Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1721/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 152 (21), art. 132 (1) ust. 1 pkt 3, art. 152 (23) ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 776
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 98
journal: Dz.U. 2020 poz 1575
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi (...) Sp. z o.o. z siedzibą w (...) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia (...) czerwca 2020 r. nr (...) w przedmiocie oddalenia sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego oddala skargę


UZASADNIENIE

1 UZASADNIENIE

Laboratorium Kosmetyczne [...] Sp. z o. o. z siedzibą w P. (dalej także jako "skarżący", "spółka" lub "wnoszący sprzeciw") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej także jako "Urząd", "UPRP" lub "organ") z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...].

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 15221 w związku z art. 1321 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 776, dalej także jako "p.w.p.") oraz art. 98 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 roku, poz. 1575 ze zm., dalej jako "k.p.c.") w związku z art. 15223 ust. 2 ustawy p.w.p.

Zaskarżoną decyzją, organ oddalił wniesiony przez skarżącego sprzeciw, wobec zgłoszenia w dniu [...] września 2018 roku przez J. P. (dalej także jako "zgłaszający", "uprawniony" lub "uczestnik") znaku towarowego słowno-graficznego PHARMAZIS (pod numerem [...] - dalej też jako "sporny znak") przeznaczonego do sygnowania następujących towarów:

a/ z klasy 3: nielecznicze antyperspiranty; dezodoranty i antyperspiranty; antyperspiranty w aerozolach; antyperspiranty do użytku osobistego; olejki aromatyczne; olejki mineralne; balsamy inne niż do celów medycznych; chusteczki nasączane płynami kosmetycznymi; preparaty do demakijażu; dezodoranty dla ludzi i zwierząt; mydła dezodorujące oraz przeciwpotne; preparaty do golenia; preparaty kosmetyczne do kąpieli; woda kolońska; preparaty do makijażu, odświeżacze do ust w aerozolu; preparaty kąpielowe do celów higienicznych; kremy do skóry; sole kąpielowe do celów innych niż lecznicze; szampony; środki do czyszczenia zębów; talk kosmetyczny; tłuszcze do celów kosmetycznych; woda kolońska; woda toaletowa i zapachowa; zestawy kosmetyków; żele do masażu inne niż do celów medycznych; żele do wybielania zębów; pianki; kosmetyki upiększające; kosmetyki funkcjonalne; żele nawilżające; kremy tonizujące; kosmetyki do włosów; kosmetyki do demakijażu; środki nawilżające; kosmetyki do rzęs; kosmetyki do brwi; koncentraty nawilżające; kosmetyki do paznokci; płynne kremy; kosmetyki do ust; kosmetyki zawierające pantenol; kosmetyki zwierające keratynę, kosmetyki dla dzieci; kosmetyki w formie mleczek; kosmetyki w postaci kremów; płyny do twarzy; toniki do twarzy; kremy do ciała; żele po opalaniu; olejki do ciała; peelingi do twarzy; kosmetyki w formie olejków; kosmetyki do cery zmarszczkowej; kosmetyki w formie żelu; kosmetyki do pielęgnacji skóry; zmywacze do paznokci; kosmetyki i preparaty kosmetyczne, kosmetyki zawierające kwas hialuronowy; nawilżające balsamy do skóry; płyny do pielęgnacji skóry; perełki zawierające kosmetyki do kąpieli; kosmetyki w formie sproszkowanej (pudry); zmywacze lakieru do paznokci, mydła nielecznicze, mydła granulowane; mydła w żelu; mydła w płynie; mydła w kremie; mydła w kostce; emulsje do mycia ciała nie zawierające mydła; balsamy oczyszczające; balsamy do rąk; balsamy do golenia; balsamy do ciała; żele do czyszczenia zębów; żele oczyszczające; żele do kąpieli, żele do golenia; żele do demakijażu; żele do twarzy; żele do rąk; żele do ciała; żele do czyszczenia zębów; pasty do zębów; odżywki do włosów; odżywki do ust; odżywki do paznokci; szampony;

