Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 904/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 122, art. 1 pkt 1, pkt 2, art.123 ust. 2, art. 140 i art. 128 ust. 1 pkt 70
journal: Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2012 r. ze skargi H. W.-K., T. K. i M. K.-G. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 25 lutego 2010 roku Miejski Zarząd Dróg w B. zwrócił się do Prezydenta Miasta B. o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego w związku z planowaną inwestycją pod nazwą "[...]".

Prezydent Miasta B. decyzjami z dnia [...]r. znak: [...] oraz z dnia [...] r. znak: [...] udzielił Miejskiemu Zarządowi Dróg wnioskowanego pozwolenia. Wskazane decyzje zostały uchylone przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. kolejno decyzją z dnia [...]r. nr [...] oraz decyzją z dnia [...] r. znak: [...], a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W toku ponownego rozpoznania sprawy Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] r. znak: [...] po raz kolejny udzielił wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej K.p.a.) oraz art. 122 ust. 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3, art. 123 ust. 2 i art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku – Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 z późn. zm.). W uzasadnieniu organ podał, że celem planowanej inwestycji drogowej jest obniżenie zwierciadła wody i poprawa warunków hydraulicznych w rejonie projektowanego mostu, a nie regulacja stosunków gruntowo-wodnych. Przebudowa koryta rzeki B. nie jest systematyczną regulacją rzeki, a jedynie przebudową stopnia, związaną bezpośrednio z budową nowego mostu w ciągu ulicy [...]. Rozwiązania projektowe zostały dostosowane do istniejącego dna rzeki B., a zaprojektowany odcinek nie zmienia rzędnych wysokościowych koryta rzeki na odcinku bezpośrednio przyległym do działki nr 1 obręb L. Rzędne wysokościowe projektowanego progu i koryta rzeki powyżej niego są identyczne ze zinwentaryzowanym stanem istniejącym. Dane wyjściowe do projektu branży hydrologicznej zostały przyjęte z uwzględnieniem istniejących warunków hydrologicznych, a przyjęte rozwiązania pozwolą na uniknięcie negatywnego wpływu na koryto rzeki i nieruchomości sąsiednie. Wykonanie inwestycji, na odcinku powyżej stopnia, nie zmieni stanu istniejącego poziomu zwierciadła wód związanych bezpośrednio z poziomem wody w korycie rzeki, natomiast na odcinku poniżej stopnia poziom zwierciadła obniży się. Z uwagi na dostosowanie projektowanych rzędnych wysokościowych do rzędnych już istniejących, inwestycja drogowa nie pogorszy istniejących warunków gruntowo-wodnych, lecz utrzyma je na dotychczasowym poziomie. Organ wskazał, że inwestycja nie wpłynie negatywnie na stan istniejący stosunków wodno-gruntowych w rejonie rzeki B. Obniżenie poziomu nowo projektowanego stopnia wodnego wymaga regulacji rzeki przynajmniej do progu położonego powyżej niego, tj. o dodatkowe 300 m. Organ podniósł także, że obniżenie dna rzeki w rejonie budynków stanowi potencjalne zagrożenie dla stateczności skarp brzegów, co w konsekwencji może prowadzić do powstania wyrw i obrywania skarp. Projekt został pozytywnie uzgodniony przez administratora rzeki oraz uzyskał pozytywną opinię Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. Organ podkreślił, że nieruchomość nr 1 obręb L. nie zostanie zalana wodami z projektowanej drogi, gdyż projektowane chodniki będą miały pochylenie poprzeczne w kierunku jezdni. Projektowaną kanalizacją deszczową odprowadzane będą wody z pasa drogowego do rzeki. Organ wprowadził także do dokumentacji wpust deszczowy w najniższym punkcie polderu zalewowego na terenie nieruchomości nr 2, 1, [...] obręb L., który umożliwi odprowadzanie wód do projektowanej kanalizacji deszczowej z wylotem poniżej projektowanego poziomu.

