Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1083/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 17 ust 1 pkt 3, art 37 ust 2
journal: Dz.U. 2004 nr 121 poz 1263
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o substancjach zubożających warstwę ozonową.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 15 października 2010 r. S. Sp. z o.o. z siedzibą w B.poinformowała organ I instancji, że w pierwszej połowie 2010 r. zużywała do produkcji wyrobów przeznaczonych na eksport na U.środek spieniający HCFC 141 B nie mając wiedzy, że to jest zabronione. Strona wyjaśniła, iż o zakazie stosowania środków spieniających w tworzywach poliuretanowych została poinformowana przez Biuro Ochrony Warstwy Ozonowej i Klimatu dopiero 29 czerwca 2010 r.

[...]WIOŚ we W. w dniach 16, 18 listopada oraz 2 grudnia 2010 r. przeprowadził kontrolę w firmie S. Sp. z o.o, w B.. W trakcie kontroli zostało ustalone, iż A.Sp. z o.o. z siedzibą w B., której strona jest prawnym następcą wyprowadziła z obszaru celnego Wspólnoty Europejskiej na U.w okresie od 22 lutego 2010 r. do 23 czerwca 2010 r. następujące produkty zawierające HCFC 141B: - [...] - 29440 kg. –[...] - 9200 kg. Na podstawie oświadczenia E.M. - Dyrektora Produkcji S.Sp. z o.o. z dnia 17 listopada 2010 r. oraz wyników inwentaryzacji posiadanych przez tę spółkę substancji kontrolowanych HCFC 141B, przeprowadzonej w jej magazynie, stwierdzono, że zawartość HCFC 141B w wymienionych powyżej produktach wyniosła 6836 kg. Powyższe ustalenia zostały zawarte w protokole kontroli nr [...] podpisanym przez stronę w dniu 2 grudnia 2010 r. bez zastrzeżeń. W związku z ustaleniami kontroli [...]Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska we W.wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za wywóz poza obszar celny Wspólnoty Europejskiej produktów zawierających substancje kontrolowane bez licencji wymaganej zgodnie z art. 17 i 18 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1005/2009 z dnia 16 września 2009 r. w sprawie substancji zubożających warstwą ozonową

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. znak [...], [...]Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska we W.wymierzył S.Sp. z o.o. z siedzibą w B.karę pieniężną w wysokości 1 780 778 zł (słownie: jeden milion siedemset osiemdziesiąt tysięcy siedemset siedemdziesiąt osiem złotych) za wywóz z obszaru celnego Wspólnoty Europejskiej produktów zawierających substancje zubożające warstwę ozonową bez wymaganej licencji wbrew zakazom wynikającym z przepisów dotyczących substancji kontrolowanych

Od wskazanej powyżej decyzji organu I instancji odwołanie złożyła spółka reprezentowana przez pełnomocnika wnosząc o jej uchylenie.

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.-Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013r., poz.267 ) po rozpatrzeniu odwołania S.Sp. z o.o., od decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska we W.z dnia [...] marca 2011 r., wymierzającej karę pieniężną w wysokości 1 780 778 zł (słownie: jeden milion siedemset osiemdziesiąt tysięcy siedemset siedemdziesiąt osiem złotych 00/100) za wywóz z obszaru celnego Wspólnoty Europejskiej produktów zawierających substancje zubożające warstwę ozonową bez wymaganej licencji wbrew zakazom wynikającym z przepisów dotyczących substancji kontrolowanych orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Po rozpatrzeniu sprawy Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, iż zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami. Organ odwoławczy podzielił stanowisko [...]Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska we W., iż art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o substancjach zubożających warstwę ozonową (Dz. U. Nr 121, poz. 1263 z późn. zm.) ma zastosowanie do każdego rodzaju postępowania z substancjami kontrolowanymi (produkcja, wywóz, przywóz lub wprowadzenie do obrotu) wbrew zakazom wynikającym z przepisów dotyczących substancji kontrolowanych, w tym także do działań sprzecznych z przepisami rozporządzenia nr 1005/2009. Z treści przepisu art. 37 ust. 2 ustawy o substancjach zubożających warstwą ozonową jednoznacznie bowiem wynika, iż każdy zakaz wynikający z przepisów dotyczących substancji kontrolowanych objęty jest sankcją określoną w tym przepisie.

