Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 132/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37a
journal: Dz.U. 2013 poz 1340
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 21 kwietnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant Sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 roku sprawy ze skargi C. K. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków na stanowisku zastępcy dowódcy zmiany oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.; dalej: "kpa"), w związku z art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1340 z późń. zm.; dalej: "ustawa o PSP"), po rozpatrzeniu odwołania młodszego brygadzisty C. K. od Decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] o powierzeniu pełnienia obowiązków na stanowisku zastępcy dowódcy zmiany w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w [...], [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości.

Powyższe rozstrzygnięcie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny:

Zgodnie z decyzją nr [...] z dnia [...] o mianowaniu, mł. bryg. C. K. pełni w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w [...] stanowisko Dyżurnego Operacyjnego.

Decyzją nr [...] z dnia [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] powierzył z dniem 1 grudnia 2012 r. mł. bryg. C. K. pełnienie obowiązków na stanowisku Naczelnika Wydziału Operacyjno - Kontrolno - Rozpoznawczego. Decyzja ta stała się ostateczna. Obowiązki w ramach ww. decyzji, strona niniejszego postępowania pełniła do dnia 30 czerwca 2013 r, czyli przez maksymalny okres dopuszczalny na podstawie art. 37a zd. 1 ustawy o PSP, zgodnie z którym strażakowi można powierzyć pełnienie obowiązków służbowych zgodnie z jego kwalifikacjami na innym stanowisku w tej samej jednostce organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej na okres do 6 miesięcy w roku kalendarzowym.

W trakcie obowiązywania decyzji nr [...] z dnia [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] wydał decyzję nr [...] z dnia [...], na mocy której powierzył mł. bryg. C. K. pełnienie obowiązków na stanowisku Zastępcy Dowódcy Zmiany w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży w [...]. Od powyższej decyzji, w dniu 28 maja 2013 r. C. K. złożył odwołanie. Po jego rozpatrzeniu wydano decyzję nr [...] z dnia [...], w której Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] w trybie autokontroli, uchylił w całości zaskarżoną decyzję.

Na skutek wniesionego przez C. K. odwołania z dnia 18 czerwca 2013 r., [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...], Decyzją z dnia [...] uchylił powyższą decyzję organu I instancji nr [...] z dnia [...], przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...], decyzją nr [...] z dnia [...], umorzył postępowanie w sprawie. Decyzja powyższa utrzymana została w mocy decyzją z dnia [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...].

Na powyższą decyzję organu II instancji, strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem wydanym dnia 19 marca 2014 r. (sygn. akt III SA/Łd 162/14) uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...][...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] oraz poprzedzającą ją decyzję nr [...] z dnia [...] Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...], a także decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] oraz decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] nr [...] z dnia [...].

Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...], po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją nr [...] z dnia [...] uchylił w całości decyzję nr [...] z dnia [...] i umorzył postępowanie w sprawie. Od przedmiotowej decyzji w dniu [...] odwołanie złożył C. K. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...], decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Po rozpoznaniu skargi C. K. skargi na powyższą decyzję organu II instancji, sprawa rozpoznana została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który wyrokiem z dnia 16 czerwca 2015 r. (sygn. akt III SA/Łd 163/15) stwierdził nieważność decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...].

W odwołaniu z dnia 27 maja 2013 r. C. K. nie sformułował konkretnych zarzutów wobec zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...].

Pismem z dnia 10 listopada 2015 r. C. K. wniósł o uzupełnienie akt sprawy o szereg dokumentów, w celu wyjaśnienia i sprostowania nieprawdziwych zapisów i informacji w uzasadnieniu decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego PSP w [...] z dnia [...]. Wniósł również o włączenie do akt postępowania swoich wniosków dowodowych zawartych i wymienionych w piśmie z dnia 23 września 2013 r. kierowanym do Komendanta Powiatowego PSP w [...] oraz o uzupełnienie akt sprawy o pismo znak [...] z dnia 28.05.2015 r. Komendanta Powiatowego PSP w [...] kierowanego do adw. B. M. w Ł. i pismo znak [...] z dnia 22.10.2014 r. Komendanta Powiatowego PSP w [...] kierowanego do Poradni Medycyny Pracy w [...] - w przedmiocie wyjaśnienia i ustalenia faktycznej, prawidłowej daty powzięcia informacji przez Komendanta Powiatowego PSP w [...] o wpływie zaświadczenia lekarskiego o nr [...] wydanego przez Poradnię Medycyny Pracy w [...] do siedziby KP PSP w [...].

Postanowieniem z dnia [...],[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...] odmówił uwzględnienia przedmiotowych wniosków dowodowych.

