Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 150/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 58 par. 1-3, art. 63 par. 1-3, art. 67 par. 1, art. 77, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 2 pkt 1-3
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędziowie Stanisław Gronowski NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 10 grudnia 2008 r. sygn. akt VIII SA/Wa 407/08 w sprawie ze skargi B. W. na postanowienie Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2) zasądza od B. W. na rzecz Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 10 grudnia 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 407/08 po rozpoznaniu sprawy ze skargi B. W. na postanowienie Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] i stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia wyroku.

Sąd orzekał w następującym stanie sprawy.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...] odmówił B. W. przywrócenia terminu do usunięcia braków wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008 r.

W uzasadnieniu organ podał, że 6 maja 2008 r. B. W. złożył w biurze organu wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych wraz z załącznikami na rok 2008. Pismem z 14 maja 2008 r. wezwano B. W. do usunięcia braków wniosku, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie to zostało doręczone wnioskodawcy 16 maja 2008 r., co oznacza, że termin do uzupełnienia braków wniosku upłynął 23 maja 2008 r. Dnia 4 czerwca 2008 r. wnioskodawca odpowiedział na wezwanie, uzupełniając braki. W tym samym dniu złożył także wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków. Jako przyczynę uchybienia terminowi wskazał nasilenie prac sadowniczych związanych z pielęgnacją i ochroną drzew. W ocenie organu, wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.

B. W. wniósł zażalenie na postanowienie organu I instancji, ponownie wskazując, że wezwanie otrzymał w okresie intensywnych prac sadowniczych, kiedy nie mógł pozostawić gospodarstwa bez nadzoru.

Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż nie zaistniała przesłanka określona w art. 58 §1 k.p.a.. Wyjaśnienia strony zawarte w zażaleniu stanowią jedynie przyjętą linię obrony, zaś obowiązkiem strony postępowania jest przedstawienie dowodów i wyjaśnień co do okoliczności sprawy, zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. W. podniósł, że zaskarżone postanowienie zostało wydane bez uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy. Została bowiem pominięta jedna z przyczyn niedotrzymania terminu, którą skarżący podał w dniu 4 czerwca 2008 r., w rozmowie z zastępcą kierownika biura. B. W. poinformował wówczas o chorobie, która uniemożliwiła mu dotrzymanie terminu uzupełnienia braków wniosku, jednak ta okoliczność nie została uwzględniona. Do skargi zostało dołączone zaświadczenie lekarskie z 16 lipca 2008 r., z którego wynikało, że skarżący do 4 czerwca był chory.

Uzasadniając uchylenie decyzji organów obydwu instancji, oparciu o art.145 § 1pkt 1 lit c ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 15, poz.1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd I instancji podniósł, że w świetle art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm., dalej: ustawa o płatnościach), z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Ponadto WSA zauważył, że przepisy art. 3 ust 2 pkt 1-4 ustawy o płatnościach formułują zasady, jakimi winien się kierować organ w sprawach dotyczących przyznania płatności bezpośredniej. Zgodnie z tymi przepisami organ, realizując zasadę praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udzielać ma stronom na ich żądanie niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; musi zapewnić stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji umożliwić wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań. Zgodnie z art. 63 § 1 k.p.a. podania mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie lub za pomocą dalekopisu, telefaksu, poczty elektronicznej lub formularza umieszczonego na stronie internetowej właściwego organu administracji, a także ustnie do protokołu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że podaniem są wszelkiego rodzaju oświadczenia woli i wiedzy stron i uczestników postępowania, z którymi te podmioty występują wobec organów administracji publicznej. Z podania wniesionego ustnie powinien być sporządzony protokół podpisany przez pracownika organu oraz wnoszącego podanie. Zgodnie z art. 67 § 1 k.p.a. organ ma obowiązek sporządzić protokół z każdej czynności postępowania mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba, że czynność w inny sposób została utrwalona na piśmie.