W odwołaniu od powyższej decyzji H. W.-K., T. K., oraz M. K.-G. podnieśli, że podtrzymują oni dotychczas skarżoną przez nich wersję projektu nowego stopnia wodnego o rzędnej wysokości jego korony [...] m n.p.m., ponadto w decyzji tej w dalszym ciągu podaje się, że rurociąg gazowy ułożony jest pod dnem rzeki. Odwołujący wskazali na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa sąsiadującej z projektowanym stopniem wodnym nieruchomości poprzez obniżenie projektowanego stopnia wodnego o 0,5 m i wybranie przed nim naniesionego rzeką klina żwirowego na długości 50 m. Wskazano także, że nieruchomość odwołujących ujęta jest w rejestrze obiektów chronionych. W uzasadnieniu swego żądania odwołujący poinformowali, że wybudowany w 1934 r. dom usytuowany był ok. 9 m od brzegu rzeki B., podczas regulacji rzeki w latach 40-tych ubiegłego wieku skarpy zostały solidnie zabezpieczone, a u ich podnóża wykonano kamienne chodniczki, wystające ok. 30 cm nad lustro wody, skarpę od granicy posesji odwołujących się do istniejącego mostu podniesiono o ok. 50 m. Wskazano także, że nieruchomość odwołujących ujęta jest w rejestrze obiektów chronionych. W uzasadnieniu swego żądania odwołujący poinformowali, że wybudowany w 1934 r. dom usytuowany był ok. 9 m od brzegu rzeki B., podczas regulacji rzeki w latach 40-tych ubiegłego wieku skarpy zostały solidnie zabezpieczone, a u ich podnóża wykonano kamienne chodniczki, wystające ok. 30 cm nad lustro wody, skarpę od granicy posesji odwołujących się do istniejącego mostu podniesiono o ok. 1 m ponad teren posesji. W wyniku wykonania przed mostem stopnia wodnego, a w latach 60-tych – przekroczenia rzeki rurociągiem gazowym, dno rzeki uległo podwyższeniu, co stało się powodem podniesienia się wody gruntowej na działce odwołujących się i wilgotnienia ścian budynku. O planowanej budowie nowego mostu odwołujący dowiedzieli się w wyniku zawiadomienia z dnia 12 kwietnia 2010 r. o wszczęciu postępowania w sprawie wydania przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego i uznali, że przy obecnej rozległej inwestycji wnioskodawca zobowiązany jest do usunięcia powstałego przez lata zagrożenia dla ich domu, a posadowienie nowego stopnia zgodnie z wnioskiem Miejskiego Zarządu Dróg będzie utrwaleniem niekorzystnych zmian jakie w tym czasie zaszły w korycie rzeki i nieodwracalnym utrwaleniem złych warunków gruntowo-wodnych, stwarzających zagrożenie dla domu. Odwołujący zarzucali, że podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest stanowisko inwestora (wnioskodawcy), iż nie miał on wpływu na niekorzystne zmiany jakie zaszły na rzece w latach ubiegłych i w związku z tym nie ma obowiązku usuwania zaistniałych zagrożeń spowodowanych tymi zmianami, a wnioskowane obniżenia projektowanego stopnia o ok. 0,5 m spowodowałoby konieczność regulacji dodatkowego odcinka rzeki i stanowiłoby dodatkowy koszt nie związany z inwestycją drogową – co zdaniem odwołujących stanowi podważenie opinii organu odwoławczego z decyzji z dnia [...] r., uchylającej wydaną wcześniej decyzję organu I instancji.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. decyzją z dnia [...] r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekł co do istoty – wydając Miejskiemu Zarządowi Dróg pozwolenie wodnoprawne w ramach przedsięwzięcia: Rozbudowa skrzyżowania ul. [...] z ul. [...] wraz z budową mostu na rzece B. oraz z połączeniem ul. [...] w B., na wykonanie urządzeń wodnych, regulację wód oraz na szczególne korzystanie z wód, zgodnie z wnioskiem oraz dołączonym do niego operatem wodnoprawnym z wniesionymi uzupełnieniami. Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z przepisami prawa, gdyż nie spełnia wymogów art. 128 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo wodne oraz art. 107 § 3 w związku z art. 107 § 1 K.p.a., ponieważ nie określono w niej usytuowania i warunków wykonania urządzenia wodnego, m. in. stopnia w km [...], a w uzasadnieniu nie zawarto wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji oraz nie przytoczono żadnych przepisów prawa. Organ odwoławczy wskazał, że nie zachodzi przesłanka, określona w art. 138 § 2 K.p.a., uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, ponieważ sprawa została wyjaśniona przez organ I instancji, lecz rozstrzygnięcie decyzji nie zostało odpowiednio uzasadnione.

