Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 791/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2021-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 195 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1219
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 47 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 779
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Armański po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r. [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 2 sierpnia 2021 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: Kolegium, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania P. J., utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 23 marca 2021 r. znak: [...], orzekającą o umorzeniu w całości wszczętego z urzędu postępowania w sprawie ponownie rozpatrywanej, zainicjowanej przez Prokuratora P. J., w celu "doprowadzenia do zaprzestania podejmowania przez firmę Dobra Energia sp. z o.o. działań niezgodnych z wydanym pozwoleniem zintegrowanym znak: [...] z dnia 31 maja 2016 r. na prowadzenie instalacji w gospodarce odpadami znajdującej się na terenie zakładu paliw alternatywnych stałych, rozdrobnionych na działce o nr [...] przy ul. [...] w J., gm. J.", tj. usunięcia stanu niezgodnego z prawem, gdyż nie zaistniały przesłanki określone w art. 195 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz w art. 47 ust. 1 ustawy o odpadach do prowadzenia postępowania w tym zakresie.

W podstawie prawnej decyzji organ pierwszej instancji powołał m.in. art. 105 § 1 k.p.a., art. 195 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1219 ze zm.) i art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 797 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny sprawy i przebieg dotychczasowego postępowania. Wyjaśnił, że w toku ponownego rozpatrywania sprawy, stosując się do zaleceń Kolegium, organ uzupełnił materiał dowodowy i skierował do Spółki pytania mające na celu wyjaśnienie zarzutów stawianych Spółce przez Prokuratora P. J. i ŚWIOŚ w K.. W piśmie z dnia 13 stycznia 2021 r. Spółka wyjaśniła, że po przeprowadzonej przez ŚWIOŚ kontroli w 2019 r., naruszenia, o których mowa w zarządzeniu pokontrolnym z dnia 8 lutego 2019 r. dotyczące prowadzenia ewidencji w sposób rzetelny i zgodny ze stanem faktycznym, zostały usunięte i w dniu 28 lutego 2019 r. Inspektorat uzyskał od Spółki wyjaśnienia.

Do sprawozdania za 2018 r. przedłożonego Marszałkowi Województwa Ś. nie zgłoszono zastrzeżeń. Dodała, że naruszenia dotyczące nałożenia na spółkę kar administracyjnych za zbieranie komunalnych odpadów ściekowych poza miejscem ich wytworzenia (w latach 2016-2017) oraz za przetwarzanie odpadów w sicie ustawionym na wolnej przestrzeni, bez wymaganego zezwolenia, wciąż nie zostały rozpatrzone przez GIOŚ. Pełnomocnik spółki potwierdził, że młyn wysokoobrotowy wraz z pneumatycznym odbiorem paliwa stałego, wchodzący w skład linii sortowniczej znajduje się na posesji, gdzie umieszczona jest cała instalacja. Eksploatowany jest jedynie czasowo i w miarę potrzeb. Spółka nie ma obowiązku ciągłego użytkowania wszystkich elementów linii sortowniczej i nie stanowi to naruszenia przepisów, czy warunków pozwolenia. Dodał, że w 2020 r. spółka ograniczyła się jedynie do odbioru odpadu o kodzie 19 12 10- odpady palne (paliwo alternatywne), w ilości 15 165,7204 Mg. Ze względu na sytuację na rynku nie wytwarzała tego odpadu. Potwierdzeniem powyższego miały być wyjaśnienia ze strony organu kontrolnego ŚWIOŚ w K.. Dalej organ wskazał, że ŚWIOŚ w K. poinformował, że Spółka nie dostosowała się do zaleceń pokontrolnych i w związku z tym członek zarządu został ukarany mandatem karnym. Potwierdzono, że decyzje dotyczące kar administracyjnych są w odwołaniu, a termin ich rozpatrzenia przez GIOŚ został przedłużony do 23.04.2021r. Na bardzo istotne pytania pod względem specjalistycznym, dotyczące eksploatacji instalacji pod względem zagrożenia dla środowiska, zdrowia i życia ludzi, Inspektorat nie udzielił jednoznacznej odpowiedzi. Nie uzasadnił również swego stwierdzenia, że tylko praca kompletnej instalacji, czyli wszystkich urządzeń wchodzących w skład IPPC może stanowić gwarancję prawidłowego przetwarzania odpadów na tej instalacji, nie wskazał też podstawy prawnej. W dniu 22.02.2021r. organ przeprowadził kolejne oględziny. Organ zauważył ponadto, że w toku postępowania Prokurator przesłał do organu kopie dokumentów innych jednostek, m.in. postanowienie KPP w T. M. wraz z notatką urzędową oraz korespondencję pomiędzy WIOŚ w Ł., KPP w T. M., WIOŚ w K., nie mających zdaniem organu związku ze sprawą. Organ wskazał, że z przeprowadzonych oględzin sporządzono protokół, a w ich trakcie nie stwierdzono żadnych naruszeń przepisów ustawy o odpadach i ustawy Prawo ochrony środowiska, a także warunków obowiązującego pozwolenia zintegrowanego. Ponadto Spółka udostępniła organowi protokół z ostatniej kontroli WIOŚ dotyczącej przedmiotowej instalacji. W wyniku ustaleń nie stwierdzono naruszeń. Zdaniem organu ewentualne nieprawidłowości przy przetwarzaniu odpadów przez Spółkę wskazane przez Prokuratora zostały zweryfikowane, a zgromadzony materiał dowodowy świadczy o zgodności prowadzonej działalności w tym zakresie z udzielonym pozwoleniem zintegrowanym. Organ wyjaśnił, że w zakresie kontroli WIOŚ przeprowadzonej w okresie wrzesień/październik 2018 r., w wyniku której stwierdzono nieprawidłowości związane z gospodarką odpadami przy przetwarzaniu odpadów w instalacji do produkcji paliwa alternatywnego, organ podkreślił, że podczas oględzin w siedzibie Spółki w dniu 23.09.2019 r. i 22.02.2021 r. problematyczny młyn wysokoobrotowy wraz z pneumatycznym odbiorem paliwa był eksploatowany. Wszystkie urządzenia wchodzące w skład instalacji IPPC były w pracy ciągłej, a stwierdzenie, że instalacja nie posiada wariantowości nie jest zasadna. Organ podkreślił, że udzielone Spółce pozwolenie zintegrowane nie jest pozwoleniem na produkcję paliwa alternatywnego, jest pozwoleniem obejmującym m.in. przewarzanie odpadów innych niż niebezpieczne. Podczas oględzin i dostarczonych przedkładanych do Marszałka Województwa Ś. sprawozdań wynika, że Spółka przestrzega warunki pozwolenia oraz rodzaje i ilości w ciągu roku przetwarzanych i powstających z przetwarzania nie przekraczają wartości dozwolonych. Organ dodał, że pozwolenie zintegrowane przy charakterystyce instalacji IPPC zakłada, że linia sortownicza przeznaczona jest do sortowania surowców wtórnych (...), w skład której wchodzi 13 elementów. Nie ma więc zapisu, że służy jedynie do produkcji paliwa alternatywnego. W zależności od wsadu mogą powstać również inne odpady. Charakterystyka instalacji nie przewiduje też procentowego powstawania odpadów. Organ zauważył, że Spółka nie zgadza się ze stanowiskiem WIOŚ wyrażonym po kontroli w 2018r., kiedy to stwierdzono nieprawidłowości, a spór co do meritum ewentualnych nieprawidłowości do dziś nie został rozstrzygnięty przez uprawnione organy. W zakresie prowadzenia ewidencji ilościowej i jakościowej odpadów Spółka oświadczyła rzetelne jej prowadzenie, a w sprawie kar administracyjnych decyzje są na etapie odwołania. Organ uznał, że brak było podstaw do wezwania Spółki do zaprzestania naruszeń przepisów ustawy w zakresie działalności objętej pozwoleniem, wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej lub działań niezgodnych z wydanym zezwoleniem. Organ nie stwierdził, by eksploatacja instalacji była prowadzona z naruszeniem warunków pozwolenia zintegrowanego, czy naruszeniem przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska lub ustawy o odpadach. Tym samym postępowanie było bezprzedmiotowe.

