Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 406/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Protokolant Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi B., Niemcy na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [.] września 2006 r. nakładającą na B., Niemcy karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Do jej wydania doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dnia [...] września 2006 r. o godz. 10:33 w J. na drodze krajowej nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego poddał kontroli drogowej ciągnik z naczepą o numerach rejestracyjnych [...] i [...], którym B. /zwaną dalej Spółką/ wykonywała międzynarodowy transport drogowy – przewóz rzeczy z Niemiec do Polski. Samochód prowadził kierowca R. R.. Stwierdzono, że :

1/ kierowca wykonywał transport drogowy z dobową kartą opłaty drogowej nr [...] ważną od 20 września 2006 r. godz. 9:00 do 21 września 2006 r. godz. 9:00, która była niewypełniona w polu "nr rejestracyjny".

2/ po zbadaniu 18 sztuk tarcz tachografu stwierdzono także skrócenie dziennego czasu wypoczynku o 2 godziny i 25 minut,

3/ skrócenie tygodniowego czasu wypoczynku w okresie 3 września - 9 września 2006 r. o 5 godzin i 30 minut,

4/ przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 3 godziny i 10 minut,

5/ skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku w okresie 10 września –15 września 2006 r. o 15 godzin.

Kierowca podpisał protokół kontroli bez uwag.

Decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 93 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 204 z 2004 r. poz. 2088, zwana dalej utd) nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości [...]. Na karę tę składają się kary jednostkowe za wymienione niżej naruszenia przepisów prawa:

1/ kara 3000,00zł - za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty drogowej na podstawie art. 92 ust.1 i 4 utd oraz lp. 4.1 załącznika do utd. W uzasadnieniu nałożenia tej kary organ wskazał, że niewypełnienie karty opłat w polu "nr rejestracyjny" spowodowało uznanie, że brak jest opłaty za przejazd po drogach krajowych na kontrolowany pojazd;

2/ kara 100,00zł - za skrócenie dziennego czasu wypoczynku o czas do 1 godziny na podstawie art. 92 ust. 1 p. 2, 7, i 8 oraz ust. 4 utd i lp. 10.2 lit. a załącznika do utd oraz art. 8 ust. 1-2 i ust. 7 i art. 9 Rozporządzenia Rady (EWG) 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego /Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985 r., dalej cytowane jako Rozporządzenie 3820/85/. W uzasadnieniu wskazano, że z analizy wykresówek za okres od 3 września do 20 września 2006 r. wynika skrócenie dziennego czasu wypoczynku łącznie o 2 godziny i 25 minut. Kara za pierwszą godzinę na podstawie powołanych przepisów wynosi 100,00zł.

3/ kara 400,00zł - za skrócenie dziennego czasu wypoczynku za każdą rozpoczętą kolejną godzinę na podstawie art. 92 ust. 1 p. 2, 7, i 8 oraz ust. 4 utd i lp. 10.2 lit. b załącznika do utd oraz art. 8 ust. 1-2 i ust. 7 i art. 9 Rozporządzenia Rady (EWG) 3820/85. Uzasadnienie tej kary jak w p. 2/, z tym, że chodzi o kolejne 2 rozpoczęte godziny skróconego dziennego czasu wypoczynku.

4/ kara 50,00zł - za skrócenie tygodniowego czasu wypoczynku w okresie 3 września - 9 września 2006 r. czas do 1 godziny na podstawie art. 92 ust. 1 p. 2, 7, i 8 oraz ust. 4 utd i lp. 10.1 lit. a załącznika do utd oraz art. 8 ust. 3-6 Rozporządzenia Rady (EWG) 3820/85. W uzasadnieniu organ wskazał, że z analizy wykresówek za okres od 3 września do 9 września 2006 r. wynika skrócenie tygodniowego czasu wypoczynku łącznie o 5 godzin i 30 minut. Kara za pierwszą godzinę na podstawie powołanych przepisów wynosi 50,00zł.

