Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 89/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51, art. 50 ust. 3, art. 81c ust. 2, art. 51 ust. 1, art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 52, art.
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 138 par. 2, art. 144, art. 138 par. 1 pkt 2, art. 15
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi I. Z. i A. Z. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2020 r., znak: [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych i nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do sądu postanowieniem z [...] r., L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: L. WINB), po rozpoznaniu zażalenia J. K. uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: PINB) w H. z [...] r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nałożenia obowiązku dostarczenia określonych dokumentów oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Stan sprawy, w którym wydano postanowienie przedstawia się następująco:

We wrześniu 2020 r. organ I instancji wszczął postepowanie w sprawie robót budowlanych wykonanych przez inwestorów – I. i A. Z., przy budynku mieszkalnym usytuowanym na działce nr [...], położonej przy ul. [...] w H.. W toku postępowania przeprowadzono oględziny, w wyniku których ustalono, że budynek stanowi współwłasność I. i A. Z. oraz J. K.. W okresie od maja do sierpnia 2007 r. inwestorzy na części budynku do nich przynależnej wykonali roboty budowlane obejmujące: wykonanie schodów o konstrukcji stalowej, stanowiących wejście na strych; wymianę konstrukcji dachu, prowadzącą do jej przekształcenia z trzyspadowego na dwuspadowy; wymianę pokrycia dachu z eternitu na blachę trapezową powlekaną, na całości budynku, także na części należącej do J. K.; wykonanie ściany szczytowej budynku o konstrukcji drewnianej, obitej od zewnątrz blachą falistą powlekaną; wykonanie dwóch otworów drzwiowych stanowiących wejście na strych; zamontowanie dwóch okien w połaci dachowej. I. Z. przedstawiła zgłoszenie na wykonanie wymiany pokrycia dachowego z eternitu na blachę trapezową i remont opaski odwadniającej przedmiotowego budynku. Z wyjaśnień inwestorki wynikało, że przyczyną zmiany konstrukcji dachu na obecną był pożar budynku, w wyniku którego w stopniu poważnym została uszkodzona część budynku w części szczytowej dachu. Z ustaleń organu wynika, że budynek usytuowany jest w obszarze układu urbanistycznego Śródmieścia Miasta H., wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...], nie jest natomiast objęty ochroną poprzez wpis do rejestru lub do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Działka zlokalizowana jest na obszarze objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Według ustaleń aktualnego planu są to tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z dopuszczeniem usług. Z kolei według ustaleń planu obowiązującego w czasie wykonywania robót budowlanych (2007 r.) było to tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.

Po analizie powyższych ustaleń PINB w H. stwierdził, że roboty budowlane zostały wykonane bez stosownej dokumentacji, przez co może się nasuwać wątpliwość, czy zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, obowiązującymi przepisami i warunkami technicznymi, czy też nie stwarzają zagrożenia bezpieczeństwa życia, zdrowia czy też mienia. Mając powyższe na uwadze organ I instancji wydał postanowienie z 8 października 2020 r., którym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt la, ust. 4 pkt 2 oraz art. 30 ust. 1 pkt 2b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333, ze zm.; dalej jako: P.b.), wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, wykonywanych bez wymaganego zgłoszenia oraz nałożył obowiązek dostarczenia dwóch egzemplarzy opinii technicznej jednoznacznie stwierdzającej, że wymienione roboty budowlane wykonane przy przedmiotowym budynku mieszkalnym, zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, obowiązującymi przepisami i warunkami technicznymi oraz, że nie stwarzają zagrożenia bezpieczeństwa życia, zdrowia czy też mienia użytkowników obiektu, przy czym opinia powinna określać zakres robót mających na celu doprowadzenie ich do stanu zgodnego z przepisami prawa.

Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła J. K., zarzucając naruszenie szeregu przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności brak oznaczenia, na którą ze stron nałożoną obowiązek, a także brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i ustalenia, czy sporne roboty zostały wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Po rozpatrzeniu zażalenia, wskazanym na wstępie postanowieniem z

[...] r., L. WINB uchylił postanowienie z [...]

i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych może być wydane jedynie w odniesieniu do wykonywanych robót budowlanych, a nie w odniesieniu do prac już zakończonych. Z protokołu oględzin wynika, że inwestorzy wykonali przedmiotowe roboty budowlane w 2007 r. Z treści protokołu nie wynika, aby roboty były w jakimkolwiek stopniu nadal prowadzone. Fakt ten potwierdzają również zdjęcia budynku znajdujące się w aktach sprawy.

