Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2269/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 71 ust. 1 pkt. 2 lit. a, art. 104b ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 674
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz sędzia NSA Małgorzata Borowiec sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Olga Grzelak po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 513/17 w sprawie ze skargi T.M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 513/17, po rozpoznaniu skargi T. M., uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2015 r. nr [...]oraz decyzję Starosty [...] z [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku dla bezrobotnych.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

T. M. została zarejestrowana jako bezrobotna [...] grudnia 2014 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...]. Decyzją z tej samej daty nr [...] Starosta [...] orzekł o uznaniu jej za osobę bezrobotną oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 poz. 267 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", i art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r. poz. 674 ze zm.), nie uwzględnił odwołania T. M. i utrzymał w mocy powyższą decyzję. W jej uzasadnieniu wskazał, że nie legitymuje się ona okresem 18 miesięcy w ciągu 365 dni poprzedzających rejestrację uprawniającym do przyznania prawa do zasiłku. Uwzględnieniu podlegało tylko zatrudnienie w październiku, listopadzie i grudniu 2013 r., bowiem tylko w tych miesiącach uzyskiwała wynagrodzenie w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. To zaś daje tylko 92 dni. W jego ocenie decydujące znaczenie ma wysokość uzyskiwanego wynagrodzenia, nie zaś fakt zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy (na pół etatu).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 466/15 uchylił obie decyzje.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 400/16 uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że rozważania poczynione przez Sąd meriti dotyczyły nieaktualnego stanu prawnego. Sąd Wojewódzki nie dostrzegł, że ustawą z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. poz. 33) wprowadzono do tej ustawy definicję pojęcia "minimalne wynagrodzenie za pracę". Zgodnie z jej przepisem art. 40 ustawa nowelizacyjna weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, co nastąpiło 17 stycznia 2009 r., zatem obowiązywała w stanie faktycznym tej sprawy. Jak głosi art. 2 ust. 1 pkt 12a ustawy w tym brzmieniu "Ilekroć w ustawie jest mowa o: minimalnym wynagrodzeniu za pracę – oznacza to kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę pracowników przysługującą za pracę w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy ogłoszoną na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 169, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz 2005 r. Nr 157, poz. 1314)". Definicja ma więc rangę definicji ustawowej. Sąd powołując się na orzecznictwo wskazał, że określenie "minimalne wynagrodzenia za pracę" odnoszące się do zatrudnienia "[...] w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy [...]" wyłącza dopuszczalność innego ustalania treści tego pojęcia, w szczególności wyprowadzenia go w wyniku dokonania wykładni, która podważyłaby obecną regulację ustawową. Również art. 8 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679) nie pozwala na podważenie mocy obowiązującej definicji ustawowej przyjętej w art. 2 ust. 1 pkt 12a i innego jej rozumienia. Pozwala bowiem na ustalenie treści pojęcia minimalnego wynagrodzenia wszystkich pracowników, podczas gdy wspomniany art. 8 ustawy z 10 października 2002 r. tylko pracowników zatrudnionych w niepełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy, tj. nie na pełen etat. Celem regulacji wprowadzającej wymóg uzyskiwania wynagrodzenia w określonej wysokości nie było stworzenie możliwości uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych osobom, które uzyskują wynagrodzenie proporcjonalne do wymiaru czasu pracy, liczone na zasadzie art. 8 przywołanej ustawy. Przy czym definicję tę należy odnieść do uregulowania zawartego w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, skoro tym pojęciem przepis ten się posługuje. Tu zaś istotne jest również to, czy bezrobotna była zatrudniona w określonym w nim okresie i osiągała wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istniał obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że T. M. powołała się na brak obowiązku opłacania składki na Fundusz Pracy, mający wynikać z brzmienia art. 104b cytowanej ustawy. Wobec tego ta okoliczność wymaga ustalenia i rozważenia, czego Sąd pierwszej instancji nie uczynił, a co wykracza poza ramy postępowania kasacyjnego. Sąd wskazał, że w tej materii pomocne mogą się okazać wywody zawarte w motywach wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 2787/14. Obowiązek opłacania tych składek nie istnieje wówczas, gdy płaca jest niższa od płacy minimalnej. Zatem badanie legalności zaskarżonej decyzji winno również objąć przesłanki uregulowane w przywołanym przepisie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał więc, że zaskarżony wyrok oparto o nietrafny pogląd, a także pomija on istotę problemu. Sąd Wojewódzki zatem miał ustalić powyższe fakty i ocenić czy w świetle poczynionych ustaleń i przedstawionych rozważań zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołanym na wstępie wyrokiem z 28 czerwca 2017 r. uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2015 r. nr [...] oraz decyzję Starosty [...] z [...] grudnia 2014 r. nr [...]. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że odwołanie się przy interpretacji art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. d w powiązaniu z art. 104b ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy do wartości konstytucyjnych uzasadniało odejście od wyników wykładni literalnej i zastosowanie wykładni systemowej i funkcjonalnej, w myśl której do okresu uprawniającego do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych powinien być zaliczany również okres zatrudnienia po osiągnięciu przez kobiety 55 roku życia i mężczyzn 60 roku życia, wobec których został zniesiony obowiązek odprowadzania składki na Fundusz Pracy. Powyższą kwestię podniosła również skarżąca w odwołaniu, do czego organ się nie odniósł.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wojewoda [...], reprezentowany przez radcę prawnego D. K., zarzucając mu naruszenie:

- prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. d w związku z art. 104b ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez odniesienie ich do sytuacji skarżącej wobec odmowy przyznania prawa do zasiłku w wyniku braku osiągnięcia minimalnego wynagrodzenia za pracę;

- naruszenia przepisów postepowania – art. 145 §1 pkt 1 lit. c w związku z art. 3 §2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", w sposób mający istoty wpływ na wynik sprawy poprzez wadliwą kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem co skutkowało ich uchyleniem.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji, zasądzenie kosztów postępowania i rozpoznanie sprawy na rozprawie.

T. M. w piśmie z [...] września 2017 r. stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie. Wskazała, że za okres ostatnich dwóch miesięcy zatrudnienia zostało jej płacone wynagrodzenie jako zaspokojenie roszczeń pracowniczych z powodu braku środków finansowych ze środków Funduszu Gwarantowanych Środków Pracowniczych, składki emerytalne, rentowe, chorobowe i zdrowotne były odprowadzane, nie były natomiast płacone składki na Fundusz Pracy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 §1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 §2 cytowanej ustawy, należy zatem ograniczyć się do zarzutów wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza natomiast związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia oraz wnioskiem.

W rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajdzie art. 190 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W myśl natomiast zdania drugiego powołanego przepisu nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Związanie wykładnią prawa dokonaną w danej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny oznacza, że Sąd pierwszej instancji, ponownie rozpoznając sprawę nie może nie dostosować się do poglądu prawnego wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny. W przypadku, gdy Sąd pierwszej instancji pominie w swym ponownym orzeczeniu wykładnię prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, może to stanowić istotne uchybienie procesowe i w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na zarzucie art. 190 P.p.s.a., doprowadzić do ponownego uchylenia zaskarżonego orzeczenia.

Sąd pierwszej instancji tylko w wyjątkowych wypadkach może odstąpić od wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Pierwsza z tych sytuacji dotyczy zmiany stanu faktycznego. W judykaturze wskazuje się, że moc wiążąca wykładni NSA przestaje obowiązywać także w razie zmiany stanu prawnego. Oprócz dwóch powyższych sytuacji można odstąpić od zastosowania art. 190 P.p.s.a., z uwagi na podjęcie uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów, zawierającej stanowisko dotyczące wykładni prawa odmienne od wyrażonego w poprzednim wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, do którego to stanowiska zastosował się wojewódzki sąd administracyjny (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FPS 1/08, ONSAiWSA 2008, Nr 5, poz. 75).

Żadna z wyżej opisanych sytuacji nie wystąpiła w tej sprawie, a to oznacza, że Sąd pierwszej instancji związany był wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W świetle regulacji zawartej w powołanym art. 190 P.p.s.a. obowiązkiem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego skargę kasacyjną w sprawie, która była wcześniej przedmiotem rozstrzygnięcia przez ten sąd, jest najpierw ustalenie, czy uzasadnienie wcześniejszego orzeczenia zawiera wykładnię prawa i jakich norm prawnych ona dotyczy. Następnie Sąd drugiej instancji jest zobligowany do oceny zarzutów skargi kasacyjnej przez pryzmat tej wykładni. (por. wyrok NSA z 26 czerwca 2014 r. sygn. akt II GSK 830/13; dostępny w CBOSA).

