawia, że nie jest wymagana osobna delegacja ustawowa do ochrony tych informacji.

Udostępnienie przez Prezesa UTK, jako organ ustawowo reprezentujący państwo w obszarze regulacji rynku kolejowego w Polsce, informacji zastrzeżonych do nieujawniania przez ich właściciela w trybie zgodnym z ustawowymi normami, mogłoby zostać uznane za czyn naruszający zasadę zaufania obywateli do państwa. Gdyby bowiem Z., reprezentujący grupę przewoźników prowadzących działalność konkurencyjną w stosunku do P. C. S.A., uzyskał dostęp do informacji zastrzeżonych i strategicznych z punktu widzenia ich głównego konkurenta, byłoby to sprzeczne z przepisami u.z.n.k. Wobec powyższego Prezes UTK stwierdził, że stanowi ważny interes państwa ochrona informacji zastrzeżonych jako tajemnica przedsiębiorstwa, gdyż ich ujawnienie naraziłoby państwo na odpowiedzialność odszkodowawczą i karną.

Oddalając skargę Z. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Sąd I instancji stwierdził, że art. 73 k.p.a. wprowadza zasadę względnej jawności akt postępowania, ponieważ umożliwia stronie przeglądanie akt sprawy, jednak ograniczenia tego prawa ustanawia art. 74 § 1 k.p.a, z treści którego wynika, że art. 73 nie stosuje się do akt sprawy zawierających informacje niejawne o klauzuli tajności "tajne" lub "ściśle tajne" i do innych akt, które organ wyłączy ze wzglądu na ważny interes państwowy. Stosownie do § 2 art. 74 k.p.a. o odmowie przeglądania akt sprawy rozstrzyga organ w drodze postanowienia. Zdaniem Sądu z zestawienia art. 73 i 74 k.p.a. wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy (art. 74 § 2), obejmuje również sytuacje wymienione w art. 73 § 1 k.p.a., bo cały art. 74 k.p.a. odnosi się do art. 73 k.p.a. Taką interpretację wymienionych przepisów potwierdza cytowane przez organ orzecznictwo sądów administracyjnych, z którym Sąd się zgodził.

Sąd wskazał, że ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji stanowi w art. 3, że czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta, natomiast zgodnie z art. 11 ust. 1 i ust. 4 ustawy czynem nieuczciwej konkurencji jest przekazanie, ujawnienie lub wykorzystanie cudzych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa albo ich nabycie od osoby nieuprawnionej, jeżeli zagraża lub narusza interes przedsiębiorcy (ust. 1), a przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności (ust. 4). W ocenie Sądu organ słusznie stwierdził, że interesem prawnie chronionym jest w niniejszej sprawie tajemnica przedsiębiorstwa – spółki P. C., która zastrzegła jako tajemnicę przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 11 ust. 4 u.z.n.k., określone informacje przedłożone w postępowaniu i podjęła niezbędne działania w celu zachowania ich ochrony, również przy ich przekazywaniu organowi.

Zdaniem Sądu Prezes UTK prawidłowo uznał, że dostęp do informacji, które P. C. S.A. zastrzegła jako tajemnicę publiczną czy nie, a Prezes UTK nie może decydować o ich udostępnieniu. Ujawnienie pozostałym stronom postępowania tych informacji umożliwiłoby podmiotom konkurencyjnym zapoznanie się z modelem biznesowym przyjętym przez P. C. S.A., ze strategią funkcjonowania tego przedsiębiorstwa i mogłoby się przyczynić do osłabienia pozycji Spółki na rynku usług kolejowych, bowiem – jak wynika z odpisu KRS Z. – jednym z celów jego działalności jest "ochrona praw i reprezentowanie interesów niezależnych przewoźników kolejowych, a w szczególności ich interesów gospodarczych". Z. jest podmiotem wpisanym do rejestru przedsiębiorców.

Jak stwierdził Sąd, ze względu na zakres przedmiotowy regulacji, w tej sprawie nie miały zastosowania przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. Nr 182, poz. 1228), tylko przepisy ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, ponieważ sprawa dotyczy ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa.

