Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2688/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędziowie NSA Ludmiła Jajkiewicz Maria Myślińska Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Spółki z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 21 sierpnia 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 1744/14 w sprawie ze skargi A.Spółki z o.o. w K. na rozstrzygnięcie Ministra Gospodarki z dnia 26 czerwca 2014 r. nr . w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania; 2) zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz A. Spółki z o.o. w K. kwotę 320 (trzysta dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 21 sierpnia 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1744/14, wydanym w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w K. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Ministra Gospodarki z dnia 26 czerwca 2014 r. nr w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu, oddalono skargę.

W sprawie przyjęto następujące ustalenia faktyczne:

A. Sp. z o.o. w K., dalej "skarżąca", złożyła wniosek o dofinansowanie projektu nr w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na lata 2007-20013. Celem projektu jest wdrożenie technologii objętej patentem PL pt. Sposób konserwowania produktów spożywczych zwłaszcza kawałków jarzyn i miękkich owoców. W wyniku wdrożenia tej technologii powstaną nowe produkty: warzywa/owoce glazurowane i lody z wkładem owocowym.

Rozpoznając protest skarżącej na odmowę dofinansowania tego projektu Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, pełniąca funkcję Instytucji Wdrażającej, w powołanym piśmie z dnia 26 czerwca 2014 r. podniosła wprawdzie ocenę projektu z 20 do 45 punktów, ale uznała protest za niezasadny, gdyż minimalna ilość punktów pozwalająca na skierowanie projektu do oceny dokonywanej przez Panel ekspertów wynosiła 60 punktów.

Na wynik sprawy istotne znaczenie miała odmowa przyznania projektowi skarżącej jakichkolwiek punktów w odniesieniu do następujących kryteriów, a mianowicie:

• Innowacja produktowa stanowi innowację o znaczeniu światowym, z maksymalną oceną wynoszącą 25 punktów.

• Nowy lub zasadniczo ulepszony produkt będący wynikiem realizacji projektu będzie konkurencyjny na rynku europejskim lub międzynarodowym, z maksymalną oceną wynosząca 10 punktów.

• Wdrożenie wyników prac B+R, z maksymalną oceną 10 punktów.

W ocenie skarżącej istota projektu polegała na produkcji warzyw i owoców glazurowanych, a także produkcji lodów z wkładem owocowym 80%. Jak podkreślała, powołując się na patentem PL 214344 pt. Sposób konserwowania produktów spożywczych zwłaszcza kawałków jarzyn i miękkich owoców, na rynku brak jest wspomnianych produktów, które zamierza produkować na podstawie projektu zgłoszonego do dofinansowania. Dlatego, zdaniem skarżącej, produkty te spełniają kryterium innowacyjności o znaczeniu światowym.

Organ z tytułu kryterium wdrożenia wyników B+R przyznał skarżącej 5 punktów, zaś spełnienie przez projekt pozostałych kryteriów ocenił na 0 punktów.

Oceniając negatywną ocenę pierwszego z powyższych kryteriów, jak podniósł organ, powołując się na przewodnik po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach POIG, 2007–2013, w ramach kryterium merytorycznego fakultatywnego "Innowacja produktowa stanowi innowację o znaczeniu światowym'', wnioskodawca powinien wykazać konkretne wartości/parametry techniczne i użytkowe, które bezwzględnie przesądzą o przewadze produktu nad innymi, najbardziej innowacyjnymi w danej branży. Zgodnie z Przewodnikiem po kryteriach wyboru finansowanych operacji kryterium to dotyczy produktów (towarów lub usług), które mogą okazać się przełomowe w skali międzynarodowej, tj. produktów, których innowacyjność jest na tyle duża, że może przyczynić się do znaczących zmian w rozwoju danej branży lub doprowadzić do powstania nowej branży. Dlatego skarżąca we wniosku powinna wykazać brak wytwarzania produktów (o stosownych parametrach), jakie będą wynikiem inwestycji, a także realność odniesienia przez jej produkt znaczącego sukcesu rynkowego w skali międzynarodowej. Powinna ponadto wskazać obiektywne źródła oraz uzasadnienie, w oparciu o które określono poziom innowacyjności tego produktu. W świetle Przewodnika po kryteriach wyboru finansowanych operacji uznanie tego kryterium za niespełnione może być uniemożliwiająca dokonanie rzetelnej oceny i stwierdzona przez oceniających niezgodność sposobu wypełnienia punktów we wniosku o dofinansowanie branych pod uwagę przy ocenie tego kryterium z zapisami właściwej instrukcji wypełniania omawianego wniosku.

