Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 929/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2015 r. sprawy ze skargi S. K. i A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Gminy Z. z dnia [...] września 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. solidarnie na rzecz skarżących S. K. i A. K. kwotę 5617 (pięć tysięcy sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: SKO w W., SKO, organ odwoławczy) z [...] maja 2012 r., znak: [...] wydana na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjna (tekst jedn.: Dz.U. 2000 Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 1 i 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz.U. 2001 Nr 79, poz. 856 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania S. i A. K. od decyzji Burmistrza Gminy Z. Nr [...] z [...] września 2011 r. znak: [...], o nałożeniu kary pieniężnej na S. i A. K. w wysokości [...] zł za usunięcie bez zezwolenia 2 szt. drzew (w tym jednej szt. drzewa dwupniowego), gatunku wierzby z nieruchomości położonej w Z., oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...]

W decyzji z [...] maja 2012 r. SKO w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy Z. z [...] września 2011 r., znak: [...].

Stan sprawy przestawiał się następująco:

W decyzją z [...] maja 2012 r. SKO w W., w wyniku rozpoznania odwołania S. i A. K., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Z. z [...] września 2011 r. nr [...], orzekającą o wymierzeniu małżonkom S. i A. K. kary pieniężnej w wysokości [...] zł, za usunięcie bez zezwolenia dwóch sztuk drzew (w tym jednego dwupniowego) gatunku wierzba, z nieruchomości położonej w Z., oznaczonej jako działka nr ew. [...], obręb [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że podziela stanowisko Burmistrza Miasta Z., że zaszły warunki skutkujące koniecznością wymierzenia tej kary. Przytoczył, że w odwołaniu S. i A. K. podnieśli, że [...] lipca 2010 r. uzyskali pozwolenie na przeprowadzenie prac porządkowo-pielęgnacyjnych, w oparciu o które na wiosnę 2011 r., wyspecjalizowana firma wyrównała powstałe po powodzi ułomy, nie mające szans na przeżycie. Jednocześnie wskazali, że dokonana przez nich wycinka, nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na przedmiot ochrony obszaru Natura 2000, co potwierdził Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. (dalej: RDOŚ).

W ocenie organu odwoławczego, kwestią najistotniejszą był jednakże fakt usunięcia drzew bez uprzedniego uzyskania wymaganego zezwolenia. Obowiązek obligatoryjnego wymierzenia tej kary wywiódł, powołując przepisy art. 2 ust. 1 pkt. 7, 8 i 9 oraz art. 2 ust. 2 pkt 5 i 7 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn.: Dz.U. 2009 Nr. 151, poz. 1220 ze zm., dalej: ustawa o ochronie przyrody), oraz art. 83 ust. 1 i art. 88 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy. Wskazał nadto, że załączone do odwołania - zarówno pismo Burmistrza Miasta Z. z [...] sierpnia 2010 r., jak i wcześniejszy protokół z [...] lipca 2010 r.- stwierdzają konieczność uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew. SKO w W. podniosło, że odwołujący się nie kwestionują, że wycięcia drzew dokonano na ich zlecenie. W tym kontekście, w ocenie organu odwoławczego, niewezwanie wykonawcy prac porządkowych na tym terenie, w charakterze świadka, nie miało wpływu na wynik postępowania, bowiem stan faktyczny był niesporny, a S. i A. K. nie kwestionują faktu wykonania przez niego prac porządkowych na nieruchomości.

Organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutu braku żywotności usuniętych drzew, stwierdził, że w świetle prawa, kwestia zachowania żywotności przez drzewo nie ma przesądzającego znaczenia, w kontekście istnienia podstaw do wymierzenia kary za usunięcie drzewa bez zezwolenia. Organ administracji bowiem właśnie wydając zezwolenie na usunięcie drzewa, będzie dokonywał oceny, czy jako pozbawione żywotności winno być taką zgodą objęte. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania stwierdziło, że stanowisko RDOŚ o braku znacząco negatywnego oddziaływania przedmiotowego usunięcia drzew na przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 nie może stanowić podstawy do odstąpienia od nałożenia kary. Nasadzenia zastępcze również nie mogłoby stanowić okoliczności łagodzącej w wymierzeniu kary za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Wymierzenie tej kary nie jest bowiem pozostawione uznaniu organu administracji, a stanowi jego obowiązek w razie spełnienia się przesłanek wymierzenia kary przewidzianych przez przepisy obowiązującego prawa.

SKO wskazało nadto, że art. 89 ust. 3 cyt. ustawy nakazuje - w przypadku braku kłody - karę pieniężną ustalać, przyjmując najmniejszy promień pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10%. SKO stwierdziło, że S. K. odmówiła wprawdzie podpisania protokołu z oględzin nieruchomości przeprowadzonych w celu dokonania pomiarów pni wyciętych drzew, ale w protokole tym nie wskazano, aby kwestionowała dokonane z jej udziałem pomiary.

