Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 277/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39, art. 11 ust. 2, art. 107 ust. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia WSA Małgorzata Masternak – Kubiak (spr.) Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 9 października 2009 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm.), zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej, utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta W., przez Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] r. nr [...], odmawiającą przyznania J. K. zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu żywności, obuwia, odzieży wiosenno-letniej oraz bielizny.

J. K. wystąpił w dniu 28 kwietnia 2008 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. o przyznanie zasiłku pieniężnego na pokrycie kosztów zakupu żywności, obuwia, odzieży wiosenno-letniej oraz bielizny. Decyzją z dnia [...] ([...]) organ pierwszej instancji odmówił przyznania J. K. zasiłku celowego na wskazane we wniosku potrzeby. Decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w całości, a sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia. Jako podstawę takiego rozstrzygnięcia wskazano fakt niedoręczenia stronie - w stosownym terminie - zawiadomień wyznaczających daty przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

Decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) organ pierwszej instancji ponownie odmówił przyznania J. K. zasiłku celowego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na działania podejmowane w celu ustalenia z wnioskującym terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, a mianowicie:

- pismem z dnia 22 października 2008 r. (nr [...]) wyznaczono termin przeprowadzenia wywiadu na 6 listopada 2008 r., godz. 11.00. W wyznaczonym terminie wywiad nie został przeprowadzony, gdyż strony nie zastano w domu, a przedmiotowe pismo J. K. odebrał dopiero 12 listopada 2008 r.;

- kolejnym pismem - z dnia 14 listopada 2008 r. (nr [...]), ustalono termin wywiadu na 4 grudnia 2008 r., godz. 11.00. Wywiadu nie przeprowadzono z powodu nieobecności strony. J. K. w dniu 4 grudnia 2008 r. o godz. 8.33 przesłał do Ośrodka - drogą elektroniczną - informację, że o godz. 11.00 nie będzie obecny w miejscu zamieszkania. Informacja nie została opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym, w związku z czym organ miał wątpliwości co do prawdziwości tej informacji i tożsamości jej nadawcy. Zwrot potwierdzenia odbioru pisma zawiadamiającego o terminie wywiadu datowany jest na 1 grudnia 2008 r. Organ pierwszej instancji wskazał, że w każdym piśmie zawiadamiającym o terminie wywiadu umieszcza informację dotyczącą pracownika socjalnego prowadzącego sprawę, wraz z bezpośrednim numerem telefonu kontaktowego. J. K. miał więc możliwość zawiadomienia wcześniej o przyczynach nieobecności i ustalenia nowego terminu przeprowadzenia wywiadu.

Przed wydaniem decyzji organ pierwszej instancji poinformował J. K. - pismem z dnia 5 grudnia 2008 r. (nr [...]) - o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do nich w dniu 23 grudnia 2008 r. Zwrotne potwierdzenie odbioru pisma nie dotarło do Ośrodka, ale na wniosek organu, Urząd Pocztowy przy ul. [...] przesłał informacje, że J. K. odebrał pismo osobiście w dniu 20 grudnia 2008 r.

Po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji z dnia [...] r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. - decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) - utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania lub pobytu osoby, której wywiad dotyczy (§ 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 kwietnia 2005 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego, Dz. U. z 2005 r., nr 77, poz. 672). Kolegium uznało, że wywiad środowiskowy jest podstawowym środkiem dowodowym, przy pomocy którego organ ustala sytuację faktyczną osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej.

Organ podkreślił, że J. K. nie reaguje na pisemne prośby pracowników Ośrodka o nawiązanie kontaktu telefonicznego dla ustalenia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu swojego zamieszkania. Kwestionuje też treść i zasadność pism zawiadamiających o proponowanym terminie przeprowadzenia wywiadu, wnosi zastrzeżenia do osób prowadzących sprawy i wyszukuje wszelkie możliwe proceduralne przeszkody, by wywiad opóźnić, bądź uniemożliwić jego przeprowadzenie.

Kolegium stwierdziło, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji poinformował w dniu 1 grudnia 2008 r. J. K. o kolejnym terminie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, przewidzianym na dzień 4 grudnia 2008 r. Strona nie poinformowała Ośrodka Pomocy Społecznej o okolicznościach uniemożliwiających jej obecność w miejscu zamieszkania w wyznaczonym terminie. W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji zasadnie uznał ten fakt za brak współdziałania strony z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu problemów życiowych, o którym mowa w art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.

