Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3323/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art.3 §2 pkt 4 i 4a, art.134 §1, art.135, art.146 §1, art.200, art.209
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: §4, §10
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: art.22 ust.3
journal: Dz.U. 2008 nr 139 poz 883
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty  pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata  2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Jakubiec-Kudiura Sędziowie: WSA Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.) NSA Ewa Wrzesińska-Jóźków Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi D. W. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie; 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz D. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 6 sierpnia 2013 r. skarżący D. W. złożył w D. Oddziale Regionalnym ARiMR we W. wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju dla operacji, które odpowiadają warunkom przyznania pomocy w ramach działania 312 "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Przeprowadzona przez organ weryfikacja wniosku o przyznanie pomocy oraz załączonych do niego dokumentów wykazała, iż zachodzi potrzeba usunięcia szeregu braków i złożenia wyjaśnień. W związku z tym pismem (...) z dnia 31 stycznia 2014 r. organ poinformował skarżącego o konieczności uzupełnienia wniosku, złożenia poprawnych dokumentów oraz wyjaśnień w terminie 21 dni kalendarzowych od dnia otrzymania wezwania. W przedmiotowym piśmie wymieniono, jakie dokumenty należy dostarczyć oraz wskazano, jakich wyjaśnień należy udzielić.

W dniu 27 lutego 2014 r. do D. Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął wniosek skarżącego o przedłużenie terminu na dokonanie uzupełnień do dnia 21 marca 2014 r. Organ uwzględnił powyższy wniosek.

W dniu 21 marca 2014 r. do D. Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęły dokumenty i wyjaśnienia stanowiące uzupełnienie do wniosku o przyznanie pomocy.

W wyniku ponownej weryfikacji wniosku o przyznanie pomocy oraz załączonych do niego dokumentów organ ustalił, iż ponownie zachodzi potrzeba usunięcia braków i złożenia wyjaśnień. W związku z tym pismem (...) z dnia 23 kwietnia 2014r. skierowano do skarżącego stosowne wezwanie.

W dniu 3 czerwca 2014 r. do D. Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęły dokumenty i wyjaśnienia stanowiące uzupełnienie wniosku o przyznanie pomocy.

W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ stwierdził, że przedmiotowy wniosek o przyznanie pomocy nie kwalifikuje się do przyznania pomocy. Pismem (...) znak (...) z dnia (...) lipca 2014 r. Kierownik D. Oddziału Regionalnego ARiMR, w oparciu o § 10 ust. 1 pkt 1 oraz § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego PROW na lata 2007-2013, w związku z art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady nr 2988/95 z dnia 19 grudnia 1995r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, odmówił przyznania skarżącemu pomocy finansowej w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju dla operacji, które odpowiadają warunkom przyznania pomocy w ramach działania 312 "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego PROW na lata 2007-2013. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż planowana przez wnioskodawcę operacja polegająca na zakupie automatycznej linii do cięcia bloków styropianowych i oklejania pociętych płyt papą za pomocą kleju będzie służyła nie tylko jego działalności gospodarczej, ale przyczyni się do rozszerzenia dotychczasowej produkcji prowadzonej przez firmę S. Sp. z o.o.

Zdaniem organu, rodzaj działalności, ta sama lokalizacja ( część budynku – hala produkcyjna użyczona na podstawie umowy ze Spółką na nieruchomości należącej do firmy S. Sp. z o.o. ) jak i odbiorcy usług wskazują, że inwestycja wnioskodawcy nie spełnia wymagań określonych w Programie oraz nie zapewnia osiągnięcia i zachowania celu działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw", zaś działania wnioskodawcy mają na celu obejście kryteriów i stworzenie sztucznych warunków uzyskania pomocy.

