Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 331/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2017-10-10 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie-art. 260§1 ustawy p.p.s.a.
Powołane przepisy: article: art. 260 par. 1, art. 165 w zw. z art. 246 par. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gerard Czech po rozpoznaniu w dniu 10 października 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A sp. z o.o. w [...] od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu z dnia 11 sierpnia 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata bądź radcy prawnego w sprawie ze skargi A sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu) z dnia 19 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2011 r. do lutego 2012r. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 7 października 2016 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu odmówił A Spółki z o.o. w [...] (dalej też określanej jako: "strona", "skarżąca" lub "Spółka") przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu.

Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po rozpatrzeniu sprzeciwu Spółki, utrzymał w mocy powyższe postanowienie referendarza sądowego z dnia 7 października 2016 r., wskutek czego stało się ono prawomocne.

Odmawiając przyznania Spółce prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wskazano na następujące okoliczności.

Decyzją z dnia 19 maja 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu (obecnie: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Opolu z dnia 11 lutego 2015 r. w zakresie podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2011 r. do lutego 2012 r. W decyzji tej określając kwotę podatku do zapłaty organ podniósł, że skarżąca wprowadziła do obrotu prawnego 247 faktur VAT dotyczących sprzedaży stali na łączną kwotę netto 12.879.570,19 zł i kwotę podatku VAT w wysokości 2.962.301,20 zł, które nie dokumentują faktycznie dokonanych transakcji gospodarczych oraz wykazała w deklaracjach VAT-7 za miesiące od grudnia 2011 r. do lutego 2012 r. podatek naliczony wynikający z faktur niedokumentujących faktycznie dokonanych transakcji zakupu na wartość 2.846.809 zł.

Spółka w złożonym pierwotnie wniosku o przyznanie prawa pomocy podniosła, że obecnie praktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej i ze względu na zajęcie egzekucyjne do czasu zakończenia sprawy nie ma możliwości podjęcia tej działalności, oraz że nie posiada własnego konta bankowego, gdyż umowa rachunku bankowego została wypowiedziana przez bank. W części wniosku dotyczącego oświadczenia o majątku i dochodach Spółka wykazała brak środków trwałych, stratę za poprzedni rok obrotowy 139.324,80 zł oraz kapitał zakładowy w wysokości 5.000 zł.

W celu weryfikacji twierdzeń strony zgromadzono dokumenty źródłowe w postaci: obrotów kont syntetycznych za miesiące od lutego do lipca 2016 r., bilansu z uwzględnieniem bufora na koniec lipca 2016 r. oraz kserokopii deklaracji podatkowych CIT-8 za lata 2013-2015 i deklaracji podatkowych VAT-7 za miesiące styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 2016 r., faktury dokumentującej należność z tytułu usługi wynajmu samochodu za lipiec 2016 r. (nabywca B), faktury dokumentującej ratę leasingu samochodu (sprzedawca C GmbH) za lipiec 2016 r.

Za brakiem podstaw do przyznania Spółce prawa pomocy we wnioskowanym zakresie przemawiały dane wynikające z przedłożonej dokumentacji źródłowej, informacje znane z urzędu, jak i fakultatywny charakter orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy osobom prawnym.

Wskazano, że według złożonego bilansu na 31 lipca 2016 r. należności krótko -terminowe przysługujące Spółce wynoszą 909.086 zł, a inne należności 303.000 zł. Ogółem aktywa obrotowe Spółki to 1.495.540 zł, a zobowiązania i rezerwy na zobowiązania wynoszą 1.037.176 zł, czyli niższe niż aktywa, zatem deklarowany brak możliwości poniesienia kosztów sądowych nie jest do zaakceptowania. Zauważono, że wartość kosztów sądowych w sprawach zawisłych ze skarg Spółki przed WSA w Opolu jest znacznie niższa od kapitału własnego wykazywanego w przedłożonym bilansie na 484.565 zł, z czego sam kapitał (fundusz) zapasowy to 263.196 zł.

Nadto, kontrola skarbowa, której efektem są ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji rozpoczęła się w listopadzie 2012 r. Z dokumentów podatkowych za lata 2013, 2014 i 2015 wynikało, że Spółka prowadząc działalność gospodarczą posiadała w tym okresie znaczny potencjał finansowy przejawiający się wysokimi przychodami (11.170.418,55 zł), co umożliwiało zabezpieczenie środków finansowych na opłacenie wszelkich kosztów postępowania sądowego.