Kolegium podkreśliło, że to J. K. powinien być zainteresowany przeprowadzeniem wywiadu środowiskowego, doskonale wiedząc, że uniemożliwienie jego przeprowadzenia wywoła dla niego negatywne skutki, w postaci odmowy przyznania świadczenia. Zdaniem Kolegium, nieobecność strony w dniu 4 grudnia 2008 r., a przez to uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, pozbawia skuteczności zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. i świadczy w istocie o rezygnacji z ubiegania się o przyznanie środków z pomocy społecznej.

W tej sytuacji Kolegium uznało, że J. K. faktycznie nie jest zainteresowany uzyskaniem zasiłku celowego, skoro jego działania sprowadzały się wyłącznie do przedłużania prowadzonego postępowania organu pierwszej instancji, o którą to przewlekłość bezustannie oskarża MOPS.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu J. K. wniósł o uchylenie decyzji Kolegium z dnia [...] r., a także poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Jako podstawy takiego wniosku wskazał naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej, a mianowicie art. 11 ust. 2, poprzez nieuzasadnione zastosowanie, i art. 107 ust. 4, przez wydanie decyzji bez przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego, oraz art. 10 § 1 k.p.a., przez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu takich zarzutów J. K. opisał swoją wersję przebiegu postępowania administracyjnego z jego wniosku z dnia 28 kwietnia 2008 r. o udzielenie pomocy celowej, wskazując, że postępowanie to zostało zakończone dopiero decyzją z dnia [...] r., tj. długo po czasie, gdy u wnioskodawcy istniała ta niezbędna potrzeba.

Taki tryb załatwiania sprawy mija się - zdaniem autora skargi - z istotą zasiłku celowego, wyrażoną w art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Skarżący wskazał następnie, że dwa zawiadomienia o terminie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego otrzymał po wyznaczonej dacie wywiadu, a w trzecim przypadku - dotyczącym wyznaczonej daty 4 grudnia 2008 r. - zawiadomił MOPS drogą elektroniczną, iż nie będzie obecny w lokalu mieszkalnym w wyznaczonym terminie. Organ pierwszej instancji nie uznał tego zawiadomienia za skuteczne, gdyż nie zostało opatrzone podpisem elektronicznym. Skarżący wyjaśnia, iż takiego podpisu nie posiada. Zdaniem J. K., w tym przypadku wywiad nie został przeprowadzony z przyczyn zależnych od organu, gdyż pracownicy socjalni obowiązani są dotrzeć do osoby wymagającej pomocy społecznej bez prowadzenia zbędnej korespondencji, a zawiadomienia o terminie przeprowadzenia wywiadu nie wskazywały skutków prawnych niezastosowania się do nich, czego wymaga art. 54 § 1 pkt 6 k.p.a. J. K. stwierdził, że organy obydwu instancji bezpodstawnie zastosowały w rozpatrywanej sprawie art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, ponieważ ustalanie terminu przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego nie należy do obowiązku osoby ubiegającej się o udzielenie świadczenia z pomocy społecznej.

Zdaniem autora skargi, decyzje organów obydwu instancji zostały wydane bez przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego, co stanowi naruszenie art. 107 ust. 4, w związku z art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, zaś art. 11 ust. 2 tej ustawy może być zastosowany dopiero po przeprowadzeniu aktualizacji wywiadu środowiskowego. Skarżący stwierdził, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu przed organami obydwu instancji, gdyż o zakończeniu postępowania odwoławczego dowiedział się w dniu 29 kwietnia 2009 r., tj. w dacie doręczenia zaskarżonej decyzji, a jego pismo, skierowane do Kolegium o umożliwienie mu zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, Kolegium pozostawiło bez odpowiedzi, co stanowi naruszenie przepisu art. 10 § 1 k.p.a. Zdaniem Skarżącego, stanowi to przesłankę do wznowienia postępowania, przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. podtrzymało w całości stanowisko wyrażone i uzasadnione w decyzji z dnia [...] r.

Odnosząc się do zarzutów skargi, dotyczących błędnej wykładni i niewłaściwego stosowania przepisów ustawy o pomocy społecznej, należy wyjaśniło, że reprezentuje odmienny od skarżącego pogląd na interpretację tych przepisów. Stosownie do art. 4 ustawy o pomocy społecznej, osoby korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna ma jedynie umożliwić przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których osoby nie są w stanie pokonać, mimo wykorzystania własnych uprawnień, zasobów i możliwości. Konsekwencją wskazanych zasad jest regulacja art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którą brak współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej może - między innymi - stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia. Obowiązek współdziałania dotyczy zarówno postępowania zmierzającego do przyznania świadczeń z pomocy społecznej (m.in. w zakresie współpracy z pracownikiem socjalnym przeprowadzającym wywiad środowiskowy), jak i zachowania strony w okresie korzystania z takich świadczeń (podejmowania prób wyjścia z trudnej sytuacji życiowej).

