Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 609/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2014-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 § 1 pkt 1, art. 10, art. 107
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 40 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 29 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 243
law: Ustawa z dnia 27 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 73 ust. 1, ust. 4 oraz ust. 5
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2014 r. sprawy ze skargi W.Ł. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2014 roku, którą to decyzją na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1, art. 10, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz, U. z 2013 roku poz. 267) oraz na podstawie art. 29 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 9 maj 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( tj. Dz. U. z 2012 roku poz. 243), art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 roku poz. 1164 ze zm.), art. 73 ust. 1, ust. 4 oraz ust. 5 Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) ni 479/2008 (Dz. U. WE L 141 z 30.04.2004 roku, str. 18), po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] kwietnia 2014 roku W.Ł. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Powyższa decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia:

W dniu 22 kwietnia 2008 roku do Biura Powiatowego ARiMR (zwanego dalej Biurem Powiatowym ARiMR) wpłynął wniosek W.Ł. o przyznanie płatności na rok 2008. Łączna powierzchnia działek zgłoszona przez W.Ł. wyniosła:

- do uzyskania jednolitej płatności obszarowej (JPO) 23,82 ha,

- do uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych (UPO) 9,00 ha,

- do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce) 14,82 ha.

W trakcie kontroli administracyjnej w/w wniosku, przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2008 roku, na podstawie danych zawartych w systemie, o którym mowa w ustawie z dnia 18 grudnia 2003 roku o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 nr 10, poz. 76), nie stwierdzono występowania nieprawidłowości, płatność objęta wnioskiem została zatwierdzona oraz został przygotowany projekt decyzji nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Decyzja ta nie została jednak podpisana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, jak również decyzji tej nie wysłano wnioskodawcy. Z treści projektu przedmiotowej decyzji wynika, iż W.Ł. należą się płatności w łącznej kwocie 16 131,17 zł, w tym:

- z tytułu jednolitej płatności obszarowej płatność w wysokości 8 082,36 zł,

- z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych (UPO) płatność w wysokości 2 423,88 zł,

- z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce) płatność w wysokości 5.624,93 zł.

W dniu 2 grudnia 2008 roku na konto bankowe W.Ł. przekazane zostały środki finansowe w łącznej kwocie 16 131,17 zł.

W trakcie dalszego prowadzenia postępowania w sprawie W.Ł. ustalono, że działki nr [...], które wnioskodawca zgłaszał do płatności na rok 2008 zadeklarował również inny beneficjent, w związku z czym wystąpił tzw. konflikt kontroli krzyżowej. Wobec powyższego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR pismem z dnia [...] listopada 2008 wezwał wnioskodawcę do udziału w rozprawie administracyjnej, której celem jest ustalenie kto w roku 2008 był użytkownikiem działek ewidencyjnych nr [...]. Podczas rozprawy administracyjnej, która odbyła się [...] grudnia 2008 roku przesłuchano W.Ł. oraz D.M.. D.M. zeznał, iż w roku 2008 użytkował w całości działkę nr [...], na której posiane było sorgo. Z kolei W.Ł. zeznał, iż w 2008 roku na działce nr [...] uprawiał mieszankę zbożową. Nie przedstawił żadnej dokumentacji dotyczącej zakupu materiału siewnego itp. Ponadto W.Ł. zeznał, iż w 2008 roku nie wiedział, że działka nr [...] zmieniła właściciela, wobec czego uprawiał tą działkę będąc przekonanym, że jej właścicielem jest ciągle S.O., od którego dzierżawił tą działkę i opłacał podatek rolny na podstawie ustnej umowy.

Następnie w dniu 11 grudniu 2008 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał wnioskodawcę do udziału w rozprawie administracyjnej, której celem jest ustalenie kto w roku 2008 był użytkownikiem działki ewidencyjnej nr [...]. Podczas rozprawy administracyjnej, która odbyła się [...] grudnia 2008 roku W.Ł. zeznał, iż wpisał do wniosku o płatności na rok 2008 działkę nr [...] planując obsiać ją kukurydzą, a następnie dowiedział się, iż zmieniła ona właściciela wobec czego nie podejmował na niej żadnych zabiegów agrotechnicznych. Strona wskazała, że zapomniała wycofać z wniosku działkę nr [...]. W związku z powyższym ustaleniem działka nr [...] została wykluczona z płatności.

Mając na uwadze powyższe ustalenia Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...] stycznia 2009 roku wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008. Powyższą decyzją przyznano W.Ł. płatności w łącznej wysokości 9961,31 zł w tym:

- z tytułu jednolitej płatności obszarowej (JPO) płatność w wysokości 4336,36 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę 2497,32 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości,

- z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce) płatność w wysokości 5.624,93 zł, oraz

- odmówił przyznania płatności z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych (UPO) i nałożył na wnioskodawcę potrącenie płatności w wysokości 991,10 zł ze względu na stwierdzone niezgodności.

