Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 653/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2007-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 a
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie asesor WSA Jacek Pruszyński, asesor WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 06 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia przyłączy kanalizacyjnych do stanu poprzedniego i umorzenia postępowania administracyjnego w tej sprawie oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2007r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 105 §1 kpa i art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. z dnia [...] marca 2007r. nr [...] na podstawie której odmówiono przywrócenia do stanu poprzedniego drożności kanalizacji sanitarnej odprowadzającej ścieki sanitarne z budynku usługowo - handlowego "[...]" od studzienki nr 4 do studzienki nr 2 poprzez studzienkę nr 3 do kolektora sanitarnego znajdującego się w ul. P.K. i umorzono prowadzone postępowanie administracyjne w sprawie dokonania przez Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. przebudowy i remontu przyłącza kanalizacyjnego na działkach nr ewid. [...] położonych przy ul. P. K. w S.

U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia:

Na wniosek A. i M. D. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. w maju 2001 r. wszczął postępowanie w sprawie samowolnej przebudowy przez Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. odcinka linii kanalizacyjnej z budynku przy P. K. w S. Wnioskodawcy twierdzili, że w konsekwencji samowolnych robót budowlanych został odcięty odpływ ścieków do kanalizacji miejskiej z ich sklepu "[...]" usytuowanego przy ul. P. K.

Organ I instancji kilkakrotnie wydawał w tej sprawie decyzje, w których zobowiązywał Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej do opracowania dokumentacji geodezyjno-budowlanej wyremontowanego oraz przebudowanego odcinka przyłącza kanalizacyjnego do budynku mieszkalnego wielorodzinnego w S. przy P. K. Decyzje te były uchylane przez P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2002r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wyłączył od załatwienia sprawy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. i do dalszego jej prowadzenia wyznaczył Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. Organ ten przeprowadził oględziny i ustalił, że budynek usługowo - handlowy "[...]" usytuowany na działce nr ewid. [...], stanowiącej własność A. i M. D. posiada przyłącze kanalizacyjne przebiegające od studzienki nr 5 poprzez studzienki nr 4, 3, 2 i dalej do kolektora sanitarnego przy P. K. W wyniku samowolnie dokonanej w 2001 r. przebudowy przyłącza kanalizacyjnego przez Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. na odcinku od studzienki nr 4, usytuowanej na działce nr ewid. [...], poprzez studzienkę nr 3, usytuowaną na tej samej działce i dalej do studzienki nr 2, znajdującą się częściowo na działce nr ewid. [...] i [...], pozbawiono właścicieli budynku usługowo - handlowego "[...]" możliwości odprowadzenia ścieków bytowych tym przyłączem do leżącego w ulicy P. K. kolektora. Samowolnie wykonane roboty budowlane polegały na wykonaniu nowego odcinka przyłącza kanalizacyjnego z istniejącego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy P. K. do istniejącej studzienki kanalizacyjnej nr 3. Następnie na odcinku od studzienki nr 3 do studzienki nr 2 wykonano przebudowę polegająca na podniesieniu poziomu kinety w studzience nr 3 oraz ułożenie nowych rur PCV 160 bez demontażu istniejących rur, które pozostały poniżej nowego wykonanego przyłącza. Ponadto zablokowano kołkami drewnianymi otwory wylotowe i wlotowe w studzience nr 4, zabetonowano ją i przysypano żwirem. Według organu nadzoru budowlanego dokonana samowolna przebudowa przyłącza kanalizacyjnego pozbawiła możliwości odprowadzenia ścieków z budynku usługowo – handlowego "[...]", co narusza przepis art. 5 ust. 1 pkt 6 z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. nr 106. poz. 1126 ze zm.).

Na podstawie powyższych ustaleń organ nadzoru budowlanego, wydanym w oparciu o przepisy art. 81 c ust. 2, 3 i 4 ustawy Prawo budowlane postanowieniem z dnia [...] września 2002 r. nr [...], zobowiązał Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. do przedłożenia w terminie do dnia 31 grudnia 2002r. ekspertyzy technicznej (opracowanej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności sanitarnej) przyłącza kanalizacyjnego odprowadzającego ścieki bytowe od studzienki nr 4 do studzienki nr 2 poprzez studzienkę nr 3 do kolektora sanitarnego znajdującego się w ulicy P. K. w S. Wskazano jednocześnie, że powyższa ekspertyza powinna uwzględniać odbiór nieczystości płynnych z budynku "[...]" usytuowanego na działce nr ewid. [...] położonej przy P. K. w S. przez studzienkę nr 3 do studzienki nr 2.

Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem P. Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2002r. nr [...]. Organ II instancji stwierdził, że organy nadzoru budowlanego winny ustalić w postępowaniu dowodowym, czy przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z warunkami techniczno - budowlanymi, Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej i ustalić, czy ich wykonanie nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich. Działanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. zmierza do ustalenia powyższego. Inwestor Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. samowolnie wykonał roboty budowlane polegające na przebudowie przyłącza kanalizacyjnego i wykonaniu odcinka nowego przyłącza oraz naruszył art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zaistniały więc uzasadnione wątpliwości, co do wykonanych robót budowlanych. Ekspertyza techniczna, do której przedłożenia inwestor został zobowiązany pozwoli organowi podjąć właściwe merytoryczne rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie.

W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. domagał się uchylenia postanowienia P. Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., jako naruszającego prawo. Podniósł, iż remont przyłącza kanalizacyjnego podyktowany był jego złym stanem technicznym i w związku z wykonanymi robotami przykanalik do sklepu "[...]" przestał odbierać ścieki. Dlatego studzienka nr 4 została zasypana. Nadto stwierdzono, że przyłącza stanowią integralną część gruntu, a właściciele sklepu "[...]" nie posiadają ustanowionej służebności dla przepływu ścieków po działce wspólnoty mieszkaniowej. Właściciele sklepu mogą wykonać nowe przyłącze po innej nieruchomości. Zdaniem skarżącego Zakładu nie ma potrzeby wykonania ekspertyzy, bowiem prawidłowość wykonanych robót jest możliwa do oceny przez organy nadzoru budowlanego. Kosztem skarżącego organy nadzoru budowlanego zamierzają wykonać projekt budowy przyłącza sklepu "[...]". Skarżący podniósł także, że właścicielem nieruchomości jest wspólnota mieszkaniowa i do niej powinny być kierowane rozstrzygnięcia organów. Skarżący jest jedynie administratorem udziału gminy we wspólnocie i nie jest inwestorem, a tylko wykonawcą robót.

Wyrokiem z dnia [...] maja 2003r. sygn. akt [...] Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w B. oddalił skargę. W uzasadnieniu stwierdził, że w przedmiocie spornych robót budowlanych wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...] stycznia 2003r. w sprawie sygn. akt [...] i ocena prawna w nim zawarta wiąże Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie. Zablokowanie studzienki nr 4 nastąpiło w ramach samowolnej przebudowy wspólnego przyłącza i stanowiło naruszenie interesów właścicieli sklepu "[...]". Zaś likwidacja samowoli winna obejmować także kwestię usunięcia następstw naruszenia tego interesu. Zgodnie z treścią art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, organy administracji architektoniczno-budowlanej, jak i organy nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości m.in. odnośnie robót budowlanych, a także stanu technicznego - mogą nałożyć obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej. Prowadzący postępowanie organ powziął takie wątpliwości w stosunku do dokonanej przebudowy przyłącza kanalizacyjnego i wobec specjalistycznego charakteru urządzeń budowlanych widział potrzebę oceny eksperta posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności sanitarnej. Zakres ekspertyzy określił zgodnie z wiążącą oceną prawną sądu wynikającą z uzasadnienia wyroku w sprawie [...]. Sąd nie zgodził się ponadto z zarzutem dotyczącym braku legitymacji Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. do udziału w postępowaniu administracyjnym. Strona była adresatem wcześniejszych decyzji, jako inwestor – nie kwestionowała tego charakteru swego udziału w samowolnej przebudowie spornej kanalizacji. Dopiero po nałożeniu obowiązku z art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane Zakład uznał, że nie jest inwestorem. Związanie wyrokiem w sprawie [...] dotyczy sfery podmiotowości prawnej skarżącego. Zatem kwestia statusu Zakładu jako adresata postanowienia, a wcześniej decyzji administracyjnych wydanych w ramach postępowania w przedmiotowej sprawie została przesądzona. Wyjaśniono także, że fizycznie roboty zostały wykonane przez specjalistyczne przedsiębiorstwo na zlecenie skarżącego Zakładu, który jest administratorem mienia wspólnoty mieszkaniowej (6 mieszkań), w której gmina ma swój udział (2 mieszkania).