Organ odwoławczy nie podzielił argumentacji strony, iż wymierzona kara za nieprzestrzeganie art. 17 i 18 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1005/2009 z dnia 16.09.2009 r. w sprawie substancji zubożających warstwę ozonową jest zbyt wysoka, a treść przepisu art. 37 ust. 2 ustawy o substancjach zubożających warstwą ozonową w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości wskazuje, iż wymierzenie kary przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska w przypadku stwierdzenia naruszenia wskazanego w treści przytoczonego powyżej przepisu ma charakter obligatoryjny. W takiej sytuacji zaniechanie przez organ wymierzenia kary stanowiłoby naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska uznał także za nietrafne podniesione przez stronę zarzuty naruszenia art. 6, 7, 8, 9, 11 i 107 kpa, w tym "nieprecyzyjnego sformułowania pouczenia zawartego w decyzji". Zaskarżona decyzja została wydana przez organ I instancji na podstawie obowiązujących przepisów prawa, co zostało wykazane powyżej. Za bezzasadny uznać zatem należy zarzut naruszenia art. 6 kpa. Jak również wskazano powyżej, nie doszło w żadnej mierze do naruszenia art. 9 kpa. Nie sposób również zarzucić organowi I instancji, iż nie wyjaśnił stanu faktycznego i naruszył art. 7, 8 i 11 kodeksu postępowania administracyjnego.

Chybiony jest także zarzut nieprecyzyjnego pouczenia strony zawartego w decyzji organu I instancji. W rozstrzygnięciu [...]Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska we W.z dnia [...] marca 2011 roku, znak [...] na stronie 3, w wierszu 15-18 znalazło się pouczenie, iż od niniejszej decyzji stronie przysługuje prawo wniesienia odwołania do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w W. za pośrednictwem [...]Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska we W., w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia.

Pismem z dnia 23 kwietnia 2013 r. S.Sp. z o.o wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie:

1. przepisu art. 37 ust, 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o substancjach zubożających warstwę ozonowa w związku z art. 17, 18 i 29 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1005/2009 z dnia 16 września 2009 r. oraz w związku z art. 6, 8 i 9 k.p.a. poprzez błędne jego zastosowanie na skutek uznania, że przepis ten obowiązuje w stosunku do każdego rodzaju postępowania z substancjami kontrolowanymi, w tym także do postępowania wynikającego z przepisów art. 17 i 18 rozporządzenia UE, mimo iż art. 29 rozporządzenia UE wprost przewiduje, że sankcje za tego typu naruszenia powinny być ustalone w odrębnych przepisach krajowych, które dopiero należy ustanowić i zgłosić do Komisji;

2. przepisów art. 37 ust. 4 ustawy o substancjach w związku z art. 291 ust. 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz obwieszczenia Ministerstwa Środowiska z dnia 18 sierpnia 2009 r. (MP. 2009, nr 57, poz. 780 - dalej "Obwieszczenie Ministerstwa Środowiska ") rozpatrywanych w związku z art. 17. art. 18 i art. 29 rozporządzenia UE poprzez wymierzenie spółce kary pieniężnej za naruszenie przepisów rozporządzenia UE w zakresie niedopełnienia formalności administracyjnych, związanych z wywozem substancji kontrolowanych, za pomocą katalogu kar przewidzianych za wprowadzenie do środowiska szkodliwych substancji, podczas gdy spółka nie dopuściła się takiego czynu i takiego też czynu spółce nigdy nie zarzucono;

3. przepisów art. 29 rozporządzenia UE i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 7, 8, 9 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nałożenie na spółkę kary administracyjnej pieniężnej, której wysokość pozostaje w całkowitym oderwaniu od charakteru zarzuconego spółce naruszenia, jego wagi i stopnia szkodliwości społecznej oraz celu, jaki kara ta miała osiągnąć, co w konsekwencji spowodowało, iż nawet nie rozważono granic prewencyjnego oddziaływania wymierzonej kary, lecz nadano jej charakter czysto represyjny o niewspółmiernie silnym działaniu, pozostającym w rażącej sprzeczności z zasadą proporcjonalności wynikającą zarówno z powołanego na wstępie przepisu prawa unijnego, jak i z konstytucyjnej reguły demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości.