Po rozpoznaniu niniejszej sprawy [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...] wydał zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 31 Ustawy o PSP, stosunek służbowy strażaka powstaje z dniem mianowania na stanowisko służbowe, a w przypadku stanowisk, dla których przepisy ustawy przewidują powołanie - z dniem powołania na stanowisko. Zasadą jest zatem pełnienie przez funkcjonariusza Państwowej Straży Pożarnej obowiązków na danym stanowisku, zgodnie z aktem mianowania, który w przypadku C. K., przewidywał objęcie przez niego stanowiska Dyżurnego Operacyjnego. W myśl zaś art. 37a Ustawy o PSP, strażakowi można powierzyć pełnienie obowiązków służbowych zgodnie z jego kwalifikacjami na innym stanowisku w tej samej jednostce organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej na okres do 6 miesięcy w roku kalendarzowym. W okresie tym strażakowi przysługuje uposażenie stosownie do zajmowanego stanowiska, lecz nie niższe od dotychczasowego.

Pierwsze powierzenie stronie niniejszego postępowania pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, nastąpiło decyzją nr [...] z dnia [...], którą Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] powierzył mł. bryg. C. K. z dniem 1 grudnia 2012 r. pełnienie obowiązków służbowych na stanowisku Naczelnika Wydziału Operacyjno-Kontrolno-Rozpoznawczego w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w [...]. W decyzji wskazana została data, z którą powierzono pełnienie obowiązków służbowych na danym stanowisku, nie określono w niej zaś okresu, na jaki pełnienie obowiązków zostało C. K. powierzone. Od powyższej decyzji, strona nie złożyła odwołania, stała się ona zatem decyzją ostateczną.

Przytoczony powyżej przepis art. 37a ustawy o PSP, wskazuje jedynie na maksymalny okres w roku kalendarzowym, na który strażakowi można powierzyć pełnienie obowiązków służbowych na innym stanowisku w tej samej jednostce organizacyjnej. Przepis ten nie określa natomiast minimalnego wymaganego czasu pełnienia przedmiotowych obowiązków, jak również nie zawiera wymogu określenia w wydawanej na jego podstawie decyzji, na jaki okres powierzenie obowiązków tych następuje.

Organ stwierdził również, iż termin obowiązywania decyzji administracyjnej, wydanej na podstawie art. 37a ustawy o PSP, mogący ograniczać czasowo uprawnienia i obowiązki z niej wynikające, wykracza poza grupę elementów obligatoryjnych decyzji administracyjnej, o których mowa w art. 107 § 1 KPA, stanowiąc jednocześnie typowy element dodatkowy tejże decyzji. Powierzenie zatem pełnienia obowiązków służbowych w drodze decyzji opartej o art. 37a ustawy o PSP bez wskazania terminu końcowego jej obowiązywania, uznać należy za powierzenie jednorazowe, wiążące na czas określony w ustawie o PSP jako maksymalny. W przeciwnym wypadku doszłoby do powierzenia przedmiotowych obowiązków na okres dłuższy niż ustawowo przewidziany, co stanowiłoby naruszenie przepisów prawa. Okres maksymalny, o którym mowa powyżej, to 6 miesięcy w roku kalendarzowym. Jeżeli zatem rozpoczęcie pełnienia przez strażaka powierzonych mu obowiązków służbowych wskazane jest w decyzji jako dzień przypadający w okresie krótszym niż 6 miesięcy, liczonych do końca danego roku kalendarzowego, przy jednoczesnym braku określenia terminu końcowego pełnienia tychże obowiązków, przyjąć należy, że okres ten przedłuża się o kolejne 6 miesięcy liczone od pierwszego dnia miesiąca następnego roku kalendarzowego. W takiej konfiguracji, kiedy upływ 6 miesięcznego okresu powierzenia obowiązków przypada na datę po 31 grudnia danego roku kalendarzowego, treść przepisu zawartego w art. 37a ustawy o PSP realizuje się poprzez odpowiednie (6 - miesięczne) wydłużenie okresu powierzenia bezpośrednio w kolejnym roku kalendarzowym (tj. od 1 stycznia kolejnego roku).

Odnosząc powyższe rozważania do treści decyzji nr [...] z dnia [...] organ stwierdził, iż powierzenie mł. bryg. C. K. pełnienia obowiązków służbowych na stanowisku Naczelnika Wydziału Operacyjno-Kontrolno-Rozpoznawczego w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w [...] nastąpiło na okres maksymalny, tj. od dnia 1 grudnia 2012 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. Nie nastąpiło również wcześniejsze odwołanie funkcjonariusza z pełnionego stanowiska. Faktycznie wykonywał on zatem obowiązki, powierzone mu na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...], przez maksymalny okres, jaki przewidywała ustawa o PSP, tj. od dnia 1 grudnia 2012 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. (1 miesiąc w roku kalendarzowym 2012 i 6 miesięcy w toku kalendarzowym 2013). Co więcej, po upływie tego okresu,, tj. od dnia 1 lipca 2013 r. C. K. nie pełni już obowiązków na stanowisku wskazanym w ww. decyzji, przy jednoczesnym wykonywaniu od tej daty zadań Dyżurnego Operacyjnego, co odpowiada decyzji o mianowaniu na stałe mł. bryg. C. K. na stanowisko Dyżurnego Operacyjnego, wydanej wobec funkcjonariusza na podstawie art. 32 Ustawy o PSP.

