Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 70/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-06-04 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2008r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu odstępstw od warunków pozwolenia na budowę postanawia: odmówić P. Z. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.


UZASADNIENIE

Stosownie do art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie całkowitym (a więc poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) może być przyznane osobie fizycznej wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez pojęcie uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i finansowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.

Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Wnosząc o przyznanie prawa pomocy strona musi więc uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku.

Mając na uwadze powołany przepis oraz treść wniosku o przyznanie prawa pomocy i innych pism wnioskodawcy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania P. Z. prawa pomocy w żądanym zakresie całkowitym (jak również w zakresie częściowym), ponieważ nie wykazał on w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy.

P. Z. w dniu 3 marca 2009r. (data wpływu do Sądu) złożył 2 formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy wypełnione dnia 24 lutego 2009r., w których wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, a jako sygnaturę akt powołał VII SA/Wa 71/09. W jednym z tych formularzy skarżący jako przedmiot zaskarżenia podał postanowienie organu I instancji Nr [...]. Pismem z 9 marca 2009r. Sąd wezwał P. Z. do wyjaśnienia, do której sprawy nadesłał formularz, w którym wymienił postanowienie organu Nr [...], wskazując, że skarga dotycząca tego postanowienia została zarejestrowana pod sygn. VII SA/Wa 70/09. Jednocześnie Sąd poinformował, że w przypadku nieudzielenia odpowiedzi formularz, w którym wskazano sygn. VII SA/Wa 71/09 i postanowienie organu I instancji Nr [...] zostanie potraktowany jako wniesiony w sprawie VII SA/Wa 70/09. W związku z tym, że skarżący nie sprecyzował, do której sprawy nadesłał ten formularz, a jedynie w piśmie z dnia 1 kwietnia 2009r. skierowanym do sprawy VII SA/Wa 69/09 wskazał, że odpowiadając na pismo w sprawie VII SA/Wa 70/09 w załączeniu składa wniosek do sprawy VII SA/Wa 69/09, w/w formularz z dnia 24 lutego 2009r. (data wpływu do Sądu – 3 marca) został potraktowany jako złożony w sprawie VII SA/Wa 70/09.

W treści wniosku z dnia 24 lutego 2009r. złożonego na urzędowym formularzu skarżący wskazał, iż w wyniku wygaśnięcia umowy o pracę "od dnia 6.02.2009r. decyzją Powiatowego Urzędu Pracy w O. pozostaje osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku". Podniósł też, że pozostaje na utrzymaniu rodziców oraz konkubiny, która otrzymuje stypendium w kwocie 670 zł. Opisując swą sytuację majątkową skarżący w rubryce nr 7.1, którą wnioskodawca winien wypełnić w przypadku posiadania domu, wpisał: "budynek 128 m2 na działce 215 m2". W tym miejscu warto wskazać, że w sprawach VII SA/Wa 69/09 i VII SA/Wa 71/09 w oświadczeniach z dnia 2 lutego 2009r. skarżący wskazał, że posiada dom o powierzchni 58 m2, otrzymuje wynagrodzenie za pracę w kwocie 706 zł netto, nadesłał również zaświadczenie z dnia 2 lutego 2009r. wystawione przez pracodawcę, z którego wynika, że zatrudniony jest na podstawie umowy o pracę na czas określony do dnia 3 maja 2009r.

Z uwagi na wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego i finansowego skarżącego (związane m.in. z faktem, iż skarżący w dniu 24 lutego 2009r. wskazał, iż posiada budynek o powierzchni 128 m2 , natomiast w pismach z 2 lutego 2009r. nadesłanych do spraw VII SA/Wa 69/09 i VII SA/Wa 71/09 – dom o powierzchni 58 m2, a ponadto z akt administracyjnych wynikało, że w zrealizowanym przez skarżącego budynku prowadzony jest sklep i punkt nauki jazdy) pismem z dnia 29 kwietnia 2009r., na podstawie art. 255 ustawy, wezwano skarżącego do dodatkowych informacji. Skarżący został wezwany do wskazania, jakie nieruchomości (o jakiej powierzchni i funkcji) posiada; czy prowadzi działalność gospodarczą; czy uzyskuje dochody z tytułu najmu (jeśli tak, w jakiej wysokości), wezwano też do nadesłania wyciągów z rachunku bankowego z ostatnich trzech miesięcy oraz zaświadczenia z urzędu pracy o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej.

W dniu 7 maja 2009r. P. Z. – w odpowiedzi na wezwanie z dnia 29 kwietnia 2009r. – wyjaśnił, że jest współwłaścicielem (w ½ części) działki (215 m2) oraz budynku o powierzchni 128 m2. Wskazał też, że od 2007r. nie prowadzi działalności gospodarczej, uzyskuje dochody z najmu w wysokości 3200 zł, co pokrywa alimenty na dwójkę dzieci (1600 zł) oraz ratę kredytu (1700 zł miesięcznie). Podniósł też, iż nie posiada konta bankowego i oszczędności, nadesłał decyzję PUP w O. z dnia [...] lutego 2009r. o uznaniu za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku.