Ponadto organ wskazał, iż zgodnie z wypisem z KRS z dnia 26 marca 2014 r. wspólnikami spółki "S." sp. z o.o. są S. K. W. posiadający 1.428 udziałów oraz D. W. mający 261 udziałów. Informacja ta została podniesiona przez ARiMR w piśmie (...) z dnia (...) kwietnia 2014 r. w związku z koniecznością wyjaśnienia powiązań ze S. sp. z o.o. Organ podniósł, iż w następstwie tej informacji dnia 25 kwietnia 2014 r. D. W. darował swoje udziały w spółce "S." M. W.. Organ wskazał również na okoliczności, iż to spółka "S." użyczyła wnioskodawcy halę produkcyjną oraz 240 m2 gruntu przyległego do powierzchni działki należącej do tej spółki, na której planowana jest inwestycja wnioskodawcy. Użyczona część nieruchomości stanowi część nowo wybudowanego zakładu produkcyjnego w K.. Spółka użyczyła także wnioskodawcy wózek widłowy.

W ocenie organu, wnioskodawca poprzez swoje działanie stworzył sztuczne i pozorne warunki sprzeczne z celami działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" wymagane do przyznania pomocy. Wyżej opisane działanie wnioskodawcy wyczerpało przesłanki art. 4 pkt. 3 Rozporządzenia Rady 2988/95 z dnia 18.12.1995r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, jak i art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE 65/2011) z dnia 27.01.2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania Rozporządzenia Rady (WE Nr 1698/2005) w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich. Środki pomocowe pochodzące z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w większości są finansowane z budżetu Unii Europejskiej, w związku z powyższym podlegają ochronie zgodnie z Rozporządzeniem Rady nr 2988/95 z dnia 18.12.1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE 1.312/1 z 23.12.1995 r.). Stosownie do w/w Rozporządzenia środki te muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności. Prawo Wspólnotowe nakłada na Komisję Europejską i kraje członkowskie obowiązek badania, czy środki z budżetu Wspólnoty są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem.

W opinii ARiMR działalność gospodarcza wnioskodawcy stanowi sztuczne warunki w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia. Podejmowana bowiem działalność nie może stanowić rozwinięcia działalności prowadzonej już przez inny podmiot.

Organ podkreślił, iż przesłanki świadczące o próbie stworzenia sztucznych warunków są analizowane nie tylko w odniesieniu do działalności o tym samym kodzie PKD, lecz również w przypadku innych działań, z których będzie wynikało, iż powiązani ze sobą wnioskodawcy zamierzają prowadzić dwie różne działalności tylko z formalnego punktu widzenia, lecz w rzeczywistości będzie to działalność prowadzona wspólnie, a wystąpienie jednego z nich o pomoc w funduszy UE było podyktowane jedynie chęcią obejścia przepisów prawa. Składane przez skarżącego w toku prowadzonego postępowania o przyznanie pomocy, deklaracje i oświadczenia nie uprawdopodobniły w sposób jednoznaczny, iż będzie on wykonywał działalność gospodarczą nie powiązaną z działalnością prowadzoną przez spółkę "S." Sp. z o.o.

Pismem z dnia 10 sierpnia 2014 r. skarżący wezwał Prezesa ARiMR do usunięcia naruszenia prawa, wskazując na nieprawidłowość wydania rozstrzygnięcia odmownego w niniejszej sprawie.

W wyniku rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa Prezes ARiMR podtrzymał wcześniejsze rozstrzygnięcie OR ARiMR o odmowie przyznania skarżącemu pomocy, uznając jego słuszność pod względem faktycznym i prawnym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący nie zgodził się z argumentacją przedstawioną przez organ w zaskarżonym akcie administracyjnym i wniósł o jego uchylenie oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych. Rozwijając motywy skargi skarżący przedstawił stan faktyczny sprawy i podniósł, iż spełnił wszystkie kryteria do uzyskania pomocy zarówno wymogi formalne jak i materialnoprawne.

