Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 121/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 1 opkt 5, art. 6 ust. 2, art. 13, art. 16
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
article: art. 149ar. 1 pkt 1, art. 149 par. 1a, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Fundacji [...] z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Fundację [...] z siedzibą w [...] do rozpoznania wniosku Fundacji [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Fundacji [...] z siedzibą w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałym zakresie oddala skargę; 4. zasadza od Fundacji [...] z siedzibą w [...] na rzecz strony skarżącej Fundacji [...] z siedzibą w [...] kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] sierpnia 2017 r. Fundacja [...] z siedzibą w [...], dalej: "Fundacja [...]", zwróciła się do Fundacji im. [...] z siedzibą w [...], dalej: "Fundacja [...]", z wnioskiem o udzielenie informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 oraz z 2017 r. poz. 933; dalej: u.d.i.p.), w zakresie dotyczącym Programu dla Organizacji Pozarządowych w Polsce (ang. NGO [...]), który został zrealizowany w perspektywie finansowej Europejskiego [...] (dalej: [...]) przewidzianej na lata 2009-2014.

W szczególności o udzielenie następujących informacji:

1) Jaka była dokładna treść umów zawartych między Fundacją [...] a podmiotami zewnętrznymi (tj. przedsiębiorcami, osobami fizycznymi) dotyczących prac związanych z realizacją zadań operatora Programu dla Organizacji Pozarządowych w Polsce (w tym o przesłanie skanów tychże umów);

2) Jakie były imiona i nazwiska członków gremium, dokonującego wyboru projektów, uzyskujących dofinansowanie z Mechanizmu Finansowego [...];

3) Jak przebiegały prace gremium wskazanego w pkt 2 (w tym w szczególności, na jakiej podstawie finansowanie uzyskały poszczególne projekty i na jakiej podstawie odmówiono go pozostałym, także o przesłanie skanu sporządzanego obligatoryjnie protokołu oraz całej pozostałej dokumentacji prac gremium dokonującego wyboru);

4) Jaki był tryb wyboru członków gremium wskazanego w pkt 2;

5) Jaka była wysokość wynagrodzenia członków gremium wskazanego w pkt 2;

6) Jaki był zakres obowiązków każdego z członków gremium wskazanego w pkt 2;

7) Jakie były imiona, nazwiska oraz ewentualne afiliacje ekspertów partycypujących w ocenie projektów;

8) Jakie było dotychczasowe doświadczenie zawodowe ekspertów wskazanych w pkt 7;

9) Jaki był zakres obowiązków ekspertów wskazanych w pkt 7;

10) Jaka była wysokość wynagrodzenia każdego z poszczególnych ekspertów,

o których mowa w pkt 7;

11) Jaki był tryb powierzenia funkcji odpowiednio każdemu z poszczególnych ekspertów wskazanych w pkt 7;

12) Jaka była treść umów zawartych między Fundacją a podmiotami zewnętrznymi (zarówno przedsiębiorcami, jak i osobami fizycznymi), które dotyczyły prac związanych z realizacją zadań operatora Programu dla Organizacji Pozarządowych w Polsce (przesłanie skanów tych umów).

W odpowiedzi, pismem z dnia [...] września 2017 r., Dyrektor Fundacji [...] poinformował, że Fundacja w odniesieniu do realizacji Programu nie jest podmiotem, który dysponuje majątkiem publicznym, ani też nie wykonuje zadań publicznych w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. "Majątek publiczny", o którym mowa w tym przepisie nie jest tożsamy pojęciowo ze "środkami publicznymi", o których mowa w art. 5 ust. 1 i 3 u.d.i.p. Środki finansowe przyznawane w ramach Programu przez Fundację, jako operatora Programu, nie stanowią także środków publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 z późn. zm.).

Skoro Fundacja [...], w odniesieniu do realizacji Programu, nie mieści się

w żadnym z ww. zakresów, to tym samym nie posiada publicznoprawnych kompetencji do udzielenia informacji wnioskowanych pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. na podstawie przepisów u.d.i.p.