Ponadto, jak wskazał organ, zgodnie ze wspomnianym przewodnikiem, oceniający sprawdzi, czy wykazano brak tego typu produktu lub produkty konkurencyjne mają co najmniej 2 gorsze parametry od nowego/zasadniczo zmienionego produktu. W zasadzie, jako jedyną przewagę konkurencyjną skarżąca wskazała wydłużenie okresu przechowywania w wyniku zastosowania nowej technologii, którą formułuje w sposób ogólny, a mianowicie, jak wskazała: "Wnioskodawca dzięki wdrożeniu opatentowanej technologii uzyska produkt konkurencyjny, niedostępny obecnie w ofercie rynkowej, jakim są glazurowane warzywa i owoce o przedłużonym okresie przydatności do spożycia." Z tych względów w ocenie organu skarżąca w sposób niespójny i niewystarczająco szczegółowy wykazała innowacyjność w skali światowej produktów będących rezultatem projektu. Wprawdzie w pkt 17.3 wniosku o dofinansowanie omawianego produktu, określonego jako glazurowane warzywa i owoce, wskazuje się możliwość dłuższego okresu przechowywania w stosunku do produktów obecnie dostępnych na rynku; lepsze walory smakowe i wygląd produktu, obniżona zawartość tłuszczu, podwyższona jakości żywności, bardzo dobre cechy organoleptyczne produktu, łatwość przygotowania, jednakże skarżąca żadnej z powyższych cech nie porównała z produktami konkurencyjnymi. Nie podano także poziomu ilościowych parametrów produktów, np. termin przydatności, zawartość tłuszczu. Wnioskodawca nie dokonał właściwej i szczegółowej analizy porównawczej nowego produktu z produktami konkurencyjnymi, posługując się ogólnymi sformułowaniami stosowanymi w standardowym opisie produktów żywnościowych i tym samym nie spełnił wymagań dokumentacji aplikacyjnej. Co prawda, skarżąca powołuje się w proteście na opinię o innowacyjności, wystawioną przez Katedrę Chłodnictwa i Koncentratów Spożywczych Uniwersytetu Rolniczego w K., jednakże opinia ta również nie zawiera konkretnych parametrów, które pozwoliłyby wnioskować o konkurencyjności proponowanego produktu. Ponadto, zdaniem organu, wspomniana opinia zawiera niepoprawną merytorycznie informacje. W świetle tej opinii, zaletą sposobu według wynalazku jest zniszczenie poprzez promieniowanie ultrafioletowe struktury DN.4 w białkach bakterii zawartych w zamrażanych produktach i tym samym obniżenie początkowego poziomu procesów gnilnych w przypadku chwilowych skoków temperatur. W myśl podanej informacji, w białkach bakterii obecne są struktury DNA oraz, że zniszczenie struktur DNA ma wpływ na procesy gnilne. Natomiast, zdaniem organu, w białkach nie ma struktur DNA, a zniszczenie DNA nie wpływa na procesy gnilne.

Przechodząc do oceny spełnienia przez projekt drugiego kryterium, którym jest "Nowy lub zasadniczo ulepszony produkt będący wynikiem realizacji projektu będzie konkurencyjny na rynku europejskim lub międzynarodowym'', jego celem jest przede wszystkim premiowanie projektów, których wynikiem będą produkty (wyroby lub usługi) posiadające potencjał i możliwości skutecznego konkurowania na rynkach zagranicznych, w tym w szczególności na rynku międzynarodowym. Konkurencyjność produktów będących wynikiem realizacji projektu będzie jednakże w tym kryterium rozpatrywana nie pod kątem możliwości ich eksportu i sprzedaży na rynkach zagranicznych, ale w szczególności w kontekście potencjału i możliwości osiąganiu przewag konkurencyjnych w stosunku do produktów wytworzonych na terenie innych niż Polska krajów europejskich lub krajów pozaeuropejskich usług świadczonych przez inne niż polskie podmioty europejskie lub pozaeuropejskie". W związku z powyższym, oceniający sprawdzi, czy określone przez wnioskodawcę cechy produktu powstałego w wyniku realizacji projektu wskazują na istnienie jego przewag względem innych konkurencyjnych produktów występujących na danym krajowym rynku docelowym.