W uzasadnieniu decyzji odnośnie jednolitej płatności obszarowej (JPO) stwierdzono, że występuje różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną działek rolnych zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną. Powierzchnia deklarowana wynosiła 23,82 ha, a powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli wyniosła 20,14 ha (nie uwzględniono działki nr [...]), co uzasadniało pomniejszenie wnioskowanej płatności. Uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślinnych przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych przyznano w wysokości wnioskowanej przez wnioskodawcę wobec stwierdzenia w trakcie kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu, że powierzchnia deklarowana działek rolnych do tej płatności jest zgodna z powierzchnią rzeczywistą. Odmawiając przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nakładając sankcję organ uzasadniał powyższe stwierdzeniem różnicy pomiędzy powierzchnią stwierdzoną, a powierzchnią deklarowaną we wniosku do objęcia tymi płatnościami obszarowymi. Wyliczona w czasie kontroli procentowa różnica wynosiła 69,17 %, co w oparciu o § 13 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 roku w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) na 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2001 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników ( Dz.Urz. WE L 141 z 30.04.2004 roku, str. 18 ze zm.) uzasadniało odmowę przyznania w/w płatności i nałożenia sankcji. Powierzchnia deklarowana we wniosku o przyznanie płatności wynosiła 9 ha, a powierzchnia działek rolnych stwierdzona w trakcie kontroli wyniosła 5,32 ha (nie uwzględniono działki nr [...]).

Decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] stycznia 2009 roku została odebrana przez wnioskodawcę dnia 4 marca 2009 roku. Strona nie wniosła odwołania od w/w decyzji wobec czego stała się ona ostateczna 18 marca 2009 roku

W dniu [...] marca 2009 roku w gospodarstwie W.Ł. przeprowadzona została wizytacja terenowa przeprowadzona przez inspektorów terenowych biura kontroli na miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR, w trakcie której ustalono, że na działce rolnej oznaczonej ,,F1", deklarowanej do płatności, dla której zadeklarowano uprawę mieszanki zbóż stwierdzono w rzeczywistości ugór. Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego ( tj. Dz.U. z 2013 roku, poz. 267), wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] stycznia 2009 roku o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008 dla W.Ł..

Po uwzględnieniu wyników kontroli i ponownym przeanalizowaniu wniosku o przyznanie płatności Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...] marca 2010 roku wydał decyzję nr [...] o uchyleniu w całości decyzji dotychczasowej, tj. z dnia [...] stycznia 2009 roku i orzekł o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości. Powyższą decyzją przyznano stronie płatności na rok 2008 w łącznej wysokości 9961,31 zł w tym:

- z tytułu jednolitej płatności obszarowej (JPO) płatność w wysokości 4336,36 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę 2497,32 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości,

- z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce) płatność w wysokości 5.624,93 zł, oraz

- odmówił przyznania płatności z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych (UPO) i nałożył na wnioskodawcę potrącenie płatności w wysokości 1799,06 zł ze względu na stwierdzone nie prawidłowości.

W.Ł. - nie zgadzając się z rozstrzygnięciem dotyczącym nieprzyznania uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) - odwołał się pismem z dnia [...] marca 2010 roku od powyższej decyzji do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR.

Organ odwoławczy w wyniku przeprowadzenia postępowania nie znalazł podstaw do uznania argumentacji strony podnoszonej w odwołaniu i w związku z tym w dniu [...] czerwca 2010 roku wydał decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

Decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR była przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W dniu 28 stycznia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę strony wyrokiem sygn. akt I SA/Go 887/10. Wydając w/w orzeczenie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż w toku prowadzonego postępowania organy ARiMR nie naruszyły prawa materialnego i procesowego. W/w orzeczenie stało się prawomocne z dniem 28 lutego 2011 roku. W.Ł. nie złożył skargi kasacyjnej od powyższego wyroku.

Konsekwencja powyższych rozstrzygnięć było stwierdzenie przez organ nadpłaty z tytułu faktycznie otrzymanej przez skarżącego kwoty w dniu [...] grudnia 2008 roku z tytułu jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych, a kwotą jaką z tytułu wskazanych płatności winien otrzymać. Otrzymał kwotę 16.131,17 złotych, a winien otrzymać zgodnie z decyzją z dnia [...] marca 2010 roku kwotę 9.961,31 zł. Tym samym nadpłata wyniosła 6.169,86 zł.

W związku z wyżej opisanym stanem faktycznym, zaistniałym w sprawie dotyczącej przyznania W.Ł. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008, pismem z dnia [...] grudnia 2013 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR poinformował stronę o możliwości dokonania dobrowolnego zwrotu nadmiernie pobranych płatności obszarowych w łącznej kwocie 6 169,98 zł. W piśmie tym wskazano na przyczyny powstania nadpłaty. Z możliwości dokonania dobrowolnego zwrotu płatności W.Ł. nie skorzystał.

Wobec powyższego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR działając, na podstawie art. 61 § 4 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 29 ust, 1, 2 i 8 Ustawy z dnia 8 maj 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 roku poz. 243), zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2014 roku wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nadmiernie pobranych płatności przez W.Ł..

W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, powołując się na art. 10 § 1 k.p.a poinformowano nadto W.Ł., że jako stronie przysługuje mu prawo czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji prawo wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a nadto prawo zapoznania się z aktami sprawy.

