Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2746/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a art. 303 ust. 1 pkt 1 art. 348 pkt 2 i 3 art. 349 art. 351
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
article: art. 184
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 11 maja 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński /spr./ Sędziowie sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 1040/16 w sprawie ze skargi I. O. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 maja 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1040/16, oddalił skargę I. O. (dalej jako skarżąca) na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżąca obywatelka U. w dniu [...] stycznia 2014 r. wjechała wraz z dwojgiem małoletnich dzieci: V. T., ur. [...] i Y. T., ur. [...] na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Następnie dołaczył do niej jej partner M. S. W dniu [...] marca 2014 r. wystąpiła z wnioskiem o udzielenie jej oraz jej małoletnim dzieciom ochrony międzynarodowej.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. odmówił nadania cudzoziemce oraz jej dzieciom statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej oraz nie udzielił im zgody na pobyt tolerowany. Decyzja ta została skarżącej doręczona w dniu [...] grudnia 2014 r. i stała się ostateczna, bowiem cudzoziemka nie złożyła od niej odwołania. Następnie skarżąca wyjechała do Niemiec, gdzie także ubiegała się o udzielenie jej tożsamej ochrony, której jednak nie uzyskała. W związku z tym we wrześniu 2015 r. wróciła do Polski.

W dniu [...] września 2015 r. skarżąca złożyła kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy, którym ponownie objęła dwoje małoletnich dzieci. Przeprowadzona tego dnia wobec skarżącej kontrola legalności pobytu wykazała, że w terminie 30 dni od dnia kiedy decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2014 r. odmawiająca udzielenia ochrony międzynarodowej stała się ostateczna, skarżąca nie wykonała ciążących na niej obowiązków, tj. nie opuściła terytorium RP.

Mając powyższe na uwadze, Komendant Nadwiślańskiego Oddziału Straży Granicznej (dalej: KSG, organ I instancji) w dniu [...] września 2015 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zobowiązania cudzoziemki wraz z dziećmi do powrotu.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał ponowny wniosek cudzoziemki o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny. Decyzja ta obejmowała również jej dwoje małoletnich dzieci.

Decyzją z [...] kwietnia 2016 r. znak [...] KSG, działając na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 16 litera a, art. 310 pkt 1, art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 w związku z art. 315 ust. 1 oraz art. 319 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1650, ze zm.), orzekł w pkt 1) o zobowiązaniu skarżącej do powrotu w terminie 15 dni od dnia doręczenia decyzji; a w pkt 2) o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP na okres 1 roku od dnia wykonania decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu, określonego w decyzji w przypadku braku informacji o wykonaniu decyzji oraz zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen na okres 2 lat od dnia wykonania decyzji, na wypadek, jeżeli nie opuści terytorium RP lub przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. Decyzją tą objęto także małoletnie dzieci: V. T. i Y. T.

Powodem takiego rozstrzygnięcia było ustalenie, że skarżąca nie opuściła terytorium RP w terminie 30 dni od dnia, w którym wydana jej decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy oraz udzielenia ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany, stała się ostateczna. Nadto nie wystąpiły negatywne przesłanki uniemożliwiające wydanie decyzji zobowiązującej cudzoziemkę do powrotu (zgoda na pobyt ze względów humanitarnych, zgoda na pobyt tolerowany).

W odwołaniu skarżąca wskazała na naruszenie zaskarżoną decyzją jej prawa do życia rodzinnego, bowiem decyzja została skierowana do części członków jej rodziny (skarżąca i dwójka jej małoletnich dzieci) a w Polsce przebywa jej partner i ich wspólne dziecko I. O. ur. [...] w P.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wskazał, iż wobec cudzoziemki jednoznacznie mają zastosowanie przesłanki określone w art. 302 ust. 1 pkt 16 litera a ustawy o cudzoziemcach, gdyż nie opuściła ona terytorium RP po otrzymaniu ostatecznej decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy. W ocenie organu skarżąca wyjeżdzając do Niemiec po wydaniu jej negatywnej decyzji o udzieleniu ochrony miedzynarodowej a następnie ponownie wracając do Polski by kolejny raz ubiegać się o status uchodźcy nie opuściła tereytorium RP zgodnie z wydaną jej decyzją ostateczną.

Organ w opoarciu o analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 303 ust. 1 w związku z art. 348, art. 349 i art. 351 ustawy o cudzoziemcach uniemożliwiająca wydanie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu.

Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu, iż zobowiązanie do powrotu naruszy jej prawo do życia rodzinnego, organ odwoławczy podał, że partner wnioskodawczyni - M. S. oraz ich małoletni syn - I. O. nie posiadają żadnych tytułów pobytowych uprawniających do pobytu w Polsce. Fakt, iż wobec partnera skarżącej toczy się postępowanie o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy nie może zostać uwzględniony w niniejszym postępowaniu. Organ podkreślił, że skarżąca i jej partner pozostają w nieformalnym związku, a pobyt ich małoletniego syna uzależniony jest od pobytu rodziców, także matki, pomimo że nie jest objęty niniejszą decyzją. Zatem zarzut naruszenia prawa do życia rodzinnego nie jest uzasadniony.

Organ odwoławczy ocenił, że zobowiązanie cudzoziemki do powrotu nie naruszy jej prawa do życia rodzinnego w rozumieniu przepisów powołanej Konwencji.

Brak było również podstaw do stwierdzenia, iż konieczność wyjazdu przez wnioskodawczynię i jej dzieci na Ukrainę naruszyłaby prawa dziecka (art. 348 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach), określone w Konwencji o prawach dziecka, w stopniu istotnie zagrażającym rozwojowi psychofizycznemu. Przedmiotowa decyzja dotyczy zarówno dzieci, jak ich matki, a zatem nie zostaną oni rozdzieleni. Natomiast, małoletni I. O. nie posiada żadnego tytułu pobytowego, a jego sytuacja jest zależna od sytuacji rodziców - matki, zobowiązanej do powrotu i ojca, nieposiadającego zalegalizowanego pobytu w Polsce.

Odnosząc się do kwestii udzielenia zgody na pobyt tolerowany, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podał, że nie stwierdził, aby wobec cudzoziemki i jej dzieci zachodziły okoliczności z art. 349 ustawy o cudzoziemcach, a zatem w sprawie nie ma zastosowania przesłanka z art. 351 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, która jest stosowana w przypadku, gdy zachodzą okoliczności do odmowy udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, o których mowa w art. 349 ustawy o cudzoziemcach Nie stwierdzono także wystąpienia przesłanki z art. 351 pkt 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach.

Po rozpozaniu skargi skarżącej na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 maja 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1040/16, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako P.p.s.a.) oddalił skargę.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy, po analizie ustalonego stanu faktycznego, Sąd I instancji stwierdził, iż organ I instancji prawidłowo wszczął wobec skarżącej postępowanie w trybie art. 302 ust. 1 pkt 16 litera a ustawy o cudzoziemcach, bowiem w tej dacie w obrocie prawnym znajdowała się ostateczna decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] grudnia 2014 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i nieudzieleniu zgody na pobyt tolerowany. W tej sytuacji skarżąca miała obowiązek w terminie 30 dni, licząc od daty doręczenia tej decyzji (co nastąpiło 29 grudnia 2014 r.), opuścić dobrowolnie terytorium RP. Okolicznością bezsporną jest, że skarżąca nie opuściła dobrowolnie terytoriom RP w terminie zakreślonym w art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Wprawdzie wyjechała do Niemiec, gdzie także ubiegała się o udzielenie ochrony międzynarodowej, jednak po negatywnym dla niej rozstrzygnięciu w tym zakresie wróciła do Polski, gdzie ponowiła wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej. Nie można było przyjąć, że cudzoziemka opuściła terytorium RP w przepisany sposób i w wymaganym ustawą terminie.

Sąd podkreślił, że regulacja przewidziana w art. 302 ustawy o cudzoziemcach ma charakter obligatoryjny i zobowiązuje organ administracji publicznej do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu w przypadku uznania, iż zaistniały wymienione w nim okoliczności.

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 315 ust. 1 u.c., w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określa się termin dobrowolnego powrotu, który wynosi od 15 do 30 dni, liczony od doręczenia decyzji. Zgodnie z art. 318 ust. 2 pkt 2 u.c., zakaz ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen orzeka się w przypadku wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w której określono termin dobrowolnego powrotu – na wypadek jeżeli cudzoziemiec w tym terminie nie opuści terytorium RP lub przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. Zakaz, o którym mowa wyżej, w przypadku przewidzianym w art. 302 ust. 1 pkt 16 u.c., określa się na okres od 6 miesięcy do 3 lat.