Organ wskazał, że decyzja nr [...] z dnia [...] Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] wygasła w dniu 30 czerwca 2013 roku (została wykonana).

Podkreślono, iż zgodnie z treścią zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...], powierzenie C. K. pełnienia obowiązków służbowych na stanowisku Zastępcy dowódcy zmiany w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w [...], nastąpić miało z dniem 1 czerwca 2013 r., czyli w trakcie obowiązywania ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...]. Co więcej, organ I instancji, nie wskazał w zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...], na jaki okres następuje powierzenie zakreślonych w niej, obowiązków funkcjonariuszowi Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w [...]. Nie określono w niej również, czy powierzenie przedmiotowych obowiązków z dniem 1 czerwca 2013 r. oznacza, iż C. K. z dniem [...] przestaje pełnić obowiązki służbowe na stanowisku Naczelnika Wydziału Operacyjno-Kontrolno-Rozpoznawczego, zgodnie z obowiązującą wówczas decyzją nr [...] z dnia [...].

Organ stwierdził, iż przy założeniu, że strona niniejszego postępowania z dniem 31 maja 2013 r. przestałaby pełnić obowiązki określone w decyzji nr [...] z dnia [...], powierzenie mł. bryg. C. K., zgodnie z decyzją nr [...] z dnia [...], pełnienia obowiązków służbowych na stanowisku Zastępcy Dowódcy Zmiany w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w [...], mogło nastąpić jedynie do dnia 30 czerwca 2013 r. Organ wziął pod uwagę zmianę stanu faktycznego sprawy, zaistniałą w związku z upływem z dniem 30 czerwca 2013 r. czasu, na który dopuszczalne było zgodnie z prawem powierzenie strażakowi obowiązków na innym niż dotychczasowe stanowisko, jak i fakt obsadzenia z dniem 1 listopada 2013 r. stanowiska Zastępcy Dowódcy Zmiany w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży w [...] przez innego funkcjonariusza tejże jednostki. W ocenie organu, decyzja nr [...] z dnia [...] wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania.

Od dnia 1 grudnia 2012 r. do dnia 30 czerwca 2013 r., C. K. pełnić miał i faktycznie pełnił, obowiązki służbowe na stanowisku Naczelnika Wydziału Operacyjno-Kontrolno-Rozpoznawczego w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w [...] na podstawie ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...], która nie została uchylona ani zmieniona. Wydanie zatem w trakcie jej obowiązywania, decyzji nr [...] z dnia [...] doprowadziło do naruszenia art. 37a ustawy o PSP, bowiem w roku kalendarzowym 2013 funkcjonariuszowi Państwowej Straży Pożarnej, którego dotyczy niniejsze postępowanie, powierzone zostało już pełnienie obowiązków na innym stanowisku w tej samej jednostce przez maksymalny okres przewidziany przez przepisy obowiązującego prawa. Co więcej, przytoczony powyżej przepis nie przewiduje możliwości powierzenia w tym samym czasie funkcjonariuszowi pełnienia obowiązków na dwóch różnych stanowiskach, co de facto nastąpiłoby, gdyby decyzja nr [...] z dnia [...] stała się decyzją ostateczną.

Mając również na uwadze fakt wydania decyzji nr [...] z dnia [...] w trakcie obowiązywania decyzji [...] z dnia [...] (co nie powinno mieć w ogóle miejsca), stanowiskiem poprzednio zajmowanym przez C. K. w momencie wydawania zaskarżonej decyzji było pełnienie obowiązków Naczelnika Wydziału Operacyjno - Kontrolno - Rozpoznawczego, na którym funkcjonariuszowi przysługiwało uposażenie w kwocie 5.450,40 zł. W sytuacji zaś powierzenia mł. bryg. C. K. pełnienia obowiązków na stanowisku Zastępcy Dowódcy Zmiany, za które przysługiwałoby mu uposażenie w łącznej kwocie 5.107,40 zł, doszło do naruszenia art. 37a zd. 2 ustawy o PSP zgodnie z którym w okresie tym strażakowi przysługuje uposażenie stosownie do zajmowanego stanowiska, lecz nie niższe od dotychczasowego.

W ocenie organu kryteria jakimi posłużył się Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] przy wydawaniu zaskarżonej decyzji również nie zasługują na uwzględnienie i świadczą o dokonanej przez niego niewłaściwej wykładni art. 37a Ustawy o PSP. W uzasadnieniu decyzji [...] z dnia [...], Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] zawarł bowiem negatywną ocenę pracy mł. bryg. C. K. na stanowisku p.o. Naczelnika Wydziału Operacyjno - Kontrolno -Rozpoznawczego (związaną z ilością przepracowanych dni w służbie), co w jego ocenie uzasadniało wydanie zaskarżonej decyzji.

