Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1319/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 29 par 1
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grażyna Firek sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 maja 2017 r. sprawy ze skarg J.J. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 września 2016r. znak: [...], [...], [...], [...],[...], [...], w przedmiocie uznania wniesionych zarzutów za nieuzasadnione; oddala skargi.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. (organ egzekucyjny) prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku J.J. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela - Prezydenta Miasta K.obejmujące opłatę za korzystanie z przystanków komunikacyjnych, czy dworców na terenie K. nr:

- [...] z dnia 10.04.2015 r. za okres 1.04.2012-30.06.2012 r.;

- [...]z dnia 3.02.2016 r. za okres 1.01.2012-31.03.2012 r.;

- [...] z dnia 3.02.2016 r. za okres 1.10.2011-31.12.2011 r.;

-[...] z dnia 3.02.2016 r. za okres 1.07.2012-30.09.2012 r. oraz 1.10.2011-31.12.2011 r.;

- [...] z dnia 10.04.2015 r. za okres 1.01.2013-31.03.2013 r.;

- [...] z dnia 3.02.2015 r. za okres 1.07.2012-30.09.2012 r. i 1.10.2012-31.12.2012r.

Organ egzekucyjny doręczył zobowiązanemu odpis w/w. tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego w M. Banku Spółdzielczym

Zobowiązany złożył w terminie zarzuty w oparciu o art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599, zwanej dalej upea) podnosząc: nieistnienie obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 upea), niedopuszczalność egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 6 upea), brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia (art. 33 § 1 pkt 7 upea) oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 (art. 33 § 1 pkt 10 upea).

Organ egzekucyjny zgodnie z art. 34 upea przekazał wierzycielowi w/w. zarzuty, celem zajęcia stanowiska w sprawie.

Wierzyciel postanowieniami z dnia 17.03.2016 r. nr [...], 23.03.2016r. nr [...], 17.03.2016r. nr [...], 23.03.2016r. nr [...], 11.02.2016r. nr [...] i 29.03.2016r. nr [...] uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione.

Organ egzekucyjny biorąc pod uwagę ostateczne stanowisko wierzyciela, które uznał dla organu egzekucyjnego za wiążące, wydał 21.06.2016 r. postanowienia:

nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], uznające zgłoszone zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione.

Zobowiązany na powyższe złożył zażalenia zarzucając naruszenie art. 16 ust. 1 i 4 w zw. z art. 4 ust 1 pkt 11 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia o publicznym transporcie zbiorowym (Dz U. z 2011 r. Nr 5 poz. 13 , ze zm. ) w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 i 4 upea.

Postanowieniami z dnia 8 września 2016r. znak: [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał zaskarżone postanowienia w mocy.

W uzasadnieniu organ podkreślił, iż jest związany stanowiskiem wierzyciela. Tenże wierzyciel stwierdził, iż obowiązek uiszczenia opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych lub dworców powstaje z mocy prawa, bez konieczności wydawania decyzji administracyjnej. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego stanowiły przepisy art. 16 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 16.12.2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym, która weszła w życie z dniem 2011 r. W myśl art. 16 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest jednostka samorządu terytorialnego, mogą być pobierane opłaty. Stawka opłaty jest ustalana w drodze uchwały podjętej przez właściwy organ danej jednostki samorządu terytorialnego. Obowiązek uiszczenia opłaty za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych ma charakter publicznoprawny. Obowiązek uiszczenia opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych jest obowiązkiem, który wynika z samego prawa, a jej dochodzenie następuje w trybie przepisu art. 2 upea. Z treści uzasadnienia wierzyciela wynika, w jaki sposób wierzyciel ustalił wysokość dochodzonego roszczenia za w/w. okresy Każdy podmiot podejmujący się wykonywania usług przewozowych i korzystania z przystanku, na którym ustanowiona została opłata jest zobligowany do jej ponoszenia w wysokości określonej w uchwale pomnożonej przez liczbę zatrzymań. Wierzyciel stwierdził, iż nieuzasadniony jest zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku z art. 33 § 1 pkt 1 upea.

