Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 639/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9 pkt 2 a, art. 47
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w e Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (sprawozdawca) Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant Aleksandra Markiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 9 lutego 2011 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy anulowania czynności materialno-technicznej w sprawie zameldowania na pobyt stały oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego i art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. z 2006r. Dz. U. Nr 139, poz. 993 z póź. zm.) - po rozpatrzeniu odwołania J. T. pełnomocnika. M. , od decyzji Prezydenta W. z dnia [...], nr [...] orzekającej o odmowie anulowania czynności materialno - technicznej w przedmiocie zameldowania na pobyt stały T. A. w lokalu przy ul. [...], nr [...] we W. – utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach uzasadnienia tego rozstrzygnięcia podano, że postępowanie w sprawie anulowania czynności materialno - technicznej w przedmiocie zameldowania na pobyt stały T. A. w lokalu przy ul. [...], nr [...] we W., w trybie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wszczęte zostało przez Prezydenta W. w dniu 5 maja 2010 r.

W dniu 16 kwietnia 2010 r. do Urzędu Miasta we W. wpłynął wniosek P. M., reprezentowanego przez radcę prawnego – J. T., w którym wniosła o anulowanie czynności zameldowania T. A. w rzeczonej nieruchomości. W piśmie podniesiono przede wszystkim fakt, że podczas dokonywania stosownego zameldowania, osoba potwierdzająca pobyt w/w w mieszkaniu nie posiadała doń tytułu prawnego. Jak wynika z dołączonego do sprawy druku "zgłoszenia pobytu stałego" zameldowania dokonano w dniu 3 sierpnia 2009 r. Z dokonanych ustaleń wynika, że od października 2004 r. właścicielem spornego lokalu jest A. M., która nie wyraziła zgody na zamieszkiwanie w nim Zainteresowanego. Pobyt Strony we wspomnianym miejscu potwierdził J. A. , syn właścicielki, który w drodze darowizny zdał na Jej korzyść mieszkanie w roku 2004.

W dniu 17 maja 2010 r. zeznania do protokołu złożył A. J. Oznajmił wówczas, że zameldował zainteresowanego w spornej nieruchomości w dniu 10 października 2008 r., gdy właścicielką mieszkania była jego siostra, A. M. , która zgodziła się na dokonanie tej czynności. T. A. po dokonaniu stosownego meldunku zamieszkał w przedmiotowym lokalu, posiada w nim swoje rzeczy osobiste.

W toku postępowania wyjaśniającego do protokołu przesłuchani zostali W. D. i L. G. Wespół oznajmili, że Zainteresowany zamieszkuje pod danym adresem. Zeznania złożył również sam Zainteresowany. Potwierdził, że od czasu zameldowania zamieszkuje w rzeczonej nieruchomości, posiada w nim Swoje rzeczy osobiste, określa mianem "centrum życiowego".

Działając na podstawie art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ I instancji wezwał Strony do zapoznania się z dotychczas zebranym materiałem dowodowym, dając jednocześnie możliwość złożenia dodatkowych wyjaśnień bądź wniesienia żądań.

Zgodnie z art. 47 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent W. orzekł o odmowie anulowania czynności materialno - technicznej w przedmiocie zameldowania T. A. na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] nr [...] we W.

W dniu 21 lipca 2010 r. do Urzędu Miasta wpłynęło odwołanie J. T., pełnomocnika P. M. , od przedmiotowej decyzji. Ponownie podniesiono, że w dacie dokonywania zgłoszenia pobytu stałego Zainteresowanego w rzeczonym lokalu, J. A., potwierdzający ów pobyt, nie posiadał prawa dysponowania mieszkaniem. Nadto poruszono, że postępowanie prowadzone przez organ I instancji naruszyło zasady ustanowione w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W oparciu o przedstawiony stan faktyczny i prawny organ II instancji rozpoznając przedmiotową sprawę zważył, co następuje:

Obowiązek meldunkowy, obejmujący zameldowanie i wymeldowanie się z pobytu stałego lub czasowego, wynika wprost z przepisów prawa (art. 5, 8, 10, 15 ustawy) i nie wymaga konkretyzacji w decyzjach administracyjnych. Wykonanie tego obowiązku polega na zgłoszeniu wymaganych do zameldowania i wymeldowania danych właściwemu organowi administracji państwowej, który dokonuje stosownego aktu rejestracji - czynności materialno-technicznej, rodzącej skutki prawne. Zameldowanie rodzi domniemanie faktyczne istnienia uprawnienia do przebywania w lokalu, jak również stanowi potwierdzenie samego w nim zamieszkania. Jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania zgodnie z art. 47 ust. 2 cyt. ustawy, rozstrzyga organ meldunkowy.

