Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 513/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 § 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1 § 1 i § 2, art. 73 ust. 1 pkt pkt 2 i pkt 3, art. 87, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92 ust. 1, art. 92 a, art. 93
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 1, art. 3
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1  art. 6-9, art. 10 ust. 2 i ust. 3, art. 12, art. 26
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Dnia 13 września 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2012 r. sprawy ze skargi "D" M.Z., W.Z. spółki jawnej na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Dnia [...].03.2011r. o godz. 11:18 na drodze krajowej nr [...] został zatrzymany do kontroli przez funkcjonariuszy Oddziału Celnego, prowadzony przez M.M. pojazd marki [...] o nr rejestr. [...] wraz z naczepą, marki [...] o nr rejestr. [...]. W toku kontroli ustalono, że zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej 53.000kg strona realizowała międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy o masie brutto 18.516kg z firmy "M" GmbH do firmy "S". Kierowca okazał do kontroli

m.in. wypis z licencji nr [...], Międzynarodowy Samochodowy List Przewozowy

CMR bez numeru z dnia [...].03.2011r., dokument "Speditions-Auftrag" z dnia

[...].03.2011r., dwa opisane wydruki dziennych czynności kierowcy sporządzone w dniach [...].03.2011r. i [...].03.2011r. oraz kartę kierowcy z tachografu cyfrowego nr

[...].

Analiza zawartych na niej danych, po uwzględnieniu przez kontrolujących zdarzeń lub błędów (przerwy napięcia) wykazała, że kierowca przy wykonywaniu przewozu drogowego: przekroczył o 8 godzin i 58 minut maksymalny dzienny okres prowadzenia pojazdu w okresie od godz. 09:30 w dniu [...].03.2011r. do godz. 19:00 w dniu [...].03.2011r.; skrócił dzienny czas odpoczynku w następujących 24 -godzinnych okresach rozliczeniowych: [...].03.2011r. godz. 09:30 do [...].03.2011r. godz. 09:30 o 18 minut, [...].03.2011r. godz. 07:29 do [...].03.2011r. godz. 07:29 o 14 minut; przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy w następujących okresach: w dniu [...].03.2011r. od godz. 11:45 do godz. 19:00 o 1 godzinę i 11 minut, w dniu [...].03.2011r. od godz. 10:27 do godz. 18:31 o 2 godziny i 29 minut oraz skrócił o 1 godzinę i 38 minut tygodniowy czas odpoczynku po okresie rozliczeniowym trwającym od godz. 00:00 w dniu [...].03.2011r. do godz. 24:00 w dniu [...].03.2011r. W efekcie kontroli sporządzony został dnia [...] marca 2011r. protokół nr [...]. Do powyższego protokołu kontroli kierowca wniósł zastrzeżenia, wskazując w sposób ogólny "mam zastrzeżenia co do stwierdzonych wykroczeń".

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego organ I instancji dnia [...] maja 2011r. wydał decyzję o nr [...], w której nałożył na stronę karę pieniężną w łącznej wysokości 3.600zł w związku z wykonywaniem przewozu drogowego z naruszeniem przepisów o czasie pracy kierowców. W rezultacie złożonego przez stronę odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...].08.2011r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ I instancji wydając decyzję winien ustosunkować się do zastrzeżeń kierowcy, wyjaśnić ich charakter oraz podjąć wszelkie czynności nieodzowne do dokładnego wyjaśnienia sprawy.

Dnia [...].11.2011r. M.M. zeznał do protokołu przesłuchania świadka, że wniósł zastrzeżenia do wszystkich elementów kontroli przeprowadzonej w dniu [...].03.2011r. tj. do jej ustaleń, sposobu jej przeprowadzenia oraz samych naruszeń. Omawiając przebieg kontroli kierowca zeznał, że w jej trakcie przedłożył opisane przez siebie wydruki z tachografu (uzasadniające odstąpienie od przestrzegania normy czasu pracy i odpoczynku), których - zdaniem kierowcy - przeprowadzający kontrolę funkcjonariusz celny nie przyjął, uznając je za nieprawidłowo opisane. Do protokołu przesłuchania załączono kserokopie wskazanych wydruków.

Odnosząc się do stwierdzonych w protokole kontroli z dnia [...].03.2011r. naruszeń kierowca zeznał, że z uwagi na upływ czasu nie potrafi udzielić żadnych informacji na temat przewozów podczas których doszło do naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców.

Strona postępowania pomimo prawidłowego powiadomienia, nie uczestniczyła w czynnościach przesłuchania świadka, zaś w odpowiedzi na zawiadomienie o wyznaczeniu 7-dniowego terminu na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów, w piśmie z dnia [...].11.2011r. poinformowała, że nie jest jej znane stanowisko organu wobec stwierdzonych naruszeń w świetle zeznań M.M. oraz w świetle rozszerzenia postępowania o nowe naruszenie.

W rezultacie ponownie przeprowadzonego postępowania Naczelnik Urzędu Celnego stwierdził, iż podstawową regulacją prawną, ustanawiającą przepisy dotyczące czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku kierowców wykonujących przewóz drogowy rzeczy jest rozporządzenie (WE) 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15.03.2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z dnia 11.04.2006r.).

Organ I instancji wskazał, iż w myśl art. 4 lit. f i g ww. rozporządzenia pojęcie "odpoczynek" oznacza nieprzerwany okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem, zaś przez "dzienny okres odpoczynku" rozumie się dzienny okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem i obejmuje "regularny dzienny okres odpoczynku" (oznaczający nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 11 godzin) oraz "skrócony dzienny okres odpoczynku" (oznaczający nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 9 godzin, ale krócej niż 11 godzin). Z kolei art. 8 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że w każdym 24-godzinnym okresie po upływie dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jednakże stosownie do art. 8 ust. 4, kierowca pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku (trwające co najmniej 9 godzin).

Zgodnie z art. 4 lit.q wskazanego rozporządzenia pojęcie "okres prowadzenia pojazdu" oznacza łączny czas prowadzenia pojazdu od chwili rozpoczęcia przez kierowcę prowadzenia pojazdu po okresie odpoczynku lub przerwie do momentu rozpoczęcia okresu odpoczynku lub przerwy (okres ten może być ciągły lub przerywany).