Nie doszło zdaniem organu do naruszenia art. 15 § 1 upea polegającego na niedoręczeniu zobowiązanemu pisemnego upomnienia. Upomnienie wzywające do uregulowania należności z tytułu opłaty zostało doręczone domownikowi zgodnie z art. 42 § 1 kpa. W upomnieniu wskazany był ostateczny termin uregulowania należności oraz informacja o konsekwencjach w przypadku braku wpłaty we wskazanym terminie, tj. o wszczęciu postępowania egzekucyjnego w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej, co spowoduje dodatkowe obciążenie kosztami egzekucyjnymi. W związku z brakiem wpłat należności w wyznaczonym terminie wierzyciel przekazał do organu egzekucyjnego w/w. tytuły wykonawcze w celu dochodzenia obowiązku.

Nie zachodzi także niedopuszczalność egzekucji, gdyż zastosowano ją do obowiązków wymienionych, jako nadające się do egzekucji zgodnie z art. 2 § 1 pkt 1-11 i art. 3 § 1 upea.

Odnosząc się do zarzutów z art. 33 § 1 pkt 10 upea podano, iż tytuły wykonawcze zostały wystawione w oparciu o Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz.U. z 2014 r. poz. 640). W części E. tytułu "dane dotyczące należności pieniężnych" wskazano akty normatywne, na podstawie których tytuł wystawiono. Również w części E tytułu widnieje informacja, że "należności pieniężne są wymagalne i podlegają egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 ustawy...". Jako rodzaj należności pieniężnej organ wpisał "oplata za korzystanie z przystanków komunikacyjnych, dworców na terenie K." W w/w. tytule została podana podstawa prawna obowiązku "z mocy prawa" oraz identyfikacja podstawy prawnej obowiązku

Organ podkreślił, iż nie jest uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. Stanowisko wierzyciela odnośnie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. było wiążące także dla odwoławczego organu egzekucyjnego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną. Organ egzekucyjny nie może badać zasadności i wymagalności obowiązku poddanego egzekucji; wyklucza to art. 29 upea.

W skargach wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J.J.zarzucił naruszenie:

- art. 23 § 4 pkt 2 i art. 18 upea w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 kpa poprzez zaniechanie wszechstronnego rozpoznania sprawy, a w szczególności zaniechanie merytorycznego rozpatrzenia zarzutów;

- art. 33 § 1 pkt 6 w zw. z art. 3 § 1 w zw. z art. 34 § 4 w zw. z art. 59 § 1 pkt 7 upea w zw. z art. 6 kpa i art. 156 § 2 kpa w zw. z art. 104 § 1 i § 2 kpa oraz art. 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 3 kpa, polegające na prowadzeniu egzekucji administracyjnej w oparciu o tytułu wykonawczy, którego wystawienie powinno być poprzedzone przeprowadzaniem postępowaniem wyjaśniającego i wydaniem stosownej decyzji administracyjnej, gdyż przedmiotowa sprawa ma jednoznacznie charakter sprawy administracyjnej, a zatem takiej, która winna być załatwiona zgodnie z trybem postępowania przewidzianego przepisami kpa, czyli w drodze wydania decyzji administracyjnej rozstrzygającej sprawę, co do istoty;

- art. 33 § 1 pkt 1 w zw. z art. 34 § 4 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 upea w zw. z art. 16 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 11 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o publicznym transporcie zbiorowym, poprzez prowadzenie egzekucji administracyjnej pomimo nieistnienia egzekwowanego obowiązku;

- art. 3 § 1 w zw. z art. 33 § 1 pkt 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 3 upea w zw. z art. 16 ust 4 ustawy z o publicznym transporcie zbiorowym w zw. z § 1 uchwały Rady Miasta Krakowa NR XI/98/ll z dnia 30 marca 2011 roku, polegające na prowadzeniu postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy wysokość egzekwowanego obowiązku została określona niezgodnie z przepisami prawa.