Odwołanie od tej decyzji wniósł Prokurator P. J..

Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Kolegium wskazało, że decyzją z dnia 31.05.2016 r. znak: [...] Starosta [...] udzielił Spółce Dobra Energia Sp. z o.o., ul. [...] w J. pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji w gospodarce odpadami dla odpadów innych niż niebezpieczne z wyłączeniem działań realizowanych podczas oczyszczania ścieków komunalnych do odzysku lub kombinacji odzysku i unieszkodliwiania o zdolności przetwarzania ponad 75 ton na dobę, z wykorzystaniem następujących działań- obróbki wstępnej odpadów przeznaczonych do termicznego przekształcenia, znajdującej się na terenie zakładu paliw alternatywnych stałych, rozdrobnionych na działce o nr [...] przy ul. [...] w J., gm. J., obejmującego: przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne; wytwarzanie odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne; zbieranie odpadów innych niż niebezpieczne; gospodarkę wodno-ściekową; wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza; emitowanie hałasu do środowiska, z zastrzeżeniem zachowania warunków eksploatacyjnych i ochrony środowiska.

Następnie decyzją z dnia 29.08.2018 r. znak: [...] Kolegium uchyliło powyższą decyzję organu pierwszej instancji w części: dotyczącej Tabeli 2.1.1. strona 9 i 10 decyzji i w tym zakresie orzekło, jak w załączniku nr [...] do niniejszej decyzji - Wyszczególnienie rodzajów oraz określenie masy odpadów poszczególnych rodzajów poddawanych przetwarzaniu; dotyczącej Tabeli 2.1.2 strona 11 i 12 decyzji i w tym zakresie orzekło, jak w załączniku nr [...] do niniejszej decyzji - Miejsce i sposób oraz rodzaj magazynowanych odpadów przewidzianych do przetwarzania; pkt X sentencji decyzji i w tym zakresie umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji; dotyczącej załącznika Nr [...] do decyzji i w tym zakresie orzekło, jak w załączniku nr [...] do niniejszej decyzji- Rodzaj odpadów przewidzianych do zbierania; dotyczącej załącznika nr [...] do decyzji i w tym zakresie orzekło, jak w załączniku nr [...] do niniejszej decyzji - miejsce ii sposób magazynowania odpadów przewidzianych do zbierania; w pozostałym zakresie utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Zgodnie z art.195 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2020r., poz.1219), pozwolenie może zostać cofnięte lub ograniczone bez odszkodowania, jeżeli:

1) eksploatacja instalacji jest prowadzona z naruszeniem warunków pozwolenia, innych przepisów ustawy lub ustawy o odpadach;

2) przepisy dotyczące ochrony środowiska zmieniły się w stopniu uniemożliwiającym emisję lub korzystanie ze środowiska na warunkach określonych w pozwoleniu;

3) instalacja jest objęta postępowaniem, o którym mowa w art. 227-229;

4) nastąpiło przekroczenie krajowych pułapów emisji, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 17 lip ca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji;

5) prowadzący instalację nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w art. 215 ust. 4 pkt 2 lub art. 216 ust. 3.

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, przed wydaniem decyzji w przedmiocie cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia organ wzywa prowadzącego instalację do usunięcia naruszeń w oznaczonym terminie.

Ponadto, zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (j.t. Dz.U. z 2021 r., poz. 779), jeżeli posiadacz odpadów, który uzyskał zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów, narusza przepisy ustawy w zakresie działalności objętej zezwoleniem, w sposób istotny narusza wymagania dotyczące ochrony przeciwpożarowej lub działa niezgodnie z wydanym zezwoleniem, właściwy organ wzywa go do niezwłocznego zaniechania naruszeń, wyznaczając termin usunięcia nieprawidłowości. W przypadku gdy posiadacz odpadów, o którym mowa w ust. 1 i la, mimo wezwania nadal narusza przepisy ustawy, działa niezgodnie z wydanym zezwoleniem, narusza wymagania dotyczące ochrony przeciwpożarowej lub gdy prowadzony przez niego zakład, recyklingu statków nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia [...], właściwy organ cofa to zezwolenie, w drodze decyzji, bez odszkodowania, określając termin jej wykonania (ust.2).

Z powyżej wskazanych przepisów wynikają dwie niezależne możliwości cofnięcia pozwolenia dotyczącego wytwarzania (przetwarzania) odpadów, które znajdują zastosowanie w razie naruszenia przewidzianych w nich warunków prowadzenia działalności.

W toku ponownego rozpatrywania sprawy, organ pierwszej instancji skierował do Spółki pytania mające na celu wyjaśnienie zarzutów stawianych Spółce przez Prokuratora P. J. i ŚWIOŚ w K..

W piśmie z dnia 13.01.2021r. Spółka wyjaśniła, że po przeprowadzonej przez ŚWIOŚ kontroli w 2018 r., naruszenia, o których mowa w zarządzeniu pokontrolnym z dnia 08.02.2019 r. dotyczące prowadzenia ewidencji w sposób rzetelny i zgodny ze stanem faktycznym, zostały usunięte i w dniu 28.02.2019 r. Inspektorat uzyskał od Spółki wyjaśnienia. Wskazała, że do sprawozdania za 2018 r. przedłożonego Marszałkowi Województwa Ś. nie zgłoszono zastrzeżeń. Dodała, że naruszenia dotyczące nałożenia na Spółkę kar administracyjnych za zbieranie komunalnych odpadów ściekowych poza miejscem ich wytworzenia (w latach 2016-2017) oraz za domniemane przetwarzanie odpadów w sicie ustawionym na wolnej przestrzeni, bez wymaganego zezwolenia, wciąż nie zostały rozpatrzone przez GIOŚ. Pełnomocnik Spółki potwierdził, że młyn wysokoobrotowy wraz z pneumatycznym odbiorem paliwa stałego, wchodzący w skład linii sortowniczej znajduje się na posesji, gdzie umieszczona jest cała instalacja. Eksploatowany jest jedynie czasowo i w miarę potrzeb. Spółka nie ma obowiązku ciągłego użytkowania wszystkich elementów linii sortowniczej i nie stanowi to naruszenia przepisów, czy warunków pozwolenia. Dodał, że obecnie w wyniku przetwarzania odpadów nie powstaje paliwo alternatywne. W 2020 r. spółka ograniczyła się jedynie do odbioru odpadu o kodzie 19 12 10- odpady palne (paliwo alternatywne), w ilości 15 165,7204 Mg. Ze względu na sytuację na rynku nie wytwarzała tego odpadu.