Powołany powyżej przepis upoważnia zatem organ prowadzący ewidencję ludności nie tylko do rozstrzygania o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania w sytuacji, gdy dane zawarte w zgłoszeniu osoby wykonującej obowiązek meldunkowy budzą wątpliwości, ale także do prowadzenia postępowania w sprawach o uchylenie czynności materialno - technicznej zameldowania, zatem ustalania, czy w dacie jej dokonania osoba, której obowiązek meldunkowy dotyczył, spełniała warunki określone w ustawie. Zgodnie zaś z ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dla zameldowania na pobyt stały lub czasowy trwający ponad trzy miesiące niezbędne jest faktyczne zamieszkiwanie w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Organy administracji publicznej orzekające w sprawie o zameldowanie zobowiązane są zatem do ustalenia, czy w dacie dokonania czynności zameldowania przez określoną osobę na pobyt czasowy lub stały, osoba ta faktycznie przebywała w spornym lokalu z zamiarem pobytu na deklarowany czas.

W niniejszej sprawie bezsprzecznie ustalono, iż dokonana czynność materialno - techniczna zameldowania T. A. na pobyt stały w lokalu przy ul. [...], nr [...] we W. dokonana została zgodnie z art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Nie ulega również wątpliwości, że w dacie zameldowania Zainteresowany przebywał w rzeczonej nieruchomości z zamiarem stałego pobytu, że lokal ten był miejscem koncentracji wszelkich Jej spraw życiowych. Nie ma również wątpliwości, że przebywa tam obecnie. Zameldowanie jest czynnością rejestracyjną deklaratoryjną nie stwarzającą uprawnień do lokalu, natomiast jest kwestią pochodną od faktu stałego pobytu.

Pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenie ośrodka osobistych i majątkowych interesów (art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz w związku z art. 25 kodeksu cywilnego). Materiał dowodowy wskazuje, że w dacie zameldowania Strona spełniała wyżej wymienione przesłanki.

Godzi się również wskazać, iż w orzecznictwie sądowo - administracyjnym panuje pogląd, iż czynność zameldowania ma potwierdzić istniejący stan faktyczny, w zakresie przesłanki pobytu osoby meldowanej w miejscu objętym zgłoszeniem. Jest to jedyna i wystarczająca podstawa do dokonania czynności meldunku. Pozostałe kwestie określone w przepisach, w tym powinność przedstawienia potwierdzenia pobytu dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu oraz dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu, nie mogą być uznane za przesłanki, których niewypełnienie powoduje niemożność dokonania przedmiotowej czynności i może prowadzić ewentualnie do przeprowadzenia przez organy postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, a ich brak w żadnym wypadku nie uniemożliwia dokonania zameldowania tej osoby, jeśli w toku postępowania wyjaśniającego organ administracji potwierdził fakt jej zamieszkania w miejscu objętym zgłoszeniem (wyrok WSA z dnia 17 listopada 2009r., sygn. III SA/Wr 325/09). Wobec niniejszego fakt podnoszenia w odwołaniu braku legitymacji uprawniającej do dysponowania lokalem J. A. podczas meldowania Zainteresowanego nie ma realnego uzasadnienia. Udowodniono bowiem, czego nie kwestionowała żadna ze Stron postępowania, że T. A. przebywał pod wskazanym adresem z zamiarem stałego pobytu w trakcie dokonywania zameldowania i jest to wyłączna przesłanka do uznania, że dokonane zgłoszenie nie jest wadliwe. Wszelkie sprawy, które w konsekwencji miałyby doprowadzić do usunięcia danej osoby z miejsca pobytu rozpatruje się w drodze postępowania cywilnego, nie zaś za pomocą przepisów wynikających z ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Zgodnie z art. 4 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, obowiązek meldunkowy polega na między innymi zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego. Z kolei w myśl art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Z kolei z przepisu art. 9 ust. 2b, zgodnie z którym zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu, wynika w sposób jednoznaczny, iż zameldowanie nie jest zależne od prawa do lokalu ani też od zgody właściciela lokalu na zameldowanie. Celem ewidencji ludności jest jedynie odzwierciedlanie przez właściwe organy w stosownym rejestrze danych faktycznych o rzeczywistym zamieszkiwaniu i przebywaniu osób pod danym adresem. Rejestracja meldunkowa nie jest źródłem jakichkolwiek praw majątkowych w tym do własności lokalu, w którym zostało dokonane zameldowanie. Dlatego też podstawę do zameldowania powinno stanowić ustalenie, czy osoba zgłaszająca przebywa pod danym adresem. Natomiast niewyrażenie zgody przez właściciela nieruchomości na zameldowanie czy też brak potwierdzenia przez niego faktu przebywania ma takie tylko znaczenie, że organ w takiej sytuacji z reguły nie dokonuje zameldowania poprzez podjęcie czynności materialno - technicznej, ale poprzez wydanie na podstawie art. 47 § 2 ustawy o ewidencji stosownej decyzji.