W uzasadnieniu podkreślono, iż organ egzekucyjny w wyjątkowych wypadkach może podjąć czynności zmierzające do zbadania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Nadto wskazano, iż do chwili obecnej skarżący nie zawarł żadnej odrębnej umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego i nie posiada statusu operatora w rozumieniu ustawy o publicznym transporcie zbiorowym. Ustawa przewiduje też możliwość poboru opisanych opłat od przewoźników, którymi w rozumieniu ustawy są przedsiębiorcy uprawnieni do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób na podstawie potwierdzenia zgłoszenia przewozu (vide: art. 4 ust. 1 pkt 11 ustawy). Wierzyciel opiera swe żądanie właśnie na założeniu, iż skarżący posiada status przewoźnika, wobec czego podlega on obowiązkowi uiszczania wymienionych opłat. Takiej argumentacji nie można podzielić. Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 roku o publicznym transporcie zbiorowym, w istocie nakłada określone zobowiązania pieniężne na przewoźników. Niedopuszczalnym jest jednakże zastosowanie wykładni rozszerzającej poprzez stosowanie definicji przewoźnika z innych ustaw jedynie na potrzeby przypisania określonego obowiązku. Do tego zaś prowadziła wykładnia zastosowana przez wierzyciela, przyjęta następnie bezkrytycznie przez organ egzekucyjny i organ nadzoru. Oczywistym jest, iż skarżący aktualnie nie wykonuje swojej działalności gospodarczej na podstawie potwierdzenia zgłoszenia przewozu na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o publicznym transporcie zbiorowym, lecz zezwolenia wydanego na podstawie ustawy o transporcie drogowym. Co przy tym istotne, przepisy regulujące zasady i warunki uzyskania rzeczonego potwierdzenia zgłoszenia przewozu określonego w Rozdziale 3 Oddziale 3 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym aktualnie jeszcze nie obowiązują. Zgodnie ze wspomnianym art. 79 ust 1 ustawy przepisy te znajdują zastosowanie dopiero od dnia 1 stycznia 2017 roku. Tym samym obecnie nie ma nawet możliwości uzyskania potwierdzenia zgłoszenia przewozu przez przedsiębiorcę. Słowniczek definicji ustawowych określa zaś w sposób wyraźny i wąski podmioty, którym przysługuje status przewoźnika w rozumieniu ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o publicznym transporcie zbiorowym, odnosząc się do uprawnienia do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób "na podstawie potwierdzenia zgłoszenia przewozu". Nie może ujść uwadze, ogólna zasada racjonalności ustawodawcy. Skoro w słowniku pojęć stworzonych na potrzeby ustawy o zbiorowym transporcie publicznym zdefiniowano przewoźnika w opisanych powyżej sposób, to należy wnioskować, iż racjonalny ustawodawca dążył do kompleksowego uregulowania zasad i warunków świadczenia usług w zakresie zbiorowego transportu publicznego określając precyzyjnie status podmiotów uprawnionych do wykonywania działalności w tym zakresie. Uprawnienie nie będzie przysługiwało jakiemukolwiek przewoźnikowi świadczącemu usługi w zakresie transportu drogowego. Status przewoźnika nie może więc określać inna ustawa, jak np. ustawa z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym stanowiąca akt prawny o charakterze ogólnym w stosunku do ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, w myśl, której przewoźnika drogowy to przedsiębiorca uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego (vide: art. 4 pkt 15 ustawy).

