Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 444/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6462 Wzory użytkowe
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska (spr.) Sędzia WSA Marzena Milewska - Karczewska Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2016 r. sprawy ze skargi H. T. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] maja 2004 r., po rozpatrzeniu zgłoszenia z dnia 26 stycznia 1999 r., na podstawie art. 77 i art. 11 w zw. z art. 82 u.o.w. oraz art. 315 ust. 3 i art. 52 w zw. z art. 100 p.w.p., udzielił T. Z.

i K. Z. prawa ochronnego na wzór użytkowy o nazwie "[...]" ([...]).

Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. UP oddalił wniosek B. T. o unieważnienie prawa ochronnego na ww. wzór użytkowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2122/06 odrzucił skargę na powyższą decyzję.

W dniu 11 kwietnia 2007 r. B. T. i T. T. złożyli wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy nr [...]. We wniosku wskazali, że konsekwencją wadliwie udzielonego prawa ochronnego może być roszczenie o naruszenie praw ochronnych w związku z prowadzoną przez nich działalnością gospodarczą w ramach R. s.c., podobnie jak

w stosunku do B. T., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą R., właściciela patentu nr [...] .na wynalazek udzielony w dniu [...] czerwca 1997 r., a który dotyczy – zdaniem wnioskodawcy – tego samego rozwiązania co wzór użytkowy nr [...]. Przeciwko Skarżącemu – B. T. został złożony pozew w Sądzie Okręgowym w G. Podnieśli zarzut braku nowości rozwiązania chronionego wzorem użytkowym nr [...], przedstawiając na tę okoliczność kilkanaście dokumentów stanowiących załączniki do wniosku.

W odpowiedzi na ww. wniosek T. Z. i K. Z. w piśmie z dnia 21 czerwca 2007 r. wnieśli o oddalenie wniosku z powodu rozstrzygnięcia sprawy wcześniejszą ostateczną i prawomocną decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. UP RP w sprawie [...]. Ustosunkowując się do zarzutu braku nowości T. Z. i K. Z. podali, że żaden przedstawiony przez uczestników dowód nie podważa nowości rozwiązania.

Urząd Patentowy RP po przeprowadzeniu rozprawy, decyzją z dnia [...] września 2007 r., oddalił wniosek B. T. i T. T. o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy nr [...] (sprawa [...]). Przypomniał, że B. T. występował już z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy [...] i wniosek ten został oddalony decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Zdaniem organu wnioskodawcy nie przedstawili nowego dowodu, który nie byłby mu znany podczas rozpatrywania sprawy nr [...]. UP RP nie uznał również zarzutu braku nowości spornego wzoru użytkowego. Podniósł, że rozwiązanie połączenia rurowego przedstawione przez wnioskodawców różni się od wzoru [...] z tym, że nacięcia piłokształtne wykonane są na wewnętrznej powierzchni rury z tworzywa sztucznego, a nie na rurze stalowej, jak we wzorze [...]. Ponadto stwierdził, że rura ta wsunięta jest w specjalnie ukształtowaną tulejkę stalową, która z kolei poprzez kołnierz stalowy połączona jest z rurą stalową.

W konsekwencji sporny wzór jest rozwiązaniem spełniającym wymogi art. 77 u.o.w. Wniosek o jego unieważnienie uznano za niezasadny.

W dniu 1 grudnia 2007 r. T. Z. i K. Z. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję z dnia [...] września 2007 r., zarzucając naruszenie art. 149 K.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. oraz art. 98 K.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. i wnosząc o uchylenie części decyzji odnośnie sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną, wskazanie właściwej podstawy prawnej w zaskarżonej decyzji, ustalenie prawidłowej kwoty tytułem zwrotu kosztów postępowania i zasądzenie kosztów postępowania.

Również B. T. i T. T. 4 grudnia 2007 r., jako uczestnicy, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję z dnia [...] września 2007 r., zarzucając naruszenie art. 77 § 1 i art. 124 § 2 K.p.a. oraz art. 11 w zw. z art. 16.3 u.o.w.

UP RP decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., wydaną na podstawie art. 154 K.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., uwzględnił obie ww. skargi i uchylił w całości decyzję z dnia [...] września 2007 r.