W opinii organu, produkty będące rezultatem realizacji przedsięwzięcia, są w części zgodne z oczekiwaniami odbiorców, tym samym w rezultacie realizacji projektu potencjalnie pojawić się mogą produkty o zwiększonej jakości, głównie tzw. jakości technologicznej. Produkt powstały na bazie rozwiązań technologicznych uruchomionych w ramach projektu będzie posiadał jedną cechę o wyższych parametrach w relacji do produktów konkurencyjnych (termin przydatności do spożycia), co w części może stanowić o jego potencjale konkurencyjnym. Natomiast większość cech wskazanych przez skarżącą charakteryzuje się relatywnie słabą percepcją konsumentów, co stanowi poważną barierę w ich sprzedaży.

Skarżąca dokonała w pkt 17.6 wniosku pobieżnej analizy porównawczej nowego produktu z produktami konkurencji, wskazując ogólnie na jej przewagę w relacji do produktów wytwarzanych przez firmy na rynkach docelowych, aczkolwiek jej nie udokumentowała Jednocześnie, uchyliła się od porównania nowych produktów z produktami stanowiącymi dla nich konkurencje w oparciu parametry użytkowe lub/i funkcjonalne, koncentrując się na opisie ofert konkurentów.

Zdaniem organu, analizując tendencje rozwojowe na rynku wyrobów spożywczych, planowany do wdrożenia produkt niesie z sobą pewien potencjał rynkowy zdolny do osiągnięcia pewnych przewag konkurencyjnych, aczkolwiek zbyt słaby w relacji do wysoce konkurencyjnego rynku międzynarodowego. Produkt ten nie będzie jednak stanowił innowacji "przełomowej" dla rynku międzynarodowego ze względu na role i długotrwałość przewag konkurencyjnych wynikających ze wskazanych we wniosku cech nowego produktu, które z punktu widzenia rynkowego (percepcja klientów) nie są zasadnicze i są relatywnie łatwe do zniwelowania. Ponadto, potencjał rynkowy nowego produktu może być efektywnie wykorzystany jedynie w ograniczonym zakresie i czasie oraz na rynkach na wczesnym etapie rozwoju i jednocześnie musi uwzględniać występowanie mocno "zakorzenionych" w rynku wyrobów substytucyjnych. Biorąc pod uwagę percepcje poszczególnych cech produktu przez klientów oraz dominującą rolą marki produktu lub/i producenta w osiąganiu pozycji rynkowej efekt projektu (produkt) nie posiada zdolności do skutecznego konkurowania na rynku międzynarodowym. Ponadto, co zarzuca organ projektowi, skarżąca przede wszystkim w sposób niekonsekwentny i niewystarczająco precyzyjny wykazała konkurencyjność w skali międzynarodowej produktu będącego rezultatem projektu. Podane przez skarżącą informacje nie pozwalają na ocenę czy proponowany przez nią produkt będzie mógł konkurować na rynku europejskim lub międzynarodowym z produktami z tej samej branży. Taka ocena nie jest możliwa ponieważ na podstawie zawartych informacji nie można wnioskować, czy produkt będący wynikiem realizacji projektu będzie znacząco ulepszony w stosunku do rozwiązań konkurencji. Żadna część wniosku nie zawiera informacji, o ile parametry charakteryzujące nowy produkt będą się różnić od parametrów produktów dostępnych na rynku. Mimo, że wnioskodawca podał w projekcie informacje na temat konkurencyjnych produktów dostępnych na branżowym rynku to nie porównał on parametrów proponowanego przez siebie produktu z produktami już dostępnymi. Pomimo, że produkt jest objęty ochroną własności intelektualnej, i jako taki stanowi nowość, nie jest możliwe określenie, czy jako taki, będzie konkurencyjny w stosunku do już istniejących rozwiązań.

Na powyższą informację skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, o czym była mowa na wstępie.

W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wniósł o jej oddalenie, informując równocześnie, że zgodnie ze stanem wykorzystania alokacji w III-IV osi POIG w działaniu 4.4 POIG brak jest środków finansowych (alokacja została wyczerpana). Poziom wykorzystania alokacji w tym działaniu wynosi 119,47% oraz, że nie ma już prawnych możliwości zawierania umów o dofinansowanie w działaniu 4.4. POIG, ponieważ zawieranie tych umów było możliwe do 30 czerwca 2014 r.

