Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1772/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 115a
journal: Dz.U. 2017 poz 519
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
article: art. 141 par. 4, art. 106 par. 3, art. 184
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Agata Putkowska po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R. C., R. M., A. M., B. W., F. W., Z. Z., I. Z., L. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Ke 1176/15 w sprawie ze skargi R. C., A. C., R. M., A. M., B. W., F. W., Z. Z., I. Z., L. D., D. K., E. A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 19 października 2015 r. nr ... w przedmiocie odmowy ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego do środowiska 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 16 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 1176/15 oddalił skargę R. C., A. C., R. M., A. M., B. W., F. W., Z. Z., I. Z., L. D., D. K., E. A. K. (dalej skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 19 października 2015 r., nr ... utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z 12 czerwca 2015r., który działając na podstawie art. 104 Kpa w zw. z art. 115a ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm., dalej Poś) ustawy, odmówił ustalenia dla Parafii Rzymskokatolickiej p. w. Św. W. przy ul. F. w K. dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego do środowiska.

Jak wskazał Sąd I instancji organy obu instancji prawidłowo stwierdziły, że teren wokół kościoła został – w myśl art. 115 oraz art. 114 ust. 2 Poś i zgodnie z dokumentacją źródłową – zakwalifikowany przez wykonawcę badań jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Dla takiego obszaru zastosowanie znajdują dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku powodowanego przez inne niż drogi lub linie kolejowe, obiekty i działalność określone w § 1 pkt 1 lit. a i § 2 w zw. z Tabelą 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014r. poz. 112 ze zm.) – które, jak wynika z przeprowadzonych pomiarów, nie zostały przekroczone dla analizowanego terenu. W tym zakresie stwierdzono, że wpływ emisji dźwięku związanego z działalnością Parafii na klimat akustyczny okolicy kościoła jest znikomy i nie występuje negatywne oddziaływanie na środowisko spowodowane działalnością kościoła – wobec czego nie znaleziono także podstaw do zastosowania przepisów art. 362 ust. 1 i 2 Poś.

Jak ponadto stwierdził Sąd I instancji odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących prawidłowości wykonanych pomiarów, z akt sprawy wynika (k.43-45a akt administracyjnych), że pomiary równoważnego poziomu dźwięku były wykonywane w sposób ciągły w godzinach od 5.00 do 22.00. W związku z powyższym nie sposób uznać, że hałas był rejestrowany w sposób wybiórczy, nieuwzględniający dźwięków spornego kuranta.

Wyniki pomiarów jednoznacznie zatem wskazały na brak przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku dla najbliższych terenów chronionych przed hałasem tj. zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, zarówno w porze dnia, jak i nocy. Jak wynika bowiem z § 1 pkt 1 lit. a i § 2 rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku powodowanego przez inne niż drogi lub linie kolejowe, obiekty i działalność będącą źródłem hałasu wynoszą 50dB w porze dnia i 40dB w porze nocy.

W tym stanie sprawy, w ocenie Sądu I instancji, sposób przeprowadzenia pomiarów oraz zmierzone wartości poziomów dźwięku nie budzą wątpliwości w zakresie prawidłowości ich przeprowadzenia i odpowiadają metodyką wymogom obowiązujących przepisów. Jednocześnie podkreślić należy, że skarżący w toku postępowania administracyjnego skutecznie nie podważyli wyników tych pomiarów.

Skarżący wnieśli od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie:

1) prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 115a ust. 1 Poś polegającą na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie nie zostały przekroczone dopuszczalne poziomu hałasu i w efekcie nienakazanie zmniejszenia poziomu emitowanego hałasu;

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik prawy:

a) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302; dalej Ppsa) poprzez błędne wyjaśnienie stanu faktycznego, polegającego na uznaniu, że umieszczony w dzwonnicy kościoła głośnik nie jest elementem nagłośnienia zewnętrznego, podczas gdy jest to element nagłośnienia zewnętrznego na co wskazuje jego funkcja;

b) art. 134 § 1 Ppsa w zw. z art. 7, art. 8 i art. 9 Kpa, poprzez błędne przyjęcie, że umieszczony w dzwonnicy kościoła głośnik nie jest elementem nagłośnienia zewnętrznego oraz, że nie zostały przekroczone dozwolone poziomy emisji hałasu;

c) art. 3 § 2 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c Ppsa, poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo naruszenia przez organ prawa materialnego dotyczącego przekroczenia dozwolonego poziomu emisji hałasu, które miało wpływ na wynik sprawy oraz niezgodnym z prawem zamontowaniu kurantu;

d) art. 133 § 1 Ppsa poprzez wydanie wyroku oddalającego skargę, w sytuacji gdy z akt sprawy wynika, że kurant stanowi nagłośnienie zewnętrzne, zaś badanie hałasu zostało przeprowadzone w sposób nieprawidłowy;

e) art. 156 Kpa w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa, poprzez przyjęcie, że w zaskarżonej decyzji nie zachodzi rażące naruszenie prawa, podczas, gdy wady zawarte w decyzji stanowią naruszenie prawa, a tym samym stanowiły podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji;

f) art. 106 § 3 Ppsa poprzez brak przeprowadzenia dowodu uzupełniającego dotyczącego zlecenia wykonania pomiaru przekroczenia dozwolonego poziomu emisji hałasu innemu podmiotowi;

g) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 19 i art. 65 § 1 Kpa, poprzez niezastosowanie normy tego przepisu i wykazanie przez Sąd braku naruszeń podczas prowadzonego postępowania administracyjnego, naruszenie polegającego na uznaniu za prawidłowe pomiary dokonane przez wskazany przez organ I instancji podmiot tj. E. sp. z o.o. oraz nie uznaniu kurantu jako nagłośnienia zewnętrznego;

h) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 79 Kpa, poprzez niezawiadomienie strony o przeprowadzonych pomiarach dozwolonego poziomu emisji hałasu.