b/ z klasy 5: mydła lecznicze; mydła dezynfekujące, mydła antybakteryjne; mydła i detergenty lecznicze i odkażające; aldehydy do celów farmaceutycznych; anestetyki; antyseptyki; białkowe suplementy diety; borowina lecznicza; borowina do kąpieli; chusteczki odkażające; nasączone chusteczki antyseptyczne; chusteczki wilgotne nasączone płynem farmaceutycznym; chusteczki nasączone płynami farmaceutycznymi; wyciąg z chmielu do celów farmaceutycznych; preparaty czyszczące do szkieł kontaktowych; środki dezynfekcyjne i antyseptyczne; środki dezynfekcyjne do celów higienicznych; gorczyca do celów farmaceutycznych; lecznicza guma do życia; guma do żucia odświeżająca oddech do celów leczniczych; gwajakol do celów farmaceutycznych; herbaty zielone do celów leczniczych; intymne preparaty nawilżające; jod co celów farmaceutycznych; preparaty terapeutyczne do kąpieli; kompresy; kwasy do celów farmaceutycznych; lecznicze napoje mineralne; lecznicze napoje izotoniczne, napoje stosowane w lecznictwie; herbata ziołowa; napoje ziołowe do użytku leczniczego; zioła lecznicze; olejek terpentynowy do celów farmaceutycznych; olejek migdałowy do celów farmaceutycznych; olejek z kopru do celów leczniczych; leki dla ludzi; leki ziołowe; mięta do celów farmaceutycznych; mineralne suplementy diety; sole mineralne do kąpieli; suplementy diety dla ludzi i zwierząt; suplementy zawierające mleczko pszczele, mleczko pszczele do celów farmaceutycznych; środki oczyszczające; kadzidełka do odstraszania owadów; preparaty farmaceutyczne do uśmierzania skutków ukąszeń owadów; odżywcze suplementy diety; preparaty i artykuły higieniczne; materiały opatrunkowe; płyny do płukania ust; płyny do celów farmaceutycznych; antybakteryjne płyny do rąk; lecznicze płyny do pielęgnacji skóry; płyny dezynfekujące inne niż mydła; płyny lecznicze do płukania ust; spraye odświeżające do pomieszczeń; preparaty do niszczenia szkodników; preparaty do niszczenia robactwa; środki przeczyszczające, suplementy zawierające siemię lniane, mąka z siemienia lnianego do celów farmaceutycznych; sole mineralne do kąpieli; preparaty do sterylizacji; spray do użytku farmaceutycznego; tabletki do ssania do celów farmaceutycznych; tampony; środki uspokajające; wata do celów leczniczych, preparaty witaminowe; zioła do palenia do celów leczniczych; zioła lecznicze, zioła lecznicze suszone i zakonserwowane; substancje żrące do celów farmaceutycznych; żywność dla niemowląt.

W sprzeciwie skarżący powołał się na kolizję praw wynikających ze spornego znaku z wcześniejszym przysługującym mu krajowym słownym znakiem towarowym PHARMACERIS o numerze [...] (dalej także jako "znak przeciwstawiony") przeznaczonym do oznaczania następujących towarów:

a/ z klasy 3: kosmetyki; kremy do twarzy i do ciała, emulsje do twarzy i do ciała, płyny do twarzy i do ciała, żele do twarzy i do ciała, pianki do twarzy i do ciała, oliwki i balsamy do skóry, środki do mycia i pielęgnacji stóp; mydła; środki do mycia i kąpieli; środki do mycia i pielęgnacji włosów, szampony, balsamy do włosów, odżywki do włosów, kremy do włosów, emulsje do włosów, płyny do włosów, żele do włosów, pianki do włosów; środki perfumeryjne; perfumy; wody toaletowe i kolońskie; olejki eteryczne, dezodoranty i antyperspiranty, środki do makijażu i demakijażu, fluidy, środki do pielęgnacji i malowania ust; środki do pielęgnacji i malowania paznokci; środki do higieny intymnej; środki do opalania i chroniące przed promieniowaniem ultrafioletowym; środki do samoopalania; środki do depilacji; pudry do makijażu, pudry do kąpieli, pudry higieniczne; środki do pielęgnacji zębów i jamy ustnej; przybory toaletowe, pianki do golenia, żele do golenia, balsamy po goleniu;