W ocenie L. WINB organ I instancji nakładając obowiązek przedstawienia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz w zakresie wykonanych robót budowlanych nie wykazał, aby przedłożenie takich dokumentów było niezbędne do podjęcia decyzji w trybie art. 51 ust. 1 P.b. W szczególności organ nie wyjaśnił w sposób należyty, na czym polegają wątpliwości co do prawidłowości wykonanych robót budowlanych, co uzasadniałoby nakazanie dostarczenia ekspertyzy wykonanych robót budowlanych. Organ nie wykazał też, że bez wykonania przedmiotowej ekspertyzy, nie jest możliwe merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, np. na podstawie dokonanych w sprawie oględzin.

Wątpliwości organu odwoławczego wzbudziła również kwestia właściwego ustalenia stron postępowania. Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy wynika, że działka nr [...] graniczy z obu stron z działkami, które są zabudowane. W uzasadnieniu decyzji wprost wskazano, że właścicielami działki sąsiadującej z przedmiotową działką są B. i M. P.. Nie ma natomiast żadnych dokumentów dotyczących stanu prawnego nieruchomości, które pozwalałyby ustalić, komu (oprócz inwestorów i skarżącej) przysługuje status strony w przedmiotowym postępowaniu. Pominięcie ustaleń i rozważań dotyczących kręgu stron, powoduje, że przedmiotowe postanowienie zostało wydane z naruszeniem szeregu przepisów postępowania administracyjnego.

W dalszej kolejności L. WINB stwierdził, że sentencja zaskarżonego postanowienia nie czyni zadość wymogom dotyczącym poprawnego określenia adresata obowiązku nakładanego na organ. Sentencja ta zawiera jedynie określenie obowiązku dostarczenia opinii technicznej, bez wyraźnego wskazania kogo ten obowiązek obciąża. Nie sposób przyjąć, że kwestia ta może pozostawać w sferze domniemania stron postępowania. Rozstrzygnięcie musi być tak sformułowane, aby wprost i jednoznacznie wynikała z niego treść obowiązku nałożonego na konkretnego adresata, jest to istotne także wobec ewentualnego wykonywania obowiązku w przyszłości w trybie egzekucyjnym.

Skargę do sądu administracyjnego na postanowienie L. WINB wnieśli I. i A. Z., podnosząc, że organ I instancji nałożył na nich obowiązek wykonania opinii technicznej, która naraża skarżących na koszty finansowe. Roboty budowlane wykonane po pożarze zostały zrealizowane zgodnie z warunkami technicznymi i wiedzą techniczną. Należy wziąć pod uwagę to, że jest to nieduży parterowy budynek z ok. 1900 r., a wykonane prace budowlane nie zwiększyły ani jego wysokości, ani szerokości czy też długości budynku. Nie zmniejszyła się odległość od granic sąsiednich, nie zmieniło się też przeznaczenie powierzchni strychu na inne cele. Skarżący podnieśli również, że J. K. nie zamieszkuje w lokalu wyodrębnionym w spornym budynku, lecz od lat mieszka za granicą, przyjeżdżając do kraju jedynie na kilka dni w roku. Skarżący kilkukrotnie próbowali dokonać legalizacji wykonanych prac ale nigdy nie mogli uzyskać zgody J. K.. Aktualnie trwa postępowanie przed sądem powszechnym w celu rozstrzygnięcia tego sporu. Wojewódzki Konserwator Zabytków nie wniósł sprzeciwu wobec wykonanych robót budowlanych. W tej sytuacji skarżący wnieśli o umorzenie postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę L. WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

W piśmie procesowym z 22 marca 2021 r. pełnomocnik J. K. wniósł o oddalenie skargi, stwierdzając, że argumenty podnoszone przez skarżących w znacznej mierze nie dotyczą zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem wydanego postanowienia jest wstrzymanie prowadzonych robót budowlanych oraz nałożenie obowiązku dostarczenia opinii technicznej. W tym zakresie stanowisko L. WINB jest w pełni prawidłowe. Wobec wydania przez organ I instancji postanowienia z naruszeniem szeregu przepisów k.p.a. organ wyższej instancji słusznie uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842, ze zm.), gdyż rozpoznanie sprawy było konieczne, z uwagi na istniejącą sytuację epidemiczną przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie było możliwości przeprowadzenia rozprawy z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu

i dźwięku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodna z prawem.