W dniu [...] kwietnia 2014 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, którą ustalono w wysokości 6.169,98 zł, w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej (JPO) w wysokości 3.745,98 zł oraz uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) w wysokości 2.423,88 zł. W uzasadnieniu, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, stwierdzono, że powstanie nadpłaty nie może budzić wątpliwości wobec porównania faktycznie przekazanej stronie kwoty w dniu [...] grudnia 2008 roku z tytułu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2008 rok, i kwoty należnych przedmiotowych płatności, ustalonych decyzją ostateczną z dnia [...] marca 20010 roku, którą organ wydał w wyniku przeprowadzonego postępowania. Doszło do nienależytego pobrania środków wymienionych w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Stosownie do art. 73 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) na 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2001 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników w przypadku stwierdzenia nienależytej płatności rolnik obowiązany jest do zwrotu nienależnie pobranej kwoty powiększonej o odsetki.

W dniu 16 maja 2014 roku W.Ł. złożył odwołanie od powyższej decyzji. Odwołanie zostało wniesione zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu skupiając się przede wszystkim na okolicznościach związanych z przeprowadzeniem i ustaleniami dokonanymi w trakcie kontroli na miejscu, W.Ł. wskazał, iż kwoty jakie ustalono w w/w decyzji są niezrozumiałe w kwestii wyliczeń co do użytkowanych i uprawianych przez niego gruntów. Podnosił, że od wielu lat uprawiał działki o numerach [...] W związku z przytoczoną argumentacją strona wniosła o pozytywne rozpatrzenie sprawy.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR – po przeprowadzeniu analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie stwierdził, że decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i decyzją z dnia [...] czerwca 2014 roku utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu wskazał, iż zasady ustalania wysokości kwot nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego określone są w przepisach prawa krajowego, jak również w przepisach wspólnotowych tj.:

- Ustawie z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity; Dz. U. z 2012 roku poz. 1164 ze zm.),

- Ustawie z dnia 9 maj 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2012 roku poz. 243),

- Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. WE Ł 141 z 30.04.2004 roku, stroku 18), zwanym dalej Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 796/2004.

W uzasadnieniu organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji. Stwierdził, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej jak i krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej oraz finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej następuje w drodze decyzji administracyjnej, a w myśl art. 29 ust. 2 właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych.

Środki finansowe wypłacone w dniu [...] grudnia 2008 roku W.Ł. pochodzą z Europejskiego Funduszu Rolnego Gwarancji, tj. z funduszu, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 w/w ustawy. Organ uznał za bezsporne, że w dniu 2 grudnia 2008 roku przekazano wnioskodawcy tytułem płatności kwotę 16.131,17 zł, a zgodnie z decyzją ostateczną z dnia [...] marca 2010 roku płatność ta wina wynosić - 9.961.31 zł.

Odnosząc się do złożonego przez stronę odwołania z dnia 15 kwietnia 2014 roku, organ stwierdził, iż nie zawiera ono argumentów mających wpływ na wynik niniejszego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie.

W piśmie odwoławczym strona podnosi okoliczności związane z przeprowadzeniem w marcu roku 2009 kontroli na miejscu w gospodarstwie, a więc czynności przeprowadzonej przed wydaniem decyzji z dnia [...] marca 2010 roku i mającej wpływ na ustalenie wysokości przyznanych płatności objętych tą decyzją. Czynność ta nie ma wpływu na rozstrzygnięcie objęte decyzją zaskarżoną w niniejszej sprawie. W ramach niniejszego postępowania strona nie może kwestionować decyzji ostatecznej ustalającej wysokość przyznanych płatności za 2008 rok, a do tego zmierzają zarzuty zawarte w odwołaniu.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał również, iż w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały okoliczności skutkujące brakiem obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności określone w art. 73 ust. 4 oraz ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, a dotyczące wygaśnięcia obowiązku zwrotu nienależnej płatności.

Stosownie do treści art. 73 ust. 4 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 obowiązek zwrotu nienależnej lub nadmiernej płatności nie ma zastosowania, jeżeli zostaną łącznie spełnione dwie przesłanki, a mianowicie:

- jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu, oraz

- jeżeli błąd ten nie mógł zostać wykryty przez rolnika.

Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej lub nadmiernej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od przyznania płatności. Podniesiono, że wprawdzie wypłata przedmiotowych płatności nastąpiła na skutek pomyłki organu, albowiem środki finansowe zostały przekazane na konto bankowe wnioskodawcy bez wejścia do obrotu prawnego decyzji administracyjnej, na mocy której strona by w/w kwoty mogła otrzymać, jednakże w opinii Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR błąd ten mógł zostać wykryty przez rolnika. Podkreślić bowiem należy, iż zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy płatności (...) przyznawane są na wniosek rolnika, a w myśl art. 19 ust. ustawy płatności (...) są przyznawane w drodze decyzji. W świetle powyższego Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wyjaśnił, iż strona na skutek pomyłki organu ARiMR otrzymała w dniu [...] grudnia 2008 roku na swoje konto bankowe środki finansowe w wysokości 16.131,17 zł. Jednakże w dniu 4 marca 2009 roku wnioskodawca osobiście odebrał decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z rozstrzygnięcia której wynika, iż W.Ł. przysługują płatności na rok 2008 w łącznej kwocie 9 961,31 zł, a więc kwocie znacząco mniejszej niż środki finansowe jakie wnioskodawca otrzymał od ARiMR w dniu [...] grudnia 2008 roku Już dzień 4 marca 2009 roku można uznać za ten, w którym strona była świadoma, iż środki finansowe tj. 16.131,17 zł przekazane na jej konto bankowe wypłacone zostały w kwocie znacznie przewyższającej rzeczywiście należną kwotę pomocy finansowej na rok 2008, tj. kwotę 9.961,31 zł. Decyzja ta została uchylona przez decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] marca 2010 roku, jednakże z rozstrzygnięcia zawartego w tej decyzji i jej uzasadnienia również wynika, iż W.Ł. przysługiwały płatności na rok 2008 w wysokości 9.961,31 zł, a nie w wysokości przekazanej w dniu [...] grudnia 2008 roku.