W uzasadnieniu skargi spółka rozwinęła powyższe zarzuty, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, że w świetle stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy nie zachodzą podstawy prawne do nakładania na spółkę administracyjnej kary finansowej w trybie, w jakim to uczyniono, w dodatku o tak wygórowanej, abstrakcyjnie określonej wysokości.

Zdaniem skarżącej organy administracyjne obu instancji błędnie uznały, iż art. 37 ust. 2 ustawy o substancjach znajduje zastosowanie do wszelkiego rodzaju postępowań z substancjami kontrolowanymi, w tym także do postępowania służącego wymierzaniu sankcji za nieprzestrzeganie wymagań wynikających z przepisów art. 17 i 18 rozporządzenia UE. Podkreśliła, że rozporządzenie UE weszło w życie dopiero w dniu 1 stycznia 2010 r., zaś ustawa o substancjach pochodzi z 2004 r. i jest polskim aktem prawnym, który reguluje obrót substancjami kontrolowanymi zdefiniowanymi w tej ustawie. W art. 29 rozporządzenia UE natomiast postanowiono, że: Państwa członkowskie określają zasady dotyczące sankcji za naruszenie przepisów niniejszego rozporządzenia i podejmują wszystkie konieczne działania w celu zapewnienia ich wdrożenia. Przewidziane sankcje są skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o tych przepisach nie później niż do dnia 30 czerwca 2011 r. oraz powiadamiają niezwłocznie o wszelkich późniejszych zmianach mających na nie wpływ. Z tak skonstruowanego przepisu rozporządzenia UE zdaniem skarżącej jednoznacznie wynika, że celem unijnego ustawodawcy było spowodowanie, aby ustawodawcy poszczególnych państw członkowskich stworzyli odrębne katalogi sankcji prawnych za naruszenie rygorów ustalonych rozporządzeniem. Wprowadzając wymóg informowania Komisji o tych sankcjach ustawodawca unijny jasno zadeklarował, że nie przewiduje żadnej dowolności państw członkowskich i ma zamiar nadzorować państwa członkowskie w powyższym zakresie.

Wobec powyższego w ocenie skarżącej spółki nie można akceptować tezy, jakoby w omawianym zakresie polskie organy administracyjne mogły posługiwać się sankcjami, które już wcześniej zostały ustalone w przepisach krajowych nie będących przepisami o charakterze wykonawczym w stosunku do art. 17 ust. 2, 18 i 29 Rozporządzenia UE i co więcej - nawet w tego rodzaju wcześniejszych przepisach krajowych zostały ustanowione co do zasady w celu spenalizowania innego typu naruszeń prawa.

Ponadto podkreśliła, iż organy administracyjne nie mają podstaw do tego, by wymierzać takie kary opierając się na przepisach wykonawczych do art. 291 Prawa ochrony środowiska, a w konsekwencji także na przepisach obwieszczenia Ministra Środowiska. Zwróciła uwagę na fakt, że obrót substancjami kontrolowanymi nie jest zakazany bezwzględnie, a wobec tego spółka eksportując wyroby zawierające tego rodzaju substancje nie złamała żadnego bezwzględnego zakazu ich wywożenia. Wskazuje to na fakt, że przewinieniem Spółki było jedynie to, że nie dochowała obowiązujących w tym względzie formalności. Tymczasem Obwieszczenie Ministra Środowiska, którym organ posłużył się w rozpatrywanej sprawie przewiduje, że w przypadku wprowadzenia do środowiska substancji o nazwie HCFC kara za powyższe ma wynosić (w roku 2010) do 52,10 zł za kilogram tej substancji. Tak określona stawka kary została zatem przewidziana do stosowania w przypadku bezpośredniego wprowadzenia gazów lub pyłów do powietrza, czyli dopuszczenia się czynu powodującego nieuchronnie i natychmiastowo szkody w środowisku. Niewątpliwie zaś całkiem inny jest ciężar gatunkowy, a także inna jest szkodliwość społeczna czynu, który Spółka nieświadomie popełniła, tj. czynu polegającego jedynie na wywozie za granicę substancji kontrolowanych bez uzyskania na to wprawdzie wcześniejszej zgody, ale za to pod postacią wyrobu o konsystencji stałej, nie pozwalającej na samoistne uwalnianie się szkodliwych substancji i ich przenikanie bezpośrednio do środowiska, zapakowanych nadto i wyekspediowanych w wymaganych prawem warunkach technicznych, przy zaangażowaniu pracowników posiadających świadectwa kwalifikacji w zakresie obrotu substancjami kontrolowanymi. Tego rodzaju zachowanie Spółki nie spowodowało w przeciwieństwie do czynu polegającego na bezpośrednim, faktycznym wprowadzeniu szkodliwych dla środowiska substancji do powietrza - żadnej realnej szkody w środowisku, a tym samym nie i powinno być tak samo traktowane w dziedzinie wymierzania kary administracyjnej.