We wniesionej skardze pełnomocnik skarżących zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji SKO z naruszeniem:

- art. 7 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich czynności możliwych do podjęcia, w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;

- art. 8 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie do władzy publicznej;

- art. 75 § 2 k.p.a. przez niedopuszczenie i/lub niewzięcie pod uwagę złożonych przez stronę dowodów, istotnych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego;

- art. 80 k.p.a. przez ocenę zgromadzonych dowodów w oderwaniu od całokształtu okoliczności sprawy;

- art. 83 § 1 k.p.a. przez nieprzesłuchanie świadka, wykonawcę prac porządkowych na tym terenie, którego zeznania miały zasadnicze znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego;

- art. 89 § 2 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie rozprawy, mimo istnienia potrzeby wyjaśnienia sprawy z udziałem świadków, oraz w drodze czynności oględzin miejsca zdarzenia;

-art. 107 § 3 k.p.a. przez brak podania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, dla których odmówiono wiarygodności istniejącym dowodom (opinii prof. J. B.).

Na rozprawie przed Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącego rozszerzył zarzuty skargi o naruszenie art. 88 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody dowodząc, że w postępowaniu administracyjnym nie zostało ustalone, czy istnieje podstawa do zastosowania tego przepisu. Dokumentacja fotograficzna z października 2011 r. wskazywała bowiem na odzyskiwanie żywotności przez oba ścięte drzewa (drzewo dwupniowe). Oba pnie wypuściły odrosty. Zdaniem skarżącego, drzewo dwupniowe było złamane. Nadto w ocenie skarżącego, usunięcie wskazanych drzew mieściło się w udzielonym zezwoleniu na uporządkowanie terenu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie.

W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł, że zakres przedmiotowy odpowiedzialności za delikt administracyjny, określony w art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody dotyczył będzie usunięcia tych drzew, na które wymagane jest zezwolenie. Wyłączone spod działania art. 88 ust. 1 pkt. 2 tej ustawy będą zatem drzewa lub krzewy wymienione w art. 83 ust. 6 cyt. stawy. Jak wynika z oświadczeń stron i zebranych w sprawie dokumentów, przedmiotowe usunięte drzewa (pojedyncze i dwupniowe) nie mogą zostać zaliczone do żadnej z kategorii niewymagającej uprzedniego uzyskania zezwolenia na ich usunięcie.

Sąd wskazał, że podnoszony przez pełnomocnika skarżących zarzut braku żywotności usuniętych drzew, co w jego ocenie powinno prowadzić do braku podstaw do wymierzania owej kary, nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Okoliczność, czy usunięte drzewo w chwili wycinki wykazywało żywotność, ma znaczenie jedynie przy wymierzaniu opłaty za jego usunięcie, w następstwie uzyskanego uprzednio zezwolenia. Natomiast przy wymierzaniu kary administracyjnej, zachowanie żywotności usuniętego drzewa może mieć znaczenie jedynie w kontekście możliwości odroczenia terminu płatności tej kary.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku S. K. i A. K. na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zarzucili:

I. naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 w związku z art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że:

a) Sąd I instancji przyjął stanowisko organu administracji oparte o niekompletny materiał dowodowy, nie dostrzegając, że materiał ten powinien zostać uzupełniony o:

- przeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez skarżących, tj. przesłuchanie jako świadka G. G. - wykonawcy prac porządkowych na działce Skarżących i prof. dr hab. J. B. - dendrologa, autora opinii w przedmiocie stanu zadrzewienia nieruchomości na której znajdowały się sporne drzewa - na okoliczność stanu drzew w chwili przystąpienia przez skarżących do prac porządkowych na nieruchomości wiosną 2011 r.;

- przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu dendrologii na okoliczność ustalenia wieku spornych drzew oraz daty i okoliczności, w których mogły one ulec samoistnemu zniszczeniu lub zostać usunięte, przy zbadaniu również przy wykorzystaniu wszelkich dostępnych środków dowodowych, czy nie zachodzą przesłanki określone w art. 86 ust. 1 pkt 9 ustawy o ochronie przyrody tzn. wykluczające pobranie opłaty, i że uzupełnienie materiału dowodowego mogłoby skutkować orzeczeniem na korzyść skarżących;

b) Sąd I instancji w sposób nieprawidłowy dokonał oceny legalności zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, nie badając istoty stosunku administracyjnego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia organów administracji, skutkiem czego nie zastosował środka określonego w ustawie w postaci uchylenia decyzji, wobec zaistnienia podstaw do jego zastosowania;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie przepisów art. 88 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, poprzez błędną wykładnię, niezgodną z zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 w związku z art. 31 i art. 42 Konstytucji RP), polegającą na przyjęciu, iż przepisy te dopuszczają zastosowanie kary bez względu na okoliczności zdarzenia przy braku właściwych odpowiedzialności represyjnej przesłanek normatywnych, od których uzależnione jest nałożenie kary, oraz niewłaściwe stosowanie polegające na wymierzeniu skarżącym sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej przewidzianej w przepisach ustawy o ochronie przyrody przy przyjęciu obiektywnej odpowiedzialności, bez potrzeby wykazywania winy.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów postępowania kasacyjnego i kosztów postępowania przez Sądem I instancji, według norm prawem przepisanych.