Skarżący wskazał, iż organ nie może podejmować w indywidualnej sprawie działań ukierunkowanych wyraźnie na uzyskanie przez ubiegającego się o pomoc rozstrzygnięcia danej treści (pozytywnego czy negatywnego). Dlatego też, zdaniem skarżącego, podstawą rozstrzygnięcia nie mogą być wyłącznie okoliczności, że wnioskodawca był wspólnikiem spółki "S.", która użyczyła mu działkę nr (...) w K. oraz wózek widłowy, jak również to, że "S." Sp. z o.o. jest producentem styropianu budowlanego. Nie są to bowiem dowody potwierdzające, że zostały stworzone sztuczne warunki. Postępowanie organu nie może ograniczyć się do ustalenia, że skarżący był udziałowcem spółki, od której użyczył działkę i wózek widłowy. Przesłanką odmowy przyznania wsparcia musi być ustalenie przez organ, że beneficjent uzyskał lub miałby uzyskać korzyści sprzeczne z celami prawa wspólnotowego albo celami danego systemu wsparcia.

Skarżący wskazał, że istotną i najważniejszą przesłanką jest ustalenie, czy wsparcie ma obejmować przedsięwzięcie, które jest sprzeczne z celami danego systemu wsparcia, w tym przypadku pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013". Tymczasem nie jest nieprawidłowością współpraca z innym podmiotem, choćby powiązanym kapitałowo, czy też osobowo.

Ponadto skarżący podkreślił, że planowana działalność nie będzie stanowiła kontynuacji procesu produkcyjnego firmy "S.", a Unia Europejska nie zabrania współpracy między przedsiębiorcami. Reasumując skarżący wskazał, iż wszelkie czynności przez niego podjęte są zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym. Natomiast organ nie określił, z jakiego powodu odmówił skarżącemu przyznania pomocy.

Wskazał bowiem na liczne przyczyny: tworzenie sztucznych i pozornych warunków, czynności sprzeczne z przepisami prawa, z zasadami współżycia społecznego w celu obejścia prawa, które wzajemnie się wykluczają. Działalność skarżącego będzie spełniała kryterium celowości ekonomicznej i będzie stanowiła zamkniętą odrębną inwestycję generującą dochody, co zapewni mu niezależność w prowadzeniu działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 – dalej: p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z kolei zgodnie z treścią art.146§ p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3§ 2 pkt 4 i 4 a uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224).

W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Biorąc pod rozwagę przytoczone podstawowe zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, że skarga zasługiwała na uwzględnienie bowiem zdaniem Sądu wyrażona w oparciu o przeprowadzone w sprawie dowody, ocena wniosku skarżącego, iż stworzone zostały sztuczne warunki dla przyznania wsparcia finansowego nie zasługiwała na aprobatę, tak ze względu na treść przepisów krajowych jak i przepisów unijnych.

Stan prawny w zakresie przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 został unormowany rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw " objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2008 r., Nr 139, poz.883. zm. dalej jako rozporządzenie), wydanym w oparciu o art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173 z p. zm.).

Zgodnie z treścią § 4. Rozporządzenia o pomoc może ubiegać się osoba fizyczna, która między innymi :

a) podejmuje albo wykonuje we własnym imieniu jako mikroprzedsiębiorca działalność w zakresie:

– określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia, podlegającą przepisom o swobodzie działalności gospodarczej albo przepisom o systemie oświaty

- zwaną dalej "działalnością gospodarczą",

b) jest obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej,

c) jest pełnoletnia,

d) nie podlega przepisom o ubezpieczeniu społecznym rolników w pełnym zakresie,

e) nie podlega wykluczeniu z ubiegania się o przyznanie pomocy na podstawie przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005", oraz przepisów Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia lub przepisów odrębnych, których regulacje dotyczą realizacji operacji.

Nadto z treści §10 rozporządzenia wynika , że pomoc jest przyznawana na operację:

1) spełniającą wymagania określone w Programie, w szczególności uzasadnioną ekonomicznie, w tym pod względem jej kosztów oraz zapewniającą osiągnięcie i zachowanie celu działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw";

Natomiast zgodnie z § 10 ust 2 pkt 1 rozporządzenia pomoc jest przyznawana, jeżeli:

zostały spełnione warunki określone w rozporządzeniu oraz przepisach odrębnych, których regulacje dotyczą realizacji operacji;

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, wydanego w trybie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r., stanowił cyt. wyżej § 10 ust. 1 pkt 1 i § 10 ust 2 pkt 1 rozporządzenia. W uzasadnieniu odmowy przyznania pomocy wskazano na treść przepisów unijnych, tj. art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady WE EURATOM Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, zgodnie z którym działania skierowane na pozyskanie w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści oraz art. 4 ust 8 Rozporządzenia Komisji ( UE 65/2011) z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania Rozporządzenia Rady ( WE Nr 1698/ 2005 ) w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich.