Skarżąca wskazała, iż przy stosowaniu ww. kar pieniężnych istotne znaczenie ma zatem zachowanie takich proporcji między represyjnym a prewencyjnym ich oddziaływaniem, aby represyjna funkcja wymierzanej kary nie dominowała nad funkcją prewencyjną. Zdaniem skarżącej nie można mówić o przestrzeganiu zasady proporcjonalności w sytuacji, w której kara wymierzona w opisany powyżej, mechaniczny sposób nie pozostaje w jakiejkolwiek zbadanej przez organ i ponadto rozsądnie umotywowanej proporcji do nieznanych w istocie rzeczy skutków ewentualnego szkodliwego oddziaływania na środowisko substancji zawartych ww. wyrobach. Nie można w mówić o honorowaniu zasady proporcjonalności w sytuacji, w której represyjność wymierzonej Spółce kary jest rozbudowana w stopniu wręcz gigantycznym, wielokrotnie przekraczającym granicę rozsądnie akceptowalnej prewencji, skoro nałożona przez organy na Spółkę kara za incydentalne w istocie rzeczy uchybienie wyniosła aż 1.780.778 zł, podczas gdy marża osiągnięta przez Spółkę z tytułu eksportu objętych nin. postępowaniem wyrobów wynosiła nieco ponad 12.000 zł, zaś całkowity przychód Spółki w roku, w którym doszło do zarzuconego naruszenia przepisów, wyniósł 18.973.549,86 zł.

Zdaniem skarżącej skoro nie spowodowała realnej szkody w środowisku, ponadto pożądany przez ustawodawcę stan zapobiegania podobnym uchybieniom w przyszłości - został osiągnięty, albowiem spółka stosowną licencję niezwłocznie po tamtych dwóch incydentach uzyskała nie powinna być obciążona tak wysoką karą. W tych okolicznościach usprawiedliwiony staje się zarzut, że obciążenie spółki sporną kwotą kary administracyjnej było niezgodne z zasadą proporcjonalności statuowaną prawie unijnym w art. 29 rozporządzenia UE i ponadto wywodzoną w prawie krajowym z art. 2 Konstytucji RP oraz art. 7, 8, 9 k.p.a., co w konsekwencji oznacza, że obciążenie to nastąpiło z naruszeniem powyższych przepisów prawa.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.).

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska utrzymująca w mocy decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska we W.wymierzającą karę pieniężną w wysokości 1 780 778 zł (słownie: jeden milion siedemset osiemdziesiąt tysięcy siedemset siedemdziesiąt osiem złotych 00/100) za wywóz z obszaru celnego Wspólnoty Europejskiej produktów zawierających substancje zubożające warstwę ozonową bez wymaganej licencji wbrew zakazom wynikającym z przepisów dotyczących substancji kontrolowanych.

Decyzja wydana została w związku z ustaleniami [...]WIOŚ we W.poczynionymi w trakcie przeprowadzonej w dniach 16, 18 listopada oraz 2 grudnia 2010 r. kontroli w firmie S.Sp. z o.o, w B.

