Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 293/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i c w zw. z art. 135, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 99 ust. 1, art. 101 ust. 1 i 2, art. 102, art. 107 ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
article: par. 4 ust. 1 pkt 5, par. 5 ust. 2, 3, 4, 5
journal: Dz.U. 2001 nr 152 poz 1732
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego.
article: art. 1 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1990 nr 54 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.
article: art. 6 pkt 1 i 2, art. 3
journal: Dz.U. 1991 nr 7 poz 24
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 19 lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat 1. uchyla decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 19 lutego 2013 r. [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji [...] z dnia 4 stycznia 2013 r. nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja może być wykonana.


UZASADNIENIE

Rozkazem personalnym z dnia 4 stycznia 2013 r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji , na podstawie art. 101, art. 106 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2011 r. nr 287, poz. 1687 ze zm.), art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. nr 54, poz. 310) oraz § 5 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. nr 152, poz. 1732 ze zm.) – dalej: "rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r.", określił T. G. termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień 9 lipca 2010 r. w wysokości 13%.

W uzasadnieniu wskazano, że raportem z dnia 7 lipca 2010 r. ( który wpłynął w dniu 9 lipca 2010 r.) T. G. zwrócił się o zaliczenie do wysługi lat dotychczas nieudokumentowanego okresu pracy przed podjęciem służby w Policji, tj. pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od dnia 25 lutego 1992 r. do dnia 14 października 1997 r. Następnie dokonał korekty żądania, wskazując na okres od 25 lutego 1993 r. do 14 października 1997 r.

Zgodnie z art. 1 ust. 1pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy , do stażu pracy wlicza się przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Za domownika uznaje się osobę bliską rolnikowi , która ukończyła 16 lat , pozostaje z rolnikiem w gospodarstwie domowym, stale pracuje w gospodarstwie i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Strona przedłożyła pismo właściwego urzędu o braku dokumentów do wydania zaświadczenia , o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. Po dokonaniu analizy przeprowadzonych dowodów organ stwierdził, że konieczność codziennego dojazdu do szkoły, zajęcia lekcyjne, konieczność przygotowania się do zajęć i egzaminów wykluczają wykonywanie pracy w gospodarstwie rolnym stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W okresie zimowym nie było potrzeby świadczenia pracy w pełnym wymiarze. Wnioskodawca nie posiadał specjalistycznych kwalifikacji do przeprowadzania kompletnych napraw maszyn rolniczych , a ich konserwacja w okresie zimowym nie była czynnością stałą. W tej sytuacji zasadne było zaliczenie funkcjonariuszowi okresów, kiedy brał udział w pracach związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego -w okresie wakacji oraz po złożeniu egzaminu dojrzałości – od 24 maja 1997 r. do 14 października 1997 r. , tj. do momentu odbywania służby kandydackiej ( łącznie 1 rok i 22 dni).

Organ wskazał, że rozkazem personalnym z dnia 4 stycznia 2013 r. nr [...] ustalił T. G. wysługę lat oraz poszczególne jej okresy składkowe na dzień 20 sierpnia 1999 r. łącznie: 2 lata, 10 miesięcy i 16 dni oraz zaliczył na dzień 9 lipca 2010 r. do okresu służby, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej łącznie: 13 lat, 9 miesięcy i 6 dni.

Organ wskazał, że na podstawie tych wyliczeń i dokumentacji znajdującej się w aktach osobowych funkcjonariusza określono procentowy wzrost uposażenia z tytułu wysługi lat w wysokości 13 %

Organ wskazał, że roszczenie o zaliczenie dotychczas nieudokumentowanego okresu pracy w gospodarstwie rolnym stało się wymagalne z dniem 9 lipca 2010 r. , tj. od dnia złożenia raportu w tej sprawie, wobec czego z tą datą ustalono wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat. Organ, powołując się na treść wyroku WSA w Warszawie z dnia 2 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1223/12 stwierdził, że nie wystąpiło przedawnienie roszczenia w myśl art. 107 ustawy o Policji, wobec czego nie ma podstaw do wypłaty należności pieniężnych za okres 3 lat wstecz w związku ze wzrostem uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat.

W odwołaniu od rozkazu personalnego [...] T. G., kwestionując ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji, wniósł o zaliczenie mu pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w całym wnioskowanym okresie, ustalenia terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień 9 lipca 2007 r. i wypłatę świadczenia w postaci wyrównania uposażenia z tytułu zwiększonej wysługi lat za okres 3 lat wstecz od daty złożenia wniosku.

Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym z dnia 19 lutego 2013 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 268 a k.p.a. , utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji nr [...].

W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał przebieg postępowania i powołał treść art. 101 ustawy o Policji oraz § 3 ust. 1, § 4 ust. 1 i § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r.