Organ uznał, iż poddawanie ocenie przesłanek, jakimi kierował się Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] przy wydawaniu decyzji nr [...], wskazanych w uzasadnieniu do tejże decyzji, jest bezcelowe z uwagi na nieprawidłowość ich przyjęcia, jako podstawy wydanego rozstrzygnięcia. Podstawy faktycznej wydania zaskarżonej decyzji nie powinna stanowić bowiem negatywna ocena pracy funkcjonariusza, któremu powierzane zostają określone obowiązki, na poprzednio zajmowanym stanowisku, ale potrzeby i słuszny interes danej jednostki Państwowej Straży Pożarnej.

Ponadto wskazano, iż C. K. nie został powiadomiony o wszczęciu postępowania, które poprzedzało wydanie decyzji nr [...] z dnia [...], co niewątpliwie doprowadziło do naruszenia dalszych zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, a w szczególności do niezapewnienia stronie czynnego udziału w postępowania, która m.in. pozbawiona została możliwości wypowiedzenia się co do materiałów dowodowych zgromadzonych w sprawie, a także samodzielnego zgłaszania wniosków dowodowych (art. 78 § 1 i 2 KPA). Konsekwencję przyjęcia przez Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] niewłaściwych przesłanek wydania decyzji nr [...] z dnia [...], tj. negatywnej oceny służby mł. bryg. C. K. stanowiło natomiast naruszenie art. 107 § 3 KPA polegające na niewłaściwym uzasadnieniu faktycznym wydanej decyzji administracyjnej.

Organ zwrócił uwagę, iż dokonano niezwykle lakonicznego uzasadnienia wydanego przez siebie rozstrzygnięcia, podczas gdy powinien on jednoznacznie wskazać na zasadność powierzenia C. K. pełnienia obowiązków na stanowisku Zastępcy Dowódcy Zmiany w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w [...], z uwagi na posiadane przez niego kwalifikacje odpowiadające zapotrzebowaniu na danym stanowisku służbowym. Wbrew twierdzeniom skarżącego, Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] nie dokonał zmiany pismem zwykłym decyzji [...] z dnia [...], poprzez skierowanie do C. K. pisma z dnia [...], obejmującego informację o pozostawieniu strony na stanowisku Naczelnika Wydziału Operacyjno - Kontrolno - Rozpoznawczego w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej do dnia 30 czerwca 2013 r. Powyższy dokument, stanowił jedynie pisemną informację dla skarżącego. Decyzja [...] z dnia [...], pozostała w niezmienionym brzmieniu, z dniem 30 czerwca 2013 r. nastąpiło natomiast jej wygaśnięcie.

Z uwagi na zmianę stanu faktycznego niniejszej sprawy, jaka zaistniała od momentu wydania zaskarżonej decyzji, tj. upływ maksymalnego okresu, przez jaki skarżący mógł w 2013 roku kalendarzowym pełnić obowiązki na stanowisku innym niż dotychczasowe oraz obsadzenie stanowiska Zastępcy Dowódcy Zmiany w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w [...] przez powierzenie obowiązków a następnie mianowanie innego funkcjonariusza, organ stwierdził, iż dalsze postępowanie przed organem I instancji na skutek uchylenia zaskarżonej decyzji jest bezprzedmiotowe, co powoduje konieczność umorzenia tego postępowania. Oznacza to, iż dalsze merytoryczne rozstrzygniecie sprawy objętej decyzją nr [...] z dnia [...] nie jest wymagane i zasadne, co uzasadnia wydanie rozstrzygnięcia następczego w postaci umorzenia postępowania pierwszej instancji.

Na powyższą decyzję C. K. wniósł skargę do WSA w Łodzi wskazując, iż zostało ono oparte na nieprawdziwych ustaleniach faktycznych, a co za tym idzie uzasadnienie faktyczne jest wadliwe i sankcjonuje niewłaściwe postępowania Komendanta Powiatowego PSP w [...] dotyczące powierzenia mu obowiązków służbowych. Wskazał, iż decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP w [...] z dnia [...] wydana po niemalże 30 miesiącach (dwa i pół roku) od złożenia odwołania od decyzji wydanej przez organ I instancji powinna porządkować jego sytuację służbową a zamiast tego [...] Komendant Wojewódzki PSP posługując się nieprawdziwymi ustaleniami faktycznymi sankcjonuje w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia niezgodne z prawem i objęte ponadto innym postępowaniem administracyjnym oraz postępowaniem przed sądem powszechnym - Sądem Rejonowym w [...][...] Wydział [...], co do zasady narusza prawidłowość postępowania administracyjnego oraz wywołuje wskazane wyżej negatywne skutki. Skarżący podkreślił, że nadal w obrocie prawnym jest decyzja nr [...] z dnia [...]. Decyzja ta nie zawierała terminu powierzenia mu obowiązków służbowych na stanowisku Naczelnika Wydziału Operacyjno -Kontrolno - Rozpoznawczego w KP PSP w [...] oraz określała przysługujące mi uposażenie od dnia 1 grudnia 2012 r. w wysokości 5450,40 zł brutto. Do chwili obecnej decyzja ta nie została zmieniona.