Przepisy art. 63 § 2 i 3 k.p.a. określają wymagania formalne co do treści podania. Wskazana regulacja opiera się na zasadzie wyznaczenia wymagań minimalnych (minimalnych elementów każdego podania). Podkreśla to użyta w art. 63 § 2 formuła "podanie powinno zawierać co najmniej (...)". Wynika to z przyjętej przez kodeks zasady ograniczonego formalizmu, także w tym zakresie. Jej celem jest, jak wskazuje judykatura, odformalizowanie na korzyść strony ustawowych wymagań co do formy i treści żądania w tym kierunku, aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony (wyrok NSA z 20 lipca 1981 r., sygn. akt SA 1461/81, ONSA 1981, Nr 2, poz. 71).

WSA wskazał, że w wyroku z dnia 11 czerwca 1990 r. (I SA 367/90, ONSA 1990, nr 2-3, poz. 47) NSA podkreślił, iż "stosownie do art. 61 § 1 k.p.a. żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji". Również w wyroku z dnia 17 września 1992 r. (III SA 949/92) Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż "o tym, jaki charakter ma pismo strony, decyduje sama strona. Jeśli charakter wniesionego pisma budzi wątpliwości, organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Organ ma przy tym na podstawie art. 9 k.p.a. obowiązek czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu powinien udzielić jej w razie potrzeby niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Wyjaśnienia i wskazówki powinny dotyczyć w szczególności dopuszczalności pisma".

Sąd I instancji przyjął, że B. W. stawił się 4 czerwca 2008 r. w siedzibie organu celem uzupełnienia braków formalnych wniosku. W tym dniu złożył też pisemny wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych. Jako przyczynę naruszenia terminu podał nasilenie wiosennych prac sadowniczych związanych z pielęgnacją i ochroną drzew. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie skargi i oświadczenia złożonego na rozprawie ustalił, że B. W. jako przyczynę uchybienia terminowi oprócz spiętrzenia prac w gospodarstwie wskazał także chorobę, którą potwierdza dołączone do skargi zaświadczenie lekarskie. Skarżący wyjaśnił, że nie mógł wcześniej złożyć tego zaświadczenia, gdyż lekarz, który go leczył był chory, a następnie przebywał na urlopie wypoczynkowym. Według skarżącego został on wprowadzony w błąd przez kierownika oddziału, który zasugerował mu, by nie podawał choroby jako przyczyny naruszenia terminu, jeżeli nie może udokumentować jej zaświadczeniem lekarskim.

Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie organ, z naruszeniem art. 63 i art. 67 § 1 k.p.a., nie sporządził protokołu na okoliczność podania ustnych przyczyn uchybienia terminowi do usunięcia braków formalnych wniosku. WSA zauważył, że to na organie ciążył obowiązek stania na straży praworządności i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W ocenie Sądu I instancji organ błędnie uznał, że składając wniosek o przywrócenie terminu strona ma obowiązek przedstawienie dowodów i wyjaśnień, co do okoliczności sprawy, zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, zaś ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zgodnie z treścią art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że w art. 58 k.p.a. mowa jest o "uprawdopodobnieniu", a nie o udowodnieniu. W związku z tym organ więc nie miał podstaw oczekiwać od skarżącego dowodów na okoliczność przyczyn uchybienia terminowi. Sąd stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie wskazuje, by organ ocenił i wyjaśnił, dlaczego okoliczności powołane we wniosku miały charakter subiektywny, zależały od należytej staranności strony, czy też nie spełniały kryterium obiektywnej możliwości dokonania czynności w terminie. Samo przywołanie podawanych w orzecznictwie przykładów braku winy nie realizuje obowiązku organu w zakresie art. 107 § 3 k.p.a. i nie wyjaśnia stronie zasadności przesłanek, jakimi organ się kierował. W sytuacji, w której strona postępowania przypisuje określonym zdarzeniom czy faktom decydujące dla wyniku sprawy znaczenie wymagają one zgodnie z treścią cytowanego przepisu rzeczywistego do nich odniesienia (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 września 2008 r., III SA/Po 274/08).

