Wyrok NSA, sygn. akt I SA 179/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 618  Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 2
journal: Dz.U. 1946 nr 13 poz. 87
law: Dekret z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich.
article: art. 7
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz. 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
Teza: W zakresie działania urzędów likwidacyjnych /art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich - Dz.U. nr 13 poz. 87 ze zm./ nie mieści się składanie wniosków o przyznanie prawa własności do gruntu w imieniu właściciela, ale w imieniu na rzecz właściwej władzy. Przepisy dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich, ani przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy /Dz.U. nr 50 poz. 279/ nie nakładają na urzędy likwidacyjne zadania polegającego na złożeniu takiego wniosku.

TEZY

W zakresie działania urzędów likwidacyjnych /art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich - Dz.U. nr 13 poz. 87 ze zm./ nie mieści się składanie wniosków o przyznanie prawa własności do gruntu w imieniu właściciela, ale w imieniu na rzecz właściwej władzy. Przepisy dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich, ani przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy /Dz.U. nr 50 poz. 279/ nie nakładają na urzędy likwidacyjne zadania polegającego na złożeniu takiego wniosku.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w W., po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2001 r. sprawy ze skargi Tadeusza B. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 21 grudnia 1999 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia 21.12.1999 r. (...), wydaną w trybie art. 127 par. 3 Kpa na skutek rozpatrzenia wniosku Tadeusza B., utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 16.07.1999 r. (...) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia 17.09.1956 r. (...), utrzymującą w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawy z dnia 23.04.1956 r. (...) odmawiające Janowi B., dotychczasowemu właścicielowi, przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. O. 12 i stwierdzające, iż wszystkie budynki znajdujące się na tym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. W uzasadnieniu Prezes podał, iż odmowa przyznania prawa własności czasowej do tej nieruchomości nastąpiła z tego powodu, iż dotychczasowy właściciel nie złożył w terminie wniosku o to prawo, czym nie spełnił przesłanek z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy /Dz.U. nr 50 poz. 279/. W aktach sprawy znajduje się wniosek Urzędu Likwidacyjnego złożony w imieniu nieobecnego właściciela, którego jednak nie można tak traktować, bowiem Urzędy Likwidacyjne nie miały uprawnień do występowania w imieniu właścicieli, jak to wynika z przepisów dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich /Dz.U. nr 13 poz. 87 ze zm./. Powyższe uwarunkowania nie dawały podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej - skonkludował Prezes.

Skargę na tę decyzję złożył Tadeusz B. wnosząc o jej uchylenie w całości jako naruszającej prawo i stwierdzając, iż wniosek złożony przez Urząd Likwidacyjny spełnia wymogi dekretu o własności i użytkowaniu gruntów, bowiem jego przepisy nigdzie nie stanowią, iż musi być on składany osobiście przez właściciela. Wymogiem jest złożenie wniosku w terminie.

Odpowiadając na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Istota niniejszej sprawy sprowadzała się do oceny czy złożony przez Okręgowy Urząd Likwidacyjny w W. wniosek z dnia 11.02.1949 r. o przyznanie prawa do nieruchomości przy ul. O. 12 można traktować jako spełniający przesłankę z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy /Dz.U. nr 50 poz. 279/.

Powstanie, organizację, i zakres działania urzędów likwidacyjnych określają przepisy dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich /Dz.U. nr 13 poz. 87 ze zm./. Zgodnie z art. 7 ust. 2 tego dekretu do zakresu działania urzędów likwidacyjnych należy:

- zabezpieczenie majątków opuszczonych do czasu objęcia ich w zarząd przez władze, właściwe ze względu na rodzaj majątku,

- kontrola i sporządzanie inwentarza majątków,

- oddawanie w najem lub dzierżawę majątków opuszczonych, przeznaczonych do tego przez władze, właściwe za względu na rodzaj majątku,

- przedsiębranie czynności, co do majątków, przechodzących na własność Skarbu Państwa lub osób prawnych prawa publicznego,

- sprzedaż ruchomości w przypadku, gdy zachodzi niebezpieczeństwo niszczenia ich substancji lub gdy koszty ich przechowania są niewspółmiernie wysokie w stosunku do ich wartości,

zaś ust. 3 przewiduje, iż urzędy likwidacyjne powołane są ponadto do wykonywania innych czynności, zleconych im przepisami niniejszego dekretu lub rozporządzeń wydanych na jego podstawie, bądź też przepisami szczególnymi.

Jak zatem wynika z zakresu działania urzędów likwidacyjnych, opisanego w ust. 2 art. 7, nie mieści się w nim składanie wniosków o przyznanie prawa własności do gruntu w imieniu właściciela, ale działanie w imieniu i na rzecz właściwej władzy. Z kolei ani dalsze przepisy tego dekretu, ani przepisy dekretu o użytkowaniu i własności na obszarze m. st. W., które są przepisami szczególnymi, nie nakładają również na urzędy likwidacyjne zadania polegającego na złożeniu takiego wniosku. Ust. 3 art. 7 również więc nie stanowi podstawy do działania w imieniu właściciela.

Uznanie zatem, iż wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej przy ul. O. 12 nie został złożony w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r., nie naruszało prawa i wobec tego odmowa stwierdzenia nieważności orzeczenia w tym przedmiocie również jest z prawem zgodna.

Rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego jest badanie zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem, co nakazuje art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Ocena Sądu sprowadza się zatem tylko do tego czy zaskarżone decyzje mieszczą się w przepisach obowiązujących w dacie ich wydawania, nie zajmuje się on natomiast oceną tych przepisów. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o NSA.