Reasumując obowiązki ujęte w ustawie o publicznym transporcie drogowym zostały nałożone na przewoźników w rozumieniu ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o publicznym transporcie zbiorowym, nie na jakichkolwiek przewoźników określonych w innym akcie prawnym. Niedopuszczalne jest stosowanie wykładni rozszerzającej zwłaszcza w zakresie nakładanych zobowiązań. Takiej oceny nie może zmienić okoliczność, iż zastosowanie przepisów art. 30 - 37 wymienionej ustawy zostało czasowo zawieszone. Jak wskazuje literalna treść tej ustawy - do dnia 31 grudnia 2016 roku działalność w zakresie krajowego regularnego przewozu osób może być podejmowana i wykonywana na podstawie przepisów dotychczasowych. Skarżący w ramach prowadzonej działalność wykonuje usługi przewozowe w oparciu właśnie o dotychczasowe zezwolenie udzielone w myśl przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym. Zresztą od stycznia 2017 roku jedynym z elementów obligatoryjnych przed zgłoszeniem przewozu, o którym mowa w art. 30 ust 1 ustawy będzie konieczność uzgodnienia zasad korzystania z przystanków komunikacyjnych oraz dworców położonych w granicach administracyjnych miast z właścicielem tych obiektów lub nimi zarządzającym (vide: art. 32 ust l ustawy). Również w powyższym zakresie ujawnia się racjonalność ustawodawcy i rzeczywisty cel zapisu ustawy. Zasady korzystania z przystanków i dworców generujące konieczność uiszczania w przyszłości opłat z tego tytułu mają być ustalane jeszcze przed złożeniem wniosku o zgłoszenie przewozu. Podsumowując, ponieważ skarżący nie wykonuje działalności na podstawie potwierdzenia zgłoszenia przewozu i nie posiada tym samym statusu przewoźnika w rozumieniu powołanej ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, do nałożenia obowiązków płatniczych nie mogą znaleźć zastosowania jej przepisy - in cocnreto art. 16 ust 1 w/w ustawy. Przedstawiony pogląd w pełni podzielił Sąd Rejonowy w K., Wydział IV - Gospodarczy, który w wyroku z dnia 18 grudnia 2014 roku, sygn. akt [...] oddalił powództwo Związku Komunalnego "K." w C. przeciwko innemu przewoźnikowi znajdującemu się w analogicznej sytuacji (vide: kopia wyroku Sądu Rejonowego w K., Wydział IV - Gospodarczy, z dnia 18 grudnia 2014 roku, sygn. akt [...] w aktach sprawy). Ponadto wykładnia językowa i funkcjonalno - celowościowa art. 22 ust 1a ustawy z dnia 6 września 2011 roku o transporcie drogowym wskazuje jednoznacznie, że korzystanie przez przewoźników z przystanków w ramach wykonywania regularnych przewozów osób jest nieodpłatne. Co prawda przewoźnik ma obowiązek uzgodnienia zasad korzystania z przystanku z jego właścicielem lub zarządcą, jednakże udzielenie zgody nie może stanowić podstawy do nakładania na przewoźnika opłat (por. R. Strachowska, Ustawa o Transporcie Drogowym. Komentarz, Wydawnictwo: Wolters Kluwer, Warszawa 2011). W obowiązującym stanie prawnym wprowadzanie opłat za korzystanie z przystanków komunikacyjnych jest działaniem naruszającym w/w. przepis administracyjnego prawa materialnego, co znalazło wyraz w orzecznictwie organów administracji (por. np. Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody M. z dnia 8 czerwca 2006 roku, sygn. akt [...], LEX Nr 237691 oraz [...] Lex Nr 209385, gdzie podnoszono, iż nakładanie opłat za korzystanie przystanków w obecnym stanie prawnym stanowi naruszeni zarówno art. 22 ust 1a ustawy o transporcie drogowym, jak również konstytucyjnej zasady legalizmu wyrażonej w art. 7 Konstytucji). Co prawda, powyższy przepis został uchylony przez art. 73 pkt 5 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o publicznym transporcie zbiorowym, jednakże na mocy art. 90 tejże ustawy, uchylenie to wchodzi w życie dopiero z początkiem stycznia 2017 roku, co czyni nałożenie obowiązku finansowego na stronę przez wierzyciela za okres poprzedzający rozpoczęcie obowiązywania w/w. regulacji przedwczesnym i pozbawiony podstawy prawnej.

W oparciu o to wniesiono o uchylenie postanowień organów obu instancji i zasądzenie kosztów.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - oznaczanej dalej jako "p.p.s.a."), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjeta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Stosownie do art. 151 p.p.s.a. w przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala.

Skargi nie są zasadne i podlegają oddaleniu. Skarżony organ zasadnie przyjął bowiem, iż zachodzą podstawy do uznania zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym zarzutów za nieuzasadnione.

Zauważyć należy, iż podstawą egzekucji były wystawione wobec zobowiązanego tytuły wykonawcze obejmujące obowiązek uiszczenia opłat za korzystanie z przystanków komunikacyjnych i dworców na terenie K., za określone w nich okresy. Sąd podziela stanowisko organów, że obowiązek uiszczenia takiej opłaty jest powinnością, który wynika z mocy samego prawa. Dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego. Jako podstawa wystawienia tytułu wykonawczego były wskazane przepisy art. 16 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 16.12.2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym, gdzie stawka opłaty jest ustalana w drodze uchwały podjętej przez właściwy organ danej jednostki samorządu terytorialnego. Inaczej rzecz ujmując obowiązek zapłaty opłaty wynika z przepisów prawa i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Egzekucja opłaty następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ("należność pieniężna przekazana do egzekucji administracyjnej na podstawie innej ustawy").

Z art. 29 § 1 upea wynika, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest jednak uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Przepis ten stanowi zasadę postępowania egzekucyjnego sprowadzającą się do przyjęcia, że zarzuty mają na celu ochronę uczestników postępowania egzekucyjnego w zakresie prawidłowości samego postępowania egzekucyjnego, nie służą więc one weryfikacji ostatecznych decyzji, czy postanowień stanowiących podstawę tytułu wykonawczego.