Pismem z dnia 05.01.2021 r. P. J. przesłała do organu dodatkowe dokumenty z 2019 r. przekazane z KPP w T. M. dotyczące przechowywania odpadów w wyrobisku poeksploatacyjnym kopalni "Łaznowska Wola V" pochodzących od Spółki Dobra Energia Sp. z o.o., z których wynika też, że kod odpadów figurujący na dokumentach WZ nie odpowiadał rodzajowi faktycznie przewożonych odpadów celem stosownego rozpoznania w toczącym się postępowaniu.

Ponadto organ uzyskał wyjaśnienia od ŚWIOŚ w K. z dnia 19.02. 2021 r., iż w ramach zaleceń pokontrolnych wydano jedynie zarządzenie pokontrolne z dnia 08.02.2019 r. mające na celu wyeliminowanie nieprawidłowości w zakresie prowadzonej ewidencji odpadów. Pełnomocnik Spółki w dniu 28.02.2019 r. poinformował Inspektorat o wykonaniu zarządzenia. Kolejna kontrola z 2019 r. wykazała, iż zarządzenie nie zostało zrealizowane, w związku z czym członek zarządu Spółki został ukarany mandatem karnym w wysokości [...] zł. Dodano, że decyzje ŚWIOŚ z dnia 24.07.2019 r. wymierzające Spółce kary administracyjne za zbieranie w latach 2016-2017 komunalnych osadów ściekowych poza miejscem ich wytworzenia oraz za przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia nie są ostateczne. Dalej wyjaśnił, że ustalenia kontrolne nie dawały podstaw do występowania do innych organów o prowadzenie postępowania w oparciu o przepisy ustawy kk. Zdaniem ŚWIOŚ w K., zgodnie z pozwoleniem z dnia 31.05.2016 r., tylko praca kompletnej instalacji, czyli wszystkich urządzeń może stanowić gwarancję prawidłowego przetwarzania odpadów. Decyzja ta nie zawiera wariantowości pracy instalacji. Brak od początku do chwili obecnej głównego urządzenia instalacji, tj. młyna wysoko obrotowego, winno stanowić pozostałości z procesu przetwarzania odpadów tylko w przypadku sortowania; odpadów frakcji drobnej. W każdym innym przypadku odpady winny trafić do młyna wysokoobrotowego. Gotowym produktem miało być paliwo alternatywne - odpad o kodzie 19 12 10. W wyniku kontroli wykazano zaś, że w latach 2016-2018 spółka eksploatowała wyłącznie część instalacji obejmującą urządzenia od pozycji 1 do 11 wymienionego pozwolenia. Młyn do mielenia paliwa (12) nie został uruchomiony, a odbiór pneumatyczny paliwa (13) do dnia zakończenia kontroli nie został zrealizowany. Zatem należy stwierdzić, że w istotny sposób zmieniono przeznaczenie linii technologicznej z pierwotnego, tj. produkcji paliwa alternatywnego na przetwarzanie przemysłowe (przesiewanie na sitach). Dodał, że z danych za okres od stycznia do sierpnia 2018r. wynika, że wytworzono 80,7% odpadu o kodzie 19 12 01 i jedynie 0,16% odpadu o kodzie 19 12 10. W takiej konfiguracji nie można więc uznać, że jest to instalacja do produkcji paliwa alternatywnego.

W dniu 22.02.2021r. organ przeprowadził oględziny na terenie działki nr [...], z których sporządził protokół. W trakcie oględzin zarząd Spółki oświadczył, że ewidencję odpadów prowadzi zgodnie ze stanem faktycznym i przepisami. W trakcie kontroli uzyskano informację, że w 2020 r. odbyła się kontrola z WIOS w K. w zakresie, jak w dołączonej kopii protokołu. Podczas kontroli stwierdzono, że młyn wysokoobrotowy był eksploatowany i w trakcie oględzin prowadzono w nim przetwarzanie odpadów. Zarząd spółki podtrzymał stanowisko, że młyn jest eksploatowany w miarę potrzeb i wówczas jest wykorzystywany w pracy ciągłej. Wskazano też, że sito, które było zlokalizowane po stronie wschodniej działki, jest w ciągu technologicznym po stronie zachodniej. Zarząd Spółki dodał, że postępowania co do kar administracyjnych są w trakcie i nie zostały zakończone prawomocnymi rozstrzygnięciami.

Kolegium rozpatrując niniejszą sprawę wskazało, że zgodnie z powołanymi wyżej przepisami art.195 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz art.47 ust. 1 ustawy o odpadach, mają one zastosowanie w razie stwierdzenia naruszenia przepisów tych ustaw w zakresie działalności objętej zezwoleniem, działania niezgodnie z wydanym zezwoleniem, czy obowiązującymi przepisami. Powyższe w ocenie Kolegium oznacza, że aby przepisy te mogły znaleźć zastosowanie w konkretnej sprawie, organ winien wykazać, iż na dzień orzekania, podmiot prowadzący instalację narusza warunki posiadanego pozwolenia lub też zapisy w/w ustaw.

Podstawą uruchomienia procedury przewidzianej w art.195 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy i art. 47 ust. 1 w/w ustawy, jest zachowanie posiadacza odpadów, który: narusza przepisy ustawy w zakresie działalności objętej zezwoleniem; działa niezgodnie z wydanym zezwoleniem. W razie stwierdzenia takiego zachowania organ ma obowiązek, zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy o odpadach, wezwać posiadacza odpadów do niezwłocznego zaniechania naruszeń i wyznacza mu termin usunięcia nieprawidłowości. Jeżeli ten zastosuje się do wezwania i usunie nieprawidłowości w wyznaczonym terminie, sprawa na tym się kończy. Jeżeli jednak nie zastosuje się on do wezwania i nadal narusza przepisy ustawy lub działa niezgodnie z zezwoleniem, organ właściwy wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu zezwolenia.

Również na gruncie art. 195 ust. 2 p.o.ś., w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, przed wydaniem decyzji w przedmiocie cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia, organ wzywa prowadzącego instalację do usunięcia naruszeń w oznaczonym terminie.

Celem wezwania jest jedynie doprowadzenie do przestrzegania prawa przez podmiot prowadzący instalację, w sytuacji gdy w wyniku poczynionych w postępowaniu ustaleń stwierdzone zostanie, że eksploatacja instalacji jest prowadzona z naruszeniem warunków pozwolenia lub przepisów prawa. "Wezwanie do usunięcia nieprawidłowości powinno być poprzedzone postępowaniem dowodowym, mającym na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, przy jednoczesnym zapewnieniu czynnego udziału strony. Przeprowadzenie przez organ dowodów potwierdzających istnienie naruszenia umożliwia właściwe sformułowanie treści kierowanego do posiadacza odpadów wezwania do zaniechania naruszeń" (tak B. R. - komentarz do art. 47 ustawy o odpadach, publ. Lex/el.). Kolegium wyjaśniło, że właściwy organ (tu Starosta) może korzystać z każdego dowodu, o ile stwierdzi, że jest on wiarygodny, to jest umożliwiający przekonanie się o istnieniu bądź nieistnieniu określonych faktów. Wynika to z art. 75 § 1 k.p.a., który wskazuje, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem są dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Nadto k.p.a. przyjmuje zasadę równej mocy środków dowodowych, to jest nie wprowadza ograniczeń co do rodzaju dowodów, którym należy przyznać pierwszeństwo w ustaleniu danego faktu, czyli nie wprowadza hierarchii środków dowodowych, poza subsydiamym dowodem z przesłuchania stron (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 05.04.2018r., sygn. akt II SA/Gd [...]).