Objęcie odrębnego, nie zakończonego przez Komendanta Powiatowego PSP w [...] postępowania administracyjnego w przedmiocie wygaśnięcia decyzji Nr [...] w rozstrzygnięciu [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP w [...] jest w ocenie skarżącego niezgodne z postanowieniami k.p.a. W dacie wydania zaskarżonej decyzji toczyło się i trwa dalej postępowanie administracyjne prowadzone z urzędu przez Komendanta Powiatowego PSP w [...] dotyczące decyzji Nr [...]. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji ewidentnie nawiązuje i rozstrzyga w przedmiocie uznania za wygasłą decyzję KP PSP w [...] nr [...] pomimo objęcia jej odrębnym postępowaniem administracyjnym oraz postępowaniem przed Sądem Rejonowym w [...] – stąd skarżący wniósł o jej uchylenie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację wskazaną w decyzji z dnia [...], uznając przedstawioną tam argumentację za aktualną również na tym etapie postępowania. Organ wskazał, że brak jest jakichkolwiek informacji, aby w sprawie uchylenia decyzji Komendanta Powiatowego PSP w [...] nr [...] z dnia [...] roku toczyło się inne postępowanie administracyjne, czy też postępowanie przed sądem powszechnym - Sądem Rejonowym w [...][...] Wydział [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz.270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2013r. poz.1340 ze zm.), dalej p.s.p.

Zgodnie z treścią art.37a wymienionej ustawy strażakowi można powierzyć pełnienie obowiązków służbowych zgodnie z jego kwalifikacjami na innym stanowisku w tej samej jednostce organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej na okres do 6 miesięcy w roku kalendarzowym. W okresie tym strażakowi przysługuje uposażenie stosownie do zajmowanego stanowiska, lecz nie niższe od dotychczasowego.

Z wymienionego przepisu wynika, że organ administracji może powierzyć strażakowi pełnienie obowiązków służbowych na innym stanowisku na okres do 6 miesięcy w roku kalendarzowym. Decyzja w kwestii takiego powierzenia pozostawiona jest uznaniu organu o ile spełnione są przesłanki określone w tym przepisie a mianowicie jest to zgodne z kwalifikacjami posiadanymi przez strażaka zaś okres powierzenia nie przekracza 6 miesięcy w roku kalendarzowym.

Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie jest sporny. Od dnia 1 czerwca 2009r. C. K. jest strażakiem w służbie stałej mianowanym na stanowisko dyżurnego operacyjnego. Ostateczną decyzją z dnia [...] skarżącemu powierzono pełnienie obowiązków służbowych na stanowisku Naczelnika Wydziału Operacyjno – Kontrolno – Rozpoznawczego w Komendzie Powiatowej P.S.P. w [...] począwszy od dnia 1 grudnia 2012r. w trybie art.37a p.s.p. Następnie decyzją z dnia [...] C. K. powierzono pełnienie obowiązków służbowych na stanowisku Zastępcy Dowódcy Zmiany począwszy od dnia 1 czerwca 2013r. w trybie art.37a p.s.p. Od tej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Następnie sprawa była dwukrotnie rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. Wyrokiem z dnia 19 marca 2014r. w spr. III SA/Łd 162/14 WSA w Łodzi uchylił cztery decyzje zaś wyrokiem z dnia 16 czerwca 2015r. w spr. III SA/Łd 163/15 stwierdzono nieważność dwóch decyzji. Po wydaniu wyroku w spr. III SA/Łd 163/15 do rozpoznania pozostało odwołanie C. K. od decyzji z [...]. Zaskarżoną decyzją uchylono decyzję organu I instancji z [...] i umorzono postępowanie pierwszej instancji.

W ocenie sądu organ odwoławczy trafnie uznał, że decyzję z [...]. wydano z naruszeniem art.37a p.s.p.

Przede wszystkim należy podnieść, że decyzję z [...] wydano w trakcie pełnienia przez skarżącego obowiązków Naczelnika Wydziału Operacyjno – Kontrolno – Rozpoznawczego, które zostało mu powierzone od dnia 1 grudnia 2012r. w trybie art.37a p.s.p. W decyzji z [...] nie określono okresu na jaki powierzono mu pełnienie tych obowiązków lecz wobec tego, że okres ten z mocy ustawy nie może być dłuższy niż 6 miesięcy w danym roku kalendarzowym to powierzenie to nie mogło być dłuższe niż do 30 czerwca 2012r.

Sąd w obecnym składzie stanął na stanowisku, że w okresie pełnienia przez strażaka obowiązków służbowych powierzonych mu w trybie art.37a p.s.p. dopuszczalne jest powierzenie mu takich obowiązków w trybie wymienionego przepisu jeszcze na innym stanowisku jeżeli łączny okres powierzenia nie przekroczy 6 miesięcy w roku kalendarzowym. Z przepisu art.37a p.s.p. nie wynika bowiem, że strażakowi można powierzyć wykonywanie obowiązków na innym stanowisku tylko jeden raz w roku kalendarzowym. Skoro w przepisie art.37a p.s.p. nie ma takiego zakazu to, w ocenie sądu, dopuszczalne jest aby strażakowi wykonującemu obowiązki służbowe powierzone w oparciu o art.37a p.s.p. powierzyć wykonywanie obowiązków w trybie tego przepisu na innym stanowisku. Jedynym warunkiem jest to aby łączny okres powierzenia nie był dłuższy niż 6 miesięcy w danym roku kalendarzowym. Oczywiście konieczne w takim przypadku jest zwolnienie strażaka z pełnienia obowiązków na poprzednim stanowisku.