W ocenie Sądu ustalenia dokonane przez ARiMR w sprawie niniejszej nie dawały podstaw do zastosowania powyższych przepisów i na tej podstawie odmowy przyznania pomocy finansowej

Należy podkreślić, że istota sporu w sprawie sprowadza się do dokonania przez Sąd oceny, czy w okolicznościach kontrolowanej sprawy organy orzekające dokonały prawidłowego ustalenia, że planowana przez wnioskodawcę operacja polegająca na rozwinięciu jego dotychczasowej niekwestionowanej działalności gospodarczej dotyczącej produkcji płyt, arkuszy, rur , kształtowników z tworzyw sztucznych poprzez zakup automatycznej linii do cięcia bloków styropianowych i produkcji oklejonych papą płyt styropianowych, modernizacji hali i zatrudnienia 3 pracowników nie spełnia wymogów określonych w Programie oraz nie zapewnia osiągnięcia i zachowania celu działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" bowiem, jak wskazano działania skarżącego w zakresie planowanej produkcji płyty styropianowej opapowanej i wełny mineralnej opapowanej stanowią w istocie kontynuację procesu produkcyjnego firmy S. Sp. z o.o. Wskazano, że planowana operacja będzie służyła nie tylko działalności gospodarczej wnioskodawcy ale przyczyni się do rozszerzenia dotychczasowej produkcji prowadzonej przez firmę S. Sp. z o.o. W ocenie organu okoliczności takie jak: rodzaj działalności, fakt, że działalność ta będzie prowadzona na nieruchomości należącej do firmy S. ( użyczonej wnioskodawcy ) oraz ci sami odbiorcy usług - stanowią sztuczne warunki w uzyskaniu korzyści sprzecznych z celami wsparcia. Powołano się również na fakt uprzedniego posiadania przez wnioskodawcę udziałów w spółce S. - darowanych w dniu 24 kwietnia 2014r. M. W. oraz wskazano, że przesłanki świadczące o próbie stworzenia sztucznych warunków są analizowane w przypadku takich działań, z których będzie wynikało, iż powiązani ze sobą wnioskodawcy zamierzają prowadzić dwie różne działalności tylko z formalnego punktu widzenia lecz w rzeczywistości będzie to działalność prowadzona wspólnie, a wystąpienie jednego z nich o pomoc z funduszy unijnych było podyktowane jedynie chęcią obejścia przepisów prawa.

W tym miejscu wskazać należy , że skoro materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przywołany art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, to zgodnie z jego treści "nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia". Przepis ten stanowi zatem generalną klauzulę pozwalającą organom administracji publicznej przeciwdziałać obejściu prawa przez podmioty, celem uzyskania przez nich korzyści wbrew intencjom ustawodawcy unijnego.

Obejście prawa dotyczy więc sytuacji, gdy działanie danej osoby zmierza do innego niż typowe w danych okolicznościach, wynikających z przepisów prawa, ukształtowania stosunków faktycznych lub prawnych po to tylko, by osiągnąć zamierzony przez taką osobę skutek prawny.

Podkreślić trzeba także, że obejście prawa (nadużycie prawa) nie może skutkować ochroną prawną podmiotu, który sztucznie kreuje okoliczności uzasadniające stosowanie danej normy przyznającej określoną korzyść finansową i wiąże się to z sankcją wykluczenia możliwości skorzystania z tego prawa przez ten podmiot, o czym orzekł Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 16 marca 2006 r. sygn. C-94/05 Emsland-Stärke GmbH przeciwko Landwirtschaftskammer Hannover (pkt 52-53) (patrz: LEXIS.pl nr 405322).