Zaskarżone postanowienie jest tzw. postanowieniem kasacyjnym, które organ II instancji wydaje w sytuacji, gdy postanowienie organu I instancji zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a.). W ocenie Sądu argumentacja przedstawiona przez L. WINB w pełni uzasadniała uchylenie postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Postanowienie PINB w H. z [...] r. było dotknięte takimi błędami, które uniemożliwiały pozostawienie go w obrocie prawnym. Co więcej, błędów tych nie można było naprawić na etapie postępowania przed organem

II instancji, dotyczyły bowiem kwestii fundamentalnych dla rozstrzygnięcia. Próba usuwania tych błędów w postępowaniu zażaleniowym i wydania postanowienia reformatoryjnego (art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a.) stanowiłaby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), gwarantującej stronom postępowania prawo do tego, aby ich sprawa była dwukrotnie merytorycznie (a nie jedynie formalnie) rozpatrywana przez organy administracji publicznej (uwzględniając oczywiście specyfikę sprawy i fakt, że mamy do czynienia nie z decyzją, lecz z postanowieniem, aczkolwiek mającym charakter merytoryczny, gdyż nakładającym na inwestorów określone obowiązki).

Po pierwsze, L. WINB zasadnie zakwestionował wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych w sytuacji, gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym udokumentowanego w protokole oględzin, w sposób bezsporny wynika, że roboty budowlane zostały wykonane w 2007 r. i nie są już w żadnym zakresie prowadzone. Organ I instancji w sposób nazbyt literalny zinterpretował art. 50 ust. 1 P.b. Nawet logika wskazuje, że nie da się wstrzymać czynności, które nie są już prowadzone. Możliwość wydania postanowienia o wstrzymaniu dotyczy wyłącznie robót budowlanych aktualnie prowadzonych, jest to pogląd utrwalony już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, na które trafnie powołał się L. WINB.

Po drugie, L. WINB prawidłowo wytknął organowi I instancji błąd polegający na braku należytego uzasadnienia nałożenia obowiązku przedstawienia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz w zakresie wykonanych robót budowlanych. Nałożenie tego rodzaju obowiązku opiera się na dwóch przepisach. Z jednej strony jest to art. 50 ust. 3 P.b., z którego wynika, że w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspert. Z drugiej strony, podstawą nałożenia obowiązku przedłożenia ocen lub ekspertyz jest art. 81c ust. 2 P.b., w świetle którego organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.

Nałożenie obowiązku przedłożenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz dotyczących wykonanych robót budowlanych wiąże się z istotą czynności, jakie w danym przypadku prowadzą organy nadzoru budowlanego. Skoro w rozpoznawanej sprawie postepowanie prowadzone jest w ramach tzw. postępowania naprawczego, zmierzającego do legalizacji robót budowlanych (innych niż budowa) wykonanych bez wymaganego prawem pozwolenia (zgłoszenia), to ewentualne nałożenie obowiązku przedłożenia ocen lub ekspertyz należy widzieć w kontekście celu tego postępowania i dokonywania ustaleń niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności poprzez wydanie decyzji zawierającej rozstrzygnięcia wymienione w art. 51 ust. 1 P.b. Innymi słowy, nałożenie obowiązku przedłożenia ocen lub ekspertyz musi być uzasadnione koniecznością czynienia ustaleń faktycznych kluczowych dla oceny zgodności z prawem wykonanych robót budowlanych, w tym przypadku pod kątem zgodności z wymogami technicznymi, jak również oceny potencjalnego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska.