W ocenie Sądu I instancji, organ odwoławczy nie przeprowadził szczegółowej analizy wszystkich przedstawionych przez stronę dowodów, w tym przypadku choroby. Z tej przyczyny przeprowadzone postępowanie nie czyni zadość prawdzie obiektywnej (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Zgodnie z art. 7 k.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Wynikający z art. 58 § 1 k.p.a. obowiązek zainteresowanego uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu nie zwalnia organu od podjęcia wszelkich działań, których celem, z uwagi na słuszny interes obywateli, będzie dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy i potwierdzenie przez osobę wnioskującą wiarygodności okoliczności, na które powołała się, podając przyczynę niedopełnienia w terminie określonych czynności procesowych.

Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiego Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 63 § 1-3, art. 58 § 1 - 3, art. 67 § 1, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez nieprawidłową wykładnię oraz ich nieprawidłowe zastosowanie,

2. naruszenie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej: p.u.s.a.) przez jego niezastosowanie,

3. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez jego nieprawidłowe zastosowanie,

4. naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie,

II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. w związku art. 3 ust. 2 pkt 1-3 ustawy o płatnościach, przez nieprawidłową wykładnię oraz ich nieprawidłowe zastosowanie,

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach przez jego niezastosowanie.

W uzasadnieniu organu organ, wskazując na błędną wykładnię przepisu art. 3 ust. 2 pkt 1- 3 ustawy o płatnościach, stwierdził, że stosownie do art. 3 ust. 3 tej ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu o przyznanie płatności, są obowiązane przedstawić dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, ciężar dowodu spoczywa na osobie, która wywodzi z tego faktu skutki prawne. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, na gruncie przepisu art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach to skarżący, a nie organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, winien uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu do usunięcia braków we wniosku w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej. B. W. nie uprawdopodobnił, iż uchybienie wskazanego terminu nastąpiło bez jego winy. Taką okolicznością usprawiedliwiającą uchybienie terminu nie jest nasilenie prac sadowniczych związanych z pielęgnacją i ochroną drzew. Skarżący mógł bowiem ustanowić pełnomocnika, który w jego imieniu mógłby wykonać czynności określone w wezwaniu w terminie. Pełnomocnika mógł ustanowić także podczas choroby, na którą się powołuje jako okoliczność uniemożliwiającą wykonanie wezwania organu. Stosownie bowiem do art. 32 oraz art. 33 § 1 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika.

Przyjęcie tak jak to sugeruje WSA w W., iż zadaniem organu było sporządzenie protokołu na okoliczność podania ustnych przyczyn uchybienia terminowi do usunięcia braków formalnych wniosku jest niedopuszczalne, ponieważ prowadziłoby do paraliżu funkcjonowania organów Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa , które zamiast realizować nałożone na nie zadania publiczne zajmowałyby się rejestrowaniem wypowiedzi producentów rolnych złożonych pracownikom Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wnoszący skargę kasacyjną organ podniósł, że B. W. nawet nie wnosił o sporządzenie protokołu, a pogląd WSA o istnieniu takiego obowiązku po stronie organu I instancji jest wynikiem błędnej wykładni art. 3 ust. 2 pkt 1-3 ustawy o płatnościach. W związku z tym Sąd I instancji także nietrafnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 63 § 1-3, art. 58 § 1 - 3, art. 67 § 1, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Tym samym WSA naruszył wyrażoną w art. 1 § 2 p.u.s.a. zasadę legalizmu. Argumentując naruszenie art. 141 § 4 oraz art. 153 p.p.s.a. organ podniósł, że wykonanie zaskarżonego wyroku prowadziłoby do podważenia dotychczasowego sposobu załatwiania spraw producentów rolnych tylko na ich wyraźny pisemny wniosek i z zachowaniem obowiązujących terminów prawa materialnego oraz procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając skargę, przyjął, że organy rozpoznające prośby o przywrócenie terminu z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności. Zarzut ten dotyczył pominięcia przy rozpatrywaniu wspomnianej prośby, podanej ustnie przez skarżącego przyczyny uchybienia terminowi jaką była choroba. Zdaniem WSA, w toku postępowania z naruszeniem art. 67 § 1 i art. 63 k.p.a. nie sporządzono protokołu na okoliczność ustnego podania przyczyn naruszenia terminu.