Organ odwoławczy w powołanej decyzji nie zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawcy, że ewentualne wykonanie dodatkowych opracowań projektowych, uzyskanie stosownych uzgodnień i decyzji oraz ewentualne wykonanie dodatkowego zabezpieczenia skarp w rejonie budynku przy ul. [...] w celu jego zabezpieczenia przed szkodami, stanowiłoby dodatkowe koszty inwestora, nie związane z inwestycją drogową, gdyż zgodnie z art. 128 ust. 1 pkt 7a Prawa wodnego, w pozwoleniu wodnoprawnym można m. in. ustalić obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub zmniejszających negatywne skutki wykonywania tego pozwolenia wodnoprawnego. Jednak, zastosowanie przywołanego powyżej przepisu może mieć miejsce jedynie, gdy w toku postępowania zostanie udowodnione występowanie szkód będących bezpośrednim następstwem wykonywania tegoż pozwolenia wodnoprawnego. Natomiast jak wynika z akt sprawy i z uzasadnienia odwołania szkody, które wykazują odwołujący zostały wywołane dużo wcześniej, na przestrzeni wielu dziesiątków lat, nie są więc one następstwem jakichkolwiek działań wnioskodawcy i przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego, a ewentualne negatywne oddziaływanie projektowanego w km

[...] rzeki B. stopnia wodnego na dom odwołujących się, nie zostało dotychczas zbadane i udowodnione. W związku z powyższym w obecnie wydawanym pozwoleniu wodnoprawnym nie było podstaw do nałożenia na wnioskodawcę obowiązku wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub zmniejszających negatywne skutki wykonywania pozwolenia.

Organ zauważył, że z akt sprawy, w tym z rysunku w operacie wodnoprawnym nr [...] – Profil podłużny rzeki B., wynika, że rzędna przelewu górnego projektowanego stopnia w km [...] rzeki B. wynosząca [...] m n.p.m. jest równa istniejącej rzędnej dna w nurcie, z czego wynika, że poziom zabudowy rzeki w tym punkcie nie ulegnie zmianie. Natomiast już za górnym przelewem tego stopnia rzędna projektowanego dna obniża się stopniowo w stosunku do rzędnej dna istniejącego i za stopniem wynosi [...] m n.p.m. W wyniku projektowanej regulacji nastąpi więc obniżenie dna rzeki na odcinku od km [...] (istniejący stopień do rozbiórki) rzędna istniejącego dna wynosząca [...] m n.p.m. obniżona zostanie do [...] m n.p.m. Spowoduje to obniżenie zwierciadła wody w rzece B. i w związku z tym wpłynie na poprawę przepływu w rejonie mostów – istniejącego i projektowanego, co jest celem wydawanego pozwolenia.

Organ odwoławczy podał, że to, iż nie przychylił się do wniosku odwołujących się o obniżenie nowo projektowanego stopnia o ok. 0.5 m wynika z porównania stanu istniejącego i projektowanego, przedstawionego w operacie wodnoprawnym, a szczególnie na rys. nr [...] – Profil podłużny rzeki B. Rzędne wysokościowe projektowanego w rejonie działki odwołujących się (nr 1) stopnia w km [...] rzeki B. i koryta powyżej niego do km [...] (punkt pomiarowy p. 8 – rzędna [...] m n.p.m.) są identyczne ze stanem istniejącym – rzędna przelewu górnego, wynosząca [...] m n.p.m. jest równa rzędnej istniejącego dna. Dlatego organ uznał, że wykonanie planowanych robót w rejonie działki odwołujących się nie zmieni stanu istniejącego, w tym poziomu zwierciadła wód powierzchniowych rzeki B., więc również poziomu wód gruntowych związanych z poziomem wody w korycie rzeki. Natomiast na odcinku poniżej projektowanego stopnia w km [...], w związku z obniżeniem dna (z rzędnej istniejącej w km [...], wynoszącej [...] m n.p.m., do rzędnej projektowanej [...] m n.p.m.) obniży się poziom wód powierzchniowych (woda Q1% w km [...] z [...] m n.p.m. do [...] m n.p.m.), więc i wód gruntowych związanych z poziomem wody w korycie rzeki.