W niniejszej sprawie dopuszczalne było zatem aby skarżącemu wykonującemu obowiązki Naczelnika Wydziału Operacyjno – Kontrolno – Rozpoznawczego powierzyć od dnia 1 czerwca 2013r. obowiązki Zastępcy Dowódcy Zmiany. Ponieważ ustawowy sześciomiesięczny okres powierzenia obowiązków Naczelnika Wydziału nie mógł być dłuższy niż do dnia 30 czerwca 2013r. to powierzenie obowiązków Zastępcy Dowódcy Zmiany było możliwe jedynie do tego dnia (tzn. do 30 czerwca 2013r.). W decyzji z [...] winno być jednocześnie określone zwolnienie z pełnienia obowiązków Naczelnika Wydziału z dniem [...]. Skoro bowiem organ administracji z dniem 1 czerwca 2013r. zamierzał powierzyć skarżącemu obowiązki Zastępcy Dowódcy Zmiany to winien jednocześnie zwolnić go z pełnienia obowiązków na dotychczasowym stanowisku. Nie można bowiem jednocześnie pełnić obowiązków na dwóch różnych stanowiskach. W decyzji z [...] nie rozstrzygnięto jednak o zwolnieniu skarżącego z pełnienia obowiązków Naczelnika Wydziału ani też nie określono okresu na jaki powierzono mu obowiązki Zastępcy Dowódcy Zmiany. Stanowi to naruszenie art.37a p.s.p.

W decyzji z [...] nie wykazano także spełnienia przesłanki merytorycznej powierzenia C. K. obowiązków Zastępcy Dowódcy Zmiany. Z przepisu art.37a p.s.p. wynika, że przesłanką powierzenia strażakowi obowiązków służbowych jest posiadanie przez niego kwalifikacji na nowym stanowisku. Należało zatem wykazać jakie kwalifikacje posiada skarżący a jakie kwalifikacje są wymagane na stanowisku Zastępcy Dowódcy Zmiany. Dopiero po wyjaśnieniu tych kwestii była możliwa ocena czy spełnione zostały przesłanki powierzenia skarżącemu nowych obowiązków. W decyzji z [...] nie wyjaśniono jednak jakie kwalifikacje posiada C. K. ani jakie kwalifikacje są wymagane na stanowisku Zastępcy Dowódcy Zmiany. Nie wykazano zatem, że powierzenie stanowiska Zastępcy Dowódcy Zmiany było zgodne z kwalifikacjami skarżącego co jest naruszeniem art.37a p.s.p.

W zaskarżonej decyzji trafnie uznano, że decyzja z [...] została wydana z naruszeniem art.37a p.s.p. Nie określono bowiem w niej o zwolnieniu C. K. z wykonywania obowiązków Naczelnika Wydziału z dniem 31 maja 2013r., nie określono okresu powierzenia obowiązków Zastępcy Dowódcy Zmiany ani też nie wykazano spełnienia przesłanki powierzenia obowiązków na nowym stanowisku. Organ odwoławczy nieco inaczej uzasadnił swoje stanowisko lecz przyjęta przez niego teza, iż doszło do naruszenia art.37a p.s.p. w ostateczności odpowiada prawu. Faktycznie decyzję organu pierwszej instancji wydano z naruszeniem wymienionego przepisu.

W zaskarżonej decyzji słusznie również uznano, że organ I instancji naruszył przepisy art.61 § 4, art.10 § 1 oraz art.107 § 3 K.p.a. C. K. nie został bowiem zawiadomiony o wszczęciu postępowania, nie zapewniono mu czynnego udziału w każdym stadium postepowania zaś uzasadnienie decyzji z [...] nie odpowiada wymogom określonym w art.107 § 3 K.p.a. Doszło zatem do naruszenia wymienionych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Reasumując tę część rozważań sąd uznał, że w zaskarżonej decyzji trafnie uchylono decyzję z [...] gdyż została ona wydana z naruszeniem art.37a p.s.p. jak również art. 61 § 4, art.10 § 1 oraz art.107 § 3 K.p.a. Uzasadniało to uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.

W zaskarżonej decyzji słusznie również umorzono jako bezprzedmiotowe powstępowanie pierwszej instancji.

Podnieść należy, iż powierzenie skarżącemu obowiązków Zastępcy Dowódcy Zmiany miało nastąpić od dnia 1 czerwca 2013r. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach ustawowy sześciomiesięczny okres powierzenia obowiązków służbowych upływał C. K. w dniu 30 czerwca 2013r. W istocie powierzenie obowiązków Zastępcy Dowódcy Zmiany mogło dotyczyć jedynie okresu od 1 do 30 czerwca 2013r.

