Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1020/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 1999 nr 53 poz 549
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
article: art. 7,  art. 77 par. 1,  art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Andrzej Kołodziej, Protokolant Sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2010 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] stycznia 2010 r. II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

J. G. wniósł skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] października 2009 r. Komendant Wojewódzki Policji w G. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia J. G. pozwolenia na broń palną myśliwską w związku z uzyskaną informacją o przedstawieniu stronie przez Komendę Powiatową Policji w K. zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 290 § 1 k.k.

W toku prowadzonego postępowania organ uzyskał opinię środowiskową o stronie, opinię z Koła Łowieckiego [...] w S., informację z Krajowego Rejestru Karnego, potwierdzone za zgodność z oryginałami kopie: postanowienia o przedstawieniu zarzutów, protokołu przesłuchania J. G. w charakterze podejrzanego oraz aktu oskarżenia, w którym postawiono stronie zarzut popełnienia czynu z art. 290 § 1 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k. polegającego na tym, że w okresie od 7 do 8 maja 2009 r. w miejscowości M. gmina S. działając wspólnie i w porozumieniu ze Z. D. w celu przywłaszczenia dokonali wyrębu 11 sztuk drzew sosnowych o masie 14,99 m3 z [...] leśnictwa M. o łącznej wartości 3.987,30 zł, a następnie zabrali ww. drzewo w celu przywłaszczenia działając na szkodę Nadleśnictwa Sx.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), Komendant Wojewódzki Policji w G. cofnął J. G. pozwolenie na broń palną myśliwską.

W uzasadnieniu decyzji, przytaczając treść przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, organ wywiódł, iż fakt przedstawienia J. G. zarzutu popełnienia czynu zabronionego przeciwko mieniu uzasadnia stwierdzenie, że nie daje on gwarancji, iż będzie przestrzegać obowiązującego porządku prawnego, a w szczególności nie naruszy zasad bezpiecznego posiadania i używania broni. Stan faktyczny i prawny w niniejszej sprawie wyczerpuje zatem przesłanki do cofnięcia stronie pozwolenia na broń.

Organ podkreślił jednocześnie, iż cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską nie pozbawia strony uczestnictwa w polowaniach oraz możliwości realizacji statutowych zadań członka PZŁ, a ogranicza jedynie jej prawo do wykonywania polowań.

W odwołaniu od powyższej decyzji J. G. zarzucił, że organ I instancji nie wykazał, w jaki sposób fakt toczącego się postępowania karnego o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu uzasadnia obawę, że użyje on broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Podkreślił, że obawa ta nie wynika z jego dotychczasowego postępowania, gdyż nie nadużywa alkoholu, nie awanturuje się, nie uczestniczy w bójkach i innych chuligańskich zachowaniach, nie jest też porywczy ani niezrównoważony psychicznie. Ma natomiast dobrą opinię w miejscu zamieszkania oraz w środowisku łowieckim i nie był nigdy karany.

W toku postępowania odwoławczego Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 136 k.p.a., uzyskał potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię nieprawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w K. Wydział II Karny z dnia [...] lutego 2010 r., sygn. akt [...] uznającego J. G. za winnego popełnienia występku określonego w art. 278 § 1 k.k., polegającego na tym, że w dniu 8 maja 2009 r., w celu przywłaszczenia dopuścił się wyrębu 11 drzew sosnowych o masie 14,99 m3 i wartości 3.829,57 zł w lesie państwowym w [...] leśnictwa M., a następnie zabrał je w celu przywłaszczenia działając na szkodę Nadleśnictwa Sx.

Decyzją z dnia [...] maja 2010 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu odwołania J. G., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w G.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, iż w niniejszej sprawie organ I instancji zebrał materiał dowodowy świadczący o istnieniu okoliczności, z którymi to sam ustawodawca związał obawę, określoną w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, bowiem przeciwko stronie toczy się postępowanie karne, w którym stoi ona pod zarzutem przestępstwa przeciwko mieniu – art. 290 § 1 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k., czego potwierdzeniem są potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie akt sprawy karnej strony, w tym aktu oskarżenia Prokuratury Rejonowej w K.

