Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 153/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
658
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1a,  art. 161  par. 1  pkt 3,  art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 35  par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. S., G. S. i M. B. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. stwierdza, że Wojewoda [...] dopuścił się bezczynności która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. oddala skargę w pozostałej części; zasądza od Wojewody [...] na rzecz A. S., G. S. i M. B. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr. 1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

A. S., G. S. i M. B. pismem z [...] marca 2018 r. wnieśli skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku Prezydenta W. o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości stanowiącej obecnie działki ewidencyjne nr [...] z obrębu [...] oraz nr [...] z obrębu [...], o łącznej powierzchni [...] m ², odpowiadające dawnej działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...].

Skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 30 dni od daty wydania wyroku oraz o stwierdzenie że bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Ponadto, wnieśli o przyznanie sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności kwoty odpowiadającej wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku 2017, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. Skarżący wnieśli także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazali, że w dniu [...] października 2012 r. Prezydent W. złożył wniosek o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości stanowiącej obecnie działki ewidencyjne nr [...] z obrębu [...] oraz nr [...] z obrębu [...], o łącznej powierzchni [...] m ², odpowiadających dawnej działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...].

Zaznaczyli, że do czerwca 2013 r. organ podejmował liczne czynności mające na celu wydanie decyzji w sprawie, jednak aktywność organu niemal całkowicie ustała w sierpniu 2013 r., kiedy to złożyli dokumenty potwierdzające prawa do nieruchomości.

Podnieśli, że od czerwca 2013 r. do [...] października 2017 r. organ nie podjął żadnych czynności, co oznacza, iż w tym terminie dopuścił się bezczynności.

Wskazali, że pierwszą czynnością podjętą po czteroletniej bezczynności było zwrócenie się w dniu [...] października 2017 r. do Zarządu Dróg Miejskich oraz Biura Geodezji i Katastru Urzędu W. z wnioskami o przekazanie informacji oraz dokumentów. Zaznaczyli, że czynność tą organ podjął na skutek wniesionych ponagleń oraz dwóch pism o udzielenie informacji o stanie sprawy oraz terminie jej zakończenia.

Wskazali, że pismami z [...] i [...] października 2017 r., oraz [...] grudnia 2017 r. i [...] lutego 2018 r. wystąpili do organu o udzielenie informacji i załatwienie sprawy.

Pismem z [...] października 2017 r. wnieśli do Wojewody [...] ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Wobec dalszego braku działań ze strony organu pismem z [...] lutego 2018 r. wnieśli zażalenie na bezczynność oraz na przewlekłe prowadzenie sprawy przez organ.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że do złożonego wniosku nie została dołączona kompletna dokumentacja potwierdzająca spełnienie przesłanek niezbędnych do wydania decyzji w sprawie. Z tego względu w celu zebrania niezbędnego materiału dowodowego, w tym głównie dokumentów pozwalających ustalić właścicieli nieruchomości lub ich następców prawnych oraz potwierdzających zajęcie działek objętych wnioskiem pod drogę publiczną w dniu [...] grudnia 1998 r., zwrócił się do Sądu Rejonowego dla W., Urzędów Stanu Cywilnego i osób fizycznych o przekazanie dokumentów własnościowych. Zwrócił się także do Zarządu Dróg Miejskich, Biura Geodezji i Katastru oraz Biura Mienia Miasta i Skarbu Państwa Urzędu W. o przekazanie dokumentów potwierdzających zajęcie przedmiotowych działek pod drogę publiczną na dzień [...] grudnia 1998 r. Organ zaznaczył, że po zgromadzeniu materiału dowodowego rozpoznał wniosek i wydał [...] marca 2018 r., decyzję nr [...], którą stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat [...] (obecnie Miasto W.) prawa własności nieruchomości zajętej pod część ul. [...] w W., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] i nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...]. Tym samym, wobec wydania rozstrzygnięcia w sprawie, nie pozostaje w bezczynności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Sąd uznał, że niniejsza skarga dotyczy bezczynności organu, wobec czego rozpoznał ją w wyżej wskazanym trybie. Stosownie do treści art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie wniesienia ponaglenia. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że Wojewoda [...] pozostawał w bezczynności co do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości stanowiącej obecnie działki ewidencyjne nr [...] oraz nr [...].