Należy zaznaczyć, że każda decyzja administracyjna wywołuje określone skutki prawne z chwilą gdy stanie się ostateczna chyba, że nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzji z dnia [...] nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności zaś C. K. złożył od niej odwołanie. Zaskarżoną decyzję wydano w dniu [...] a więc po upływie przeszło dwóch lat od zakończenia okresu w którym skarżący miał wykonywać obowiązki Zastępcy Dowódcy Zmiany (od 1 do 30 czerwca 2013r.). W sytuacji zatem gdy dawno upłynął już okres w którym C. K. miał wykonywać obowiązki na stanowisku określonym w decyzji z [...] to postępowanie w przedmiocie powierzenia mu tych obowiązków stało się bezprzedmiotowe. Jaki sens miałoby bowiem merytoryczne orzekanie o powierzeniu skarżącemu obowiązków Zastępcy Dowódcy Zmiany skoro już dawno minął okres w jakim miał on wykonywać te obowiązki.

Wspomnieć tylko należy, iż C. K. nigdy nie wykonywał obowiązków Zastępcy Dowódcy Zmiany. Do 30 czerwca 2013r. pełnił on obowiązki Naczelnika Wydziału Operacyjno – Kontrolno – Rozpoznawczego zaś od 1 lipca 2013r. wrócił na poprzednio zajmowane stanowisko tj. dyżurnego operacyjnego. Z uwagi na to, że decyzji z [...] nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności i nie była ona ostateczna to nie wywołała określonego w niej skutku prawnego. W istocie skarżący nigdy nie wykonywał obowiązków na stanowisku określonym w decyzji z [...].

W ocenie sądu w zaskarżonej decyzji trafnie uznano, że spełnione zostały przesłanki bezprzedmiotowości postępowania określone w art.105 § 1 K.p.a. co uzasadniało umorzenie postępowania pierwszej instancji.

Reasumując sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję z dnia [...] i umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest korzystne dla skarżącego. Jak sam podniósł on w skardze jest ono zgodne z jego oczekiwaniami.

C. K. nie zgadza się natomiast z fragmentami uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W szczególności nie zgadza się ze sformułowaniem, że decyzja z [...] została wykonana z dniem [...] i z tym dniem wygasła. Podnosi, że takie sformułowanie może wpływać na wynik toczącego się odrębnie postępowania administracyjnego w przedmiocie wygaśnięcia decyzji z [...].

Należy zaznaczyć, że kwestia wygaśnięcia decyzji została uregulowana w art.162 K.p.a. Ustalenie czy doszło do wygaśnięcia decyzji następuje w odrębnym postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji w tym przedmiocie. Z treści skargi wynika, że takie postępowanie się obecnie toczy. W odpowiedzi na skargę podniesiono natomiast, że decyzją nr [...] organ I instancji umorzył postepowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z [...] lecz nie wiadomo czy jest ona ostateczna.

Podkreślić należy, iż przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie nie jest ocena czy doszło czy też nie doszło do wygaśnięcia decyzji z [...] lecz ocena legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z [...]. Wprawdzie decyzja z [...] jest w pewnym stopniu związana z wcześniej wydaną decyzją z [...] lecz w niniejszej sprawie sąd nie jest uprawniony do oceny czy w dniu 30 czerwca 2013r. doszło do wygaśnięcia decyzji z [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktycznie znalazło się sformułowanie, że decyzja z [...] wygasła z dniem 30 czerwca 2013r. lecz sformułowanie to nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Kwestia wygaśnięcia decyzji z [...] jest przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego i jeżeli skarżący nie zgadza się z rozstrzygnięciem tego postępowania może się od niego odwołać i ewentualnie wnieść skargę do sądu administracyjnego. Dopiero w tym postępowaniu będzie rozstrzygana kwestia czy doszło czy też nie doszło do wygaśnięcia decyzji z [...]. W niniejszym postępowaniu kwestia ta pozostaje poza zakresem rozważań sądu.

W skardze C. K. nie zgadza się także z treścią pism organu I instancji z 29 maja 2013r. i z 30 czerwca 2013r. informujących, że okres pełnienia obowiązków Naczelnika Wydziału kończy się w dniu 30 czerwca 2013r. i po tym dniu ma on wykonywać obowiązki dyżurnego operacyjnego z wynagrodzeniem przewidzianym na tym stanowisku. Ocena charakteru prawnego tych pism pozostaje również poza zakresem rozważań sądu w tej sprawie gdyż nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Pism tych nie ma zresztą w aktach administracyjnych nadesłanych do sądu.

W skardze podniesiono także, iż zaskarżona decyzja powoduje szkody materialne oraz szkody w dobrach osobistych skarżącego. Kwestia ta nie została jednak uzasadniona. W przypadku poniesienia jakiejkolwiek szkody wskutek wydania zaskarżonej decyzji C. K. może dochodzić stosownego odszkodowania w odrębnym postępowaniu. Kwestia ta nie podlega natomiast rozstrzygnięciu w niniejszym postępowaniu.