Analizując materiał dowodowy zgormadzony w niniejszej sprawie, Kolegium uznało, że stan faktyczny i prawny aktualny na dzień wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji, nie potwierdził w sposób bezsprzeczny, iż Dobra Energia Sp. z o.o. prowadzi działalność niezgodnie z wydanym pozwoleniem zintegrowanym, czy też narusza przepisy ary. 195 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz art.47 ust. 1 ustawy o odpadach.

Jak wynika bowiem z akt sprawy, pozwolenie zintegrowane z dnia 31.05.2016 r. udzielone Spółce zakłada, że produktem finalnym instalacji jest produkcja paliwa alternatywnego. Jednakże zgodnie z pkt 2.2 pozwolenia działalność zakładu paliw alternatywnych stałych, rozdrobnionych będzie powodować wytwarzanie odpadów: technologicznych- powstających w związku z eksploatacją instalacji, wytwarzanych w procesie produkcji paliwa alternatywnego w procesie odzysku R12; eksploatacyjnych- związane z utrzymaniem w należytym stanie technicznym poszczególnych urządzeń wchodzących w skład instalacji do produkcji paliwa alternatywnego, jak i obiektów wchodzących w skład zakładu; komunalnych - związanych z utrzymaniem czystości i porządku w zakładzie. W pozwoleniu określono rodzaj i ilość poszczególnych odpadów dopuszczonych do wytworzenia w ciągu roku, podstawowy skład chemiczny i właściwości, w tym odpady o kodzie 19 12 10 i 19 12 09. Powyższe oznacza, że efektem końcowym przetwarzania odpadów jest produkcja paliwa alternatywnego, ale powstawać też będą inne odpady, wskazane w pozwoleniu zintegrowanym.

Ponadto organ zauważył, że w pozwoleniu zintegrowanym wskazano, że instalacja IPPC - linia sortownicza składa się z 13 elementów. W pkt VI pozwolenia zapisano, że nie przewiduje się wariantowych możliwości wykorzystania instalacji. Instalacja do produkcji paliw alternatywnych w obecnym kształcie może funkcjonować w jednym wariancie, który zakłada: pracę instalacji przez 8760 h/rok i maksymalna zdolność produkcyjna przetwarzania odpadów 300 tys. Mg/rok. Jednocześnie w charakterystyce instalacji przewidziano, że "w przypadku sortowania partii odpadów nadających się do produkcji paliwa alternatywnego o frakcji drobnej, po kabinie sortowniczej trafiają one bezpośrednio do magazynu gotowego produktu z pominięciem młyna. W miarę potrzeb, za pomocą taśmociągu odpady z linii sortowniczej trafiają do młyna wysokoobrotowego (...). Do młyna trafiać będą odpady wymagające mielenia: o dużej i średniej frakcji- z taśmociągu kabiny sortowniczej; wielkogabarytowe nie wymagające sortowania, dostarczone bezpośrednio do młyna z pominięciem linii sortowniczej. Młyn pracować będzie w sposób ciągły. Powyższe zapisy wskazują że możliwym jest produkcja paliwa alternatywnego z pomięciem młyna w określonych przypadkach.

Kolegium wskazało również, że z protokołu oględzin z dnia 22 lutego 2021 r., jakie przeprowadził organ pierwszej instancji, wynika, że w trakcie oględzin zarząd Spółki oświadczył, że ewidencje odpadów prowadzi zgodnie ze stanem faktycznym i przepisami.

Ponadto stwierdzono, że młyn wysokoobrotowy był eksploatowany i w trakcie oględzin prowadzono w nim przetwarzanie odpadów. Zarząd Spółki podtrzymał stanowisko, że młyn jest eksploatowany w miarę potrzeb i wówczas jest wykorzystywany w pracy ciągłej. Wskazano też, że sito, które było zlokalizowane po stronie wschodniej działki, jest w ciągu technologicznym po stronie zachodniej. Tym samym organ stwierdził, że działalność prowadzona jest zgodnie z obowiązującymi przepisami i wydanym pozwoleniem.

Powyższe ustalenia organu nie wskazują, by Spółka prowadziła instalację w sposób niezgodny z pozwoleniem, czy naruszała przepisy w/w ustaw. Do zastosowania wspomnianych przepisów, art. 195 ust. 1 pkt 1 ustawy p.o.ś., czy art.47 ust. 1 ustawy o odpadach, konieczne jest stwierdzenie, że na dzień orzekania prowadzący instalację działa niezgodnie z pozwoleniem lub narusza przepisy cyt. ustaw. Tymczasem wskazywane przez odwołującego, jak i ŚWIOŚ w K. nieprawidłowości dotyczyły lat 2016-2018r., stwierdzonych w związku z kontrolą WIOŚ przeprowadzoną w 2018 r. Zgodnie jednak ze stanowiskiem pełnomocnika Spółki nieprawidłowości w zakresie prowadzenia ewidencji zostały usunięte, Spółka obecnie prowadzi ewidencję odpadów w sposób staranny i przejrzysty. Potwierdza to m.in. sprawozdanie za 2018r. złożone do Marszałka Województwa Ś., do którego nie zgłoszono zastrzeżeń. Sprawy zaś dotyczące nałożonych przez WIOŚ kar administracyjnych nie zostały prawomocnie zakończone.

Mając powyższe na uwadze, Kolegium uznało, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest zasadne, bowiem materiał dowodowy sprawy nie pozwala na bezsprzeczne przyjęcie, że obecnie Spółka prowadzi działalność niezgodnie z pozwoleniem zintegrowanym, czy narusza przepisy wskazanych powyżej ustaw.

Kolegium nadmieniło również, że organ właściwy do wydania zezwolenia zobowiązany jest do stałego monitorowania sposobu wykonywania uzyskanego przez podmiot indywidualny zezwolenia. Jeśli wyniki takich kontroli działalności prowadzonej w oparciu o zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów wykażą nieprawidłowości skutkujące koniecznością zastosowania art. 195 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, czy art. 47 ust. 1 ustawy o odpadach, to organ właściwy powinien wezwać do usunięcia nieprawidłowości.

