Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1183/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 13, art. 97, art. 15
journal: Dz.U. 2009 nr 189 poz 1472
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej1) - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. sprawy ze skargi G. R. T. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia ... marca 2011 r. nr ... w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności dla udzielenia zgody na pobyt tolerowany 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. J. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę ... zł (...), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę ... zł (...) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę ... zł (...).


UZASADNIENIE

Obywatel K., deklarujący narodowość B., T. S. G. R. (zwany dalej: skarżącym) wnioskiem z dnia ... kwietnia 2008 r. wystąpił do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy na terytorium RP. W jego uzasadnieniu jako przyczynę przyjazdu do Polski oświadczył, że cyt. "...".

Rozpatrując powyższy wniosek, decyzją z dnia ... marca 2010 r. nr ... Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił skarżącemu nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej oraz orzekł o jego wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany.

Z przeprowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego organ ustalił, iż od urodzenia do 2000 r. skarżący przebywał w miejscowości D., natomiast później przeniósł się do L., gdzie mieszkał do momentu nielegalnego opuszczenia kraju pochodzenia tj. do dnia ....03.2008 r. Nie brał udziału w działaniach wojennych, nie było prowadzone wobec niego jakiekolwiek postępowanie sądowe bądź administracyjne. Nie był również skazany wyrokiem sądu. Z jego zeznań wynikało również, że był poddany przemocy fizycznej i psychicznej oraz że był zatrzymany w 1992 r. na trzy miesiące w obozie wojskowym, za udział w manifestacji. Oświadczył również, że czuje się prześladowany w kraju pochodzenia ze strony rządu. Od 1991/1992 r. był bowiem członkiem partii politycznej ... (...) i w ramach tej działalności informował bojowników partii w wiosce, którą zamieszkiwał o tym co się dzieje w polityce. Utrzymuje, że w przypadku jego zatrzymania, byłby poddany egzekucji.

Ostatecznie stwierdził również, że w przypadku jego siostrzenicy nie doszło do zabiegu obrzezania.

Odnosząc się do powyższego oraz mając na uwadze treść art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (Dz.U. z 2003 r., nr 128, poz. 1176 z późn. zm. – dalej: ustawa o ochronie) Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził, iż skarżący nie ma podstaw, aby obawiać się prześladowań ani ze strony władzy publicznej kraju pochodzenia ani ugrupowania lub organizacji kontrolujących kraj pochodzenia lub znaczną część jego terytorium. Analizując bowiem uzasadnienie wniosku o nadanie statusu uchodźcy organ zwrócił uwagę na dwie przyczyny stanowiące, w ocenie skarżącego, podstawę do złożenia wniosku. Pierwszą przyczyną jest problem związany z tradycją lokalną, której skarżący się przeciwstawił zapobiegając praktyce obrzezania, której miała zostać poddana jego siostrzenica, co w konsekwencji doprowadziło do jego poszukiwań przez "strażnika tradycji", pełniącego bardzo ważną funkcję w wiosce D., z której pochodzi. Drugą przyczyną jest natomiast jego opozycyjna działalność w ramach organizacji politycznej .... Skarżący stwierdził bowiem, że powyższe problemy przybrały charakter polityczny ponieważ "strażnik tradycji" miejscowości D. jest wpływowym działaczem partii rządzącej i oskarżał skarżącego o prowokowanie miejscowej ludności do zorganizowania strajków oraz buntowania ich przeciwko władzy państwowej.

Ustosunkowując się do powyższego Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał, iż problemy na które powołuje się skarżący nie zostały przez niego w żaden sposób udowodnione, ani nawet uprawdopodobnione tym bardziej, że w powszechnie dostępnych raportach brak jest informacji, ażeby konkretnie w miejscowości D., praktyki obrzezania były stosowane, zwłaszcza że jest to miasto zamieszkiwane przez ... tys. ludności, będące stolicą dywizji M., nie zaś obszar wiejski. Nie bez znaczenia dla organu jest również fakt, iż skarżący bardzo ogólnie opowiedział o sytuacji jego siostrzenicy, nie wspomniał o jej rodzicach, ani jaki był ich stosunek do praktyki obrzezania, której miała zostać poddana. Także mało prawdopodobne jest, w ocenie organu, aby osoba pełniąca funkcję "strażnika tradycji", której zadaniem jest sprawowanie pieczy nad społecznością lokalną, podtrzymywanie przekazywanych z pokolenia na pokolenie tradycji oraz rytuałów i praktyk, do których należy obrzezanie kobiet, równocześnie zajmował się polityką i współpracował z rządem. Biorąc zaś pod uwagę fakt, że skarżącemu udało się zabrać z kraju pochodzenia świadectwo urodzenia, można w ocenie organu domniemywać, że zabranie również legitymacji członkowskiej ... z K. nie byłoby dla niego zbyt ryzykowne. Również istotnym podkreślania, dla organu jest, iż zgodnie z informacjami zamieszczonymi w raportach, nie można uznać, ażeby członkom ... groziło prześladowanie ze strony władz państwa. Ponadto wartym do dodania jest, że skarżący mimo, iż zadeklarował członkowstwo w ... od 1991/1992 r. nigdy nie miał poważnych problemów z tym związanych, które zaważyłyby na decyzji o opuszczeniu kraju.