Z kolei w myśl art. 7 rozporządzenia, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę kierowca może zastąpić przerwą długości co najmniej piętnaście minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej trzydzieści minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z powyższym zapisem.

Stosownie zaś do art. 4 lit.h rozporządzenia (WE) 561/2006 "tygodniowy okres odpoczynku" oznacza tygodniowy okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem i obejmuje "regularny tygodniowy okres odpoczynku" (trwający co najmniej 45 godzin) lub "skrócony tygodniowy okres odpoczynku" (trwający krócej niż 45 godzin, który można skrócić do nie mniej niż 24 kolejnych godzin). W ciągu dwóch kolejnych tygodni kierowca, zgodnie z art. 8 ust. 6 w/w rozporządzenia, wykorzystuje co najmniej: dwa regularne tygodniowe okresy odpoczynku lub jeden regularny tygodniowy okres odpoczynku i jeden skrócony tygodniowy okres odpoczynku trwający co najmniej 24 godziny; przy czym tygodniowy okres odpoczynku nie może rozpocząć się później, niż po zakończeniu sześciu okresów 24 godzinnych licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku.

W oparciu o protokół kontroli nr [...] oraz dane zawarte na karcie kierowcy, po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerw napięcia ustalono, że w następujących 24-godzinnych okresach rozliczeniowych M.M. musiał odebrać minimum 9-godzinne nieprzerwane odpoczynki:

- od godz. 09:30 w dniu [...].03.2011r. do godz. 09:30 w dniu [...].03.2011r. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 42 minuty nieprzerwanego odpoczynku tj. w od godz. 22:15 w dniu [...].03.2011r. do godz. 06:57 w dniu [...].03.2011r. Powyższe oznacza, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 18 minut,

- od godz. 07:29 w dniu [...].03.2011r. do godz. 07:29 w dniu [...].03.2011r. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 46 minut nieprzerwanego odpoczynku tj. od godz. 22:43 w dniu [...].03.2011r. do godz. 07:29 w dniu [...].03.2011r. Powyższe oznacza, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 14 minut.

Zatem w zakresie skrócenia dziennych czasów odpoczynku naruszono normę określoną w art. 8 ust.1-4 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.

Ustalono nadto, że w następujących okresach M.M. mógł prowadzić pojazd bez wymaganej przerwy maksymalnie przez okres czterech i pół godziny tj.:

* w dniu [...].03.2011r. od godz. 11:45 do godz. 19:00. W okresie tym kierowca prowadził pojazd łącznie przez 5 godzin i 41 minut tj. od godziny-do godziny: 11:45-11:47, 11:49-12:37, 12:50-13:19, 13:30-13:37, 13:43-14:46, 14:13-14:14, 14:16-14:20, 14:43-15:03, 15:08-18:50 oraz 18:55-19:00. Powyższe oznacza, iż kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godzinę i 11 minut;

* w dniu [...].03.2011r. od godz. 10:27 do godz. 18:31. W okresie tym kierowca prowadził pojazd łącznie przez 6 godzin i 59 minut tj. od godziny-do godziny: 10:27-10:30, 10:32-11:17, 11:28-12:08, 12:11-12:13, 12:15-12:19, 12:24-15:13, 15:43-17:50, 17:52-18:13, 18:18-18:21 oraz 18:26-18:31. Powyższe oznacza, iż kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 godziny i 29 minut.

Tym samym w zakresie przekroczenia maksymalnych czasów prowadzenia pojazdu bez przerwy naruszono normę określoną w art. 7 ww. rozporządzenia.

Ustalono również, że po tygodniowym okresie rozliczeniowym trwającym od godz. 00:00 w dniu [...].03.2011r. do godz. 24:00 w dniu [...].03.2011r., M.M. musiał odebrać minimum 45-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 43 godziny i 22 minuty nieprzerwanego odpoczynku tj. od godz. 11:02 w dniu [...].03.2011r. do godz. 06:23 dniu [...].03.2011r. Powyższe oznacza, iż kierowca skrócił tygodniowy czas odpoczynku o 1 godzinę i 38 minut, czym naruszono normę określoną w art. 8 ust. 6-9 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.

Odnosząc się do informacji zawartej w piśmie z dnia [...].11.2011r. Naczelnik wskazał, że organ ten w każdym stadium prowadzonego postępowania zapewnił stronie prawo do przeglądania akt sprawy, wnoszenia żądań, wypowiadania się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Nadto strona była powiadamiana o wszelkich podejmowanych przez tenże organ czynnościach.

Odnosząc się do zarzutu strony o nieuwzględnieniu okazanego kontrolującym wydruku z tachografu cyfrowego z dnia [...].03.2011r. z godz. 22:14 z adnotacją o przekroczeniu czasu jazdy z powodu braku miejsca parkingowego, organ I instancji podkreślił, że ponownie rozpoznając sprawę, uwzględniając dyspozycję art. 1 Decyzji Wykonawczej Komisji z dnia [...] czerwca 2011r., uznał go za dowód nie mający w sprawie znaczenia i pozostający bez wpływu na sposób rozpoznania sprawy w zakresie niniejszego naruszenia. Powyższy wydruk nie może także być uzasadnieniem od odstąpienia od normy odpoczynku dobowego, którego okres rozliczeniowy kończył się w dniu [...].03. 2011r. o godz. 09:30.

Naczelnik Urzędu Celnego za nieuzasadniony uznał również zarzut nieprawidłowo przyjętej godziny rozpoczęcia 24-godzinnego okresu rozliczeniowego w dniu [...].03.2011r. oraz nieuwzględnienia sporządzonego wydruku z tachografu. W ocenie organu brak jest podstaw, by określić, iż rozpoczęcie okresu aktywności przez M.M. w dniu [...].03.2011r. nastąpiło - jak podaje strona - o godz. 10:05.

Z kolei mając na uwadze zarzut strony o dokonaniu przez organ prowadzący postępowanie błędnej analizy aktywności kierowcy w dniach [...].03.2011r. i [...].03.2011r. (przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy), związany z kierowaniem pojazdu przez inne osoby lub koniecznością przestawienia pojazdu na polecenie obsługi miejsc parkingowych czy stacji benzynowych, Naczelnik Urzędu Celnego uznał go za nieuzasadniony i nie mający żadnego umocowania w materiale dowodowym. Zgromadzone w sprawie dowody w postaci m.in. wydruków z danych z karty kierowcy pobrane bezpośrednio z tachografu jednoznacznie wskazują, że wszystkie czynności tam wyszczególnione realizowane były przez M.M.. Z kolei wobec braku wydruków z dnia [...].03.2011r. i [...].03.2011r. nie można mówić o uzasadnieniu odstąpienia od norm przestrzegania w tych dniach maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy.