Sąd pierwszej instancji powołał przepis art. 30 c ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (j.t. Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 ze zm., dalej "u.z.p.p.r."), w myśl którego, po wyczerpaniu postępowania odwoławczego przed właściwą instytucją wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).

Jak przypomniał Sąd pierwszej instancji, według skarżącej, kwestionującej ocenę projektu pod kątem spełnienia kryterium nr 1 w brzmieniu "Innowacja produktowa stanowi innowację o znaczeniu światowym", na świecie nie wytwarza się produktów (o stosownych parametrach) jakie będą wynikiem inwestycji, o czym świadczy fakt uzyskania patentu. Powołała się również na opinię o innowacyjności wystawioną przez Katedrę Chłodnictwa i Koncentratów Spożywczych Uniwersytetu Rolniczego w K.. Jednakże, zdaniem Sądu, brak jest podstaw do zakwestionowania oceny tego kryterium dokonanej przez organ. Zgodnie z Przewodnikiem po kryteriach wyboru, kryterium merytoryczne fakultatywne nr 1 dotyczy produktów (wyrobów lub usług), które mogą okazać się przełomowe w skali międzynarodowej, tj. produktów, których innowacyjność jest na tyle duża, że może przyczynić się do znaczących zmian w rozwoju danej branży lub doprowadzić do powstania nowej branży. Wnioskodawca powinien wykazać, że na świecie nie wytwarza się produktów (o stosownych parametrach), jakie będą wynikiem inwestycji oraz że planowany produkt ma realne szanse na odniesienie znaczącego sukcesu rynkowego w skali międzynarodowej. Wnioskodawca powinien ponadto wskazać obiektywne źródła oraz uzasadnienia, w oparciu o które określono poziom innowacyjności produktu. Powinien wskazać konkretne właściwości/parametry techniczne i użytkowe, które bezwzględnie przesądzają o przewadze produktu nad innymi, najbardziej innowacyjnymi w danej branży. Zatem, należało wskazać najbardziej innowacyjne produkty konkurencyjne i pokazać wyższość własnego produktu. Oceny dokonuje się przede wszystkim na podstawie pkt 17 i 19 wniosku o dofinansowanie.

W Przewodniku po kryteriach wyboru zaznaczono, że przyczyną uznania tego kryterium za niespełnione może być uniemożliwiająca dokonanie rzetelnej oceny i stwierdzona przez oceniających niezgodność sposobu wypełnienia punktów we wniosku o dofinansowanie branych pod uwagę przy ocenie tego kryterium z zapisami właściwej instrukcji wypełnienia wniosku o dofinansowanie. Wbrew stanowisku skarżącej sam fakt posiadania patentu nie stanowi o tym, że produkt objęty patentem, chociaż jest nowy i niewytwarzany dotychczas na świecie, jest innowacją o znaczeniu światowym, a tę właśnie okoliczność należy wykazać w celu spełnienia kryterium nr 1. Brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska Ministra Gospodarki, który po rozpatrzeniu protestu stwierdził, że wnioskodawca w sposób niespójny i niewystarczająco szczegółowy wykazał innowacyjność produktów w skali światowej. Wskazując na cechy produktu, takie jak możliwość dłuższego przechowywania glazurowanych owoców i warzyw, w stosunku do produktów obecnych na rynku, lepsze walory smakowe i wygląd produktu, obniżoną zawartość tłuszczu, podwyższoną jakość żywności, bardzo dobre cechy organoleptyczne i łatwość przygotowania, żadnej z tych cech nie porównał z produktami konkurencyjnymi. Nie wykazał również, że produkty konkurencyjne mają co najmniej 2 gorsze parametry od nowego produktu będącego przedmiotem wniosku, a taki wymóg wynika z Przewodnika po kryteriach wyboru. Prawidłowo organ stwierdził, że skarżąca nie podała poziomu ilościowego parametrów produktów, jak np. terminu przydatności do spożycia, czy zawartości tłuszczu. Skarga nie zawiera zarzutów, które podważałyby ustalenia organu, ograniczając się do polemiki i przytoczenia zapisów z punktów 16, 17 i 19 wniosku.