Kolejnym pismem z dnia 13 maja 2009r. wezwano wnioskodawcę do udokumentowania wysokości miesięcznych rat kredytu oraz do nadesłania kserokopii umowy bądź umów najmu nieruchomości. Przy piśmie z dnia 25 maja 2009r. P. Z. nadesłał wyciąg bankowy świadczący o wysokości rat kredytu, a także dwie umowy najmu części lokalu użytkowego (o powierzchni 34 i 32 m2) z dnia 1 stycznia 2009r., z których wynika, iż łączny czynsz z tytułu najmu uzyskiwany przez skarżącego wynosi 3200 zł (po 1600 zł od każdego z najemców). Jednocześnie nadesłał "rozwiązanie umowy najmu lokalu użytkowego" z jednym z najemców, w którym wskazano, że umowa wygaśnie z dniem 31 maja 2009r.

Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę uznano, iż P. Z. nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy.

Jak już wcześniej wskazano, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustawodawca użył tu pojęcia: "wykaże", co oznacza, że wnioskodawca powinien udowodnić, iż znajduje się w sytuacji materialnej, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Tak więc to na skutek wskazanych przez wnioskodawcę dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest on w stanie pokryć pełnych czy też jakichkolwiek kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Zgodnie z art. 252 ustawy wniosek taki powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz o stanie rodzinnym. Tych warunków wniosek złożony przez P. Z. nie spełnia.

Podkreślić trzeba, że składając w dniu 24 lutego 2009r. wniosek na formularzu obowiązującym w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (data wpływu do Sądu – 3 marca) skarżący pominął fakt, iż otrzymuje dochody z najmu w kwocie 3200 zł miesięcznie. Tymczasem obowiązkiem strony jest podanie w złożonym wniosku wszystkich dochodów, uzyskiwanych z wszelkich źródeł – wynagrodzeń za pracę, emerytur, rent, zasiłków, dochodów z najmu itp. Dopiero po sformułowanym wprost wezwaniu do wskazania, czy skarżący uzyskuje dochody z najmu P. Z. oświadczył, że otrzymuje z tego tytułu kwotę 3200 zł miesięcznie. Po kolejnym wezwaniu do nadesłania kserokopii zawartych umów najmu skarżący nadesłał jedynie wydruki komputerowe dwóch umów oraz pismo (bez daty), z którego treści wynika, że jeden z najemców "na mocy porozumienia stron rozwiązuje umowę najmu lokalu", a wygaśnięcie umowy nastąpi 31 maja 2009r. Warto zauważyć - zarówno w odniesieniu do umów najmu, jak i rozwiązania umowy – że pisma te nie zawierają podpisów stron (są to wydruki komputerowe, a nie kserokopie umów).

Informacje przedstawione w złożonym wniosku i w kolejnych pismach wnioskodawcy nie pozwalają na dokonanie nie budzącej wątpliwości oceny jego rzeczywistych możliwości finansowych. W sytuacji, gdy wnioskodawca składając wniosek o przyznanie prawa pomocy oświadcza, że nie ma żadnych dochodów i dopiero po wezwaniu do wskazania, czy uzyskuje dochody z tytułu najmu ujawnia fakt otrzymywania czynszu w wysokości 3200 zł miesięcznie, nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie jego sytuacji finansowej. Takie działania skarżącego nie dają gwarancji, iż nie posiada on jeszcze innych źródeł dochodów, o których nie wspomniał składając wniosek. Istnieją ponadto wątpliwości dotyczące stanu majątkowego P. Z.. Wskazać trzeba, że w oświadczeniach z dnia 2 lutego 2009r. złożonych w sprawach VII SA/Wa 69/09 i VII SA/Wa 71/09 skarżący wskazał, że posiada dom o powierzchni 58 m2, w formularzu z dnia 24 lutego 2009r. w rubryce dotyczącej posiadania domu – budynek o powierzchni 128 m2. W piśmie z dnia 7 maja 2009r., nadesłanym po wezwaniu do wskazania, jakie nieruchomości posiada i o jakiej powierzchni i funkcji wskazał, że posiada budynek o powierzchni 128 m2, nie podając jednocześnie jego funkcji. Ponadto z akt administracyjnych (z protokołu z 24 września 2008r.) wynika, że w zrealizowanym przez skarżącego budynku parter użytkowany jest jako sklep i punkt nauki jazdy, natomiast "pomieszczenia II kondygnacji" jako pomieszczenia mieszkalne. Z kolei z treści nadesłanych umów najmu wynika, że skarżący jest właścicielem budynku położonego przy ul. [...] w O., w którym znajduje się lokal użytkowy o powierzchni 150 m2.

Z uwagi na powołane okoliczności (a zwłaszcza składanie przez wnioskodawcę wzajemnie wykluczających się oświadczeń), uznano, że skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że nie posiada środków na poniesienie kosztów postępowania, a pamiętać należy, iż wykazanie przesłanek określonych w art. 246 ustawy spoczywa na stronie występującej z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.

W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).