W ocenie organu z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wnioskodawca nie wykonywał stałej pracy w gospodarstwie rolnym w okresach zimowych. Prace ograniczały się wówczas do konserwacji i napraw sprzętu rolniczego oraz obrządku zwierząt gospodarskich, hodowanych na własne potrzeby. Struktura gospodarstwa, niewielki zasób inwentarza, liczba osób wykluczały potrzebę stałej pracy wnioskodawcy w gospodarstwie zimą. Naprawa i konserwacja sprzętu lub okazjonalne wykonywanie innych prac nie mogą być uznane za stałą pracę w całym tym okresie. Do wysługi lat zalicza się tylko okresy stałej pracy o istotnym znaczeniu dla prowadzonej działalności, w którym osoba zainteresowana zamieszkuje lub ma możliwość codziennego wykonywania prac związanych z prowadzoną działalnością rolniczą. W ocenie organu wnioskodawca pracował w gospodarstwie rolnym rodziców, spełniając przy tym ustawowe kryteria domownika jedynie przy uwzględnieniu okresów pracy w gospodarstwie podczas wakacji letnich- w lipcu i sierpniu oraz po złożeniu egzaminu maturalnego do rozpoczęcia służby kandydackiej. W pozostałym okresie dojeżdżał do szkoły, brał udział w zajęciach lekcyjnych, musiał przygotować się do zajęć i egzaminów. Zaliczony okres pracy daje 1 rok i 29 dni. Zsumowanie tego okresu z obliczonymi okresami służby w Policji na dzień 9 lipca 2010 r. daje 13 lat, 9 miesięcy i 12 dni, wobec czego zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. , w dniu 9 lipca 2010 r. wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat wyniósł 13 %. Nie jest w tej sytuacji możliwe wliczenie do wysługi lat całego wskazywanego przez stronę okresu. Powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 października 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1223/12 organ odwoławczy wskazał, że policjantowi nie przysługuje wyrównanie należności za trzy lata wstecz z tytułu zaliczenia do wysługi lat pracy w gospodarstwie rolnym. Prawo do wzrostu uposażenia powstaje dopiero z datą złożenia stosownego wniosku i wywołuje skutki prawne na przyszłość. Brak w tej sytuacji podstaw do żądania wyrównania uposażenia z tytułu wysługi lat za 3 lata wstecz od dnia złożenia wniosku oraz do ustalenia terminu nabycia prawa do procentowego wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat na trzy lata wstecz od dnia złożenia wniosku. W podsumowaniu organ odwoławczy ocenił, że wydana przez organ pierwszej instancji decyzja była prawidłowa.

T. G. wniósł skargę na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 19 lutego 2013 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, domagając się jego uchylenia oraz poprzedzającego go rozkazu nr [...] Komendanta Powiatowego Policji . Zakwestionował odmowę naliczenia i wypłaty wyrównania wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za trzy lata wstecz od dnia 9 lipca 2010 r., tj. od dnia 9 lipca 2007 r., wykładnię pojęcia "domownika" i błędne przyjęcie , że okres jego pracy w gospodarstwie rodziców w okresie nauki nie podlega zaliczeniu do stażu pracy.

Wniósł o rozpatrzenie w granicach skargi innych rozkazów wydanych w sprawie.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania:

- art. 6 i art. 8 k.p.a. w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez brak pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej wskutek wydania przez organ decyzji o wyrównaniu uposażenia z uwzględnieniem dyspozycji art. 107 ustawy o Policji w stosunku do innych funkcjonariuszy, znajdujących się w tożsamej sytuacji faktycznej i prawnej, a odmowie takiego wyrównania skarżącemu;

- art. 7 k.p.a. poprzez nie załączenie do akt sprawy pisma z dnia 22 lipca 2010 r. i rozkazów personalnych Komendanta Powiatowego Policji nr [...] i nr [...] z dnia 18 stycznia 2011 r. oraz nie ustalenie rzeczywistej odległości dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pobierania nauki;

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez gołosłowne i nieoparte na żadnej przekonywującej analizie uznanie, że pobieranie nauki uniemożliwiało skarżącemu wykonywanie pracy w gospodarstwie rolnym oraz niedostateczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji, które pozwalało uznać organowi, że nie udowodnił wymaganego okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, nadto oparcie rozstrzygnięcia i uzasadnienia o tezy wyroku WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1223/12 wydanej w innej sprawie;

- art. 80 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy w sposób całkowicie dowolny i pozbawiony oparcia w przepisach prawa i w materiale dowodowym,

2) naruszenie prawa materialnego, tj.:

- art. 101 ust. 1 ustawy o Policji poprzez pozbawienie skarżącego prawa doliczenia do wysługi lat okresów pracy w charakterze domownika świadczonej w gospodarstwie rolnym rodziców;