Organ podniósł, że planowana przebudowa koryta rzeki B. jest związana z koniecznością budowy nowego mostu w ciągu ulicy [...] i uzyskania odpowiedniego jego światła pionowego dla zapewnienia swobodnego przepływu wód rzeki B. (osiągnięcie odległości 1,0 m spodu konstrukcji od poziomu zwierciadła wody o prawdopodobieństwie wystąpienia Q1%). W aktach sprawy znajduje się końcowe pozytywne uzgodnienie przedmiotowej inwestycji, w oparciu o operat wodnoprawny z uzupełnieniem, administratora rzeki B. – Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G., zawarte w piśmie znak: [...] z dnia [...] r. Warunki z tego uzgodnienia zostały podtrzymane przez przedstawiciela RZGW w G. na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2011 r. Z powyższego wynika, że przyjęty zakres przebudowy koryta rzeki B. jest wystarczający dla realizacji planowanej inwestycji drogowej – rozbudowa skrzyżowania ul. [...] z ul. [...] wraz z budową mostu na rzece B. oraz z połączeniem ul. [...] w B.

Zgodnie z przywołanym powyżej art. 131 Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek, do którego dołącza się m. in. operat wodnoprawny, będący podstawą wydawanej decyzji. Wnioskodawca w swoim wniosku określa więc przedmiot sprawy, a organ administracji państwowej ograniczony jest zwartym we wniosku żądaniem, zgodnie bowiem z orzecznictwem sądowoadministracyjnym przedmiot rozstrzygnięcia jest zdeterminowany zakresem złożonego wniosku i wszelkie niezgodności między wnioskiem a decyzją przesądzają o uznaniu rozstrzygnięcia za wadliwe. Z analizy akt sprawy nie wynika konieczność zmiany zakresu przebudowy koryta rzeki B. (w tym obniżenia o ok. 0,5 m stopnia wodnego w km [...]) w ramach rozbudowy przedmiotowego układu drogowego.