Stanowisko Sądu I instancji jest niesłuszne z następujących przyczyn.

Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba przepisy ustawy stanowią inaczej. Z kolei z art. 3 ust 2 pkt 1-4 ustawy o płatnościach wynikają zasady, jakimi winien się kierować organ prowadzący postępowanie w sprawach dotyczących przyznania płatności. Zgodnie z tymi przepisami organ, realizując zasadę praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udzielać ma stronom na ich żądanie niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; musi zapewnić stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji umożliwić wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań. Z przytoczonych regulacji wynika, że prośba o przywrócenie terminu, złożona w postępowaniu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach jest rozpoznawana na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Stosownie do art. 58 § 1 w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W związku z tym zainteresowany musi uprawdopodobnić istnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażono pogląd, że w prośbie o przywrócenie terminu zainteresowany powinien wykazać, że mimo całej staranności nie udało mu się zachować terminu (por. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2000 r., I SA/Gd 794/99, niepubl.). W wypadku, gdy wnoszącemu prośbę można przypisać chociażby winę nieumyślną, przywrócenie terminu nie jest możliwe (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 1997 r., SA/Sz 630/96, niepubl.). Przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego. Wśród przyczyn uzasadniających przywrócenie terminu wymienia się między innymi obłożną chorobę uniemożliwiająca stronie działającej osobiście podjęcie czynności, przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (wyr. NSA z dnia 19 września 2000 r., I SA 1072/00, niepubl.). Istnienie okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu nie musi być udowodnione, gdyż wystarczające jest ich uprawdopodobnienie.

Prośba o przywrócenie terminu jest podaniem w rozumieniu art. 63 § 1 k.p.a. Wniosek taki wypływa z szerokiego rozumienia pojęcia "żądanie", użytego w powołanym przepisie, jako obejmującego różnego rodzaju przejawy aktywności procesowej uczestników postępowania administracyjnego. W myśl art. 63 § 1 k.p.a. podania mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie lub za pomocą dalekopisu, telefaksu, poczty elektronicznej albo za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej właściwego organu administracji publicznej, umożliwiającego wprowadzenie danych do systemu teleinformatycznego tego organu, a także ustnie do protokołu. Organ administracji publicznej sporządza protokół z każdej czynności postępowania, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że czynność została w inny sposób utrwalona na piśmie (art. 67 § 1 k.p.a.).

W rozpoznawanej sprawie B. W. w dniu 4 czerwca 2008 r. złożył pismo, które organ I instancji potraktował jako wniosek o przywrócenie terminu. Prowadzi to do wniosku, że czynność jaką było złożenie prośby o przywrócenie terminu (podania) została w inny sposób utrwalona na piśmie. W tej sytuacji organ administracji publicznej nie miał obowiązku sporządzenia z tej czynności protokołu, gdyż dotyczy on wyłącznie wypadku, gdy podanie wnoszone jest ustnie. Obowiązku sporządzania protokołu, określonego w art. 67 § 1 k.p.a., nie można bowiem rozumieć tak szeroko, by obejmował on, jak chce tego WSA, także te przypadki gdy strona składa podanie na piśmie, podając jednocześnie ustnie jego uzupełnienie, zwłaszcza gdy brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że tego rodzaju uzupełnienie w istocie miało miejsce.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaniechanie przez organ administracji publicznej sporządzenia protokołu, w konkretnych okolicznościach, nie może być oceniane jako naruszenie art. 67 § 1 k.p.a. To z kolei prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji nietrafnie zarzucił organom orzekającym w sprawie niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Zauważyć bowiem należy, że rozpoznając prośbę o przywrócenie terminu organy słusznie odniosły się wyłącznie do podanej w nim przyczyny nie wykonania czynności (uzupełnienia braku wniosku o przyznanie płatności na 2008 r.) w terminie. Podkreślenia wymaga, że B. W. po raz pierwszy wskazał chorobę jako przyczynę uchybienia terminowi w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Ten powód naruszenia terminu nie został wymieniony ani w piśmie z 4 czerwca 2008 r., ani w zażaleniu na postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] czerwca 2008 r. Również zaświadczenie lekarskie zostało przedstawione dopiero przy skardze. W związku z tym nie można zasadnie czynić zarzutu organowi odwoławczemu, że wydał zaskarżone postanowienie bez szczegółowej analizy wszystkich przedstawionych przez stronę dowodów, w tym przypadku choroby, gdyż takie dowody nie zostały organowi przedstawione. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy obu instancji pomijając przy rozpatrywaniu prośby o przywrócenie terminu przyczynę uchybienia terminowi, która w toku postępowania administracyjnego nie była przez zainteresowanego ujawniona nie naruszyły art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