Przenosząc te uwagi na rozpoznawaną skargę kasacyjną wskazać należy, że kontroli instancyjnej sprawowanej w jej granicach poddany został wyrok Sądu pierwszej instancji wydany na skutek ponownego rozpoznania sprawy przekazanej temu Sądowi w oparciu o art. 185 §1 P.p.s.a. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 400/16.

Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej niezbędne jest zatem, jak już wyżej wskazano, określenie granic związania wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jak wynika z treści uzasadnienia tego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skoro wprowadzono do ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy definicję pojęcia "minimalne wynagrodzenie za pracę" - art. 2 ust. 1 pkt 12a, to określenie to odnoszące się do zatrudnienia "[...] w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy [...]" wyłącza dopuszczalność innego ustalania treści tego pojęcia, w szczególności wyprowadzenia go w wyniku dokonania wykładni, która podważyłaby obecną regulację ustawową. Również art. 8 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę nie pozwala na podważenie mocy obowiązującej definicji ustawowej przyjętej w art. 2 ust. 1 pkt 12a i innego jej rozumienia.

Przy czym definicję tę należy odnieść do art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Badanie legalności zaskarżonej decyzji winno również objąć przesłanki uregulowane w art. 104a-105 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Istotne jest bowiem to, czy bezrobotna była zatrudniona w określonym okresie i osiągała wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istniał obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Naczelny Sąd Administracyjny nakazał przy ustaleniu i rozważeniu tej okoliczności uwzględnienie wywodów zawartych w motywach wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 2787/14.

Zarzuty skargi kasacyjnej oparte o podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 1 P.p.s.a., zważywszy też na treść art. 190 P.p.s.a., należało w całości uznać za chybione. Skoro w ramach kontroli kasacyjnej bezskuteczne okazały się zarzuty naruszenia prawa materialnego, to w konsekwencji za chybiony należało uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 145 §1 pkt 1 lit. a w związku z art. 3 §2 pkt 1 P.p.s.a. Odnośnie do tego ostatniego zarzutu naruszenia przepisów postępowania zauważyć należy, że art. 145 P.p.s.a. jest przepisem regulującym sposób rozstrzygnięcia sprawy, a więc wynik sprawy, a nie sposób postępowania Sądu przed określeniem wyniku tego postępowania. Podstawą skargi kasacyjnej wymienioną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. mogą być w zasadzie przepisy regulujące proces dochodzenia do rozstrzygnięcia przez Sąd, a przepisy określające samo rozstrzygnięcie tylko w przypadku nadania rozstrzygnięciu innej niż przewidziana w przepisie formuły. Naruszenie zaś art. 3 §1 P.p.s.a. ma miejsce w sytuacji, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie, a okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, nie oznacza naruszenia tego przepisu.

Skarga kasacyjna wprawdzie zarzuca naruszenie art. 71 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jednakże należy potraktować to jako oczywistą omyłkę powieloną zresztą za Sądem Wojewódzkim w zaskarżonym wyroku. W sprawie niewątpliwie zastosowanie miał art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, gdyż to przewidziane w tym przepisie przesłanki były rozważane w toku wcześniejszych postępowań administracyjnych i sądowych. Przepis ten w dniu wydawania decyzji przez organ drugiej instancji stanowił, że prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni, był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni.

Przepis art. 104b ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi zaś, że pracodawcy oraz inne jednostki organizacyjne nie opłacają składek na Fundusz Pracy przez okres 12 miesięcy, począwszy od pierwszego miesiąca po zawarciu umowy o pracę, za osoby zatrudnione, które ukończyły 50 rok życia i w okresie 30 dni przed zatrudnieniem pozostawały w ewidencji bezrobotnych powiatowego urzędu pracy. Składki na Fundusz Pracy, o których mowa w art. 104 ust. 1, opłaca się za osoby wymienione w art. 104 ust. 1 pkt 1-3, które nie osiągnęły wieku wynoszącego co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 2787/14, którego motywy zawarte w uzasadnieniu nakazał wziąć pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wiążącym w sprawie wyroku, przepis art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prawo do zasiłku przyznaje wówczas, gdy bezrobotny po pierwsze w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni, był zatrudniony i po drugie osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105.