Skargę na powyższą decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł P. J. zarzucając naruszenie:

- przepisów postępowania tj. art. 7 w zw. z art. 77 kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz nieprzeprowadzenie postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w szczególności nie zostało wyjaśnione czy tylko praca kompletnej instalacji, czyli wszystkich urządzeń wchodzących w skład IPPC może stanowić gwarancję prawidłowego przetwarzania odpadów na tej instalacji co ma kluczowe znaczenie dla sprawy, zwłaszcza w sytuacji gdy młyn wysokoobrotowy nie dość, że został zakupiony dopiero po kilku latach od uzyskania pozwolenia zintegrowanego to jest eksploatowany sporadycznie;

- przepisów prawa materialnego tj. art. 195 ust. 1 pkt. 1 ustawy prawo ochrony środowiska poprzez jego niezastosowanie z uwagi na brak zaistnienia przesłanek, w sytuacji gdy prowadzone postępowanie wykazało, że spółka Dobra Energia sp. z o.o. w sposób istotny zmieniła przeznaczenie linii technologicznej z pierwotnego tj. produkcji paliwa alternatywnego na przetwarzanie przemysłowe (przesiewanie na sitach) - co miało wynikać z danych za okres od stycznia do sierpnia 2018 r., które to wskazywały, iż przetworzeniu poddano łącznie 58 143,182 Mg odpadów, z czego wytworzono 80,7 % odpadu o kodzie 19 12 09 Minerały (piasek, kamienie) oraz jedynie 95 Mg (0,16%) odpadu o kodzie 19 12 10 Odpady palne (paliwo alternatywne), co jednocześnie wyczerpuje przesłanki art. 195 ust. 1 pkt. 1 ustawy prawo ochrony środowiska z uwagi na prowadzenie eksploatacji instalacji z naruszeniem warunków pozwolenia;

- przepisów prawa materialnego tj. art. 47 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez jego niezastosowanie z uwagi na brak zaistnienia przesłanek w sytuacji gdy spółka Dobra Energia sp. z o.o. przetwarza odpady o kodach 19 12 12 i 16 07 99 bez wymaganego zezwolenia co tym samym wypełnia przesłanki z art. 47 ww. ustawy;

- przepisów prawa materialnego tj. art. 195 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz art. 47 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez przyjęcie, iż do zastosowania tych przepisów konieczne jest stwierdzenie, że na dzień orzekania prowadzący instalację działa niezgodnie z pozwoleniem lub narusza ww. ustawy.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie dokonał wszelkich ustaleń w celu wszechstronnego wyjaśniania okoliczności niniejszej sprawy. Przede wszystkim organ nie dokonał wszechstronnej i całościowej analizy zebranego w sprawie materiału, aby ustalić czy tylko praca kompletnej instalacji, czyli wszystkich urządzeń wchodzących w skład IPPC może stanowić gwarancję prawidłowego przetwarzania odpadów na tej instalacji. Ma to o tyle istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, że jeden z elementów tj. młyn wysokoobrotowy został zakupiony dopiero po kilku latach od otrzymania pozwolenia zintegrowanego, zaś po zakupie jego eksploatacja i tak była i jest sporadyczna, co zresztą potwierdził pełnomocnik spółki. Niniejsze pozwolenie w pkt. XII przewiduje jego wygaśnięcie w sytuacji gdy prowadzący instalację nie rozpoczął działalności objętej pozwoleniem w terminie 2 lat od określonego w pozwoleniu dnia, od którego jest dopuszczalna emisja. Co więcej z pkt. VI pozwolenia zintegrowanego wynika, że nie przewiduje się wariantowych możliwości wykorzystania instalacji. Instalacja do produkcji paliw alternatywnych w obecnym kształcie może funkcjonować w jednym wariancie. Wariant ten zakłada: pracę instalacji 8760 h/rok i maksymalną zdolność produkcyjną przetwarzania odpadów 300 tys. Mg/rok. Jeżeli więc dla prawidłowego działania instalacji muszą działać wszystkie wymienione w pkt. I pozwolenia zintegrowanego elementy to nie można mówić o prawidłowej i zgodnej z pozwoleniem eksploatacji instalacji, a na pewno nie w pierwszych 2 latach od uzyskania pozwolenia. Brak jednego z elementów jakim jest młyn wysokoobrotowy przez pierwsze 2 lata świadczy o tym, że prowadzący instalację nie rozpoczął działalności objętej pozwoleniem, a więc pozwolenie to powinno być uznane za wygaśnięte.

Nadto podniósł, że spółka Dobra Energia Sp. z o.o. w sposób istotny zmieniła przeznaczenie linii technologicznej z pierwotnego tj. produkcji paliwa alternatywnego na przetwarzanie przemysłowe (przesiewanie na sitach) - co miało wynikać z danych za okres od stycznia do sierpnia 2018 r., które to wskazywały, iż przetworzeniu poddano łącznie 58 143,182 Mg odpadów, z czego wytworzono 80,7 % odpadu o kodzie 19 12 09 Minerały (piasek, kamienie) oraz jedynie 95 Mg (0,16%) odpadu o kodzie 19 12 10 Odpady palne (paliwo alternatywne). Powyższe dane zostały uzyskane od WIOŚ w K., który również wskazywał, że do przerobu odpadów dochodziło poza instalacją. Były to co prawda dane z 2018 r., jednakże pełnomocnik spółki odnosząc się do zarzutów wspomniał, że w chwili obecnej w wyniku przetwarzania odpadów nie powstaje paliwo Q alternatywne, zaś w 2020 r. spółka ograniczyła się jedynie do odbioru odpadu o kodzie 19 12 10 - odpady palne (paliwo alternatywne), lecz w ogóle nie wytwarzała tego odpadu.

Skarżący zauważył, że spółka Dobra Energia sp. z o.o. przetwarzała odpady o kodach 19 12 12 i 16 07 99 bez wymaganego zezwolenia, do czego w ogóle nie odniósł się organ odwoławczy przy rozpoznawaniu sprawy. W takim stanie faktycznym nie ma najmniejszych wątpliwości, że zostały wypełnione przesłanki zarówno z art. 195 ust. 1 pkt. 1 ustawy prawo ochrony środowiska, jak i art. 47 ust. 1 ustawy o odpadach.

Na marginesie skarżący zaznaczył, że kwestie dotyczące nałożenia na spółkę kar administracyjnych za zbieranie komunalnych odpadów ściekowych poza miejscem ich wytworzenia (w latach 2016-2017) oraz za przetwarzanie odpadów w sicie ustawionym na wolnej przestrzeni nie zostały jeszcze rozstrzygnięte przez GIOŚ.

Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 195 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska pozwolenie może zostać cofnięte lub ograniczone bez odszkodowania, jeżeli eksploatacja instalacji jest prowadzona z naruszeniem warunków pozwolenia, innych przepisów ustawy lub ustawy o odpadach. Zgodnie natomiast z art. 47 ust 1 ustawy o odpadach jeżeli posiadacz odpadów, który uzyskał zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów, narusza przepisy ustawy w zakresie działalności objętej zezwoleniem lub działa niezgodnie z wydanym zezwoleniem, właściwy organ wzywa go do niezwłocznego zaniechania naruszeń, wyznaczając termin usunięcia nieprawidłowości.