- art. 6 pkt 2 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników poprzez błędną interpretację wykładni stałej pracy "domownika" wykraczającą poza ustawową definicję ;

- art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy poprzez błędną jego wykładnię i niezasadne przyjęcie, że nie spełnia wymogów określonych w tym przepisie;

- § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. poprzez błędne przyjęcie, że prawo do wzrostu uposażenia z tytułu zwiększonej wysługi lat powstaje z datą złożenia przez policjanta wniosku i wywołuje skutki prawne na przyszłość, a nie na dzień przyjęcia policjanta do służby;

- § 5 ust. 4 w/w rozporządzenia poprzez niezastosowanie się do tego przepisu, na skutek czego doszło do nieokreślenia w rozkazie personalnym nr [...] Komendanta Powiatowego Policji terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu zwiększonej wysługi lat, lecz wydanie odrębnego rozkazu personalnego nr [...] ustalającego termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu zwiększonej wysługi lat;

- art. 106 ustawy o Policji, na skutek czego doszło do pozbawienia skarżącego prawa do nabycia wzrostu uposażenia , które stało się wymagalne na dzień przyjęcia do służby w Policji, tj. 20 sierpnia 1999 r. poprzez błędną interpretację tego przepisu i nie uwzględnienie dyspozycji art. 107 ust. 1 ustawy o Policji;

- błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, że wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1223/12 uzasadnia odmowę wypłaty wyrównania z tytułu zwiększonej wysługi lat za okres trzech lat wstecz od złożenia raportu , gdyż wyrok ten odnosi się do innej sytuacji prawnej i faktycznej;

- błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że dobre wyniki w nauce i wzorowe zachowanie wykluczały uznanie "stałości" pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika, oraz że prace wykonywane w okresie zimowym miały charakter okazjonalny, a struktura gospodarstwa wykluczała potrzebę stałej pracy w gospodarstwie w okresie zimowym.

W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że organy nie potwierdziły swoich twierdzeń żadnymi dokumentami, a z zeznań świadków i jego oświadczeń wynika, że w czasie pobierania nauki w Technikum Zawodowym mieszkał w domu rodzinnym, po zakończeniu zajęć lekcyjnych (w ilości około 5-6 godzin lekcyjnych) codziennie wracał do domu, nigdy nie przebywał w internacie. Przez cały ten okres nieprzerwanie, codziennie pracował w gospodarstwie rolnym rodziców, świadcząc pracę na rzecz gospodarstwa i będąc ciągle gotowym do wykonania wszelkich prac. Po ukończeniu wymaganego wieku 17 lat uzyskał prawo jazdy kategorii T, przez co zakres jego obowiązków został zwiększony. Wykonywał wszystkie wskazane przez rodziców prace zapewniając tym samym prawidłowe funkcjonowanie ponad 23 ha gospodarstwa, na którym nie zatrudniano żadnych osób. Wskazał przy tym na zły stan zdrowia matki, który powodował, że prowadzenie tak dużego gospodarstwa spoczywało na ojcu i na nim. Podkreślił, że nigdy nie miał problemów z nauką, a kiedy uczęszczał do Akademii Pedagogicznej w S. uzyskiwał również dobre i bardzo dobre wyniki w nauce, mimo że jednocześnie pełnił służbę w Policji, wychowywał dwoje małych dzieci i budował dom, w Szkole Policji w P. odbywał i ukończył kurs specjalistyczny oraz złożył egzamin aspirancki z bardzo dobrym wynikiem. Świadczy to o tym, że twierdzenia organu, iż skarżący uczęszczając do szkoły średniej i uzyskując dobre wyniki w nauce nie mógł jednocześnie pracować w gospodarstwie rodziców w charakterze domownika, są nieuzasadnione.

Dalej powołał orzecznictwo Sądu Najwyższego, które przyjmuje, że istota działań domownika, który nie prowadzi zawodowej działalności rolniczej na własny rachunek, sprowadza się do pomocy rolnikowi w prowadzeniu gospodarstwa, czyli do wykonywania prac wskazanych mu przez prowadzącego gospodarstwo.

Nadto rozkazem personalnym nr [...] z dnia 4 stycznia 2013 r. organ ustalił wysługę lat na dzień przyjęcia do służby. Rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji nie ma charakteru konstytutywnego - jak utrzymuje organ - lecz deklaratoryjny; wydając rozkaz personalny organ stwierdza jedynie, jaka jest wysługa lat pracy na dzień przyjęcia do służby. Deklaratoryjny charakter decyzji ustalającej wysługę lat znajduje potwierdzenie w treści § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. Zatem decyzja ustalająca wzrost uposażenia zasadniczego powinna zostać wydana z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu. Oznacza to konieczność respektowania art. 107 ust. 1 i ust. 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa między innymi każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia. Występując z raportem z dnia 7 lipca 2010 r. skarżący podjął właśnie taką czynność, która przerwała bieg przedawnienia.