T. Z. i K. Z. w dniu 7 stycznia 2008 r. złożyli kolejną skargę na ww. decyzję UP RP, zarzucając naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. przez niewłaściwe uzasadnienie faktyczne i prawne,

w szczególności zaś podstawy prawnej i niewłaściwe przytoczenie przepisów prawa oraz wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozpatrzenie skargi w granicach określonych skargą z dnia 5 listopada 2007 r.

Rozpoznając powyższą skargę Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 czerwca 2008 r. (sygn. akt VI SA/Wa 185/08) uchylił zaskarżoną decyzję UP RP z dnia [...] grudnia 2007 r.

Po przekazaniu wyroku wraz z aktami administracyjnymi do organu, Urząd Patentowy RP wyznaczył termin rozprawy i wydał w dniu decyzję [...] grudnia 2008 r. na mocy której oddalił wniosek R. s.c. z G. przeciwko T. i K. Z. P. z W. o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy "[...]". Organ ponownie uznał, że rozwiązanie wzoru użytkowego nr [...] jest nowym i użytecznym rozwiązaniem technicznym dotyczącym budowy przedmiotu o trwałej postaci i tym samym spełniającym wymogi art. 77 i art. 11 w związku z art. 82 u.o.w. Podkreślił, że funkcjonalność rozwiązania tego wzoru użytkowego polega na jego cechach ułatwiających i obniżających koszty wytwarzania, gdy w połączeniu według wzoru [...] nie występuje złącze spawane rury stalowej z tuleją stalową, na której osadzona jest rura PE. Nadto zastosowanie przewężonej metody obróbki plastycznej tzw. butelkowania końcówki rury stalowej, na której osadzona jest rura z PE daje korzyści wynikające z ułatwienia wytwarzania tego połączenia rur (i obniżenia kosztów wytwarzania).

Na decyzję tę B. T. i T. T. wnieśli skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących procedury postępowania spornego oraz dotyczących prawa materialnego, a w szczególności naruszenie art. 3, 7,9,75 § 1,77 i 77 § 1, 78 i 78 § 2, 84 i 107 K.p.a. oraz art. 77 i art. 11 w związku z art. 82 u.o.w.

Rozpoznając przedmiotową skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 stycznia 2010 r. (sygn. akt VI SA/Wa 549/09) stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podkreślił, że UP RP był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 czerwca 2008 r. (sygn. akt VI SA/Wa 185/08.) z czego się nie wywiązał i dokonał rozstrzygnięcia nie tylko z rażącym naruszeniem art. 153 p.p.s.a., ale przede wszystkim z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., co spowodowało konieczność uznania jej za nieważną.

Sąd, wydając wytyczne organowi wskazał, że w obrocie prawnym aktualna pozostaje decyzja UP RP z dnia [...] września 2007 r. - zaskarżona do Sądu skargami z 1 i 4 grudnia 2007 r. przez obie strony. Te skargi mają pierwszeństwo w merytorycznym rozpoznaniu przez Sąd administracyjny, o ile Urząd Patentowy prześle je do rozpoznania w trybie art. 54 § 2 p.p.s.a.

W dniu 29 grudnia 2010 r. UP RP wraz z odpowiedzią na skargę przekazał do WSA w Warszawie skargę B. T. i T. T. z dnia 3 grudnia 2007 r. oraz wniósł o jej oddalenie uznając, że w świetle przedstawionych przez strony dowodów zarzut niespełnienia przez przedmiotowy wzór użytkowy wymogów art. 77 w związku z art. 11 u.o.w. jest bezzasadny, podobnie jak podnoszonych przez stronę przepisów art. 77 § 1, 7, 9, 124 § 2 K.p.a. oraz art. 77 w zw. z art. 11 i art. 16 ust. 3 u.o.w.