W tych okolicznościach sprawy Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców przyjął, iż wniosek skarżącego o nadanie statusu uchodźcy został przez niego potraktowany w sposób instrumentalny, jako próba zalegalizowania pobytu w Polsce, w celach innych, niż uzyskanie ochrony międzynarodowej z powodów ujętych w art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie, a tym samym skarżący nie potrzebuje międzynarodowej ochrony w postaci nadania statusu uchodźcy.

Odnosząc się do zeznań skarżącego Szef Urzędu stwierdził również, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi okoliczność uzasadniająca udzielenie mu ochrony uzupełniającej, o której mowa w art. 15 ustawy o ochronie bowiem brak jest podstaw, aby sądzić, że istnieje rzeczywiste ryzyko doznania przez skarżącego poważnej krzywdy poprzez stosowanie tortur, nieludzkie bądź poniżające taktowanie albo karanie. Także obawy skarżącego przed zatrzymaniem go w przypadku powrotu do kraju pochodzenia nie zostały przez niego w żaden sposób udowodnione, ani nawet uprawdopodobnione.

Stan faktyczny sprawy nie uzasadnia także, aby w stosunku do skarżącego miał zastosowanie art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a w/w ustawy uzasadniający udzielenie skarżącemu zgody na pobyt tolerowany. Dla uznania istnienia przesłanek zgodnie z w/w kryteriami, niezbędne są poważne podstawy do stwierdzenia, że osoba, o którą chodzi znajdzie się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia wymienionych w cytowanym artykule zagrożeń w kraju, do którego ma być wydana lub ma wrócić.

W wyniku rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji z ... marca 2010 r. Rada do Spraw Uchodźców wydała decyzję nr ... z dnia ... marca 2011 r., na podstawie której utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W jej uzasadnieniu Rada do Spraw Uchodźców w pełni podzieliła stanowisko Szefa Urzędu, wyrażone w zaskarżonej decyzji podnosząc jednocześnie, iż skarżący nie przedstawił żadnych wiarygodnych okoliczności wskazujących na to, że był prześladowany z przyczyn, o których mowa w Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, sporządzonej w Genewie w 1951 r. Także zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na to, że w przypadku powrotu skarżącego do kraju pochodzenia nie będzie on narażony na prześladowanie ani innego rodzaju represje. W tej sytuacji Rada do Spraw Uchodźców uznała, że decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców została wydana zgodnie z prawem i poparta jest trafną oceną stanu faktycznego.

W skardze na powyższą decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia ... marca 2011 r. skarżący wniósł o jej uchylenie zarzucając organowi naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071 j.t.) – dalej: k.p.a., poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania w sprawie, niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz nieuzupełnienie materiału dowodowego;

- art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności;

- zasady swobodnej oceny dowodów wbrew art. 80 k.p.a. i przyjęcie, że przedstawione fakty nie uzasadniają udzielenia mu zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP;

- art. 107 § k.p.a. poprzez nie wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności oraz mocy dowodowej;

- art. 13, art. 15, art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o ochronie poprzez nieudzielenie mu międzynarodowej ochrony.

W ocenie skarżącego organ odwoławczy rozpatrujący sprawę nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy i jednocześnie nie rozpatrzył prawidłowo jego indywidualnej sytuacji biorąc pod uwagę sytuację w K., gdzie naruszane są prawa człowieka. Wyjaśnił również, iż od momentu uratowania swojej siostrzenicy przed rytualnym obrzezaniem grożą mu w kraju pochodzenia tortury, represje a nawet śmierć. Przypadek prześladowania jego osoby, przetrzymywanie w areszcie i spalenie domu wujka (za przyzwoleniem władz) spełnia przesłankę ciągłości prześladowania, których to wniosków organ nie wyciągnął w toku postępowania.