Jak wskazuje się w ugruntowanym już orzecznictwie, nałożenie obowiązku przedłożenia ocen technicznych na inwestora może odnosić się wyłącznie do takich sytuacji, w których organy nadzoru budowlanego, których pracownicy z założenia powinni dysponować wysoką wiedzą techniczną w zakresie budownictwa, nie są w stanie dokonać samodzielnie odpowiednich ustaleń faktycznych i ocen oraz muszą w tym zakresie zasięgnąć pomocy z zewnątrz. Jak wskazuje się w orzecznictwie, z uwagi na użycie w powołanym przepisie nieostrych pojęć "uzasadnione wątpliwości" oraz "odpowiednie ekspertyzy" zarówno określenie zakresu żądanej przez organ oceny technicznej, czy ekspertyzy, jak również uzasadnienie podjętych działań w trybie powołanego przepisu musi być oparte na szczegółowej analizie stanu faktycznego konkretnej sprawy i wymaga wyczerpującego uzasadnienia. Nadzór budowlany to fachowy pion administracji publicznej, który co do zasady ewentualne wątpliwości powinien rozstrzygać we własnym zakresie, w ramach swoich kompetencji. Zgodnie z art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c P.b. do podstawowych obowiązków nadzoru budowlanego należy m.in. nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej. Zatem art. 81c ust. 2 P.b., który faktycznie przerzuca koszty sporządzenia ekspertyzy na stronę powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują rozstrzygnąć powstałych wątpliwości. Dlatego też za skorzystaniem z rozwiązania zawartego w art. 81c ust. 2 P.b. muszą przemawiać nie jakiekolwiek wątpliwości, ale muszą to być wątpliwości uzasadnione, a ponadto organ powinien precyzyjnie wskazać, jaką ekspertyzę i w jakim zakresie strona ma przedłożyć. Przepis art. 81c ust. 2 P.b. daje zatem organowi uprawnienie do nałożenia obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości, a więc nie jakiekolwiek wątpliwości, ale o charakterze kwalifikowanym. Przepis ten ma charakter szczególny, gdyż stanowi podstawę prawną do nałożenia na stronę określonych obowiązków, w tym także finansowych, a w związku z tym nie można dokonywać jego wykładni rozszerzającej. Stąd też organ, wydając postanowienie na podstawie art. 81c ust. 2 P.b., zobowiązany jest wykazać istnienie uzasadnionych wątpliwości, czyli wykazać spełnienie ustawowej przesłanki w danym konkretnym stanie faktycznym (por. przykładowo wyroki NSA z 10 września 2013 r., II OSK 917/12; z 20 września 2019 r., II OSK 2612/17, z 5 lutego 2020 r., II OSK 751/18; z 19 czerwca 2020 r., II OSK 184/20; z 14 lipca 2020 r., II OSK 975/20).

W tej sytuacji należy uznać za w pełni trafne stanowisko L. WINB, który prawidłowo dostrzegł kluczowy błąd organu I instancji w postaci braku należytego uzasadnienia, dlaczego w uwarunkowaniach tej konkretnej sprawy nie jest możliwe dokonanie samodzielnej oceny wykonanych robot budowlanych przez pracowników nadzoru budowlanego i konieczne jest nałożenia obowiązku przedstawienia ocen lub ekspertyz w tym zakresie na strony postępowania.

Po trzecie, w pełni zasadnie organ odwoławczy dostrzegł fundamentalny błąd organu I instancji dotyczący kwestii prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania. Z niespornych ustaleń wynika, że działka nr [...] graniczy z obu stron z działkami, które są zabudowane. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał nawet, że właścicielami działki sąsiadującej z przedmiotową działką są B. i M. P.. Z akt sprawy wynika, że postanowienie organu I instancji zostało doręczone państwu P. . Nie ma jednak żadnej dokumentacji odnoszącej się do kwestii stanu prawnego drugiej z sąsiadujących działek. Brak właściwego ustalenia pełnego kręgu stron postępowania jest uchybieniem procesowym na tyle poważnym, że już samo w sobie wystarczyłoby do uchylenia postanowienia organu I instancji. Błąd ten może bowiem prowadzić do pozbawienia osób mających interes prawny w sprawie, prawa do udziału w postępowaniu administracyjnym. L. WINB trafnie zatem wytknął organowi I instancji naruszenie szeregu zasad postępowania administracyjnego – zasady czynnego udział stron, zasady prawdy materialnej (brak należytego wyjaśnienia kręgu stron postępowania), wadliwego uzasadnienia postanowienia (brak wyjaśnienia, kto jest stroną postępowania, dlaczego pomięto właściciela drugiej z sąsiadujących działek).

Po czwarte, istotnym błędem organu I instancji, skutkującym koniecznością uchylenia postanowienia z [...] było również wadliwe sformułowanie sentencji tego postanowienia. W pełni zasadnie L. WINB wytknął organowi