[...] w dniu [...] października 2017 r. skierowała do Fundacji [...] wniosek o ponowne rozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, powołując się na art. 17 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p.

Następnie Fundacja [...] w dniu 7 lutego 2018 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Fundacji w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] października 2017 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 grudnia

2018 r. sygn. akt II SAB/Wa 160/18 oddalił skargę, kwalifikując wniosek z [...] października 2017 r., jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od pisma Dyrektora Fundacji [...] z dnia [...] września 2017 r. Sąd rozstrzygając sprawę przyjął, że pisma z dnia [...] września 2017 r., pod którym podpisała się Dyrektor Fundacji [...], nie należy klasyfikować, jako decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej. Od wyroku Fundacja [...] złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Niezależnie od tego Fundacja [...] w dniu 12 lutego 2020 r. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Fundacji [...] polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej z wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że:

1. Fundacja [...] dopuściła się bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r.;

2. zobowiązanie, zgodnie z art. 149 § 1b p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Fundacji [...] do udostępnienia informacji publicznej w zakresie i formie wskazanej we wniosku z [...] sierpnia 2017 r.;

3. zobowiązanie Fundacji [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r. w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego, w przypadku powzięcia przez Sąd wątpliwości, co do możliwości zastosowania w stanie faktycznym sprawy art. 149 § 1b p.p.s.a.;

4. stwierdzenie na podstawie art. 149 §1a p.p.s.a., że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

5. wymierzenie Fundacji [...] grzywny na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.;

6. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Uzasadniając skargę, Fundacja [...] wskazała, że od dnia złożenia wniosku z [...] sierpnia 2017 r. Fundacja [...] pozostaje w ponad 30-miesięcznej zwłoce z udzieleniem informacji publicznej lub wydaniem decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej. Niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 13 u.d.i.p. stanowi, zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., bezczynność.

Skarżąca stwierdziła, że skoro Fundacja [...], jako operator programu finansowanego z Mechanizmu Finansowego EOG, była odpowiedzialna za przygotowanie programu, nabór wniosków, jak również wybór projektów do dofinansowania to, jako podmiot dysponujący środkami publicznymi w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, wykonywała zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Pełnienie funkcji operatora, który dysponuje środkami przeznaczonymi m.in. na rozwój społeczeństwa obywatelskiego należy klasyfikować, jako wykonywanie zadań publicznych wynikających m.in. z art. 1, art. 2, art. 12 oraz art. 58 Konstytucji RP.

Fundacja [...] zwróciła uwagę, że obowiązkiem udostępnienia informacji publicznej objęte są nie tylko organy władzy publicznej, ale także podmioty dysponujące majątkiem publicznym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Dotyczy to całości środków przekazanych na podstawie umowy międzynarodowej, w oparciu o którą działał Mechanizm Finansowy [...] na lata 2009-2014. Środki te stanowią środki publiczne w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, jako wskazane w art. 5 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 pkt 2 lit b tej ustawy: niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) (...) b) Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Co za tym idzie, środki rozdzielone przez Fundację [...] miały charakter majątku publicznego - a w konsekwencji wniosek o udzielenie informacji publicznej na temat sposobu ich wydatkowania był uzasadniony.

Fundacja [...], powołując się na orzecznictwo i stanowisko doktryny, stwierdziła, że nie ma wątpliwości, iż działania z zakresu wsparcia społeczeństwa obywatelskiego należą do domeny zadań publicznych. Społeczeństwo obywatelskie stało się podmiotem polityki państwa. Z tego powodu Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej opracowało w 2005 r. "Strategię wspierania społeczeństwa obywatelskiego na lata 2007-2013", a następnie w 2008 r. Rada Ministrów przyjęła "Strategię wspierania społeczeństwa obywatelskiego na lata 2009-2015". Zgodnie zaś z ustawą z dnia 15 września 2017 r. o Narodowym Instytucie Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (t.j. Dz.U. 2018 poz. 1813, z późn. zm.), utworzona została nowa państwowa osoba prawna, która jest instytucją właściwą w sprawach wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. Fakt ten zdaniem skarżącej dowodzi, że wspieranie społeczeństwa obywatelskiego oraz organizacji pozarządowych należy do zadań publicznych.