Organ odwoławczy pouczył w zaskarżonej decyzji, że zgodnie z art. 123 ust. 2 Prawa wodnego, pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń – co oznacza, że pozwolenie to uprawnia jedynie do wykonania ww. urządzeń wodnych, regulacji koryta rzeki B. oraz szczególnego korzystania z wód, ale nie daje uprawnień do nieruchomości i urządzeń, za pomocą których realizowane będą uprawnienia płynące z pozwolenia, oraz, że przepisy Prawa wodnego zabezpieczają interesy osób trzecich, umożliwiając zmianę w drodze decyzji pozwolenia wodnoprawnego po jego wydaniu, bowiem zgodnie z art. 133 Prawa wodnego w przypadku naruszenia interesów osób trzecich lub zmiany sposobu użytkowania wód w regionie wodnym organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, w drodze decyzji, może nałożyć na posiadającego pozwolenie wodnoprawne obowiązek wykonania ekspertyzy, na podstawie której może odpowiednio zmienić pozwolenie wodnoprawne, ograniczając zakres korzystania z wód lub nakładając dodatkowe obowiązki, o których mowa w art. 128 ust. 1 i 2.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący H. W.-K., T. K. oraz M. K.-G. zarzucili, że projektowany stopień wodny wchodzi w granicę ich posesji (ok. 2 m od narożnika domu) i jego górny przelew ma zostać posadowiony na rzędnej [...] m n.p.m., co stanowi rzędną obecnego dna rzeki. W ocenie skarżących tak przyjęte założenia projektowe pomijają niekorzystne zmiany jakie zaszły na rzece polegające na podniesieniu i przewężeniu koryta rzeki w miejscu planowanego posadowienia nowego progu wodnego. Wskazane zmiany związane były z wcześniej wybudowanym na rzece stopniem wodnym oraz ułożonym nad dnem rzeki gazociągiem. Po wykonaniu tych urządzeń dno rzeki podniosło się o ok. 0,7 m. Projektowana budowa zakłada wyburzenie wskazanych urządzeń wodnych stąd, w ocenie skarżących zaistniała realna szansa usunięcia zagrożenia dla budynku skarżących przez przywrócenie poprzednich stosunków gruntowo-wodnych. Z uwagi na powyższe skarżący wnieśli o obniżenie projektowanego stopnia wodnego o ok. 50 cm. Organ I instancji w kolejnych decyzjach udzielając wnioskodawcy pozwolenia wodnoprawnego nie przychylił się do wskazanego wniosku skarżących argumentując, że to nie wnioskodawca tj. MZD B. wybudował poprzednie urządzenia wodne i to nie do niego należy utrzymanie właściwego stanu koryta rzeki, ponadto wskazano, że posadowienie nowego stopnia wodnego na istniejącej rzędnej dna rzeki nie zmieni poziomu wód gruntowych powyżej tego stopnia, a projekt został pozytywnie uzgodniony przez administratora rzeki. Według tego projektu granicę opracowania inwestycji stanowi nowy stopień wodny, a to co powyżej tego stopnia jest stanem istniejącym za który inwestor nie odpowiada. organ odwoławczy dwukrotnie uchylał decyzje Prezydenta Miasta B. wskazując m. in. na konieczność uzupełnienia operatu wodnoprawnego o opis projektowanego zamierzenia w języku nietechnicznym oraz plan urządzeń wodnych, z oznaczeniem nieruchomości wraz z ich powierzchnią, naniesiony na mapę sytuacyjno-wysokościową terenu, a także o techniczne udokumentowanie twierdzeń pełnomocnika wnioskodawcy, że "projektowany stopień w żaden sposób nie pogarsza warunków gruntowo-wodnych w domu skarżących". Ostatecznie jednak organ odwoławczy wycofał się ze swego stanowiska udzielając pozwolenia wodnoprawnego w dotychczasowej, kwestionowanej przez skarżących wersji tj. z progiem wodnym o wysokości przelewu górnego na rzędnej [...] m n.p.m. Swoje stanowisko organ odwoławczy uzasadniał w ten sposób, że zastosowanie art. 128 ust. 1 pkt 7 a Prawa wodnego może mieć miejsce jedynie, gdy w toku postępowania zostanie udowodnione występowanie szkód będących bezpośrednim następstwem wykonywania tegoż pozwolenia wodnoprawnego, a tymczasem nie zostało dotychczas zbadane i udokumentowane ewentualne oddziaływanie projektowanego stopnia na nieruchomość skarżących.

Podsumowując skarżący wskazali, że po wykonaniu progu utrwalony zostanie stan zagrożenia dla nieruchomości skarżących jaki powstał po zrealizowaniu wcześniejszych inwestycji miejskich.

Ostatnie zarzuty skargi dotyczyły błędnego przyjęcia przez organy administracji, że gazociąg ułożony jest pod dnem rzeki, a nie zgodnie ze stanem faktycznym nad dnem rzeki. Wskazana okoliczność ma, zdaniem skarżących, istotne znaczenie w sprawie, bowiem główną przyczyną podnoszenia się poziomu rzeki w okolicy nieruchomości skarżących jest wskazany gazociąg, który obecnie jest już częściowo przysłonięty naniesionym żwirem. Skarżący wskazywali, także że w ich ocenie organy orzekające w sprawie nie działały bezstronnie, bowiem decyzję o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego wydała gmina B., która jest jednocześnie inwestorem planowanego przedsięwzięcia, a organ odwoławczy jest administratorem rzeki, a zatem jednostką odpowiedzialną za właściwe utrzymanie jego koryta. Wreszcie skarżący wskazali, że przedstawiciele MZD uzależnili obniżenie progu od zawarcia ugody, na mocy której część nieruchomości skarżących zostałaby wywłaszczona w celu wykonania zjazdu na działkę sąsiednią stanowiącą własność gminy, co zostało odebrane przez skarżących jako próba szantażu.