W postanowieniu z 12 kwietnia 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie, uznając, że jej rozstrzygnięcie zależy od wyniku postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie o sygn. akt SK 6/21.

W postanowieniu z 23 września 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął zawieszone postępowanie kasacyjne, bowiem w dniu 1 lipca 2014 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok w stanowiącej podstawę zawieszenia postępowania kasacyjnego sprawie o sygn. SK 6/12.

W piśmie z 24 października 2014 r. skarżący wskazali, że w nowej sytuacji prawnej wynikającej z wydania wyroku Trybunału Konstytucyjnego celowe jest, wzbogacenie zarzutu naruszenia przez zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego prawa materialnego przez wskazanie, że wyrok ten został wydany na podstawie przepisów, które zostały uznane za niezgodne z Konstytucją i są niezgodne z Konstytucją - choć z ostrożności procesowej (wynikającej z możliwego różnego traktowania skutków wyroku Trybunału, którego wejście w życie zostało odroczone) zachowany zostaje, jako alternatywny, zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i stosowanie art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody bez uwzględnienia obowiązujących bezpośrednio przepisów Konstytucji RP.

W wyroku z 9 grudnia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi kasacyjnej S. K. i A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 stycznia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 1407/12 w sprawie ze skargi S. K. i A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia 1. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Rozpoznając niniejszą skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny zasadniczo wziął pod uwagę stan normatywny ukształtowany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. SK 6/12.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, fakt wydania przez Trybunał Konstytucyjny, w toku postępowania kasacyjnego, wyroku orzekającego o niekonstytucyjności przepisów aktu normatywnego stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięcia, nie pozostaje bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Sytuacja taka powoduje bowiem rozszerzenie zakresu kontroli kasacyjnej wyznaczonego treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. i konieczność bezpośredniego zastosowania art. 190 ust. 1 i 4 Konstytucji RP (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., I OPS 9/09, ONSAiWSA 2010, nr 2, poz. 16). W tym też zakresie zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dochodzi, do wyłączenia zasady związania sądu kasacyjnego granicami wniesionego środka zaskarżenia z uwagi na konieczność uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego i przywrócenia stanu zgodności z Konstytucją RP kontrolowanych rozstrzygnięć.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli już z chwilą ogłoszenia wyroku TK, poprzedzającą moment derogacji niekonstytucyjnych przepisów na skutek promulgacji wyroku, następuje uchylenie domniemania konstytucyjności ocenianego unormowania, to organy stosujące przepisy uznane za niekonstytucyjne, powinny mieć na uwadze fakt, że chodzi o regulacje pozbawione domniemania konstytucyjności. W takiej sytuacji sądy rozpoznające konkretną sprawę nie są pozbawione możliwości oceny skutków wyroku TK stwierdzającego niekonstytucyjność przepisów mających w niej zastosowanie, w zależności od tego, jakich przepisów (materialnoprawnych, procesowych, ustrojowych, międzyczasowych, derogacyjnych, zmienianych, zmieniających itd.) dotyczy orzeczenie TK, i przy uwzględnieniu godnego efektywnej ochrony, celu w rozpoznawanej sprawie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie nie może mieć zastosowania zasada tempus regit actum (do czynności prawnej stosuje się przepisy obowiązujące w czasie jej dokonania), ze względu na pozbawienie domniemania konstytucyjności tych przepisów, które stanowiły podstawę prawną zaskarżonej decyzji. Zarówno zatem w takich przypadkach, gdy na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego przepis traci moc z chwilą ogłoszenia orzeczenia, jak i w tych przypadkach, gdy Trybunał korzystając z możliwości przewidzianej w art. 190 ust. 3 zd. 1 Konstytucji określa inny termin utraty mocy obowiązującej przepisu, sądy administracyjne mają prawo odmówić zastosowania tych przepisów. Przepisy uznane przez Trybunał za niekonstytucyjne nie powinny więc być stosowane w przyszłości, nawet jeśli za ich stosowaniem przemawiałyby ogólne reguły prawa międzyczasowego.

Naczelny Sąd Administracyjny podzielił w tym względzie poglądy wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyroki NSA: z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. II OSK 1403/05; z dnia 29 kwietnia 2011 r., sygn. I OSK 483/10; z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. I OSK 1070/10; z dnia 4 grudnia 2014 r., sygn. II OSK 2696/14, [w:] CBOSA).

