Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1834/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 § 7 1 pkt 1 w zw. z art. 144
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 34 ust. 1 pkt 5, art. 19 ust. 1kt1, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 97 ust. 1 pkt 1a, art. 89p ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 680
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2016 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku jako oczywiście bezzasadny oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców (dalej: Rada, organ II instancji, organ odwoławczy) z [...] lutego 2015 r., Nr [...] wydana na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 5, art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 97 ust. 1 pkt 1a i art. 89p ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 680 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. Nr 267 ze zm.) w zw. z art. 513 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r. nr 1650), po rozpatrzeniu odwołania A. D. (dalej: strona, wnioskodawca, cudzoziemiec, skarżący) od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: organ I instancji) nr [...] z [...] czerwca 2014 r. o rozpatrzeniu wniosku jako oczywiście bezzasadny, odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz nieudzieleniu zgody na pobyt tolerowany.

W decyzji z [...] lutego 2015 r. Rada utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

Stan sprawy przestawiał się następująco:

A. D. złożył 13 marca 2013 r. wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Powołał się wówczas na zagrożenie wiążące się z narodowością [...]. Oświadczył, że był z tego powodu prześladowany przez władze [...]. W dniu [...] lutego 2014 r. zostało przeprowadzone przesłuchanie cudzoziemca. W swych zeznaniach wnioskodawca ponownie powołał się na zagrożenie wiążące się z narodowością [...]. Cudzoziemiec przytoczył szereg zdarzeń, które miały to potwierdzać. Pod jego nieobecność sąsiedzi mieli "bić w drzwi", co wywoływało strach u jego żony. Jego córka nie otrzymała należytej pomocy lekarskiej w publicznej służbie zdrowia. Ktoś podpalił jego sklep. Skarżący twierdzi także, że wielokrotnie brał udział w bójkach, wynikających na tle jego narodowości. Zaistniałych problemów nie zgłaszał policji, gdyż żywi przeświadczenie, że nie ma to sensu. Bezpośrednią przyczyną wyjazdu cudzoziemca z [...] była utrata źródła zarobku, jaki przynosił podpalony sklep spożywczy.

Szef Urzędu wydał w dniu [...] czerwca 2014 r. decyzję Nr [...], którą rozpatrzył wniosek jako oczywiście bezzasadny, odmówił nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej oraz udzielenia zgody na pobyt tolerowany. W podstawie prawnej decyzji organ przywołał art. 34 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, wskazujący, że za oczywiście bezzasadny należy uznać wniosek cudzoziemca, który podał inne przyczyny ubiegania się o ochronę niż obawa przed prześladowaniem lub ryzykiem doznania poważnej krzywdy. Na podstawie włączonych do akt sprawy materiałów opisujących sytuację mniejszości [...] (pismo MSZ z [...] czerwca 2013 r. oraz opracowanie Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia z [...] czerwca 2014 r.) organ wyraził pogląd, że przedstawiciele mniejszości [...] nie są narażeni na prześladowania bądź praktyki dyskryminacyjne. Organ II instancji odwołanie cudzoziemca uznał za złożone w terminie, w związku z art. 112 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.). W treści odwołania cudzoziemiec ograniczył się do wyrażenia niezadowolenia z faktu wydanej decyzji.

W decyzji z [...] lutego 2015 r. Rada utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że wprawdzie cudzoziemiec zadeklarował wyraźnie obawę, wskazując jako jej źródło swoją [...] narodowość, jednak na podstawie jego zeznań nie można określić, kogo się obawia. Nie można też przyjąć, by działania, których miał doświadczyć w [...] odpowiadały pojęciu "prześladowanie". Organ II instancji podnosi także, że we wniosku o nadanie statusu uchodźcy skarżący zadeklarował, że jest prześladowany przez władze i całe społeczeństwo (punkty El i E6 wniosku). Jednak już w trakcie przesłuchania wnioskodawca nie powołał jakichkolwiek zagrożeń ze strony władz. Zdaniem Rady, opisując swoje problemy w [...] skarżący wskazał na różnorodne zdarzenia - niechęć sąsiadów, problemy w publicznych placówkach służby zdrowia, podpalenie sklepu. Według organu II instancji, trudno przyjąć interpretację strony łączącą te zdarzenia z prześladowaniami ze strony władz państwowych i społeczeństwa [...]. Takiej tezy nie potwierdzają włączone do akt sprawy materiały analityczne, które negują występowanie systemowych, zorganizowanych prześladowań mniejszości [...]. W ocenie Rady, bezzasadność twierdzeń strony potwierdza fakt, że cudzoziemiec nie podjął jakiejkolwiek próby uzyskania pomocy ze strony państwa w sytuacji, gdy zagrażały mu osoby prywatne.