Odwołując się do ustaleń poczynionych w poprzednio zainicjowanej przez stronę sprawie, zakończonej wyrokiem WSA w Opolu z dnia 8 czerwca 2016 r. (I SA/Op 97/16) wskazano, że Spółka zbyła w 2014 r. nieruchomości stanowiące prawo użytkowania wieczystego gruntu i własność budynków, na rzecz D Spółka z o.o. w [...] (osobowo powiązanej ze skarżącą, ten sam prezes zarządu i wspólniczka). W dniu 16 stycznia 2015 r. Spółka dokonała cesji swojej wierzytelności należnej od D w kwocie 990.950,91 zł na rzecz cesjonariusza E Spółka z o.o. w [...].

Z powyższego wynikało, że Spółka wyzbyła się swego majątku i wierzytelności, a pozyskane z tego tytułu środki przeznaczyła na niewiadome cele, jednocześnie w toku postępowań sądowych powołując się na trudną sytuację i domagając się zwolnienia z kosztów prowadzonych postępowań.

Dodatkowo w przypadku spółek szczególnym sposobem pozyskania środków finansowych jest uzyskanie dopłat od wspólników, które przewiduje przepis art. 117 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych.

Na podstawie jawnych i ogólnodostępnych informacji wynikających z Krajowego Rejestru Sądowego ustalono, że wspólniczka Spółki A. Ł., prokurent i były członek zarządu J. Ł., oraz obecny prezes zarządu Spółki R. K., zaangażowani są w szereg innych podmiotów gospodarczych. A. Ł. aktywnie podejmowała i finansowała dalszą działalność w kolejnych spółkach, co wskazywało na to, że jej faktyczna sytuacja materialna jako wspólniczki skarżącej Spółki umożliwia jej dokonanie dopłat do Spółki także w celu pokrycia kosztów postępowania.

Reasumując, stwierdzono, że Spółka nadal pozostaje w obrocie prawnym jako przedsiębiorca, może podejmować wszelkie działania w celu prowadzenia działalności gospodarczej i uzyskiwania przychodów. Jeśli z takiej aktywności zrezygnowała, a w konsekwencji nie uzyskuje przychodów to oznacza, że brak środków na ponoszenie kosztów sądowych jest powodowany postawą strony, nie zaś czynnikami od niej niezależnymi, obiektywnymi.

W dniu 10 lutego 2017 r. Spółka złożyła ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata bądź radcy prawnego. We wniosku wskazała na tożsame, co poprzednio, okoliczności oraz dodatkowo powołała się na oświadczenie wspólniczki A. Ł. oraz J. Ł., że nie dysponują oni środkami pieniężnymi, które mogliby przekazać w formie pożyczki, oraz że osoby wcześniej zatrudnione (takimi byli też prezesi Zarządu), a będące udziałowcami, nie są zainteresowane pożyczaniem Spółce pieniędzy.

Postanowieniem z dnia 14 marca 2017 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu odmówił Spółce przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wskazano w szczególności, że Spółka nie wykazała istnienia okoliczności, które uzasadniałyby zmianę w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) – [zwanej dalej P.p.s.a.], prawomocnego postanowienia z dnia 7 października 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy.

Postanowienie z dnia 14 marca 2017 r. zostało utrzymane w mocy postanowieniem tut. Sądu z dnia 26 kwietnia 2017 r.

W dniu 8 maja 2017 r. do WSA w Opolu wpłynął kolejny wniosek Spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresu zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu wniosku Spółka ponownie wskazała na to, że od 2014 r. praktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada rachunku bankowego, posiada zadłużenie oraz pozostaje w sporze z organami podatkowymi (co uniemożliwia jej podjęcie jakiejkolwiek działalności). W części wniosku dotyczącego oświadczenia o majątku i dochodach wskazała na brak środków trwałych, stratę za poprzedni rok obrotowy w wysokości 139.324,80 zł oraz stan kapitału zakładowego, majątku i środków finansowych w wysokości 5.000 zł. Dodatkowo strona podała, że od 10 kwietnia 2017 r. ma formalnie zawieszoną działalności gospodarczą.

Zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2017 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu odmówił Spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie zasadnicze znaczenie ma fakt, że Spółka złożyła już kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, zaś pierwszy wniosek strony w tym zakresie został już merytorycznie i prawomocnie rozstrzygnięty. Prawomocne postanowienie w tym przedmiocie posiada moc wiążącą, zgodnie z art. 170 P.p.s.a. Na mocy art. 165 P.p.s.a. istnieje jednak możliwość zmiany bądź uchylenia prawomocnego orzeczenia, ale tylko wówczas, gdy zmianie uległ stan faktyczny sprawy w sposób na tyle istotny, że zachodzą przesłanki do zmiany uprzednio wydanego orzeczenia.

W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie musiała być to zmiana polegająca na pogorszeniu sytuacji finansowej wnioskodawcy.

Poddając analizie informacje odnoszące się do sytuacji strony skarżącej zawarte w nowym wniosku i porównując je z danymi posiadanymi przez Sąd przy podjęciu prawomocnego orzeczenia, referendarz nie znalazł podstaw do odmiennej oceny sytuacji strony skarżącej od dokonanej wcześniej w prawomocnym postanowieniu. Strona skarżąca nie przedstawiła żadnych nowych okoliczności, które wpływałyby na odmienną ocenę jej sytuacji z punktu widzenia przesłanek przewidzianych w z art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a.

Referendarz wskazał, że treść pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy odnośnie sytuacji majątkowej i finansowej jest bowiem taka sama jak w obecnie złożonym wniosku. Strona skarżąca wskazała jedynie dodatkowo na formalne zawieszenie prowadzonej działalności gospodarczej (od kwietnia 2017 r.). Jednakże złożenie wniosku o zawieszenie działalności gospodarczej jest działaniem strony skarżącej, którego nie można ocenić jako nową okoliczność w sferze majątkowej i finansowej. Sytuacja majątkowa i finansowa jak jej możliwości w tym zakresie nie uległy bowiem zmianie. Strona skarżąca nie powołała żadnych nowych okoliczności stanu faktycznego, z których można by uzyskać odpowiedź na pytanie, dlaczego dopiero przy ostatnio składanym wniosku o przyznanie prawa pomocy podjęła decyzję o złożeniu wniosku o zawieszenie działalności gospodarczej.

We wniesionym sprzeciwie strona podniosła, że w innej zainicjowanej przez nią wcześniej sprawie (prawomocnie zakończonej) uzyskała ona prawo pomocy, zatem konsekwentnie również w sprawie przedmiotowej Sąd winien w podobny sposób rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy. Tym bardziej, że obecnie Spółka zmuszona była zawiesić prowadzoną działalność gospodarczą. Ponownie wskazała na okoliczności, które jej zdaniem, uniemożliwią poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, tj. "zablokowanie rachunków bankowych", wskutek prowadzonego postępowania egzekucyjnego i wiążąca się z tym niemożność prowadzenia działalności gospodarczej, brak możliwości udzielenia pożyczek przez udziałowców Spółki. Zaznaczyła, że Spółka starała się o odblokowanie rachunków bankowych jednak jej skarga została oddalona przez Sąd, natomiast ewentualnie gdyby środki posiadała to i tak doszłoby do ich zajęcia przez komornika. Stwierdziła, że nie można nakładać na osoby zarządzające Spółką obowiązku udzielenia jej wsparcia finansowego, kosztem innych podmiotów gospodarczych, w które są one zaangażowane. Nadto, część tych podmiotów ma zawieszoną działalność gospodarczą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżone postanowienie należało utrzymać w mocy.

W myśl art. 260 § 1 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Przy tym zgodnie z art. 260 § 2 w sprawach, o których mowa w § 1 sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, a w myśl § 3 tego artykułu sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym.

Jak słusznie zauważono w zaskarżonym postanowieniu, wobec prawomocnego rozpoznania pierwszego wniosku Spółki (postanowienie referendarza sądowego z dnia 7 października 2016 r., utrzymane w mocy postanowieniem tut. Sądu z dnia 5 grudnia 2016 r.) złożony obecnie przez Spółkę kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy jako dążący w istocie do zmiany prawomocnego postanowienia w tym przedmiocie, należało uznać za wniesiony w trybie art. 165 P.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Do kategorii postanowień niekończących postępowania w sprawie, objętych zakresem przytoczonej regulacji, należą między innymi postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy.

Trafnie wskazał referendarz sądowy, że zgodnie z art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wspomniana moc wiążąca orzeczenia w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365).