Następnie w dniu 24 stycznia 2011 r. UP wraz z odpowiedzią na skargę przekazał skargę T. Z. i K. Z. wniesioną w dniu 1 grudnia 2007 r. na decyzję UP RP z dnia [...] września 2007 r. – wnosząc o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 listopada 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 210/11 oddalił skargę B. T. i T. T. na powyższą decyzję. Sąd I instancji podzielił pogląd UP RP, że rozwiązanie przedstawione w katalogu firmy R. w istotny sposób różni się wzoru [...]. W obu rozwiązaniach według załączników nr 4 i 21 rura z tworzywa sztucznego nie łączy się bezpośrednio z rurą stalową, jak to ma miejsce we wzorze [...], tylko przez element pośredni i rury te nie są dociśnięte do siebie na obwodzie przez tulejkę zaciskową. Istota różnicy w budowie porównywanych połączeń miała polegać na tym, że w połączeniu według wzoru użytkowego [...] zęby na rurze stalowej wcinają się w materiał rury z tworzywa sztucznego tworząc na jej powierzchni płytkie nacięcia, natomiast w przeciwstawionym połączeniu według zał. Nr 4, zęby na tulejce stalowej (a nie na rurze) stykają się z rowkami na rurze z tworzywa sztucznego, a dwie łączone ze sobą rury – stalowa i z tworzywa sztucznego, nie stykają się bezpośrednio ze sobą.

W konsekwencji Sąd uznał, iż B. T. i T. T. nie przedstawili w zaprezentowanych dowodach rozwiązania znanego, tj. mającego zespół wszystkich cech technicznych charakteryzujących rozwiązanie według wzoru [...]. Tylko takie rozwiązanie mogłoby podważyć jego nowość. Także funkcjonalność rozwiązania spornego wzoru użytkowego - w ocenie Sądu - nie budziła wątpliwości. Polegała ona bowiem na jego cechach ułatwiających i obniżających koszty wytwarzania, gdyż w połączeniu według wzoru [...] nie występuje złącze spawane rury stalowej z tuleją stalową, na której osadzona jest rura PE. Zdaniem Sądu, cecha wzoru użytkowego nr [...] w formie zwalcowanej zewnętrznej powierzchni końcówki stalowej na odcinku o długości 5 cm do 12 cm, w stosunku do podobnego rozwiązania połączenia według katalogu firmy R. (zał. nr 4), w którym rura z tworzywa jest wsunięta w tulejkę łączącą połączoną z rurą stalową złączem spawanym jest nie tylko istotna, ale i daje korzyści przy wytwarzaniu tego połączenia, gdyż wskutek uproszczenia technologii – jak zauważył organ, a opinię tę podzielił Sąd - "konstrukcja połączenia rurowego jest łatwa i tania w montażu oraz spełnia wszelkie warunki prób ciśnieniowych".

W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku przez B. T. i T. T., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 listopada 2013 r. w sprawie II GSK 1134/12 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska Sądu I instancji, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone przez organy obu instancji prawidłowo, a zebrany materiał dowodowy bezpośrednio nie wskazywał że skarżący nie przedstawili dowodu na rozwiązanie połączenia rurowego, które obejmowałoby w całości wszystkie istotne cechy techniczne rozwiązania według spornego wzoru użytkowego, co jest konieczne dla wykazania braku nowości.

Stwierdził, że dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd I instancji nie dostrzegł, że przeprowadzone postępowanie administracyjne przed Urzędem Patentowym RP naruszyło art. 7 k.p.a. w związku z art. 256 § 1 p.w.p. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem NSA, ocena dowodów z katalogów (firmy R. zał. nr 4, zał. nr 21 oraz Katalog [...] zał. nr 6) oraz znajdującej się w aktach sprawy opinii dr inż. J. A. biegłego sądowego, przeprowadzona została przez organ pobieżnie, a w odniesieniu do części – dowodu, gdzie wniosek nie odpowiada jego treści - wręcz nieprawidłowo.

Wyrokiem z 21 maja 2014 r. (sygn. akt VI SA/Wa 254/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję z dnia [...] września 2007 r. wskazując, że powodem uwzględnienia skargi było stwierdzenie przez Sąd naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć znaczenie dla wyniku sprawy. Konkretnie w ocenie Sądu wobec naruszenia zasad dotyczących postępowania dowodowego stan faktyczny sprawy nie został jednoznacznie ustalony i budzi wątpliwości.

Na rozprawie w dniu 25 lutego 2015 r. wnioskodawcy podtrzymali wniosek

o unieważnienie spornego prawa ochronnego. Oświadczyli, że brak nowości jest wyłącznym zarzutem w niniejszej sprawie. Jako podstawę prawną wskazali art. 77 uow. Powołali się na argumentację zawartą w wyroku NSA z dnia 28 listopada 2013r. (sygn. akt II GSK 1134/12). W ocenie strony materiały dowodowe zgromadzone

w sprawie są wystarczające do uznania braku nowości spornego wzoru użytkowego.