Organ II instancji podnosi, że celowość takiego kroku apriorycznie wykluczył, jednak w materiale dowodowym brak jest elementów, które mogą przemawiać za przyjęciem, że z pewnością nie otrzymałby pomocy ze strony policji. Zdaniem organu odwoławczego, wątpliwości co do rzeczywistego przebiegu wydarzeń i motywów wyjazdu, mogą wiązać się z brakiem zaangażowania służb państwowych po incydencie podpalenia, gdyż nie jest prawdopodobne, by policja nie została o tym poinformowana. Według organu odwoławczego, z zeznań strony wynika, że bezpośrednim impulsem do wyjazdu była utrata źródła utrzymania na skutek podpalenia sklepu, co wydaje się być sprzeczne z danymi zawartymi we wniosku, z których wynika, że wnioskodawca nigdzie nie pracował (punkt A 20). Z tych przyczyn Rada nie znalazła podstaw, by nadać skarżącemu status uchodźcy.

Organ II instancji rozważając zasadność udzielenia skarżącemu ochrony uzupełniającej wskazał, że rozstrzygnięcie sprawy w części ochrony uzupełniającej następuje w odniesieniu do przedstawionych już uprzednio ustaleń co do stanu faktycznego. Zakwestionowanie zasadności obaw, a w szczególności wiarygodności zeznań ma zdaniem Rady, równie istotną wymowę jak przy rozpatrywaniu przesłanek nadania statusu uchodźcy. W tym sensie, rozstrzygnięcie sprawy w części ochrony uzupełniającej jest determinowane przez uprzednio wskazaną już argumentację odmowy nadania statusu uchodźcy, ta bowiem odnosi się w ogóle do ustalonego stanu faktycznego. Rada nie dostrzega w sytuacji cudzoziemca takich okoliczności, które mogłyby wiązać się z zagrożeniami bezpieczeństwa, w tym ryzykiem doznania poważnej krzywdy. Organ II instancji wyjaśnił, że w [...] nie toczy się w chwili obecnej żaden konflikt zbrojny, który uzasadnia zastosowanie art. 15 pkt 3 ww. ustawy. Z tych przyczyn Rada nie znalazła podstaw, by udzielić skarżącemu ochrony uzupełniającej.

W ocenie organu odwoławczego, wszystkie uwagi odnoszące się do oceny zeznań wnioskodawcy, należy odnieść odpowiednio do rozpatrywania przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Zanegowanie zadeklarowanych przyczyn wyjazdu z [...] implikuje też ocenę w odniesieniu do wszystkich wymienionych w art. 97 ust. 1 pkt 1 praw. W sprawie nie identyfikują się okoliczności związane z prawem do życie rodzinnego lub prawami dziecka. Z tych przyczyn Rada nie znalazła podstaw, by skarżącemu udzielić zgody na pobyt tolerowany.

Według organu II instancji, wniosek należało rozpatrzyć jako oczywiście bezzasadny. Rada podnosi także, że organ I instancji powołał art. 34 ust. 1 pkt 1 ustawy, stwierdzając, że cudzoziemiec podał inne przyczyny złożenia wniosku niż obawa przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej, lub ryzyko doznania poważnej krzywdy albo nie podał żadnych informacji o okolicznościach związanych z obawą przed prześladowaniem lub ryzykiem doznania poważnej krzywdy. Zdaniem organu II instancji, taka kwalifikacja prawna wydaje się nietrafna, gdyż cudzoziemiec na tego typu okoliczności jednak się powołał. Według Rady, organ I instancji myli niezadeklarowanie takich treści z ich negatywną oceną. Trafniejsze jest przywołanie art. 34 ust. 1 pkt 5, wedle którego jako oczywiście bezzasadny należy traktować wniosek cudzoziemca, gdy ten przedstawił niespójne, sprzeczne, nieprawdopodobne lub niewystarczające wyjaśnienia na potwierdzenie faktu prześladowania. W ocenie organu II instancji, w istocie tak właśnie jest w niniejszej sprawie.