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd rozpoznający ponownie sprawę, rozważając znaczenie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego odraczającego datę utraty mocy obowiązującej przepisów stanowiących podstawę prawną, zaskarżonej decyzji, niewątpliwie powinien wziąć pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnymi przepisami, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszonych tymi przepisami, powody dla których TK odroczył termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów oraz okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencje stosowania lub odmowy stosowania niekonstytucyjnych przepisów. Odsyłanie na drogę wznowienia postępowania byłoby sprzeczne z regułami demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, naruszeniem prawa do szybkiego załatwienia sprawy stanowiącego podstawowy standard europejski prawa do dobrej administracji, a na drodze sądowej - prawa do szybkiego procesu.

Ponieważ w orzeczeniu odraczającym utratę mocy obowiązującej kwestionowanych przepisów Trybunał Konstytucyjny nie wskazał jednoznacznie, czy w okresie odroczenia norm zdyskwalifikowanych konstytucyjnie, lecz niederogowanych mogą one, czy też nie powinny być stosowane. Zatem rozstrzygnięcie tej kwestii pozostaje w sferze decyzji sądów.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał także, że Trybunał Konstytucyjny, w wyroku z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. SK 6/12, uzasadniając konieczność odroczenia terminu utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów, podkreślił, że przeciwne działanie pozbawiłoby właściwe organy samorządu terytorialnego podstaw prawnych do wymierzania administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia lub zniszczenie przez posiadacza nieruchomości drzewa lub krzewu rosnącego na tej nieruchomości, co uniemożliwiłoby im realizację części zadań nałożonych przez ustawę. Taki stan rzeczy byłby wysoce niepożądany z uwagi na konieczność zapewniania ochrony przyrody (środowiska).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, z powyższego wynika, że intencją Trybunału było utrzymanie funkcji prewencyjnej i odstraszającej w przypadku podmiotów dopuszczających się usuwania drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. Intencję tę należało zatem odczytać w ten sposób, że Trybunał odłożył moment wyeliminowania kontrolowanych w sprawie przepisów z obrotu prawnego z uwagi na konieczność objęcia dalszą ochroną drzew lub krzewów przed zagrożeniem niekontrolowanego ich wycinania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyznaczony osiemnastomiesięczny termin do wprowadzenia stosownych zmian ustawowych należało uznać za adresowany przede wszystkim do ustawodawcy, celem wprowadzenia stosownych zmian.

Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że przedmiot niniejszej sprawy stanowi nałożenie kary za wycięcie drzew bez zezwolenia.

Nie jest to więc sytuacja, jaką analizował Trybunał Konstytucyjny w omawianym wyroku o sygn. SK 6/12 w kontekście odroczenia utraty mocy obowiązującej przepisów, których konstytucyjność została zakwestionowana. Nie dotyczy ona bowiem mechanizmów (prewencyjnej) ochrony przyrody – a więc odstraszenia przed potencjalnym, nieuprawnionym wycięciem drzew lub krzewów – ale stanu już po jego zniszczeniu. Zastosowanie natomiast w pełni znajduje w tej sprawie argumentacja, dla której Trybunał uznał, że art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Wymierzona stronie skarżącej kasacyjnie kara była bowiem ustalona w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności tego czynu, co może nie spełniać testu proporcjonalności w ograniczeniu prawa własności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, na kwestię tę zwrócono uwagę w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, stwierdzając, że nieprawidłowa jest wykładnia art. 88 ust. 1 w z w. z art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody polegająca na przyjęciu, że uprawniony organ ma decydować o zasadności nałożenia kary administracyjnej, nie miarkując przy tym jej wysokości w zależności od stopnia zawinienia i społecznej szkodliwości czynu. Wykładnia taka prowadzi bowiem "do sprzeczności z fundamentalnymi unormowaniami konstytucyjnymi, tj. art. 2 w związku z pozostałymi wskazanymi przepisami Konstytucji poprzez dopuszczenie do stosowania sankcji o charakterze penalnym bez względu na okoliczności zdarzenia oraz poprzez ignorowanie gwarancji i zasad konstytucyjnych odnoszących się do prawa represyjnego.".

Rozpoznając niniejszą sprawę Naczelny Sąd Administracyjny miał na uwadze, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. SK 6/12 zapadł już po wydaniu zaskarżonego wyroku. Zatem Sąd pierwszej instancji, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji ostatecznej, nie mógł uwzględnić konsekwencji łączących się z wydanym przez Trybunał wyrokiem. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, niewątpliwie zaś ocena konstytucyjności art. 88 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, powinna odgrywać istotne znaczenie z punktu widzenia weryfikacji legalności zaskarżonej decyzji.