Organ I instancji podkreślił także, że zgodnie z art. 10 ust. 3 ww. rozporządzenia (WE) 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenie przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa. Biorąc pod uwagę zgromadzone w sprawie dowody organ ten wskazał, że zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 8 ustawy o transporcie drogowym - kto wykonuje przewóz drogowy naruszając przepisy wspólnotowe dotyczące przewozów drogowych podlega karze pieniężnej. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy o transporcie drogowym.

2. Odwołując się od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...].12. 2011r., "D" spółka jawna M.Z., W.Z., zarzuciła temu organowi naruszenie art. 6-10, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 kpa.

W ocenie odwołującej się Spółki przedsiębiorca nie staje się stroną postępowania w wyniku sporządzenia protokołu z kontroli drogowej, którego ustaleń nie zna, bowiem dopiero przesłanie protokołu kontroli stronie postępowania stwarza możliwość stwierdzenia ewentualnych błędów protokołu i odniesienie się do stwierdzonych naruszeń. Strona podniosła, iż z ustaleniami protokołu kontroli zapoznała się dopiero dnia [...].10. 2011r., a więc po wydaniu decyzji organu I instancji i decyzji uchylającej organu odwoławczego.

Odwołująca się Spółka wskazała, że w celu poznania stanowiska organu po ponownym postępowaniu strona wnosiła dnia [...].11.2011r. o ustosunkowanie się do przesłanych wyjaśnień i zarzutów odwołania w świetle zeznań przesłuchanego dodatkowo kierowcy. Organ nie odpowiedział na powyższy wniosek, uniemożliwiając stronie uzupełnienie wyjaśnień przed wydaniem decyzji, pozbawiając ją tym samym prawa do obrony.

W ocenie Spółki zalecenia znajdujące się w uzasadnieniu decyzji uchylającej organu odwoławczego nie były przedmiotem wyczerpującej oceny organu kontrolnego, a uzupełnienie stanu faktycznego wskazuje na pozorne czynności, które tak naprawdę nie mają wpływu na ustalony dotychczas w tej sprawie stan faktyczny i rozstrzygnięcie. Analizując metodykę podjęcia i przeprowadzenia czynności kontrolnych przez organ kontrolny, mające na celu odmowę uznania wpisów kierowcy, Spółka zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie norm prawnych.

Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego, całkowicie niezrozumiała dla strony odwołującej się jest czynność rozszerzenia postępowania za skrócenie odpoczynku o 18 minut w dniu [...].03.2011 r., w sytuacji gdy organ odrzucił wyjaśnienia kierowcy i postanowił ukarać przedsiębiorcę.

Za błędną uznała wskazaną przez organ godzinę rozpoczęcia nowego 24-godzinnego okresu rozliczeniowego w dniu [...].03.2011r., gdyż nowy okres rozliczeniowy po odpoczynku tygodniowym kierowca rozpoczął w tym dniu około godziny 10:05, a nie o 07:29. W okresie od 07:29 do 10:05 kierowca nadal odbierał odpoczynek tygodniowy poza pojazdem, a krótki przejazd pomiędzy godziną 07:29 - 07:50 był przejazdem serwisowym dokonywanym przez innego pracownika.

Strona podniosła, iż w wydanej decyzji nadał brakuje stanowiska organu w zakresie możliwej oceny naruszeń wynikającej z preambuły rozporządzeń i wytycznych Komisji Europejskiej interpretujących artykuł 12 rozporządzenia WE nr 561 i 3821 oraz dyrektywy 2006/22/WE. Stanowisko organu nie wskazuje na jakąkolwiek próbę oceny podnoszonych w odwołaniu i przez kierowcę w toku kontroli oraz podczas przesłuchania okoliczności niezbędnych choćby na potrzebę ustalenia, czy zachodzi przesłanka zastosowania art. 92a ust. 4 lub 93 ust. 7 załącznika do ustawy, o co strona wnosiła.

Spółka wskazała, że ustawa o transporcie drogowym wprowadziła możliwość uwolnienia się przedsiębiorcy prowadzącego działalność w zakresie transportu drogowego od odpowiedzialności, zaś ocena, czy w rozpoznawanym przypadku zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie przepisu art. 93 ust. 7 i art. 92a ust. 4 w zakresie naruszeń art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz, czy istnieją podstawy do umorzenia postępowania, powinna zostać przeprowadzona przed wydaniem rozstrzygnięcia. W ponownym postępowaniu takie czynności zostały przeprowadzone, a z wyjaśnień przesłuchanego kierowcy okoliczności braku odpowiedzialności przedsiębiorcy bez wątpliwości wynikały, jednakże nie poddano ich ocenie i całkowicie pominięto.

Z uwagi na powyższe, strona odwołująca się wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania, albo o przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania.

3. Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor Izby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...].05.2012r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 77, art. 80, art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14.06.1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej k.p.a.); art. 87 ust.1, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92a ust. 1, ust. 6 i art. 4 pkt 22 lit. h, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6.09. 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2007r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) i Lp.5.3.1, 5.2.1, 5.2.2, 5.4.1, 5.4.2 załącznika nr 3 do niniejszej ustawy, w związku z art. 7, art. 8 ust.1-9, art. 10 ust. 2 i ust. 3, art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15.03. 2006r., art. 1 Decyzji Wykonawczej Komisji K(2011)3759 z dnia 07.06.2011r. w sprawie obliczania dziennego czasu prowadzenia pojazdu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz art. 10 ustawy z dnia 16.09.2011r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw, uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości, w związku z wejściem z dniem 1.01.2012r. w życie przepisów ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16.09.2011r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 244, poz. 1454) i na podstawie przepisów art. 92a ust. 1 i ust. 6 w związku z art. 4 pkt 22 lit.h ustawy o transporcie drogowym orzekł o nałożeniu na "D" M.Z., W.Z. spółka jawna kary pieniężnej w łącznej kwocie 1750,00 zł za następujące naruszenia:

1) skrócenie dziennego czasu odpoczynku o 18 minut w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od [...].03.2011r. godz. 09.30 do [...].03.2011r. godz. 09.30 - 100,00 zł (Lp.5.3.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym),

2) przekroczenie w dniu [...].03.2011r., w okresie od godz. 11.45 do godz.19.00 maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 1 godzinę i 11 minut - 550,00 zł (Lp.5.2.1, 5.2.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym),

3) przekroczenie w dniu [...].03.2011r., w okresie od godz.10.27 do godz.18.31 maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 2 godziny i 29 minut - 950,00 zł (Lp.5.2.1, 5.2.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym),

4) skrócenie o 1 godzinę i 38 minut tygodniowego czasu odpoczynku w okresie rozliczeniowym trwającym od [...].03.2011r. godz.00.00 do [...].03.2011r. godz.24.00 - 150,00 zł (Lp.5.4.1, 5.4.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

Ponadto Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do wymierzenia stronie kary pieniężnej za skrócenie o 14 minut dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godz. 07.29 dnia [...].03.2011r. do godz. 07.29 dnia [...].03.2011r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że nieprzestrzeganie norm ustanowionych przepisami rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15.03.2006r., z mocy art. 92a ust. 1 w związku z art. 4 pkt 22 lit. h ustawy z dnia 06.09.2001 r o transporcie drogowym, sankcjonowane jest karami pieniężnymi. Zgodnie bowiem z art. 92a ust.1 ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wynikających z przepisów wymienionych w art. 4 pkt 22 cytowanej ustawy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10000 zł za każde naruszenie, określonej w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (ust. 6).

Zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. a w związku z ust. 2 lit. a rozporządzenia (WE) 561/2006 przepisy cytowanego aktu prawnego mają zastosowanie do przewozu drogowego rzeczy, wykonywanego na terytorium Wspólnoty, gdy dopuszczalna masa całkowita (dmc) pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 tony. Poza sporem jest, iż kontrolowany przewóz drogowy rzeczy odpowiadał powyższym kryteriom.

Uwzględniając dyspozycje przepisów art. 4 lit. g, art. 8 ust. 1-4 rozporządzenia (WE) 561/2006, zapisy protokołu kontroli [...] z dnia [...].03.2011r. oraz dane zawarte na karcie kierowcy, Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym, trwającym od godz. 9.30 dnia [...].03.2011r. do godz. 9.30 dnia [...].03.2011r., kierowca – M.M. winien był odebrać co najmniej 9 godzin nieprzerwanego odpoczynku. W okresie tym odebrał jedynie 8 godzin i 42 minuty nieprzerwanego odpoczynku tj. od godz. 22.15 dnia [...].03.2011r. do godz. 6.57 dnia [...].03.2011r., skracając dzienny czas odpoczynku o 18 minut.

Odnosząc się do okazanego przez M.M. podczas kontroli wydruku z urządzenia rejestrującego, sporządzonego dnia [...].03.2011r. o godz. 21.14 UTC (godz. 22.14 czasu lokalnego) opisanego na odwrocie "Przekroczyłem czas jazdy z powodu braku miejsca postojowego. Art.12/561/2006 WE 07.03.2011. M.", organ II instancji wskazał, że powyższy wydruk nie stanowi dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu odpoczynku ponieważ został sporządzony przez kierowcę przed rozpoczęciem dziennego czasu odpoczynku. Ponadto okoliczności w nim wskazane nie miały wpływu na możliwość prawidłowego odebrania w w/w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym minimum 9-godzinnego odpoczynku. Kierowca w okresie od godz.22.15 dnia [...].03.2011r. (kiedy rozpoczął odpoczynek) do godz. 9.30 dnia [...].03.2011r. (do końca doby rozliczeniowej) zmieściłby się z odebraniem 9-godzinnego odpoczynku, jednakże już o godz. 6.57 dnia [...].03.2011r. rozpoczął aktywność wykonując inną pracę, po czym o godz. 7.00 wyruszył w trasę.

Ustalając wymiar kary za powyższe naruszenie organ uwzględnił, że za skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas powyżej 15 minut do jednej godziny ustawodawca w Lp.5.3.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym przewidział karę pieniężną w wysokości 100 zł.

Odnosząc się do skrócenia dziennego czasu odpoczynku M.M. o 14 minut (od godz. 22.43 dnia [...].03.2011r. do godz. 07.29 dnia [...].03.2011r.) Dyrektor Izby Celnej wskazał, że naruszenie polegające na skróceniu dziennego czasu odpoczynku do 15 minut, zgodnie z brzmieniem Lp. 5.3.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, nie jest sankcjonowane.

Organ odwoławczy podniósł dalej, że w dniu [...].03.2011. o godz.09.30 rozpoczął się dzienny czas prowadzenia pojazdu (oznaczający zgodnie z art.4 lit. k rozporządzenia (WE) 561/2006 łączny czas prowadzenia pojazdu od zakończenia jednego dziennego okresu odpoczynku do rozpoczęcia następnego dziennego okresu odpoczynku lub pomiędzy dziennym okresem odpoczynku a tygodniowym okresem odpoczynku), a zakończył się w dniu [...].03.2011r. o godz. 19.00. W tym czasie kierowca prowadził pojazd przez 18 godzin i 58 minut, w sytuacji, gdy dopuszczalne było prowadzenie pojazdu przez 10 godzin. Powyższe oznaczało, iż kierowca przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 8 godzin i 58 minut. Organ wskazał przy tym, że zgodnie z art. 6 ust 1 rozporządzenia (WE) 561/2006 dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin, jednakże nie częściej niż dwa razy w tygodniu dzienny czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej, organ I instancji dokonując ponownej analizy okresów aktywności kierowcy prawidłowo zastosował art. 1 Decyzji Wykonawczej Komisji K(2011)3759 z dnia 7 czerwca 2011r. w sprawie obliczania dziennego czasu prowadzenia pojazdu zgodnie z rozporządzeniem (WE) 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, stosownie do którego obliczanie dziennego okresu prowadzenia pojazdu kończy się z początkiem nieprzerwanego okresu odpoczynku. Obliczanie kolejnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu zaczyna się po upływie tego nieprzerwanego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 7 godzin. Wobec odebrania przez M.M. w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od 09.30 dnia [...].03.2011r. do godz. 09.30 dnia [...].03.2011r. odpoczynku trwającego 8 godzin i 42 minuty, organ I instancji prawidłowo uznał okresy (trwające od godz. 09.30 do godz.22.15 dnia [...].03.2011r. i od godz.06.57 do godz. 19.00 dnia [...].03.2011r.) za odrębne okresy prowadzenia pojazdu oraz prawidłowo przyjął, że czas trwania dziennego okresu prowadzenia pojazdu wynosił odpowiednio w dniu [...].03.2011r. - 10 godzin i 8 minut oraz w dniu [...].03.2011r. - 8 godzin i 50 minut, wobec czego nie doszło do naruszenia przepisów art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) 561/2006r.