W skardze skarżący zaskarżył decyzję Rady w całości, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. 1. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego polegającą na: a) braku podjęcia z urzędu inicjatywy dowodowej w zakresie powstałych w toku postępowania wątpliwości, w tym zaniechaniu przeprowadzenia kolejnego, uzupełniającego przesłuchania strony, b) braku wykazania opierających się na zgromadzonym materiale dowodowym dokładnych przyczyn, dla których organ odmówił skarżącemu udzielenia ochrony, albo zgody na pobyt tolerowany, 2. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe wyjaśnienie stanu faktycznego co do sytuacji w kraju pochodzenia skarżącego z punktu widzenia jego osobistej sytuacji i składanych w toku postępowania wyjaśnień. W ocenie skarżącego, stwierdzenia wyrażone przez Radę, że cudzoziemiec nie wykazał faktów czy okoliczności, które mogłyby uzasadniać jego obawę przed prześladowaniem są lakoniczne i ogólnikowe. Organ II instancji podzielił automatycznie równie ogólnikowe ustalenia organu I instancji. Zdaniem skarżącego, jest to szczególnie widoczne, gdy weźmiemy pod uwagę, że organ II instancji nie przeprowadziwszy dodatkowego uzupełniającego statusowego, bazuje jedynie na protokole z przesłuchania przeprowadzonego w postępowaniu przed organem I instancji. Skarżący powołuje się na wyrażany w doktrynie pogląd, zgodnie z którym wnioskodawcy w postępowaniach o nadanie statusu uchodźcy korzystają z dobrodziejstwa rozstrzygania wątpliwości na ich korzyść, a składane przez nich oświadczenia korzystają z domniemania, że są prawdziwe, o ile pozostały materiał dowodowy w oczywisty sposób nie podważa ich treści. W ocenie skarżącego, jeśli Rada nie dopełniła wymogów, o których mowa w art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., nie powinna obracać wszelkich powstałych w sprawie wątpliwości przeciwko wnioskodawcy, a wręcz przeciwnie, albo tłumaczyć je na jego korzyść, albo postarać się o przeprowadzenie dodatkowego przesłuchania, tak by w rezultacie ustalić okoliczności związane z zastraszaniem wnioskodawcy, stosowaniem gróźb i wyzwisk w tym tych skierowanych również w stosunku do żony cudzoziemca, napaści na jego integralność fizyczną, a także z wszystkimi innymi dyskryminującymi zachowaniami, jakich doświadczył skarżący i jego rodzina ze strony społeczeństwa [...] i organów [...] administracji.

Według cudzoziemca, w trakcie postępowania wykazał, że nie będzie mógł uzyskać rzeczywistej ochrony w związku z prześladowaniem na tle narodowościowym, którego doświadczył, albowiem obawia się reakcji osób, które stosowały wobec niego przemoc, a ponadto w przekonaniu cudzoziemca funkcjonariusze nie podjęliby żadnych konkretnych działań mogących uchronić przed prześladowaniem współobywateli. Według skarżącego, wskazywał on w trakcie postępowania, że nie będzie mógł uzyskać rzeczywistej ochrony w związku z prześladowaniem na tle narodowościowym, którego doświadczył wraz z rodziną, albowiem obawiał się reakcji osób, które stosowały wobec niego przemoc. Z uwagi na tak ustalony stan faktyczny sprawy skarżący nie może zgodzić się z dokonaną przez organ kwalifikacją prawną okoliczności związanych ze stosowaniem przemocy wobec niego i jego rodziny. Zdaniem cudzoziemca, organ II instancji co prawda nie kwestionuje jego zeznań odnoszących się do zdarzeń,

które były powodem jego wyjazdu z [...], jednakże podważa ich znaczenie z punktu widzenia przesłanek udzielenia ochrony międzynarodowej, nie wskazując przy tym dokładnych powodów takiego postępowania. Wszystkie te okoliczności wypełniają zarówno przesłanki nadania statusu uchodźcy z powodów narodowościowych, jak i przekraczają minimalny próg dolegliwości w rozumieniu orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