Od powyższego wyroku Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej wniósł skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia [...] października 2005r., sygn. akt [...] (sprostowanym postanowieniem z dnia [...] lutego 2006r.) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B. Z uzasadnienia wyroku Sądu kasacyjnego wynika, że Sąd I instancji rozpoznając skargę wywiedzioną od postanowienia P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego niezasadnie przyjął, że wydanie tego postanowienie jest konsekwencją związania wyrokiem w sprawie [...]. Zawarta w tym wyroku ocena nie może być traktowana jako uzasadnienie do wydania postanowienia na podstawie art. 81 c ust. 1 - 4 Prawa budowlanego, gdyż w wyroku tym nie wskazano, że w dalszym postępowaniu organ nadzoru ma obowiązek zastosować ten właśnie środek. Sąd administracyjny obowiązany był ocenić, czy zaskarżone postanowienie znajduje oparcie w przepisie powołanym jako podstawa materialnoprawna jego wydania. Sąd kasacyjny wyraził pogląd prawny, iż przepis art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego określa przesłanki stosowania tego przepisu stanowiąc, że nałożenie w drodze postanowienia obowiązku dostarczenia przez osoby wymienione w ust. 1 odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz może być dokonane wówczas, jeżeli istnieje uzasadniona wątpliwość, co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Zdaniem Sądu kasacyjnego przyłącze kanalizacyjne nie jest ani obiektem budowlanym, ani robotą budowlaną. Sąd zwrócił przy tym uwagę, że wykonana samowolnie przebudowa przyłącza polegała na wymianie rur kanalizacyjnych na odcinku pomiędzy studzienką nr 3 a miejscem wprowadzenia przyłącza do kanalizacji miejskiej oraz na wykonaniu nowego przykanalika pomiędzy budynkiem mieszkalnym a studzienką nr 3. W ocenie tego Sądu niesporny i niebudzący żadnych wątpliwości był fakt, że przyłącze na odcinku od studzienki nr 4 do studzienki nr 3 nie było przebudowywane, a wskutek zaślepienia rur doprowadzających ścieki do studzienki nr 4 ta część przyłącza była nieczynna. Zdaniem Sądu kasacyjnego nie było zatem podstaw do tego, aby organ nadzoru rozpoznający sprawę dotyczącą samowolnej przebudowy przyłącza na odcinku od studzienki nr 3 do kolektora miejskiego - mógł powziąć uzasadnioną wątpliwość - jak tego wymaga przepis art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego - co do stanu technicznego tej części przyłącza (od studzienki nr 4 do studzienki nr 3), która nie była przebudowywana i że był uprawniony do wydania postanowienia we wskazanym trybie zobowiązującego do przedłożenia takiej ekspertyzy. W konsekwencji Sąd kasacyjny stwierdził, że w sprawie nie zaistniały przesłanki do wydania postanowienia na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Nadto Sąd kasacyjny wyraził pogląd prawny, iż przepis art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego wskazuje jako adresatów postanowienia dowodowego, o którym mowa w tym przepisie: uczestników procesu budowlanego (którymi zgodnie z art. 17 tego Prawa są inwestor, inspektor nadzoru budowlanego, projektant i kierownik budowy), właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. nr 80, poz. 903 ze zm.) do zarządu nieruchomością wspólną, jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych należących nadal do dotychczasowego właściciela nie jest większa niż 7 - mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego i kodeksu postępowania cywilnego. W niniejszej sprawie wielorodzinny budynek mieszkalny przy P. K., położony na działkach nr [...], składa się z 6 lokali mieszkalnych, z których 4 stanowią własność osób fizycznych, a 2 własnością Gminy S. Nieruchomość ta stanowi więc współwłasność, a Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej jako jednostka reprezentująca gminę, tj. jednego ze współwłaścicieli, nie jest ani zarządcą ani inwestorem. Funkcję zarządcy sprawuje ogół współwłaścicieli mienia wspólnego, chyba, że ogół współwłaścicieli zleci sprawowanie tej funkcji jednemu ze współwłaścicieli. Jak zwrócił uwagę Sąd kasacyjny taka sytuacja w niniejszej sprawie nie została wykazana. Bezzasadnie zatem Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. został adresatem postanowienia wydanego na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B., po ponownym rozpoznaniu sprawy, mając na uwadze wytyczne zwarte w uzasadnieniu wyroku NSA, uchylił zaskarżone postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. z dnia [...] września 2002 r. nr [...], wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2006r. sygn. akt [...], uznając że naruszają one przepis art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Jednocześnie w uzasadnieniu wyroku wskazano, że rozpoznając ponownie sprawę organy nadzoru budowlanego powinny uwzględnić fakt wprowadzonych od czasu wydania uchylonych postanowień zmian w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.) i na nowo ocenić zarówno podmiotowe, jaki przedmiotowe przesłanki prowadzenia postępowania wobec Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A., w oparciu o treść w/w wyroku wydał w dniu [...] września 2006r. decyzję nr [...] umarzającą, na podstawie przepisu art. 105 § 1 kpa, postępowanie administracyjne dotyczące dokonanej przez Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. przebudowy i remontu przyłącza kanalizacyjnego na działkach o nr ewid.[...], położonych przy ul. P. K. w S.