W podsumowaniu Sąd uznał, że "objęte skargą postanowienie znajduje oparcie w art. 11 ust. 4 u.z.n.k., który to przepis jest spójny z treścią art. 39 Porozumienia TRIPS, stanowiącego załącznik do Porozumienia w sprawie utworzenia Światowej Organizacji Handlu", a postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami k.p.a.

Skargą kasacyjną Z. domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego, zarzucając naruszenie:

I. przepisów postępowania:

1. art. 10 p.p.s.a. oraz art. 12a § 2 p.p.s.a. poprzez odmowę udostępnienia części akt sprawy skarżącemu na etapie postępowania przed Sądem I instancji z uwagi na oświadczenie uczestnika P. C. S.A., zgodnie z którym informacje zawarte w niektórych pismach i dokumentach złożonych w toku postępowania do akt sprawy stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa P. C. S.A., mimo tego, że przepisy p.p.s.a. nie przewidują uprawnienia sądów administracyjnych do odmowy stronie postępowania prawa dostępu do akt z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skarżący był pozbawiony możliwości zaznajomienia się z materiałem dowodowym stanowiącym przedmiot rozstrzygnięcia i nie mógł ustosunkować się do twierdzeń Prezesa UTK oraz uczestnika według których pisma i dokumenty złożone do akt sprawy przez uczestnika zawierają informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa;

2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie podania podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, jak również poprzez zaniechanie rozważenia zarzutów podniesionych w skardze, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż świadczy o zaniechaniu rozpoznania istoty sprawy przez Sąd I instancji i braku analizy zarzutów podniesionych przez skarżącego, jak również ogranicza skarżącemu możliwość realizacji jego praw na etapie sporządzania skargi kasacyjnej; Sąd, podobnie jak organ, nie wyjaśnił z jakich powodów było dopuszczalne zastosowanie art. 74 § 1 i § 2 k.p.a. oraz dlaczego informacje zawarte w dokumentach zastrzeżonych przez spółkę P. C. stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa i jakie okoliczności przekonały Sąd, że informacje te spełniają kryteria z art. 11 ust. 4 u.z.n.k.;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 73 § 1 k.p.a. i art. 74 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie uchylenia zaskarżonego postanowienia i podzielenie argumentacji organu, mimo tego, że wydanie postanowienia nastąpiło z naruszeniem przez organ wskazanych przepisów k.p.a., gdyż organ odmówił udostępnienia skarżącemu akt postępowania administracyjnego w sytuacji, w której:

- akta nie zawierały informacji o klauzuli tajności "tajne" lub "ściśle tajne" oraz

- w sprawie nie zachodziły przesłanki do wyłączenia akt z uwagi na ważny interes państwowy;

a zatem mimo braku przesłanek wyłączenia jawności akt postępowania administracyjnego określonych w art. 74 § 1 k.p.a., jak również braku przesłanek o charakterze proceduralnym sformułowanych w orzecznictwie sądów administracyjnych, które uzasadniałyby odmowę udostępnienia akt skarżącemu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło Sąd I instancji do wniosku, że odmowa udostępnienia akt stronie postępowania na podstawie art. 74 § 2 k.p.a. może nastąpić także w przypadkach innych niż określone w art. 74 § 1 k.p.a., a w konsekwencji oddalenia zasadnej skargi skarżącego;

oraz z ostrożności:

4. art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie uchylenia zaskarżonego postanowienia mimo tego, że organ zaniechał zebrania materiału dowodowego, który pozwalałby zarówno na ustalenie, czy w sprawie zachodziły przesłanki zastosowania art. 74 § 1 i 2 k.p.a., jak również czy informacje wyłączone z akt postępowania zawierały tajemnicę przedsiębiorstwa P. C. S.A., jak również zaniechał uzasadnienia w zakresie istnienia przesłanek uznania tych informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 u.z.n.k., co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