Gdyby terminem nabycia praw do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat pracy był termin złożenia raportu o zaliczenie dotychczas nieudokumentowanych okresów pracy, jak przyjął to organ, to zapis o uwzględnieniu przepisów o przedawnieniu w wymienionym rozporządzeniu byłby bezprzedmiotowy. Podobnie bezcelowy byłby obowiązek ustalenia wysługi lat na dzień przyjęcia policjanta do służby, wynikający z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. Takie stanowisko akceptowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyrok WSA w Kielcach z dnia 28 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 846/12).

Skarżący wskazał, że brak wcześniejszego udokumentowania okresu pracy w gospodarstwie rolnym naraził go jedynie na przedawnienie roszczenia związanego z wysługą lat, wobec czego zasadny jest wniosek o wypłatę należności pieniężnych za okres 3 lat wstecz od daty złożenia wspomnianego raportu.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną; zgodnie zaś z art. 135 § 1 tej ustawy sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zaskarżony rozkaz personalny dotyczył terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz jego procentowej wysokości.

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2011 r., nr 287, poz.1687 ze zm.), zwana dalej "ustawą" przewiduje w art. 99 ust. 1 , że prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy wysokość uposażenia zasadniczego jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat.

Wynika z powyższego, że ustalenie posiadanej przez policjanta wysługi lat ma podstawowe znaczenie dla wysokości jego uposażenia.

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 101 ust. 2 oraz art. 102 ustawy, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał w dniu 6 grudnia 2001 r. rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat , od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego ( Dz. U. nr 152, poz.1732 ze zm.), zwane dalej "rozporządzeniem".

§ 4 ust. 1 rozporządzenia określa, jakiego rodzaju okresy służby, okresy równorzędne ze służbą , okresy zatrudnienia czy inne okresy zalicza się do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia.

Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się inne okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby , od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego.

Takimi odrębnymi przepisami, o jakich mowa w przywołanym przepisie są przepisy ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy ( Dz. U. z 1990 r. nr 54, poz.310 ). Art. 1 ust. 1 pkt 3 przywołanego rozporządzenia stanowi, że ilekroć przepisy prawa ( ...) przewidują wliczanie do stażu pracy , od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy , do stażu tego wlicza się pracownikowi także przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.

Przepis § 5 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że wysługę lat oraz poszczególne jej okresy składowe ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia danego okresu.

Z kolei § 5 ust. 3 rozporządzenia stanowi, że przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio w przypadku zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów (...).

§ 5 ust. 4 rozporządzenia brzmi następująco: termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu.

Wynika z powyższego, że "podstawowa" wysługa lat, która istotna jest dla ustalania wysokości (wzrostu) uposażenia zasadniczego policjanta ustalana jest na dzień przyjęcia policjanta do służby. Uposażenie zasadnicze policjanta wzrasta z tytułu wysługi lat o 2% po 2 latach służby i o 1% za każdy następny rok służby , aż do wysokości 20% po 20 latach służby , oraz o 0,5% za każdy następny rok służby powyżej 20 lat –łącznie do wysokości 25 % po 30 latach służby ( § 3 ust. 1 rozporządzenia). Tak więc do "podstawowej" wysługi lat dodaje się kolejne lata wysługi- wynikające z odbytej służby.

Ustawodawca przewidział jednak, że przy ustalaniu "podstawowej" wysługi lat mogło nie dojść – z różnych przyczyn - do jej ustalenia w rzeczywistym wymiarze. Wówczas- zgodnie z § 5 ust. 4 rozporządzenia -należy w drodze decyzji ustalić lub zmienić wysługę lat ( wraz z jej okresami składowymi) - co do zasady- na dzień przyjęcia policjanta do służby, określając w niej termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu. Zgodnie z § 5 ust. 5 rozporządzenia dalszy wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w Policji nie wymaga wydania odrębnej decyzji.