5/ kara 500,00 zł – za skrócenie tygodniowego czasu wypoczynku w okresie od 3 września 2006 r. do 9 września 2006 r. za każdą kolejną rozpoczętą godzinę na podstawie art. 92 ust. 1 p. 2, 7, i 8 oraz ust. 4 utd i lp. 10.1 lit. b załącznika do utd oraz art. 8 ust. 3-6 Rozporządzenia Rady (EWG) 3820/85. Uzasadnienie jak w p. 4/, z tym że chodzi o kolejne 5 godzin, a kara za każdą godzinę wynosi 100,00zł.

6/ kara 150,00 – za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut na podstawie art. 92 ust. 1 p. 2, 7, i 8 oraz ust. 4 utd i lp. 10.3 lit. a załącznika do utd i art. 7 ust. 1-5 Rozporządzenia Rady (EWG) 3820/85 i art. 28 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców /Dz. U. Nr 92 z 2004 r. poz. 879 z późn. zmianami/. W uzasadnieniu organ wskazał, że z analizy tarczy tachografu z dnia 11-12 września 2006 r. wynika, że kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 3 godziny i 10 minut.

7/ kara 1200,00zł za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy za każde następne rozpoczęte 30 minut na podstawie art. 92 ust. 1 p. 2, 7, i 8 oraz ust. 4 utd i lp. 10.3 lit. b załącznika do utd i art. 7 ust. 1-5 Rozporządzenia Rady (EWG) 3820/85 i art. 28 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców /Dz. U. Nr 92 z 2004 r. poz. 879 z późn. zmianami/. Uzasadnienie jak w p. 6/, z tym że chodzi o kolejne okresy 30 minutowe.

8/ kara 50,00zł - za skrócenie tygodniowego czasu wypoczynku w okresie 10 września - 15 września 2006 r. o czas do 1 godziny na podstawie art. 92 ust. 1 p. 2, 7, i 8 oraz ust. 4 utd i lp. 10.1 lit. a załącznika do utd oraz art. 8 ust. 3-6 Rozporządzenia Rady (EWG) 3820/85. W uzasadnieniu organ wskazał, że z analizy wykresówek za okres od 10 września do 15 września 2006 r. wynika skrócenie tygodniowego czasu wypoczynku łącznie o 15 godzin. Kara za pierwszą godzinę na podstawie powołanych przepisów wynosi 50,00zł.

9/ kara 1400,00zł – za skrócenie tygodniowego czasu wypoczynku za każdą kolejną rozpoczętą godzinę w okresie 10 września - 15 września 2006 r. na podstawie art. 92 ust. 1 p. 2, 7, i 8 oraz ust. 4 utd i lp. 10.1 lit. b załącznika do utd oraz art. 8 ust. 3-6 Rozporządzenia Rady (EWG) 3820/85. Uzasadnienie jak w p.4/, z tym że chodzi o kolejne 14 godzin, a kara za każdą godzinę wynosi 100,00zł.