II. prawa materialnego:

5. art. 3 i art. 11 ust. 1 i ust. 4 u.z.n.k. poprzez niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że powołane przepisy u.z.n.k. stanowią samodzielną podstawę ograniczenia prawa strony do wglądu do akt postępowania administracyjnego i uprawniały organ do wydania zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 74 § 2 k.p.a.;

6. art. 11 ust. 4 u.z.n.k. poprzez niewłaściwą interpretację wyrażającą się w uznaniu, że dokumenty złożone przez P. C. S.A. w postępowaniu przed organem stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, ponieważ P. C. S.A. "złożyła oświadczenie" w tym przedmiocie, jak również "wniosek o ich nieudostępnianie ich innym stronom lub podmiotom" uczestniczącym w postępowaniu wobec P. C. S.A., pomimo tego, że żadna z przesłanek uznania informacji przedstawionych przez P. C. S.A. za tajemnicę przedsiębiorstwa nie została ani spełniona ani wykazana w toku postępowania.

Prezes UTK wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. P. C. S.A. również wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu z racji naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Stosownie do treści tego przepisu, uzasadnienie powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

Podstawowe znaczenie w uzasadnieniu wyroku ma wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Mieści się w tym wskazanie przepisu, który został lub powinien był zostać zastosowany wraz z objaśnieniem przyjętej przez sąd wykładni tej normy. Objaśniając sens i znaczenie art. 141 § 4 p.p.s.a. można powiedzieć, że uzasadnienie służy wyjaśnieniu powodów wydania określonej treści rozstrzygnięcia i powinno być tak sporządzone, aby umożliwiać stronom postępowania oraz sądowi kasacyjnemu, na wypadek wniesienia skargi kasacyjnej, prześledzenie rozumowania sądu, które do tego doprowadziło. Podnoszone w ramach podstawy kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie tego przepisu przez sąd tylko wówczas może zostać uwzględnione przez NSA, jeśli zawarta w uzasadnieniu relacja – czy to w części opisowej czy w części rozważań merytorycznych – jest niepełna, niejasna, niespójna lub zawierająca innego rodzaju wadę, która nie pozwala na dokonanie kontroli kasacyjnej (podobnie wyroki NSA: z dnia 13 stycznia 2012 r. o sygn. akt I FSK 1696/11, z dnia 16 sierpnia 2012 r. o sygn. akt II GSK 285/12, z dnia 19 grudnia 2013 r. o sygn. akt II GSK 2321/13; te i dalej powoływane orzeczenia NSA dostępne w Internecie pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Najkrócej rzecz ujmując, uzasadnienie wyroku ma być sporządzone w taki sposób, który pozwala sądowi wyższej instancji skontrolować, czy sąd orzekający nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów (tak samo: wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2014 r. o sygn. akt II GSK 1799/12). Znaczenie procesowe uzasadnienia wyroku uwidacznia się bowiem w tym, że ma ono dać rękojmię, iż sąd dołoży należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, ma umożliwić sądowi wyższej instancji ocenę czy przesłanki, na których oparł się sąd niższej instancji, są trafne, a wreszcie ma w razie wątpliwości umożliwić ustalenie granic powagi rzeczy osądzonej i innych skutków prawnych wyroku (por. W. Siedlecki, Postępowanie cywilne. Zarys wykładu, Warszawa 2003, s. 282).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że ograniczenie się w uzasadnieniu wyroku do przywołania treści przepisu prawa i ogólna aprobata stanowiska organu zawartego w zaskarżonej decyzji nie zastępuje przedstawienia, na tle konkretnego stanu faktycznego, przebiegu operacji myślowej, w rezultacie której sąd doszedł do przekonania co do zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia (podobnie: wyrok NSA z dnia 31 marca 2006 r. o sygn. akt II FSK 462/05, wyrok NSA z dnia 9 lutego 2006 r. o sygn. akt I GSK 1447/05 oraz cyt. wyżej wyrok NSA o sygn. akt II GSK 1799/12). Podkreśla się również, że jeżeli w uzasadnieniu wyroku wojewódzki sąd administracyjny ogranicza się w dużym stopniu do powielenia stanowiska zajętego w sprawie przez organy administracji lub jego prostej akceptacji, nie służy to realizacji celów sądowej kontroli administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje: kontrolę rekonstrukcji norm proceduralnych stanowiących podstawę oceny realizacji przez organ administracji prawnych wymogów ustalania faktów; kontrolę sposobu prawnej kwalifikacji tych faktów, co odnosi się do materialnoprawnych podstaw rozstrzygnięcia administracyjnego, w tym również w zakresie dotyczącym kontroli wykładni prawa przeprowadzonej przez organ; przez pryzmat zaś przepisów ustaw procesowych określających prawne wymogi odnośnie uzasadnienia decyzji administracyjnej, kontrolę konkretnego sposobu ustalenia w konkretnej sprawie faktycznych i prawnych podstaw rozstrzygnięcia (por. L. Leszczyński, Orzekanie przez sądy administracyjne a kontrola wykładni prawa, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego nr 5/6 z 2010 r., s. 267-278).