W powyższym zakresie należy podzielić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 12 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 376/09 ( niepublikowane), który stwierdził, że "jeżeli policjant nie dysponował przy przyjęciu do służby odpowiednimi dokumentami dotyczącymi okresów zaliczonych do wysługi lat w Policji, to po ich dostarczeniu możliwa jest zmiana ustaleń w tym zakresie i zaliczenie mu dalszych udokumentowanych okresów. Odbywa się to w drodze decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w § 5 ust. 2 i 3 powołanego rozporządzenia, która określa termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu, przy czym dalszy wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w Policji nie wymaga wydania odrębnej decyzji (§ 5 ust. 4 i 5 rozporządzenia). A zatem, zaliczenie okresów, o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.) następuje w myśl § 5 ust. 4 rozporządzenia w decyzji administracyjnej (podobnie: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009, sygn. akt I OSK 812/08, z dnia 7 maja 2009, sygn. akt I OSK 817/08 – dotyczące wysługi lat funkcjonariuszy Policji oraz z dnia 5 maja 2009, sygn. akt I OSK 730/08 dotyczący wysługi lat funkcjonariuszy Straży Granicznej). Do analizy (...) w niniejszej sprawie nie odnoszą się poglądy wyrażane w orzecznictwie na tle przepisów normujących sytuację żołnierzy zawodowych (por. uchwała NSA z dnia 24 września 2001 r., sygn. akt OPS 8/01, ONSA 2002/1/9)".

Przywołane przez Naczelny Sąd Administracyjny orzeczenia NSA publikowane są w centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych .

Podobny do zaprezentowanego powyżej pogląd wyrażony został także w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 365/11 ( publ. LEX nr 1079769).

Sformułowanie "z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu" , użyte w § 5 ust. 4 rozporządzenia dotyczy terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia i jego procentowej wysokości, bowiem jest to konsekwencja tego, że prawo do uposażenia ulega przedawnieniu - art. 107 ust. 1 ustawy o Policji stanowi , że roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia , w którym roszczenie stało się wymagalne.

Z uwagi na to, że wysługę lat ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, to wysokość wynagrodzenia zasadniczego, którego wysokość jest zależna od posiadanej wysługi lat, powinna wzrastać od początku służby. Jednak z powodu tego, że roszczenie o uposażenie ulega przedawnieniu, policjant traci prawo do przedawnionych roszczeń dotyczących różnicy między należnym a wypłaconym wynagrodzeniem. Możliwe jest jedynie uzyskanie uposażenia, co do którego roszczenie nie uległo przedawnieniu. W przypadku podjęcia przez policjanta czynności przerywającej bieg terminu przedawnienia zachowuje on prawo do uposażenia za nieprzedawniony , trzyletni okres.

Tak więc, mimo że możliwe jest późniejsze ustalenie, że na dzień przyjęcia policjanta do służby wysokość jego wysługi lat była inna niż przyjęta pierwotnie , to określenie terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat i procentowa jego wysokość- w związku z przyjęciem innej, niż pierwotnie ustalona, wysługi lat, związane są z działaniem funkcjonariusza Policji.

Jak wyżej wskazano, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia ulegają przedawnieniu, jednak bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa każda czynność przez kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych , właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia , jak też uznanie roszczenia.

W przedmiotowej sprawie skarżący złożył wniosek o zaliczenie do wysługi lat dotychczas nieudokumentowanego okresu pracy przed podjęciem służby w Policji. Wniosek ten został złożony w celu uzyskania wypłaty uposażenia w innej, wyższej wysokości, wobec czego czynność ta przerwała bieg przedawnienia roszczenia skarżącego o wyższe uposażenie zasadnicze.

W tej sytuacji organy obu instancji niezasadnie przyjęły, że terminem nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat jest dla skarżącego dzień 9 lipca 2010 r. , dzień wpływu jego wniosku , bowiem powinny mieć na uwadze termin o trzy lata wcześniejszy.

Nie ustalenie we wskazany wyżej sposób terminu nabycia przez skarżącego prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego oznacza, że rozkazy personalne wydane przez organy obu instancji są wadliwe.

Należy też mieć na uwadze, że konieczność ustalenia przez organy innego – wcześniejszego - terminu nabycia przedmiotowego prawa powoduje , że zmianie podlegać będzie także procentowa jego wysokość, bowiem jest ona uzależniona od ustalonego okresu wysługi lat .

Powoływanie się przez organy obu instancji na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1223/12 ( publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) przy uzasadnianiu swojego stanowiska o braku podstaw do uwzględnienia żądania skarżącego w tym zakresie jest niezasadne. Sąd ten orzekał w innym stanie faktycznym- termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego oraz procentowa jego wysokość były już ustalone ostateczną decyzją, a Sąd dokonywał oceny legalności decyzji dotyczącej odmowy wypłaty należności pieniężnej w związku ze wzrostem uposażenia zasadniczego z tytułu zaliczenia do wysługi lat okresu pracy w gospodarstwie rolnym.

W tej sytuacji zaskarżony i poprzedzający ją rozkaz personalny już tylko z tego względu podlegały uchyleniu- organy naruszyły § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat , od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego oraz art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do ustalonej przez organy procentowej wysokości wysługi lat stwierdzić należy, że spór między stronami dotyczył niezaliczonego skarżącemu do wysługi lat okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Skarżący domagał się zaliczenia mu okresu pracy od dnia 25 lutego 1993 r. do dnia 14 października 1997 r.