Sąd zaznaczył, że organy zasadnie uznały, że decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy była ostateczna w dacie orzekania przez organy obydwu instancji w niniejszej sprawie. Wywierała ona skutki prawne i jako taka mogła stanowić przesłankę do wydalenia cudzoziemki, stosownie do art. 302 ust. 1 pkt 16 ustawy o cudzoziemcach. Podkreślił, iż skarżąca złożyła wprawdzie 23 września 2015 r. kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy, jednakże stosownie do treści art. 303 ust. 4 oraz art. 305 ust. 2 u.c., złożenie kolejnego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej nie stanowiło przeszkody dla wszczęcia postępowania w sprawie zobowiązania cudzoziemki do powrotu, ani podstawy do zawieszenia tego postępowania. Zauważył, że kolejny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej wnioskodawczyni złożyła dopiero po ujawnieniu przez organ I instancji – w wyniku kontroli legalności pobytu cudzoziemki w Polsce – że przebywa na terenie RP nielegalnie.

Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie organy prawidłowo zbadały, czy wobec cudzoziemki zachodzą przesłanki m.in. z art. 303 ust.1 ustawy o cudzoziemcach, które zwalniają organ od wydania decyzji zobowiązującej cudzoziemca do powrotu. Z treści art. 303 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach wynika, że jedną z przeszkód do wydania decyzji zobowiązującej cudzoziemca do powrotu stanowi sytuacja, gdy posiada on status uchodźcy, korzysta z ochrony uzupełniającej lub udzielono mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych, lub zgody na pobyt tolerowany, lub zachodzą przesłanki do ich udzielenia.

Majac na uwadze treść art. 348 oraz art. 351 ustawy o cudzoziemcach Sąd stwierdził, iż nie ulega wątpliwości, że w dacie orzekania w niniejszej sprawie przez organ odwoławczy strona nie legitymowała się decyzją o nadaniu statusu uchodźcy, udzieleniu jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych, ewentualnie udzielającą skarżącej zgody na pobyt tolerowany. Dopuszczalność zobowiązania skarżącej do powrotu uzależniona była zatem od wykazania, czy spełnia ona przesłanki udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, ewentualnie pobyt tolerowany.

W świetle zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd podzielił stanowisko organów obu instancji, że skarżąca w toku przedmiotowego postępowania nie przedstawiła nowych istotnych okoliczności, mogących stanowić podstawę do zmiany dotychczasowego stanowiska. Cudzoziemka nie przedstawiła żadnych faktów i okoliczności wskazujących na to, że w kraju jej pochodzenia (Ukraina) zagrożone byłoby jej życie i zdrowie, wolność i bezpieczeństwo osobiste, podlegałaby prześladowaniu, czy też naruszone byłoby jej prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, lub naruszone byłyby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka. Każdą z określonych w art. 348, art. 349 i art. 351 ustawy o cudzoziemcach przesłanek organy przeanalizowały w odniesieniu do podnoszonych przez skarżącą okoliczności i trafnie wywiodły, że nie zachodzą podstawy do przyjęcia, że skarżąca po powrocie na Ukrainę mogłaby zostać skazana na karę śmierci, poddana torturom lub nieludzkiemu traktowaniu albo karana bez podstawy prawnej.

Sąd za organami uznał, że powrót skarżącej do kraju pochodzenia nie będzie naruszał prawa do życia rodzinnego strony w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności ani praw dziecka, określonych w Konwencji o prawach dziecka. Wymienione konwencje nie gwarantują swobodnego wyboru kraju osiedlenia się. Sąd wskazał, iż skarżąca z rodziną przebywa w Polsce stosunkowo krótko, bo od marca 2014 r. Przybyła do Polski z myślą o uzyskaniu statusu uchodźcy, ale okoliczności, które miały za tym przemawiać okazały się nieuzasadnione (rzekome prześladowania, wojna na Ukrainie – jednak nie na terenie, na którym skarżąca zamieszkiwała). W sytuacji, w której dochodzi do wydalenia cudzoziemca z całą rodziną nie następuje ingerencja w poszanowanie prawa do życia rodzinnego, gdyż wszystkie osoby, które korzystają z tego prawa zostały objęte decyzjami wydaleniowymi. W takiej sytuacji jedność rodziny nie zostaje naruszona (por. wyrok WSA w Warszawie z 25 maja 2011 r., V SA/Wa 2602/10, publ. cbosa).

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy dokonał wszechstronnej oceny tych okoliczności, które - w świetle mogących mieć zastosowanie przepisów prawa materialnego (art. 348, art. 349 i art. 351 u.c.) - mogłyby skutkować odstąpieniem od procedury zobowiązania cudzoziemca do powrotu. W przypadku braku podstaw do uniknięcia wydalenia cudzoziemki wraz z jej małoletnimi dziećmi, organy były związane dyspozycją art. 302 ust. 1 pkt 16 litera a u.c. Sąd w pełni podzielił wywody organów zawarte w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, przyjmując je za własne. Tym samym zarzuty skargi uznał za nieuzasadnione i subiektywne.