Akcentowany istotny dla sprawy charakter obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej, jako obowiązku wynikającego bezpośrednio z ustawy powoduje, że w sprawie obowiązku uiszczenia tej opłaty nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga się w drodze decyzji administracyjnej. Nie mamy więc w tej sytuacji do czynienia z ostateczną decyzją administracyjną (czy postanowieniem). Nie prowadzi się również postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Możliwość dochodzenia swych racji oraz obrony interesów przez zobowiązanego powstaje dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, co następuje poprzez zgłoszenie zarzutu. Pomimo zatem ogólnej zasady wyrażonej w art. 29 § 1 upea należy przyjąć, że wniesienie zarzutu braku egzekwowanego obowiązku wszczyna postępowanie w sprawie jego rozpoznania i wydania rozstrzygnięcia w zakresie zasadności owego obowiązku. Organ egzekucyjny jest zobowiązany po wniesieniu zarzutu do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, przy zastosowaniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W sytuacji bowiem, kiedy obowiązek powstaje z mocy prawa, jest to jedyna możliwość obrony swoich praw przez dłużnika (por. ocenę wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt III SA/Gd 107/12).

Z powyższego wynika, że weryfikacji winien podlegać zarzut skarżącego nieistnienia obowiązku poniesienia opłaty, a w konsekwencji także dalsze zarzuty co treści tytułu wykonawczego, czy upomnienia.

Co do głównego zarzutu nieistnienia obowiązku uiszczenia opłaty zobowiązany przedstawił szczegółowe argumenty odnoszące się do podstaw nałożenia na niego obowiązku, w tym kwestię obowiązywania poszczególnych przepisów ustawy o transporcie drogowym i ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, podkreślając nieodpłatny charakter korzystania przez niego z przystanków, czy dworców, przywołując także wyrok Sądu Rejonowego [...] w K., Wydział IV - Gospodarczy, z dnia 18 grudnia 2014 roku, sygn. akt IV GC 441/13/S jak i rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody M. z dnia 8 czerwca 2006 roku, sygn. akt [...], LEX Nr 237691 oraz [...] Lex Nr 209385. Argumentacja ta została powtórzona w skargach. Rzeczone zarzuty zostały ocenione pierwotnie przez wierzyciela, a następnie ocena ta została przyjęta przez skarżony organ. Wierzyciel wykazał prawidłowo istnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym w świetle dowodów i oceny okoliczności wskazujących na odpowiedzialność skarżącego, odniósł się szczegółowo do wszystkich zarzutów, a skarżony organ zasadnie tą ocenę zaakceptował.

W kontrolowanej sprawie zarzut nieistnienia obowiązku opłaty, a w konsekwencji nieprawidłowej treści tytułu wykonawczego, czy upomnienia koncentrował się na argumentacji, iż skarżący nie zawarł odrębnej umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego i nie posiada statusu operatora w rozumieniu ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, tudzież iż nie można stosować wykładni rozszerzającej poprzez odniesienie definicji przewoźnika z innych ustaw jedynie celem przypisania mu określonego obowiązku. Wskazał też, że aktualnie nie wykonuje działalności gospodarczej w oparciu o potwierdzenie zgłoszenia przewozu na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o publicznym transporcie zbiorowym, lecz zezwolenia wydanego na podstawie ustawy o transporcie drogowym.

Argumentacja skarżącego była niezasadna. Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym, w transporcie drogowym za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców mogą być pobierane opłaty. Z kolei w art. 16 ust. 4 ustawy przewidziano możliwość pobierania opłat za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest jednostka samorządu terytorialnego. Stawka opłaty jest ustalana w drodze uchwały podjętej przez właściwy organ danej jednostki samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem niedyskryminujących zasad. Stawka tej opłaty nie może być wyższa niż 0,05 zł za jedno zatrzymanie środka transportu na przystanku komunikacyjnym i 1 zł za jedno zatrzymanie środka transportu na dworcu. Uchwałą nr XI/98/11 Rady Miasta Krakowa z dnia 30 marca 2011 r. ustalono stawki opłat za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina Miejska w wysokości 0,05 zł za jedno zatrzymanie środka transportu na przystanku komunikacyjnym oraz 1 zł za jedno zatrzymanie środka transportu na dworcu.