Jednocześnie za całkowicie chybiony i nie mający żadnego uzasadnienia w przepisach prawa materialnego zawartych w art. 195 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz w art. 47 ust. 1 ustawy o odpadach skarżący uznał pogląd wyrażony Kolegium, że do zastosowania tych przepisów konieczne jest stwierdzenie, że na dzień orzekania prowadzący instalację działa niezgodnie z pozwoleniem lub narusza ww. ustawy. W ocenie skarżącego, żaden z tych przepisów nie zawiera takich ograniczeń czasowych i z przepisów tych wynika bezpośrednio, że podstawą do uruchomienia procedury cofnięcia zezwolenia jest samo stwierdzenie, że prowadzący instalację działał niezgodnie z pozwoleniem lub narusza przepisy ww. ustaw niezależnie od tego, czy ma to miejsce w dacie orzekania- zresztą po to właśnie organ przed wydaniem decyzji o cofnięciu pozwolenia wzywa podmiot do usunięcia dokonanych naruszeń. Gdyby przyjąć stanowisko Kolegium w praktyce nigdy nie dochodziłoby do wszczęcia postępowania opartego na w/w przepisach prawnych w sytuacji, kiedy podmiot dokonywałby naruszeń przepisów w/w ustaw lub gdyby prowadzący instalację działał niezgodnie z pozwoleniem przed wszczęciem postępowania administracyjnego przez właściwy organ i gdyby takich naruszeń zaniechał przed tym momentem.

Końcowo skarżący nadmienił, Kolegium nie odniosło się do swojej decyzji z dnia 29 sierpnia 2019 r. znak: [...] o rozstrzygnięciu sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Jędrzejowskim a Burmistrzem M. J. dotyczącego magazynowania przez D. J. odpadów w miejscu do tego nie przeznaczonym i usunięcia odpadów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi (art. 145 § 1 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie sądową kontrolą objęto decyzję Kolegium utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 23 marca 2021 r. orzekającą o umorzeniu w całości wszczętego z urzędu postępowania w sprawie ponownie rozpatrywanej, zainicjowanej przez Prokuratora P. J., w celu "doprowadzenia do zaprzestania podejmowania przez firmę Dobra Energia sp. z o.o. działań niezgodnych z wydanym pozwoleniem zintegrowanym znak: [...] z dnia 31 maja 2016 r. na prowadzenie instalacji w gospodarce odpadami znajdującej się na terenie zakładu paliw alternatywnych stałych, rozdrobnionych na działce o nr [...] przy ul. [...] w J., gm. J.", tj. usunięcia stanu niezgodnego z prawem, gdyż nie zaistniały przesłanki określone w art. 195 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz w art. 47 ust. 1 ustawy o odpadach do prowadzenia postępowania w tym zakresie.

Na wstępie wskazać należy, że w sytuacji przytoczenia w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Sąd rozpoznaje ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby istotnie wpłynąć na wynik sprawy, można przejść do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego.

W sprawie niniejszej, wbrew zarzutom skargi, ustalenia faktyczne poczynione przez organ są prawidłowe i odpowiadają zebranym dowodom. Ustalenia organu, jak również ich ocena prawna, znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zawartym w aktach administracyjnych, który był wystarczający do wydania decyzji. Sąd ustalenia te akceptuje w całości i uznaje za własne.

Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 k.p.a. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie dokonać swobodnej jego oceny na zasadzie art. 80 k.p.a.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie uchybił powyższej zasadzie.

Podstawę prawną decyzji stanowiły m.in. art. 105 § 1 k.p.a., art. 195 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1219 ze zm.) i art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 797 ze zm.).

Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia 31.05.2016 r. znak: [...] Starosta [...] udzielił Spółce Dobra Energia Sp. z o.o., ul. [...] w J. pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji w gospodarce odpadami dla odpadów innych niż niebezpieczne z wyłączeniem działań realizowanych podczas oczyszczania ścieków komunalnych do odzysku lub kombinacji odzysku i unieszkodliwiania o zdolności przetwarzania ponad 75 ton na dobę, z wykorzystaniem następujących działań- obróbki wstępnej odpadów przeznaczonych do termicznego przekształcenia, znajdującej się na terenie zakładu paliw alternatywnych stałych, rozdrobnionych na działce o nr [...] przy ul. [...] w J., gm. J., obejmującego: przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne; wytwarzanie odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne; zbieranie odpadów innych niż niebezpieczne; gospodarkę wodno-ściekową; wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza; emitowanie hałasu do środowiska, z zastrzeżeniem zachowania warunków eksploatacyjnych i ochrony środowiska.

Następnie decyzją z dnia 29.08.2018 r. znak: [...] Kolegium uchyliło powyższą decyzję organu pierwszej instancji w części: dotyczącej Tabeli 2.1.1. strona 9 i 10 decyzji i w tym zakresie orzekło, jak w załączniku nr [...] do niniejszej decyzji- Wyszczególnienie rodzajów oraz określenie masy odpadów poszczególnych rodzajów poddawanych przetwarzaniu; dotyczącej Tabeli 2.1.2 strona 11 i 12 decyzji i w tym zakresie orzekło, jak w załączniku nr [...] do niniejszej decyzji- Miejsce i sposób oraz rodzaj magazynowanych odpadów przewidzianych do przetwarzania; pkt X sentencji decyzji i w tym zakresie umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji; dotyczącej załącznika Nr [...] do decyzji i w tym zakresie orzekło, jak w załączniku nr [...] do niniejszej decyzji- Rodzaj odpadów przewidzianych do zbierania; dotyczącej załącznika nr [...] do decyzji i w tym zakresie orzekło, jak w załączniku nr [...] do niniejszej decyzji- miejsce ii sposób magazynowania odpadów przewidzianych do zbierania; w pozostałym zakresie utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Zgodnie z art.195 ust. 1 pkt 6-10 i ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz.U. z 2020r., poz.1219), pozwolenie może zostać cofnięte lub ograniczone bez odszkodowania, jeżeli:

- eksploatacja instalacji jest prowadzona z naruszeniem warunków pozwolenia, innych przepisów ustawy lub ustawy o odpadach (pkt 6);

- przepisy dotyczące ochrony środowiska zmieniły się w stopniu uniemożliwiającym emisję lub korzystanie ze środowiska na warunkach określonych w pozwoleniu (pkt 7);

- instalacja jest objęta postępowaniem, o którym mowa w art. 227-229 (pkt 8);

- nastąpiło przekroczenie krajowych pułapów emisji, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 17 lip ca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (pkt 9);

- prowadzący instalację nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w art. 215 ust. 4 pkt 2 lub art. 216 ust. 3 (pkt 10).

W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, przed wydaniem decyzji w przedmiocie cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia organ wzywa prowadzącego instalację do usunięcia naruszeń w oznaczonym terminie (ust. 2).

Ponadto, zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (tekst jedn.Dz.U. z 2021 r., poz. 779), jeżeli posiadacz odpadów, który uzyskał zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów, narusza przepisy ustawy w zakresie działalności objętej zezwoleniem, w sposób istotny narusza wymagania dotyczące ochrony przeciwpożarowej lub działa niezgodnie z wydanym zezwoleniem, właściwy organ wzywa go do niezwłocznego zaniechania naruszeń, wyznaczając termin usunięcia nieprawidłowości. W przypadku gdy posiadacz odpadów, o którym mowa w ust. 1 i 1a, mimo wezwania nadal narusza przepisy ustawy, działa niezgodnie z wydanym zezwoleniem, narusza wymagania dotyczące ochrony przeciwpożarowej lub gdy prowadzony przez niego zakład, recyklingu statków nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia [...], właściwy organ cofa to zezwolenie, w drodze decyzji, bez odszkodowania, określając termin jej wykonania (ust.2).