Przenosząc poczynione wyżej uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Sąd I instancji nie sprostał wymogowi wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia, a uchybienie to uniemożliwia przeprowadzenie kontroli kasacyjnej wyroku z perspektywy wszystkich zarzutów powołanych w skardze kasacyjnej.

Przedmiotem kontroli kasacyjnej jest wyrok, którym Sąd I instancji uznał, że odmowa udostępnienia akt podmiotom uczestniczącym w postępowaniu w sprawie zapewnienia niedyskryminującego dostępu przewoźników kolejowych do infrastruktury kolejowej była zgodna z prawem, bo znajdowała swoje oparcie w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Należy stwierdzić, że dokonanej przez WSA oceny nie można uznać jako uzyskanej w wyniku szczegółowej analizy przepisów prawa procesowego i materialnego, które legły u podstawy zaskarżonego postanowienia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku w części rozważań merytorycznych, poza tym że ponownie, tym razem w formie skróconej, przedstawia stan faktyczny sprawy, to w istocie ogranicza się do przywołania treści przepisów: art. 73 § 1 i art. 74 § 1 i § 2 k.p.a., art. 3 i art. 11 ust. 1 u.z.n.k. (treść art. 11 ust. 4 tej ustawy została przywołana dwukrotnie), art. 1, art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych, a także do stwierdzenia, że ustawa ta nie ma zastosowania oraz skonkludowania, że "zaskarżone postanowienie znajduje swoje oparcie w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, który to przepis jest spójny z art. 39 Porozumienia w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej (porozumienie TRIPS), stanowiącego załącznik do Porozumienia w sprawie utworzenia Światowej Organizacji Handlu – WTO. Rzeczypospolita Polska jest stroną TRIPS od 2000 r.". Sąd wyraził ponadto przekonanie, że "z zestawienia art. 73 i 74 wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, o czym mowa w art. 74 § 2 kpa obejmuje również sytuacje, o których mowa w art. 73 § 1 kpa, bowiem cały art. 74 kpa odnosi się do art. 73 kpa".

Sąd I instancji przyjmując, że podstawę prawną dla odmowy udostępnienia akt stanowił art. 11 ust. 4 u.z.n.k. "który to przepis, jest spójny z art. 39 Porozumienia TRIPS", nie wniknął i nie wyjaśnił jakie miejsce w odmowie udostępnienia akt ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa, o której mowa w tym przepisie, mają przepisy art. 73 § 1 oraz art. 74 § 1 i § 2 k.p.a. i jakie ewentualne relacje zachodzą pomiędzy tymi przepisami prawa procesowego, a powołanym przepisem prawa materialnego.

