Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 2363/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi L. Spółka jawna z siedzibą w B. na Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie przyznania statusu zakładu pracy chronionej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2003 r., Nr [...], Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, po rozpatrzeniu odwołania spółki L. Spółka jawna z siedzibą w B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r., Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Z akt sprawy wynika, iż piśmie z dnia [...] lutego 2003 r. skarżąca spółka handlowa zwróciła się do Wojewody [...] z wnioskiem o przyznanie z dniem [...] lutego 2003 r. statusu zakładu pracy chronionej. W uzasadnieniu wniosku skarżący stwierdził, iż spełnia wszelkie wymogi ustawowe do uzyskania przedmiotowego statusu, na dowód czego przesłał szereg stosownych dokumentów.

W związku z w/w wnioskiem Wojewoda [...] pismem z dnia [...] lutego 2003 r. wezwał skarżącą spółkę do uzupełnienia m.in. brakującego dokumentu w postaci oryginału decyzji Państwowej Inspekcji Pracy potwierdzającej, że obiekty i pomieszczenia użytkowane przez pracodawcę prowadzącego L. Spółka jawna z siedzibą w B. spełniają warunki określone w art. 28 ust. 1 pkt 2 z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 1997 r. Nr 123, poz. 776 ze zm.).

W odpowiedzi na wezwanie organu skarżąca spółka pismem z dnia [...] lutego 2003 r. przesłała decyzję Państwowej Inspekcji Pracy z dnia [...] lutego 2003 r., nr rej. [...]. Z treści decyzji wynikało, iż działając na podstawie przepisu art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 cyt. ustawy, po rozpatrzeniu wniosku strony skarżącej z dnia [...] stycznia 2003 r. i w wyniku ustaleń przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2003 r. stosownej kontroli w siedzibie spółki, Państwowa Inspekcja Pracy stwierdza, że użytkowane przez spółkę L. Spółka jawna z siedzibą w B. obiekt i pomieszczenia (pomieszczenia pracy oraz pomieszczenia higieniczno-sanitarne) znajdujące się w tym obiekcie spełniają wymagania stawiane zakładom pracy chronionej zgodnie z przepisem art. 28 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy z 1997 r.

W wyniku zgromadzonego materiału Wojewoda [...] wydał w dniu [...] lutego 2003 r. decyzję Nr [...], na podstawie której przyznał skarżącej spółce status zakładu pracy chronionej od dnia [...] lutego 2003 r.

Od w/w decyzji Wojewody [...] skarżąca spółka jawna odwołała się do Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej daty przyznania statusu zakładu pracy chronionej od [...] lutego 2003 r. i przyznanie przedmiotowego statusu od dnia [...] lutego. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż jego zdaniem składając w dniu [...] lutego 2003 r. wniosek o przyznanie statusu spółka wykazała, że spełnia wszelkie przesłanki do nadania w/w statusu z dniem [...] lutego 2003 r. Zdaniem odwołującej się spółki decyzja w sprawie nadania statusu zakładu pracy chronionej ma charakter decyzji deklaratoryjnej, albowiem od dnia [...] lutego 2003 r. obowiązuje nowa treść art. 30 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, zgodnie z którą decyzję w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej, potwierdzającą spełnianie warunków, o których mowa w art. 28 lub 29, wydaje wojewoda. Wcześniejsza treść w/w przepisu, która stanowiła, iż decyzję w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej wydaje wojewoda, świadczyła – zdaniem skarżącej spółki – że była to wówczas decyzja o charakterze decyzji konstytutywnej, albowiem przepis ten nie zawierał wtedy określenia, że jest to decyzja potwierdzająca spełnianie warunków. Powołując się na poglądy doktryny prawa administracyjnego oraz na nową treść przepisu art. 30 ust. 1 w/w ustawy skarżąca spółka podniosła, iż decyzja w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej, będąca decyzją deklaratoryjną, potwierdza jedynie istnienie określonej sytuacji prawnej, powstałej z mocy prawa. Decyzja ta wywołuje się – zdaniem strony, skutki z mocą wsteczną, od chwili powstania stanu faktycznego. Z tej przyczyny skarżący uznał, iż decyzja organu I instancji wina przyznać w/w status z dniem [...] lutego 2002 r., a nie od dnia [...] lutego 2003 r. W ocenie skarżącej spółki również decyzja Państwowej Inspekcji Pracy stwierdzająca, że użytkowane przez spółkę L. Spółka jawna obiekt i pomieszczenia znajdujące się w tym obiekcie spełniają wymagania stawiane zakładom pracy chronionej ma charakter deklaratoryjny, co wyraźnie wynikać ma – zdaniem strony - z treści przepisu art. 28 ust. 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Strona skarżąca powołała się ponadto na uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2002 r., sygn. akt III RN 2/2002, OSNAPiUS 2002/21, poz. 512, w którym Sąd stwierdził, że określenie "decyzja stwierdzająca" wyraźnie przemawia za deklaratoryjnym charakterem tej decyzji.

W wyniku rozpatrzenia odwołania złożonego przez skarżącą spółkę jawną od w/w decyzji Wojewody - Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał w dniu [...] maja 2003 r. zaskarżoną decyzję Nr [...], na mocy której – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 28 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r., Nr [...]. W uzasadnieniu decyzji Minister podniósł, iż bezwzględnym warunkiem uzyskania statusu pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej jest spełnianie łącznie wszystkich warunków i obowiązków określonych w art. 28 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zdaniem organu odwoławczego, w świetle przepisu art. 30 ust. 1 wspomnianej ustawy, dopiero po udokumentowaniu przez pracodawcę spełnienia wszystkich warunków określonych w art. 28 ustawy, wojewoda wydaje decyzję przyznającą status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej. Ponieważ w ocenie Ministra przedmiotowa decyzja potwierdza spełnianie przesłanek warunkujących przyznanie statusu, wojewoda przyznaje status od dnia spełniania przez pracodawcę wszystkich warunków określonych dla zakładu pracy chronionej. Minister podniósł w związku z tym, iż z uwagi na fakt, że decyzja Państwowej Inspekcji Pracy nie określała daty, od jakiej obiekty i pomieszczenia spełniają wymagania stawiane zakładom pracy chronionej, przyjąć należy, że z datą wydania decyzji przez PIP pracodawca wypełnił warunek, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy. Z tej przyczyny – w ocenie organu, uznać należy, że od dnia [...] lutego 2003 r. pracodawca spełnił wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie statusu pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej.

W dniu [...] czerwca 2003 r. spółka L. Spółka jawna z siedzibą w B. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że stanowisko organu odwoławczego jest błędne, albowiem w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma nie data, która winna być określona w decyzji wydanej przez PIP, lecz charakter prawny takiej decyzji. Z tej przyczyny należy – w ocenie skarżącej spółki – ustalić, czy decyzja ta ma charakter konstytutywny, czy też deklaratoryjny, czego organ odwoławczy nie rozważył w ogóle w zaskarżonej decyzji. Skarżący - przywołując powołane w toku postępowania administracyjnego poglądy przedstawicieli doktryny prawa administracyjnego, jak również orzeczenie Sądu Najwyższego z 20 lutego 2002 r., a także odnosząc się do treści przepisu art. 28 ust. 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - uznał, że decyzja wydana przez Państwową Inspekcję Pracy ma charakter deklaratoryjny. Skoro więc wniosek skarżącej spółki złożony został do PIP dnia [...] stycznia 2003 r. oznacza to – w ocenie strony, że tego dnia skarżąca spółka L. Spółka jawna z siedzibą w B. spełniała wymagania określone w art. 28 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy. Decyzja wydana przez PIP miała – zdaniem skarżącej - jedynie stwierdzić spełnianie przesłanek wymienionych w powołanym przepisie. Skarżący uznał ponadto, że w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma jednakże ustalenie charakteru prawnego decyzji w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej wydanej przez Wojewodę [...]. Zdaniem strony nowelizacja z dniem 1 lutego 2003 r. treści przepisu art. 30 ust. 1 cyt. ustawy z 1997 r. oraz dodanie wyrażenia, iż jest to "decyzja potwierdzająca" wyraźnie określiła tę decyzję jako deklaratoryjną. Z tej przyczyny przyznanie statusu zakładu pracy chronionej winno nastąpić w dniu [...] lutego 2003 r., albowiem w tym dniu spółka skarżąca spełniała wszystkie przesłanki umożliwiające uzyskanie przez nią statusu zakładu pracy chronionej.