Za ewidencyjnym (rejestrowym) charakterem czynności meldunkowych, a w związku z tym brakiem związku z prawem do lokalu, jak też za niedopuszczalnością wymagania od osoby podlegającej zameldowaniu wykazaniem się udzielenia na tę czynność zgody przez właściciela lokalu, jednoznacznie wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2002r. w sprawie sygn. akt K 20/01. Trybunał ponadto stwierdził, że potwierdzenie przez właściciela lokalu faktu przebywania w nim określonej osoby ma jedynie charakter dowodowy. W braku zatem jego potwierdzenia przez właściciela, może być on ustalony innymi dowodami np. oświadczeniami świadków. Również Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach wielokrotnie wskazywał na to, że ewidencja ludności jest jedynie rejestracją stanu faktycznego i nie stanowi formy kontroli legalności zamieszkania i pobytu, czyli posiadania prawa do korzystania z lokalu (por. przykładowo wyrok NSA z 19.01.2009r. sygn. akt II OSK 1802/07, wyrok NSA z dnia 2 lutego 2010r. sygn. akt II OSK 211/09, wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2007r. sygn. II OSK 1345/06, wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2009r. sygn. II OSK 1961/08, wyrok NSA z dnia 30 grudnia 2008r. sygn. II OSK 1681/07 ). Zatem potwierdzenie pobytu wymagane przepisem art. 9 ust. 2a ustawy ma jedynie charakter poświadczenia faktu, a nie stwierdzenia prawa, czy wyrażenia zgody przez osobę dysponującą tytułem prawnym do lokalu. Natomiast przesłanką zameldowania jest wyłącznie faktyczne przebywanie pod oznaczonym adresem (art. 7 ust. 1 w związku z art. 10 ustawy).

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego należy stwierdzić, co następuje. Postępowanie administracyjne w celu wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia przesłanek zameldowania na pobyt stały winno być przeprowadzone przez organ administracyjny zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa, która wymaga, by organ administracji publicznej dokonał ustaleń zgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy. Organ administracji jako gospodarz postępowania administracyjnego określa zakres postępowania wyjaśniającego oraz dobór środków dowodowych potrzebnych do należytego ustalenia stanu sprawy i ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). Nie posiada jednak w tym względzie całkowitej dowolności, lecz powinien zmierzać do urzeczywistnienia zasady prawdy obiektywnej oraz stosować się do reguł postępowania dowodowego określonych w art. 75 i nast. kpa. Ponadto stosownie do art. 77 § 1 kpa, stanowiącego rozwinięcie zasady prawdy obiektywnej, organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Poczynione ustalenia oraz przeprowadzona ocena materiału dowodowego winna przy tym znajdować pełne odzwierciedlenie w treści decyzji administracyjnej (art. 107 § 3 kpa). W ocenie organu odwoławczego nie zaszły żadne przesłanki ku temu, by uznać, iż faktycznie do naruszenia powyższej zasady doszło. Ogół zgromadzonego materiału dowodowego był wystarczający do stwierdzenia, że zameldowanie Zainteresowanego w przedmiotowej nieruchomości przeprowadzono prawidłowo, gdyż na podstawie bezwzględnej i najważniejszej przesłanki - faktycznego Jej pobytu w mieszkaniu.