Skarżąca, jak przypomniał Sąd pierwszej instancji, nie zgodziła się także z rozstrzygnięciem organu w przedmiocie oceny częściowego spełnienia kryterium nr 4 w brzmieniu "Projekt dotyczy wdrożenia wyników prac B+R prowadzonych lub zleconych przez przedsiębiorcę lub pierwszego wdrożenia zakupionych wyników prac B+R, a dodatkowo w wyniku realizacji projektu nastąpi rozwój już istniejącego działu/stanowisk B+R lub działu/stanowisk B+R lub utworzenie nowego własnego działu/stanowisk B+R." Zgodnie z Przewodnikiem po kryteriach wyboru ocena w ramach tego kryterium dokonywana jest poprzez sprawdzenie spełniania trzech odrębnych przesłanek uprawniających do uzyskania różnej liczby punktów. Dwie pierwsze przesłanki są względem siebie alternatywne, tj. w przypadku jednego projektu punkty będzie można otrzymać za spełnienie tylko jednej z tych przesłanek, tj. za wdrożenie wyników prac B+R prowadzonych lub zleconych przez wnioskodawcę lub za pierwsze wdrożenie zakupionych wyników prac B+R. Instytucja Pośrednicząca przyznała za to kryterium 5 punktów. Równocześnie uznała, że nie została spełniona przesłanka trzecia, tj. skarżąca nie wykazała, aby w wyniku realizacji projektu nastąpi rozwój już istniejącego działu/stanowisk B+R lub utworzenie własnego działu/stanowisk B+R. W opinii organu planowany zakres prac B+R został niejasno zdefiniowany i wykazuje mały związek z nowym produktem. Ponadto zdaniem organu skarżąca nie zamierza prowadzić prac B+R w ramach własnej komórki organizacyjnej, a ewentualnie zlecać prace badawczo-rozwojowe podmiotom zewnętrznym, o czym między innymi świadczy deklaracja wnioskodawcy o zamiarach inwestowania w ramach projektu w wyposażenie laboratorium, a nie zakupy aparatury badawczej.

Według skarżącej, w ramach tego kryteriów, powinna uzyskać dodatkowe 5 punktów, ponieważ w pkt. 23.2 wniosku zawarła informacje odnoszące się do zadań działu B+R. Następnie w pkt. 23.2 wskazała na prowadzoną współpracę o charakterze badawczo-rozwojowym z jednostką naukową, tj. Katedrą Chłodnictwa Koncentratów Spożywczych Uniwersytetu Rolniczego w K. wraz z opisem czynności jakie wymieniona współpraca obejmuje. Stwierdziła, że planuje prowadzić prace B+R w ramach własnej komórki organizacyjnej oraz kontynuować pracę rozpoczętą z jednostką badawczą. W punkcie 24 wniosku wskazała na wydatek związany z wyposażeniem laboratorium, w punkcie 25 wymieniła przewidzianą do zakupu aparaturę, która posłuży do wyposażenia laboratorium.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu. Prawidłowo organ stwierdził, że skarżąca zamierza inwestować w wyposażenie laboratorium, a nie w zakup aparatury badawczej. Ponadto zakres obowiązków pracownika komórki B+R został zdefiniowany niejasno i wykazuje mały związek z produktem. Zgodnie z Przewodnikiem po kryteriach wyboru, poza deklaracją, że w związku z projektem nastąpi rozwój już istniejącego działu/stanowisk B+R lub utworzenie własnego działu/stanowisk B+R, wnioskodawca będzie także zobowiązany do opisania planowanego zakresu i charakteru prac badawczo-rozwojowych, jakie mają być prowadzone przez ten dział/realizowane w ramach stanowisk oraz wykazania i uzasadnienia związku tych prac z planowanym projektem objętym wnioskiem o dofinansowanie, a także uwzględnienia tych działań, jako dodatkowego efektu projektu poprzez sformułowanie odpowiedniego wskaźnika rezultatu (potwierdzającego stworzenie/rozwój działu/stanowisk). Tę ocenę organu, zdaniem Sądu pierwszej instancji, należy uznać za uzasadnioną. Ponadto, zgodnie z Przewodnikiem po kryteriach wyboru, punkty nie będą przyznawane za rozwój lub stworzenie laboratorium badającego wymagane parametry jakości produkcji i produktów będących wynikiem nowej inwestycji lub innych produktów będących w ofercie przedsiębiorstwa.