Zgodnie z art. 4 lit. q rozporządzenia (WE) 561/2006 "okres prowadzenia pojazdu" oznacza łączny czas prowadzenia pojazdu od chwili rozpoczęcia przez kierowcę prowadzenia pojazdu po okresie odpoczynku lub przerwie do momentu rozpoczęcia okresu odpoczynku lub przerwy. Stosownie do art. 7 rozporządzenia po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej 45 minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę można zastąpić przerwą długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego.

Organ odwoławczy podniósł dalej, że w dniu [...].03.2011r. kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godzinę i 11 minut. W okresie od godz. 11.45 do godz. 19.00 M.M. prowadził pojazd przez 5 godzin i 41 minut, odbierając dwie przerwy od godz. 13.46 do godz. 14.13 (27 minut) i od godz. 14.20 do godz. 14.43 (23 minuty). Kierowca podczas kontroli nie okazał dokumentu, o którym mowa w art. 12 rozporządzenia (WE) 561/2006, zaś do protokołu przesłuchania świadka z dnia [...] listopada 2011r. zeznał, iż nie pamięta co było przyczyną przekroczenia maksymalnego okresu prowadzenia pojazdu bez przerwy w ww. okresie.

Z zapisów czynności na karcie kierowcy wynika, iż od godz.13.46 do 14.13 M.M. 27 minut odpoczywał, po czym przez 1 minutę jechał. Następnie przez 2 minuty wykonywał inną pracę, po czym od godz. 14.16 do godz. 14.20 przez 4 minuty jechał, a następnie od godz. 14.20 do godz. 14.43 przez 23 minuty odpoczywał, po czym od godz. 14.43 do godz. 15.03 przez 20 minut jechał.

Zdaniem organu odwoławczego Naczelnik Urzędu Celnego w decyzji z dnia [...] grudnia 2011r. odniósł się do zarzutu strony dotyczącego dokonania błędnej analizy aktywności kierowcy w dniach [...].03.2011 i [...].03.2011r.. Wskazał, iż zgromadzone w sprawie dowody w postaci m.in. wydruków danych z karty kierowcy, pobrane bezpośrednio z tachografu, jednoznacznie wskazują, że wszystkie czynności tam wyszczególnione realizowane były przez M.M.. Z akt sprawy natomiast bezspornie wynika, że kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godzinę i 11 minut i nie sporządził dokumentu, o którym mowa w art. 12 rozporządzenia (WE) 561/2006, wobec czego nie spełnił warunku umożliwiającego zastosowanie odstępstwa w trybie art. 12 rozporządzenia. Za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut ustawodawca w Lp.5.2.1. załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym określił karę pieniężną w wysokości 150,00 zł, a za każde następne rozpoczęte 30 minut - 200,00 zł (Lp.5.2.2.).

Organ odwoławczy uznał także, iż w dniu [...].03.2011r. M.M. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 godziny i 29 minut. W okresie od godz. 10.27 do godz. 18.31 kierowca prowadził pojazd przez 6 godzin i 59 minut, odbierając jedną przerwę od godz. 15.13 do godz. 15.43 (30 minut). Kierowca podczas kontroli nie okazał dokumentu, o którym mowa w art. 12 rozporządzenia (WE) 561/2006, uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania normy określonej w art. 7 rozporządzenia, zatem nie spełnił warunku umożliwiającego zastosowanie odstępstwa w trybie art. 12 rozporządzenia. Z tego tytułu należało nałożyć na stronę karę pieniężną w wysokości 950,00 zł (zgodnie z Lp.5.2.1 i 5.2.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

Za nieuzasadniony w świetle zgromadzonego materiału dowodowego uznał także organ odwoławczy zarzut strony dotyczący dokonania przez organ I instancji błędnej analizy aktywności kierowcy w dniu [...].03.2011r. w zakresie przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, uzasadniany przez Spółkę tym, iż pojazdem kierowały inne osoby, niż M.M. lub koniecznością przestawienia pojazdu na polecenie obsługi miejsc parkingowych czy stacji benzynowych.

W dalszej kolejności Dyrektor Izby Celnej przywołał - poza dyspozycją art. 4 lit. h oraz art. 8 ust. 6 rozporządzenia (WE) 561/2006 - brzmienie art. 8 ust. 7, zgodnie z którym skrócenie odpoczynku tygodniowego musi być kierowcy zrekompensowane równoważnym odpoczynkiem wykorzystanym jednorazowo przed końcem trzeciego tygodnia następującego po tygodniu, w którym doszło do skrócenia odpoczynku; odpoczynek ten winien być wykorzystany z innym okresem odpoczynku, trwającym co najmniej 9 godzin. Stosownie do postanowień art. 8 ust. 9 rozporządzenia (WE) 561/2006 tygodniowy okres odpoczynku, który przypada na dwa tygodnie można zaliczyć do dowolnego z nich, ale nie obu. "Tydzień", zgodnie z art. 4 lit. i cytowanego rozporządzenia, oznacza okres od godz. 00:00 w poniedziałek do godz.24:00 w niedzielę. Mając na względzie, iż w przyjętym okresie rozliczeniowym, trwającym od godz. 00.00 dnia [...].03.2011r. do godz. 24.00 dnia [...].03.2011r. kierowca odebrał jedynie 43 godziny i 22 minuty nieprzerwanego odpoczynku tj. od godz. 11.02 dnia [...].03.2011r. do godz. 06.23 dnia [...].03.2011r., podczas, gdy w niniejszym przypadku winien był odebrać minimum 45 godzin nieprzerwanego odpoczynku, uznać należało, że kierowca skrócił o 1 godzinę i 38 minut tygodniowy czas odpoczynku, co stanowi naruszenie art. 8 ust. 6 rozporządzenia (WE) 561/2006.