Według Fundacji [...], niezależnie nawet od wzajemnych zależności pomiędzy pojęciami "zasobów państwowych" oraz "majątku publicznego", nie ulega wątpliwości, że środki wydatkowane w ramach funduszy [...], przeznaczonych na rozwój społeczeństwa obywatelskiego, są wykorzystywane do wykonywania zadań publicznych. Są one wydatkowane na podstawie umowy międzyrządowej i pozostają pod kontrolą publiczną, co potwierdza dokument pt. [...], podpisany przez Dyrektor Departamentu Programów Ponadregionalnych w Ministerstwie Rozwoju M. W., który stwierdza explicite, że przez "100% środków, które będą wykorzystane przez operatora Programu NGO (oraz odbiorców końcowych), będzie wstępnie finansowanych z budżetu państwa, W związku z tym, rząd polski ponosi ryzyko finansowe wobec darczyńców z tytułu prawidłowego wydatkowania wszystkich takich środków i z tytułu ewentualnych nieprawidłowości, które mogą być spowodowane albo działaniami po stronie operatora albo przez beneficjentów końcowych".

W odpowiedzi na skargę Fundacja [...] wniosła o:

1) odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., z uwagi na fakt, iż sprawa niniejsza nie należy do właściwości sądu administracyjnego;

2. odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., z uwagi na fakt, iż sprawa objęta skargą jest w toku;

ewentualnie o:

3. oddalenie skargi w trybie art. 151 p.p.s.a., z uwagi na fakt, iż Fundacja [...] nie dopuściła się bezczynności, żądana bowiem informacja nie ma charakteru informacji publicznej i nie pozostaje w związku z działalnością czy realizacją zadań o charakterze publicznym lub dysponowaniem majątkiem publicznym;

4. zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., z uwagi na to, iż przed NSA toczy się postępowanie - sygn. akt I OSK 1027/19, w przedmiocie skargi kasacyjnej złożonej przez skarżącą od wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 grudnia 2018 r. (sygn. akt II SAB/Wa 160/18), dotyczącego pism z dnia [...] sierpnia 2017 r. oraz z [...] października 2017 r., a którego rozstrzygnięcie będzie miało wpływ na niniejsze postępowanie;

5) zasądzenie na rzecz Fundacji [...] zwrotu kosztów postępowania.

Fundacja [...] podtrzymała swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] września 2017 r.

W ocenie Fundacji, skarga wniesiona przez Fundację [...] winna zostać odrzucona, z uwagi na to, że sprawa nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Fundacja w niniejszej sprawie nie była bowiem podmiotem zobligowanym do udostępnienia informacji publicznej. Żądane zaś przez skarżącą dane nie stanowiły informacji publicznej.

Fundacja [...] w przedmiotowej sprawie nie jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, nie dysponuje również majątkiem publicznym. Była jedynie podmiotem, któremu w Polsce powierzono podział środków Mechanizmu Finansowego [...] - co nie jest realizacją jakichkolwiek obowiązków wynikających z Konstytucji RP i obowiązujących ustaw. Sama Fundacja nie realizuje zadań publicznych, brak jest bowiem regulacji ustawowych, które nakładałyby na państwo, realizowane przez Fundację zadania, tj. dysponowanie przedmiotowymi funduszami.

Ponadto podkreślono, iż Fundacja [...] nigdy nie była w faktycznym posiadaniu wskazanych środków, które zawsze znajdowały się wyłącznie na koncie bankowym Biura Mechanizmów Finansowych w [...]. Nigdy samodzielnie również nie realizowała zadań w ramach konkretnie wybranych projektów.