Należy raz jeszcze podkreślić, że celem instytucji zameldowania jest odzwierciedlenie aktualnego stanu faktycznego związanego z czasowym oraz stałym pobytem osób. Ewidencja ludności ma tylko i wyłącznie charakter porządkowy i nie rozstrzyga o uprawnieniach do lokalu jak i prawie do przebywania w nim. Według obowiązujących przepisów, dla osób posiadających prawo własności lokalu, w kontekście swobodnego nim dysponowania, fakt zameldowania lub niezameldowania osób trzecich go zamieszkujących, nie wywołuje żadnych skutków prawnych.

W skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu P. M. reprezentowany przez pełnomocnika – r.pr. J. T. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu jej niezgodności z prawem, a mianowicie:

1. art. 9 pkt. 2 a oraz art. 47 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez przyjęcie iż:

a) brak dowodu, że T. A. posiadał w momencie zameldowania tytuł prawny do lokalu przy ul. [...], nr [...] we W. nie stanowi negatywnej przesłanki i nie jest żadną przeszkodą w dokonaniu czynności meldunkowej, b)uznanie przez organ za wystarczające zgłoszenie meldunkowe obejmujące jedynie: fałszywe oświadczenie o posiadanym tytule prawnym do lokalu, pomimo, że taki tytuł prawny de facto w momencie zgłoszenia nie istniał.

2. art. 7 oraz 77 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie i zaakceptowanie faktu posłużenia się przez J. A. przy zameldowaniu syna T. A. nieważnym tytułem prawnym do przedmiotowego lokalu, mimo iż okoliczność ta została potwierdzona przez samego J. A. w toku postępowania, co stoi w sprzeczności z zasadą praworządności.

3.art. 140 ustawy Kodeks cywilny poprzez zaakceptowanie przez organ administracyjny faktu naruszenia prawa własności do swobodnego dysponowania nieruchomością położoną przy ul. [...] nr [...] we W., co godzi w sposób nieuprawniony w prawo własności skarżącego, a dalej narusza art. 21 Konstytucji RP.

W uzasadnieniu podano, że zaskarżona decyzja narusza przepis art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności, gdyż osoba zgłaszająca – J. A. w momencie dokonania zgłoszenia meldunkowego swojego syna nie posiadał żadnego tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu, gdyż go utracił w październiku 2004 r. Zresztą ten fakt, sam potwierdził w toku postępowania, co w konsekwencji oznacza, iż stał się on faktem bezspornym. Podano, iż J. A. do października 2004 r., był właścicielem w części przedmiotowej nieruchomości. Następnie w drodze umowy kupna - sprzedaży nastąpiło jej przekazanie na rzecz siostry A. M. (matki wnioskodawcy). W dniu 03.07.2009 r., A. M. w drodze darowizny przekazała nieruchomość na rzecz wnioskodawcy. Wobec powyższego raz jeszcze podkreślono, iż od października 2004 r., J. A. utracił prawo własności, co w konsekwencji wiązało się z utratą legitymacji do dysponowania przedmiotową nieruchomością. Zatem wszelkie czynności dokonane przez J. A., po październiku 2004 r., obejmujące nieruchomość przy ul. [...], Nr [...] we W. winny być traktowane jako nieważne.

Wnioskodawca, również zwrócił uwagę, iż przepis art. 9 pkt. 2a, ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych obliguje, organ meldunkowy do dokonania czynności wyjaśniających w tym, do żądania od wnioskodawcy udokumentowania aktualnego prawdziwego prawa własności do lokalu. Obowiązek ten nie został jednak przez organ wykonany, co skutkowało błędnym przyjęciem, iż J. A. jest legitymowany do złożenia takiego wniosku, jako właściciel. Zatem brak tej czynności z zasady winien skutkować oddaleniem takiego wniosku. Strona skarżąca zauważa, że zarówno w toku postępowania meldunkowego jak i w toku postępowania o anulowanie tego zameldowania organy stwierdziły to naruszenie, jednak nie podjęły działań zmierzających do ich usunięcia, co spowodowało faktyczne usankcjonowanie czynności przestępczej, jakim jest złożenie fałszywego oświadczenia. Dodatkowo wskazano, że w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27.05.2002 r., sygn. akt: K 20/01 istotnie został uchylony jedynie przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, nakazujący przy zameldowaniu uzyskanie zgody właściciela lub innego podmiotu posiadającego tytuł prawny do lokalu. Jednak nie został uchylony przepis art. 9 ust. 2a powołanej wyżej ustawy, który nakłada na organ obowiązek weryfikacji zawartych w nim danych.