Z powołanych przepisów wynikają dwie niezależne możliwości cofnięcia pozwolenia dotyczącego wytwarzania (przetwarzania) odpadów, które znajdują zastosowanie w razie naruszenia przewidzianych w nich warunków prowadzenia działalności.

W toku ponownego rozpatrywania sprawy, organ pierwszej instancji skierował do Spółki pytania mające na celu wyjaśnienie zarzutów stawianych Spółce przez Prokuratora P. J. i ŚWIOŚ w K..

W piśmie z dnia 13.01.2021 r. Spółka wyjaśniła, że po przeprowadzonej przez ŚWIOŚ kontroli w 2018 r., naruszenia, o których mowa w zarządzeniu pokontrolnym z dnia 08.02.2019 r. dotyczące prowadzenia ewidencji w sposób rzetelny i zgodny ze stanem faktycznym, zostały usunięte i w dniu 28.02.2019 r. Inspektorat uzyskał od Spółki wyjaśnienia. Wskazała, że do sprawozdania za 2018 r. przedłożonego Marszałkowi Województwa Ś. nie zgłoszono zastrzeżeń. Dodała, że naruszenia dotyczące nałożenia na Spółkę kar administracyjnych za zbieranie komunalnych odpadów ściekowych poza miejscem ich wytworzenia (w latach 2016-2017) oraz za domniemane przetwarzanie odpadów w sicie ustawionym na wolnej przestrzeni, bez wymaganego zezwolenia, wciąż nie zostały rozpatrzone przez GIOŚ. Pełnomocnik Spółki potwierdził, że młyn wysokoobrotowy wraz z pneumatycznym odbiorem paliwa stałego, wchodzący w skład linii sortowniczej znajduje się na posesji, gdzie umieszczona jest cała instalacja. Eksploatowany jest jedynie czasowo i w miarę potrzeb. Spółka nie ma obowiązku ciągłego użytkowania wszystkich elementów linii sortowniczej i nie stanowi to naruszenia przepisów, czy warunków pozwolenia. Dodał, że obecnie w wyniku przetwarzania odpadów nie powstaje paliwo alternatywne. W 2020r. spółka ograniczyła się jedynie do odbioru odpadu o kodzie 19 12 10- odpady palne (paliwo alternatywne), w ilości 15 165,7204 Mg. Ze względu na sytuację na rynku nie wytwarzała tego odpadu.

Pismem z dnia 05.01.2021 r. P. J. przesłała do organu dodatkowe dokumenty z 2019 r. przekazane z KPP w T. M. dotyczące przechowywania odpadów w wyrobisku poeksploatacyjnym kopalni "Łaznowska Wola V" pochodzących od Spółki Dobra Energia Sp. z o.o., z których wynika też, że kod odpadów figurujący na dokumentach WZ nie odpowiadał rodzajowi faktycznie przewożonych odpadów celem stosownego rozpoznania w toczącym się postępowaniu.

Z wyjaśnień ŚWIOŚ w K. z dnia 19.02.2021 r. wynika, że w ramach zaleceń pokontrolnych wydano jedynie zarządzenie pokontrolne z dnia 08.02.2019 r. mające na celu wyeliminowanie nieprawidłowości w zakresie prowadzonej ewidencji odpadów. Pełnomocnik Spółki w dniu 28.02.2019 r. poinformował Inspektorat o wykonaniu zarządzenia. Kolejna kontrola z 2019 r. wykazała, iż zarządzenie nie zostało zrealizowane, w związku z czym członek zarządu Spółki został ukarany mandatem karnym w wysokości [...] zł. Dodano, że decyzje ŚWIOŚ z dnia 24.07.2019r. wymierzające Spółce kary administracyjne za zbieranie w latach 2016-2017 komunalnych osadów ściekowych poza miejscem ich wytworzenia oraz za przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia nie są ostateczne. Dalej wyjaśnił, że ustalenia kontrolne nie dawały podstaw do występowania do innych organów o prowadzenie postępowania w oparciu o przepisy ustawy kk. Zdaniem ŚWIOŚ w K., zgodnie z pozwoleniem z dnia 31.05.2016 r., tylko praca kompletnej instalacji, czyli wszystkich urządzeń może stanowić gwarancję prawidłowego przetwarzania odpadów. Decyzja ta nie zawiera wariantowości pracy instalacji. Brak od początku do chwili obecnej głównego urządzenia instalacji, tj. młyna wysoko obrotowego, winno stanowić pozostałości z procesu przetwarzania odpadów tylko w przypadku sortowania; odpadów frakcji drobnej. W każdym innym przypadku odpady winny trafić do młyna wysokoobrotowego. Gotowym produktem miało być paliwo alternatywne- odpad o kodzie 19 12 10. W wyniku kontroli wykazano zaś, że w latach 2016-2018 spółka eksploatowała wyłącznie część instalacji obejmująca urządzenia od pozycji 1 do 11 wymienionego pozwolenia. Młyn do mielenia paliwa (12) nie został uruchomiony, a odbiór pneumatyczny paliwa (13) do dnia zakończenia kontroli nie został zrealizowany. Zatem należy stwierdzić, że w istotny sposób zmieniono przeznaczenie linii technologicznej z pierwotnego, tj. produkcji paliwa alternatywnego na przetwarzanie przemysłowe (przesiewanie na sitach). Dodał, że z danych za okres od stycznia do sierpnia 2018r. wynika, że wytworzono 80,7% odpadu o kodzie 19 12 01 i jedynie 0,16% odpadu o kodzie 19 12 10. W takiej konfiguracji nie można więc uznać, że jest to instalacja do produkcji paliwa alternatywnego.

W dniu 22.02.2021 r. organ przeprowadził oględziny na terenie działki nr [...], z których sporządzono protokół. W trakcie oględzin zarząd Spółki oświadczył, że ewidencję odpadów prowadzi zgodnie ze stanem faktycznym i przepisami. W trakcie kontroli uzyskano informację, że w 2020 r. odbyła się kontrola z WIOS w K. w zakresie, jak w dołączonej kopii protokołu. Podczas kontroli stwierdzono, że młyn wysokoobrotowy był eksploatowany i w trakcie oględzin prowadzono w nim przetwarzanie odpadów. Zarząd spółki podtrzymał stanowisko, że młyn jest eksploatowany w miarę potrzeb i wówczas jest wykorzystywany w pracy ciągłej. Wskazano też, że sito, które było zlokalizowane po stronie wschodniej działki, jest w ciągu technologicznym po stronie zachodniej. Zarząd Spółki dodał, że postępowania co do kar administracyjnych są w trakcie i nie zostały zakończone prawomocnymi rozstrzygnięciami.