W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ odwoławczy, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, podniósł dodatkowo, iż skoro zgodnie z przepisem art. 30 ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w razie niespełnienia któregokolwiek z warunków określonych w art. 28 ust. 1-3 lub 33 ust. 1 i 3 pkt 1 i 2, wojewoda podejmuje decyzję stwierdzającą utratę statusu od dnia ich niespełnienia, uznać zatem należy, że przyznanie przedmiotowego statusu nastąpić może dopiero z datą, w której pracodawca spełni łącznie wszystkie warunki określone w art. 28 ustawy, a spełnianie ich udokumentuje przed wojewodą. Zdaniem organu II instancji argument strony mówiący o tym, że na dzień złożenia wniosku skarżąca spółka spełniała wszystkie warunki wymagane dla uzyskania statusu pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej należy uznać za niezasadny, albowiem strona ubiegając się o przyznanie przedmiotowego statusu nie udokumentowała spełniania warunku określonego w art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy. Minister podkreślił przy tym, iż ocena okoliczności, o których mowa we wskazanym przepisie, należy nie do pracodawcy, a do Państwowej Inspekcji Pracy, zgodnie z art. 28 ust. 2 cyt. ustawy. Ponieważ udokumentowanie spełniania przez pracodawcę warunku, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy, możliwe było dopiero [...] lutego 2003 r., tj. z dniem wydania przez PIP decyzji potwierdzającej spełnianie warunku określonego w tym przepisie, z tą datą należało – zdaniem Ministra, przyznać stronie skarżącej status.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Skarżąca spółka wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu [...] czerwca 2003 r., a więc zgodnie z cytowanym przepisem ustawy sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga L. Spółka jawna z siedzibą w B. podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2003 r., Nr [...], nie narusza prawa.

Przedmiotowa decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, jak również przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności przepisów art. 7 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w stopniu, jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynika sprawy.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, są przepisy art. 28 ust. 1 i art. 30 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r.

Bezwzględnym warunkiem uzyskania statusu pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej jest spełnienie wszystkich łącznie warunków określonych w art. 28 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w tym art. 28 ust. 1 pkt 2, zgodnie z którym to przepisem status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej uzyskuje pracodawca, jeżeli obiekty i pomieszczenia użytkowane przez zakład pracy: odpowiadają przepisom i zasadom bezpieczeństwa i higieny pracy (pkt a) oraz uwzględniają potrzeby osób niepełnosprawnych w zakresie przystosowania stanowisk pracy, pomieszczeń higieniczno-sanitarnych i ciągów komunikacyjnych oraz spełniają wymagania dostępności do nich (pkt b).

Dopiero w przypadku spełniania łącznie tych warunków określonych przepisem art. 28 cyt. ustawy, wojewoda podejmuje decyzję w sprawie przyznania przedmiotowego statusu, potwierdzającą spełnianie warunków, o których mowa w art. 28 ustawy z 1997 r.

Bezsporne zdaniem Sądu jest w niniejszej sprawie to, iż decyzja wojewody określona w art. 30 ust. 1 omawianej ustawy, przyznająca status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej, ma charakter decyzji deklaratoryjnej. W tym zakresie więc należy zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej spółki.