Zatem rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie można odstąpić od oceny sytuacji materialnej Spółki zawartej w poprzednio wydanym prawomocnym postanowieniu o odmowie przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt II OZ 1329/14, dostępne, podobnie jak i pozostałe przywołane w tym uzasadnieniu orzeczenia, na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podkreślenia wymaga, że złożenie przez stronę kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 P.p.s.a.. Rolą sądu jest bowiem w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu. W tego typu sytuacjach nie jest więc możliwe dokonywanie odmiennych ocen kondycji finansowej strony na podstawie tożsamych elementów stanu faktycznego, tj. w oparciu o analogiczną do zawartej we wcześniejszym wniosku argumentację. W związku z tym, jeżeli strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie wskaże jakichkolwiek nowych okoliczności, bądź też podane przez nią fakty nie będą na tyle znaczące, aby mogły doprowadzić do odmiennych od dotychczasowych ocen, skorzystanie z art. 165 P.p.s.a. nie będzie możliwe (por. postanowienie NSA z dnia 18 lutego 2016 r., sygn. akt II FZ 1009/15).

Mając na uwadze powołane wyżej regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy się kierować rozpoznając powtórny wniosek o przyznanie prawa pomocy, a także analizując treść wniosku strony skarżącej, jak i treść prawomocnego postanowienia wydanego w przedmiocie prawa pomocy oraz informacje zawarte w sprzeciwie Sąd stwierdza, że referendarz sądowy prawidłowo uznał, że w sprawie nie zachodzą okoliczności pozwalające na zmianę prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania Spółce prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości i ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Spółka w złożonym powtórnie wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazała na tożsame, co poprzednio okoliczności tj., że obecnie "praktycznie" nie prowadzi działalności gospodarczej i ze względu na wielomilionowe "zajęcia" do czasu zakończenia sprawy nie ma możliwości podjęcia tej działalności, oraz że nie posiada własnego konta bankowego, gdyż zostało wypowiedziane. Podobnie wykazała brak środków trwałych, stratę za poprzedni rok obrotowy 139.324,80 zł oraz stan kapitału zakładowego, majątku i środków finansowych w wysokości 5.000 zł.

Jedyną nową okolicznością wskazaną przez stronę jest formalne zawieszenie prowadzonej działalności gospodarczej od kwietnia 2017 r. Zaznaczyć jednak trzeba, że jak wynika z wyżej opisanego prawomocnego postanowienia (wydanego na skutek pierwotnego wniosku o przyznanie prawa pomocy) Spółka nie spełniała przesłanek z art. 246 § 2 pkt 1P.p.s.a., m.in. z uwagi na to, że w ocenie Sądu nie wykazała ona, że podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem. Brak środków na ponoszenie kosztów sądowych był powodowany postawą Spółki, nie zaś czynnikami od niej niezależnymi, obiektywnymi. Dotyczyło to m.in. okoliczności związanych z wyzbyciem się przez Spółkę majątku nieruchomego i wierzytelności, przy czym skarżąca nie wyjaśniła w sposób jednoznaczny na co przeznaczyła pozyskane z tego tytułu środki i w żaden sposób nie udokumentowała swoich twierdzeń w tym zakresie.

W ocenie Sądu referendarz sądowy trafnie ocenił okoliczność formalnego zawieszenia prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej, jako nie dającą podstawy do zmiany prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Formalne zawieszenie działalności jest konsekwencją decyzji osób zarządzających Spółką i w ustalonych w sprawie okolicznościach, nie świadczy o wystąpieniu zmiany w sytuacji majątkowej i finansowej skarżącej.

Zasadności stanowiska referendarza zajętego w zaskarżonym postanowieniu nie podważa również argumentacja podniesiona przez stronę na obecnym etapie postępowania, stanowiąca w istocie polemikę z ocenami wcześniej wyrażonymi w prawomocnym postanowieniu o odmowie przyznania prawa pomocy.