Odesłanie między innymi do art. 104b odnosi się do drugiego warunku. Wynika z tego, że warunek przyznania prawa do zasiłku w postaci osiągania wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę ma znaczenie wtedy, gdy od wypłacanego wynagrodzenia istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy ("od którego istnieje obowiązek..."). Jeśli takiego obowiązku nie ma, to przeszkodą do przyznania bezrobotnemu prawa do zasiłku, na gruncie art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a cytowanej ustawy, nie może być wysokość wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Wysokość wynagrodzenia ma znaczenie jedynie w kontekście wysokości składek na Fundusz Pracy, z którego finansowane są zasiłki (zob. art. 108 ust. 1 pkt 26). Jeśli zatem nie ma obowiązku odprowadzania składek na Fundusz Pracy, to wysokość osiąganego wynagrodzenia, w kontekście prawa do zasiłku, nie ma znaczenia. W przeciwnym razie zwrot "z zastrzeżeniem art. 104a-105" nie miałby żadnego zastosowania, bo cóż oznaczałoby - w kontekście prawa do zasiłku - odesłanie do przepisu określającego, od kogo nie pobiera się składek na Fundusz Pracy. W takiej sytuacji nie można oprzeć się jedynie na bezpośrednim rozumieniu przepisu (art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a) i uznać, że w każdym przypadku, oprócz odpowiedniego okresu zatrudnienia, konieczne jest także spełnienie warunku odpowiedniej wysokości wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, nawet w sytuacji, gdy nie istniał obowiązek odprowadzania składek.

W wyroku z 11 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 2787/14W Sąd również wskazał, że w doktrynie utrzymuje się, że koncepcja rozumienia bezpośredniego przepisów prawnych (J. Wróblewski, Wykładnia prawa a poglądy na strukturę normy prawnej, PiP 1/60/118), jest nieadekwatna (J. Woleński, Logiczne problemy wykładni prawa, Kraków 1972 s. 72-73). Z wyróżnieniem rozumienia bezpośredniego i jego braku, łączono paremię clara non sunt interpretanda (J. Wróblewski, Rozumienie prawa i jego wykładnia, Ossolineum 1990 s. 55-59). W orzecznictwie Sądu Najwyższego w okresie 1990-2000 odstąpiono od takiego rozumienia zasady clara non sunt interpretanda, nadając jej znaczenie właściwe dla paremii interpretatio cessat in claris, a Sąd Najwyższy w tym okresie, w przytłaczającej większości przypadków, nawet w sytuacji uzyskania jednoznaczności językowej przepisu, poddawał go również wykładni systemowej i funkcjonalnej - zwykle po to, by sprawdzić, czy jednoznaczność uzyskana nie prowadzi do sprzeczności w systemie prawa (np. z normami hierarchicznie wyższymi albo z zasadami prawa), bądź czy nie burzy powszechnie akceptowanych społecznie wartości (A. Municzewski, Reguły interpretacyjne w działalności orzeczniczej Sądu Najwyższego, Szczecin 2004 s. 103-104, 151-152, 217). Takie stanowisko odnośnie do interpretacji przepisów prawa administracyjnego prezentują E. Smoktunowicz, Orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego - k.p.a., Białystok 1994 s. 18-51; J. P. Tarno, Naczelny Sąd Administracyjny a wykładnia prawa administracyjnego, W-wa 1999 s. 52-53). Wskazany sposób rozumienia przepisów praw Sąd rozpoznający niniejsza sprawę w pełni podziela.

Mimo więc, że uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji nie przedstawia w sposób pełny prawidłowej wykładni art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia instytucjach rynku pracy (ale tego zarzut skargi kasacyjnej nie obejmuje), to w ostateczności rozumowanie Sądu Wojewódzkiego i przyjęte na jego podstawie wytyczne odpowiadają prawu. Argumentacja skargi kasacyjnej odnosząca się do zarzutu naruszenia prawa materialnego nie uwzględnia zaś w ogóle związania wykładnią prawa, o której mowa w art. 190 P.p.s.a. Zadaniem organu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie zatem ustalenie, czy od wynagrodzenia skarżącej w okresie niezbędnym do uzyskania prawa do zasiłku istniał obowiązek odprowadzania składek na Fundusz Pracy. Organ przy tym odniesie się do zarzutów T. M., która w toku postępowania administracyjnego powoływała się na brak obowiązku opłacania składki na Fundusz Pracy, mający wynikać z brzmienia art. 104b cytowanej ustawy. Jeśli taki obowiązek nie istaniał, to organ zastosuje art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ww. ustawy w takim rozumieniu, jakie zostało przedstawione wyżej.

Mając to na uwadze, na podstawie art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku.