Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 443/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 1b, art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.a, art. 17 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 34 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 50 poz 291
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jednolity
article: art. 103 ust. 3.
journal: Dz.U. 2021 poz 291
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i art. 135.
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 sierpnia 2021 r. przy udziale Prokuratora Regionalnego w Szczecinie sprawy ze skargi B. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza W. z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącej B. O. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 14 grudnia 2020 r. B. O. (dalej: "wnioskodawczyni", "strona", "skarżąca") wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mamą – J. K..

Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. dalej "k.p.a.") i art. 17, art. 20 ust. 3, art. 24, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.- dalej "u.ś.r."), Burmistrz W., odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji w oparciu o dołączone do sprawy dokumenty podał, że niepełnosprawność u J. K. powstała po ukończeniu 18 roku życia, co oznacza brak zachowania kryterium wiekowego określonego w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Kolejnym powodem odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia było wystąpienie negatywnej przesłanki określonej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, wynikające z uprawnienia wnioskodawczyni do renty rolniczej, którą pobiera na podstawie Orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy Kasy z dnia [...] lutego 2020 r. o uznaniu jej za całkowicie (okresowo) niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym do lutego 2023 r. Niezależnie od powyższego organ wskazał, że w ustalonym stanie faktycznym nie jest kwestionowane, że wnioskodawczyni sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką, pozostającą w związku małżeńskim, przy czym jej mąż Z. K. również legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

B. O., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, odwołała się od powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie prawa materialnego poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych bez uwzględnienia okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP.

Ponadto odwołująca się zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 32 Konstytucji, poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie, co doprowadziło do nieprzyznania świadczenia pielęgnacyjnego przynajmniej w części stanowiącej różnicę między kwotą świadczenia a rentą, mimo istnienia wszystkich przesłanek do przyznania świadczenia;

- art. 24a ust. 2 u.ś.r. w związku z art. 9 k.p.a. poprzez brak wezwania strony do złożenia wniosku o zawieszenie świadczenia rentowego i przedstawienia decyzji

o wstrzymaniu jego wypłaty oraz brak poinformowania strony o konieczności złożenia takiego wniosku.

Odwołująca się zarzuciła ponadto naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustalenie prawidłowego stanu faktycznego wskutek braku ustalenia różnicy wysokości świadczeń, tj. renty w stosunku do świadczenia pielęgnacyjnego, co stanowiło o braku rozważenia, czy różnica wysokości świadczeń – renty strony w stosunku do świadczenia pielęgnacyjnego uzasadnia przyznanie tego świadczenia chociażby w części stanowiącej tę różnicę, jak też brak uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony, który wyraża się w szczególności pominięciem celu w jakim ustawodawca przewidział istnienie świadczenia pielęgnacyjnego.

W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz rozstrzygniecie sprawy co do istoty poprzez przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] marca 2021 r., nr [...], działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 17 ust. 5 u.ś.r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że "bez względu na nieprawidłowe uzasadnienie przez organ I instancji przesłanki odmowy z uwagi na pozostawanie w związku małżeńskim istotą sporu jest stwierdzenie, czy w niniejszej sprawie zachodzi negatywna przesłanka wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy", z uwagi na uprawnienie wnioskodawczyni do renty rolniczej. Przy rozważaniu tej kwestii konieczne jest wzięcie pod uwagę treści i skutków płynących z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17, w którym stwierdzono niekonstytucyjność przepisu art. 17 ust. 5. pkt 1 lit a) ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Wedle organu stan prawny, jaki ukształtował się w wyniku Wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., SK 2/17, nie ma zastosowania wprost do przedmiotowej sprawy, albowiem dotyczy on tylko takiej sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy i tylko

w tym zakresie przepis art. 17 ust.5 pkt 1 lit. a) ustawy utracił moc obowiązującą.

Tylko bowiem osoba mająca prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy może zrezygnować z zatrudnienia, gdyż jest to osoba, która w znacznym stopniu, a nie całkowicie utraciła zdolność do pracy zgodnie z poziomem posiadanych kwalifikacji. Z kolei osobą całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy, dlatego też nie może ona dobrowolnie zrezygnować z zatrudnienia, co jest z kolei warunkiem koniecznym do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W powołanych okolicznościach, Kolegium podzieliło pogląd organu I instancji, że brzmienie przepisu art. 17 ust. 5 lit. a) u.ś.r. jest jasne i nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych, bowiem ustalenie prawa do emerytury lub renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, tak jak w niniejszej sprawie, wyklucza możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia, przy czym takie jednoznaczne rozwiązanie prawne jest przejawem wyboru ustawodawcy w kształtowaniu polityki pomocowej Państwa

i wspierania rodzin.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Szczecinie złożyła B. O., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Jednocześnie skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 32 Konstytucji, poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie, co doprowadziło do nieprzyznania świadczenia pielęgnacyjnego przynajmniej w części stanowiącej różnicę między kwotą świadczenia a rentą, mimo istnienia wszystkich przesłanek do przyznania świadczenia;

- art. 24a ust. 1-3 u.ś.r. w związku z art. 9 k.p.a. poprzez brak wezwania strony do złożenia wniosku o zawieszenie świadczenia rentowego oraz brak poinformowania strony o konieczności złożenia takiego wniosku.

Ponadto zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustalenie prawidłowego stanu faktycznego wskutek braku ustalenia różnicy wysokości świadczeń, tj. renty w stosunku do świadczenia pielęgnacyjnego, co stanowiło o braku rozważenia, czy różnica wysokości świadczeń – renty strony w stosunku do świadczenia pielęgnacyjnego uzasadnia przyznanie tego świadczenia chociażby w części stanowiącej tę różnicę, jak też brak uwzględnienia przy orzekaniu interesu społecznego i słusznego interesu strony, który wyraża się w szczególności pominięciem celu w jakim ustawodawca przewidział istnienie świadczenia pielęgnacyjnego.

W ocenie skarżącej organy rozpatrując przedmiotową sprawę poprzestały na literalnym brzmieniu treści art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy i przyjęły, że skoro skarżąca ma ustalone prawo do renty rolniczej to nie przysługuje jej świadczenie pielęgnacyjne. Jednocześnie zwróciła uwagę na pogląd wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym osoba, która spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i chce je pobierać, a pobiera świadczenie emerytalne może dokonać wyboru jednego z tych świadczeń i zrezygnować z pobierania świadczenia niższego poprzez zawieszenie prawa do świadczenia emerytalnego. W przypadku renty rolniczej wybór taki można zrealizować poprzez złożenie do Prezesa KRUS wniosku o zawieszenie prawa do renty rolniczej. Podkreśliła przy tym, że w przedmiotowej sprawie nie została poinformowana przez organy obu instancji o takiej możliwości, czyli otrzymania wnioskowanego świadczenia na skutek wstrzymania wypłaty świadczenia rentowego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie oraz utrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W dniu 28 lipca 2021 r. Prokurator Prokuratury Regionalnej w S. , działając na podstawie art. 8 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.") zgłosił swój udział w postępowaniu. Jednocześnie w piśmie procesowym z tej samej daty oświadczył, że popiera skargę i wnosi o uchylenie zarówno zaskarżonej, jak też poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) powołanej ustawy.

Zdaniem Prokuratora nie sposób przy wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. opierać się wyłącznie na regułach wykładni językowej wykluczającej możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie korzystającej z prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Zgodnie bowiem z przyjętym

w orzecznictwie stanowiskiem powołany przepis należy interpretować mając na uwadze przede wszystkim dyrektywy wykładni systemowej oraz funkcjonalnej. Konieczność uwzględnienia powyższych dyrektyw uzasadnia zarówno cel świadczenia pielęgnacyjnego, którym jest rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej

z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, jak i zmiana relacji między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością świadczeń, których pobieranie wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Intencją ustawodawcy było, aby uprawniony opiekun nie pobierał świadczenia pielęgnacyjnego

w sytuacji gdy otrzymuje świadczenie wyższe. Tymczasem obecnie świadczenie pielęgnacyjne przewyższa najniższą rentę. Nie można przy tym pominąć konieczności wykładni ww. przepisu w sposób prokonstytucyjny. Niewątpliwie zbieg prawa do świadczenia rentowego oraz świadczenia pielęgnacyjnego nie może automatycznie wykluczać prawa do tego ostatniego, zwłaszcza, jeżeli jest ono wyższe od posiadanej renty, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. W takiej sytuacji, zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w orzecznictwem, osobie takiej przysługuje prawo wyboru jednego z tych świadczeń. Natomiast organ uwzględniając zasady procesowe wynikające z art. 7, 8 i 9 k.p.a. winien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać.

Dodatkowo Prokurator nie zgodził się ze stanowiskiem Kolegium, że prawo do renty, z którego korzysta strona uniemożliwia jej pracę, w sytuacji gdy nie utraciła ona zupełnie możliwości podjęcia zatrudnienia, co wynika z treści orzeczenia lekarza orzecznika KRUS, według którego strona jest czasowo, całkowicie niezdolna do pracy

w gospodarstwie rolnym. Oznacza to, że skarżąca może podjąć pracę poza gospodarstwem rolnym, tymczasem organy okoliczność tą pominęły.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.").

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka

w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadto sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, w trybie uproszczonym zgodnie

z zaakceptowanym przez organ wnioskiem strony (stosownie do treści art. 119 pkt 2 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi uczyniono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza W. o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną mamą.

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 111, dalej: "u.ś.r."). Stosownie do treści art. 17 ust. 1 tej ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia

9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób

o znacznym stopniu niepełnosprawności,

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji

i edukacji.

Zgodnie z art. 17 ust. 1b ustawy, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest to, że skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawną mamą – J. K. legitymującą się orzeczeniem

o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] listopada 2018 r. wydanym na stałe przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. , ze wskazaniem, że nie da się ustalić od kiedy niepełnosprawność istnieje.

W realiach niniejszej sprawy organ I instancji, powołując się na regulację wynikającą z art. 17 ust. 1b ww. ustawy, odmówił wnioskowanego świadczenia, z uwagi na brak możliwości ustalenia momentu powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki. Wprawdzie Kolegium nie odniosło się do powołanej kwestii

w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, lecz skoro utrzymało w mocy decyzję organu

I instancji, zatem należy przyjąć, że zaakceptowało jego argumentację w tym zakresie.

Odnosząc się do wspomnianego wyżej poglądu, wskazać należy, że wobec wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13, utraciło przymiot konstytucyjności przewidziane art. 17 ust. 1b ustawy kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego przez opiekunów dorosłych niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2 ustawy. Z tych przyczyn w odniesieniu do opiekunów dorosłych niepełnosprawnych, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium, a zatem w tym zakresie, spełniony został warunek do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Natomiast za nieznajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym uznać należy stwierdzenie Kolegium, jakoby jedną z przyczyn wydania przez organ I instancji decyzji odmownej było "pozostawanie w związku małżeńskim", w sytuacji gdy Burmistrz W. zaznaczył jedynie, że chociaż mama wnioskodawczyni pozostaje w związku małżeńskim, to jednak jej mąż Z. K. również legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, zatem okoliczność ta, wbrew stanowisku Kolegium, nie stanowiła podstawy odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia.

Jednocześnie organy obu instancji uznały, że skarżąca ma ustalone prawo do renty rolniczej, wynoszącej od dnia 1 maja 2020 r. 1025 zł. Świadczenie to zostało przyznane w związku z orzeczeniem Lekarza Rzeczoznawcy KRUS z dnia [...] lutego 2020 r. uznającego wnioskodawczynię za całkowicie (okresowo) niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym do lutego 2023 r. Przy czym nie stwierdzono niezdolności skarżącej do samodzielnej egzystencji. W ocenie organów okoliczność pobierania renty stanowi o zaistnieniu podstawy odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia, określonej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

Zdaniem Sądu, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, prawo do renty,

w tym rolniczej, nie może automatycznie przekreślać możliwości ubiegania się przez opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy. Nie można zatem podzielić stanowiska organów obu instancji opowiadających się za wykładnią językową przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy, wykluczającą możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie mającej prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym.

Sąd nie podziela również stanowiska tej linii orzeczniczej sądów, która przyjmuje, że osobie posiadającej uprawnienie do jednego ze świadczeń wymienionych w powyższym przepisie, należy przyznać świadczenie pielęgnacyjne, w wysokości stanowiącej różnicę między wysokością tego świadczenia wynikającą z ustawy

i pobieranym świadczeniem rentowym. Zdaniem Sądu, orzekającego w niniejszym składzie, podzielić należy pogląd wyrażony w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2021 r. w sprawie o sygn. akt

II OSK 2511/20, z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie I OSK 254/20, z dnia 27 maja 2020 r. I OSK 2375/19 oraz z dnia 11 sierpnia 2020 r. I OSK 764/20 (dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w których to orzeczeniach podkreślono, że wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością renty pozostawałaby w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 u.ś.r., który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji, w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. W tej sytuacji właściwszym rozwiązaniem jest umożliwienie osobie uprawnionej wyboru pomiędzy świadczeniem pielęgnacyjnym a świadczeniem emerytalno – rentowym przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, czyli w realiach niniejszej sprawy renty z KRUS.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem strony oraz Prokuratora, że w przypadku renty rolniczej wybór taki można zrealizować przez złożenie do Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniosku o zawieszenie prawa do renty rolniczej na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2021 r., poz. 266), w myśl którego prawo to ulega zawieszeniu na zasadach określonych w przepisach emerytalnych, a zatem zastosowanie znajdzie tutaj niewątpliwie regulacja przewidziana w art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 291). Zgodnie z tym przepisem prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu również na wniosek rencisty.

Renta jest prawem niezbywalnym, ale uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy, w postaci posiadania prawa do renty. Istota ograniczenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy, musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do renty, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do renty skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. O możliwości złożenia wniosku o zawieszenie renty

i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji

o wstrzymaniu jej wypłaty, organ winien stronę poinformować, zgodnie z art. 9 k.p.a.

Ponadto, zgodnie z art. 79a k.p.a., w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Taka informacja powinna być udzielona stronie wówczas, gdy postępowanie z wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wykaże, że zachodzą przesłanki umożliwiające uwzględnienie wniosku i jedyną przeszkodą jest pobieranie renty. Wówczas, o ile strona doprowadzi do zawieszenia prawa do renty, możliwe będzie płynne przejście osoby uprawnionej z systemu świadczeń emerytalnych do systemu świadczeń rodzinnych.

Ponadto mając na uwadze argumenty Kolegium wyjaśnienia wymaga, że

w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17 - art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych - przestał obowiązywać z dniem 9 stycznia 2020 r. w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Oznacza to, że w przypadku osób posiadających ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, podjęcie zatrudnienia w ograniczonym zakresie jest możliwe, a zatem możliwa jest również rezygnacja z zatrudnienia w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń organów skarżąca ma ustalone prawo do renty rolniczej z powodu całkowitej, a nie częściowej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, niemniej może ona podjąć zatrudnienie poza tym gospodarstwem, a skoro takiego zatrudnienia nie podejmuje z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, to należy przyjąć, że spełnia warunki do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego.

Tym samym w realiach niniejszej sprawy, zastosowanie prokonstytucyjnej

i zgodnej z celem ustawy wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) oznacza, że skarżącej, która spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a pobiera rentę rolniczą, należało umożliwić, w toku postępowania, dokonanie wyboru jednego z wymienionych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia w niższej kwocie.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 powołanej ustawy.

Ponownie rozstrzygając sprawę organ zastosuje się do oceny prawnej i wskazań wynikających z rozważań Sądu.