Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 61/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 2 1
journal: Dz.U. 2016 poz 195
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ireneusz Dukiel (spr.), Sędziowie sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Hurman, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 22 lutego 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia wychowawczego na kolejne dziecko i odmowa przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Administrator w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W., działając z upoważnienia Prezydenta W. (dalej jako organ I instancji) decyzją z dnia 28 lipca 2016 r., nr [...], przyznał M. K. (dalej jako wnioskodawczyni, odwołująca, strona lub skarżąca) świadczenie wychowawcze w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od dnia 1 lipca 2016 r. do 30 września 2017 r. wnioskowane na D. K. oraz odmówił przyznania świadczenia wychowawczego wnioskowanego na T. K. Jako podstawę prawną powołano art. 1, art. 4, art. 5 w zw. z art. 2 pkt 4 i 14, art. 10 w zw. z art. 2 pkt 11, art. 48, art. 49 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195 ze zm., dalej jako ustawa lub w skrócie u.p.p.w.d.), § 2 rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie wychowawcze (Dz. U. z 2016 r., poz. 214) oraz art. 104 k.p.a.

Uzasadniając odmowę przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko wskazano, że w 2014 r. przeciętny miesięczny dochód rodziny wnioskodawczyni wyniósł 4.131,82 zł, co w przeliczeniu na osobę w pięcioosobowej rodzinie strony stanowi 826,36 zł. Kwota ta przekracza ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko (800 zł).

Od tej decyzji strona wniosła odwołanie, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego. W uzasadnieniu odwołania wskazała, że organ I instancji przy obliczaniu dochodu rodziny nie uwzględnił obniżenia jej wynagrodzenia związanego z przejściem przez nią na urlop macierzyński (obecnie pobiera 80% wynagrodzenia), jak również bezpodstawnie przyjął, że jej mąż będzie otrzymywał co miesiąc taką samą kwotę wynagrodzenia z tytułu umowy zlecenia co w miesiącu lipcu 2016 r., podczas gdy w miesiącu sierpniu 2016 r. wynagrodzenie to było niższe.

W ocenie odwołującej także orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje na właściwe uznanie, że obniżenie dochodu powinno zostać uznane jako podstawa do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych. Jako przykład powołała wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 18 czerwca 2008 r., II SA/Bd 278/2008, w którym wskazano, że pod pojęciem utraty dochodu kryje się także i odpadnięcie tylko niektórych źródeł tego dochodu, o ile zostały one utracone w sposób faktyczny i bezpowrotny. Zdaniem skarżącej, z uwagi na liczne odesłania w u.p.p.w.d. do ustawy o świadczeniach rodzinnych wnioskować należy, że także i w przedmiotowej sprawie organ winien dokonać analizy sytuacji finansowej rodziny również w oparciu o zmiany, jakie zaszły w wysokości dochodu każdego z jej członków, nawet gdy nie nastąpiła utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (dalej jako organ II instancji, organ odwoławczy lub Kolegium) decyzją z dnia 19 października 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Na wstępie Kolegium przytoczyło szereg przepisów u.p.p.w.d., a także przybliżyło definicję dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 114 ze zm., dalej w skrócie u.ś.r.). Podkreślono również, że warunkiem przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko jest spełnienie ustalonego w ustawie kryterium dochodowego, tj. wówczas, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza 800 zł.

Organ II instancji zauważył, iż strona w 2014 r. osiągnęła dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w łącznej kwocie 37.379,62 zł brutto. Po pomniejszeniu dochodu o podatek należny (obliczony proporcjonalnie z uwagi na wspólne rozliczenie się małżonków) – 1.746,71 zł, składki na ubezpieczenie społeczne – 5.221,23 zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne – 2.998,22 zł, dochód netto uzyskany przez wnioskodawczynię wyniósł 27.413,46 zł.

Część tego dochodu została przez stronę utracona na skutek rozwiązania umowy zlecenia z D. Centrum Zdrowia Psychicznego Sp. z o.o. we W. (zaświadczenie z dnia 18 lipca 2016 r.). Z załączonych do akt sprawy dokumentów wynika, że z ww. umowy zlecenia strona w 2014 r. uzyskała przychód w wysokości 8.400 zł. Po odjęciu kosztów uzyskania przychodu w wysokości 1.449,72 zł dochód brutto wyniósł 6.950,28 zł. Po pomniejszeniu tego dochodu o podatek należny - 480 zł, składki na ubezpieczenie społeczne – 1.151,64 zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne - 561,72 zł, dochód netto uzyskany przez wnioskodawczynię z tytułu umowy zlecenia wyniósł 4.756,92 zł.