W trakcie kontroli zostało ustalone, iż A.Sp. z o.o. z siedzibą w B., której strona jest prawnym następcą, wyprowadziła z obszaru celnego Wspólnoty Europejskiej na U.w okresie od 22 lutego 2010 r. do 23 czerwca 2010 r. następujące produkty zawierające HCFC 141B: - [...] - 29440 kg. –[...] - 9200 kg. Na podstawie oświadczenia E.M. - Dyrektora Produkcji S.Sp. z o.o. z dnia 17 listopada 2010 r. oraz wyników inwentaryzacji posiadanych przez tę spółkę substancji kontrolowanych HCFC 141B, przeprowadzonej w jej magazynie, stwierdzono, że zawartość HCFC 141B w wymienionych powyżej produktach wyniosła 6836 kg. Ustalenia powyższe zostały zawarte w protokole kontroli nr [...] podpisanym przez stronę w dniu [...] grudnia 2010 r. bez zastrzeżeń.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o substancjach zubożających warstwę ozonową (Dz. U. Nr 121, poz. 1263 z późn. zm.) zakazuje się obrotu spienionymi tworzywami sztucznymi i wyrobami je zawierającymi wyprodukowanymi przy użyciu substancji kontrolowanych, niezależnie od prawdopodobieństwa wydostania się z takich materiałów czynnika należącego do substancji kontrolowanych. Wynika to z zasady przezorności, albowiem zużyte pianki termoizolacyjne stanowią odpad, który podlegając czynnikom atmosferycznym oraz antropogenicznym ulega rozszczelnieniu, natomiast zawarte w nim substancje zubożające warstwę ozonową ulatniają się do atmosfery.

Ponieważ jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego w niniejszej sprawie doszło do wywozu z obszaru celnego Wspólnoty Europejskiej produktów zawierających substancje zubożające warstwę ozonową bez wymaganej licencji wbrew zakazom wynikającym z przepisów dotyczących substancji kontrolowanych organ zobowiązany był do wymierzenia kary administracyjnej na podstawie art. 37 ust. 2 ww ustawy, który to przepis ma zastosowanie do każdego rodzaju postępowania z substancjami kontrolowanymi (produkcja, wywóz, przywóz lub wprowadzenie do obrotu) wbrew zakazom wynikającym z przepisów dotyczących substancji kontrolowanych, w tym także do działań sprzecznych z przepisami rozporządzenia nr 1005/2009.

Z treści przepisu art. 37 ust. 2 ustawy o substancjach zubożających warstwą ozonową jednoznacznie wynika, iż każdy zakaz wynikający z przepisów dotyczących substancji kontrolowanych objęty jest sankcją określoną w tym przepisie.

Jednocześnie Sąd za bezzasadny uznał zarzut braku podstaw do wymierzenia przedmiotowej kary na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy o substancjach w związku z brzmieniem art. 29 Rozporządzenia UE nr 1005/2009 z dnia 16 września 2009r.

Uchwalenie przez ustawodawcę przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r.

O substancjach zubożających warstwę ozonową było spowodowane głównie koniecznością dostosowania polskich uregulowań dotyczących substancji zubożających warstwę ozonową do obowiązującej regulacji wspólnotowej w tym zakresie. W przepisach rozporządzenia WE nr 2037/2000 Parlamentu Europejskiego

i Rady z dnia 29 czerwca 2000 r. w sprawie substancji zubożających warstwę ozonową (Dz. U. UE L z dnia 29 września 2000 r.) oraz obowiązującym od 1 stycznia 2010 r. rozporządzeniu nr 1005/2009 (Dz. U. UE L z dnia 31 października 2009 r.) ustanowiono generalnie zakaz wprowadzania substancji kontrolowanych do środowiska. Zakaz jest zasadą, natomiast możliwość używania takich substancji jest wyjątkiem. Podstawowym celem wprowadzenia tej regulacji była konieczność ochrony środowiska. Ochrona środowiska jest wartością szczególnie chronioną zarówno w prawodawstwie wspólnotowym, jak też w prawie krajowym.

Ponadto zdaniem Sądu z brzmienia art. 29 rozporządzeniu nr 1005/2009 nie można wyprowadzić twierdzenia, iż polski ustawodawca zobowiązany został do uchwalenia nowych przepisów regulujących kwestie substancji zubożających warstwę ozonową i w niniejszej sprawie nie mogły znaleźć zastosowania przepisy ustawy z 2004 r.

Na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty strony skarżącej, iż wymierzona kara za nieprzestrzeganie art. 17 i 18 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1005/2009 w sprawie substancji zubożających warstwę ozonową jest zbyt wysoka i naruszona została zasada proporcjonalności.

Wbrew twierdzeniom skarżącej spółki prawo administracyjne w odróżnieniu od prawa karnego nie uzależnia wymierzenia kary pieniężnej od stwierdzonego w danym przypadku stopnia zawinienia po stronie podmiotu naruszającego przepisy. W przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego w tym przypadku przepisów ustawy o ochronie warstwy ozonowej, organ administracji publicznej zobowiązany jest do wymienia kary pieniężnej (art. 37 ust. 2 ustawy o substancjach zubożających warstwą ozonową). Orzeczona kara ma stanowić dla podmiotu dolegliwość, sankcję za niepodporządkowanie się normom prawa administracyjnego i aby odniosła pożądany skutek w postaci realnego przestrzegania prawa, powinna być nałożona w odpowiedniej wysokości, tak aby jej dolegliwość nie pozostawała dla zobowiązanego jedynie symboliczna.