W odniesieniu do udzielenia ochrony w formie nadania statusu uchodźcy istotny jest w przekonaniu skarżącego fakt, że traktowanie jakiemu został poddany wraz z rodziną było związane z ich [...] narodowością i często nosiło znamiona dyskryminacji. W ocenie skarżącego, organ w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się w żaden sposób do dyskryminacji, jako przesłanki nadania statusu uchodźcy. Według cudzoziemca, zasadnym wydaje się ponowne rozpatrzenie sprawy, tak by następnie jednoznacznie ustalić, czy istnieje ryzyko prześladowania osób narodowości skarżącego w kraju, z którego pochodzi, w szczególności, że powszechnie wiadomo, że [...] są wyjątkowo narażeni na działania dyskryminujące, nie tylko w [...], ale w wielu krajach, w tym w sąsiadującej z [...].

W skardze podniesiono również, że Rada rozpatrzyła sprawę skarżącego w sposób niezgodny z przepisami k.p.a., przede wszystkim poprzez brak rozpatrzenia wniosku cudzoziemca w kontekście możliwości prześladowania ze względu na jego narodowość i ryzyko narażenia na traktowanie sprzeczne z art. 3 Konwencji. Zaniechała również dokładnego zbadania sytuacji [...]. Skarżący zwraca uwagę, że cały materiał dowodowy w postępowaniu został zgromadzony przed przeprowadzeniem przesłuchania statusowego. Zatem w ocenie skarżącego, organy nie były w stanie odnieść się do złożonych przez niego w trakcie przesłuchań wyjaśnień, ani też dokładnie ustalić stanu faktycznego, do czego zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a. są zobowiązane.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Przeprowadzona na płaszczyźnie zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do konstatacji, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić co następuje:

W rozpoznawanej skardze wyróżniono najpierw zarzuty proceduralne, a następnie w uzasadnieniu skargi podniesiono zarzuty materialnoprawne, i tę kolejność należy zachować podczas ich rozpoznawania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że zarzuty procesowe, podnoszące naruszenie przepisów postępowania, powinny być zbadane przed zarzutami niewłaściwej wykładni lub błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego. Dopiero wszak po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został skutecznie podważony, co stanowi kwestię o charakterze procesowym, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd przepis materialnoprawny (tak np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 848/11, LEX nr 1218904 i z 9 maja 2013 r., sygn. akt IOSK 2355/11, LEX nr 1328094).

W ocenie Sądu, organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów k.p.a., ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP oraz ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, Konwencji dotyczącej statusu uchodźcy sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 ze zm.), Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 517), a także przepisów k.p.a. Według Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy administracji obu instancji prawidłowo orzekły co do braku podstaw do przyznania skarżącemu ochrony międzynarodowej – 1. odmowy nadania statusu uchodźcy, 2. odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz 3. udzielenia zgody na pobyt tolerowany.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy w postaci art. 7, i art. 77 k.p.a. wskazać należy, że materiał dowodowy oraz postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I i II instancji są zgodne z wymogami określonymi w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi organy administracji orzekające w niniejszej sprawie podjęły czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony.

Zdaniem Sądu, przeprowadzone przez organy I i II instancji postępowanie wyjaśniające, jak również zgromadzony materiał dowodowy w kontrolowanej przez Sąd sprawie mając na uwadze przedstawioną wyżej wykładnię zasad postępowania administracyjnego umożliwił dokonanie oceny w zakresie spełnienia przesłanek wymaganych przez prawo do wydania w niniejszej sprawie decyzji odmawiającej: 1. nadania skarżącemu statusu uchodźcy, 2. udzielenia skarżącemu ochrony uzupełniającej oraz 3. udzielenia zgody na pobyt tolerowany.