Uprawnieni podnieśli, że kwestia odmienności rozwiązań realizowanych w spółce R. była przedmiotem postępowania przed Sadem Okręgowym

w K., który zakazał B. T. stosowania rozwiązań, których cechy konstrukcyjne są tożsame z cechami opisanymi w zastrzeżeniach ochronnych wzoru użytkowego [...] (sygn. akt [...]).

Na rozprawie w dniu 24 czerwca 2015 r. wnioskodawcy wskazali, że sporne rozwiązanie było realizowane przez strony sporu przed jego zgłoszeniem do UP. Jako wyłączne przeciwstawienia wskazali:

- załącznik nr 4 (akta sporne [...], k. 41)

- załącznik nr 5 (akta sporne [...], k. 40)

- załącznik nr 6 (akta sporne [...], k. 32)

- załącznik nr 21 (akta sporne [...] k. 7)

Ponadto powołali się na opinię biegłego sądowego J. A. (akta sporne [...], k. 171).

Uprawniony uznał wniosek o unieważnienie za bezzasadny i podtrzymał dotychczasową argumentację w sprawie.

Decyzją z dnia [...] lipca 2015r. Urząd Patentowy RP działając w trybie postępowania spornego, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2015 r. wniosku B. T. i H. T., o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy pt: "[...]" nr [...] udzielonego na rzecz T. Z. i K. Z., W. na podstawie art. 77 ustawy o wynalazczości z dnia 19 października 1972 r. (Dz. U. z 1993 r. nr 26 poz. 117) w zw. art. 315 ust. 3 i art. 89 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1410) oraz art. 98 kpc w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. postanowił wniosek oddalić oraz przyznać solidarnie T. Z. i K. Z., W. solidarnie od B. T. i H. T., G. kwotę 2683 zł. (dwa tysiące sześćset osiemdziesiąt trzy złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W pierwszej kolejności Kolegium, odniosło się do kwestii posiadania przez wnioskodawców interesu prawnego w niniejszej sprawie, uznając, że wnioskodawcy mają prawo żądać ustalenia czy sporne prawo zostało przyznane z zachowaniem ustawowych warunków wymaganych do udzielenia ochrony. W ocenie Kolegium wnioskodawcy wykazali posiadanie interesu prawnego, bowiem w dacie wszczęcia niniejszego postępowania prowadzili działalność gospodarczą pod nazwą R. s.c. i byli rzeczywistymi konkurentami uprawnionych, zainteresowanymi stosowaniem rozwiązania, które w ich ocenie było zbieżne ze spornym wzorem użytkowym. Ponadto pomiędzy tronami toczył się sprawy cywilne.

Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie sporny wzór użytkowy został zgłoszony 26 stycznia 1999 r. tj. pod rządami ustawy o wynalazczości, dlatego przepisy tej ustawy będą stanowić podstawę oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania ochrony na ten wynalazek.

Zgodnie z art. 77 ustawy o wynalazczości wzorem użytkowym podlegającym ochronie jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci.

Urząd podkreślił, że w niniejszej sprawie podniesiony został wyłącznie zarzut braku nowości i w ocenie Kolegium Orzekającego UP RP zarzut ten jest bezzasadny.

Organ uznał, że połączenie, będące przedmiotem sporu, zawierające końcówkę rury wykonaną metodą walcowania na zimno ma swoją charakterystykę, własności i wyróżnia się chociażby specyficznym kształtem w odniesieniu do innych, podobnych rozwiązań. Takie rozwiązanie jest konstrukcyjnie odróżnialne, także szczególne pod względem wytrzymałościowym i trwałościowym, co oznacza, że posiadane cechy wyróżniają je ze "stanu techniki".

W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wskazał rozwiązania znanego ze "stanu techniki" charakteryzującego się wszystkimi cechami przywołanymi w części znamiennej zastrzeżenia 1 spornego wzoru użytkowego [...]. Asortyment wskazanych przez wnioskodawcę rozwiązań połączeń PE/STAL o podobnej konstrukcji i przeznaczeniu nie charakteryzuje się posiadaniem końcówek rury stalowej uzyskanych metodą zawalcowywania.