Z uwagi na wskazany wyżej brak "automatyzmu" w ocenie następstw ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego dla rozstrzygnięcia konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej, to w pierwszej kolejności obowiązkiem Sądu pierwszej instancji winno być odniesienie tego wyroku do realiów zaistniałego stanu faktycznego sprawy i wiążące ustalenie jego skutków dla tej sprawy, a dopiero ewentualnie w następnej kolejności – w razie wywiedzenia skargi kasacyjnej – kontrola przez Naczelny Sąd Administracyjny sposobu "aplikacji" ww. wyroku TK dokonanej przez Sąd pierwszej instancji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, określenie w postępowaniu kasacyjnym po raz pierwszy i w sposób ostateczny skutków prawnych, jakie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy powinien odgrywać, nieoczywisty w swych skutkach dla konkretnych przypadków, wyrok Trybunału, w rzeczywistości prowadziłoby do pozbawienia stron jednej instancji sądowej, co byłoby z kolei nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą dwuinstancyjności postępowania sądowego, wynikającą z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP, a wyraźnie proklamowaną w art. 176 ust. 1 Konstytucji RP.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego do obowiązków Sądu pierwszej instancji należy dokonanie "aplikacji" (oceny zastosowania) zapadłego wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. SK 6/12 w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, a w konsekwencji – udzielenie odpowiedzi w kwestii legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia o wymierzeniu kary pieniężnej za usunięcie drzewa, w kontekście utraty przez przepisy art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody domniemania konstytucyjności. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd pierwszej instancji powinien rozważyć, czy w ustalonym stanie faktycznym i przy uwzględnieniu granic sprawy poddanej kontroli sądowej, istniały podstawy, aby wymierzoną karę pieniężną uznać za nieproporcjonalnie wysoką, w świetle wartości wskazanych w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. SK 6/12. Sąd powinien uwzględnić, czy i ewentualnie jakie znaczenie dla tych rozważań może mieć wynik prac legislacyjnych nad zmianą odnośnych regulacji ustawy o ochronie przyrody, które – co podkreślono w ww. wyroku TK – aktualnie już się toczą (zob. druk nr 2656 Sejmu VII kadencji).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania na skutek uwzględnienia skargi kasacyjnej, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie wykładnią prawa oznacza obowiązek podporządkowania się wojewódzkiego sądu w trakcie ponownej kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego, co do sposobu rozumienia interpretowanego przepisu i nie jest możliwe nadanie odmiennego znaczenia prawnego treści tego przepisu. Stosownie zaś do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że zarówno organy administracyjne rozpoznające ponownie sprawę w wyniku uprzedniego uchylenia ich decyzji prawomocnym wyrokiem sądowym, ale także sądy administracyjne przeprowadzające kolejne kontrole w sprawie pozostają związane oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania zawartymi w uprzednio zapadłych wyrokach. Związanie to utrzymuje się tak długo, aż nie dojdzie do zmiany stanu prawnego, który zdezaktualizuje wyrażony uprzednio pogląd, wzruszenia orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie lub gdy zajdzie zmiana istotnych okoliczności faktycznych (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wyd. 3, Warszawa 2009, s. 403).

Przystępując, zatem do merytorycznego rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, będąc związanym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2713/14 uznał, że skarga S. i A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] maja 2012 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na S. i A. K. w wysokości [...] zł za usunięcie bez zezwolenia dwóch szt. drzew (w tym jednej szt. drzewa dwupniowego), gatunku wierzby z nieruchomości położonej w Zakroczymiu, oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...] zasługuje na uwzględnienie.

W konsekwencji tego Sąd orzekający w niniejszym składzie uznał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] maja 2012 r. i utrzymana nią w mocy decyzja Burmistrza Gminy Z. nr [...] z [...] września 2011 r. naruszają prawo w stopniu dającym podstawy do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Sąd w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, według którego nieprawidłowa jest wykładnia art. 88 ust. 1 w z w. z art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody polegająca na przyjęciu, że uprawniony organ ma decydować o zasadności nałożenia kary administracyjnej, nie miarkując przy tym jej wysokości w zależności od stopnia zawinienia i społecznej szkodliwości czynu. Wykładnia taka prowadzi bowiem do sprzeczności z fundamentalnymi unormowaniami konstytucyjnymi, tj. art. 2 w związku z pozostałymi wskazanymi przepisami Konstytucji poprzez dopuszczenie do stosowania sankcji o charakterze penalnym bez względu na okoliczności zdarzenia.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie zastosowanie natomiast w pełni znajduje w tej sprawie argumentacja, dla której Trybunał uznał, że art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy kontrolowane w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzje dotyczyły wymierzenia skarżącym administracyjnej kary pieniężnej w wysokości [...] zł za usunięcie bez zezwolenia dwóch szt. drzew (w tym jednej szt. drzewa dwupniowego), gatunku wierzby z nieruchomości położonej w Z., oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...].

Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt ustawy o ochronie przyrody, wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia.