W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

1. art. 303 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach z dnia 12 grudnia 2013 r. poprzez jego niezastosowanie w realiach ustalonego stanu faktycznego w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja zobowiązująca cudzoziemca do powrotu obejmuje skarżącą wraz z dwojgiem małoletnich dzieci, a nie obejmuje jej trzeciego małoletniego dziecka - I. O. co narusza prawo skarżącej i jej syna I. O. do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 liustopada 1950 r.

2. art. 303 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 348 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach z dnia 12 grudnia 2013 r. poprzez jego niezastosowanie w realiach ustalonego stanu faktycznego w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja zobowiązująca cudzoziemca do powrotu obejmuje skarżącą wraz z dwojgiem małoletnich dzieci, a nie obejmuje jej trzeciego małoletniego dziecka - I. O. co narusza jego prawa, okreżlone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 roku, w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychicznemu.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sporawy do ponownego rozpozniania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, Wydział VIII Zamiejscowy w Radomiu. Ponadto pełnomocnik skarżącej wystąpił o rozpoznanie sprawy na rozprawie i o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona argumentacja mająca potwierdzić słuszność postawionych wyżej zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Zdaniem NSA, skarga kasacyjna I. O. jest pozbawiona podstaw i jako taka podlega oddaleniu.

W świetle postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów należy stwierdzić, że skarżąca kwestionuje zaskarżony wyrok bowiem, w jej ocenie, w sytuacji kiedy decyzja o zobowiązaniu do powrotu obejmuje wyłącznie skarżącą oraz dwójkę jej małoletnich dzieci a jednocześnie nie jest skierowana do trzeciego dziecka I. O. ur. [...], w Polsce, to tak sformułowana decyzja narusza prawo skarżącej i jej małoletniego syna I. O. do życia rodzinnego, którego ochronę przewiduje Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

Także taki zakres podmiotowy decyzji o zobowiązaniu do powrotu jest podstawą drugiego zarzutu skargi kasacyjnej. Nieujęcie I. O. w decyzji o zobowiązaniu do powrotu ma, w ocenie skarżącej, stanowić naruszenie praw dziecka zagwarantowanych w Konwencji o prawach dziecka w stopniu zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.

Zgodnie z art. 303 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1, decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie wydaje się cudzoziemcowi, gdy udzielono mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany lub zachodzą przesłanki do ich udzielenia.

Skarżąca nie kwestionuje, że wykonanie zaskarżonej decyzji o zobowiązaniu do powrotu w zakresie jej osoby oraz dwójki małoletnich dzieci Y. T. i V. T. nie doprowadzi do wystąpienia okoliczności wskazanych w art. 348 pkt 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach. Uznaje zatem, że w związku z wykonaniem tej decyzji - konieczność powrotu na Ukrainę - nie wystąpią okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do uznania, że życie rodzinne i prawa dziecka nie zostaną naruszone. Wskazuje jednak, że jej trzecie dziecko nie zostało objęte tą decyzją a zatem pozostanie w Polsce bo nie może powrócić wraz z nią i rodzeństwem na Ukrainę, gdyż władze Ambasady Ukrainy w Polsce odmówiły wydania małoletniemu Iwanowi Oleksiukowi paszportu a zatem nie może przekroczyć granicy. Twierdzi, że nie ma rodziny w Polsce, która mogłaby zająć się 3 letnim dzieckiem pod nieobecność ojca, który może przebywać w Polsce tylko 90 dni w ciągu pół roku.

Zdaniem NSA, istotnie zaskarżona decyzja zobowiązująca do powrotu nie obejmuje I. O., gdyż z oczywistych względów (jeszcze się wówczs nie urodził) nie został on objęty wnioskiem z dnia [...] stycznia 2014 r. o nadanie statusu uchodźcy w postępowainu, które zakończyło się wydaniem ostatecznej decyzji o odmowie udzielania ochrony międzynarodowej z dnia [...] grudnia 2014 r. i pomimo jego urodzenia się w dniu [...] nie został objety kolejnym wnioskiem skarżącej o nadanie statusu uchodźcy z dnia [...] września 2015 r., które doprowadziło do wszczęcia postępowania o zobowiązanie do powrotu ale tylko w stosunku do skarżącej i jej dwójki dzieci objętych ostateczną decyzją o odmowie udzielenia ochrony międzynarodowej. Organy wszczynając postępowanie z urzędu nie mogły samowolnie rozszerzyć postępowania o małoletniego I. O. Zwłaszcza gdy powodem wszczęcia tego postepowania była decyzja, która nie odnosiła się do jego osoby. Wobec powyższego organy mogły prowadzić postępowanie o zobowiązaniu do powrotu tylko odnośnie do osób, których dotyczyła ostateczna decyzja o odmowie udzielenia ochrony międzynarodowej. Tylko sytuacja tych osób mogła być brana pod uwagę przy ocenie czy zachodzą w stosunku do nich okoliczności wykluczające wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu w tym czy występują przesłąnki do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych czy zgody na pobyt tolerowany. Zatem nieobjęcie zaskarżoną decyzją I. O. nie ma wpływu na prawidłowość zaskarżonej decyzji.