Zdaniem Kolegium, w oparciu o przepis art. 7 ust. 1 u.p.p.w.d., dochodu tego nie uwzględnia się przy ustalaniu dochodu rodziny strony na potrzeby ustalania prawa do świadczenia wychowawczego, dlatego też, po uwzględnieniu z kolei utraty dochodu przez stronę, jej dochód za 2014 r. wyniósł 22.656,54 zł (27.413,46 zł – 4.756,92 zł). Miesięczny dochód strony wyniósł zatem 1.888,04 zł (22.656,54 zł: 12 miesięcy).

W dalszej kolejności podano, że mąż wnioskodawczyni – P. K. w 2014r. osiągnął dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w łącznej kwocie 35.059,48 zł brutto. Po pomniejszeniu dochodu o podatek należny (obliczony proporcjonalnie z uwagi na wspólne rozliczenie się małżonków) – 1.638,29 zł, składki na ubezpieczenie społeczne – 4.146,90 zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne -2.349,05 zł, dochód netto uzyskany przez męża wnioskodawczyni wyniósł 26.925,24 zł. Przeciętny miesięczny dochód męża strony wyniósł zatem 2.243,77 zł (26.925,24 zł: 12 miesięcy).

W związku z powyższym miesięczny dochód rodziny za 2014 r. wyniósł 4.131,81 zł (1.888,04 zł + 2.243,77 zł), co w przeliczeniu na osobę w pięcioosobowej rodzinie strony stanowi 826,36 zł (4.131,81 zł : 5 osób). Ustalona kwota przekracza ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Stwierdzono zatem, że organ I instancji prawidłowo odmówił wnioskodawczyni świadczenia wychowawczego na T. K.

Dodatkowo zauważono, że z dniem 6 lipca 2016 r. mąż skarżącej podjął dodatkowe zatrudnienie na podstawie umowy zlecenia na czas nieokreślony (zob. zaświadczenie z dnia 31 lipca 2016 r., wystawione już po wydaniu kwestionowanej decyzji), a zatem w jego przypadku nastąpiło uzyskanie dochodu w rozumieniu art. 2 pkt 20 lit. c) u.p.p.w.d.. Dochód rodziny strony powiększył się jeszcze zatem o wynagrodzenie z tytułu ww. umowy zlecenia. Z uwagi jednak na fakt przekroczenia przez rodzinę strony kryterium dochodowego, nawet bez uwzględnienia dochodu uzyskanego przez męża strony z tytułu umowy zlecenia, Kolegium uznało za bezcelowe wzywanie wnioskodawczyni o przedłożenie - zgodnie z art. 7 ust. 3 u.p.p.w.d. - dokumentów potwierdzających wysokość dochodu jej męża w sierpniu 2016 r., bowiem okoliczność ta, w ocenie organu, pozostaje bez wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcie.

Odnosząc się do zawartych w odwołaniu argumentów Kolegium zauważyło, że dochód osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzający okres zasiłkowy podlega obniżeniu jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności definiowanych, jako utrata dochodu, które zostały uregulowane w art. 2 pkt 19 u.p.p.w.d. Przepis ten zawiera katalog zamknięty (numerus clausus) sytuacji, które mogą zostać uznane za utratę dochodu w rozumieniu u.p.p.w.d. Oznacza to, że tylko przypadki utraty dochodu w nim wskazane mogą zostać uwzględnione przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego. Niedopuszczalne jest natomiast stosowanie wykładni rozszerzającej i kwalifikowanie do dochodu utraconego tych źródeł dochodu, których nie wymienia ten przepis.

W ocenie Kolegium, w świetle powołanego przepisu utratą dochodu będzie zatem utrata zasiłku macierzyńskiego, a nie - jak to ma miejsce w rozpatrywanym przypadku - obniżenie dochodu wnioskodawczyni po roku bazowym na skutek jej przejścia na urlop macierzyński. Samo obniżenie dochodu po roku bazowym - bez wystąpienia sytuacji określonej w art. 2 pkt 19 u.p.w.d. - nie stanowi utraty dochodu w rozumieniu tej ustawy.

Końcowo wyjaśniono, że zarówno Kolegium, jak i organ I instancji, są związane przepisami prawa. Świadczenie wychowawcze nie jest przyznawane w ramach uznania administracyjnego, a to oznacza, że organy administracji są ściśle związane kryteriami określonymi w ustawie i tylko te mogą brać pod uwagę. Jednym z podstawowych kryteriów dla pozytywnego rozpatrzenia sprawy dotyczącej wnioskowanego świadczenia na pierwsze dziecko jest kryterium dochodowe.