Organ odniósł się szczegółowo do dowodów załączonych przez wnioskodawców do wniosku o unieważnienie podnosząc, że żadne

z przeciwstawianych rozwiązań nie zawierało końcówki rury stalowej z "zawalcowaną zewnętrzną powierzchnią na odcinku długości 5-12 cm" - jak to określa część znamienna zastrzeżenia 1 spornego rozwiązania, a więc wskazane przez wnioskodawców rozwiązania, znane ze "stanu techniki", nie szkodzą nowości rozpatrywanego wzoru użytkowego.

Urząd zwrócił uwagę, że jest wiele rozwiązań znanych w "stanie techniki", w których ujawniono sposób łączenia rury stalowej z rurą z tworzywa sztucznego, gdzie elastyczna rura z tworzywa, dobrana wymiarowo jest wciśnięta na wyprofilowaną końcówkę rury stalowej i zabezpieczona elementem spełniającym rolę obejmy. Są to połączenia spełniające porównywalne wymogi, także warunki i parametry pracy oraz bezpieczeństwa. Zawierają one podobne elementy, usytuowane w podobny sposób względem siebie i spełniające porównywalne role. Pod tym względem są to rozwiązania tożsame (w takim rozumieniu tego określenia). Ale żadne z powołanych i rozpatrywanych w postępowaniu rozwiązań nie zawierało końcówki rury stalowej wykonanej metodą walcowania (butelkowania) co skutkuje specyfiką całego połączenia, stanowi jego istotę upoważniającą do uznania jego odmienności konstrukcyjnej mogącej podlegać ochronie jako wzór użytkowy (w rozumieniu ustawowym tego określenia).

Przywołane przez wnioskodawców rozwiązania nie szkodzą więc nowości spornego wzoru użytkowego [...]. Złącze produkowane przez wnioskodawców jest innym rozwiązaniem, porównywalnym pod względem funkcjonalnym, podobnym pod względem parametrów pracy, wytrzymałości, bezpieczeństwa itp., ale obydwa rozwiązania są różne pod względem konstrukcyjnym wynikającym także ze stosowania innych technologii wytwarzania elementów. W rezultacie rozwiązanie chronione wzorem użytkowym [...] jest inne od rozwiązania wg katalogu P. s.c. i wskazana w nim oferta nie podważa nowości rozwiązania chronionego spornym wzorem użytkowym.

Także wskazane rozwiązania angielskiej firmy W. nie charakteryzują się końcówką rury stalowej uzyskaną metodą walcowania na zimno, a więc nie podważają nowości spornego wzoru z powodów takich samych jak złącza proponowane przez P. s.c.

Organ odniósł się również do wątku dotyczącego nacinania rowków na wewnętrznej powierzchni rury z tworzywa będącej elementem złącza, co miałoby wpływać na szczelność i wzajemne ułożenie stykającej się bezpośrednio powierzchni rury stalowej i rury z tworzywa. Istnienie takiej możliwości wynikło prawdopodobnie ze złego odczytania uproszczonego rysunku wchodzącego w skład dokumentacji zgłoszenia. Urząd zwrócił uwagę, że naruszenie (przez nacinanie) struktury tworzywa sztucznego, z którego wykonano przewód elastyczny skutkowałoby osłabieniem jego ścianek, obniżeniem szczelności połączenia, jego trwałości, elastyczności

i wytrzymałości oraz pogorszeniem parametrów pracy. Byłby to istotny błąd konstrukcyjny i technologiczny całego rozwiązania.

Ponadto na podstawie art. 98 kpc w związku z art. 256 ust. 2 pwp Urząd uwzględnił wniosek uprawnionych o zwrot kosztów postępowania. W oparciu o § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz.U. z 2003, nr 212 poz. 2076) Kolegium przyznało kwotę 1600 zł., czyli stawkę minimalną w sprawach

o unieważnienie prawa ochronnego. Ponadto uwzględniono żądanie zwrotu kosztów dojazdu pełnomocnika na terminy rozprawy w łącznej kwocie 1083 zł. Łącznie należało przyznać uprawnionym solidarnie kwotę 2683 zł.

