Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3286/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73, art. 75
journal: Dz.U. 2010 nr 185 poz 1243
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant ref. Magdalena Dębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2019 r. sprawy ze skargi "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2018r. [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej organ) po rozpatrzeniu odwołania spółki [...] sp. z o.o., ul. [...], [...] (dalej skarżąca) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...] wymierzającej administracyjną karę pieniężną w wysokości 500 zł za przedłożenie Marszałkowi Województwa [...], po ustawowym terminie, zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów za rok 2013, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Stan sprawy był następujący:

Na podstawie dokumentacji - kopii zbiorczych zestawień danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2013 r., przekazanej przez Marszałka Województwa [...], [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska ustalił, że [...] Spółka z o.o. nadała zbiorcze zestawienie danych za 2013 r. w dniu [...] marca 2014 r. (data stempla pocztowego), a więc po ustawowym terminie upływającym w dniu [...] marca 2014 r. (w 2014 r. termin ten przedłużony był do dnia [...] marca z uwagi na fakt, że dzień [...] marca przypadał w sobotę - dzień wolny od pracy i następującą po niej także wolną od pracy niedzielę). Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...] organ I instancji wymierzył skarżącej administracyjną karę pieniężną w wysokości 500 zł.

Strona pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. odwołała się od przedmiotowej decyzji organu I instancji do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2018r. [...] Głównego Inspektora Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając jego stanowisko.

Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że zgodnie z art. 125 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym niewykonanie obowiązków wymienionych w art. 237 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach za lata 2012-2014, podlega karze, o której mowa w art. 200 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. w brzmieniu dotychczasowym. W związku z powyższym organ I instancji zobligowany był do wymierzenia kary na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r., Główny Inspektor Ochrony Środowiska zobligowany jest natomiast do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy zgodnie z powyższym artykułem. Wskazał również, że zgodnie z art. 237 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. podmioty, o których mowa w art. 73 i 75, obowiązane przed dniem wejścia w życie tej ustawy do sporządzania i składania zbiorczych zestawień danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów - na podstawie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy, o której mowa w art. 252 - sporządzają i składają je, za lata 2012-2014, stosując przepisy dotychczasowe, z tym, że ten, kto wbrew obowiązkowi, nie sporządza i nie przekazuje tych zbiorczych zestawień danych, sprawozdań lub wykazu zakładów przetwarzania lub wykonuje ten obowiązek nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym podlega karze, o której mowa w art. 200. Zdaniem organu, z powyższego wynika, że art. 200 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie jedynie w zakresie wysokości kary za naruszenia (w tym nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia lub nieprzekazanie go w ogóle), wymienione w art. 237 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.

Z takim stanowiskiem nie zgodziła się [...] sp. z o.o., z siedzibą w [...], wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję i zarzucając jej:

1. rażące naruszenie prawa art. 40 § 2 kpa i art. 32 kpa poprzez nie doręczenie decyzji Wojewódzkiego. Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...].12.2017 r. znak [...] ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi, który zgłosił się do sprawy pismami z dnia [...].12.2017 r. oraz z dnia [...].12.2017 r. tj. art. 40 § 2 kpa,

2. rażące naruszenie prawa art. 32 kpa w związku z art. art. 127 § 1 kpa poprzez pozbawienie strony do wniesienia odwołania przez pełnomocnika, któremu nie została doręczona decyzji Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...].12.2017 r. znak [...],

3. nie zastosowanie art. 138 § 1 pkt. 2 kpa i brak uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowanie w całości w związku z przedawnieniem kary administracyjnej,

4. nie zastosowanie przepisów o przedawnieniu na podstawie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art, 202 ustawy o odpadach w związku z nie doręczeniem decyzji pełnomocnikowi strony, który zgłosił się do sprawy w postępowaniu w I instancji,

5. rażące naruszenie art. 77 § 1 i § 4 kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, oraz nie wskazania znanych organowi faktów znanych z urzędu, na mocy których pominął wnioski dowodowe pełnomocnika strony złożone pismem z dnia [...].12.2017 r.,

6. nie wydania postanowienia w zakresie wniosków dowodowych skarżącego, brak ich rozstrzygnięcia i naruszenie art. 123 § 2 kpa,

7. naruszenie art. 80 kpa co do zasady swobodnej oceny dowodów w sytuacji gdy nie uwzględniono wszystkich wniosków dowodowych złożonych w dniu [...].12.2017 r.,

8. rażące naruszenie prawa art. 78 § 1 kpa poprzez pominięcie wniosków dowodowych złożonych przez pełnomocnika skarżącego pismem z dnia [...].12.2017r.