W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że zgodnie z art. 128 ust. 1 pkt 7a Prawa wodnego, w pozwoleniu wodnoprawnym można m.in. ustalić obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub zmniejszających negatywne skutki wykonywania tego pozwolenia wodnoprawnego, lecz zastosowanie przywołanego powyżej przepisu może mieć miejsce jedynie, gdy w toku postępowania zostanie udowodnione występowanie szkód będących bezpośrednim następstwem wykonywania tegoż pozwolenia wodnoprawnego, natomiast jak wskazują sami skarżący istniejące stosunki gruntowo-wodne w rejonie ich domu nie są następstwem wydawanego pozwolenia wodnoprawnego.

Odnośnie kolejnego zarzutu skargi, organ II instancji podniósł, że nie wycofał się ze swego stanowiska zawartego w poprzednich decyzjach, lecz sprawa została wyjaśniona przez organ I instancji, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w poprzednich decyzjach organu odwoławczego, a swoje stanowisko organ II instancji przedstawił obszernie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Następnie organ podał, że nie wyjaśniał sprawy ułożenia gazociągu w km

[...] rzeki B., gdyż w ramach planowanego przedsięwzięcia ma być wykonana jego likwidacja, więc jego aktualne położenie względem dna rzeki nie jest istotne z punktu widzenia wydawanego pozwolenia wodnoprawnego. Natomiast odnosząc się do zarzutu, iż organy pierwszej i drugiej instancji nie są bezstronne w sprawie organ podniósł, że zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 32, poz. 159) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (czyli do dnia 18 marca 2011 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe, więc w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 127 ust. 7 b ww. ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r., stanowiący, że dyrektor regionalnego zarządu, marszałek województwa albo starosta (w tym prezydent na prawach powiatu) podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy, w której jest wnioskodawcą, w stosunku do organu II instancji nie ma również zastosowania art. 25 K.p.a. Organ II instancji nie odniósł się do zarzutu odczuwania przez skarżących szantażu ze strony Gminy B., gdyż podnoszona sprawa nie jest przedmiotem zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy podkreślił, że w niniejszej sprawie nie zostały wykazane jako istniejące, wymienione w art. 126 Prawa wodnego przesłanki uzasadniające odmowę udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Natomiast w sytuacji, gdy zostaną spełnione wymagania udzielenia pozwolenia wodnoprawnego przewidziane w Prawie wodnym, a nie zostaną ujawnione okoliczności określone w art. 126, wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest obowiązkiem organu, na poparcie swego stanowiska organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28.04.2006 r. II OSK 749/05.

W piśmie procesowym z dnia 2 lutego 2012 r. skarżący ponownie przywołali wszystkie argumenty jakie wcześniej zostały zawarte w skardze i dodatkowo wskazali, że utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy spowoduje, że ich dom będzie podlegał dalszej nieuchronnej dewastacji, spowodowanej zbyt wysokim poziomem wód gruntowych. Żaden drenaż nie uchroni budynku przed napływem wód gruntowych, w sytuacji gdy sytuują się one powyżej posadowienia budynku. Wskazali również, że w tej sytuacji bezcelowe będzie wykonywanie jakiegokolwiek remontu piwnic i odnowienie izolacji przeciwwilgociowej.

Na rozprawie w dniu 9 maja 2012 r. strony podtrzymały swoje stanowiska. Uczestnik postępowania MZD w B. wniósł o oddalenie skargi przychylając się do stanowiska organu administracji. Wskazał, że w związku z przedmiotową inwestycją, która nie została jeszcze rozpoczęta, nastąpi umocnienie skarpy przy budynku skarżących. Oświadczył także, że rzeka B. jest własnością Skarbu Państwa i jest administrowana przez RZGW w G., ponadto podał, że nie doszło do zawarcia ugody proponowanej przez MZD w kwestii obniżenia progu rzeki, bowiem nie rozeznano wysokości kosztów z tym związanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Ze skargi, odwołania, jak i wszystkich pozostałych pism skarżących wynika, że kwestionują oni udzielone pozwolenie wodnoprawne przede wszystkim z uwagi na fakt, że pomija ono niekorzystne zmiany jakie zaszły na rzece B. poczynając od końca lat 40-tych, a polegające na podniesieniu i przewężeniu koryta rzeki w miejscu planowanego posadowienia nowego progu wodnego. Zmiany te związane były z wcześniej wybudowanym na rzece stopniu wodnym i ułożonym nad dnem gazociągiem, co spowodowało podniesienie dna rzeki o około 0,7 m i negatywną zmianę stosunków gruntowo-wodnych wpływającą na ich budynek mieszkalny na działce nr 1.