Nie zmienia to faktu, iż organ I instancji wydając w dniu [...] lutego 2003 r. decyzję przyznającą skarżącej spółce jawnej status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej, prawidłowo uznał, iż przyznanie przedmiotowego statusu nastąpić może dopiero z datą, w której pracodawca spełni łącznie wszystkie warunki określone w art. 28 ustawy, a spełnianie ich udokumentuje stosownymi dowodami.

Wojewoda [...] zobowiązany był - zdaniem Sądu – uznać, iż skarżąca spółka spełnia wszelkie, wymagane ustawą, przesłanki dopiero od daty, od której w sposób jednoznaczny i nie budzący jakichkolwiek wątpliwości podmiot ten udowodni, że posiada warunki określone w art. 28 ust. 1 ustawy.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie organ II instancji zasadnie przyjął, że argument strony mówiący o tym, że na dzień złożenia wniosku skarżąca spółka spełniała wszystkie warunki wymagane dla uzyskania statusu pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej należy uznać za nieuzasadniony.

Strona ubiegając się o przyznanie przedmiotowego statusu nie udokumentowała – zdaniem Sądu, w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości, że w dniu [...] lutego 2003 r. spełniała warunek określony w art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Zgodzić się wypada z twierdzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, iż ocena okoliczności, o których mowa w przepisie art. 28 ust. 1 pkt 2, należy nie do skarżącej spółki, lecz do Państwowej Inspekcji Pracy, jako jedynego organu uprawnionego do stwierdzania tej przesłanki ustawowej.

Zgodnie z art. 28 ust. 2 cyt. ustawy okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 2 tego przepisu, stwierdza na wniosek pracodawcy Państwowa Inspekcja Pracy. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej decyzja PIP nie ma charakteru decyzji potwierdzającej spełnianie warunków ustawowych z datą wskazaną przez wnioskodawcę (pracodawcę). Z brzmienia powołanego przepisu ustawy wynika jednoznacznie, iż w decyzji tej w/w organ kontroli stwierdza stan faktyczny ujawniony na dzień przeprowadzonej kontroli obiektów i pomieszczeń, co w niniejszej sprawie nastąpiło w dniu [...] lutego 2003 r. Z tą datą PIP wydała swoją decyzję i od tej daty dopiero można mówić, że uzasadnione jest twierdzenie, że kontrolowany podmiot spełnia warunki wskazane w art. 28 ust. 2 pkt 2 ustawy.

Wojewoda [...] przyznając status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej z wnioskowaną przez skarżącą spółkę handlową datą [...] luty 2003 r., nie mając jakiegokolwiek dowodu na spełnianie w tym dniu wszystkich warunków ustawowych, dopuściłby się – zdaniem Sądu, obrazy przepisu art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r.

Skład orzekający w niniejszej sprawie pragnie zwrócić uwagę, iż przyznanie przedmiotowego statusu niesie ze sobą szereg przywilejów o wymiernym charakterze finansowym (vide: art. 31 i 32 ustawy), a więc organ nie może swoją niczym nieuzasadnioną decyzją doprowadzać do sytuacji, w której jakikolwiek podmiot będzie korzystał z przywilejów przysługujących zakładom pracy chronionej pomimo, że nie spełnia wymaganych prawem warunków. Korzystanie z nieuzasadnionych przywilejów jest bowiem sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) /tak również: Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 lutego 2002 r., III RN 2/01, OSNP 2002/21/512/.

Z uwagi na powyższe Sąd uznał, iż wydając w dniu [...] maja 2002 r. zaskarżoną decyzję Nr [...], Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, jako organ właściwy, prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego wskazane w art. 28 ust. 1 i 2 oraz art. 30 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r., utrzymując w mocy wcześniejszą decyzję Wojewody [...] wydaną na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy, zaś organy administracji obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a), dokonując przy tym wszechstronnej jego oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, jak również przeprowadziły pełną analizę znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy.

Zdaniem Sądu należy przyjąć w związku z tym, iż skarga spółki handlowej L. Spółka jawna z siedzibą w B. nie zasługuje na uwzględnienie i z tej przyczyny podlega oddaleniu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając w tym zakresie na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.