Trudno przecież nie zauważyć, że swoje rozważania Sąd rozpoczął od przywołania i krótkiego omówienia wskazanych przepisów k.p.a., co sugerowałoby, że dostrzegł wskazywaną przez organ konieczność zastosowania przepisów stanowiących procesową podstawę rozstrzygnięcia. Dodatkowo, WSA przywołał w swojej relacji stanowisko organu, zgodnie z którym nie jest możliwe dokonanie poprawnej wykładni art. 74 § 1 k.p.a. bez uwzględnienia "kontekstu normatywnego, jaki tworzą przepisy ustawy o ochronie informacji niejawnych oraz innych ustaw przyznających ochronę informacjom uznanym za tajemnicę, jak również zakres ochrony karnej informacji, których ujawnienie przynosić może szkodę prawnie chronionym interesom" (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. 12, C.H.Beck, Warszawa 2012).

Odmowa udostępnienia akt przez Prezesa UTK, dokonana na podstawie art. 74 § 2 k.p.a. w związku z art. 14 ust. 4 u.t.k., została wywiedziona z art. 74 § 1 k.p.a. w związku z art. 11 ust. 1 i 4 u.z.n.k., co wynika z treści zaskarżonego postanowienia, zreferowanego przez WSA w części opisowej uzasadnienia. Na jednoznaczne nawiązanie do art. 74 § 1 k.p.a. wskazuje odwołanie się do zawartej w tym przepisie przesłanki odmowy prawa wglądu do akt jaką jest interes państwa. Nadto, Prezes UTK uznał zasadność ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa ze względu na art. 61 ust. 2 i 3 Konstytucji RP w związku z art. 11 ust. 1 u.z.n.k. Nad tym wątkiem uzasadnienia postanowienia Prezesa UTK Sąd nie pochylił się w ogóle.

Powinnością Sądu było skontrolowanie poprawności, podjętego w toku prowadzonego przez Prezesa UTK postępowania administracyjnego, rozstrzygnięcia organu o konieczności uniemożliwienia wglądu do tych informacji, które ich dysponent opatrzył klauzulą "tajemnica przedsiębiorstwa", ze względu na interes państwa oraz ze względu na zasadę zaufania obywateli do organów państwa. Rozważenia wymagało również, czy mimo braku bezpośredniego nakazu ochrony informacji gospodarczej w ustawie o transporcie kolejowym, Prezes UTK może te informacje chronić korzystając z przepisu Konstytucji w powiązaniu z powołanymi w postanowieniu przepisami ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zadania tego Sąd I instancji nie wykonał, bowiem poza tym że przywołał treść przepisów prawa, które miały lub mogły mieć, według skarżącego Z., zastosowanie w sprawie oraz uznał prawidłowość twierdzeń organu w poszczególnych kwestiach, na przykład co do tajemnicy przedsiębiorstwa jako interesu prawnie chronionego, to ostatecznie nie przedstawił spójnej argumentacji prawnej uzasadniającej pogląd, że odmowa udostępnienia poszczególnych informacji z akt sprawy administracyjnej znajduje podstawę prawną w art. 11 ust. 4 u.z.n.k. Odniesienia do poszczególnych przepisów czy to k.p.a., czy ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, czy ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy wreszcie ustawy o ochronie informacji niejawnych poczynione zostały w sposób od siebie oderwany, nie składając się tym samym na jedną, logiczną wypowiedź w przedmiocie dopuszczalności odmowy udostępnienia, zawartych w aktach sprawy administracyjnej, informacji opatrzonych klauzulą "tajemnicy przedsiębiorstwa" przedsiębiorstwa wobec którego prowadzone jest postępowanie, innym podmiotom uczestniczącym w tym postępowaniu na prawach strony.

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji dokona oceny legalności zaskarżonego postanowienia, mając na uwadze całą, złożoną argumentację organu, odwołującą się przede wszystkim do art. 11 ust. 4 u.z.n.k. i równocześnie do regulujących kwestię udostępniania akt art. 73 § 1 i art. 74 § 1 i § 2 k.p.a., jak też do art. 61 ust. 2 i 3 Konstytucji RP.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono stosownie do art. 203 pkt 1 p.p.s.a.