W związku z powyższym w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosło o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Przy tym zgodnie z art. 193 zd. drugie Ppsa uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty w orzeczeniu przez Sąd I instancji.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa jest bezzasadny. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że odpowiada ono wymaganiom stawianym w tym przepisie, tj. zawarto w nim przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Kwestia prawidłowości czy też nie wyjaśnienia stanu faktycznego nie może być podważona na podstawie art. 141 § 4 Ppsa. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku umożliwia tym samym ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżony wyrok.

Po drugie w granicach niniejszej sprawy, przedmiotem rozstrzygnięcia było wyłącznie ta kwestia - czy istnieją podstawy do określenia dopuszczalnego poziomu hałasu poza zakładem, z uwagi na to że przekroczone zostały dopuszczalne poziomy hałasu. Materialnoprawną podstawę kontrolowanego aktu stanowił art. 115a Poś. Z przepisu tego wynika, że w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu.

W tym zakresie uznanie przez organ i Sąd I instancji, że dzwony kościelne stanowią instalację w rozumieniu tych przepisów, a w konsekwencji parafia, na terenie której są one posadowione, jest zakładem w rozumieniu tych przepisów oznaczało dopuszczalność prowadzenia sprawy na podstawie art. 115a Poś w celu oceny poziomu hałasu generowanego przez parafię. W związku z tym sama kwestia kwalifikacji kuranta jako nagłośnienia wewnętrznego czy zewnętrznego, tego w którą stronę emituje on dźwięk, jak i zgodności zamontowania kuranta z treścią postanowienia Państwowego Terenowego inspektora Sanitarnego z 12 lipca 1993 r. były prawnie irrelewantne dla niniejszej sprawy, mającej zweryfikować poziom hałasu wytwarzanego przez parafię. Wskazane kwestie mogły być przedmiotem odrębnych postępowań i nie mogą być oceniane w ramach sprawy prowadzonej na podstawie art. 115a Poś. Zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie są więc całkowicie nieuzasadnione.

Nieuzasadnione są również pozostałe zrzuty naruszenia przepisów postępowania. Odnosząc się do zarzutu braku zawiadomienia strony o przeprowadzonych pomiarach dozwolonego poziomu emisji hałasu, wskazać należy, że zgodnie z art. 115a Poś, dowody wskazujące na przekroczenie dopuszczalnych norm hałasu przeprowadzane są co do zasady w ramach czynności kontrolnych jeszcze przed wszczęciem postępowania. Decyzję o przekroczeniu dopuszczalnego poziomu hałasu opiera się wyłącznie na jednym z wyraźnie wskazanym w art. 115a ust. 1 Poś środków dowodowych (pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, podmiot obowiązany do ich prowadzenia lub przez organ ochrony środowiska). Dlatego też kwestia zawiadomienia czy też nie o przeprowadzonych badaniach nie ma żadnego wpływu na wynik postępowania. Ponadto, Sąd I instancji nie był zgodnie z art. 106 § 3 Ppsa upoważniony do przeprowadzenia dowodu na okoliczność poziomu emitowanego hałasu, ponieważ przepis ten dopuszcza wyłącznie przeprowadzenie dowodu z dokumentów, a nie zlecania innych czynności dowodowych.

Naczelny Sąd Administracyjny w całości podziela przy tym stanowisko Sądu I instancji, że sposób przeprowadzenia pomiarów oraz zmierzone wartości poziomów dźwięku nie budzą wątpliwości w zakresie prawidłowości ich przeprowadzenia. Skoro pomiary były przeprowadzane w sposób ciągły od godziny 5 rano do godziny 22 z uwzględnieniem odgłosów kuranta, w sposób ciągły, to nie sposób zarzucić przeprowadzonym badaniom wybiórczości. W związku z tym zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie są całkowicie bezpodstawne i nie zostały przedstawione jakiekolwiek wiarygodne argumenty, które podważałyby prawidłowość przeprowadzonych badań.

Tym samym nie może być też mowy o naruszeniu przez Sąd I instancji art. 115a ust. 1 Poś. Sąd ten dokonał prawidłowej wykładni tego przepisu, dysponując jednoznacznym dowodem wskazującym na to, że nie zostały przekroczone dopuszczalne poziomu hałasu.

W świetle powyższego niezasadne okazały się również zarzuty naruszenia art. 156 Kpa w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa oraz art. 3 § 2 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c Ppsa.

Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje na przyszłość, że w tak kluczowych sprawach dla danej społeczności lokalnej jak poziom hałasu dźwięków dzwonów kościelnych, gdzie kwestie tradycji religijnej stykają się z warunkami życia w najbliższym otoczeniu kościoła, uzasadnione jest zwłaszcza ze strony władz kościelnych gotowość pewnych kompromisów i prób ugodowego załatwiania spraw.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 Ppsa, skargę kasacyjną oddalił. Na podstawie art. 207 pkt 1 Ppsa odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.