P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w postępowaniu odwoławczym decyzją z dnia [...] listopada 2006r. nr [...] uchylił w/w decyzję pierwszoinstancyjną i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. przeprowadził w dniu [...] stycznia 2007r. oględziny na działkach o nr geod. [...] położonych przy ul. P. K. w S. W wyniku przeprowadzonych oględzin ustalono, iż przebudowane i wyremontowane przez Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. przyłącze kanalizacyjne, odprowadzające ścieki sanitarne z budynku mieszkalnego wielorodzinnego, przyłączem poprzez studzienkę nr 3 i nr 2 do kolektora miejskiego, jest użytkowane i zostało przyjęte na stan do Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w S. Studzienka kanalizacyjna nr 4 jest nadal zasypana. A. D. do budynku usługowo - handlowego "[...]" wykonał nowe przyłącze kanalizacyjne, odprowadzające ścieki sanitarne do kanalizacji istniejącej, znajdującej się w ul. Ś. Z oświadczenia A. D., złożonego do protokółu oględzin wynika, że tymczasowe przyłącze odprowadzające ścieki z budynku handlowo-usługowego "[...]" do szamb znajdujących się na P. K. w S. zostało zlikwidowane. Mając na uwadze powyższe ustalenia organ decyzją z dnia [...] marca 2007r. odmówił przywrócenia do stanu poprzedniego tj. drożności kanalizacji sanitarnej odprowadzającej ścieki sanitarne z budynku usługowo-handlowego "[...]" od studzienki nr 4 do studzienki nr 2 poprzez studzienkę nr 3 do kolektora sanitarnego, znajdującego się w ul. P. K. i umorzył prowadzone postępowanie administracyjne, w sprawie dokonanej przez Zakład Gospodarki Komunalnej w S. przebudowy i remontu przyłącza kanalizacyjnego na działkach nr. ewid.[...], położonych przy ul. P. K. w S.

P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. po rozpatrzeniu odwołania A. D., zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy i zważył co następuje:

Z przeprowadzonych przez organ l instancji oględzin, wynika, że przebudowane i wyremontowane przez Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. przyłącze kanalizacyjne, odprowadzające ścieki sanitarne z budynku mieszkalnego wielorodzinnego, przyłączem poprzez studzienkę nr 3 i nr 2 do kolektora miejskiego, jest użytkowane i zostało przyjęte na stan do Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w S. Studzienka kanalizacyjna nr 4 jest nadal zasypana, stąd przyłącze kanalizacyjne od budynku handlowo-usługowego "[...]" na odcinku od studzienki nr 4, usytuowanej na działce nr ewid.[...], poprzez studzienkę nr 3 na działce nr ewid. [...] i [...] jest nieczynne. Natomiast A. D. do budynku usługowo - handlowego "[...]" wykonał nowe przyłącze kanalizacyjne, odprowadzające ścieki sanitarne do kanalizacji istniejącej, znajdującej się w ul. Ś.