Kolejnym kryterium, które zostało uznane za niespełnione, jest wspomniane kryterium nr 5 w brzmieniu "Nowy lub zasadniczo ulepszony produkt będący wynikiem realizacji projektu będzie konkurencyjny na rynku europejskim lub międzynarodowym". Przewodnik po kryteriach wyboru w odniesieniu do tego kryterium stanowi między innymi, że wnioskodawca jest zobowiązany do przedstawienia co najmniej trzech cech nowego produktu wytworzonego w wyniku realizacji projektu decydujących o jego konkurencyjności na każdym z krajowych rynków docelowych, na których ma on być oferowany/sprzedawany. Oceniający sprawdzi, czy określone przez wnioskodawcę cechy produktu powstałego w wyniku realizacji projektu wskazują na istnienie jego przewag względem innych konkurencyjnych produktów występujących na danym krajowym rynku docelowym. Według organu, skarżąca dokonała pobieżnej analizy porównawczej nowego produktu z produktami konkurencji, wskazując ogólnie na jego przewagę w relacji do produktów wytwarzanych przez inne firmy, czego jednak nie udokumentowała. Ponadto uchyliła się od porównania nowych produktów z produktami stanowiącymi dla nich konkurencje w oparciu o parametry użytkowe i funkcjonalne, koncentrując się na opisie ofert konkurentów. Żadna część wniosku nie zawiera informacji, o ile parametry charakteryzujące nowy produkt będą się różnić od parametrów produktów dostępnych na rynku.

W ocenie Sądu pierwszej instancji skarżąca nie podważyła ustaleń organu, ograniczając zarzuty skargi do zaprzeczenia jego stanowisku, nie wskazując jednak jakie trzy nowe cechy produktów zadecydują o ich konkurencyjności na każdym z rynków docelowych. Dlatego kryterium to nie mogło być uznane za spełnione.

Skarżąca wywiodła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., a także zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach zaskarżenia wskazanych w art. 174 pkt. 1 i 2 p.p.s.a., zarzucając naruszenie:

• prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a to art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1569 ze zm. dalej: "p.u.s.a". w zw. z art. 3 § 3 p.p.s.a., poprzez brak sprawowania właściwej kontroli przez Sąd pierwszej instancji nad działalnością administracji publicznej, poprzez brak wnikliwej analizy, zarówno wniosku skarżącej, jak i dalszych pism w sprawie, w szczególności protestu, podczas gdy właściwa analiza treści dokumentacji konkursowej w korelacji z kryteriami oceny merytoryczno-obligatoryjnej prowadzi do wniosków, że skarżąca spełniła wszystkie wymagane w konkursie kryteria,

• przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik, tj. art. 30b ust. 9 u.z.p.p.r. oraz § 9 ust. 7 Procedury odwoławczej w ramach POIG oraz § 7 ust. 2 pkt 8 Regulaminu konkurs, poprzez: niezapewnienie rzetelnej, bezstronnej i obiektywnej oceny projektu oraz analizy protestu Spółki; nierozpatrzenie protestu w sposób wnikliwy i rzetelny, a w konsekwencji jego nieuwzględnienie, podczas gdy protest jako zasadny zasługiwał na uwzględnienie;

• przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., poprzez wadliwą kontrolę działalności organu i rozpoznanie sprawy ograniczające się do lakonicznej polemiki z argumentacją podniesioną w skardze, podczas gdy przepis ten zobowiązuje Sąd do rozstrzygnięcia sprawy, po wnikliwym zbadaniu całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych.

Skarga kasacyjna zakwestionowała dokonaną przez Sąd pierwszej instancji kontrolę zaskarżonej oceny projektu w odniesieniu do trzech wspomnianych kryteriów.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jak podnosi skarżąca, na rynku światowym nie ma produktów, którymi są warzywa i owoce glazurowane, a także lody z wkładem owocowym 80%, będące wynikiem inwestycji uwzględniającej technologię produkcji przewidzianej w posiadanym przez skarżącą patencie PL 214344. Posiadanie patentu jest więc równoznaczne z tym, że jego właściciel posiada wynalazek nowy, innowacyjny i nigdzie wcześniej nie stosowany, co świadczy jednocześnie, że ma on możliwość wprowadzenia nowego rozwiązania technologicznego na rynek. Potwierdzeniem innowacyjności, oprócz posiadania patentu, była analiza naukowa, która została przeprowadzona przez Katedrę Chłodnictwa i Koncentratów Spożywczych, Uniwersytetu Rolniczego w K.. W świetle tej opinii w dostępnej literaturze fachowej i patentowej, poza wnioskiem patentowym, który planuje się wdrożyć, brak jest informacji na temat stosowania omawianego rozwiązania technologicznego. Toteż, podejmowane przez skarżącą przedsięwzięcie nosi znamiona innowacyjności, a wytworzone tą metodą produkty przyczyniają się do podniesienia konkurencyjności zakładu je wytwarzającego i umożliwiają zwiększenie różnorodności dostępnego na rynku asortymentu mrożonek.