Zdaniem skarżących skoro planowana budowa zakłada wyburzenie istniejącego stopnia wodnego i gazociągu zaistniała szansa usunięcia zagrożenia dla ich budynku poprzez przywrócenie poprzednich stosunków gruntowo-wodnych. W związku z tym skarżący zakwestionowali określenie przelewu górnego nowego stopnia wodnego (pkt 1.5 zaskarżonej decyzji) na rzędnej [...] m n.p.m., przyznając równocześnie, że rzędna ta jest rzędną obecnego dna rzeki.

Należy stwierdzić, że skarżący w istocie oczekują by obecne pozwolenie wodnoprawne zostało poprzedzone przywróceniem stanu rzeki do stanu z końca lat 40-tych bowiem złe w ich ocenie stosunki gruntowo-wodne są następstwem wcześniej dokonanych inwestycji (stopień wodny, gazociąg). Natomiast realizacja udzielonego pozwolenia wodnoprawnego bez żądanego przez nich obniżenia projektowanego stopnia wodnego o około 50 cm i przy braku rozstrzygnięć przewidzianych art. 128 ust. 1 pkt 7a Prawa wodnego zagraża utrwaleniem szkód w należącym do nich budynku.

Zaskarżoną decyzją, po uchyleniu decyzji organu I instancji, udzielono Miejskiemu Zarządowi Dróg w B. pozwolenia wodnoprawnego w ramach przedsięwzięcia – Rozbudowa skrzyżowania ul. [...] z ul. [...] wraz z budową mostu na rzece B. oraz z połączeniem ul. [...] w B. – na wykonanie urządzeń wodnych, regulację wód oraz szczególne korzystanie z wód (zaskarżona decyzja).

Jak wynika z art. 122 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne jest wymagane właśnie na szczególne korzystanie z wód, regulację wód i wykonanie urządzeń wodnych. Jego wydanie następuje na wniosek do którego dołącza się operat wodnoprawny, decyzję o lokalizacji celu publicznego lub decyzję o warunkach zabudowy (jeśli jest ona wymagana w przypadku wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych) – art. 131 ust. 1 Prawa wodnego.

Ponieważ planowana inwestycja będzie realizowana w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2008 r. nr 193, poz. 1194 ze zm.) zgodnie z art. 11d pkt 4 tej ustawy wymagań art. 131 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego nie stosuje się (to znaczy wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego nie wymaga dołączenia decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzji o warunkach zabudowy).

Z kolei decyzją z dnia [...] roku Prezydent Miasta B. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia zakwalifikowanego zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 56 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r.

Sam wniosek w sprawie zakończonej decyzja kontrolowaną został złożony 25 lutego 2010 roku co czyni niezasadnym zarzuty braku bezstronności orzekających organów, które w sprawie winny podlegać wyłączeniu jako zainteresowane rozstrzygnięciem. Wynika to z art. 20 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 32, poz. 159). Zgodnie z tym przepisem do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (to jest do 28 marca 2011 roku) stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 127 ust. 7 b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku stanowiący, że dyrektor regionalnego zarządu, marszałek województwa albo starosta (w tym prezydent miasta na prawach powiatu) podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy, w której jest wnioskodawcą.

Podobnie, jako naruszenie które nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy należy ocenić ustalenia organu dotyczące ułożenia gazociągu o km [...] rzeki B. a to z uwagi na fakt, że zaskarżoną decyzją (pkt I.6) przewidziano jego likwidację. W związku z tym jego aktualne ułożenie na dnie rzeki pozostaje bez wpływu na udzielone pozwolenie.

Samo pozwolenie wodnoprawne wydano na podstawie operatu wodnoprawnego "[...]" opracowanego w styczniu 2010 roku oraz uzupełnionego w lutym 2010 roku uwzględniając uzgodnienia i wyniki kolejnych rozpraw.