Rację ma Kolegium, że przepisy art.195 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz art.47 ust. 1 ustawy o odpadach mają zastosowanie w razie stwierdzenia naruszenia przepisów tych ustaw w zakresie działalności objętej zezwoleniem, działania niezgodnie z wydanym zezwoleniem, czy obowiązującymi przepisami. Zastosowanie tych przepisów w danej sprawie wymaga wykazania, że na dzień orzekania, podmiot prowadzący instalację narusza warunki posiadanego pozwolenia lub też zapisy w/w ustaw. Podstawą uruchomienia procedury przewidzianej w art.195 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy i art. 47 ust. 1 w/w ustawy, jest zachowanie posiadacza odpadów, który: narusza przepisy ustawy w zakresie działalności objętej zezwoleniem; działa niezgodnie z wydanym zezwoleniem. W razie stwierdzenia takiego zachowania organ ma obowiązek, zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy o odpadach, wezwać posiadacza odpadów do niezwłocznego zaniechania naruszeń i wyznacza mu termin usunięcia nieprawidłowości. Jeżeli ten zastosuje się do wezwania i usunie nieprawidłowości w wyznaczonym terminie, sprawa na tym się kończy. Jeżeli jednak nie zastosuje się on do wezwania i nadal narusza przepisy ustawy lub działa niezgodnie z zezwoleniem, organ właściwy wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu zezwolenia.

Również na gruncie art. 195 ust. 2 p.o.ś., w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, przed wydaniem decyzji w przedmiocie cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia, organ wzywa prowadzącego instalację do usunięcia naruszeń w oznaczonym terminie.

Celem wezwania jest jedynie doprowadzenie do przestrzegania prawa przez podmiot prowadzący instalację, w sytuacji gdy w wyniku poczynionych w postępowaniu ustaleń stwierdzone zostanie, że eksploatacja instalacji jest prowadzona z naruszeniem warunków pozwolenia lub przepisów prawa.

W realiach kontrolowanej sprawy prawidłowe są ustalenia Kolegium wskazujące, że zebrany materiał dowodowy na dzień wydawania decyzji nie potwierdził w sposób bezsprzeczny, iż Dobra Energia Sp. z o.o. prowadzi działalność niezgodnie z wydanym pozwoleniem zintegrowanym, czy też narusza przepisy art. 195 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz art.47 ust. 1 ustawy o odpadach.

Jak wynika bowiem z akt sprawy, pozwolenie zintegrowane z dnia 31.05.2016 r. udzielone Spółce zakłada, że produktem finalnym instalacji jest produkcja paliwa alternatywnego. Jednakże zgodnie z pkt 2.2 pozwolenia działalność zakładu paliw alternatywnych stałych, rozdrobnionych będzie powodować wytwarzanie odpadów: technologicznych- powstających w związku z eksploatacją instalacji, wytwarzanych w procesie produkcji paliwa alternatywnego w procesie odzysku R12; eksploatacyjnych- związane z utrzymaniem w należytym stanie technicznym poszczególnych urządzeń wchodzących w skład instalacji do produkcji paliwa alternatywnego, jak i obiektów wchodzących w skład zakładu; komunalnych - związanych z utrzymaniem czystości i porządku w zakładzie. W pozwoleniu określono rodzaj i ilość poszczególnych odpadów dopuszczonych do wytworzenia w ciągu roku, podstawowy skład chemiczny i właściwości, w tym odpady o kodzie 19 12 10 i 19 12 09. Powyższe oznacza, że efektem końcowym przetwarzania odpadów jest produkcja paliwa alternatywnego, ale powstawać też będą inne odpady, wskazane w pozwoleniu zintegrowanym.

Należy także zauważyć, że w pozwoleniu zintegrowanym wskazano, iż instalacja IPPC - linia sortownicza składa się z 13 elementów. W pkt VI pozwolenia zapisano, że nie przewiduje się wariantowych możliwości wykorzystania instalacji. Instalacja do produkcji paliw alternatywnych w obecnym kształcie może funkcjonować w jednym wariancie, który zakłada: pracę instalacji przez 8760 h/rok i maksymalna zdolność produkcyjna przetwarzania odpadów 300 tys. Mg/rok. Jednocześnie w charakterystyce instalacji przewidziano, że "w przypadku sortowania partii odpadów nadających się do produkcji paliwa alternatywnego o frakcji drobnej, po kabinie sortowniczej trafiają one bezpośrednio do magazynu gotowego produktu z pominięciem młyna. W miarę potrzeb, za pomocą taśmociągu odpady z linii sortowniczej trafiają do młyna wysokoobrotowego (...). Do młyna trafiać będą odpady wymagające mielenia: o dużej i średniej frakcji- z taśmociągu kabiny sortowniczej; wielkogabarytowe nie wymagające sortowania, dostarczone bezpośrednio do młyna z pominięciem linii sortowniczej. Młyn pracować będzie w sposób ciągły. Powyższe zapisy wskazują że możliwym jest produkcja paliwa alternatywnego z pomięciem młyna w określonych przypadkach.

Z protokołu oględzin z dnia 22 lutego 2021 r., wynika, że w ich trakcie zarząd Spółki oświadczył, że ewidencje odpadów prowadzi zgodnie ze stanem faktycznym i przepisami. Ponadto stwierdzono, że młyn wysokoobrotowy był eksploatowany i w trakcie oględzin prowadzono w nim przetwarzanie odpadów. Zarząd Spółki podtrzymał stanowisko, że młyn jest eksploatowany w miarę potrzeb i wówczas jest wykorzystywany w pracy ciągłej. Wskazano też, że sito, które było zlokalizowane po stronie wschodniej działki, jest w ciągu technologicznym po stronie zachodniej. Tym samym organ stwierdził, że działalność prowadzona jest zgodnie z obowiązującymi przepisami i wydanym pozwoleniem.

Uwzględniając powyższe, należy wskazać, że ustalenia organu nie wskazują, by Spółka prowadziła instalację w sposób niezgodny z pozwoleniem, czy naruszała przepisy w/w ustaw. Zastosowanie przepisów, art. 195 ust. 1 pkt 1 ustawy p.o.ś., czy art.47 ust. 1 ustawy o odpadach, wymaga jednoznacznego stwierdzenia, że na dzień orzekania prowadzący instalację działa niezgodnie z pozwoleniem lub narusza przepisy ustaw. Jak wynika z akt sprawy, wskazywane nieprawidłowości dotyczyły lat 2016-2018r., stwierdzonych w związku z kontrolą WIOŚ przeprowadzoną w 2018 r. Zgodnie jednak ze stanowiskiem pełnomocnika Spółki nieprawidłowości w zakresie prowadzenia ewidencji zostały usunięte, Spółka obecnie prowadzi ewidencję odpadów w sposób staranny i przejrzysty. Potwierdza to m.in. sprawozdanie za 2018 r. złożone do Marszałka Województwa Ś., do którego nie zgłoszono zastrzeżeń. Natomiast sprawy dotyczące nałożonych przez WIOŚ kar administracyjnych nie zostały prawomocnie zakończone.

Mając powyższe na uwadze, słusznie Kolegium uznało, że materiał dowodowy zebrany w sprawie nie pozwala na bezsprzeczne przyjęcie, że obecnie Spółka prowadzi działalność niezgodnie z pozwoleniem zintegrowanym, czy narusza przepisy powołanych powyżej ustaw.

Należy podkreślić, że organ właściwy do wydania zezwolenia zobowiązany jest do stałego monitorowania sposobu wykonywania uzyskanego przez podmiot indywidualny zezwolenia. Jeśli wyniki kontroli działalności prowadzonej w oparciu o zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów wykażą nieprawidłowości skutkujące koniecznością zastosowania art. 195 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, czy art. 47 ust. 1 ustawy o odpadach, to organ właściwy powinien wezwać do usunięcia nieprawidłowości.

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.