W okresie objętym kontrolą w tygodniu [...].02.2011r. - [...].03.2011r. został odebrany odpoczynek tygodniowy w wymiarze 48 godzin i 06 minut, następnie w tygodniu [...].03.2011r.- [...].03.2011r., w wymiarze 42 godzin i 33 minut, a w tygodniu [...].03.2011r. - [...].03.2011r. w wymiarze 43 godzin i 22 minut (gdy zgodnie z w/w przepisem winien być odebrany w wymiarze 45 godzin), i w tygodniu [...].03.2011-[...].03.2011r. w wymiarze 39 godzin i 46 minut. Zatem za skrócenie w okresie od dnia [...].03.2011r. godz. 00.00 do dnia [...].03.2011r. do godz. 24.00 tygodniowego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego o 1 godzinę i 38 minut zasadnym było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 150,00 zł (Lp. 5.4.1 i 5.4.2 załącznika nr 3).

Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu, Dyrektor Izby Celnej wskazał, że Naczelnik Urzędu Celnego załączył do skierowanego do strony zawiadomienia z dnia [...].09.2011r. kopię protokołu z przeprowadzonej w dniu [...].03.2011r. kontroli drogowej oraz kopię załącznika do tego protokołu. Ponadto organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy sprawy o zeznania w charakterze świadka kierowcy wykonującego kontrolowany przewóz drogowy. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszoinstancyjny dochował należytej staranności dokonując w sposób szczegółowy analizy materiału dowodowego sprawy i ustosunkował się do wszystkich zarzutów strony (co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia), zapewnił stronie czynny udział w toczącym się postępowaniu i możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

4. Pismem z dnia [...] czerwca 2012r. "D" spółka jawna M.Z., W.Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej nr [...] z dnia [...].05.2012r., opierając ją na naruszeniu przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 77 § 1 k.p.a. związku z art. 92b i 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.

Podtrzymując zarzuty sformułowane w odwołaniu strona skarżąca zakwestionowała zasadność ukarania przedsiębiorcy, w sytuacji, gdy winę za powstałe naruszenie ponosi wyłącznie kierowca kontrolowanego pojazdu. Zarzuciła, że organ ten nie podjął próby wyjaśnienia dlaczego konsekwentnie i - w jej ocenie - błędnie korzysta z załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, niesłusznie nakładając karę na przedsiębiorcę, który nie miał żadnego wpływu na powstanie naruszeń. Skarżąca Spółka podniosła, że znowelizowaną dnia 1 stycznia 2012r. ustawą o transporcie drogowym wprowadzono trzy odrębne załączniki, zawierające sankcje za naruszenia dotyczące różnych podmiotów, aby możliwym było precyzyjne ustalenie osoby odpowiedzialnej za stwierdzone w toku kontroli naruszenia, a nie rozkładanie odpowiedzialności na różne podmioty, prowadzące w istocie do podwójnego (lub potrójnego) karania za stwierdzone naruszenia. Z treści decyzji nie wynika, jaki był wpływ przedsiębiorcy na stwierdzone naruszenia i na jakiej podstawie przypisuje mu się winę i nakłada karę.

Zdaniem strony skarżącej organ konsekwentnie nie wskazuje co zeznał przesłuchiwany w charakterze świadka kierowca i czy z zeznań tych wynika bezsprzecznie, że to przedsiębiorca odpowiada za naruszenia kierowcy, czy było to samowolne działanie kierowcy. Strona skarżąca podkreśliła, że nie miała żadnego wpływu na działanie kierowcy i nie spodziewała się nawet, że posiadający odpowiednie dokumenty, uprawnienia i szkolenia pracownik narazi firmę na sankcje związane z jego naruszeniami.

Zwróciła także uwagę, że organ odnosząc się do naruszeń dokonanych dnia [...].03.2011 r. dodał do stanu faktycznego kilka minut aktywności kierowcy. Jeśli bowiem kierowca o 22:14 zrobił wydruk, to należy przyjąć, że zrobił to już w czasie odpoczynku na postoju, więc organ błędnie podaje godzinę rozpoczęcia odpoczynku 22:15. Podobnie sprawa wygląda [...].03.2012 r. kiedy kierowca kończył odpoczynek. Wyruszył w trasę o godzinie 7:00, a nie o godz. 6:57, jak wskazuje organ. W ciągu tych 3 min. selektor omyłkowo przestawiony był na inną pracę, więc skrócenie trwało tylko 11 minut, bo w tym momencie kierowca przecież nie prowadził pojazdu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ustawa o transporcie drogowym wprowadzająca sankcje za naruszenie warunków

wykonywania transportu drogowego uległa zmianom, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2012r. (ustawa z dnia 16.09.2011r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. Nr 244, poz. 1454). Zaskarżona decyzja została wydana w okresie obowiązywania nowego stanu prawnego. Zgodnie z art. 10 ustawy nowelizującej jej przepisy znajdują zastosowanie w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie.

Przepisy art. 1 i 3 ustawy o transporcie drogowym wyznaczają zakres przedmiotowy ustawy o transporcie drogowym. Obejmują one zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego i niezarobkowego przewozu drogowego, w tym zasady dotyczące dostępu do zawodu przewoźnika drogowego i dostępu do rynku przewozów drogowych. Dalej przepisy dotyczące ustanowienia i zasad działania Inspekcji Transportu Drogowego jako organu uprawnionego do kontroli przewozów drogowych w rozumieniu przepisów ustawy oraz normy dotyczące nadzoru i kontroli nad podmiotami wykonującymi przewóz drogowy, kierowcami lub innymi podmiotami wykonującymi inne czynności związane z tym przewozem. Ostatnie określają odpowiedzialność czterech grup podmiotów, mianowicie:

1) podmiotów wykonujących przewóz drogowy – w tym w szczególności przewoźników drogowych i podmiotów wykonujących przewozy drogowe na potrzeby własne,

2) podmiotów wykonujących inne czynności związane z przewozem drogowym,

3) osób zarządzających transportem,

4) kierowców

- za naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego ujawnione w wyniku kontroli.