Na powyższą decyzję strona wniosła skargę do tut. Sądu wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci, tj. obrazę art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie obniżenia wynagrodzenia skarżącej związanego z przejściem na urlop macierzyński oraz niższego wynagrodzenia z tytułu umowy zlecenia męża skarżącej, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie.

Skarżąca ponowiła zarzuty odwołania wskazując, że Kolegium błędnie nie uwzględniło przejścia strony na urlop macierzyński, jako utraty przez nią dochodu, ponieważ jej wynagrodzenie uległo obniżeniu do 80%. Zarzuciła także nieuwzględnienie dochodu jej męża, przy czym, wskazując na błąd w zaświadczeniu o uzyskanym przez jej męża dochodzie, przedłożyła nowe zaświadczenie.

Dodatkowo skarżąca zauważyła, że organ odwoławczy przekroczył 30 – dniowy termin do wydania decyzji. Zwróciła też uwagę, że znane są decyzje wydane przez tut. organ, które przychylają się do pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy w takich przypadkach jak zmniejszenie dochodu rodziny w związku z przejściem na zasiłek macierzyński matki, przy przekroczeniu kwoty 800 zł w przeliczeniu na członka rodziny. Tym samym wydana decyzja jest dla skarżącej krzywdząca.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, argumentując jak w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego nieuwzględnienia wynagrodzenia jej męża Kolegium zwróciło uwagę, że wysokość dodatkowo uzyskanego dochodu przez męża skarżącej z tytułu zatrudnienia z dniem 6 lipca 2016 r. nie miało znaczenia dla rozstrzyganej sprawy, gdyż nawet bez tego dochodu średniomiesięczny dochód członka rodziny przekracza 800 zł.

Odnośnie natomiast zarzutu uchybienia terminowi do wydania decyzji organ II instancji podniósł, że uchybienie to wynikało z ilości odwołań jakie w przedmiocie decyzji odmawiających prawa do świadczenia wychowawczego wpłynęły do Kolegium, jednakże ta okoliczność w żaden sposób nie wpływa na moc prawną wydanej decyzji.

Na rozprawie w dniu 4 maja 2017 r., w związku z wystąpieniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku z dnia 21 grudnia 2016 r. z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt III SA/Gd 889/16) "Czy przepisy art. 5 ust. 1 w związku z ust. 3 u.p.p.w.d. są zgodne z art. 32 § 1 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.) w zakresie w jakim uniemożliwiają nabycie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w każdym przypadku przekroczenia kryterium dochodowego w rodzinie osoby ubiegającej się o to świadczenie?" Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie.

Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2018 r. tut. Sąd podjął zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne, gdyż ustała przyczyna zawieszenia z chwilą wydania przez Trybunał Konstytucyjny postanowienia z dnia 7 listopada 2018r., sygn. akt P 6/17, umarzającego postępowanie w sprawie złożonego pytania prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, co obligowało Sąd do jej oddalenia.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej w skrócie jako u.p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Poddana sądowej kontroli decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o przyznaniu świadczenia wychowawczego na kolejne dziecko i odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko nie narusza przepisów obowiązującego prawa w stopniu uzasadniającym jej usunięcie z obrotu prawnego.

Istotą sporu zawisłego w tej sprawie pomiędzy stronami postępowania jest prawidłowość ustalenia dochodu rodziny skarżącej uprawniającego do przyznania wnioskowanego świadczenia. Na tym tle wyjaśnienia wymagała kwestia, czy w przypadku skarżącej nastąpiła utrata dochodu spowodowana zmniejszeniem wysokości otrzymywanego wynagrodzenia w związku z przebywaniem przez nią na urlopie macierzyńskim.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że podstawę materialnoprawną decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy wymienionej wyżej ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (dalej jako ustawa lub u.p.p.w.d.). Według art. 4 tej ustawy celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (ust. 1). Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka (ust. 2). Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, do dnia ukończenia przez dziecko 18. roku życia (ust. 3). Zgodnie z art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego (art. 7 ust. 1 ustawy). W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego (art. 7 ust. 3). Pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy i kończy się dnia 30 września 2017 r. (art. 48 ust. 1). W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na okres, o którym mowa w ust. 1, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu (art. 48 ust. 2).

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca w dacie orzekania przez organy administracyjne, jak i w roku kalendarzowym 2014, z którego dochody stanowiły podstawę do ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego była zatrudniona w D. Centrum Zdrowia Psychicznego Sp. z o.o. we W.

Według art. 2 pkt 1 i pkt 2 u.p.p.w.d. pod pojęciem dochodu należy rozumieć dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, zaś pod pojęciem dochodu członka rodziny ustawodawca rozumie przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3.