Ustalona w niniejszej sprawie wysokość kary nie była dowolna, albowiem postanowienia art. 37 ustawy o substancjach zubożających warstwę ozonową ściśle określają zasady wymierzania kar. Podstawą wysokości naliczonej kary jest załącznik 11, tabela G, wiersz 16 Obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 18 sierpnia 2009 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska za rok 2010 (M.P. Nr 57, poz. 780).

Strona skarżąca zarzuciła, iż ww. Obwieszczenie Ministra Środowiska, przewiduje, że karę pieniężną wymierza się w przypadku wprowadzenia do środowiska substancji o nazwie HCFC. Tak określona stawka kary została zatem przewidziana do stosowania w przypadku bezpośredniego wprowadzenia gazów lub pyłów do powietrza, czyli dopuszczenia się czynu powodującego nieuchronnie i natychmiastowo szkody w środowisku. Spółka natomiast nieświadomie popełniła, tj. czyn polegający jedynie na wywozie za granicę substancji kontrolowanych.

Zdaniem Sądu zarzut ten jest bezpodstawny albowiem zgodnie z ust.4 art. 37 ww. ustawy stawka kary pieniężnej za jeden kilogram substancji kontrolowanej wynosi pięciokrotność stawki opłaty za emisję do środowiska jednego kilograma chlorowopochodnej węglowodoru (CFC-12), ustalonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. A zatem przepisy Obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 18 sierpnia 2009 r. znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie.

Nie można przy tym w ocenie Sądu zgodzić się ze skarżącą, iż skoro spółka nie spowodowała realnej szkody dla środowiska i nie wprowadziła do niego substancji szkodliwej, a jedynie dokonała dwukrotnego obrotu substancjami kontrolowanymi bez dochowania wcześniejszej procedury formalnej, to brak było uzasadnionych podstaw wymierzenia kary pieniężnej w tak drastycznej wysokości. Jak wynika z treści powoływanego art. 29 rozporządzenia nr 1005/2009 przewidziane przez państwa członkowskie sankcje w celu przestrzegania przepisów dotyczących ochrony warstwy ozonowej mają być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

W ocenie Sądu przewidziana w art. 37 ww. ustawy kara pieniężna spełnia powyższe wymogi, albowiem wyłącznie wysokie kary za naruszanie przepisów dotyczących ochrony środowiska mogą być skuteczne i odstraszające. Ponadto Sąd

nie dopatrzył się naruszenia zasady proporcjonalności w fakcie wymierzenia kar pieniężnych w takiej samej wysokości za bezpośrednie wprowadzenie substancji szkodliwych do środowiska, a z tytułu dokonywania nielegalnego obrotu tymi substancjami. Konsekwencje takich działań dla środowiska są bowiem porównywalne. Jak wyjaśniono bowiem już wcześniej wynika to z zasady przezorności, gdyż zużyte pianki termoizolacyjne stanowią odpad, który podlegając czynnikom atmosferycznym oraz antropogenicznym ulega rozszczelnieniu, natomiast zawarte w nim substancje zubożające warstwę ozonową ulatniają się do atmosfery.

Odnosząc się do zarzutu, iż o prowadzonej działalności informowane było Biuro Ochrony Warstwy Ozonowej i Klimatu, organ odwoławczy wyjaśnił, iż BOWOiK pełni funkcję wyspecjalizowanej jednostki, o której mowa w art. 27 ust. 4 ustawy o substancjach zubożających warstwę ozonową. Zakres obowiązków wyspecjalizowanej jednostki określa art. 5 i art. 27 ust. 1 i 5 tej ustawy. Natomiast nadzór w zakresie postępowania z substancjami kontrolowanymi oraz z produktami, urządzeniami instalacjami zawierającymi te substancje sprawuje minister właściwy do spraw środowiska za pośrednictwem Inspekcji Ochrony Środowiska, zgodnie z art. 32 przedmiotowej ustawy.

Majac na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.