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011 nie definiuje ściśle pojęcia "sztucznych warunków". Należy jednakże wskazać, że problematyka obchodzenia prawa była przedmiotem szerszych rozważań Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Dlatego też przy interpretowaniu powyższego pojęcia wypada posłużyć się ocenami zawartymi w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 (Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencja), który dotyczy właśnie wykładni art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011.

Wyrok w sprawie C-434/12 określa prawidłowy sposób postępowania przez organy ARiMR przy ocenie wystąpienia przesłanek z art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Do stwierdzenia stworzenia przez beneficjenta sztucznych warunków uzasadniających odmowę przyznania płatności konieczne jest zatem wykazanie łącznego wystąpienia elementu obiektywnego (ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty) i subiektywnego (wola uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii Europejskiej poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek). Co się tyczy elementu obiektywnego Trybunał przypomniał, że zgodnie z motywem 46 rozporządzenia 1698/ 2005 system wsparcia na rzecz rozwoju obszarów wiejskich w ramach EFRROW ma na celu udzielanie pomocy w kierunku prowadzenia działalności nierolniczej i rozwijaniu sektorów nierolniczych, wspieraniu zatrudnienia. W szczególności art. 52 rozporządzenia nr 1698/ 2005 ma na celu wsparcie środków dotyczących różnicowania gospodarki wiejskiej i obejmuje wsparcie na rzecz tworzenia i rozwoju mikroprzedsiębiorstw, w celu wspierania przedsiębiorczości.

Zgodnie z pkt 42 Trybunał orzekł, że nie można odmówić finansowania projektu, gdy dana inwestycja może mieć inne uzasadnienie niż tylko płatność w ramach systemu wsparcia EFRROW (patrz: analogicznie wyrok z dnia 21 stycznia 2006 r. w sprawie C-255/02 Halifax i in., Zb. Orz. s. I-1609, pkt 75).

Trybunał orzekł zatem (pkt 43), że z tego względu art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego.

W ramach istnienia elementu obiektywnego do sądu należy zatem rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). Natomiast w ramach drugiego z elementów (subiektywnego) do sądu należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia EFRROW, ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu.

W ocenie Sądu okoliczności stworzenia przez skarżącego sztucznych warunków do przyznania pomocy w ramach przedmiotowego działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" Agencja nie wykazała.

Okolicznościami tymi nie mogą być jak słusznie skarżący zarzuca wyłącznie ( pozostające zresztą poza sporem ) okoliczności iż wnioskodawca był wspólnikiem spółki S. sp. z oo., która użyczyła dla prowadzonej przez niego od 16 stycznia 2013r. działalności gospodarczej działkę wraz z halą produkcyjną w K. oraz wózek widłowy celem rozwinięcia prowadzonej działalności w zakresie produkcji płyt, arkuszy, rur i kształtowników z tworzyw sztucznych, a polegającej na oklejaniu papą płyt styropianowych z pociętych bloczków styropianowych. Organ nie wykazał również by działalność o dofinansowanie której się ubiega się skarżący polegająca na zakupie linii technologicznej do cięcia i klejenia, modernizacji hali produkcyjnej oraz zatrudnieniu pracowników mieściła się w zakresie działalności firmy S. sp. z o.o., skoro produkt finalny przedsiębiorstwa skarżącego jest różny od produktów spółki S., a spółka S. nie produkuje produktów objętych planowaną inwestycją. Nie przedstawiono również przekonujących dowodów, że planowana działalność skarżącego i spółki S. tworzy ciąg technologiczny ze sobą powiązany i nierozerwalny, co uzasadniałoby uznanie, że firma skarżącego nie będzie spełniała kryterium celowości ekonomicznej i niezależności. Okoliczność wskazana przez skarżącego, we wniosku, iż bloczki styropianowe do planowanej inwestycji, jako surowiec wnioskodawca będzie zakupywał od spółki S. nie oznacza jak przyjął to organ, że jest to jednego rodzaju, taka sama działalność gospodarcza wykonywana w ramach spółki S. bądź też kontynuacja procesu produkcyjnego firmy S., a to skłoniło organ do wyciagnięcia nie mającego oparcia w zebranych dowodach wniosku , że działalność gospodarcza prowadzona jest wspólnie, w sposób powiązany, zatem skarżący nie spełnia wymagań określonych Programem. Stwierdzenia te pozostają gołosłowne skoro Agencja nie przedstawiła uzasadnienia dla uznania braku spełnienia kryterium celowości ekonomicznej oraz niezależności w prowadzeniu działalności gospodarczej.