9. naruszenie art. 86 kpa poprzez nie przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony w sytuacji nie rozstrzygnięcia wniosków dowodowych zaoferowanych przez stronę pismem z dnia [...].12.2017 r.,

10. rażące naruszenie przepisów art. 10 § 1 kpa poprzez brak umożliwienia wypowiedzenia się pełnomocnikowi skarżącego co do zebranego materiału dowodowego i nie zakreślenia w tym celu terminu procesowego, i nie poinformowanie o zakończeniu postępowania przed wydaniem decyzji tym bardziej, że pismo z dnia [...].11.2017 r. doręczono [...].11.2017 r. o 17:23 co wynika z dokumentu internetowego śledzenie przesyłek,

11. art. 107 § 1 pkt. 3 kpa w związku z art. 43 § 1 kc i art. 43s § 1 kc i uznanie, że wskazanie w rozstrzygnięciu decyzji I instancji podmiotu niezgodnie z wpisem w KRS /nieprawidłowa firma/, a zatem orzeczenie wobec podmiotu, który nie istnieje jest zgodnym z prawem,

12. naruszenie art. 107 § lpkt. 4 kpa poprzez wskazywanie podstaw prawnych w sposób ogólnikowy bez wskazania konkretnej jednostki redakcyjnej przepisu prawa a to wskazanie art. 200, art. 237 ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach w sytuacji gdy art. 200 ustawy w dniu wydania decyzji był uchylony i nie mógł stanowić podstawy prawnej, art. 237 ma dwa obszerne ustępy i nie wiadomo z którego ustępu nastąpiło rozstrzygnięcie a nadto ustęp pierwszy ma aż 6 punktów odwołujących do różnych przepisów prawa,

13. nałożenie kary na podstawie przepisu nie obowiązującego art. 200 ustawy o odpadach w związku z art. 125 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym,

14. brak ustaleń czy skarżący jest podmiotem objętym dyspozycja art. 73 i 75 ustawy o odpadach, a jeśli tak to z jakiego ustępu,

15. nie rozpoznanie istoty sprawy i nie dostrzeżenie, że sprawozdanie zostało złożone, a kara z art. 200 ustawy o odpadach ma charakter przymuszający do złożenia sprawozdania i nie ma zastosowania gdy sprawozdanie zostało już złożone,

16. nieprawidłową wykładnię literalną i celowościowa przepisu art. 200 ustawy o odpadach,

17. brak wnikliwego rozpoznania materiału dowodowego i braku podstaw stosowania kary przymuszającej do wykonania zobowiązania w sytuacji gdy zobowiązanie zostało wykonane.

Wobec powyższego skarżąca wniosła o:

1. uchylenie decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...].09.2018 znak [...] i poprzedzającej jej decyzji Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...].12,2017 r. znak [...] w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania względnie umorzenia postępowania,

2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg. norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 480,00 oraz opłaty od pełnomocnictwa 17,00 zł.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów administracji naruszenia norm prawa, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.

Przepis art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.) stanowi, że posiadacz odpadów prowadzący ewidencję odpadów jest obowiązany sporządzić na formularzu zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów, z zastrzeżeniem ust. 2. Na mocy art. 37 ust. 3 wyżej powołanej ustawy zbiorcze zestawienia danych, o których mowa w ust. 1 i 2, posiadacz odpadów, w tym wytwórca komunalnych osadów ściekowych, jest obowiązany przekazać marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce wytwarzania, odbierania odpadów komunalnych, zbierania, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, w terminie do dnia 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy.

W myśl art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tj. Dz.U z 2018r. poz. 992 ze zm.) wytwórca odpadów, obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów, sporządza roczne sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami.

Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skargi dotyczącego braku ustalenia przez organ, czy strona jest podmiotem objętym art. 73 i 75 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. należało podzielić uwagę organu, że okoliczność ta nie była sporna, skoro skarżąca z własnej woli złożyła zbiorcze zestawienie za 2013 r. stosując przepisy dotychczasowe, tj. że była podmiotem, o którym mowa w art. 75 tej ustawy.

Zgodnie natomiast z art. 237 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. podmioty, o których mowa w art. 73 i 75, obowiązane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy do sporządzania i składania zbiorczych zestawień danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów - na podstawie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - sporządzają i składają je, za lata 2012-2014, stosując przepisy dotychczasowe, z tym, że ten, kto wbrew obowiązkowi, nie sporządza i nie przekazuje tych zbiorczych zestawień danych, sprawozdań lub wykazu zakładów przetwarzania lub wykonuje ten obowiązek nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym podlega karze, o której mowa w art. 200.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że art. 200 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach nie mógł stanowić podstawy prawnej decyzji, gdyż w dniu jej wydania był uchylony, a ponadto nie ma on zastosowania, gdy, jak w przypadku skarżącej, sprawozdanie zostało złożone, Sąd podzielił stanowisko organu, że z dniem 1 stycznia 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1466), która na mocy art. 108 pkt 25 uchyliła dotychczas obowiązujący art. 200 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r.

Zgodnie z art. 125 ustawy z dnia 11 września 2015 r. niewykonanie obowiązków wymienionych w art. 237 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. za lata 2012-2014, podlega karze, o której mowa w art. 200 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. w brzmieniu dotychczasowym. W związku z powyższym, organ prawidłowo wywiódł, że zobligowany był do wymierzenia kary na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. Wobec powyższego, należało podzielić stanowisko organu, że art. 200 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. ma zastosowanie w kontrolowanej sprawie jedynie w zakresie wysokości kary za naruszenia (w tym nieterminowe przekazanie przez skarżącą zbiorczego zestawienia), wymienione w art. 237 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.

W ocenie Sądu, organ wbrew zarzutom skargi poczynił właściwe ustalenia i prawidłowo wywiódł, że z przytoczonych powyżej przepisów art. 237 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. oraz art. 37 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. wynika jednoznacznie, że skarżąca obowiązana była do złożenia zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2013 r. w terminie do dnia 15 marca 2014 r.

Bez znaczenia dla oceny terminowego złożenia w/w zestawienia jest okoliczność, że w 2014 r. termin ten – z uwagi na dni ustawowo wolne od pracy - przedłużony był do dnia 17 marca. Bezsporne jest bowiem, że skarżąca uchybiła powyższym przepisom, składając przedmiotowy dokument Marszałkowi Województwa [...] dziewięć dni po terminie.

Sąd podziela stanowisko organu, że przepis art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. nakłada na organ obowiązek wymierzenia kary w ściśle określonej przez ustawodawcę wysokości. Oznacza to, że organ w tym zakresie nie działa na zasadzie uznania, lecz jest związany kategorycznym brzmieniem przepisu i w przypadku stwierdzenia nieterminowego przekazania zbiorczego zestawienia obligatoryjnie - bez względu na przyczyny, okoliczności czy liczbę dni opóźnienia - nakłada administracyjną karę pieniężną. W tym miejscu należy podkreślić – na co zwrócił organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – że ustawodawca nie przewidział żadnych ustępstw czy też możliwości odstąpienia od wymierzenia omawianej kary ani też miarkowania jej wysokości.

Sąd nie podzielił również zarzutu skargi rażącego naruszenia art. 10 § 1 kpa poprzez brak umożliwienia wypowiedzenia się pełnomocnikowi co do zebranego materiału dowodowego i niepoinformowanie go o zakończeniu postępowania art. 40 § 2 kpa poprzez niedoręczenie pełnomocnikowi skarżącej decyzji organu I instancji. Ze zgromadzonej w kontrolowanej sprawie dokumentacji nie wynika, żeby r.pr. A. W. zgłosił się do sprawy jako pełnomocnik strony i należało podzielić stanowisko organu, że za zgłoszenie się do sprawy nie może być uznane ani złożenie pism bez dołączonego pełnomocnictwa, ani że przedłożenie przez stronę pełnomocnictwa dla tego pełnomocnika w innej sprawie. Należy także zauważyć, że skarżąca nie wykazała w żaden sposób, żeby poniosła negatywne skutki procesowe z powodu zarzucanego w skardze, opisanego w tym punkcie, naruszenia.