W orzecznictwie wyrażono pogląd, według którego "W indywidualnie określonych sytuacjach, mimo odroczenia w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2014 r. (sygn. akt SK 6/12) utraty mocy obowiązującej przepisów art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 u.o.p., przy uwzględnieniu celu tego odroczenia, fakt stwierdzenia niezgodności z Konstytucją RP wyżej wymienionych norm, jak również funkcja i ustrojowe zadania sądów administracyjnych oraz ich autonomia orzecznicza pozwalają na odmowę zastosowania przez sąd wyżej wymienionych przepisów. W konsekwencji, skarga kasacyjna w sprawie na decyzje wydane na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 tej ustawy podlegać będzie w określonych sytuacjach uwzględnieniu niezależnie od wymienionych w niej podstaw (art. 190 ust. 1 i 4 Konstytucji)" (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 4 grudnia 2014, sygn. akt II OSK 2697/14, LEX nr 1596976).

W wyniku dokonanej oceny legalności z prawem wymienionych wyżej decyzji i postępowania, które doprowadziło do ich wydania, Sąd doszedł do przekonania, że akty te zostały wydane z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. Okoliczności faktyczne sprawy nie zostały bezspornie ustalone, zgromadzony materiał dowodowy nie ma waloru kompletności i jego ocena nosi znamiona dowolności. Ponadto akty te zostały wydane z naruszeniem zapadłego wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. SK 6/12.

W ocenie Sądu, w ustalonym stanie faktycznym i przy uwzględnieniu granic tej sprawy poddanej kontroli sądowej istniały podstawy, aby wymierzoną karę pieniężną uznać za nieproporcjonalnie wysoką w świetle wartości wskazanych w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. SK 6/12 oraz z uwzględnieniem proponowanym zmian w tym zakresie przewidzianych w projekcie ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz o zmianie niektórych innych ustaw.

W ocenie Trybunału, prawo materialne powinno stwarzać, w szczególnych okolicznościach, organowi właściwemu do nakładania kar pieniężnych, możliwość miarkowania wysokości kary, a nawet odstąpienia od jej wymierzenia. Konsekwencją takiej zmiany regulacji materialnoprawnej powinno być poddanie decyzji o ukaraniu kontroli sądu mającego odpowiednio ukształtowaną kognicję. Administracyjne kary pieniężne stanowią ingerencję państwa w prawa majątkowe jednostki, dlatego ich wysokość powinna być oceniana przez pryzmat zasady ochrony własności i innych praw majątkowych, w związku z zasadą proporcjonalności, ustanowioną w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Trybunał podkreśla jednocześnie, że nie kwestionuje całego mechanizmu ochrony przyrody (zadrzewień), na który składają się: obowiązek uzyskania – co do zasady – uprzedniego zezwolenia właściwego organu na usunięcie drzewa lub krzewu, połączony – w określonych ustawą sytuacjach – z uiszczeniem opłaty (w racjonalnej wysokości), oraz kara za niepodporządkowanie się temu obowiązkowi. Nie podważa również przyjętej obecnie koncepcji kary administracyjnej, jako sankcji za samo bezprawne zachowanie naruszające obowiązek administracyjnoprawny, pod warunkiem jednak stworzenia prawnych możliwości uwzględniania w procesie karania indywidualnych okoliczności konkretnego przypadku.

Zdaniem Trybunału, główną wartością konstytucyjną, dla ochrony której ustawodawca wprowadził do ustawy o ochronie przyrody zakwestionowane rozwiązania, był wzgląd na ochronę przyrody (szerzej: środowiska). Na taką bowiem wartość powołał się ustawodawca, wskazując ratio legis przepisów przewidujących sankcję za usuwanie drzew (krzewu) bez wymaganego zezwolenia. Trybunał zwraca uwagę, że Konstytucja niezwykle wysoko sytuuje wartość, jaką stanowi środowisko naturalne. Art. 5 Konstytucji, wśród najważniejszych zadań państwa, takich jak strzeżenie niepodległości i nienaruszalności terytorium oraz gwarancji wolności i praw człowieka i obywatela, wymienia ochronę środowiska, zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju. Trybunał uznaje, że wprowadzenie i utrzymywanie mechanizmu ochrony zadrzewień i wynikających z jego stosowania ograniczeń prawa własności jest konieczne. Nie można bowiem wskazać innego sposobu ochrony przyrody w tym zakresie, który mógłby równie skutecznie zapobiegać niszczeniu drzewostanu. Brak obowiązku uzyskiwania uprzedniego zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu z nieruchomości, albo ograniczenie się tylko do tego obowiązku, bez zagrożenia karą jego naruszenia, sprawiłoby zapewne, że właściciele (posiadacze) działek, kierując się tylko własnymi, często wyłącznie materialnymi interesami, mogliby niszczyć nawet bardzo wartościowy pod względem przyrodniczym i krajobrazowym drzewostan. Sąd orzekający w tym składzie podziela stanowisko Trybunału w zakresie interpretacji wartości stanowiących podstawę przepisów chroniących przyrodę. Przepisy dotyczące ochrony drzew są częścią systemu prawa ochrony środowiska. Ochrona i zachowanie drzew stanowi wykonanie obowiązku prawnego i celu ochrony przyrody. Przez przedmiot prawa ochrony przyrody rozumiemy prawa i obowiązki, które przesądzają o funkcjach norm ochronnych. Przedmiot prawa ochrony przyrody jest także środkiem wyrażania wartości tego prawa. Przedmiot prawa ochrony przyrody postrzegamy także jako złożony system powiązanych instytucji prawnych realizujących określone przez ustawodawcę cele. Jedną z nich jest zezwolenie na usuwanie drzew lub krzewów. Ochrona drzew i krzewów jest częścią obowiązku prawnego ochrony przyrody.