Tak więc, wbrew twierdzeniom skarżącej, Fundacja [...] nie wykonuje zadań publicznych. Jest jedynie pośrednikiem między państwami trzecimi, udzielającymi bezzwrotnej pomocy finansowej, a beneficjentami.

Środki, które rozdzielała Fundacja nigdy nie były mieniem komunalnym, ani majątkiem Skarbu Państwa. Środki, którymi dysponowała Fundacja, nie były rozdzielane za pośrednictwem jakichkolwiek władz krajowych.

Jeżeli Sąd uzna, że z jakichkolwiek względów brak jest przesłanek do odrzucenia skargi w trybie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., to w ocenie Fundacji, konieczne jest zawieszenie niniejszego postępowania z uwagi na fakt, iż przed NSA toczy się postępowanie o sygn. akt I OSK 1027/19, w przedmiocie skargi kasacyjnej złożonej przez skarżącą od wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 grudnia 2018 r. (sygn. akt II SAB/Wa 160/18), dotyczącego pism z dnia [...] sierpnia 2017 r. oraz z [...] października 2017 r., a którego rozstrzygnięcie będzie miało ewidentny wpływ na niniejsze postępowanie.

Rozpatrzenie skargi napotyka zatem przeszkodę w postaci konieczności rozpoznania innej skargi, dotyczącej tego samego przedmiotu, zainicjowanej przez ten sam podmiot.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Z uwagi na to, że przedmiotem złożonej skargi jest bezczynność, Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a."

Realizacja prawa do informacji publicznej jest uzależniona od spełnienia następujących przesłanek. Po pierwsze: przedmiotem żądania informacji musi być informacja publiczna w rozumieniu art. 1 oraz art. 3 ust. 2 w związku z art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 z późn. zm., dalej: "u.d.i.p."); po drugie: adresatem żądania udostępnienia informacji publicznej, na zasadach tej ustawy, zgodnie z art. 4 ust. 1, mają być "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne"; a po trzecie: według art. 4 ust. 3 obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Tak więc tylko w sytuacji ustalenia, że dana informacja stanowi informację publiczną, jak też że wniosek o jej udostępnienie skierowany jest do podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia, można rozpatrywać ewentualną bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej.

W sprawie niniejszej sporne jest, czy wniosek o udostępnienie informacji publicznej został złożony do Fundacji [...], jako podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji mającej walor informacji publicznej.

W myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności (pkt 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym, bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne", użyte w art. 4 u.d.i.p., zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej", użytego w art. 61 Konstytucji RP, ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli.

W kontrolowanej sprawie adresatem wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest Fundacja [...], którą Biuro Mechanizmów Finansowych (BMF) w B. (sekretariat Państw-Darczyńców dla Funduszy norweskich i [...]) w ramach Funduszu na rzecz społeczeństwa obywatelskiego wyłoniło, jako operatora programu "Fundusz dla Organizacji Pozarządowych".

Fundusz dla Organizacji Pozarządowych został ustanowiony w ramach Mechanizmów Finansowych i przeznaczony jest dla organizacji pozarządowych na realizację przedsięwzięć o charakterze niedochodowym, przyczyniających się do zmniejszania różnic ekonomicznych i społecznych w obrębie [...], zwiększenia roli społeczeństwa obywatelskiego w Polsce oraz zwiększenia jego udziału w budowanie sprawiedliwości społecznej, demokracji i zrównoważonego rozwoju oraz zacieśniania współpracy pomiędzy Polską a państwami - darczyńcami.

Możliwość korzystania ze środków przeznaczonych dla organizacji pozarządowych związana jest z wejściem Polski do Unii Europejskiej i przystąpieniem do Europejskiego Obszaru Gospodarczego ( [...]). Trzy kraje niebędące członkami Unii Europejskiej, Norwegia, Islandia i Liechtenstein, które należą do Europejskiego Obszaru Gospodarczego i jednocześnie do Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu, ustanowiły formy bezzwrotnej pomocy finansowej dla mniej zamożnych krajów Unii Europejskiej – dziesięciu nowych członków Unii oraz Grecji, Portugalii i Hiszpanii. Na mocy "Umowy o rozszerzeniu [...]" z [...] października 2003 r. zostały ustanowione dwa instrumenty wsparcia - Mechanizm Finansowy EOG oraz Norweski Mechanizm Finansowy.