W związku z powyższym bezpodstawny jest zarzut skarżącej niezastosowania art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, w związku z art. 202 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - w związku z niedoręczeniem decyzji r.pr. A. W. Sąd w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, że decyzja organu I instancji została doręczona skarżącej w przewidzianym w art. 68 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa terminie, a z wyżej opisanych przyczyn nie można było uznać r.pr. A. W. za pełnomocnika skarżącej.

Odnosząc się do zarzuconego naruszenia art. 77 § 1 i § 4 kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz niewskazanie znanych organowi z urzędu faktów, a także naruszenia art. 78 § 1 i art. 80 kpa co do zasady swobodnej oceny dowodów, Sąd podziela stanowisko organu, że wystarczającym dowodem w sprawie, jest przekazana przez Marszałka Województwa [...] koperta z datą stempla pocztowego, w której skarżąca nadała zbiorcze zestawienie za 2013 r. W tej sytuacji gromadzenie dalszego materiału dowodowego, w tym przesłuchanie świadków, było gdyż materiał ten nie miałby znaczenia dla sprawy. Konsekwentnie, za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 86 kpa, gdyż w rozpatrywanej sprawie istotny dla jej rozstrzygnięcia fakt (termin przekazania zbiorczego zestawienia) został bezsprzecznie dowiedziony, zatem przesłuchanie strony nie wniosłoby niczego nowego do sprawy.

Logice zarzucanych w skardze naruszeń dotyczących postępowania dowodowego przeczy okoliczność, że skarżąca nigdy nie zaprzeczyła, że złożyła sprawozdanie po terminie.

W świetle powyższego, odnosząc się do zarzuconego naruszenia art. 123 § 2 kpa poprzez nie wydanie postanowienia w zakresie wniosków dowodowych strony, a tym samym nierozstrzygnięte ich i naruszenie w tej sytuacji art. 86 kpa, Sąd uznał za wystarczające wyjaśnienia organu, że decyzja organu I instancji wysłana została skarżącej w dniu [...] grudnia 2017 r., natomiast pismo r.pr. A. W. z dnia [...] grudnia 2017 r. wpłynęło do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] w dniu [...] grudnia 2017 r. i [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nie miał możliwości ustosunkowania się do wniosków zawartych we wskazanym piśmie.

Odnosząc się do zarzucanego naruszenia art. 107 § 1 pkt 3 kpa, w związku z art. 432 § 1 i art. 435 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny w kwestii błędnego wskazania nazwy skarżącej, Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że jakkolwiek organ I instancji nie ustrzegł się uchybienia w nazewnictwie skarżącej, to jednak nie może być wątpliwości, jaki podmiot jest adresatem decyzji organu I instancji. Nazwa skarżącej została przez organ I instancji zachowana, a jedynym uchybieniem jest brak cudzysłowia i skrótowy zapis sformułowania: z ograniczoną odpowiedzialnością. Należy także zauważyć, że podobnie jak w przypadku zarzutu naruszenia art. 10 i 40§ 2 kpa, skarżąca nie wykazała w żaden sposób, żeby poniosła negatywne skutki procesowe z powodu zarzucanych w skardze, opisanych w tym punkcie, błędów organu.

Odnosząc się natomiast do zarzucanego naruszenia art. 107 § 1 pkt 4 kpa poprzez wskazanie podstaw prawnych decyzji w sposób ogólnikowy, Sąd dostrzegając uchybienia organu I instancji w tym zakresie, stwierdził jednocześnie, że organ odwoławczy nie powielił ich, a podstawy prawne rozstrzygnięcia wskazał i opisał w sposób prawidłowy i wyczerpujący.

Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję, po rozważeniu podniesionych przez skarżącą zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organowi orzekającemu w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie orzeczeń.

W konsekwencji, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.