W ocenie organu, wywiad środowiskowy odgrywa kluczową rolę w postępowaniu dowodowym w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Jest podstawowym instrumentem pracownika socjalnego, umożliwiającym mu zapoznanie się z sytuacją prawną i faktyczną osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia, a następnie podjęcie właściwych działań zmierzających do przyjścia z pomocą osobie ubiegającej się o przyznanie pomocy. Wywiad środowiskowy jest środkiem dowodowym, bez którego nie jest możliwe wydanie merytorycznej decyzji w sprawie pomocy społecznej. Stanowi o tym m. in. powołany w decyzji Kolegium z dnia 6 marca 2009 r. art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej.

Choć w postępowaniu w sprawie przyznania świadczeń z pomocy społecznej mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, stosuje się je w sprawach nieuregulowanych w ustawie o pomocy społecznej (art. 14). W zakresie przeprowadzania dowodów - przepis art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej jest przepisem szczególnym. Tym samym, nie można zastąpić rodzinnego wywiadu środowiskowego innymi dowodami. Jak wspomniano, obowiązek współdziałania osoby korzystającej z pomocy społecznej z organem pomocy społecznej dotyczy również sporządzania wywiadu środowiskowego. Bierna (czy negatywna) postawa wnioskodawcy na tym etapie postępowania - wobec jednoznacznego brzmienia art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, w związku z art. 14 tej ustawy -uniemożliwia organowi pomocy społecznej wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w sposób przewidziany przez prawodawcę i musi stanowić podstawę do zastosowania art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.

Z doświadczenia orzeczniczego Kolegium wynika, że w przeważającej większości spraw prowadzonych przez organ pierwszej instancji przeprowadzenie wywiadu środowiskowego odbywa się bez żadnych problemów. Natomiast w przypadku J. K., na podstawie wielu prowadzonych przez Kolegium spraw stwierdziło, że problem z przeprowadzeniem wywiadu leży po stronie skarżącego. J. K. nie wpuszczał do mieszkania pracowników socjalnych (znanych osobiście), żądał asysty policji, odmawiał podpisania sporządzonego wywiadu, bądź twierdził, że wywiad sporządzono poza jego miejscem zamieszkania, a w ostatnich sprawach odwlekał odbieranie przesyłanych pocztą pisemnych zawiadomień o wyznaczonym terminie przeprowadzenia wywiadu, doprowadzając do tego, że doręczenia były dokonywane już po wyznaczonym terminie. Niemniej jednak wśród zawiadomień o terminie przeprowadzenia wywiadu, pismo z dnia 14 listopada 2008 r. dostarczono stronie skutecznie. Takie postępowanie J. K., zdaniem Kolegium, nosi znamiona celowego braku współdziałania z organem pomocy społecznej.

W piśmie z dnia 28 sierpnia 2009 r. skarżący podtrzymał zarzuty zawarte w skardze, podkreślając, że w powyższej sprawie nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia nowego wywiadu, a wystarczyło tylko zaktualizować wcześniej przeprowadzony protokół wywiadu środowiskowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują, skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Organy administracji dokonały właściwej oceny stanu faktycznego pod kątem przepisów prawa materialnego. Zdaniem Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego. Wbrew stanowisku strony skarżącej, organy administracji obu instancji dokonały prawidłowej wykładni prawa materialnego, tj. przepisów ustawy o pomocy społecznej. Nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawę prawną obydwu spornych elementów rozstrzygnięcia stanowią przepisy o charakterze uznaniowym, zawarte w art. 39 ustawy o pomocy społecznej.

Ustawa w art. 2 ust. 1 stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Przepis ten akcentuje zatem jako fundamentalną dla pomocy społecznej, wyrażoną we Wstępie do Konstytucji RP, zasadę pomocniczości (subsydiarności), zgodnie z którą "(...) to co jednostka i grupy społeczne oddolnie powołane mogą zrealizować własnymi siłami i z własnej woli tego nie powinny odbierać struktury wyższego rzędu - państwo lub organizacje" ( J. Auleytner, Polityka społeczna. Teoria a praktyka, Warszawa 1997 r., s. 172). Tak więc uruchomienie rozwiązań z zakresu pomocy społecznej staje się możliwe dopiero wówczas, gdy jednostka lub rodzina doświadczone trudną sytuacją życiową nie są w stanie pokonać jej, korzystając z własnych środków, możliwości i uprawnień.