b/ z klasy 5: produkty i preparaty lecznicze do pielęgnacji skóry; kremy do twarzy i do ciała do celów leczniczych, emulsje do twarzy i do ciała do celów leczniczych, płyny do twarzy i do ciała do celów leczniczych, żele do twarzy i do ciała do celów leczniczych, pianki do twarzy i do ciała do celów leczniczych, oliwki i balsamy lecznicze; produkty lecznicze do stóp, sole do kąpieli do celów medycznych; preparaty do kąpieli leczniczych, preparaty medyczne w postaci leczniczych kremów, emulsji, płynów, żeli, oliwek i balsamów dla skóry alergicznej i wrażliwej, skóry suchej, skóry trądzikowej, skóry z problemami naczynkowymi, skóry z trądzikiem różowatym, skóry z przebarwieniami, skóry po zabiegach onkologicznych, skóry napromieniowanej po radioterapii, skóry z problemami łuszczycowymi, skóry dla kobiet w/lub po ciąży, preparaty lecznicze dla skóry dzieci, preparaty dla skóry atopowej, produkty lecznicze do skóry głowy, produkty lecznicze do włosów, preparaty witaminowe, substancje dietetyczne do celów leczniczych, suplementy diety do celów leczniczych, suplementy diety wspomagające odchudzanie do celów leczniczych; herbaty ziołowe;

c/ z klasy 29: środki, odżywki i koncentraty na bazie białka spożywczego oraz na bazie lipidów wzbogacone witaminami, solami mineralnymi i aminokwasami nie do celów medycznych, suplementy żywności będące środkami spożywczymi na bazie białka spożywczego przeznaczone do polepszania stanu skóry, włosów i paznokci oraz do ich pielęgnacji, suplementy żywności będące środkami spożywczymi na bazie lipidów przeznaczone do polepszania stanu skóry, włosów i paznokci oraz do ich pielęgnacji, suplementy diety wspomagające odchudzanie zawarte w klasie 29

d/ z klasy 30: środki, koncentraty i odżywki węglowodanowe i wysokoenergetyczne wzbogacone witaminami, solami mineralnymi i aminokwasami nie do celów medycznych, suplementy żywności będące środkami spożywczymi na bazie węglowodanów, przeznaczone do polepszania stanu skóry, włosów i paznokci oraz do ich pielęgnacji, suplementy diety wspomagające odchudzanie zawarte w klasie 30, herbaty.

Zdaniem skarżącego późniejszy znak sporny jest podobny do przysługującego mu znaku w sposób mogący spowodować niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców, co do rzeczywistego źródła pochodzenia tak sygnowanych towarów. W ocenie skarżącego, towary sygnowane przez porównywane znaki są w stosunku do siebie identyczne i podobne. Skarżący zwrócił uwagę, że pierwszych sześć liter oraz ostatnie dwie litery w porównywanych znakach są identyczne, a różnica czterech liter jest nieznaczna i prawie niezauważalna dla konsumenta, zwłaszcza ze względu na fakt, iż oznaczenia te mają identyczny początek, czyli (PHARMA-) oraz zakończenie, czyli (-IS). Oceniając ryzyko wprowadzenia w błąd, skarżący wskazał, że wynika ono z identyczności i/lub podobieństwa towarów, do oznaczania których przeznaczone są porównywane znaki towarowe oraz z podobieństwa samych oznaczeń.