W niniejszej sprawie, organ nie wyjaśnił okoliczności sprawy i dał wiarę - bez weryfikacji oświadczeniu jakie złożył J. A. , a przedłożony przez niego nieaktualny tytuł prawny do lokalu, sprzed pięciu lat, nie stanowił przeszkody do dokonania czynności meldunkowych. Fakt posłużenia się nieistniejącym tytułem prawnym do lokalu został zresztą potwierdzony przez samego J. A. , jednak okoliczność złożenia fałszywego oświadczenia w żaden sposób nie wpłynęła na rozstrzygnięcie, wręcz odwrotnie, decyzja o zameldowaniu została przez organ utrzymana w mocy. W tej sytuacji z całą pewnością działania te naruszają zasadę praworządności. Takie postępowanie organów administracji stanowi również zachwianie zasady zaufania obywateli do działania organów administracji, a zaakceptowanie przez organ fałszywego oświadczenia oznacza de facto brak represji dla osoby składającej fałszywe dane.

W końcowej części skargi zarzucono, że zameldowanie osób trzecich bez zgody właściciela ogranicza jego prawo do dysponowania własnością regulowane w art. 140 k.c.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Nadto, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a." - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Uchylenie kontrolowanej decyzji wydanej w administracyjnym toku instancji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.).

Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie są przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Stosownie do treści art. 5 powołanej ustawy, osoba posiadająca obywatelstwo polskie i przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ma obowiązek zameldowania się w miejscu pobytu stałego. W myśl art. 6 tej ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod określonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zauważyć również należy, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 27 maja 2002 r., uznał za niezgodny z Konstytucją art. 9 ust. 2 ustawy. Trybunał uznał, iż wskazany przepis jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP. W uzasadnieniu powyższego wyroku między innymi stwierdził, że obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji, bowiem posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Celem obowiązku meldunkowego jest bowiem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności, która polega na rejestracji danych o miejscu pobytu (adresie) osób jak też służy ochronie interesów samych zainteresowanych (umożliwia odnalezienie tych osób). Za taką wykładnią przemawia również treść art. 9 ust. 2b, zgodnie z którym zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu.