Skład orzekający podziela stanowisko organu odwoławczego, iż z rysunku zawartego w operacie wodnym nr [...] – Profil podłużny rzeki B. wynika, że rzędna przelewu górnego projektowanego stopnia w km [...] rzeki B. wynosząca [...] metra n.p.m. jest równa istniejącej rzędnej dna w nurcie, co oznacza że poziom zabudowy rzeki w tym punkcie nie ulegnie zmianie. Natomiast za górnym przelewem tego stopnia rzędna projektowanego dna obniża się w stosunku do rzędnej dna istniejącego i za stopniem wynosi [...] metra n.p.m. Projektowana regulacja zaskutkuje więc obniżeniem dna rzeki na odcinku od km [...] i np. w punkcie istniejącego przewidzianego do rozbiórki stopnia istniejąca rzędna [...] metra n.p.m. zostanie obniżona do [...] metra n.p.m.

W ten właśnie sposób zostanie zrealizowany cel skarżonego pozwolenia, którym jest poprawa przepływu w rejonie mostów istniejącego i projektowanego. W tej sytuacji niezasadnym jest oczekiwanie skarżących obniżenia nowo projektowanego stopnia o około 0,5 metra. Brak jest bowiem zmian między stanem istniejącym a projektowanym co wyraźnie potwierdza rysunek [...]. Rzędne wysokościowe (o czym była już mowa) projektowanego w rejonie działki skarżących – nr 1 stopnia o km [...] i koryta powyżej niego do km [...] są identyczne ze stanem istniejącym (rzędna przelewu górnego, wynosząca [...] metra n.p.m. jest równa rzędnej istniejącego dna). Oznacza to, że wydane pozwolenie wodnoprawne nie zmieni stanu istniejącego w rejonie działki skarżących, w tym poziomu zwierciadła wód powierzchniowych rzeki B. i poziomu wód gruntowych związanych z poziomem wody w korycie rzeki. Z kolei poniżej projektowanego stopnia km [...], w związku z obniżeniem dna z rzędnej [...] metra n.p.m. do rzędnej projektowanej [...] metra n.p.m. obniży się poziom wód powierzchniowych, a więc i wód gruntowych związanych z poziomem wody w korycie rzeki.

Nie został także naruszony zaskarżoną decyzją art. 128 ust. 1 pkt 7a Prawa wodnego. Zastosowanie tego przepisu może mieć miejsce jedynie, gdy w toku postępowania zostanie udowodnione wystąpienie szkód będących bezpośrednim następstwem wykonania udzielonego pozwolenia wodnoprawnego. Taka okoliczność nie wynika z postępowania poprzedzającego wydanie decyzji co potwierdza stanowisko skarżących twierdzących, że szkody powstały przed wydaniem kwestionowanego pozwolenia i są wywołane działaniami podejmowanymi przez organy państwa od końca lat 40-tych. W tym zakresie należy stwierdzić, że w postępowaniu dowodowym (obszernym) nie wykazano negatywnego oddziaływania inwestycji na dom skarżących. W sposób oczywisty nie jest uzasadniony zarzut skarżących dotyczący naruszenia ich prawa własności w stosunku do działki nr 1 przez lokalizację projektowanego stopnia wodnego na nieruchomości skarżących. W tym zakresie należy stwierdzić, że pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Przepisy Prawa wodnego zabezpieczają interesy osób trzecich umożliwiając zmianę w drodze decyzji pozwolenia wodnoprawnego, po jego wydaniu (art. 133 Prawa wodnego).

Skoro zatem zaskarżone pozwolenie wodnoprawne zostało wydane po przeprowadzeniu postępowania wymaganego prawem, odpowiada wymogom Prawa wodnego, a skarżący w istocie nie wskazują na szkody wywołane tym pozwoleniem ale domagają się obciążenia wnioskodawcy obowiązkiem przywrócenia stanu rzeki do stanu przed inwestycjami prowadzonymi od lat 40-tych, a także obowiązkiem usunięcia naniesionego rzeką klina żwirowego na długości około 50 m to ich skarga – wobec braku przesłanek z art. 126 Prawa wodnego, przesądzających o odmowie wydania pozwolenia wodnoprawnego – musiała podlegać oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012.270).

SW