Dokonując analizy treści art. 73 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 organ podniósł, że obowiązek zwrotu określony w ust. 1 tego artykułu nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy, a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże, jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany w akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat. Uznając, że powiadomieniem o nadmiernie pobranej płatności jest decyzja z dnia [...] marca 2010 roku, która została doręczona stronie w dniu 11 marca 2010 roku, przedmiotowe powiadomienie (doręczenie) nastąpiło zatem przed upływem dziesięciu lat od dnia płatności. Organ uznał, że gdyby uznać za powyższe powiadomienie decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] kwietnia 2014 roku w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych płatności, która została doręczona stronie w dniu 3 kwietnia 2014 roku, to również nastąpiło to przed upływem dziesięciu lat od daty pierwszej płatności. W związku z powyższym organ uznał, że bezspornym jest, iż W.Ł. został zawiadomiony o nadmiernie pobranej wielkości płatności za rok 2008 przed upływem dziesięciu lat od daty płatności.

W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR strona nie wykazała również, iż jej działanie nosiło cechy działania w dobrej wierze. Organ stwierdził, że strona znała zasady przyznawania płatności na rok 2008, znała również wysokość płatności, tj. 16.131,17 zł, przekazanej przez ARiMR na konto w dniu [...] grudnia 2008 roku. Z kolei w dniu 4 marca 2009 roku, tj. w dniu doręczenia decyzji z dnia [...] marca 2009 roku W.Ł. powziął informację, iż należne płatności za rok 2008 wynoszą 9.961,31 zł (co zostało potwierdzone w prawomocnej decyzji z dnia [...] marca 2010 roku), a więc wiedział, iż wypłacona w dniu [...] grudnia 2008 roku kwota znacznie przekracza kwotę należną. W takim stanie rzeczy - w ocenie organu odwoławczego W.Ł. był świadomy błędu popełnionego przez ARiMR, związanego z przekazaniem na jego konto zbyt wysokiej kwoty płatności - jednakże nie powiadomił organu ARiMR o tym fakcie. Nie można zatem w takim stanie rzeczy mówić o działaniu strony w dobrej wierze. W dalszej części uzasadnienia stwierdzono, że z uwagi na fakt, że nienależycie pobrana płatność jest wyższa od równowartości 100 euro brak jest podstaw do odstąpienia przez organ od ustalenia kwoty nienależnie pobranej, co wynika z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] czerwca 2014 roku do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego wniósł W.Ł. żądając uchylenia tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] kwietnia 2014 roku. Skarżący podniósł zarzut, iż decyzja oznaczona numerem [...] ( tj. decyzja z dnia [...] listopada 2008 roku), na którą powołuje się Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych płatności, jest nieważna, co potwierdza w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdzając, że nie weszła ona nigdy w życie. Stanowi to również naruszenie art. 109 i 110 k.p.a. poprzez włączenie jako dowodu do sprawy i powoływanie się na nieważną decyzję. Zdaniem skarżącego organ bezpodstawnie przyjął, że w niniejszej sprawie nie nastąpiło przedawnienie obowiązku zwrotu nienależnej płatności z uwagi na upływ terminów określonych w art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 roku z dnia 21 kwietnia 2004 roku, a nadto winien zastosować w niniejszej sprawie przepisy rozdziału zatytułowanego "przedawnienie" zawartego w dziale III Ordynacji podatkowej. Skarżący podniósł, że w niniejszej sprawie winien mieć zastosowanie termin przedawnienia wynoszący 4 lata, który w niniejszej sprawie już upłynął. Sporną kwotę płatności bezpośrednich otrzymał bowiem w dniu [...] grudnia 2008 roku, a postępowanie w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranej płatności zostało wszczęte w dniu [...] lutego 2014 roku. Otrzymując płatności bezpośrednie za 2008 roku działał w dobrej wierze, albowiem złożył wniosek o przyznanie płatności będąc przekonanym, że dopłaty mu się należą. Nadto zdaniem skarżącego organ winien zastosować w niniejszej sprawie art. 49 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 roku, który to przepis określa terminy przedawnienia do dochodzenia przez ARiMR nienależnie pobranych płatności, a który to termin wynosi 4 lata i należy go liczyć od dnia przekazania płatności na konto rolnika.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2012 roku, Nr 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 p.p.s.a.). Oznacza to, iż kontrola sądowa sprawowana jest w granicach sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją, a sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnić każde dostrzeżone naruszenia prawa, o ile miało lub mogło mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Ponadto, co również należy w niniejszej sprawie podkreślić, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. (art. 135 p.ps.a.).