Pismem z dnia 4 lutego 2016r. H. T. reprezentowana przez

r. pr. P. S. wniosła skargę na powyższą decyzję, zarzucając:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 77 ustawy z dnia 19 października 1972 roku o wynalazczości,

2. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie wadliwej interpretacji zebranego w sprawie materiału dowodowego

3. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a. wobec nie przeprowadzenia wnikliwej oceny materiału dowodowego i nie podjęcia prawem przewidzianych środków do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy;

4.naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niespójne i niekompletne uzasadnienie motywów podjętej decyzji;

5. naruszenie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust.2 pwp poprzez zasądzenie na rzecz strony uczestnika postępowania kosztów stawiennictwa pełnomocnika bez przedstawienia podstawy przyznania ich w wysokości wskazanej w decyzji.

Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania łącznie z kosztami zastępstwa prawnego według norm prawem przewidzianych.

W uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty, podnosząc że Urząd zinterpretował przesłankę nowości wzoru użytkowego w zupełnym oderwaniu od jego ustawowej definicji. Zdaniem skarżącej Urząd Patentowy oddalając wniosek o unieważnienie wzoru [...], co prawda dostrzegł tożsamość spornego rozwiązania oraz przedstawionych w trakcie postępowania wcześniejszych rozwiązań, jednak swoją ocenę dotyczącą nowości wzoru oparł wyłącznie na stosowaniu technologii zawalcowania. Stanowisko Urzędu stoi w oczywistej sprzeczności z ustawową definicja wzoru użytkowego. Wzór użytkowy może dotyczyć kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci, zaś Urząd w decyzji jako cechę nową, istotną i wyróżniającą dostrzega skutek zastosowanej technologii- sposobu wytwarzania, co nie jest oczywiście związane z kształtem, budową, czy też zestawieniem przedmiotu o trwałej postaci.

Ponad to z oceny przedstawionej przez Urząd wynika, że dopuszczalne do ochrony jako wzory użytkowe są rozwiązania zastrzegające skutek powszechnie znanych sposobów obróbki materiałów, a takiego rozumienia pojęcia wzoru użytkowego nie dopuszcza ani ustawa ani orzecznictwo.

Dla oceny wzoru użytkowego według prawa ochronnego [...] istotna jest jego konstrukcja, budowa zaś zupełnie bez znaczenia jest fakt w jaki sposób, czy też jaką metodą połączenie rurowe zostało wykonane. Hipotetycznie przyjmując sposób rozumowania Urzędu uznać należałoby, że połączenie rurowe wykonane zasadniczo identycznie jako sporny wzór użytkowy, ale z zastosowaniem walcowania na zimno lub na gorąco byłyby rozwiązaniami nowymi nadającymi się do ochrony, z tego względu, że prawo ochronne [...] nie wspomina o szczegółach dotyczących zastosowanej metody produkcji. Z przedstawionego przykładu wynika, że ten sam wzór użytkowy (nawet skupiając się na skutku określonej metody produkcji zawalcowania) może powstać rożnymi metodami, które w żaden sposób nie powinny wpływać na ocenę ustawowej przesłanki nowości wzoru użytkowego, gdyż dla takiej oceny istotny jest kształt, budowa lub zestawienie przedmiotu o trwałej postaci. Tym samym całościowa ocena spornego i wzoru dokonana przez Urząd jest błędna. Powinna ona być skoncentrowana na kształcie, budowie, bądź zestawieniu przedmiotów o trwałej postaci, a nie zastosowaniu określonej metody obróbki.

Zdaniem strony skarżącej Urząd dokonał błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz przy zestawieniu z przeprowadzona błędną i nie uprawnioną wykładnią przepisu art. 77 u.o.w. wydał decyzję, która ostać się nie może. Nadto, co jest znamienne, wykonując zobowiązanie narzucone przez najpierw NSA oraz WSA w Warszawie w wyrokach, nie przeprowadził wnikliwie analizy związanej z zarzutem braku nowości spornego wzoru.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd

w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz. U. 2016, poz.718 ze zm.).

Ponadto na podstawie art. 153 p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Wyrokiem z 21 maja 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 254/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] września 2007 r. wskazując, że powodem uwzględnienia skargi było stwierdzenie przez Sąd naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć znaczenie dla wyniku sprawy. Konkretnie w ocenie Sądu wobec naruszenia zasad dotyczących postępowania dowodowego stan faktyczny sprawy nie został jednoznacznie ustalony i budzi wątpliwości. Sąd wskazał na konieczność przeanalizowania znajdujących się w aktach sprawy dowodów w postaci Katalogu firmy R. zał. nr 4, zał. nr 21 oraz K. zał. nr 6 oraz wziąć pod uwagę opinię biegłego sądowego dr inż. J. A.