Za "domownika" w rozumieniu ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników ( Dz. U. z 1991 r., nr 7, poz.24 ze zm.) rozumie się osobę bliską rolnikowi , która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie, stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy( art. 6 pkt 2).

Zgodnie z art. 3 przywołanej wyżej ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym , wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. Jeżeli organ nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia, zawiadamia o tym na piśmie. W wypadku takim okresy pracy mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne.

Skarżący przedłożył pismo , z którego wynikało, że właściwy organ nie dysponuje dokumentami do wystawienia zaświadczenia , wobec czego udowodnienie okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w niniejszej sprawie odbywało się w sposób określony w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.

Nie budzi żadnej wątpliwości Sądu prawidłowość zaliczenia skarżącemu przez organy okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w wymiarze 1 roku i 22 dni, obejmującego czas letnich wakacji, oraz okresu między złożonym przez skarżącego egzaminem maturalnym a odbyciem przez niego służby kandydackiej – od dnia 24 maja 1997 r. do 14 października 1997 r.

Uzasadnioną wątpliwość budzi jednak stanowisko organów co do braku podstaw zaliczenia skarżącemu do wysługi lat pozostałego okresu.

Art. 6 pkt. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nie określa rozmiaru świadczonej pracy , od którego zależy uznanie osoby zainteresowanej za domownika w rozumieniu tej ustawy; konieczne jest natomiast stałe wykonywanie przez nią pracy w gospodarstwie rolnym.

Sąd Najwyższy w wyroku z 4 października 2006 r., sygn. akt II UK 42/2006 (publ. OSNP 2007/19-20/292) wskazał na potrzebę odstąpienia od rozumienia "stałości pracy w gospodarstwie rolnym" jako nieustannego, przez cały czas, ciągłego, wykonywania prac w gospodarstwie. SN uznał za nieodzowne za sięgnięcie do specjalnego znaczenia roli domownika w społeczno-gospodarczych stosunkach wiejskich, której specyfikę uwypukla porównanie określenia domownika w art. 6 pkt 2 i definicji rolnika sformułowanej w art. 6 pkt 1 ustawy. Z zestawienia tego wynika, że istota działań domownika sprowadza się do pomocy rolnikowi w prowadzeniu gospodarstwa, czyli do wykonywania prac wskazanych mu przez prowadzącego gospodarstwo, leżących w zakresie jego decyzji gospodarczych. Mając to na względzie SN zaaprobował stanowisko, że wystarczające dla uznania pracy domownika w gospodarstwie rolnym za stałą jest wykonywanie w jej przebiegu wszystkich zabiegów agrotechnicznych związanych z prowadzoną produkcją w rozmiarze dyktowanym potrzebami i terminami tych prac oraz używaniem ułatwiającego te prace sprzętu.

Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 321/11 ( publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych ) podzielił pogląd, że obecnie w orzecznictwie bardziej liberalnie podchodzi się do przesłanki "stałej pracy" i przyjmuje się, że nie należy utożsamiać jej z koniecznością nieustannego, przez cały czas wykonywania prac w gospodarstwie rolnym. Stwierdził ponadto, że stała praca w gospodarstwie polega na pewnej systematyczności i co najmniej na gotowości do wykonywania pracy rolnej, gdy jest to niezbędne rolnikowi prowadzącemu gospodarstwo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2581/11(publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) wskazał , że " ...w rozumieniu tej ustawy charakter pracy domownika w gospodarstwie rolnym nie może być utożsamiany z charakterem pracy rolnika w takim gospodarstwie. Domownik nie prowadzi bowiem zawodowej działalności rolniczej na własny rachunek, lecz wyłącznie pomaga rolnikowi w prowadzeniu takiej działalności, zatem nie musi on pracować w takim samym wymiarze godzinowym, jak rolnik, i może pozwolić sobie na jednoczesne kształcenie się. Na takie rozumienie charakteru pracy domownika wskazuje zresztą już sam fakt rozróżnienia przez ustawodawcę w art. 6 pkt 1 i 2 powołanej ustawy definicji rolnika i domownika. Gdyby bowiem zamiarem ustawodawcy było jednakowe traktowanie nakładu pracy domownika i rolnika oraz ich wkładu w rozwój gospodarstwa rolnego, to z pewnością nie wprowadzałby takiego rozróżnienia. Nie można zatem przyjmować, że skoro osoba mająca status domownika, realnie pomagając rolnikowi w prowadzeniu gospodarstwa rolnego, jednocześnie pobiera naukę w szkole, to jej praca w tym gospodarstwie nie ma z tego powodu charakteru stałego".