Toczące się przeciwko posiadaczowi pozwolenia na broń postępowanie o popełnienie choćby jednego z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, nakazuje zaś uznać go za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, zaś taka wykładnia tego przepisu prawa znajduje potwierdzenie w licznym orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym podkreśla się, iż użycie przez ustawodawcę wyrazów "w szczególności" oznacza, że co do osób skazanych za popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub wobec których tylko toczy o się o nie postępowanie karne ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich obawa sprzecznego z prawem użycia broni istnieje. W stosunku do nich organ nie musi więc przeprowadzać dodatkowych czynności wyjaśniających obawę tę potwierdzających, ponieważ co do tych osób oceny dokonał już ustawodawca w ustawie.

Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, że prawo do posiadania broni nie należy do praw i wolności chronionych konstytucyjnie – nie jest prawem powszechnym, a dostęp do niego z woli ustawodawcy podlega administracyjnej reglamentacji. Ustawodawca poprzez obligatoryjny charakter art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy przyznał zaś bezwzględne pierwszeństwo interesowi społecznemu, co powoduje, iż nawet korzystnie o J. G. świadczące dowody (dotychczasowa niekaralność, opinie z miejsca jego zamieszkania i koła łowieckiego) nie mogą przesądzić o zachowaniu mu prawa do broni, bowiem nie eliminują one ustawowej przesłanki obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. G. zarzucił organowi błędne zastosowanie przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, że samoistną podstawę do wydania decyzji cofającej pozwolenie na posiadanie broni stanowi wszczęcie postępowania karnego przeciwko osobie uprawnionej, w tym prowadzenie postępowania karnego o czyn z art. 278 § 1 k.k., podczas, gdy z literalnej treści art. 15 ust. 6 w zw. z art. 18 ust. 2 o broni i amunicji wynika, że taką podstawę stanowi ustalenie istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, z czym wiąże się konieczność badania cech osobowościowych i dotychczasowej postawy osoby uprawnionej, czy należy ona do osób co do których istnieje uzasadniona obawa, o której mowa w tym przepisie.

Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w G.

W uzasadnieniu skargi zarzucił, że organy wydające decyzje w jego sprawie nie przeprowadziły niezbędnego postępowania w celu ustalenia, czy zarzucany mu czyn powoduje obawę, iż może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W ocenie skarżącego cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia sam fakt skazania za jakiekolwiek przestępstwo, czy też wszczęcie postępowania karnego, lecz dopiero stwierdzenie, że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób wymienionych przepisem art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Ustawodawca nie wprowadził bowiem generalnego zakazu posiadania broni przez wszystkie osoby skazane wyrokami sądów za popełnienie przestępstw lub w stosunku do których toczy się postępowanie karne, lecz przez osoby posiadające szczególne cechy, wskazujące na możliwość zachowań przewidzianych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w tym skazane za popełnienie przestępstw wymienionych tym przepisem albo w stosunku do których toczy się postępowanie o popełnienie takich przestępstw.

Skarżący podkreślił, że od ponad 20 lat jest myśliwym, należy do Koła Łowieckiego [...] S. Nigdy nie był karany ani za przestępstwo umyślne, ani za jakikolwiek czyn nieumyślny. Przez okres 20 lat nie był też karany dyscyplinarnie. Organy nie dostrzegły ponadto, że wyrok Sądu Rejonowego skazujący go, został uchylony co do jego osoby, natomiast współoskarżony z nim Z. D. został uniewinniony od zarzucanego mu czynu, tak w pierwszej, jak i w drugiej instancji. Podniósł też, że z uwagi na postawiony mu zarzut utracił już pracę jako leśniczy, którą wykonywał od ponad 25 lat, utracił także prawo do zamieszkiwania w służbowym mieszkaniu. Teraz natomiast, bez żadnej weryfikacji, odbiera mu się pozwolenie na broń myśliwską. Podkreślił, że został tym samym już trzykrotnie ukarany, mimo że w świetle prawa jest nadal osobą niewinną.

W ocenie skarżącego takie działanie organów narusza nie tylko przepisy ustawy o broni i amunicji, ale również zasadę państwa prawa – zasadę domniemania niewinności.

Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podkreślił, iż cofnięcie pozwolenia na broń w stanie faktycznym niniejszej sprawy było prawidłowe, gdyż wobec skarżącego najpierw toczyło się postępowanie karne o popełnienie m.in. przestępstwa przeciwko mieniu, a następnie w sprawie tej zapadł wyrok sądu karnego. W ocenie organu chybione są wywody skarżącego, że nie jest on ani karany, ani skazany. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem warunkowe umorzenie postępowania jest immanentnie związane ze stwierdzeniem winy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga w niniejszej sprawie zasługuje, w ocenie Sądu, na uwzględnienie, gdyż organy administracji obu instancji rozpoznając sprawę, dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość dokonanego rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. organ administracji publicznej prowadzący postępowanie ma obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, natomiast art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ administracji obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.).

Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy.

Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 stanowi natomiast, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

Z treści powyższych przepisów organy Policji wywiodły, iż sam fakt prowadzenia przeciwko osobie posiadającej pozwolenie na broń postępowania karnego o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu uzasadnia obawę, że nie daje ona gwarancji, iż będzie przestrzegać obowiązującego porządku prawnego, a w szczególności nie naruszy zasad bezpiecznego posiadania i używania broni, a tym samym organ jest zobowiązany cofnąć takiej osobie pozwolenie na broń. Sam ustawodawca przesądził bowiem, że w stosunku do osób skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie o popełnienie takich przestępstw, istnieje obawa użycia przez nie broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie z powyższym poglądem nie można się zgodzić.

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 18 listopada 2009 r., II OPS 4/09 (ONSAiWSA 2010/1/5) stanął na stanowisku, że osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Użycie słów "w szczególności", poprzedzające wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza bowiem, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organ nie musi, wobec tych osób przeprowadzać zatem oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Pozwolenia na broń nie wydaje się więc osobom wymienionym po słowach "w szczególności", ale także innym osobom, które nie były wprawdzie skazane za wymienione przestępstwa czy też, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw, a co do których jednak organ ustali okoliczności wskazujące na istnienie uzasadnionej obawy, że użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W takiej sytuacji organ musi jednak szczegółowo analizować i uzasadnić istnienie takiej obawy.

Z powyższych rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika zatem, że cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia sam fakt prowadzenia postępowania karnego o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, lecz dopiero stwierdzenie, że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Niezbędne jest w związku z tym wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy zarzucanymi w postępowaniu karnym czynami, cechami charakteru skarżącego oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które stwarza obawę, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Organ w stanie faktycznym niniejszej sprawy zobowiązany był zatem przeprowadzić postępowanie dowodowe umożliwiające dokonanie oceny istnienia bądź nieistnienia "uzasadnionej obawy", o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Sam fakt prowadzenia przeciwko skarżącemu postępowania karnego o przestępstwo z art. 290 § 1 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k. nie był bowiem wystarczający do uznania, że istnieje uzasadniona obawa, iż skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Takie też stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach – z dnia 4 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 318/09, z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 847/09 oraz z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 940/09.

W wyrokach tych Naczelny Sąd Administracyjny, kierując się konstytucyjnymi zasadami domniemania niewinności oraz proporcjonalności, doszedł do wniosku, że w stosunku do osób, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, cofnięcie pozwolenia na broń możliwe jest jedynie w przypadku, gdy prowadzące postępowanie organy wykażą, że w stosunku do osób tych istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Oznacza to, że nie jest dopuszczalne, na zasadzie automatyzmu, cofanie pozwolenia na broń każdej osobie, w stosunku do której toczy się postępowanie karne o popełnienie tych przestępstw. Cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie będzie natomiast możliwe w przypadku wykazania, że wobec takiej osoby istnieje uzasadniona obawa, że może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Działania takiego zabrakło w niniejszej sprawie, gdyż organy Policji zastosowały niejako zasadę automatyzmu wyrażającą się w przekonaniu, że skoro w stosunku do skarżącego prowadzone jest postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, to zachodzi podstawa do uznania go za osobę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a tym samym, że spełniona została dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, nakazująca określony sposób rozstrzygnięcia sprawy.

Istotne w niniejszej sprawie jest natomiast, czy skarżący całokształtem swojego dotychczasowego postępowania stwarza obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego.

Organ winien w związku z tym wyjaśnić w sposób precyzyjny i jednoznaczny, dlaczego uznaje, iż dotychczasowe zachowanie skarżącego oraz jego cechy charakteru dają podstawę do negatywnej prognozy odnośnie jego osoby w oparciu o art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

Organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien więc uzupełnić materiał dowodowy oraz dokonać kompleksowej oceny postawy skarżącego jako osoby posiadającej pozwolenie na broń. Dopiero analiza i ocena całego materiału dowodowego pozwolą organowi na podjęcie decyzji realizującej przesłankę art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, iż zaskarżone rozstrzygnięcie organu w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej, wydane zostało z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., co skutkowało w konsekwencji naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.