Od tej decyzji odwołała się Spółka wnosząc o jej uchylenie, zwrot kary, zasądzenie kosztów postępowania, albo zmianę decyzji i zastosowanie łagodniejszej sankcji. Zarzucała naruszenie art. 92 i art. 93 ust. 1 utd oraz art. 80 k.p.a. polegające na uznaniu, że nie została uiszczona opłata drogowa, zamiast przyjęcia, że doszło tylko do nieprawidłowego wypełnienia karty oraz zastosowania lp. 4.2 załącznika do utd i nałożenia kary łagodniejszej. W uzasadnieniu wskazała, że powołanie art. 93 ust. 1 utd, jako podstawy prawnej nałożenia kary jest nieprawidłowe i brak jest "wymaganego odesłania do przepisów wykonawczych". Karta opłaty była wypełniona w takim zakresie, który pozwalał na jej weryfikację i ustalenie okresu obowiązywania oraz nie pozwalał na ponowne użycie. Zdaniem Spółki brak numeru rejestracyjnego pojazdu na karcie dobowej pozwala na ustalenie, że karta mogła zostać wykorzystana tylko i wyłącznie dla kontrolowanego przejazdu biorąc pod uwagę wpisane na karcie daty jej obowiązywania oraz odległości miejsca załadunku i rozładunku. Nie weryfikując indywidualnych okoliczności sprawy organ podważył zasadę zaufania obywateli do organów państwa, które to organy powinny działać w interesie obywatela, chroniąc go przed nieuzasadnionymi sankcjami. Argumentacja dotycząca kary za brak opłaty drogowej, wedle Spółki, odnosi się również do kar za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] utrzymał decyzję organu I instancji w całości w mocy. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98,poz. 1071 ze zm.), art. 42 ust.1 utd, art. 87 utd, art. 92 ust. 1 p. 7 utd, lp. 4.1, 10.2, 10.1, 10.3. załącznika do utd, § 4 i § 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczenia przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych /Dz. U. Nr 150 z 2001 r. poz.1684 z późn. zmianami/, art. 7 ust. 1 i 2, art. 8 ust. 1, 2, 3, 4, 6 cytowanego wyżej Rozporządzenia 3820/85.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji, po przypomnieniu stanu faktycznego i przepisów prawa wskazał, że kara 1000,00 zł za nieprawidłowe wypełnienie karty przewidziana jest dla przypadków, kiedy karta opłat wypełniona jest w zakresie, który nie pozwala na jej powtórne użycie i można w sposób bezsporny stwierdzić, iż dotyczy ona konkretnego pojazdu i ważna jest w chwili kontroli. W sprawie niniejszej niewpisanie na karcie numeru pojazdu dawało możliwość jej powtórnego wykorzystania dla innego pojazdu. Organ zanalizował także ustalenia organu I instancji dotyczące naruszenia przepisów regulujących czas pracy kierowców i uznał, że są one prawidłowe, a zastosowane sankcje karne są zasadne.

Powyższą decyzję Spółka zaskarżyła w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniosła o jej uchylenie, zwrot kary i zasądzenie kosztów. Zarzucała naruszenie art. 92 i art. 93 ust. 1 utd oraz 42 utd polegające na przyjęciu, że opłata za przejazd nie była uiszczona w sytuacji, gdy doszło do wykupienia karty oraz jej wypełnienia w sposób pozwalający na ustalenie czasu przejazdu i wykluczający możliwość ponownego użycia karty. W ocenie skarżącej opłata za przejazd była uiszczona i nie doszło do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, a co najwyżej karta została wypełniona nieprawidłowo, nie było jednak możliwe jej powtórne użycie dla innego pojazdu w tym samym lub innym dniu. Odnośnie zaskarżenia decyzji o karach za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców skarżąca, podobnie jak w odwołaniu, nie przedstawiła żadnego merytorycznego uzasadnienia.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymał stanowisko zaprezentowane przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1270/, dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Badając zaskarżoną decyzję w powyższy sposób Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy wykonujący przewóz drogowy zobowiązani są do wniesienia opłaty. Minister Infrastruktury na podstawie delegacji, zawartej w art. 42 ust. 7 ustawy wydał cytowane wyżej rozporządzenie z 14 grudnia 2001 r. W rozporządzeniu tym określił rodzaj i stawki opłat, tryb ich wnoszenia.

Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia właściwie wypełnione karty opłaty drogowej są dowodem potwierdzającym wniesienie opłaty. Zgodnie z § 5 ust. 6 rozporządzenia karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż przewidziany rozporządzeniem, albo zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Jak wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 7 grudnia 2005 r. I OSA 214/05 cytowane rozporządzenie "wyraźnie ogranicza możliwości dowodowe kierującego pojazdem. Na nim spoczywa ciężar dowodu, że należna opłata została uiszczona. Przy tym może on to uczynić w jeden jedyny sposób- przez okazanie prawidłowo wypełnionej karty".