Obowiązek prawny w ochronie przyrody sprowadza się więc najczęściej do tego, że przepis prawa ustanawia dla organu administracji oraz właścicieli nieruchomości nakaz lub zakaz określonego zachowania się (działania lub zaniechania). Niezastosowanie się do nakazu lub zakazu wytwarza stan niewypełnienia obowiązku uregulowanego przez prawo ochrony przyrody. Ochrona przyrody jest zatem obowiązkiem organów administracji odpowiedzialnych za ochronę środowiska i przyrody oraz właścicieli nieruchomości do których adresowane są przepisy przewidujące obowiązek uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów.

Należy powtórzyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że niewątpliwie ocena konstytucyjności art. 88 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody powinna odgrywać istotne znaczenie z punktu widzenia weryfikacji legalności zaskarżonej decyzji. W świetle uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2713/14 do obowiązków Sądu pierwszej instancji należy dokonanie "aplikacji" (oceny zastosowania) zapadłego wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. SK 6/12 w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, a w konsekwencji – udzielenie odpowiedzi w kwestii legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia o wymierzeniu kary pieniężnej za usunięcie drzewa w kontekście utraty przez przepisy art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody domniemania konstytucyjności.

Analizując wynik prac legislacyjnych nad zmianą zakwestionowanych przez Trybunał Konstytucyjny przepisów ustawy o ochronie przyrody należy stwierdzić, że 15 maja 2015 r. odbyło się trzecie czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 2656). Z uzasadnienia oraz treści projektu ww. ustawy wynika, że zasadne jest, aby organy właściwe do wydawania zezwoleń na usunięcie drzew lub krzewów posiadały informacje o usuniętych drzewach lub krzewach w stanie wyższej konieczności oraz o drzewach stanowiących złomy i wywroty. Informacje te mogą posłużyć do weryfikacji wniosków o nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia, zapobieżenia nadużyciom w stosowaniu tych przepisów oraz poznania skali stosowania nowo powstałych przepisów. W tym celu zaproponowano w projekcie ww. ustawy, aby podmioty, które usunęły drzewa lub krzewy z powyższych przyczyn miały obowiązek przekazania w ciągu 30 dni od dnia usunięcia drzew lub krzewów, do organu właściwego do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów, informacji w zakresie: terminu, miejsca i przyczyny ich usunięcia oraz liczby drzew lub powierzchni krzewów usuniętych oraz dokumentacji fotograficznej (art. 83f ust. 2 ustawy o ochronie przyrody).

W art. 89 ustawy o ochronie przyrody w projektowanym brzmieniu obniżono wysokość administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie lub usunięcie drzew lub krzewów do wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów. Tym samym dostosowano wysokość kary do deliktu administracyjnego. Biorąc pod uwagę, że wysokość administracyjnej kary pieniężnej jest zależna od wysokości opłat za usunięcie drzew, wdrożenie nowej metody wyceny wartości drzew wraz ze współczynnikami różnicującymi, powinno prowadzić dodatkowo do urealnienia wysokości administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie lub usunięcie drzew lub krzewów, adekwatnie do ich wartości przyrodniczej i środowiskowej.

Ponadto z uzasadnienia projektu ww. ustawy wynika, że dla dla wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej w przypadku braku kłody zaproponowano, aby ustalić, przyjmując nie promień lecz średnicę. Właściwe zmierzenie promienia jest bardzo trudne, szczególnie przy starych spróchniałych drzewach.

Proponowane wprowadzenie możliwości obniżenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej o 50% w przypadku usunięcia złomu, wywrotu bądź drzewa lub krzewu obumarłego bez wymaganego zezwolenia, wynika z potrzeby zróżnicowania wysokości kary w zależności od kwalifikacji deliktu administracyjnego.