I instancji, że sentencja postanowienia zawiera jedynie określenie obowiązku dostarczenia opinii technicznej, bez wyraźnego wskazania kogo ten obowiązek obciąża. Z treści art. 52 P.b. (w brzmieniu miarodajnym dla oceny stanu prawnego sprawy, tj. sprzed nowelizacji Prawa budowlanego z lutego 2020 r.) wynika, że inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Jak wskazuje się w orzecznictwie, wymienienie w art. 52 P.b. w ustalonej kolejności trzech kategorii podmiotów zobowiązanych nie oznacza, że obowiązek dokonania czynności obciąża te podmioty solidarnie. Kolejność podmiotów wskazanych w powołanym przepisie nie jest przypadkowa. W pierwszej kolejności zobowiązany do dokonania czynności jest inwestor, będący sprawcą samowoli budowlanej (por. przykładowo: wyrok WSA w Rzeszowie z 13 grudnia 2017 r., II SA/Rz 978/17; wyrok WSA w Krakowie z 2 lutego 2018 r.; II SA/Kr 1449/17). Dopiero w przypadkach, gdy inwestor po dokonaniu samowoli budowlanej utraci uprawnienie do wykonania decyzji rozbiórkowej albo jeżeli nie jest możliwe ustalenie inwestora-sprawcy samowoli budowlanej, to zgodnie z ustawową kolejnością określania podmiotów zobowiązanych do usuwania skutków samowoli budowlanych, właściwe organy mają obowiązek obciążenia obowiązkiem wykonania nakazu rozbiórki aktualnego właściciela nieruchomości, na której posadowiony jest samowolnie wzniesiony obiekt budowlany lub działającego w jego imieniu zarządcy (por. wyrok NSA z 26 marca 2018 r.; II OSK 2446/17). Na marginesie można zauważyć, że poglądy orzecznictwa znalazły odzwierciedlenie w nowym brzmieniu art. 52 ust. 1 P.b., w świetle którego obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego.

W rozpoznawanej sprawie kluczowym błędem organu I instancji było brak jednoznacznego wskazania w sentencji postanowienia z [...] r., na kogo został nałożony obowiązek przedłożenia ocen technicznych lub ekspertyz. Biorąc pod uwagę treść art. 52 P.b. i przywołane poglądy orzecznictwa dotyczące wykładni tego przepisu, jest to kwestia zbyt istotna, aby była pozostawiona domysłom stron postępowania. To kolejny błąd, który już sam w sobie mógłby uzasadniać uchylenie postanowienia PINB w H. z [...] r.

Konkludując: L. WINB w pełni prawidłowo wytknął organowi I instancji szereg istotnych błędów, które uzasadniały uchylenie postanowienia z [...] r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W tej sytuacji zarzuty skargi należy uznać za całkowicie niezasadne. Trzeba mieć na uwadze fakt, że przedmiotem skargi jest postanowienie L. WINB z

[...]., a nie postanowienie PINB w H. z [...] r. Tymczasem skarżący w swojej argumentacji w istocie kwestionują właśnie postanowienie organu I instancji, uchylone przez organ odwoławczy. Argumenty skarżących są wręcz niezrozumiałe, biorąc pod uwagę fakt, że zaskarżone postanowienie L. WINB jest w istocie korzystne dla nich.

Kwestia okoliczności wykonania robót budowlanych (pożar budynku) nie rzutuje w żaden sposób na konieczności dopełnienia wszystkich wymogów prawa budowlanego – nawet konieczność naprawy budynku po pożarze nie zwalniał inwestorów z obowiązku uzyskania wymaganego prawem pozwolenia i z przestrzegania wymogów techniczno-budowlanych. Podobnie należy ocenić kwestię zakresu robót jak

i zachowania odległości od granic działek sąsiadujących. W istocie są to kwestie, które dopiero będą oceniane przez organy nadzoru budowlanego, zaskarżone postanowienie do tych kwestii w żaden sposób jeszcze się nie odnosi, dotyczy tylko jednego z elementów ustaleń koniecznych do wydania prawidłowej decyzji – w szczególności tego, czy dokonanie takich ustaleń leży w zakresie możliwości organów nadzoru, czy też wymaga przedłożenia dodatkowych ocen technicznych lub ekspertyz. Podobnie całkowicie irrelewantny dla sprawy jest spór pomiędzy współwłaścicielami budynku, w którym wykonano roboty budowlane. Ani organu nadzoru budowlanego, prowadzące postępowanie w trybie naprawczym, ani sąd administracyjny, kontrolujący legalności wydanego przez nie postanowienia, nie są kompetentne do rozstrzygania sposób dotyczących korzystania z przedmiotu współwłasności.

Na marginesie jedynie można dodać, że skarżący wykonali obowiązek przedłożenia opinii technicznej (zob. k. 26 akt organu I instancji), pomimo, że zaskarżyli postanowienie PINB w H., z którego ten obowiązek wynika. Kwestia ta jest jednak bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy, nie rzutuje w żaden sposób na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia L. WINB. Przedłożona przez skarżących dokumentacja będzie podlegała ocenie organu I instancji w toku dalszych czynności prowadzonych w ramach tzw. postępowania naprawczego (art. 50-51 P.b.).

Mając powyższe na uwadze, nie znajdując podstaw do zakwestionowania legalności zaskarżonego postanowienia, sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.).