Polska została objęta wsparciem Mechanizmów Finansowych od dnia 1 maja 2004 r., czyli od momentu przystąpienia do Unii Europejskiej. Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Norweski Mechanizm Finansowy są zarządzane przez Biuro Mechanizmów Finansowych w B. Celem Mechanizmów Finansowych jest zmniejszenie dysproporcji społecznych i ekonomicznych oraz wzmacnianie stosunków dwustronnych pomiędzy państwami-darczyńcami a państwem beneficjentem.

Ze strony darczyńców za nadzór nad funduszami odpowiadają - w przypadku Mechanizmu Finansowego EOG – Komitet Mechanizmu Finansowego, a w przypadku Norweskiego Mechanizmu Finansowego – Norweskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Instytucje te są wspierane przez Biuro Mechanizmów Finansowych w B., odpowiadające za zarządzanie funduszami na poziomie operacyjnym.

W każdym z państw-beneficjentów ustanowione zostały Krajowe Punkty Kontaktowe, odpowiedzialne za wdrażanie funduszy na poziomie krajowym. Ich zadaniem jest koordynacja i nadzór nad wdrażaniem programów.

W ramach funduszy norweskich i EOG wydzielono kilkanaście programów (obszarów wsparcia). Za realizację poszczególnych programów (czyli obszarów tematycznych) odpowiadają tzw. operatorzy. Operatorzy odpowiadają m.in. za przygotowanie programu, nabór wniosków, wybór projektów i monitoring ich realizacji, a także promocję programu. Część programów jest realizowana w formie programów partnerskich z darczyńcami.

Poszczególne programy II edycji Funduszy były wdrażane, co do zasady, przez polskie instytucje publiczne. Wyjątek stanowi obszar "Społeczeństwo obywatelskie", który jest zarządzany przez darczyńców - Biuro Mechanizmów Finansowych w B.

Fundacja, powierzone zadania operatora programu, realizuje w oparciu o:

- Protokół 38b do Umowy o [...] w sprawie ustanowienia Mechanizmu Finansowego [...] na lata 2009-2014;

- Memorandum of Understanding (MoU) w sprawie wdrażania Mechanizmu Finansowego [...] na lata 2009-2014, podpisane przez Państwa-Darczyńców i Państwo-Beneficjenta;

- Regulacje w sprawie wdrażania Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego na lata 2009-2014 wraz z załącznikami, w tym szczególnie załącznik nr 9: Podręcznik Operatora Programu;

- Wytyczne dla Programów dla Organizacji Pozarządowych w ramach Mechanizm Finansowy [...] na lata 2009-2014 Obszar Programowy "Fundusz dla Organizacji Pozarządowych" przyjęte w dniu 25 maja 2011 r.;

- Opis Obszaru Programowego nr 10 "Fundusz dla Organizacji Pozarządowych" (Fundusz dla NGOs) w ramach sektora priorytetowego Społeczeństwo Obywatelskie Mechanizmu Finansowego EOG.

Niewątpliwie, rozdział uzyskiwanych przez Polskę funduszy norweskich/EOG, w tym środków wydatkowanych w ramach tych funduszy na rozwój społeczeństwa obywatelskiego, stanowi realizację zadań publicznych w rozumieniu u.d.i.p.

Fundacja [...], jako operator wyznaczony do realizacji programu dla Organizacji Pozarządowych w Polsce, jest zatem podmiotem realizującym zadania publiczne, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. i w tym zakresie jest także podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, w oparciu o art. 6 ust. 2 u.d.i.p.