Przypomnieć należy, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 1 lipca 2014 r. (sygn. akt SK 6/12) orzekł, że: "I. Art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody przez to, że przewidują obowiązek nałożenia przez właściwy organ samorządu terytorialnego administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia lub zniszczenie przez posiadacza nieruchomości drzewa lub krzewu, w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności tego czynu, są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. II. Przepisy wymienione w części I tracą moc obowiązującą z upływem 18 (osiemnastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto postanowił, na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 z późn. zm.), umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie."

Według przepisów objętych orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, usuniecie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia podlega karze pieniężnej w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4-6 tej ustawy, którą w drodze decyzji wymierza wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Z powyższego wynika, że wyrok z 1 lipca 2014 r. Trybunału Konstytucyjnego dotyczy m. in. art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, który był jedną z podstaw prawnych wydanych w postępowaniu administracyjnym decyzji. Niewątpliwie zatem ocena konstytucyjności wymienionego wyżej przepisu ustawy o ochronie przyrody musi odgrywać istotne znaczenie z punktu widzenia weryfikacji legalności zaskarżonej decyzji. Wymaga podkreślenia, że co do treści art. 89 ust 1 ustawy o ochronie przyrody Trybunał stwierdził, iż niekonstytucyjność dotyczy sztywnej wysokości przewidzianej nim kary bez uwzględnienia okoliczności, w jakiej ewentualny delikt administracyjny został popełniony. Na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, niezależnie od odroczenia utraty jego mocy obowiązującej, przepis traci cechę domniemania konstytucyjności. Wzruszenie tego domniemania następuje już z momentem ogłoszenia wyroku Trybunału na sali rozpraw (zob. wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z dnia 27 kwietnia 2005 r., sygn. akt P 1/05, OTK-A 2005, nr 4, poz. 42; z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt K 8/07, OTK-A 2007, nr 3, poz. 26; z dnia 11 maja 2007 r., sygn. akt K 2/07, OTK-A 2007, nr 5, poz. 48). Z tą chwilą nie ma już wątpliwości, że taki akt nie spełnia standardów konstytucyjnych. Na skutek orzeczenia o niekonstytucyjności aktu normatywnego następuje zmiana stanu prawnego. Zatem i sama okoliczność przesądzenia przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności przepisu art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody świadczy o wadliwości kontrolowanych decyzji i niemożności ostania się ich w obrocie prawnym.

Z kolei wobec uznania, iż okoliczności faktyczne sprawy nie zostały bezspornie ustalone, czyli przedwczesności rozstrzygnięcia, w tym więc i pomimo ustalenia skarżącym administracyjnej kary pieniężnej w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności czynu, również przedwczesna byłaby ocena wysokości wymierzonej kary pieniężnej, ewentualnie sprowadzająca się do jej uznania za nieproporcjonalnie wysoką w świetle wartości wskazanych w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. SK 6/12.

Wobec uznania, iż w sprawie doszło do naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i ujawnionego naruszenia prawa materialnego, a także w z uwago na trwający proces legislacyjny związany z wprowadzeniem zmian w zakwestionowanych przez Trybunał przepisami stanowiącymi podstawę rozstrzygnięć administracyjnych w niniejszej sprawie, koniecznym stało się uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy będą zobowiązane do wyjaśnienia sprawy w sposób wskazany wyżej przez Sąd, a także uwzględnienia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego oraz proponowanych zmian w obowiązujących przepisach obejmujących m.in., to że proponuje się wprowadzenie nowego sposobu obliczania wysokości opłaty za usunięcie drzew lub krzewów. Opłata ta będzie zależna od wielkości obwodu pnia, gatunku drzewa (tempa przyrostu pnia na grubość) i lokalizacji. W związku z tym możliwe będzie wprowadzenie innej wysokości opłat na terenach wiejskich i zurbanizowanych. Organy powinny uwzględnić czy i jakie znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy będzie miał wynik kończących się aktualnie prac legislacyjnych związanych z uchwaleniem ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz o zmianie niektórych innych ustaw. W szczególności organy przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będą zobowiązane do uwzględnienia tego, że projektodawca zmienił całkowicie brzmienie art. 88 oraz art. 89, uwzględniając sentencję przytoczonego wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. SK 6/12.

W związku z tym organ I instancji, jako pierwszy przystępujący do ponownego rozpoznania sprawy po wyrokach sądów administracyjnych, powinien rozpatrzyć cały materiał dowodowy, z uwzględnieniem zasad ogólnych i postępowania dowodowego wynikających z przepisów k.p.a. i wytycznych Sądu. Jeżeli w ocenie organu zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy nie pozwoli na wymierzenie skarżącej administracyjnej kary pieniężnej, to organ administracji wyda stosowną decyzję. Natomiast jeżeli organ dojdzie do wniosku przeciwnego, to będzie miał na uwadze kwestie, na które zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wymienionego wyroku i regulacje normatywne wprowadzone przez ustawodawcę po tym wyroku.

W tym stanie rzeczy Sąd - na mocy art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 135 i art. 152 oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji wyroku.