W świetle powyższych kryteriów uznać należało, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący podnosi w skardze zarówno zarzuty dotyczące przebiegu postępowania wyjaśniającego prowadzonego w następstwie wznowienia postępowania, a zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] marca 2010 roku, jak również powołując się na art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 wskazuje, że sporna płatność została dokonana na skutek pomyłki organu, a on nie miał możliwości wykrycia tego błędu, co skutkuje tym, że obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania. Nadto podnosi, że z uwagi na fakt, że pobierając płatność działał on w dobrej wierze, w sprawie winien mieć zastosowanie termin przedawnienia wynoszący cztery lata liczony od dnia przelania na jego konto spornej płatności. Reasumując należy stwierdzić, że skarżący podnosi okoliczności mające na celu stwierdzenie, że obowiązek zwrotu nienależnie pobranej płatności (nadpłaty) nie ma w stosunku do jego osoby zastosowania.

Przedmiotem kontroli sądowo administracyjnej przeprowadzonej przez sąd była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Powiatowego ARiMR, którą ustalono kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2008 rok.

Zaznaczenia wymaga, że wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji nastąpiło po uprzednim wznowieniu postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 roku (z urzędu) postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2009 roku o przyznaniu płatności w ramach wsparcia bezpośredniego i zakończonego decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] czerwca 2010 roku, którą to decyzją utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] marca 2010 roku. Decyzją z dnia [...] marca 2010 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w następstwie uprzedniego wznowienia postępowania uchylił decyzję z dnia [...] stycznia 2009 roku i przyznał W.Ł. płatność na rok 2008 roku w łącznej wysokości 9.961,31 zł, a więc o 6.169,86 zł mniej niż wypłacono skarżącemu z tytułu powyższej płatności w grudniu 2008 roku. Decyzja Kierownika Powiatowego Biura ARiMR o uchyleniu decyzji z dnia [...] stycznia 2009 roku i ustaleniu płatności w nowej wysokości (niższej niż wypłacona kwota) jest decyzją na nowo kształtującą wysokość przyznanych płatności. Stała się ostateczna wobec utrzymania jej w mocy przez organ II instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2010 roku. Należy również wskazać, że skarga złożona przez W.Ł. od powyższej decyzji została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 15 grudnia 2010 roku. Tym samym w niniejszym postępowaniu skarżący nie może skuteczne podważać istniejącej w obrocie prawnym decyzji ostatecznej ustalającej wysokość spornych płatności za 2008 rok. W niniejszym postępowaniu nie jest możliwe skuteczne podnoszenie zarzutów co do braku przeprowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania wyjaśniającego w celu prawidłowego ustalenia podstaw do rozstrzygnięcia w przedmiocie wysokości, w jakiej powinny być przyznane płatności. Zarzuty te skarżący winien podnosić w trakcie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] marca 2010 roku ustalającą wysokość płatności bezpośrednich, kwestionować rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia [...] marca 2010 roku w drodze odwołania oraz w drodze skargi na decyzję organu II instancji jaką się składa do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Skarżący wykorzystał powyższy tryb nie doprowadzając jednak do zmiany w/w decyzji. Dotyczy to w szczególności zarzutu dotyczącego nieprawidłowego przeprowadzenia kontroli na miejscu i rozbieżności co do rzeczywistego stanu faktycznego, a ustalonego przez organ w trakcie postępowania wyjaśniającego poprzedzającego wydanie decyzji z dnia [...] marca 2010 roku w przedmiocie uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2009 roku i ustalenia wysokości należnych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2008 rok.

Ustalenie czy wypłacone poprzednio płatności były przyznane nienależycie lub w nadmiernej wysokości może wynikać z ustaleń dokonanych w toku postępowania toczącego się na podstawie art. 29 ust.1 ustawy z dnia 9 maja 2009 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jak i z ostatecznych decyzji wydawanych w postępowaniach nadzwyczajnych w przedmiocie przyznania płatności ( jak w niniejszej sprawie w następstwie wznowienia postępowania w oparciu o art.145 i następne k.p.a.). W tej drugiej sytuacji zadaniem organu ARiMR nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki w pierwotnej wysokości, a jedynie ustalenie czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne. W niniejszej sprawie decyzja z dnia [...] marca 2010 roku skutecznie wyeliminowała decyzję z dnia [...] stycznia 2009 roku i ustaliła w nowej wysokości należną skarżącemu płatność bezpośrednią do gruntów rolnych. Skarżący bezpodstawnie podnosi zarzut, że organ w zaskarżonej decyzji powołuje się na decyzję z dnia [...] listopada 2008 roku. Zarówno z akt sprawy administracyjnej, jak i z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że powyższa decyzja nie weszła nigdy do obrotu prawnego i tym samym nie wywołała żadnych skutków prawnych, w szczególności nie ustaliła wysokości należnej skarżącemu płatności. Nie została ona podpisana przez żadnego pracownika Biura Powiatowego ARiMR, jak również nie została doręczona stronie. Można ją jedynie potraktować jako projekt wobec nie spełnienia przesłanek z art. 107 § 1 k.p.a. Tym samym stanowisko organu w tej części należy uznać za uzasadnione, tj. traktowanie powyższej ,,decyzji" jako projektu wygenerowanego przez system komputerowy, nie wywierającej żądnych skutków prawnych. Trafnie skarżący podnosi w skardze, że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania noszącym datę [...] lutego 2014 rok organ błędnie powołuje się na decyzję z dnia [...] listopada 2008 roku, która nie weszła do obrotu prawnego, stanowiła tylko projekt decyzji, jednak nie jest to uchybienie, które miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych płatności. Skarżący takiego wpływu w złożonej skardze nie wykazał. Należy zaznaczyć, że skarżący brał udział na każdym etapie postępowań przeprowadzonych w związku z przyznaniem mu płatności za 2008 rok, a więc posiadał wiedzę, pozwalającą ustalić, iż pierwszą decyzją ustalającą wysokość płatności była decyzja z dnia [...] stycznia 2009 roku, a kwotę przekazaną na jego konto w dniu [...] grudnia 2008 roku obliczono na podstawie danych zawartych w złożonym przez niego wniosku.