Zgodnie z art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności, przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad trzy miesiące należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad trzy miesiące, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, oraz do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu. Od 1 maja 2004 r. przy zameldowaniu na pobyt stały nie jest wymagane przedstawienie potwierdzenia prawa do przebywania danej osoby w lokalu, dokonanego przez właściciela lub zarządcę budynku, a jedynie przedstawienie potwierdzenia okoliczności faktycznej, tj. pobytu danej osoby w tym lokalu, dokonanego przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu. Potwierdzenie takie nie jest równoznaczne z wyrażeniem zgody przez osobę dysponującą tytułem prawnym do lokalu. Przedstawienie takiego potwierdzenia przez osobę, która zgłasza organowi swój pobyt ma na celu przyspieszenie procedury meldunkowej, gdyż w takiej sytuacji organ dokonuje czynności materialno - technicznej zameldowania. Natomiast w przypadku gdy takiego potwierdzenia nie ma, bowiem właściciel lub inna osoba mająca tytuł prawny do lokalu nie wyraża zgody na potwierdzenie tego faktu, albo nie można ustalić, komu przysługuje prawo własności lub inny tytuł prawny do danej nieruchomości, organ zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności ma obowiązek przeprowadzić postępowanie administracyjne i wydać rozstrzygnięcie o zameldowaniu lub o jego odmowie w formie decyzji (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1432/05, LEX nr 315127).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednoznacznie podkreśla się, że ewidencja ludności służąca rejestrowaniu pobytu ma charakter wyłącznie porządkowy co oznacza, że zameldowanie nie jest związane z rozstrzyganiem uprawnień do lokalu, ani tym samym prawa do przebywania w nim. Jedynie stwierdzenie faktu przebywania w lokalu powinno być kryterium rozstrzygającym o zameldowaniu, natomiast podstawę do wymeldowania stanowi ustalenie przez właściwy organ faktu opuszczenia lokalu. Żadnego znaczenia w sprawach meldunkowych nie mogą mieć czynione wobec organu administracji publicznej zastrzeżenia właściciela (współwłaściciela) nieruchomości w kwestii nie podejmowania czynności meldunkowej. Osoba czyniąca takie zastrzeżenie odnośnie nie rejestrowania pod określonym adresem jakichkolwiek osób bez względu na to, czy tam faktycznie przebywają nie jest uprawniona do tego (brak podstaw prawnych dla takich czynności) a poza tym nie ma interesu prawnego do wysuwania powyższych żądań. Dla osoby zgłaszającej się do zameldowania, jak też dla organu dokonującego czynności zameldowania, wystarczający jest potwierdzony miarodajnym dowodem fakt przebywania w lokalu z określonym zamiarem. Nie można od osoby podlegającej zameldowaniu wymagać legitymowania się prawem do lokalu, w szczególności w postaci zgody właściciela nieruchomości. W wyroku z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01, uznającym art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych za niekonstytucyjny w zakresie związania zameldowania z legitymowaniem się prawem do lokalu, jednoznacznie Trybunał Konstytucyjny wypowiedział się za ewidencyjnym (rejestrowym) charakterem czynności meldunkowych a w związku z tym brakiem związku z prawem do lokalu jak też niedopuszczalnością wymagania od osoby podlegającej zameldowaniu udzielenia na tę czynność zgody przez właściciela lokalu (co oznacza też brak możliwości dokonywania jakichkolwiek zastrzeżeń przez właściciela). Trybunał Konstytucyjny stwierdził również, że potwierdzenie przez właściciela lokalu faktu przebywania w nim określonej osoby ma jedynie charakter dowodowy. W braku zatem potwierdzenia tego faktu przez właściciela, może być on dowodzony innymi dowodami np. oświadczeniami świadków. Właściciel lokalu nie ma w sprawie o wymeldowanie interesu prawnego (nie może być uznawany za stronę), skoro jego oświadczenie stanowi jedynie środek dowodowy, nie będąc stanowiskiem podmiotu mającego w kwestii zameldowania interes prawny. Organ meldunkowy nie rejestruje uprawnień do lokalu osób występujących o zameldowanie lecz gromadzi informacje dotyczące danych o miejscu pobytu, a więc bada, czy osoba występująca z wnioskiem o zameldowanie faktycznie zamieszkuje w lokalu. Badaniu podlegają zdarzenia ze sfery faktów a nie ze sfery faktów oraz prawa (do lokalu). Ewidencja ludności jest rejestracją stanu faktycznego i nie stanowi formy kontroli legalności zamieszkania i pobytu, czyli posiadania prawa do korzystania z lokalu. Potwierdzenia faktu pobytu nie należy utożsamiać z wyrażeniem zgody na zamieszkanie. O tej ostatniej kwestii rozstrzygają przepisy prawa cywilnego.

Potwierdzenie pobytu jest tylko stwierdzeniem faktu - a nie istnienia uprawnienia i ma charakter wyłącznie dowodowy (por. np. wyroki NSA z dnia 30 grudnia 2008r., II OSK 1681/07, Lex nr 516053, z dnia 19 stycznia 2009r., II OSK 1803/07, Lex nr 515981, z dnia 18 stycznia 2010r., II OSK 47/09, Lex nr 597622/).

W ocenie Sądu w odniesieniu do osoby T. A. obie przesłanki w niniejszej sprawie zostały spełnione. Z niespornych ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym wynika, że T. A. zamieszkuje w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego pobytu od kilku lat.

Z powyższego wynika, że skoro rejestracja pobytu strony zainteresowanej w przedmiotowym lokalu spełniała obowiązujące wymogi prawne dla dokonania tej czynności (nie budzący wątpliwości fakt przebywania w lokalu z zamiarem stałego pobytu w chwili dokonywania meldunku), to trudno mówić o zaistnieniu przesłanek do anulowania tak dokonanej czynności materialno-technicznej. Właściciel dla ochrony swoich prywatnych interesów prawnych ma drogę postępowania cywilnego, która służy mu np. do doprowadzenia do usunięcia określonej osoby z lokalu (eksmisji), ta jednak okoliczność nie może być wykorzystywana do powoływania się na istnienie interesu prawnego właściciela w sprawie o odmowę zameldowania lub wymeldowanie, w której załatwieniu ma on wyłącznie interes faktyczny. Powyższe dotyczy również sytuacji anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania dokonanej – według właściciela lokalu, bez jego zgody.

Sąd nie znalazł także podstaw do uznania, że organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, zwłaszcza w stopniu mogącym wpłynął na wynik sprawy.

Uwzględniając powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.