Organ podniósł, że w obecnym stanie prawnym tj. od dnia 26 września 2005r., kiedy weszły w życie przepisy ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 163, póz. 1364) w przypadku budowy (przebudowy) przyłączy, inwestor ma prawo wyboru procedury pozwalającej na realizację inwestycji i może skorzystać z jednej z dwu możliwości:

1. na podstawie zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 1a w związku z art. 29 ust 1 pkt 20),

2. bez zgłoszenia (art. 29a).

Jak wynika z materiału dowodowego remont i przebudowa przedmiotowego przyłącza kanalizacyjnego, polegająca na wymianie rur kanalizacyjnych na odcinku pomiędzy studzienką nr 3, a miejscem wprowadzenia przyłącza do kanalizacji miejskiej oraz na wykonaniu nowego przykanalika pomiędzy budynkiem mieszkalnym a studzienką nr 3, została wykonana bez zgłoszenia, co jest zgodne z procedurą wynikającą z przepisu art. 29 a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (jedn. tekst Dz. U. nr 156 z dnia 17.08.2006r, póz. 1118). Trasa przebudowanego przyłącza została zaakceptowana przez gestora sieci poprzez przyjęcie przyłącza na stan Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągi i Kanalizacje Sp. z o.o. w S., mapka poinwentaryzacyjna została przyjęta w dniu 13 września 2001r. przez Starostę S. do zasobu powiatowego geodezyjno-kartograficznego, pod nr [...]. organ podniósł, że z uzasadnienia wyroku z dnia [...] kwietnia 2006r. sygn. akt [...] Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. wynika, że zaślepienie i zasypanie studzienki nr 4 nie było robotą budowlaną, regulowaną przepisami Prawa budowlanego. Stąd Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. prawidłowo, w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, odmówił przywrócenia do stanu poprzedniego przyłącza i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Końcowo organ zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie organy nadzoru budowlanego swoje rozstrzygnięcie oparły na całokształcie zebranego materiału dowodowego, mając przy tym szczególnie na uwadze wytyczne Sądu kasacyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. zawarte w wyrokach z dnia [...] października 2005r. sygn. akt [...] i z dnia [...] kwietnia 2006r. sygn. akt [...]. W ocenie organu kwestia dotycząca zaślepienia i zasypania studzienki nr 4 jak wyżej wykazano nie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego, stąd roszczeń z tytułu zniszczenia mienia oraz pozbawienia wariantu odprowadzania ścieków poprzez przyłącze kanalizacji na odcinku od studzienki nr 4 do studzienki nr 2 poprzez studzienkę nr 3 do kolektora, usytuowanego w ul. P. K. należy dochodzić na drodze postępowania cywilnego.

A. D. od powyższej decyzji wywiódł skargę do sądu administracyjnego i zarzucił zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji "niezgodne z prawdą ustalenie stanu faktycznego w przedmiocie odprowadzenia ścieków z jego budynku przy ul. K. w S. oraz odmowę zastosowania uprawnień nadanych przez ustawę prawo budowlane w celu przymuszenia inwestora do przywrócenia stanu pierwotnego".

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153, poz. 1270). W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zarzuty i argumenty skargi nie podważają jej legalności, dlatego też skarga podlegała oddaleniu.

Zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądoadministracyjnego a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Związanie zaś samego sądu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku w razie stwierdzenia braku zastosowania do wskazań w zakresie dalszego postępowania. Sąd nie może powracać do kwestii już wcześniej przesądzonych. ( vide: wyrok NSA z 22 marca 1999r., IV S.A. 527/97, LEX nr 47275). Ocena prawna o której mowa w w/w przepisie dotyczy zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, natomiast wskazania mają wytyczyć kierunek działalności organu przy ponownym rozpoznawaniu sprawy.