Strona nie podważyła wyżej opisanych danych odnośnie należności krótkoterminowych i innych przewyższających zobowiązania Spółki, istnienia kapitału zapasowego jak i okoliczności, że w latach 2013, 2014 i 2015, kiedy to prowadzone było postępowanie zakończone obecnie zaskarżoną decyzją, Spółka prowadząc działalność gospodarczą posiadała w tym okresie znaczny potencjał finansowy przejawiający się wysokimi przychodami (11.170.418,55 zł), co umożliwiało zabezpieczenie środków finansowych na opłacenie wszelkich kosztów postępowania sądowego. We wniesionym sprzeciwie Spółka przyznała, że osiągała znaczne przychody, którymi już nie dysponuje, co jednak nie stanowi podstawy do zmiany prawomocnego postanowienia, skoro jak wielokrotnie już podkreślano, wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez osobę prawną, jest oceniany również pod kątem tego, jakie starania czyniła Spółka aby we własnym zakresie pokryć koszty postępowania w sprawie. Twierdzenia o braku możliwości dofinansowania Spółki przez jej udziałowców, po pierwsze nie poddają się jakiejkolwiek weryfikacji, a nadto stoją w sprzeczności z pierwotnie ustalonymi i niezakwestionowanymi ustaleniami dotyczącymi podejmowania i finansowania przez A. Ł. dalszej działalności w kolejnych spółkach. Ponownie podkreślić należy, że wbrew zapatrywaniom strony, opisane w prawomocnym postanowieniu okoliczności związane z zaangażowaniem w działalność innych podmiotów wspólniczki oraz obecnych i byłych członków zarządu Spółki, nie miało na celu sugerowania, że osoby zajmujące się sprawami Spółki winny uszczuplić aktywa innych prowadzonych przez nie podmiotów gospodarczych na rzecz skarżącej. Ww. ustalenia świadczyły jednak o tym, że pomimo pogarszającej się sytuacji finansowej Spółki, ww. osoby decydowały się na dokonywanie dalszych inwestycji, nie podejmując przy tym stosowanych działań mających na celu poprawę i zabezpieczenie kondycji finansowej Spółki, co ma znaczenie dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej.

Twierdzenia o braku możliwości udzielenia pożyczki Spółce z uwagi na nieopłacalność tego przedsięwzięcia, nie stanowi okoliczności uzasadniającej zmianę poprzednio wydanego postanowienia w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy.

Co do faktu przyznania Spółce prawa pomocy we wcześniej zainicjowanej przez nią sprawie, wskazać należy, że jak opisano już w prawomocnym postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 grudnia 2016 r. szereg istotnych dla oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności (zwłaszcza tych związanych z wyzbyciem się przez Spółkę majątku) nie było znanych referendarzowi sądowemu w WSA w Opolu rozstrzygającemu w dniu 15 października 2015 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie I SA/Op 439/15. W takiej sytuacji nie sposób uznać, aby wydane uprzednio postanowienie o przyznaniu Spółce prawa pomocy, obligowało Sąd do tożsamego rozpoznania przedmiotowego wniosku.

Podstaw do zmiany prawomocnego postanowienia nie stanowią też twierdzenia skarżącej, że z uwagi na "zablokowane" rachunki bankowe nie ma fizycznej możliwości dysponowania jakimikolwiek środkami finansowymi (a nawet gdyby takie środki posiadała zostałyby one bezzwłocznie zajęte przez organ egzekucyjny), a nadto strona starała się o odblokowanie rachunków bankowych jednak jej skarga w tym zakresie została oddalona. Kwestii działań jakie Spółka podjęła celem odzyskania możliwości dysponowania rachunkami bankowymi skarżąca bliżej nie sprecyzowała, natomiast z dostępnych Sądowi informacji wynika, że Spółka wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 22 czerwca 2015 r., w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres od czerwca do listopada 2011 r., która została oddalona prawomocnym wyrokiem z dnia 8 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Op 97/16. Podkreślić należy, że jeżeli Spółka wyzbyła się majątku, w tym nieruchomości, które mogłyby stanowić zabezpieczenie dla dochodzonych przez organy podatkowe należności pieniężnych (co mogłoby pozwolić na uchylenie zajęcia rachunków bankowych), to w konsekwencji nadal aktualna pozostaje ocena dokonana w prawomocnym postanowieniu odmawiającym Spółce przyznania prawa pomocy.

Tym bardziej, że osoba prawna nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo że podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie NSA z dnia 29 marca 2011 r., I OZ 191/11).

Reasumując, przedstawione powyżej okoliczności i ich ocena nie wskazują na zaistnienie tego rodzaju istotnej zmiany w sytuacji Spółki, która winna spowodować zmianę uprzedniego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Referendarz sądowy w zaskarżonym postanowieniu nie dopuścił się żadnych naruszeń prawa i właściwie uzasadnił zajęte stanowisko.

Z tych powodów na podstawie art. 260 § 1 i art. 165 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.