Z kolei, stosownie do treści art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r., ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Jak prawidłowo ustaliły organy obu instancji, skarżąca w 2014 r. osiągnęła dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w łącznej kwocie 37.379,62 zł brutto. Po pomniejszeniu dochodu o podatek należny (obliczony proporcjonalnie z uwagi na wspólne rozliczenie się małżonków) – 1.746,71 zł, składki na ubezpieczenie społeczne – 5.221,23 zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne – 2.998,22 zł, dochód netto uzyskany przez skarżącą wyniósł 27.413,46 zł.

Prawidłowo uznano, że część tego dochodu została przez stronę utracona na skutek rozwiązania umowy zlecenia z D. Centrum Zdrowia Psychicznego Sp. z o.o. we W. Z załączonych do akt sprawy dokumentów wynika, że z ww. umowy zlecenia strona w 2014 r. uzyskała przychód w wysokości 8.400 zł. Po odjęciu kosztów uzyskania przychodu w wysokości 1.449,72 zł dochód brutto wyniósł 6.950,28 zł. Po pomniejszeniu tego dochodu o podatek należny - 480 zł, składki na ubezpieczenie społeczne – 1.151,64 zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne - 561,72 zł, dochód netto uzyskany przez stronę z tytułu umowy zlecenia wyniósł 4.756,92 zł.

Po uwzględnieniu utraty dochodu przez stronę, jej dochód za 2014 r. wyniósł 22.656,54 zł (27.413,46 zł – 4.756,92 zł). Miesięczny dochód strony wyniósł zatem 1.888,04 zł (22.656,54 zł: 12 miesięcy).

Mąż wnioskodawczyni osiągnął z kolei w 2014 r. dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w łącznej kwocie 35.059,48 zł brutto. Po pomniejszeniu dochodu o podatek należny (obliczony proporcjonalnie z uwagi na wspólne rozliczenie się małżonków) – 1.638,29 zł, składki na ubezpieczenie społeczne – 4.146,90 zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne - 2.349,05 zł, dochód netto uzyskany przez męża wnioskodawczyni wyniósł 26.925,24 zł. Przeciętny miesięczny dochód męża strony wyniósł zatem 2.243,77 zł (26.925,24 zł: 12 miesięcy).

W związku z powyższym obliczono, że miesięczny dochód rodziny za 2014 r. wyniósł 4.131,81 zł (1.888,04 zł + 2.243,77 zł), co w przeliczeniu na osobę w pięcioosobowej rodzinie strony stanowi 826,36 zł (4.131,81 zł : 5 osób). Wskazana kwota dochodu przekroczyła zatem ustawowe kryterium wynoszące, zgodnie z art. 5 ust. 3 u.p.p.w.d., 800 zł.

Rozważając w następnej kolejności, czy w realiach rozpoznawanej sprawy można mówić o utracie dochodu, jak postuluje to skarżąca, wiążąc utratę dochodu z faktem pobierania od lipca 2016 r. niższego wynagrodzenia (bo obniżonego do poziomu 80% dotychczasowego) z uwagi na przebywanie na urlopie macierzyńskim, stwierdzić trzeba, że ustawodawca w art. 2 pkt 19 u.p.p.w.d. zdefiniował enumeratywnie przesłanki utraty dochodu. Brzmienie tego przepisu jest jasne i nie wymaga wykładni, a przykładając go do sytuacji skarżącej, zgodzić się trzeba z organem odwoławczym, że żadna z wymienionych w nim przesłanek nie ma zastosowania w ustalonym stanie faktycznym sprawy.

Zważywszy jednak na podnoszoną przez skarżącą argumentację warto wskazać, że przepis art. 2 pkt 19 lit. c ustawy wiążę utratę dochodu z utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a tego zaś skarżąca ewidentnie nie utraciła, bowiem w dalszym ciągu podlega ona zatrudnieniu w D. Centrum Zdrowia Psychicznego Sp. z o.o. we W., a jedynie otrzymuje niższe wynagrodzenie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych, które tut. Sąd w pełni aprobuje, podkreśla się, że gdy mowa o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą, a także wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło. Odpowiednio zatem utrata zatrudnienia oznacza utratę pracy świadczonej na podstawie umowy o pracę lub innych umów, nie oznacza natomiast zmiany warunków pracy i płacy, polegającej na obniżeniu, czy podwyższeniu wynagrodzenia, przy trwaniu stosunku pracy.