Zgodnie ze znowelizowanym art. 92a ustawy o transporcie drogowym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie.

Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych.

Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć:

1) 15.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

2) 20.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 11 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

3) 25.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 51 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

4) 30.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie większej niż 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

5) 40.000 złotych - dla podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym.

W ust. 6 tego przepisu wskazano, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.

Przepisy art. 92a ustawy o transporcie drogowym regulują zatem odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy (przewoźnika drogowego lub przedsiębiorcy wykonującego przewozy drogowe na potrzeby własne, a także innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy w rozumieniu przepisów ustawy), jak również innych podmiotów wykonujących inne czynności związane z przewozem drogowym.

Obowiązek przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej wymierzenia kary administracyjnej z tytułu naruszenia przepisów, o jakich mowa wart. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, wynika wprost z art. 92a i 93 tej ustawy. Przy ustaleniu odpowiedzialności przewoźnika znajdują zastosowanie zasady i reguły postępowania przewidziane przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, także w części dotyczącej postępowania dowodowego.

W sprawach administracyjnych mających za przedmiot wymierzenie administracyjnej kary z tytułu naruszenia przepisów o jakich mowa w art. 92a ust.1 ustawy o transporcie drogowym, działania organu nakierowane są na ustalenie, czy istotnie doszło do naruszeń prawa skutkujących sankcją administracyjną. Celowi, który ma - w ramach spoczywającego na nim obowiązku – zrealizować organ w postępowaniu o wymierzenie kary administracyjnej służy niewątpliwie przewidziana w art. 73 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy szeroko ujęta możliwość badania dokumentów i innych nośników informacji objętych zakresem kontroli, a także dokonywanie oględzin i zabezpieczanie zebranych dowodów. Tym samym ustawodawca przewidział możliwość zabezpieczenia zebranych w toku kontroli dowodów celem dokonania na ich podstawie oceny ewentualnych naruszeń przepisów regulujących przewóz drogowy. Jedynym ograniczeniem wynikającym z ustawy o transporcie drogowym dotyczącym możliwości zebrania i zabezpieczenia materiału dowodowego jest to, aby dowody te dotyczyły zagadnień mieszczących się w dopuszczalnym zakresie kontroli.

W tym miejscu wskazać należy, że stosownie do dyspozycji art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym w trakcie kontroli drogowej funkcjonariusze celni uprawnieni są do kontroli dokumentów, o których mowa wart. 87 tej ustawy, w tym zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. Z kolei w myśl art. 15 ust. 7 lit.a rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 w związku z art. 26 rozporządzenia Rady (WE) Nr 561/2006, jeśli kierowca prowadzi pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem I, musi być on w stanie okazać, na każde żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych wykresówki z bieżącego dnia oraz wykresówki używane w ciągu poprzednich 28 dni, kartę kierowcy, jeśli ją posiada oraz wszelkie zapisy odręczne i wydruki sporządzone w ciągu bieżącego dnia oraz poprzednich 28 dni zgodnie z wymogami rozporządzenia (WE) nr 561/2006.

Powyższe uregulowania wskazują, że pobranie podczas kontroli w dniu [...] marca 2011r. danych z karty pracy kierowcy i urządzenia rejestrującego było prawidłowe. W oparciu o te dane organ administracyjny był uprawniony do przeprowadzenia kontroli w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym. Przy czym jak wynika ze wskazanego powyżej przepisu art. 15 ust. 7 lit.a rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 w związku z art. 26 rozporządzenia Rady (WE) Nr 561/2006, dane te mogły dotyczyć dnia bieżącego oraz 28 dni poprzednich.

6. Głównym przedmiotem sporu miedzy stronami pozostaje odpowiedzialność spółki - jako przedsiębiorcy za zaniechania lub działania jej kierowcy. Uwzględniając ugruntowane orzecznictwo sądowe, dotyczące rodzaju odpowiedzialności przedsiębiorcy w świetle uregulowań ustawy o transporcie drogowym, odwołujące się do wyroku Trybunał Konstytucyjnego z dnia 31.03.2008r. (sygn. akt SK 75/06, OTK-A 2008, nr 2, poz. 30), należy wskazać, że rozważane sankcje administracyjne mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Proces wymierzania kar pieniężnych należy zatem postrzegać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego.

Kara administracyjna nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Jej istotę stanowi natomiast wymuszenie na przedsiębiorcy przestrzeganie przepisów prawa. Jest więc zapowiedzią negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią w przypadku naruszenia obowiązków wynikających z dyrektyw administracyjnych, w tym przypadku - zapewnienia wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego.

W tej perspektywie stanowi przejaw interwencjonizmu państwowego w sferę, która została uznana przez ustawodawcę za szczególnie istotną i ma zagwarantować należyte prowadzenie działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z dnia 17.11.2010r., II GSK 976/09 oraz wyroki WSA w Warszawie z dnia 24.09.2009 r., VI SA/Wa 853/09; z dnia 26.04.2010r., VI SA/Wa 432/10 oraz z dnia 9.06.2010r., sygn. akt VI SA/Wa 278/10, dostępne w bazie orzecznictwa na stronie internetowej NSA).

Przepis art. 93 ust. 7 ustawy stanowiący ogólną klauzulę wyłączającą odpowiedzialność administracyjną przedsiębiorcy nie może być natomiast interpretowany w sposób, który dopuszczałby zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązków określonych w art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia. To wypaczałoby bowiem sens wskazanego obowiązku i oznaczałoby w istocie zwolnienie przedsiębiorcy z odpowiedzialności w każdej sytuacji. Podkreślić natomiast należy, że przedsiębiorca ma możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywania transportu drogowego między innymi poprzez bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowanie, w przypadku stwierdzenia naruszeń, właściwych środków dyscyplinujących.

Przyjąć zatem należy, że z uwagi na obiektywną odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie sankcjonowanych karą pieniężną przepisów ustawy o transporcie drogowym, jak również jego odpowiedzialność za naruszenia przepisów, których dopuszcza się kierowca (art. 10 ust. 3 rozporządzenia nr 561/2006), niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, dla uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 93 ust. 7 ustawy powinna być wykazana przez przewoźnika przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności. Okoliczności objęte hipotezą przepisu art. 93 ust. 7 ustawy powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go z odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu będącego jego pracownikiem. Skarżący powinien więc przedłożyć dowody na okoliczności objęte hipotezą wskazanego przepisu, na to że naruszenie prawa nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć (por. wyroki NSA z dnia 25.052011r., II GSK 510/10 oraz z dnia 20.10.2010 r., II GSK 936/09, opubl. we wskazanej wyżej bazie orzeczeń).