W odpowiedzi na sprzeciw, zgłaszający wniósł o jego oddalenie, podkreślając, że wyrażenie "PHARMA" wykorzystane w znaku PHARMACERIS [...] jest "prefiksem" wykorzystywanym w branży farmaceutycznej i służy do tworzenia wyrazów pochodnych. Prefiks ten jest bowiem wykorzystywany w wielu znakach towarowych i firmach (nazwach spółek handlowych). Zdaniem uczestnika postępowania, prefiks "PHARMA" jest prostym i zrozumiałym elementem opisowym pochodzącym z języka angielskiego, który wskazuje na rodzaj i apteczny, farmaceutyczny charakter tak opisywanych towarów. Dlatego też uczestnik stoi na stanowisku, że znaki zawierające wyrażenie "PHARMA" mają osłabioną ochronę i nie powinny ze względu na użycie w nich słowa "PHARMA" blokować rejestracji innych znaków.

Strony podtrzymały swoje stanowiska także w kolejnych kierowanych do organu pismach. Uprawniony akcentował także odmienność wizualną obydwu znaków, z uwagi na umieszczenie w spornym znaku stylizowanego wizerunku połowy korpusu konia wraz z rozwianą grzywą, podkreślając, że jest to element charakterystyczny i wyrazisty.

Urząd Patentowy RP decyzją z [...] czerwca 2020 r. oddalił wniesiony przez skarżącego sprzeciw. Urząd Patentowy RP dokonując analizy porównywanych towarów chronionych przeciwstawionymi sobie znakami, enumeratywnie wymienionych na stronach od 23 do 26 zaskarżonej decyzji, zarówno w klasie 3, jak i 5 stwierdził ich identyczność. Organ, odnośnie części towarów w klasie 5 stwierdził także, że terminy jak: środki perfumeryjne; perfumy; wody toaletowe i kolońskie; olejki eteryczne chronione przez znak zarejestrowany PHARMACERIS [...] w klasie 3 są terminami komplementarnymi do terminu spraye odświeżające do pomieszczeń znajdującego w klasie 5 sygnowanego przez znak PHARMAZIS. Podobnie uznał, że towary w klasie 5 chronione znakiem PHARMACERIS [...] takie jak: produkty i preparaty lecznicze do pielęgnacji skóry są komplementarne do takich terminów jak preparaty i artykuły higieniczne; materiały opatrunkowe oraz waty do celów leczniczych (i na odwrót) zgłoszonego pod znakiem PHARMAZIS znajdującego w klasie 5. Natomiast, zdaniem organu, nie wykazują identyczności, podobieństwa, ani komplementarności do towarów chronionych znakiem PHARMACERIS [...] takie towary zgłoszone jak: preparaty czyszczące do szkieł kontaktowych lecznicza guma do życia; guma do żucia odświeżająca oddech do celów leczniczych; kadzidełka do odstraszania owadów; preparaty do niszczenia szkodników; preparaty do niszczenia robactwa; środki przeczyszczające, tampony; środki uspokajające; zioła do palenia do celów leczniczych; substancje żrące do celów farmaceutycznych. Urząd Patentowy RP uznał, że wszystkie wyżej wymienione towary zaklasyfikowane jako identyczne lub komplementarne są skierowane do tego samego odbiorcy, mają takie same przeznaczenie handlowe oraz takie same kanały dystrybucji.

W zakresie podobieństwa obu oznaczeń, organ podkreślił, jeżeli chodzi o warstwę semantyczną, że żaden ze słownych elementów, czyli "PHARMAZIS" oraz "PHARMACERIS", nie posiadają swojej słownikowej definicji. Organ ocenił, że składają się one m.in. z elementu PHARMA, który jest opisowy względem sygnowanych nim towarów, Niemniej jednak, zdaniem organu, obydwa elementy posiadają charakter dystynktywny. Jednakże samo słowo "PHARMA" występujące w obydwu porównywanych znakach jest słowem opisowym, pozbawionym zdolności odróżniającej. Zdaniem organu odnosi się ono do towarów i usług o charakterze farmaceutycznym lub do dziedziny farmakologii, ewentualnie może wskazywać na sektor farmaceutyczny. Urząd Patentowy RP uznał zatem, że nie można dokonać oceny podobieństwa znaków na gruncie tej warstwy znaczeniowej.