Decyzja z dnia [...] marca 2010 roku uchylająca decyzję z dnia [...] stycznia 2009 roku i ustalająca jednocześnie wysokość należnej skarżącemu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2008 rok dała podstawę Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR do podjęcia działania w celu odzyskania płatności w części, którą uznał za pobraną nadmiernie, to znaczy w części stanowiącej różnicę pomiędzy sumą płatności przekazaną na rachunek bankowy strony, a płatnością wynikającą z decyzji ostatecznej z dnia [...] marca 2010 roku.

Podstawę wszczęcia postępowania w tym przedmiocie, tak jak wskazano w zaskarżonej decyzji, stanowił art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, po. 634 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa o Agencji".

Art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji stanowił, w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, że ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej;

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej drodze decyzji administracyjnej,

następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Od dnia 1 sierpnia 2012 roku, tj. od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 27 stycznia 2012 roku o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 6 marca 2012 roku), która zmieniła art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, organem właściwym do rozstrzygania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności lub pomocy finansowej jest organ właściwy do rozstrzygania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej. Stąd organem właściwym do rozstrzygania w przedmiocie ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych jest Kierownik Biura Powiatowego, a organem właściwym do rozpatrywania odwołań od tych decyzji jest organ wyższego stopnia, tj. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR.

Praktycznie bez zmian od czasu wejścia w życie ustawy o Agencji pozostała natomiast ta część art. 29 ust. 1 ustawy, która stanowi o ustaleniu kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych.

Należy podkreślić, że w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji mówi o dwóch rodzajach należności tj. o kwoty nienależnie pobranych środków publicznych i o kwotach nadmiernie pobranych środków publicznych. Kwotą nadmiernie pobranych środków publicznych jest kwota nadwyżki dokonanej przez organ wypłaty nad wynikającą z ustawy (decyzji). Kwota nadmiernie pobranych środków publicznych jest kwotą wypłaconą w wysokości wyższej niż należna. Z kolei, kwota nienależnie pobranych środków publicznych, to kwota wypłacona przez organ w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej wypłacenia, albo obowiązek ten istniał, ale wygasł. Istota omawianej instytucji polega na tym, że organ dokonuje wypłaty wówczas, gdy nie musi tego robić (nie istnieje obowiązek wypłaty), albo płaci za dużo (kwota wypłaty przewyższa kwotę należną). W obu przypadkach świadczenie organu dokonane na rzecz osoby przewyższa to, czego wymaga od organu przepis prawa. Ta nadwyżka świadczenia, ponad obowiązkową, jest niepodatkową należnością budżetową podlegającą zwrotowi. Ustalenie osoby zobowiązanej i wysokości kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych następuje podczas wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego w tym przedmiocie. Wszczęte postępowanie, zakreślone ramami art. 29 ustawy o Agencji, stanowi nowe i samodzielne postępowanie mające na celu wydanie decyzji administracyjnej o ustaleniu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych. Tym samym, jak wyżej wskazano, w ramach tego postępowania skarżący nie może skutecznie podważać decyzji ustalającej wysokość płatności na 2008 rok, która to decyzja została wydana w odrębnym postępowaniu administracyjnym.