Zgodnie z postanowieniami art. 3 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Przytoczony przepis wskazuje jako cel pomocy społecznej zaspokajanie "niezbędnych" potrzeb życiowych. Termin ten nie ma jednak praktycznego znaczenia, nie wskazuje bowiem zakresu owej niezbędności, która może obejmować tylko środki minimum biologicznej egzystencji człowieka, a może oznaczać zaspokojenie także różnorodnych potrzeb społecznych. W ocenie Sądu celowe wydaje się interpretowanie tego terminu w drugim rozumieniu pojęcia niezbędności potrzeb życiowych, jako bardziej odpowiadającemu duchowi ustawy i przyjętym międzynarodowym standardom w tym zakresie.

Jak stanowi art. 3 ust. 3 ustawy, rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 4 potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W przepisach tych ustanowiono, zatem zasady indywidualizacji i fakultatywności świadczeń z pomocy społecznej.

Sąd nie podzielił poglądu skarżącego, iż zarówno zaskarżona, jak i decyzja organu pierwszej instancji, naruszają przepisy art. 4 oraz art. 106 ust. 4 w związku z art. 107 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, a także przepisów postępowania administracyjnego przytoczonych w skardze, a w szczególności art. 10 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego.

W zakresie ustalenia sytuacji materialnej i życiowej skarżącego, wbrew jego zarzutom, organy orzekające postępowały zgodnie z art. 7 oraz 77 kodeksu postępowania administracyjnego, które nakazują organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Z akt administracyjnych wynika, że przed wydaniem decyzji w I instancji organ próbował przeprowadzić wywiad środowiskowy. W ocenie Sądu, wywiad środowiskowy w tej sprawie nie został przeprowadzony wyłącznie z winy skarżącego, który w ten sposób przedłużał załatwianie sprawy przez organ pierwszej instancji, czyniąc potem z tego faktu jeden z zarzutów skargi. Niemożność przeprowadzenia wywiadu z powodów leżących po stronie osoby wnoszącej podanie powinna być zaś rozpatrywana w charakterze ujemnych następstw niezastosowania się do procedury przewidzianej przepisami prawa (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2006 r., l SA/Wa 757/06, LEX nr 258377).

W ocenie Sądu forma przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, a więc aktualizacja, czy też przeprowadzenie nowego wywiadu środowiskowego nie ma w tym przypadku zasadniczego znaczenia. Ważniejsza jest próba podjęcia ustalenia sytuacji skarżącego z punktu widzenia potrzeb prowadzonego postępowania. Organy orzekające nie naruszyły więc także art. 80 k.p.a. Oceniły prawidłowo, na podstawie całokształtu materiału zebranego w sprawie, okoliczności udowodnione w sprawie.

Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska skarżącego, że organy administracji instancji uchybiły zasadzie opisanej w art. 10 § 1 k.p.a. Z materiału aktowego wynika, że skarżący uczestniczył w postępowaniu administracyjnym, będąc zawiadamiany o terminie przeprowadzenia wywiadu rodzinnego, co potwierdził podpisem. Organ pierwszej instancji prowadził z nim korespondencję i informował o toczącym się postępowaniu.

W ocenie Sądu, organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy zawiadomił skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do nich - pismem z dnia 5 grudnia 2008 r. (odebranym przez J. K. w dniu 20 grudnia 2008 r.).

Zdanie Sądu nietrafny jest też zarzut skarżącego, iż Kolegium nie udostępniło mu akt sprawy do przeglądania i sporządzania z nich notatek i odpisów. Przepis art. 73 § 1 k.p.a. wskazuje na uprawnienia strony postępowania w zakresie dostępu do akt sprawy w każdym stadium postępowania. J. K. mógł z tego uprawnienia skorzystać, a organ nie musiał go wzywać do przeglądania akt sprawy. Skarżący wielokrotnie przeglądał akta swoich spraw prowadzonych przez Kolegium, nie mając podobnych do wskazywanych w skardze problemów i wymagań. Jest oczywiste, że w wyniku swoich wielokrotnych wizyt w siedzibie Kolegium, J. K. świetnie zna zasady funkcjonowania organu odwoławczego i godziny pracy biura Kolegium, w którym niejednokrotnie składał podania, wnioski, skargi i zapoznawał się z aktami sprawy.

Mając powyższe na uwadze należy uznać, ze zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa, skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).