Sąd orzekający poglądy powyższe w pełni aprobuje.

Niewątpliwie ocena "stałości pracy w gospodarstwie rolnym" musi być dokonywana w odniesieniu do konkretnych okoliczności faktycznych.

Organy obu instancji temu obowiązkowi, w ocenie Sądu, nie sprostały.

Skarżący przedłożył, zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami, zeznania trzech świadków, z których wynika, że w całym przedmiotowym okresie wykonywał pracę w gospodarstwie rolnym w pełnym wymiarze; były to wszelkie prace , m.in. uprawa i zbiory ziemniaków, zbóż, hodowla zwierząt gospodarskich, naprawa i konserwacja maszyn rolniczych, utrzymywanie w należytej kondycji lasu. Pracę wykonywał przed zajęciami w szkole, po powrocie ze szkoły, w soboty, niedziele i święta, w wakacje i ferie. Wykonywał wszelkie prace wskazane przez rodziców, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa. Jako najstarszemu synowi powierzono mu najwięcej obowiązków. Po ukończeniu 17 lat rodzice wysłali go na kurs prawa jazdy, by mógł pracować z użyciem ciągnika i maszyn rolniczych . W przedmiotowym czasie stan zdrowia matki skarżącego był zły.

Organ pierwszej instancji odnosząc się do tych zeznań uznał, że skarżący nie mógł świadczyć pracy w pełnym wymiarze , bowiem było to wykluczone z powodu konieczności codziennego dojazdu do szkoły, uczestnictwa w zajęciach szkolnych i przygotowania się do nich, a w okresie zimowym natężenie prac maleje, wykluczone jest wykonywanie prac polowych ,natomiast hodowanie zwierząt, hodowanych na własne potrzeby, nie wymagało świadczenia pracy w pełnym wymiarze.

Z kolei organ odwoławczy, po przytoczeniu treści zebranych dowodów stwierdził, że struktura gospodarstwa, jego gospodarcze przeznaczenie, niewielki zasób inwentarza , liczebność zamieszkujących osób wykluczały z całą pewnością potrzebę pracy skarżącego w gospodarstwie w okresie zimowym , a ponadto wskazał na czas dojazdu skarżącego do szkoły i konieczność przygotowywania się przez niego do zajęć i zdawania egzaminów. Z uzasadnienia nie wynika bynajmniej wyraźnie, by te ostatnie okoliczności ( dojazdy i nauka) miały być podstawą do nie zaliczenia skarżącemu okresu pracy przypadającego na wiosnę i jesień, mimo że organ wyraźnie wskazuje na to, że prace w gospodarstwie rolnym nasilały się wiosną, latem i jesienią.

Mimo że uzasadnienia rozkazów są obszerne, a organ odwoławczy przywołuje wielokrotnie orzeczenia sądów administracyjnych, stanowisko organów dotyczące odmowy zaliczenia pozostałego wskazywanego przez skarżącego okresu pracy do okresu wysługi lat nie może być uznane za mieszczące się w granicach swobodnej oceny dowodów, a dokonana przez nie ocena "stałości pracy" skarżącego w gospodarstwie rolnym prawidłowa.

Organy, z uwagi na brak odpowiedniej dokumentacji szkolnej, nie dysponowały obiektywnymi informacjami o rozmiarze i godzinach nauki skarżącego, uznały jednak, że codzienne dojazdy oraz konieczność pobierania nauki i przygotowania się do niej wykluczały stałą , w pełnym wymiarze, pracę w gospodarstwie.

Tymczasem nawet codzienne przeznaczenie kilku godzin na zajęcia lekcyjne i naukę oraz konieczność dojazdów do szkoły nie wyklucza kilkugodzinnej pracy w gospodarstwie rolnym. Organy – choć nie wprost - odwołują się do doświadczenia i wiedzy życiowej wskazując, że nauka i dojazdy do szkoły nie pozwalały na przyjęcie , że skarżący stale i w pełnym wymiarze czasu pracował w gospodarstwie rolnym. Tymczasem z tego samego doświadczenia i wiedzy życiowej wynika, że praca w gospodarstwie rolnym trwa od wczesnych godzin rannych do wieczora. Spowodowane jest to specyfiką takiej pracy- koniecznością obrządku zwierząt gospodarskich , pracy na roli. Praca ta nie zamyka się w sztywnych ramach czasowych. W pracę tę angażowane są dzieci rolników, niezależnie od ich nauki.

Ponadto z przywoływanych wyżej i cytowanych także przez organ odwoławczy orzeczeń sądów nie wynika bynajmniej, że stała praca domownika ma mieć wymiar pełny, ale ma być to pomoc rolnikowi polegająca na wykonywaniu wskazanych prac - zabiegów agrotechnicznych związanych z prowadzoną produkcją w rozmiarze dyktowanym potrzebami i terminami tych prac oraz używaniem ułatwiającego te prace sprzętu.