Jak wynika z treści wskazanych wyżej przepisów, obowiązek uiszczenia opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych lub dworców powstaje z mocy prawa. W szczególności należy zauważyć, że do powstania obowiązku uiszczenia opłaty, a także ustalenia jej wysokości oraz terminu zapłaty nie jest konieczne wydanie decyzji administracyjnej. Decyzje administracyjne są bowiem wydawane na podstawie przepisów prawa materialnego, a tylko wyjątkowo w oparciu o przepisy procesowe. Obowiązkiem organu administracji publicznej jest wydanie decyzji administracyjnej ilekroć organ ten ma władczo rozstrzygnąć o prawach lub obowiązkach jednostki w oparciu o przepisy prawa materialnego. W każdym jednak przypadku konieczne jest istnienie podstawy prawnej, w oparciu o którą organ administracji publicznej miałby kompetencje do wydania decyzji administracyjnej. W przypadku przedmiotowych opłat przepisy prawa materialnego, tj. ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, zawierają jedynie upoważnienie dla właściwego organu danej jednostki samorządu terytorialnego do podjęcia uchwały określającej stawki przedmiotowych opłat. Zgodnie z przytoczonym wyżej art. 16 ust. 4 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, w transporcie drogowym za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest jednostka samorządu terytorialnego, mogą być pobierane opłaty. Powyższe zostało ujęte w rozdziale 3 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym pn. "Organizowanie publicznego transportu zbiorowego". Zgodnie z treścią w/w. ustawy (art. 6 ust. 1 pkt 3) publiczny transport zbiorowy może być wykonywany przez operatora publicznego transportu zbiorowego oraz m.in. przez przewoźnika spełniającego warunki do podejmowania i wykonywania działalności w zakresie przewozu osób określone w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Użyte w art. 16 pojęcie "transport drogowy" zostało zdefiniowane w ustawie o publicznym transporcie zbiorowym w art. 4 ust 1 pkt 18 jako "transport w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym". Przytoczony przepis w bezpośredni sposób łączy ze sobą możliwość pobierania opłat od przewoźników działających na zasadach opisanych w ustawie o transporcie drogowym, co dodatkowo potwierdza fakt, iż ustawodawca po wejściu w życie ustawy o publicznym transporcie zbiorowym uchylił art. 22 ust 1a ustawy o transporcie drogowym uniemożliwiający pobieranie od przewoźników opłat za korzystanie z przystanków (art. 1 pkt 2 ustawy z dnia l lipca 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o drogach publicznych). Opłata za korzystanie z przystanków komunikacyjnych i dworców na terenie miasta Krakowa obliczana jest jednakowo dla wszystkich operatorów przewoźników "na podstawie aktualnych rozkładów jazdy dla funkcjonujących linii komunikacyjnych", zgodnie z § 4 ust 2 uchwały nr XIV/156/11 Rady Miasta Krakowa z dnia 11 maja 2011 r. w sprawie określenia przystanków komunikacyjnych i dworców, których właścicielem jest Gmina Miejska udostępnionych dla operatorów i przewoźników oraz warunków i zasad korzystania z tych obiektów. Podczas wyliczeń nie są brane pod uwagę sytuacje, w których operator czy przewoźnik nie zatrzymał się na przystanku, wynikające zarówno ze zdarzań losowych, jak i z winny samego przedsiębiorcy. Nie jest również uwzględniana kwestia przystanków "na żądanie", gdyż pojęcie to nie ma swojego umocowania w obowiązujących przepisach prawa, a jego stosowanie w transporcie publicznym, uzasadnione czynnikami ekonomicznymi takimi jak np. oszczędność czasu czy paliwa, jest przyjęte zwyczajowo poprzez opis w legendzie rozkładów jazdy danego przedsiębiorcy z uwzględnieniem tego, iż dla jednego przedsiębiorcy konkretny przystanek może mieć charakter przystanku "na żądanie", a dla innego takie charakteru może już nie mieć. Zostało to również uwzględnione w wykazie przystanków komunikacyjnych zlokalizowanych na terenie Gminy Miejskiej, z których mogą korzystać przewoźnicy i stanowi załącznik do uchwały nr XFV/156/11 Rady Miasta Krakowa z dnia 11 maja 2011 r., a jego aktualny wykaz ujęty w uchwale nr LXV/952/13 Rady Miasta Krakowa z dnia 30 stycznia 2013 r., gdzie nie ma wyróżnienia z ogółu przystanków tych o charakterze "na żądanie". Równocześnie niemożliwa jest w przypadku każdego przedsiębiorcy szczegółowe badanie, ile faktycznych zatrzymań wykonał on w danym okresie rozliczeniowym, a przyjęty model obliczeń nie jest dyskryminujący dla żadnego przewoźnika czy operatora. Pobór opłat, których wysokość określają zapisy uchwały nr Xi/98/ll, dokonywany jest za korzystnie z przystanku komunikacyjnego, tj. miejsca przeznaczonego do wsiadania i wysiadania pasażera na linii komunikacyjnej, zgodnie z art. 4 ust 1 pkt 13 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym oraz art. 4 pkt 8a ustawy o transporcie drogowym. Linia komunikacyjna z kolei została zdefiniowana, jako połączenie komunikacyjne na określonej drodze między przystankami wskazanymi w rozkładzie jazdy, po której odbywają się regularne przewozy osób, zgodnie z art. 4 pkt 8 ustawy o transporcie drogowym. Na regularność przewozów, jako elementu składowego definicji linii komunikacyjnej wskazuje również ustawa o publicznym transporcie zbiorowym poprzez odwołanie się do pojęcia publicznego transportu zbiorowego (art. 4 ust 1 pkt 5 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym). Z kolei publiczny transport zbiorowy zdefiniowany został, jako powszechnie dostępny, regularny przewóz osób wykonywany w określonych odstępach czasu i po określonej linii komunikacyjnej, liniach komunikacyjnych lub sieci komunikacyjnych (art. 4 ust 1 pkt 14 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym). Na mocy art. 30 ust 1 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym przewóz osób w zakresie publicznego transportu zbiorowego niebędący przewozem o charakterze użyteczności publicznej może być wykonywany przez przedsiębiorcę po dokonaniu zgłoszenia o zamiarze wykonywania takiego przewozu do organizatora właściwego ze względu na obszar lub zasięg przewozów i wydaniu przez tego organizatora potwierdzenia zgłoszenia przewozu (od 1 stycznia 2017 r. - art. 78 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym). Zgodnie z art. 78 w/w ustawy podmioty prowadzące działalność w zakresie regularnego przewozu osób w krajowym transporcie drogowym, kolejowym, innym szynowym, linowym, linowo - terenowym, morskim i w żegludze śródlądowej mogą ją nadal wykonywać na podstawie posiadanych uprawnień jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2016 r.