Zdaniem skarżącej, z uwagi na brak na rynku produktów, które zamierza wytwarzać w następstwie inwestycji zgłoszonej do dofinansowania, nie jest uzasadniony postawiony jej zarzut braku przedstawienia konkurencyjnych produktów, gdyż produktów o tych parametrach, jakie zamierza wytwarzać skarżąca, nie ma na rynku. W szczególności, jak podnosi skarżąca, metoda glazurowania, jak wskazuje skarżąca, jest sposobem na wyeliminowanie dostępu powietrza do produktu, co chroni go przed procesami oksydacyjnymi i minimalizuje występowanie strat wagowych związanych z tzw. ususzką. Dotychczas nie stosowano jako dodatków do glazury środków poprawiających właściwości sensoryczne. Istotną z technologicznego punktu widzenia cechą proponowanej metody jest to, że nawet po odparowaniu glazury podczas długotrwałego przechowywania, zastosowane dodatki pozostają i nadal pokrywają powierzchnie produktów. Ponadto znacząco wydłużona zostaje ich trwałość oraz ograniczone niekorzystne zmiany, jakie zachodzić mogą w żywności mrożonej na skutek jej kontaktu z powietrzem. Na skutek napromieniowania ściśle określonym zakresem promieniowania UV-C o ustalonej intensywności zniszczone zostają wyłącznie bakterie znajdujące się na powierzchni surowców, a one same pozostają nieuszkodzone. Dzięki temu uzyskuje się lepszą jakość produktów spożywczych bez użycia konserwantów i przedłużenia okresu przydatności do spożycia. W dokumentacji opisano szczegółowo, jakie nowe cechy organoleptyczne będą posiadały produkty wyprodukowane przy pomocy zaprezentowanej technologii. W ocenie skarżącej innowacyjność produktu (warzywa i owoce glazurowane), ma charakter światowy i charakteryzuje się cechami użytkowymi nie występującymi do tej pory w produktach, jakie oferuje na rynku konkurencja, np. H., B., F., D..

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji.

Na wynik sprawy, z uwagi na znaczącą liczbę punktów możliwych do uzyskania, tj. 25, istotne znaczenie może mieć w pierwszej kolejności sporna kwestia, czy zgłoszony przez skarżąca do dofinansowania projekt wdrożenia technologii objętej patentem PL 214344 pt. "Sposób konserwowania produktów spożywczych zwłaszcza kawałków jarzyn i miękkich owoców" spełnia kryterium innowacyjności produktowej o znaczeniu światowym.

Uzasadnieniem organu, przyznającym skarżącej za to kryterium 0 punktów, było w szczególności niewykazanie przez nią, że na świecie nie wytwarza się produktów (o stosownych parametrach), jakie będą wynikiem inwestycji zgłoszonej do dofinansowania. Podzielając to stanowisko Sąd pierwszej instancji, przynajmniej w stopniu pozwalającym na instancyjną kontrolę, nie ocenił zasadności argumentacji skarżącej, podnoszonej zarówno na etapie postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, wskazującej na brak na rynku światowym produktów, które zamierza wytwarzać na podstawie technologii opartej na omawianym patencie. Tym samym, zdaniem skarżącej, nie ma ona punktu odniesienia dla czynienia porównań z innymi produktami o stosownych parametrach, gdyż nie ma ich na rynku. Do tej argumentacji także nie odniósł się Sąd pierwszej instancji.