W świetle powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny uznał za trafny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 63 § 1-3, art. 58 § 1 - 3, art. 67 § 1, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. i uchylił zaskarżony wyrok, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.

Sąd I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy przeprowadzi kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, mając na uwadze stan sprawy istniejący w dniu jego wydania. Rzeczą Sądu będzie w ramach tej kontroli ocena, czy podana przez B. W. przyczyna uchybienia terminu uprawdopodobniła, że nastąpiło to bez jego winy, uwzględniając przedstawione wyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego co do rozumienia tej przesłanki przywrócenia terminu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej są one nietrafne.

Chybiony jest zarzut naruszenia naruszenie art. 1 § 2 p.u.s.a. przez jego niezastosowanie. Powołany przepis stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez sądy administracyjne pod względem zgodności z prawe, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W skardze kasacyjnej nie wywiedziono, by kontrola zaskarżonego postanowienia nie nastąpiła przy zastosowaniu kryterium legalności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, pomijając kwestię poprawności zaliczenia art. 1 § 2 p.u.s.a. do przepisów postępowania, w takim wypadku nie mogło dojść do naruszenia wspomnianego przepisu.

W skardze kasacyjnej postawiono także zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art.141 § 4 p.p.s.a. i art.153 p.p.s.a. Oceniając te zarzuty przede wszystkim należy stwierdzić, że przepis art.153 p.p.s.a. nie mógł zostać przez Sąd I instancji naruszony, gdyż Sąd ten rozpoznawał sprawę po raz pierwszy, nie był zatem związany oceną prawną, o której mowa w tym przepisie. Z treści uzasadnienia tego zarzutu jak i zarzutu naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a. wynika, że do naruszenia tych przepisów może dojść w przypadku wykonania wyroku, "(...) które prowadziłoby do podważenia dotychczasowego sposobu załatwiania spraw producentów rolnych tylko na ich wyraźny pisemny wniosek i z zachowaniem obowiązujących terminów prawa materialnego oraz procesowego.". Przy takim uzasadnieniu zarzutów należy uznać je za całkowicie bezzasadne. Żaden element uzasadnienia wyroku Sądu I instancji nie kwestionuje tego, że sprawy producentów rolnych załatwiane są na ich pisemny wniosek i z zachowaniem obowiązujących terminów. Sąd I instancji wyraził jedynie pogląd, że w tego rodzaju sprawach, przy rozpoznawaniu prośby o przywrócenie terminu nie jest wyłączone stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

W skardze kasacyjnej, w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzucono naruszenie art. 3 ust. 2 pkt 1-3 oraz ust. 3 ustawy o płatnościach. Wymienione przepisy nie są przepisami prawa materialnego, lecz regulują postępowanie w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, pomocy do rzepaku oraz pomocy do plantacji trwałych. Formułując omawiane zarzuty strona skarżąca w istocie wskazała na uchybienia przepisom postępowania. W wypadku zarzutu naruszenia przepisów postępowania strona wnosząca skargę kasacyjną ma obowiązek wykazania, że uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Zaliczając wspomniane przepisy do prawa materialnego skarżący organ nie wykazał wpływu uchybienia na wynik sprawy. Już z tego powodu omawiane zarzuty nie mogły być uwzględnione.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.

O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).