W ocenie ponownie orzekającego Sądu organ wywiązał się z nałożonych w powołanym wyroku na niego obowiązków, wnikliwie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, słusznie uznając, że podniesiony przez wnioskodawców zarzut braku nowości spornego wzoru jest bezzasadny.

W przedmiotowej sprawie sporny wzór użytkowy został zgłoszony 26 stycznia 1999 r. tj. pod rządami ustawy z dnia 19 października 1972 roku o wynalazczości (Dz.U. z 1993, Nr 26, poz.117 ze zm.), dlatego przepisy tej ustawy będą stanowić podstawę oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania ochrony na ten wynalazek.

Zgodnie z art. 77 ustawy o wynalazczości wzorem użytkowym podlegającym ochronie jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci.

Przedmiotem spornego wzoru użytkowego [...] pt: "[...]" jest rozwiązanie konstrukcyjne mogące stanowić element instalacji, rozwiązujący problem połączenia rury stalowej z rurą z tworzywa sztucznego tam, gdzie stosowanie takich połączeń jest niezbędne. Taką instalacją, w tym przypadku, jest sieć gazowa lub wodociągowa z zastosowaniem rur o średnicach od 20 mm do 620 mm. Jest to proste konstrukcyjnie rozwiązanie składające się z kilku, w tym wypadku z trzech, dobranych wymiarowo i zestawionych elementów, które stanowi rura stalowa z odpowiednio ukształtowaną końcówką, na którą wciśnięta jest, dobrana pod względem średnicy, elastyczna rura z tworzywa sztucznego, a przestrzeń pokrywania się rur (połączenia) objęta jest z zewnątrz metalową tulejką. Element wyróżniający rozwiązanie ze "stanu techniki", jak wynika z treści opisu ujawnionej konstrukcji, stanowi końcówka rury stalowej, będąca jej częścią zawalcowaną na długości 5-12 cm, na której znajdują się powstałe w wyniku walcowania, liczne rowki w kształcie "choinki". W możliwym wariancie wykonania (zastrzeżenie 2) zawalcowana końcówka rury stalowej ma średnicę wewnętrzną mniejszą od średnicy wewnętrznej samej rury.

Jak podkreślił organ zawalcowywanie, jako jeden z zabiegów technologicznych będący formą obróbki bezwiórowej na zimno, możliwy do zastosowania w tym przypadku w celu ukształtowania "na gotowo" końcówki rury stalowej do połączenia z rurą elastyczną z tworzywa, zależy od zakresu proporcji wymiarowych rury i kształtu końcówki do uzyskania.

Wbrew temu co twierdzi strona skarżąca zastosowana technologia ma wpływ właśnie na kształt, parametry i w rezultacie na specyfikę całego połączenia. Zawalcowywanie, jako rodzaj obróbki bezwiórowej daje możliwość uzyskania odpowiedniej jakości i klasy walcowanych powierzchni, wiąże się z określonymi ograniczeniami, takimi jak konieczność zachowania niezbędnych pochyleń zagniatanego profilu, promieni zaokrągleń i innych elementów kształtu. Walcowanie możliwe jest przy stosowaniu rur z materiałów o odpowiednich parametrach, mieszczących się w określonym zakresie wymiarów (grubości ścianki itp.). Pozwala uniknąć konieczności spawania elementów, a co za tym idzie - eliminuje obecność spoiny i strefy wpływu ciepła w sąsiedztwie samego połączenia, zjawiska rekrystalizacji materiału w tym obszarze, co wpływa na odporność na korozję. Walcowanie na zimno może dawać efekt utwardzenia powierzchni obrabianego elementu.

Zasadnie uznał zatem Urząd Patentowy, że połączenie, będące przedmiotem sporu, zawierające końcówkę rury wykonaną metodą walcowania na zimno ma swoją charakterystykę, własności i wyróżnia się chociażby specyficznym kształtem

w odniesieniu do innych, podobnych rozwiązań. Takie rozwiązanie jest konstrukcyjnie odróżnialne, także szczególne pod względem wytrzymałościowym

i trwałościowym, co oznacza, że posiadane cechy wyróżniają je ze "stanu techniki".