Pomoc w ramach działania omawianego w niniejszej sprawie sprowadza się do dofinansowania, głównie ze środków unijnych, projektu, który w swojej istocie prowadziłby do bezpośredniego osiągnięcia szczegółowego celu w nim określonego i jednocześnie przyczyniał się do realizacji jednego lub więcej celów określonych w rozporządzeniu nr 1698/2005, a także aktach normatywnych wydanych w trybie tego rozporządzenia.

Organ nie przedstawił natomiast argumentów wskazujących na to, jakich celów danego systemu wsparcia wniosek nie spełnia. Tym samym Sąd nie podzielił stanowiska organu, który w zaskarżonym rozstrzygnięciu jako przyczynę odmowy przyznania pomocy uznał też naruszenie przez skarżącego art. 4 pkt. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. EE L 312 z dnia 23 grudnia 1995 r. str. 1), zgodnie z którym działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Wbrew twierdzeniom organu, w ocenie Sądu nie są wystarczające dla przyjęcia takiego stanowiska przytoczone wyżej argumenty Agencji, w świetle których wnioskodawca i S. sp. z o.o. są ze sobą powiązani i w rzeczywistości jak podano prowadzić będą działalność wspólnie, a wystąpienie jednego z nich o pomoc z funduszy UE było podyktowane chęcią obejścia przepisów prawa.

Zdaniem Sądu ARiMR niezasadnie powołała się na wskazany wyżej przepis, bowiem w toku przeprowadzonego postępowania nie udowodniła i w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia w istocie nie wskazała:

-jakie korzyści miałby osiągnąć wnioskodawca w wyniku stworzenia sztucznych warunków,

- a także na czym polegałaby sprzeczność korzyści uzyskanych przez skarżącego , z celami systemu wsparcia.

Brak realizacji celu w regulacji wspólnotowej oraz nastawienie korzystającego z prawa wspólnotowego, jego zamiaru, który ma polegać na tworzeniu w sposób sztuczny warunków, od których spełnienia zależy uzyskanie korzyści w sprawie nie zostało skarżącemu wykazane. Są to natomiast, konieczne warunki dla stwierdzenia nadużycia prawa.

Podkreślić ponadto należy, że w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie wykazano również, że wnioskodawca nie spełnia kryterium bycia mikroprzedsiębiorstwem, uprawniającym do uzyskania dofinansowania. Zważywszy na wskazany w rozstrzygnięciu argument uprzedniego posiadania przez skarżącego udziałów w spółce Styropian Plus oraz na powiązanie działalności gospodarczej skarżącego ze Spółką poprzez, jak wskazano skoordynowane działanie w ramach jednego przedsięwzięcia, organ nie wykazał ani nie zarzucił by w świetle Zalecenia Komisji 2003/361/WE z dnia 6 maja 2003 r. dotyczącego definicji małych i średnich przedsiębiorstw (stanowiącego załącznik I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008r.), ubiegający się o pomoc nie był przedsiębiorstwem niezależnym.

W oparciu o powyższe, uznać należy, że Agencja w zaskarżonym akcie z 29 lipca 2014r. podlegającym kontroli Sądu, nie dokonała prawidłowej oceny wniosku wobec naruszenia § 10 ust 1 pk1 i ust 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw " objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2008 r., Nr 139, poz.883. zm) oraz art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady WE EURATOM Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995r. i art. 4 ust 8 Rozporządzenia Komisji ( UE 65/2011) z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania Rozporządzenia Rady ( WE Nr 1698/ 2005 ) w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, co doprowadziło do odmowy przyznania pomocy z naruszeniem art. 22 ust 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.

Powyższe uchybienie, zdaniem Sądu miało zaś istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe, zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku, o kosztach stanowiąc na podstawie art. 200 i 209 p.p.s.a.