Zważywszy zaś na fakt wykonywania przez Fundację [...] zadań publicznych nie jest istotne, czy dysponuje ona majątkiem publicznym czy też środkami publicznymi. Wystarczy zatem, że dany podmiot wykonuje zadania publiczne, by uznać, że zobowiązany jest do udostępnienia informacji publicznych. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.

W świetle powyższego, obowiązkiem Fundacji [...] było rozpoznanie wniosku skarżącej Fundacji [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznych.

Na podstawie art. 13 u.d.i.p., udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż dwa miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Zgodnie z art. 16 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji, w przypadku określonym w art. 14 ust. 2, przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji (ust. 1). Do decyzji, o której mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (ust. 2).

Rozpoznanie wniosku o udzielenie informacji publicznej, zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w u.d.i.p., następuje w formie czynności materialno - technicznej w razie udzielenia informacji publicznej, zaś w razie odmowy udzielenia informacji publicznej - w formie decyzji.

Zauważyć należy, że do dnia wyrokowania Fundacja [...], jako podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, nie udzieliła odpowiedzi zgodnie z żądaniem skarżącej. Dlatego też, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd w punkcie pierwszym wyroku zobowiązał Fundację [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącej z [...] sierpnia 2018 r. w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności.

Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność Fundacji [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowo wyznaczonego terminu do wypełnienia obowiązku udzielenia informacji publicznej. Brak udzielenia odpowiedzi, względnie zwłoka w wykonaniu obowiązku, musi być efektem nacechowanego złą wolą, uporczywego zaniechania, pozbawionego racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13 oraz wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r. sygn. II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 r. o sygn. II SAB/Sz 34/13 - dostępne: https://cbois.nsa.gov.pl).

W kontrolowanej sprawie nie można przypisać Fundacji [...] bezczynności o charakterze rażącego naruszenia prawa. Oceniając tę kwestę Sąd wziął pod uwagę, że kwalifikacja naruszenia prawa, jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego, jako zwykłe naruszenie. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosku oraz braku woli do jego załatwienia, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, co więcej ma być pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.

Zdaniem Sądu, Fundacja [...] nie pozostawała w bezczynności uporczywie, bo udzieliła skarżącej Fundacji [...] odpowiedzi na wniosek, a ponadto pozostawała w przekonaniu (jak wynika z odpowiedzi na skargę), że przedmiotowy wniosek mieścił się w granicach sprawy o sygn. akt II SAB/Wa 160/18.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd nie znalazł również podstaw do wymierzenia organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Grzywna jest środkiem dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, tj. gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Z taką sytuacją w rozpatrywanej sprawie nie mamy do czynienia. Z tych względów, w tym zakresie Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku).

O kosztach postępowania (pkt 4 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, z późn. zm.). Na zasądzoną kwotę składają się: uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł – łącznie 597 zł.

Odnośnie zaś przedstawionego w odpowiedzi na skargę wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie chyba, że przepisy szczególne stanowią inaczej. Stosownie natomiast do przepisu art. 200 p.p.s.a., zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia prawa przysługuje jedynie skarżącemu od organu w razie uwzględnienia skargi. W postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym obowiązuje zasada ograniczonej odpowiedzialności za wynik postępowania i organowi nie przysługuje zwrot kosztów postępowania od strony przeciwnej w przypadku oddalenia skargi.

Sąd odmówił zawieszenia postępowania, ponieważ uznał, że sprawa o sygn. akt I OSK 1027/19 ze skargi kasacyjnej złożonej przez Fundację [...] od wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 grudnia 2018 r. sygn. akt II SAB/Wa 160/18, nie dotyczy bezczynności w zakresie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] sierpnia 2017 r., lecz wniosku z [...] października 2017 r., który według ustaleń Sądu I instancji stanowił wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od pisma Dyrektor Fundacji [...] z dnia [...] września 2017 r. będącego odpowiedzią na wniosek z dnia [...] sierpnia 2017 r. Nie było zatem przeszkód w rozpatrzeniu skargi na bezczynność w zakresie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] sierpnia 2017 r.