Uwzględniając przedstawione powyżej rozważania, w ocenie Sądu uznać należało, że z okoliczności faktycznych sprawy nie wynika, aby zaistniały jakiekolwiek zdarzenia lub okoliczności, których skarżący, będący przedsiębiorcą wykonującym przewóz w ramach prowadzonej działalności nie mógł przewidzieć, a więc zdarzenia nagłe (takie jak np. awaria, nagły atak choroby, czy inne przypadki losowe). Skarżący nie przedstawił też żadnych dowodów i nie wskazał na żadne okoliczności, które mogłyby być podstawą do uwolnienia od odpowiedzialności za powstałe naruszenia w oparciu o art. 93 ust. 7 ustawy.

Zgodnie z art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 przedsiębiorca ma obowiązek organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń w zakresie czasu pracy. Co więcej, to właśnie przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia (WE) nr 561/2006 r. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Zgodnie z art. 10 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa. Przepis wprowadzony na mocy art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 pozwalający na odstępstwa od przestrzegania art. 6 - 9 tegoż aktu prawnego ma charakter wyjątku i jako taki powinien być interpretowany.

Tylko pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 rozporządzenia w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu i ładunku. Dlatego przedsiębiorca układając plan pracy powinien uwzględnić potrzebę odebrania przez kierowcę odpoczynku oraz założyć pewien margines błędu na wypadek wystąpienia dodatkowych okoliczności takich jak brak miejsc na parkingu, korek, itp.

Nie można dopuszczać bowiem do sytuacji, w których przedsiębiorca wymagać będzie, by jego kierowcy odbierali odpoczynki jedynie na terenie bazy lub w miejscu docelowym i przez to wielokrotnie przekraczali normy prowadzenia pojazdu oraz skracali dzienne odpoczynki. Wprawdzie wykonywanie czynności kierowania pojazdem z reguły odbywa się z wyłączeniem możliwości sprawowania bezpośredniej kontroli przez przedsiębiorcę, niemniej jednak wynikający z art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 561/2006 obowiązek nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem czasu pracy kierowcy nie jest ograniczony do tych przypadków, kiedy możliwe jest sprawowanie bezpośredniej kontroli nad kierowcą. Takie rozumienie wspomnianego obowiązku w istocie powodowałoby bowiem, że przedsiębiorca mógłby powołać się na okoliczność "braku wpływu", czy "okoliczności których nie mógł przewidzieć" w każdej sytuacji naruszenia przepisów przez kierowcę.

Odstępstwo od przepisów o czasie pracy kierowców możliwe jest w szczególnych okolicznościach i przyczyna takiego odstępstwa powinna być zaznaczona odręcznie na wykresówce lub na wydruku z urządzenia rejestrującego albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. W niniejszej sprawie wymogi te nie zostały spełnione. Organ w sposób dostateczny wyjaśnił, dlaczego wykazane przez stronę okoliczności nie mogą skutkować uwolnieniem się od odpowiedzialności za naruszenie w zakresie skrócenia czasu odpoczynku kierowców, przy czym ocena ta nie nosi cech dowolności. Zgodzić się też należy ze stanowiskiem organu, iż przedsiębiorca powinien tak organizować wykonywaną przez siebie działalność transportową, by kierowcy mieli czas - przewidziany w obowiązujących przepisach - na odpoczynek. Nie ma tu znaczenia podnoszona w skardze kwestia osiągnięcia niezbędnego miejsca postoju określona w art. 12 rozporządzenia WE nr 561/2006.

7. Wbrew twierdzeniu skargi ustalenia faktyczne, które skutkowały nałożeniem sankcji zostały oparte na dowodach przeprowadzonych zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Zasadą przy wykonywaniu transportu drogowego jest obowiązkowa rejestracja czasu pracy kierowcy przy pomocy zainstalowanego w pojeździe urządzenia rejestrującego – tachografu. Obowiązek ten wynika z treści przepisów rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie RADY (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85.

W niniejszej sprawie dokonana przez organ analiza kontrolowanych wykresówek i dokonanych zapisów na ich odwrocie pozwoliła organowi na ocenę co do braku spełniania cytowanego w przepisie warunku. Przyjęcie odmiennego stanowiska powodowałoby, że instalacja urządzeń rejestrujących i obowiązek przestrzegania, jak i dokumentowania czasu pracy kierowców przy pomocy wykresówek nie spełniałby swojej funkcji. W szczególności Sąd nie podzielił zarzutów skarg dotyczących błędnych wyliczeń czasu postoju w dniach [...].03.2011r. Zarzuty te opierają się bowiem na dowolnej ocenie stanu faktycznego i nie znajdują oparcia w dokumentach, ani też innych środkach dowodowych.

Nie sposób również zgodzić się z tezą skarżącej, że na wynik postępowania wpływ miała kwestia doręczenia protokołu kontroli. Protokół ten został bowiem Spółce doręczony, a w toku ponowionego postępowania, na skutek decyzji kasatoryjnej z dnia [...] sierpnia 2011r., wszelkie prawa skarżącej zostały zachowane. W szczególności dotyczyło to uczestniczenia w czynnościach dowodowych, zgłaszania zastrzeżeń lub wniosków dowodowych. Dodać również należy, że w toku dwukrotnego rozpoznawania sprawy przez organy wyeliminowane zostały uchybienia skutkujące wymierzeniem sankcji w pierwotnej wysokości.

Z tych względów należy uznać, ż organy zebrały w sposób wyczerpujący i trafnie oceniły cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 K.p.a.). Organ odwoławczy ustosunkował się do wszystkich twierdzeń strony, a także szczegółowo uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a. Skoro przewóz drogowy wykonywany był przez skarżącego z naruszeniem przepisów prawa, to zaistniały tym samym okoliczności uzasadniające nałożenie kary pieniężnej, a jej wysokość została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako niezasadną.