Organy z jednej strony uznały potrzebę oceny "stałości pracy w gospodarstwie rolnym" w odniesieniu do konkretnych okoliczności faktycznych , jednak dokonały tej oceny jedynie na podstawie ogólnego założenia, nie popartego konkretnymi ustaleniami, że ilość czasu przeznaczana przez skarżącego na naukę i dojazdy nie pozwala na uznanie stałości tej pracy. Wskazać w tym miejscu należy, że istotne jest, czy czas dojazdu do szkoły wynosił 35- 40 minut, czy 56 minut, bowiem w skrajnym wypadku różnica w czasie dojazdu skrócona jest prawie o połowę.

Istotne jest także, a tego nie wyjaśniły organy, z jakich powodów uznały, że struktura , wielkość gospodarstwa, liczba zwierząt wyklucza uznanie pracy skarżącego za stałą pracę. Nie wystarczy samo przytoczenie wielkości gospodarstwa czy ilości zwierząt hodowanych na własne potrzeby. Ponadto , choć wskazano na ilość członków rodziny skarżącego, nie wiadomo , jakie z tego faktu organy wyciągnęły wnioski. Matka skarżącego w tym czasie chorowała, a rodzeństwo skarżącego , który w dniu 25 lutego 1993 r. ukończył 16 lat, było od niego dużo młodsze. Nie wiadomo więc, czy organy kierowały się przekonaniem , że prace w gospodarstwie wykonywali wszyscy członkowie rodziny, czy tylko ojciec skarżącego.

Organ odwoławczy nie odniósł się wyraźnie do wykonywania pracy przez skarżącego w gospodarstwie rolnym w okresie wiosennym i jesiennym , mimo że wskazał na nasilenie prac w gospodarstwie rolnym wiosną, latem i jesienią.

Odnośnie stanowiska organu dotyczącego braku potrzeby pracy skarżącego w gospodarstwie w okresie zimowym przypomnieć należy, że praca stała domownika nie musi odpowiadać czasowi i zakresowi pracy rolnika , ma to być pomoc rolnikowi polegająca na wykonywaniu prac związanych z prowadzoną produkcją w rozmiarze wymaganym potrzebami. Wskazać należy, że oczywiste jest, że w okresie zimowym w gospodarstwie rolnym w sposób naturalny wykonuje się dużo mniej prac. Rolnik w tej sytuacji także wykonuje mniej czynności i ma inny zakres obowiązków, co nie oznacza, że w okresie zimowym nie prowadzi gospodarstwa rolnego. W przedmiotowym gospodarstwie wykonywane były przykładowo naprawy sprzętu rolniczego, prace w lesie, sprzedaż płodów rolnych. Tak więc ocena , że wykonywanie przez skarżącego pracy w gospodarstwie rolnym w okresie zimowym nie może być wliczone do wysługi lat tylko z ogólnikowym powołaniem się na strukturę gospodarstwa, niewielki zasób inwentarza i liczebność osób, nie może być uznana za prawidłową . Praca domownika w tym okresie powiązana jest bowiem z wykonywaną w tym czasie w gospodarstwie rolnym pracą rolnika, która zdeterminowana jest porą roku.

W tej sytuacji uznać należało, że organy naruszyły zasadę swobodnej oceny dowodów ( art. 80 k.p.a.) oraz art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w sposób mający wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie zebrany materiał dowodowy wymaga ponownej analizy z uwzględnieniem właściwej wykładni pojęcia "domownika," w szczególności "stałej pracy" w gospodarstwie rolnym, lub ewentualnie także uzupełnienia, szczególnie w zakresie dotyczącym dojazdu skarżącego do szkoły.

Nie można natomiast podzielić zarzutów skargi o naruszeniu przez organy art. 6, 7,8 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji z uwagi na wydanie przez organ decyzji o wyrównaniu uposażenia wobec innych funkcjonariuszy i nie dołączenie do akt sprawy dokumentów dotyczących innych funkcjonariuszy Policji. Obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia sprawy nie może polegać na badaniu okoliczności faktycznych, które były podstawą orzekania w innych konkretnych, indywidualnych sprawach.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art.135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy powinny mieć na uwadze powyższe wskazania co do dalszego postępowania oraz przedstawioną oceną prawną.

Zgodnie z art. 152 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane.

Zaskarżony rozkaz, mimo swej wadliwości , określa wyższą, niż do tej pory przysługiwała skarżącemu , wysokość procentową wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat. Z tego względu należało orzec, że zaskarżony rozkaz może być wykonany. Rozstrzygnięcie to, zgodnie z art. 152 p.p.s.a., traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.