Zważywszy na istotne dla wyniku sprawy kryterium merytoryczne, jakim w sprawie jest innowacja produktowa o znaczeniu światowym, takiej oceny w odniesieniu do produktów skarżącej należało dokonać przede wszystkim przez pryzmat tych cech i właściwości produktów, które w świetle projektu skarżącej świadczą o innowacyjności o znaczeniu światowym. Takimi szczególnymi cechami i właściwościami, o czym była już mowa, jest planowana produkcja warzyw i owoców glazurowanych, a także lodów z wkładem owocowym 80%, a więc produktów będących wynikiem inwestycji uwzględniającej technologię produkcji przewidzianej w posiadanym przez skarżącą patencie PL.. Sąd pierwszej instancji powinien był skontrolować, a czego w stopniu dostatecznym nie uczynił, czy w sprawie została dostatecznie wyjaśniona kwestia, czy właśnie wspomniane cechy i właściwości omawianych produktów nadają im walor innowacyjności na poziomie światowym. Dla takiej oceny nieprzydatny jest zarzucany skarżącej brak porównywania przez nią jej produktów z produktami substytucyjnymi innych producentów, o typowych znanych cechach i właściwościach, jeżeli prawdziwe jest stanowisko skarżącej, a to nie zostało w sprawie zweryfikowane, że produkty substytucyjne innych producentów nie posiadają omawianych cech i właściwości, stanowiących o istocie projektu zgłoszonego do dofinansowania, jako spełniającego kryterium innowacyjności o znaczeniu światowym. Innymi słowy, w sprawie należało zbadać, a to nie zostało w sprawie dokonane, przynajmniej w dostatecznym stopniu, czy glazurowanie warzyw i owoców, a także produkcja lodów z wkładem owocowym 80%, jest innowacją o znaczeniu światowym.

Natomiast inną jest kwestią, co stanowi przedmiot kryterium "Nowy lub zasadniczo ulepszony produkt będący wynikiem realizacji projektu będzie konkurencyjny na rynku europejskim lub międzynarodowym", ocenianym na 10 lub 5 punktów, na ile wspomniana innowacyjność na poziomie światowym produktów skarżącej, jeżeli zostanie to potwierdzone, pozwoli jej produktom być konkurencyjnymi na rynku europejskim lub międzynarodowym. Kontrolując prawidłowość oceny organu, przyznającego skarżącej za to kryterium 0 punktów, Sąd pierwszej instancji nie odniósł się w dostatecznym stopniu do trafności argumentacji organu, nie do końca spójnej. Według organu, analizującego tendencje rozwojowe na rynku wyrobów spożywczych, planowany do wdrożenia produkt niesie bowiem z sobą pewien potencjał rynkowy zdolny do osiągnięcia pewnych przewag konkurencyjnych. Sąd pierwszej instancji nie ocenił również pod kątem trafności argumentacji organu, odwołującej się do nieskonkretyzowanej percepcji klientów, czy "zakorzenionych" wyrobów substytucyjnych, z czego wywiódł niekonkurencyjność produktów skarżącej na omawianych rynkach.

Natomiast w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna skutecznie nie podważyła trafności dokonanej przez organ i zaakceptowanej przez Sąd pierwszej instancji oceny spełnienia przez skarżącą kryterium dotyczącego prac B+R, w kontekście domagania się przez nią przyznania maksymalnej liczby 10 punktów. Przyznanie skarżącej 5 punktów za to kryterium jest w adekwatne w świetle w przedłożonej przez skarżącą dokumentacji dla potrzeb oceny projektu. Trudno dopatrzyć się błędu w ocenie organu, zaakceptowanej przez Sąd pierwszej instancji, że skarżąca nie zamierza prowadzić takich prac, skoro nie zaplanowała choćby zakupu odpowiedniej do tego celu specjalistycznej aparatury badawczej.

W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie (art. 185 p.p.s.a.).

W związku z wyrażonym w odpowiedzi na skargę stanowiskiem Ministra Gospodarki, informującym o braku środków finansowych na zawieranie umów o dofinansowanie projektów w działaniu 4.4. POIG, Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien zbadać tę kwestię, gdyż ma to wpływ na postępowanie w sprawie w świetle przepisu art. 30i pkt 2 u.z.p.p.r. W myśl tego przepisu, w przypadku gdy na jakimkolwiek etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej, alokacja na realizację działania lub priorytetu, o której mowa w art. 30a ust. 1 pkt 2, zostanie wyczerpana sąd, uwzględniając skargę stwierdza tylko, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i nie przekazuje sprawy do ponownego rozpatrzenia.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.