Kwestionowane w skargach tytuły wykonawcze obejmują niepłacone należności za korzystanie z przystanków komunikacyjnych na terenie K. za poszczególne okresy tam wskazane. Zobowiązany wykonywał regularne przewozy osób w krajowym transporcie drogowym na podstawie zezwolenia nr [...], które wydał Marszałek Województwa M. Zezwolenie obejmowało trasę D - K i obowiązywało jedynie z aktualnym rozkładem jazdy. Na podstawie powyższych dokumentów dokonano stosownych obliczeń, z których jasno wynika, iż zgodnie z rozkładem jazdy zobowiązany w przedmiotowym okresie powinien określoną ilość razy skorzystać z przystanków znajdujących się na terenie K. Przedstawiona została tabela obrazująca wyliczenie opłat za korzystanie z przystanków komunikacyjnych na terenie miasta w w/w. opisywanym okresie. Tym samym zarzutu nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym skarżony organ zasadnie nie uznał, gdyż w świetle obowiązujących przepisów prawa istnieje możliwość dokonywania poboru opłat za korzystanie z przystanku komunikacyjnego, dworca od przewoźników nie obejmowanych zakresem definicji zamieszczonej w art. 4 ust 1 pkt 11 ustawy o publicznym transporcie drogowym. Każdy bowiem podmiot podejmujący się wykonywania usług przewozowych i korzystania z przystanku na którym ustanowiona została opłata, jest zobligowany do jej ponoszenia w wysokości określonej w uchwale pomnożonej przez liczbę zatrzymań. Powyższej oceny nie dekomponuje przywołany w skardze wyrok sądu cywilnego oraz rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, gdyż dotyczą one innego niż kontrolowany stanu faktycznego i prawnego.

Organ nie dopuścił się więc wskazywanych w skargach naruszeń norm prawa materialnego, ani też przepisów proceduralnych, które mógłby mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy

Z uwagi powyższe sąd w oparciu o art. 151 oddalił skargi.