Organ szczegółowo odniósł się do każdego z przedłożonych przez wnioskodawców dowodów, podnosząc, iż:

- wskazany przez wnioskodawcę załącznik nr 4 będący katalogiem fimy R. s.c. dotyczy połączeń PE/STAL o średnicach od 25 do 250 mm, nie wskazuje rozwiązania zawierającego końcówki rury stalowej otrzymywanej przez jej zawalcowanie, nie przedstawia wariantu podważającego nowość rozwiązania ujawnionego w spornym wzorze użytkowym. Organ zauważył ponadto, że wskazany katalog nie został opatrzony żadną datą,

- w odniesieniu do załącznika nr 6 tj. [...] z roku 1997, organ wyjaśnił, że wskazuje on typoszereg połączeń PE/STAL w zakresie średnic od 32 do 225 mm, jednak brak w nim informacji o zawalcowywaniu końcówki rury stalowej lub o stosowaniu takiej technologii przy jej przygotowaniu,

- jeżeli chodzi o załącznik nr 21 tj. pismo skierowane do Instytutu Górnictwa Naftowego dnia 20 kwietnia 1998 roku przez R. informujące

o przekazaniu do badań produkowanych i wybranych losowo połączeń PE/STAL różnych średnic, nie zawiera ono jednoznacznie sformułowanych informacji na temat zastosowanych technologii wykonania elementów połączenia. Nie mówi także

o zawalcowywaniu któregoś z elementów,

- wskazana przez wnioskodawcę opinia biegłego sądowego J. A. z kolei stwierdza, że złącze prezentowane w katalogu R. i złącze ujawnione w spornym rozwiązaniu [...] zawierają "identyczne elementy konstrukcyjne". Organ podkreślił jednak, że biegły za nieistotny uznał efekt zwężenia w spornym wzorze użytkowym uzyskany metodą zawalcowania zwaną także "butelkowaniem", a nie przez przyspawanie gotowej końcówki do rury stalowej, jak

w porównywanym rozwiązaniu. W ocenie Kolegium jednak właśnie ta cecha potraktowana przez biegłego jako mało istotna, ma kluczowe znaczenie jako wyróżniająca sporne rozwiązanie ze zbioru porównywalnych konstrukcji, znanych ze "stanu techniki", nadająca mu specyfikę uzasadniającą zdolność ochronną rozwiązania jako wzoru użytkowego,

- również wskazany przez wnioskodawcę dokument dotyczący kontroli przedlicencyjnej z dnia [...].02.1996 r. sporządzony przez zespół oceniający A. K. i J. C. dotyczy połączeń PE/STAL w zakresie średnic od 20 do 630 mm produkowanych przez R. nie wspomina

o zawalcowywaniu elementów jako stosowanej technologii ich wytwarzania.

Dlatego też w ocenie Sądu podzielić należy stanowisko organu, że żadne

z przeciwstawianych rozwiązań nie zawierało końcówki rury stalowej z "zawalcowaną zewnętrzną powierzchnią na odcinku długości 5-12 cm" - jak to określa część znamienna zastrzeżenia 1 spornego rozwiązania, a więc wskazane przez wnioskodawców rozwiązania, znane ze "stanu techniki", nie szkodzą nowości rozpatrywanego wzoru użytkowego.

Organ odniósł się również do kwestii dotyczącej nacinania rowków na wewnętrznej powierzchni rury z tworzywa będącej elementem złącza, co miałoby wpływać na szczelność i wzajemne ułożenie stykającej się bezpośrednio powierzchni rury stalowej i rury z tworzywa. Istnienie takiej możliwości wynikło prawdopodobnie ze złego odczytania uproszczonego rysunku wchodzącego w skład dokumentacji zgłoszenia. Wyjaśnił, że naruszenie (przez nacinanie) struktury tworzywa sztucznego, z którego wykonano przewód elastyczny skutkowałoby osłabieniem jego ścianek, obniżeniem szczelności połączenia, jego trwałości, elastyczności

i wytrzymałości oraz pogorszeniem parametrów pracy. Byłby to istotny błąd konstrukcyjny i technologiczny całego rozwiązania.

W związku z powyższym zdaniem Sądu za bezzasadny uznać należy zarzut braku nowości spornego rozwiązania. Wbrew zarzutom skargi organ wskazał

w zaskarżonej decyzji podstawę i wysokość przyznanych uprawnionym ze wzoru kosztów.

Dlatego też mając na uwadze art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.