Badając porównywane znaki na gruncie warstwy fonetycznej organ zauważył, że obydwa porównywane znaki zawierają w swoich strukturach elementy słowne PHARMAZIS i PHARMACERIS, które są w tych znakach wyraźne i łatwe do odczytu. Porównując warstwę fonetyczną znaku zgłoszonego PHARMAZIS do wcześniejszego znaku towarowych PHARMACERIS organ wskazał, że ich pierwsza część brzmieniowa jest całkowicie zbieżna. Zawiera ona 5 takich samych głosek "P", "H", "A", "R", "M", i "A" umieszczonych w tej samej kolejności, tworzących element słowny "PHARMA". Druga ich część różni się jednak od siebie. Znak sporny zawiera bowiem dodatkowo głoski "Z", "I", i "S", na które składa się element "ZIS", a znak przeciwstawiony zawiera również dodatkowo głoski "C", "E", "R", "I" i "S" składające się na element "CERIS". Urząd Patentowy RP stwierdził, że porównywane znaki na gruncie tej warstwy porównawczej różnią się także ilością głosek i ilością sylab, gdzie oznaczenie sporne zawiera 9 głosek i 3 sylaby, a znak przeciwstawiony zawiera 11 głosek i 4 sylaby. W ocenie Urzędu Patentowego RP zatem pomimo wspólnego dla obydwu znaków prefiksu "PHARMA-", z uwagi na to, że jest on elementem słabym, opisowym, to pozostałe elementy porównywanych znaków istotnie różnią się od siebie. Całościowa ocena tych znaków doprowadziła więc organ do wniosku, że nie są one do siebie podobne. Porównywane oznaczenia nie wykazują mylącego podobieństwa w warstwie fonetycznej, wizualnej, a w warstwie znaczeniowej nie można ich porównać.

Zdaniem UP RP więc, porównywane oznaczenia, postrzegane jako całość, nie wykazują wystarczających cech wspólnych na tle omówionych płaszczyzn - fonetycznej, wizualnej i znaczeniowej, a istniejące pomiędzy nimi podobieństwa są niewystarczające dla zapewnienia właściwego odróżnienia pochodzenia oznaczanych nimi towarów, pomimo, że są one towarami identycznymi, podobnymi do siebie. Urząd uznał, że porównywane znaki oceniane jako całość nie są podobne w takim stopniu, że dla przeciętnych odbiorców, a przede wszystkim tacy są nabywcami towarów jakich dotyczy niniejsza sprawa, nie istnieje niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd, co do pochodzenia wskazanego zakresu towarów. Biorąc pod uwagę model przeciętnego odbiorcy, zgodnie z którym to osoba właściwie poinformowana, dostatecznie spostrzegawcza i rozsądna (zob. wyrok ETS z 22 czerwca 1999 r., sygn. C-342/97) organ przyjął, że tak określony nabywca odróżni porównywane znaki na rynku, a co za tym idzie będzie on w stanie wskazać komercyjne źródło pochodzenia towarów.

We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2020 r., skarżący zarzucił naruszenie:

1. art 7, art. 8, art. 77 § 1, 80 i art 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2020, poz. 256, z późn. zm., dalej też jako "k.p.a."), polegające na dokonaniu wadliwych ustaleń istotnych okoliczności faktycznych sprawy, poprzez:

a) dokonanie błędnej oceny znaków skutkujące przyjęciem, że znak towarowy PHARMAZIS nr [...] nie jest podobny do znaku PHARMACERIS nr [...], oraz że nie zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku zgłoszonego ze znakiem wcześniejszym;

b) niepełną i błędną ocenę podobieństwa porównywanych znaków, bez uwzględnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy;

c) błędną ocenę znaków z pominięciem zasady całościowej ich oceny oraz istotnego znaczenia jakie mają początkowe elementy warstwy słownej znaków i w konsekwencji uznanie, że znaki nie są podobne, pomimo ustalenia, że dwie pierwsze sylaby "PHARMA-" i dwie ostatnie litery "-IS" są tożsame, a porównywane znaki w warstwie słownej mają 8 identycznych liter z 11 w znaku wcześniejszym oraz z 9 w znaku spornym;

