Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 288/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Prawo pomocy
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy: article: art. 37, art. 250, art. 244 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 18 ust. 1 pkt 2 lit. b
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz. 1348
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
article: art. 118
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Teza: 1. W świetle art. 250 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, wyznaczonemu przez organ samorządu zawodowego profesjonaliście, wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przysługuje nawet wtedy, gdy nie został on umocowany przez stronę do reprezentowania jej interesów w postępowaniu kasacyjnym.

2. Ustanowienie pełnomocnika w ramach przyznania prawa pomocy nie jest równoznaczne z udzieleniem mu pełnomocnictwa. Udzielenie w omawianej sytuacji pełnomocnictwa stanowi prawo i wybór strony, którego nie wolno domniemywać, a co wynika wprost z treści art. 244 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

TEZY

1. W świetle art. 250 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, wyznaczonemu przez organ samorządu zawodowego profesjonaliście, wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przysługuje nawet wtedy, gdy nie został on umocowany przez stronę do reprezentowania jej interesów w postępowaniu kasacyjnym.

2. Ustanowienie pełnomocnika w ramach przyznania prawa pomocy nie jest równoznaczne z udzieleniem mu pełnomocnictwa. Udzielenie w omawianej sytuacji pełnomocnictwa stanowi prawo i wybór strony, którego nie wolno domniemywać, a co wynika wprost z treści art. 244 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Michała B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 maja 2006 r. I SA/Rz 88/04 w zakresie odmowy przyznania adwokatowi Michałowi B. wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi Haliny Z.-P. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Rz. z dnia 25 lutego 2004 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2001 r. oraz styczeń, luty, marzec, kwiecień 2002 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez WSA w Rzeszowie.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 maja 2006 r., I SA/Rz 88/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił przyznania adwokatowi Michałowi B. wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej.

W motywach orzeczenia podniesiono, że Halina Z.-P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od opłaty kancelaryjnej i ustanowienie adwokata, w związku z oddaleniem, wyrokiem z dnia 3 listopada 2005 r. jej skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Rz. w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2001 r. oraz styczeń, luty, marzec, kwiecień 2002 r.

Postanowieniem z dnia 25 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przyznał skarżącej prawo pomocy w żądanym zakresie.

Okręgowa Rada Adwokacka w Rz. pismem z dnia 15 grudnia 2005 r. wyznaczyła skarżącej adwokata Michała B..

Wyznaczony adwokat sporządził opinię z dnia 16 stycznia 2006 r. o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Opinia wraz z wnioskiem o wyznaczenie innego adwokata została przesłana do wiadomości Okręgowej Radzie Adwokackiej oraz skarżącej. Opinia ta została przesłana także do Sądu wraz z wnioskiem z dnia 25 stycznia 2006 r., o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu i załączoną do tego wniosku fakturą VAT.

W związku ze złożonym wnioskiem Sąd, pismem z dnia 2 marca 2006 r., wezwał wyznaczonego adwokata do nadesłania pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej.

W odpowiedzi na to wezwanie adwokat Michał B. wskazał, iż nie może przedłożyć pełnomocnictwa udzielonego przez Halinę Z.-P., ponieważ takowe nie zostało mu przez nią udzielone. Zaznaczył, iż skarżąca zwróciła się do Okręgowej Rady Adwokackiej z prośbą o wyznaczenie innego pełnomocnika. W odpowiedzi Rada pismem z dnia 7 lutego 2006 r. poinformowała, że nie ma podstaw do wyznaczenia innego pełnomocnika i pełnomocnikiem pozostaje dotychczasowy adwokat. Michał B. podkreślił także, że wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej przysługuje mu na podstawie przepisów art. 250 i art. 253 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./. Zdaniem wnioskodawcy, na podstawie wskazanych przepisów, wynagrodzenie przysługuje wyznaczonemu adwokatowi a nie adwokatowi, któremu strona udzieliła pełnomocnictwa.

Wydając zaskarżone rozstrzygnięcie Sąd wyjaśnił, że z art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że wyznaczony adwokat ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków, również w przypadku sporządzenia tylko opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Art. 244 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymaga jednak udzielenia przez stronę takiemu adwokatowi pełnomocnictwa. W postępowaniu sądowoadministracyjnym nie przyjęto regulacji analogicznej do art. 118 Kpc, gdzie już samo ustanowienie dla strony pełnomocnika przez sąd zastępuje pełnomocnictwo. Stąd też wyznaczonemu w rozpoznawanej sprawie adwokatowi nie przysługuje wynagrodzenie za sporządzenie opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Nie został on bowiem umocowany przez stronę. Po wyznaczeniu przez Okręgową Radę Adwokacką, adwokat powinien w pierwszej kolejności - zgodnie z pouczeniem zawartym w piśmie wyznaczającym - uzyskać pełnomocnictwo od strony do występowania w jej imieniu. Pełnomocnictwa tego /pochodzącego od strony/ nie można domniemywać. Dopiero po uzyskaniu pełnomocnictwa adwokat powinien podejmować w sprawie stosowne czynności. Sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej bez uzyskania pełnomocnictwa od strony było przedwczesne, wobec czego nie ma podstawy do przyznania adwokatowi żądanego wynagrodzenia.

W zażaleniu na powyższe orzeczenie Michał B. wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i przyznanie żądanego wynagrodzenia.