Przechodząc do oceny pozostałych zarzutów zawartych w skardze, a dotyczących przede wszystkim wyłączenia obowiązku zwrotu kwoty pomocy finansowej w przypadku pomyłki organu oraz kwestii przedawnienia należy stwierdzić, że w dniu złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośredniej za grunty rolne na 2008 rok przez skarżącego, obowiązywało rozporządzenie nr 796/2004 Komisji (WE) z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. WE L 141 z 30.04.2004 roku, str. 18). Zgodnie z art. 80 rozporządzenia Komisji(WE) nr 796/2004, uprzednio obowiązujące Rozporządzenie (WE) nr 2419/2001 utraciło moc. Jednak będzie nadal obowiązywało w kwestii wniosków pomocowych dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed 1 stycznia 2005 roku. Tym samym skarżący bezzasadnie powołuje się na art. 49 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 roku, albowiem nie ma ono zastosowania w niniejszej sprawie. Przedmiotowa sprawa dotyczy bowiem wniosku skarżącego o przyznanie płatności złożonego w dniu 28 kwietnia 2008 roku, a więc pod rządami rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Z dniem 10 grudnia 2009 roku weszło w życie rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina. Powyższe wynika z art. 87 zdanie pierwsze rozporządzenia. Powyższy akt prawny został ogłoszony w dzienniku urzędowym UE z dnia 2 grudnia 2009 roku. Zgodnie jednak z art. 87 zdanie drugie niniejsze rozporządzenie stosuje się do wniosków o przyznanie pomocy dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się od dnia 1 stycznia 2010 roku. Czyli w niniejszej sprawie - mając na przepisy końcowe i przejściowe zawarte w/w aktach prawnych oraz datę złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na 2008 rok - mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, na które skarżący również powołuje się w złożonej skardze, a w szczególności art. 73 tegoż rozporządzenia. Wskazany przepis dotyczy zwrotu nienależnych płatności. Zgodnie z ust. 4 tegoż artykułu obowiązek zwrotu określony w ust. 1, tj. nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. W orzecznictwie NSA podkreśla się, że możliwość wyłączenia obowiązku zwrotu nienależnie dokonanej płatności w rozumieniu tego przepisu wymaga spełnienia jednocześnie obu tych przesłanek, tj. płatność dokonana musi być na skutek błędu organu, a błąd jest tego rodzaju, że nie mógł zostać wykryty przez rolnika ( wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2011 roku, sygn. akt II GSK 594/10 – Lex nr 1083303 i wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2013 roku, sygn. akt II GSK 315/13). Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeżeli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z pomyłką organu w rozumieniu cytowanego przepisu. Z pomyłką organu w rozumieniu art. 73 ust. 4 cytowanego rozporządzenia mamy do czynienia wówczas, gdy na podstawie niespornych okoliczności faktycznych wyliczył on kwotę płatności przy zastosowaniu błędnych stawek lub z powodu błędów rachunkowych. Za rzetelność danych we wniosku o przyznanie każdej płatności, w tym również płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, odpowiada występujący z wnioskiem rolnik. Z uwagi na powtarzalność i liczbę wniosków, z których korzystają wszyscy rolnicy każdego roku, skrupulatna kontrola każdego z nich w sposób odpowiadający przepisom k.p.a. nie jest możliwa. Chodzi tu również o nie stosowanie art. 80 k.p.a., który nakłada na organ administracji publicznej obowiązek dokonywania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona - jako formalnego etapu postępowania poprzedzającego wydanie decyzji kształtującej prawa lub obowiązki strony postępowania administracyjnego. Te uproszczenia dowodowe w dysponowaniu funduszami wspólnotowymi tworzą sprawny system bazujący z jednej strony na zaufaniu do informacji zamieszczonych przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności, ale z drugiej – na jego odpowiedzialności za ich rzetelność, weryfikowaną sporadycznie przy zastosowaniu różnych metod i środków kontroli ( wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 roku sygn. akt II GSK 609/09 – Lex nr 596990). W niniejszej sprawie zarówno decyzją z dnia [...] stycznia 2009 roku jak i decyzją z dnia [...] marca 2010 roku ( wyżej opisanymi) przyznano płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w kwotach niższych niż wnioskowane z uwagi na nierzetelne wypełnienie wniosku przez skarżącego. W trakcie kontroli stwierdzono bowiem, że skarżący wskazał we wniosku jedną działkę, której faktycznie nie uprawiał ( działka nr [...], którą uprawiała osoba trzecia), a drugą działkę, na której miał uprawiać zgodnie z wnioskiem kukurydzę, uprawy tej jednak nie założył z uwagi na spór, co do możliwości jej uprawiania i nie zgłosił tego do agencji ( działka nr [...]). Nadto podstawą wznowienia postępowania było stwierdzenie w trakcie kontroli przeprowadzonej na miejscu, że na jednej z działek wskazanej do płatności nie występuje wskazana we wniosku uprawa, a jedynie ugór. Pierwotnie wypłacona skarżącemu kwota tytułem płatności odpowiadała więc danym zawartym we wniosku o przyznanie płatności, a tym samym nie można twierdzić, że została ona dokonana na skutek pomyłki właściwego organu w rozumieniu art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Nie zmienia tego ustalenia, fakt, że decyzję ustalającą wysokość płatności wydano już po przelaniu środków finansowych na konto rolnika – skarżącego. W takiej sytuacji można by potraktować powyższą wpłatę jako zaliczkę, a zgodnie z art. 73 ust. 6 do zaliczek nie stosuje regulacji prawnych zawartych w ust. 4 i 5 tegoż artykułu, na które powołuje się skarżący. Należy również zauważyć, co podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że już z chwilą otrzymania decyzji z dnia [...] stycznia 2009 roku skarżący otrzymał powiadomienie o nieuzasadnionym charakterze danej płatności (nadpłacie) w rozumieniu art. 73 ust 4 rozporządzenia.