d) bezpodstawne przyjęcie, że element "PHARMA-" ze względu na opisowy charakter względem sygnowanych towarów nie może przesądzać podobieństwie znaków;

e) nieuzasadnione przyjęcie, że przeciętni odbiorcy będą wyodrębniali w porównywanych znakach element "PHARMA-" i przypisywali mu określone znaczenie, podczas gdy w warstwie słownej znaki PHARMACERIS i PHARMAZIS są znakami jednolitymi;

f) nieuzasadnione przyjęcie, że końcowe elementy porównywanych znaków towarowych ("-CERIS" w znaku wcześniejszym oraz "-ZIS" w znaku spornym) różnią się od siebie istotnie i uznanie, że pomimo identycznych zakończeń "-IS" druga część warstwy słownej znaków, wygląda zupełnie inaczej i tak będzie odbierana przez konsumentów;

g) błędne przyjęcie, że różnica w długości warstwy słownej znaków jest wystarczająca, aby zmienić całościowe postrzeganie wyglądu porównywanych znaków przez relewantnych odbiorców, podczas gdy w przypadku znaków wieloliterowych różnica czterech liter jest wizualnie niedostrzegalna, tym bardziej, że konsumenci nie dokonują porównania znaków w tym samym czasie;

h) błędne przyjęcie, że element "PHARMA-" jest opisowy względem wszystkich towarów, do oznaczanie których przeznaczone są porównywane znaki,

i) nieuzasadnione przyjęcie, że element graficzny w postaci konia zawarty w znaku nr [...] istotnie różnicuje porównywane znaki;

- co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do wydania błędnego rozstrzygnięcia w oparciu o niewłaściwie ustalony stan faktyczny w sprawie.

2. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p., w wyniku błędnej oceny poszczególnych przesłanek określonych w ww. przepisie, w szczególności w zakresie oceny podobieństwa oznaczeń i ryzyka konfuzji.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zarówno Urząd Patentowy RP w swej odpowiedzi na skargę, jak i uczestnik postepowania w swym piśmie z dnia [...] stycznia 2021 roku, wnieśli o oddalenie skargi, jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że przedmiotowa sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2020 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw w trybie zwykłym. W ramach tej kontroli, tak jak w każdym przypadku sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej "p.p.s.a.").

Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Zaznaczyć należy, że skarżona decyzja została wydana w postępowaniu, które toczyło się w oparciu o uregulowania Rozdziału 42 Działu I Tytułu VII p.w.p. – Postępowanie w sprawie sprzeciwu. Postępowanie to toczy się po ogłoszeniu o zgłoszeniu znaku towarowego i w zakresie wskazanym w sprzeciwie (art. 15217 ust. 1 i 3 p.w.p.). Podstawą materialnoprawną sprzeciwu oraz kwestionowanego rozstrzygnięcia był art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p. I tak w myśl art. 1321 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo własności przemysłowej, nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy, jeżeli jest on identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielone zostało prawo ochronne z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.

Jak wynika z treści tego przepisu dla wypełnienia jego dyspozycji konieczne jest spełnienie łącznie następujących przesłanek:

- identyczności lub podobieństwa towarów do oznaczania których znaki te są przeznaczone;

- identyczności lub podobieństwa znaków towarowych;

- ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów lub usług oznaczonych tymi znakami.

Po pierwsze, Sąd zgadza się z organem, że z porównania wykazów towarów sygnowanych przeciwstawionymi sobie znakami wynika, że zostały one przeznaczone do oznaczania towarów w klasach 3 i 5 w przeważającej części identycznych bądź komplementarnych (z nielicznymi, słusznie przez organ dostrzeżonymi wyjątkami). Sąd podziela przy tym ocenę organu, że wszystkie towary zaklasyfikowane jako identyczne lub komplementarne, są skierowane do tego samego odbiorcy, mają takie same przeznaczenie handlowe oraz takie same kanały dystrybucji.