Jak słusznie zauważył organ odwoławczy pobyt małoletniego syna skarżącej, uzależniony jest od pobytu rodziców mimo że nie został on objety niniejszą decyzją. Tym samym nie wystąpi zagrożenie rozdzieleniem rodziny wskutek wykonania decyzji o zobowiązaniu do powrotu bowiem małoletni I. O. stosownie do decyzji dotyczącej jego matki będzie mógł wrócić z nią na Ukrainę, ewentualnie będzie mógł wrócić wraz ze swoim ojcem M. S. gdy ten po wykorzystaniu bezwizowego 90 dniowego pobytu na terytorium Polski przysługującego raz na pół roku będzie wracał na Ukrainę.

Z uwagi na możliwość powrotu małoletniego I. O. wraz ze skarżącą jako jego matką na Ukrainę bez potrzeby objęcia go decyzją o zobowiązaniu do powrotu zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa do życia rodzinnego czy naruszenia praw dziecka w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu okazały się bezzasadne.

W ocenie NSA odmowa wydania paszportu małoletniemu I. O. przez Ambasadę Ukrainy w Polsce prawdopodobnie mogła być spowodowana właśnie tym, że jego matka (skarżąca) otrzymała decyzję o zobowiązaniu do powrotu. Skarżąca nie przedstawia żadnych dowodów świadczących o tym, że taka odmowa miała miejsce i jakie były jej powody zatem NSA nie mógł zająć jednoznacznego stanowiska w tym zakresie.

NSA stwierdza, iż okoliczność braku dokumentu tożsamości umożliwiającego przekroczenie granicy nie świadczy o tym, że będący pod opieką matki małoletni nie będzie mógł z nią przekroczyć granicy wracając na Ukrainę, zwłaszcza gdy powrót ten jest wymuszony decyzją o zobowiązaniu do powrotu matki wraz z dziećmi. Fakt, iż jedno z dzieci nie zostało objęte tą decyzją gdy nie pozostaiwa wątpliwości, że dziecko to jako małoletnie pozostaje pod opieką swojej matki, nie będzie, zdaniem NSA, przeszkodą by matka dysponując decyzją zobowiązującą ją do powrotu nie mogła przekroczyć granicy wracając do swego kraju pochodzenia wraz z podlegającym jej opiece dzieckiem. Skarżąca jest matką I. O., nie została pozbawiona praw rodzicielskich ani nie została jej ograniczone prawo opieki nad dziećmi, pozostaje w związku nieformalnym z partnerem a zatem to ona sprawuje władzę rodzicielską nad dzieckiem pozostającym pod jej opieką i podejmuje w jego imieniu określone czynności prawne w tym zmianę kraju pobytu w związku z decyzją nakazującą opuszczenie kraju. Skarżąca sprawując wynikającą z władzy rodzicielskiej pieczę nad małoletnim dzieckiem może wracając do swego kraju zabrać także dziecko pozostające pod jej opieką. Nie są zasadne twierdzenia skargi kasacyjnej, że nieobjęcie I. O. zaskarżoną decyzją, w razie jej wykonania doprowadzi do naruszenia prawa do życia rodzinnego czy naruszy prawa dziecka zagwarantowane w Konwencji o prawach dziecka w stopniu isstotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Małoletni opuści Polskę wraz ze skarżącą - jego matką.

Nadto stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 325 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w przypadku gdy cudzoziemiec nie posiada dokumentu podróży, Komendant Główny Straży Granicznej składa do właściwego przedstawicielstwa dyplomatycznego lub urzędu konsularnego państwa pochodzenia cudzoziemca wniosek o wydanie takiego dokumentu. Zatem jeśli małoletni syn skarżącej nie posiada dokumentu podróży gdyż Ambasada U. w Polsce odmówiła jego wydania wówczas na mocy ww. przepisu Komendant Główny Straży Granicznej wnioskuje o wydanie takiego dokumentu.

W tej sytuacji, zdaniem NSA, podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty uznać należało za niezasadne i w związku z tym skarga ta podlegała oddaleniu.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.