Załącznik do ustawy o transporcie drogowym w lp. 4.1 i lp. 4.3 przewiduje karalność dwóch odrębnych naruszeń prawa: wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty drogowej i wykonywanie przewozu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty. Ustawa przewiduje zatem sytuacje, gdy uznaje się, że opłata jest uiszczona na podstawie dokumentu jakim jest karta nieprawidłowo wypełniona. Ustawodawca nie daje definicji nieprawidłowego wypełnienia karty, ani nie wskazuje jakie sytuacje są nieprawidłowym wypełnieniem karty, a jakie są jej niewypełnieniem w ogóle, czyli skutkują brakiem dowodu uiszczenia opłaty. Zważyć należy, że posiadanie karty nie jest celem samym w sobie, tylko służy udokumentowaniu wniesienia stosownej, wymaganej prawem opłaty drogowej za każdy przejazd. Jeżeli więc karta wypełniona jest nieprawidłowo, ale z jej treści wynika, że została użyta /i zużyta/ dla uiszczenia opłaty za konkretny przejazd tzn. wypełniona w sposób uniemożliwiający jej powtórne użycie dla innego pojazdu lub w innym czasie, uchybienie należy traktować łagodniej i karać według uregulowań lp. 4.1 załącznika do ustawy. Gdy zaś karta jest wypełniona wadliwie w sposób umożliwiający jej ponowne użycie dla innego pojazdu lub w innym czasie, a więc w sposób nie pozwalający na ustalenie, za który przejazd opłatę uiszczono, należy uznać, że nie zostało przy pomocy takiej karty dowiedzione uiszczenie opłaty i karać za wykonywanie przewozu bez uiszczenia opłaty. NSA w wyroku z dnia 7 kwietnia 2006 r. I OSK 676/05 wyjaśnił, że "brak wpisania numeru rejestracyjnego samochodu uważać należy za istotną wadę wpływającą na ocenę ważności dokumentu, o którym mowa w § 5 ust. 6 w związku z § 5 ust. 3 cytowanego rozporządzenia /z 14 grudnia 2001 r./".

W sprawie niniejszej jest niesporne, że w dobowej karcie opłaty za przejazd nie był wpisany numer samochodu, dla którego karta ta była użyta. Karta została więc wypełniona w sposób umożliwiający jej ponowne użycie dla innego pojazdu po wpisaniu jego numeru. Okazana do kontroli karta nie została więc zużyta dla uiszczenia opłaty za konkretny, kontrolowany przejazd. Tak wypełniona karta nie może być dowodem uiszczenia opłaty drogowej za kontrolowany przejazd. Jest ona tylko dowodem, że przedsiębiorca kupił kartę, ale nie jest dowodem, że przy pomocy tej karty uiścił opłatę za konkretny przejazd. Słusznie więc organy obu instancji uznały, że przedsiębiorca nie udowodnił uiszczenia opłaty drogowej za kontrolowany przejazd przy pomocy okazanej do kontroli karty, zatem były podstawy do nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty drogowej, a skarga w tym zakresie jest nieuzasadniona.

Gdy chodzi o zaskarżenie decyzji w części dotyczącej kar za naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców, to skarga nie zawiera żadnych konkretnych zarzutów ani też żadnego uzasadnienia. W tym stanie rzeczy Sąd ogranicza się do stwierdzenia, że ani dokonane przez organ ustalenie stanu faktycznego, ani zastosowanie do tego stanu faktycznego przepisów prawa nie budzi zastrzeżeń. Sąd nie dopatrzył się w tych działaniach organu naruszenia prawa, zatem skarga również w tym zakresie jest nieuzasadniona.

Zważywszy powyższe Sąd uznał, że wszystkie podniesione przez stronę zarzuty nie są uzasadnione, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zatem działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji i oddalił skargę.