Trzeba mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje przepis art. 35 § 3 K.p.a. (termin miesiąca), a w sprawach szczególnie skomplikowanych dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania został w niniejszej sprawie znacznie przekroczony. Jak wynika z akt sprawy decyzja została wydana po ponad pięciu latach ([...] marca 2018 r.) od daty wpływu wniosku o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości do organu ([...] października 2012 r.) oraz po wniesieniu skargi do Sądu (skarga z [...] marca 2018 r.).

Wydanie przez Wojewodę [...] decyzji z [...] marca 2018 r., nr [...] przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd powoduje, że brak jest podstaw do zobowiązania organu do załatwienia sprawy na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Z tych też względów, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości i wydania aktu.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 600/12 (opubl. CBOiS) wskazał, że sprawa administracyjna jest załatwiona w chwili wydania przez organ aktu kończącego postępowanie bowiem decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej sporządzenia. Zdaniem NSA, już z chwilą podpisania decyzji mamy do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym, w tym znaczeniu, że istnieje decyzja administracyjna, a dzień wydania decyzji jest miarodajny dla oceny podstawy prawnej i podstawy faktycznej decyzji. W konsekwencji NSA stwierdził, że skoro organ wydał decyzję, to usunął tym samym stan bezczynności, a zatem Sąd winien postępowanie sądowoadministracyjne umorzyć w tym zakresie.

Oceniając charakter bezczynności Wojewody [...], licząc od daty wpływu wniosku o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości, tj. od [...] października 2012 r. (data wpływu do organu) do daty wydania decyzji ([...] marca 2018 r.) Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Tak długie procedowanie przez Wojewodę [...] niewątpliwie godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 Kpa) oraz zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 Kpa). Zdaniem Sądu, przekroczenie przez Wojewodę [...] terminu o którym mowa w art. 35 § 3 Kpa na załatwienie sprawy miało charakter rażąco nadmierny, skoro organ rozpatrywał wniosek ponad 5 lat, a przez 4 lata - tj. od [...] sierpnia 2013 r. - daty nadesłania przez A. S. dokumentów potwierdzających prawa do nieruchomości do [...] sierpnia 2017 r. nie podejmował żadnych czynności w sprawie i nie gromadził nowych dowodów. Organ nie powiadomił stron o terminie rozpoznania wniosku, ani o przyczynach zwłoki w rozpoznaniu sprawy. Dopiero na skutek pisma skarżących z [...] lipca 2017 r., w którym wnieśli o podjęcie działań przez organ Wojewoda pismem z [...] sierpnia 2017 r. zwrócił się do Zarządu Dróg Miejskich o przysłanie dokumentacji geodezyjnej. Następnie, pismem z [...] października 2017 r. zwrócił do Urzędu W. Buro Geodezji i Katastru o wydanie zaświadczeń zawierających informacje z ewidencji gruntów oraz do Biura Mienia Miasta i Skarbu Państwa o zajęcie stanowiska w sprawie. Z powyższych przyczyn Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Sąd nie uwzględnił wniosku skarżących o przyznanie sumy pieniężnej. Suma ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, iż ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę czasownika "może" w treści art. 149 § 2 P.p.s.a. oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Podkreślić trzeba, że przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma niejako zrekompensować stratę, jaką poniosła na skutek bezczynności organu. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością organu. W ocenie Sądu z treści skargi, nie wynika, aby skarżący doznali w związku z bezczynnością organu krzywdy lub szkody którą należałoby zrekompensować. Ponadto Sąd miał na względzie, że organ wydał decyzję i nie pozostaje już w bezczynności. Z powyższych względów, Sąd w tej części skargę oddalił.

Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w pkt 1 wyroku wydano na podstawie art. 149 § 1 a) P.p.s.a., w pkt 2 na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., a w punkcie 3 na podstawie art. 151 P.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na koszty te składa się wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości [...] zł.