Skarżący podnosił również w skardze, że w jego sprawie winien mieć zastosowanie okres przedawnienia wynoszący cztery lata z uwagi na fakt, że działał w dobrej wierze. Zgodnie z art. 73 ust. 5 cytowanego rozporządzenia obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między płatnością pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże gdy beneficjent działa w dobrej wierze, okres wskazany w pierwszym zdaniu jest ograniczony do czterech lat. Jednakże to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania jego dobrej wiary. Należy przy tym podkreślić, że to, czy w określonej sytuacji faktycznie występowała dobra wiara lub zła wiara wiąże się ze sferą faktów związanych z daną sprawą i ich oceną. Obowiązujące bowiem przepisy nie zawierają żadnej definicji dobrej czy też złej wiary. Pojęcia te wiążą się z tzw. klauzulami generalnymi w prawie, których istotą jest możliwość uwzględnienia w ocenie stanu faktycznego różnych okoliczności faktycznych. Okoliczności te nie mogą podlegać stałej i jednakowej ocenie według ustalonego schematu. Muszą być rozważane i oceniane w realiach konkretnej spraw. Dla oceny dobrej lub złej wiary istotna jest świadomość beneficjenta. Generalnie przyjmuje się, że dobra wiara polega na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu, że podmiotowi przysługuje prawo, czyli działa zgodnie z prawem. Przepis art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 nie zawiera definicji dobrej wiary, ani też wskazówek, co do interpretacji tego pojęcia. Zatem obowiązujące w tym względzie powinno być przyjęte ogólne pojęcie dobrej i złej wiary, z uwagi na zasadę jednolitości systemu prawnego ( wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012roku, sygn. akt II GSK 1206/11 opubli. Orzeczenia .nsa.gov. pl.). Mając na uwadze ustalone fakty związane ze złożeniem wniosku przez skarżącego, okoliczności wyłączenia z płatności działek nr [...], będącej następstwem okoliczności zawinionych przez skarżącego (odnośnie jednej działki stwierdzono, że nie jest jej właścicielem ani też dzierżawcą, a uprawia ją faktycznie osoba trzecią, w odniesieniu do drugiej sam skarżący przyznał, że nie obsiał jej zgodnie z wnioskiem kukurydzą, co zapomniał zgłosić), należy przyjąć, że skarżący był świadomy w chwili składania wniosku, jak i otrzymania płatności, że wnioskowana, a następnie otrzymana płatność, jest zawyżona. Tym samym nie można przypisać skarżącemu dobrej wiary, która uzasadniałby przyjęcie terminu czterech lat, którego upływ - zgodnie z art. 73 ust. 5 akapit drugi – uzasadniałby przyjęcie wygaśnięcia obowiązku zwrotu nienależnej płatności. Skarżący nie przytoczył innych okoliczności uzasadniających przyjęcie, że działał w dobrej wierze. Należy wręcz stwierdzić, że w chwili składania wniosku posiadał świadomość, że sporna płatność w wysokości objętej wnioskiem mu się nie należy. Potwierdza to również ustalenie w trakcie kontroli na miejscu faktu, że na trzeciej działce nie występuje objęta wnioskiem uprawa, a jedynie ugór, co stanowiło podstawę wznowienia postępowania.

Należy nadto zwrócić uwagę na treść art. 73 ust. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 roku, zgodnie z którym kwoty podlegające zwrotowi na skutek zastosowania obniżek i wyłączeń na mocy art. 21 i tytułu IV są każdorazowo objęte okresem przedawnienia wynoszącym cztery lata. W niniejszej sprawie nie miało miejsce obniżenie płatności z przyczyn określonych w art. 21, albowiem przepis ten reguluje zasady pomniejszenia wnioskowanej płatności z powodu złożeniu wniosku po ostatecznym terminie, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Natomiast tytuł IV rozporządzenia zatytułowanego "podstawa do obliczenia pomocy, zmniejszenia płatności i wykluczeń do płatności" reguluje zasady obniżek płatności między innymi w przypadku przekroczenia powierzchni wnioskowanej ( art. 51 ). W sprawie dotyczącej przyznania płatności W.Ł. decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR przyznano płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości wobec stwierdzenia różnicy pomiędzy powierzchnią wnioskowaną a powierzchnią stwierdzoną, czyli w następstwie stwierdzenia sytuacji określonej w art. 51 rozporządzenia. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem [...] czerwca 2010 roku. Natomiast decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych stała się ostateczna z dniem [...] czerwca 2014 roku, a więc przed upływem terminu przedawnienia określonego w art. 73 ust. 6 rozporządzenia wynoszącym cztery lata.

Odnośnie podnoszonego przez skarżącego, że zaistniała sytuacja była następstwem okoliczności przez niego niezawinionych należy stwierdzić, że podnosząc takie twierdzenia pomija fakt objęcia wnioskiem o przyznanie płatności między innymi działek, których w rzeczywistości nie uprawiał z różnych przyczyn, ale leżących po jego stronie i był świadomy tego w chwili składania wniosku, jak i wydania pierwszej decyzji ustalającej płatność. Zarówno z pouczeń zawartych pod wnioskiem o przyznanie płatności oraz pouczenia zawartego w decyzji o przyznaniu płatności wynika, że skarżący znał zasady przyznawania płatności.

Sąd nie podziela również zarzutu skarżącego, że organ winien uwzględnić przepisy rozdziału 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (tj. DZ.U. z 2012roku, poz. 749), a zawierającego przepisy dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych. Przepis art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796 z 21 kwietnia 2004 roku w sposób wyczerpujący określa zasady ustalania obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności oraz przedawnienia. Dotyczy to w szczególności poszczególnych terminów, sposobu ich obliczania. Fakt, że art. 29 ust. 7 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów działu III Ordynacji podatkowej nie oznacza, że należy stosować odpowiednio przepisy rozdziału 8 dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych skoro kwestie te, dotyczące w szczególności terminów przedawnienia, zostały w sposób wyczerpujący uregulowane przez przepisy w/w rozporządzenia Komisji ( wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2013 roku w sprawie sygn. akt II GNP 2/13). Przepis art. 73 cytowanego rozporządzenia dotyczący zwrotu nienależnych płatności jest przepisem szczególnym w odniesieniu do przepisów regulujących kwestię przedawnienia zobowiązań podatkowych w dziale III Ordynacji podatkowej.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że żaden z podniesionych w skardze zarzutów nie zasługuje na uwzględnienie. Skargę należy uznać za nieuzasadnioną. Wobec powyższego na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.