Dalej odnosząc się do poszczególnych zarzutów zawartych w skardze, skarżący stwierdził, iż Rada do Spraw Uchodźców tylko jednozdaniowo odniosła się do trzech form ochrony na terytorium RP, co zasadnym czyni zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., a w konsekwencji świadczy o wadliwości wydanej w sprawie decyzji.

W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o oddalenie skargi podnosząc, iż wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, wszystkie podane w sprawie okoliczności zostały w trakcie postępowania odwoławczego uwzględnione i przeanalizowane.

Pismem z dnia ... grudnia 2011 r. skarżący działając na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej – p.p.s.a., wystąpił do Sądu o dopuszczenie, jako dowodu w sprawie, odpisu aktu małżeństwa z dnia 10 grudnia 2011 r. na okoliczność zawarcia związku małżeńskiego z obywatelką polską – A. B. P., świadczącego o tym, że przy ewentualnym jego wydaleniu z terytorium RP doszłoby do naruszenia jego oraz jego małżonki prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne, w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej: p.p.s.a., w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie.

Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W myśl art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju.

Wymienione przesłanki uznania cudzoziemca za uchodźcę nie zachodzą w sprawie niniejszej. Skarżący nie wykazał, aby był prześladowany z powodów określonych w ustawie lub aby mógł się obawiać takich prześladowań i aby z powodu żywionych obaw przed takimi właśnie prześladowaniami zmuszony był opuścić kraj pochodzenia. Cudzoziemiec nie wykazał, ze jest członkiem ... od 1991/92r i nie udowodnił działalności opozycyjnej. Nie umiał wskazać ani logo ani hasła wyróżniającej jego partię. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że partia ... jest zarejestrowana i działa legalnie od 1991 r .Rzeczywiście członkowie tej partii byli celem pogwałceń praw człowieka, jednakże Skarżący nie wykazał, aby to właśnie jego spotkały szykany z powodu przynależności do niej.. Należy przy tym podkreślić, że w świetle powołanego wyżej przepisu nadanie statusu uchodźcy warunkowane jest wykazaniem przez cudzoziemca, że żywi on "uzasadnioną obawę" przed prześladowaniem z określonych w ustawie powodów. W konsekwencji oznacza to, że osoba ubiegająca się o status uchodźcy winna w sposób nie budzący wątpliwości zasadność tej obawy wykazać. W tym względzie nie wystarcza jedynie subiektywne przekonanie, lecz obawa musi być w pewien sposób zobiektywizowana poprzez odniesienie jej do realiów występujących w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o nadanie jej statusu uchodźcy. Dopiero na tym tle można dokonać właściwej oceny, czy dana osoba ubiegająca się o status uchodźcy rzeczywiście może obawiać się prześladowań ze strony własnego państwa.

Analizując pod tym kątem całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd stwierdza, że ustalenia faktyczne dokonane w sprawie są prawidłowe. Organy działające w sprawie należycie przeanalizowały ten materiał faktyczny, wyciągnęły logiczne wnioski i orzekły zgodnie z obowiązującym prawem.

Organy rozpatrzyły także zgromadzony materiał dowodowy pod kątem udzielenia Cudzoziemcowi ochrony uzupełniającej, przewidzianej w art. 15 ustawy o ochronie i udzielenia zgody na pobyt tolerowany z art. 97 ust.1 pkt 1 w.w. ustawy, zasadnie dochodząc do wniosku, ze brak tu poważnych podstaw do stwierdzenia, ze osoba, o która chodzi znajduje się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia wymienionych w cytowanym artykule zagrożeń w kraju pochodzenia.

Jednocześnie należy wskazać, że sąd ocenia prawidłowość wydanej decyzji administracyjnej biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny na datę jej wydania. Dlatego też nie ma w sprawie znaczenia fakt, iż Cudzoziemiec zawarł w dniu 10 grudnia 2011 r. związek małżeński z obywatelką polską. Może to mieć znaczenie przy ewentualnym wykonywaniu decyzji o wydaleniu.

Z tych wszystkich względów na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.