W konsekwencji zasadnym jest dokonanie oceny przedstawionej przez organ analizy podobieństwa oznaczeń "PHARMACERIS" i "PHARMAZIS". Podkreślenia wymaga, że zgodnie ze stanowiskiem wyrażanym w doktrynie oraz orzecznictwie oznaczenia powinny być oceniane jako całość, gdyż sama powtarzalność wyodrębnionych elementów lub zbieżność członów oznaczeń nie musi determinować stworzenia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd (wyrok SN z 11.03.1999 r. III RN 136/98, wyrok NSA z 12.05.2003 r. sygn. akt. II SA 1486/02). Dlatego też przy ocenie podobieństwa znaków towarowych należy zwrócić uwagę na proporcje w sile odróżniającej poszczególnych elementów, a także ich oryginalność i sposób postrzegania, miejsce w znaku i kontekst w jakim poszczególne elementy zostały użyte. W świetle art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p. przedmiotem oceny podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń jest określony znak, jako integralna całość, co jest uzasadnione percepcją przeciętnego konsumenta, który zwykle postrzega znak towarowy, jako całość. Powyższe założenie nie oznacza jednakże zakazu dokonywania oceny poszczególnych elementów tego znaku. W przypadku bowiem znaków składających się z wielu składników, które mogą w zróżnicowanym stopniu w obrocie oddziaływać na odbiorcę, przyjąć trzeba, że całościowe oddziaływanie takiego znaku jest przede wszystkim rezultatem oddziaływania składnika (składników) tego znaku, mającego charakter odróżniający i dominujący. W tej sytuacji, przy badaniu podobieństwa ważne jest ustalenie, czy zbieżny element w obydwu oznaczeniach, jako odróżniający i dominujący, określa całościowe wrażenie wywierane na potencjalnego nabywcę oznaczanych towarów. Jednocześnie pamiętać także należy, że ustalenie cech wspólnych znaków towarowych nie może prowadzić do akcentowania składników znaku towarowego pozbawionych możliwości realizowania przez ten znak funkcji oznaczenia pochodzenia. W konsekwencji, należy uznać zasadę, że składniki (elementy) znaków, które są pozbawione zdolności odróżniającej względem oznaczanych towarów, nie mogą decydować o kolizji znaków towarowych. Innymi słowy, konieczną przesłanką potwierdzenia kolizji znaków jest to, aby identyczny lub podobny wspólny element (lub elementy) był wyposażony w zdolność odróżniającą względem oznaczanych towarów, czy też usług (vide: R. Skubisz (w:) System prawa prywatnego. Prawo własności przemysłowej..., Nb. 70-71).