W tym sensie rozumieć należy, iż dopiero gdy z osobą wnioskującą o przyznanie świadczenia wychowawczego rozwiązany zostanie stosunek pracy lub zostanie rozwiązana inna z umów wymienionych, czyli w sytuacji, gdy osoba ta utraci jedno ze źródeł dochodu mające umocowanie w określonym stosunku prawnym, to wówczas może odliczyć dochód utracony (zob. wyroki WSA w Łodzi z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 45/17, i WSA w Gdańsku z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 121/14, a także wyroki NSA z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1368/16, i z dnia 4 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1047/11, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podkreślić przy tym należy, iż w prawdzie w orzecznictwie prezentowane są na tym tle poglądy przeciwne, jednakże skład orzekający w tej sprawie ich nie podziela uznając, że gdy treść przepisu prawa według jego brzmienia literalnego nie nasuwa wątpliwości, nie ma potrzeby posiłkować się wykładnią systemową czy funkcjonalną w procesie stosowania prawa. Przyjęcie wykładni proponowanej przez skarżącą prowadziłoby do rozszerzenia ustawowego katalogu przyczyn utraty dochodu. Przy zastosowaniu tego rodzaju wykładni również zmiana warunków pracy i płacy polegająca na podwyższeniu wynagrodzenia prowadziłaby do powiększenia uzyskanego dochodu (zob. wyrok NSA z 10 listopada 2016 r. sygn. I OSK 1368/16).

W oceni9e zatem Sądu tym stanie rzeczy Kolegium prawidłowo stwierdziło, że skoro w przypadku skarżącej nie można mówić o utracie dochodu, to tym samym brak jest podstaw do zastosowania na gruncie rozpoznawanej sprawy przepisu art. 7 ust. 1 u.p.p.w.d. w zw. z jej art. 2 pkt 2 i pkt 19.

Odnośnie przedłożonych przez skarżącą zaświadczeń na okoliczność pominięcia uzyskanego przez jej męża dochodu, zasadnie Kolegium zwróciło uwagę, że nawet bez tego dochodu, średniomiesięczny dochód członka rodziny skarżącej przekracza kwotę 800 zł i tym samym treść przedłożonych zaświadczeń nie ma znaczenia w sprawie.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego ani powołanych procesowego. Postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami określonymi w k.p.a. Organy administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wymagany dla rozstrzygnięcia sprawy oraz w należyty sposób uzasadniły zajęte stanowisko. Uchybienie terminowi wydania decyzji przez organ odwoławczy spowodowane było dużą ilością rozpatrywanych przez Kolegium spraw, jednakże nie miało wpływu na jej rozstrzygnięcie.

Końcowo podkreślenia wymaga, że ustawodawca w sposób ścisły określił zasady przyznawania świadczenia wychowawczego, nie dopuszczając w ten sposób do możliwości skorzystania z tzw. uznania administracyjnego. W przypadku pierwszego dziecka, prawo do tego świadczenia uzależnił od spełnienia kryterium dochodowego i nie pozostawił organom możliwości przyznania świadczenia w sytuacji przekroczenia tego kryterium. W przypadku skarżącej miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekroczył ustawowo określoną kwotę 800 zł o 26,36 zł.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze, że Trybunał Konstytucyjny postanowienia z dnia z dnia 7 listopada 2018 r., sygn. akt P 6/17, umorzył postępowanie w sprawie złożonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku pytania prawnego, uznając, że w u.p.p.w.d., a w szczególności w jej art. 5 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 3, brak możliwości łagodzenia skutków przekroczenia progu dochodowego na członka rodziny, w przypadku ubiegania się o świadczenie wychowawcze na pierwsze lub jedyne dziecko w rodzinie, jest świadomie przyjętym przez ustawodawcę i celowym rozwiązaniem legislacyjnym. Wobec tego Trybunał stwierdził, że w rozpatrywanym pytaniu prawnym zakwestionowano zaniechanie prawodawcze, co nie pozwalało na wydanie wyroku. Wprawdzie Trybunał dostrzegł, że przyjęte rozwiązanie prawne może budzić wątpliwości z punktu widzenia zasady sprawiedliwości lecz jednocześnie stwierdził, że brak unormowania w u.p.p.w.d. mechanizmu pozwalającego na otrzymanie chociażby częściowego świadczenia wychowawczego na pierwsze lub jedyne dziecko w rodzinie w sytuacji przekroczenia progu dochodowego jest intencjonalnym i uzasadnionym działaniem ustawodawcy.

W tej sytuacji brak jest również względów konstytucyjnych, które przemawiałyby za przyznaniem świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w sytuacji przekroczenia jedynie o 26,36 zł ustalonego kryterium dochodowego

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.