W świetle powyższych rozważań wskazać należy, że organy nadzoru budowlanego ponownie przeprowadzając postępowanie zainicjowane wnioskiem A. D. związane były wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia [...] kwietnia 2006r. sygn. akt [...]. Ustaleniami prawnymi i wskazaniami w/w wyroku związany był również sąd orzekający w niniejszym postępowaniu.

Powyższy wyrok został wydany na skutek ponownego rozpoznania sprawy, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] października 2005r. sygn. akt [...] uchylił wyrok sądu administracyjnego wydany w tej sprawie po raz pierwszy i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. Sąd kasacyjny wyraził pogląd prawny, że przepis art. 81 c ust. 2 prawa budowlanego określa przesłanki stosowania tego przepisu stanowiąc, że nałożenie w drodze postanowienia obowiązku dostarczenia przez osoby wymienione w ust. 1 odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz może być dokonane wówczas, jeżeli istnieje uzasadniona wątpliwość co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Sąd kasacyjny przesądził, że przyłącze kanalizacyjne nie jest ani obiektem budowlanym, ani robotą budowlaną i w konsekwencji stwierdził, że w sprawie nie zaistniały przesłanki do wydania postanowienia na podstawie art. 81 c ust. 2 prawa budowlanego.

Zgodnie z treścią art. 190 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sad Administracyjny. Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu wykładni prawa istnieje tylko wtedy gdy: stan faktyczny ustalony w wyniku ponownego rozpoznania sprawy uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez NSA oraz gdy po wydaniu orzeczenia NSA zmieni się stan prawny.

Jako, że w sprawie nie zaszły okoliczności uzasadniające odstąpienie przez wojewódzki sąd administracyjny od wykładni prawa dokonanej w wyroku NSA, sąd ten wskazując na zawarte w nim wytyczne wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2006r. sygn. akt [...] uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, uznając, że naruszają one przepis art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Odnośnie wskazań co dalszego postępowania zaznaczono, że organy nadzoru budowlanego powinny uwzględnić fakt wprowadzonych od czasu wydania uchylonych postanowień zmian w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane i na nowo ocenić zarówno podmiotowe jak i przedmiotowe przesłanki prowadzenia postępowania wobec Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S.

Przeprowadzona analiza postępowania organów nadzoru budowlanego wskazuje, że organy te zastosowały się do wskazań zawartych w przedmiotowym wyroku sądu wojewódzkiego. Organy dokonały oceny zaistniałego w sprawie stanu faktycznego polegającego na dokonaniu przebudowy i wyremontowaniu przyłączy kanalizacyjnych oraz zasypaniu studzienki kanalizacyjnej w oparciu o obowiązujące na datę orzekania przez organy, przepisy ustawy Prawo budowlane. W wyniku przeprowadzonej oceny organy uznały, że przebudowa i wyremontowanie przyłączy kanalizacyjnych nie wymagało pozwolenia właściwego organu, ani wcześniejszego zgłoszenia a więc wykonane prace nie miały cech samowoli budowlanej. Dlatego też postępowanie w tym zakresie zostało umorzone.

Stanowisko organów administracyjnych zasługuje na aprobatę, gdyż istotnie nowelizacja Prawa budowlanego, dokonana ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw, wprowadziła możliwość realizacji przyłączy elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych bez pozwolenia na budowę czy zgłoszenia (vide: art. 29. ust. 1 pkt 20). W tym stanie rzeczy organy słusznie umorzyły postępowanie, gdyż brak było podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Odnośnie zasypania studzienki kanalizacyjnej nr 4 podnieść należy, że powyższe działania nie mieszczą się w regulacji przepisów ustawy z 1994r.- Prawo budowlane. Jest to zagadnienie o charakterze cywilnoprawnym, związane z władztwem nad rzeczą i realizacją prawa własności nieruchomości. Ochrony prawa własności i praw z nim związanych można domagać się natomiast przed sądami powszechnymi.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny jako, że nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi oddalił ją jako bezzasadną ( art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U.nr153, poz. 1270 z 2002 roku.)