Sąd nie podzielił poglądu wyrażonego w piśmie procesowym skarżącego z dnia 21 kwietnia 2016r., iż organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji winien stwierdzić nieważność decyzji z dnia [...]. W ocenie C. K. decyzja z [...] jest dotknięta wadą uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności. Zdaniem skarżącego można stwierdzić nieważność decyzji nieostatecznej.

Przede wszystkim należy podnieść, że w przepisie art.156 § 1 K.p.a. nie ma określenia, że stwierdzenie nieważności dotyczy jedynie decyzji ostatecznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwe jest stosowanie nieważności wobec decyzji nieostatecznej na wniosek strony byleby strona wyraźnie wskazywała wybór trybu nadzwyczajnego. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie zabraniają stronie złożyć wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji przed upływem terminu do jej zaskarżenia. Jeżeli strona wyraźnie powoła się na przepis art.156 § 1 K.p.a., który wyklucza stosowanie trybu odwoławczego to organ wyższego stopnia wskazany w art.157 K.p.a. jest obowiązany rozpoznać ten wniosek. Strona ma bowiem prawo wyboru trybu w jakim sprawa ma być rozpatrzona. Warunkiem rozpoznania sprawy pod kątem stwierdzenia nieważności decyzji nieostatecznej jest jednak złożenie wyraźnego wniosku przez stronę o stwierdzenie nieważności.(por. wyrok NSA z 7 stycznia 1992r. w spr. III SA 946/91 i z 6 listopada 1998r. w spr. SA/Kr 216/97 oraz wyrok WSA w Poznaniu z 5 września 2007r. w spr. III SA/Po 264/07).

Odmiennie przedstawia się sytuacja gdy strona złoży odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. W takim przypadku organ odwoławczy nie może orzekać na podstawie art.156 K.p.a. Organ odwoławczy jest wówczas zobowiązany rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję zgodnie z treścią art.138 K.p.a. to jest dokonując merytorycznej i prawnej oceny zasadności zaskarżonej decyzji. Nie może natomiast w postępowaniu instancyjnym stosować art.156 § 1 K.p.a. Jeżeli zatem wniesiono odwołanie to powinno być ono załatwione w trybie przepisów K.p.a. o odwołaniach. Tryb odwoławczy ma w przepisach K.p.a. pierwszeństwo przed trybem nadzoru obejmującym między innymi stwierdzenie nieważności decyzji (art.156 § 1 K.p.a.) Podnieść należy, iż inny jest zakres i charakter działań organu odwoławczego w toku instancji a inny jest gdy działa jako organ nadzoru (art.157 K.p.a.). Uprawnienia organu stosującego art.156 § 1 K.p.a. są węższe niż uprawnienia organu odwoławczego w toku instancji. W sytuacji wniesienia odwołania niedopuszczalne jest zatem orzekanie w postępowaniu odwoławczym na podstawie art.156 K.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji nieostatecznej wymaga bowiem wyraźnego wniosku strony w tej kwestii złożonego przed upływem terminu do wniesienia odwołania Pogląd taki wyraził NSA w wyrokach z 12 marca 1981r. w spr. SA 472/81, z 5 stycznia 1982r. w spr. II SA 919/81, z 14 marca 1997r. w spr. SA/Łd 190/96, z 13 czerwca 1997r. w spr. I SA/Gd 12/96, z 9 stycznia 1998r. w spr. I SA/Lu 1341/96, z 7 maja 1984r. w spr. II SA 225/84 i z 24 lipca 1998r. w spr. III SA 642/97. Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionych orzeczeniach.

W rozpoznawanej sprawie C. K. w wymaganym terminie złożył odwołanie od decyzji z [...] a nie wniosek o stwierdzenie jej nieważności. Wskazuje na to treść odwołania oraz jego tytuł. W odwołaniu nie ma mowy o tym, że skarżący wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji ze wskazaniem jednej z podstaw wymienionych w art.156 § 1 K.p.a. Skoro zostało wniesiono odwołanie to organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał sprawę w toku instancyjnym i wydał rozstrzygnięcie określone w art.138 § 1 K.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji nieostatecznej wymaga złożenia przez stronę wyraźnego wniosku strony w tej kwestii. Taki wniosek przez skarżącego nie został złożony. W związku z czym organ odwoławczy nie mógł orzekać na podstawie art.156 K.p.a. Gdyby to uczynił sam dopuściłby się rażącego naruszenia prawa. Pogląd skarżącego, że organ odwoławczy winien stwierdzić nieważność decyzji z [...] nie zasługuje na uwzględnienie.

Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Decyzję z dnia [...] wydano z naruszeniem art.37a p.s.p. oraz art.61 § 4, 10 § 1 i 107 § 3 K.p.a. co uzasadniało jej uchylenie. Wobec tego, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe to winno zostać umorzone. W zaskarżonej decyzji prawidłowo uchylono decyzję z [...] i umorzono postępowanie pierwszej instancji. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę C. K.

R.T.