W realiach przedmiotowej sprawy oznacza to, wbrew zarzutom skargi, że Urząd Patentowy RP prawidłowo ocenił element występujący w obydwu znakach (spornym słowno-graficznym i przeciwstawionym słownym), czyli PHARMA, jako charakteryzujący się zdecydowanie słabszą zdolnością odróżniającą. Faktem notoryjnym jest bowiem powszechne wykorzystywanie tego zapożyczenia z języka angielskiego na szeroko rozumianym rynku farmaceutycznym, czy też kosmetycznym. Nie sposób więc zgodzić się ze stroną skarżącą, że w niniejszej sprawie największą wagę należy przypisać pierwszym literom i sylabom obu przeciwstawionych znaków, skoro ewidentnie cały prefiks "PHARMA" jest elementem "słabym" względem oznaczanych towarów w klasie 3 i 5. Jak zasadnie podkreślił organ, informuje on po prostu konsumentów o farmaceutycznym i/lub farmakologicznym charakterze towarów i/lub usług tak sygnowanych. Jest przy tym powszechnie używany, na co wskazuje chociażby przywołany przez organ fakt zarejestrowania kilkuset znaków towarowych wykorzystujących element słowny "PHARMA". Warto w tym miejscu podkreślić, że rejestracja znaków z tym samym elementem, na rzecz różnych podmiotów dla analogicznych towarów/usług jest traktowana w orzecznictwie jako potwierdzenie, iż ten element jest wykorzystywany dla takich towarów/usług na rynku i w konsekwencji - jako element bardzo słaby - nie może powodować niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd co do pochodzenia towarów (zob. przykładowo wyrok SPI z dnia 9 kwietnia 2003 r. w sprawie [...], Durferrit/OHIM- Kolene (NU-TRIDE), pkt 50). Oznaczenia, które zawierają elementy opisowe, konotacje czy tylko skojarzenia dotyczące przeznaczenia, właściwości lub funkcji towaru nim oznaczonego, to oznaczenia słabe, które muszą tolerować współistnienie znaków bliskich (podobnych). Każdy ma bowiem prawo używać takich elementów znaku. W konsekwencji znaki słabe są chronione w zakresie szczególnej formy przedstawieniowej, użytej jako całość. Znak słaby, oscylujący na granicy banału, musi tolerować współistnienie znaków bliskich." (U. Promińska, Ustawa o znakach towarowych, Wydawnictwo prawnicze PWN, Warszawa 1998, s. 42). Uwzględniając powyższe, zgodzić należy się z organem, że porównywane znaki są do siebie podobne w stopniu niskim, na co mają wpływ charakterystyczne różnice – przede wszystkim występujący w znaku przeciwstawionym element "CER" skutkujący zdecydowanie bardziej miękką wymową całego słowa "pharmaceris", podczas gdy litera "Z" w znaku spornym skutkuje jego twardą wymową. Co więcej, odmiennie przy wymowie obydwu wyrazów "pharmaceris" i "pharmazis" układa się kwestia akcentu, który położony jest w znaku przeciwstawionym na człon "CE" a w znaku sporym na człon "MA". Sprawia to, że odbiorcy towarów oznaczanych porównywanymi znakami w oczywisty sposób dostrzegą różnice fonetyczne pomiędzy nimi. Z tego też względu dostrzegalne różnice w wymowie niwelują znaczenie tożsamej końcówki użytej w obu wyrażeniach, czyli "is". Tym samym, wbrew twierdzeniom skarżącego, oznaczenia te nie charakteryzują się na płaszczyźnie fonetycznej podobieństwem. Podobnie wyraźnie dostrzegalny człon "CERIS" (w znaku przeciwstawionym) oraz "ZIS" (w znaku spornym) prezentują się także odmiennie wizualnie. Co więcej, w sferze wizualnej ewidentnie dominującym elementem znaku spornego jest graficzne przedstawienie sylwetki korpusu końskiego z rozwianą grzywą, w czarnym kolorze, tuż nad samym napisem. Uwzględniając z jednej strony rozbudowany charakter tej grafiki, a z drugiej specyfikację towarów, do oznaczania których znak ten został przeznaczony, nie związanych w żaden sposób z jeździectwem, należy zgodzić się z organem, co do przypisania mu cechy wyróżniającej go w odbiorze i różnicującej przeciwstawione sobie oznaczenia.

Tym samym, w ocenie Sądu, dokonana przez organ ocena obu znaków, w świetle obowiązujących uregulowań, jest prawidłowa. Porównywane znaki towarowe różnią się od siebie tak, że nie wywołują ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd. Na te różnice wpływa odmienna wymowa tych oznaczeń, różnica w ich zapisie oraz charakterystyczny element graficzny występujący wyłącznie w spornym znaku w postaci sylwetki konia w kolorze czarnym. Sąd podziela przy tym stanowisko organu o niemożności dokonania ich porównania w warstwie znaczeniowej.

Reasumując, zdaniem Sądu, za bezzasadne należało uznać podniesione w skardze zarzuty. Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia przepisów prawa materialnego jak też przepisów procesowych. Organ wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z rozpoznawaną sprawą oraz ocenił przedstawione przez strony twierdzenia w granicach przysługującej mu swobodnej oceny dowodów i w granicach obowiązującego prawa. Stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy uzasadnił w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Z kolei sam fakt, że skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organu, nie przesądza o tym, że w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów.

Z przytoczonych wyżej powodów, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.