Odnosząc się do zarzutu braku ponownego przesłuchania cudzoziemca wskazać należy, że art. 43 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP nie powinien być interpretowany jako nakładający na organy I i II instancji obowiązku przesłuchania wnioskodawcy. Dowód z przesłuchania jest obligatoryjny - z wyjątkiem przypadków wskazanych w art. 43 ust. 2 ww. ustawy - w postępowaniu przed Szefem Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W postępowaniu odwoławczym organ II instancji zastosował zasadę wynikającą z treści art. 136 k.p.a. która zakłada uzupełniający charakter postępowania dowodowego prowadzonego przez organ odwoławczy. Organ II instancji powinien przesłuchać skarżącego, gdy taka potrzeba wynikałaby ze zgromadzonego materiału dowodowego, a nie w każdym przypadku. W sprawie skarżącego Rada nie dostrzegła takiej potrzeby. Ponadto o dodatkowe przesłuchanie nie wnosił też sam skarżący.

W niniejszej sprawie brak potrzeby przesłuchania cudzoziemca był związany z oceną, że już na etapie postępowania przed organem I instancji ujawniła się oczywista bezzasadność wniosku, z powodów wskazanych w art. 34 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy. Wynika to z ustaleń [...]. Skarżący prześladowania łączy ogólnie i abstrakcyjnie z działalnością władz państwowych i społeczeństwa. Skarżący powołuje się na ogół trudności funkcjonowania w społeczeństwie [...], obejmujących: trudności w dostępie do lekarza oraz udział w licznych bójkach ulicznych. Cudzoziemiec poza wskazaniem niechętnego stosunku społeczeństwa do osób narodowości[...], nie potrafi określić, kto mu zagraża, jakie są motywy prześladowców, czy trudności i akty przemocy jakich doświadczył wiążą się z działalnością tych samych osób, czy różnych, rozproszonych grup.

Sąd podziela stanowisko organu II instancji, według którego w rozpoznawanej sprawie, ani postępowanie w I instancji, ani też ponowne rozpatrzenie sprawy w postępowaniu odwoławczym nie wykazały w sposób wystarczający, że skarżący może być uchodźcą w rozumieniu art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Z treści tego przepisu wynika, że nadanie wnioskodawcy statusu uchodźcy uzasadnione byłoby w razie stwierdzenia, że w kraju pochodzenia był on narażony na prześladowanie z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych, albo też byłby zagrożony takim prześladowaniem, w razie powrotu do kraju pochodzenia.

Stosownie do postanowień art. 1 ust. A pkt 2 powołanej Konwencji i art. 1 Protokołu Nowojorskiego, termin "uchodźca" stosuje się w szczególności do osoby, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa.

Charakter określonych w Konwencji przyczyn powodujących obawę przed prześladowaniem i jej skutek, mianowicie niemożność korzystania z ochrony państwa swego obywatelstwa wskazuje, że - w świetle tych postanowień - chodzi głównie o zagrożenie prześladowaniami ze strony władz państwa przez nie stosowanymi, bądź inspirowanymi z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z racji przekonań politycznych. Art. 1 ust. A Konwencji Genewskiej zawiera wyczerpujący katalog przesłanek, jakie powinny być spełnione przez cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy. Podkreślenia wymaga to, że wśród tych przesłanek nie zawarto przyczyn bytowych czy ekonomicznych.

Wskazać należy, że o skuteczności zarzutów stawianych na podstawie art. 7 i 77 k.p.a., nie decyduje każde uchybienie, lecz tylko takie które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem organu II instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Zdaniem Sądu, uzasadnienie decyzji zarówno organu I jak i II instancji spełnia wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a. Z uzasadnienia orzeczeń organu I i II instancji wynikają motywy podjętych rozstrzygnięć.

W ocenie Sądu, uzasadnienia kontrolowanych decyzji stanowią uzewnętrznioną motywację podjętych w nich rozstrzygnięć dotyczących przedmiotu niniejszej sprawy. W uzasadnieniach tych znalazło się bowiem ustalenie, jakie normy obowiązują w związku z wydaniem tych decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego należy stwierdzić co następuje:

Przesłanki do nadania statusu uchodźcy, wskazane w Konwencji Genewskiej, należy interpretować wąsko. Nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia, sytuację osobistą cudzoziemca, ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia, lecz z uwagi na istniejące, uzasadnione obawy prześladowania osoby ubiegającej się o status uchodźcy. Pojęcie uzasadnionej obawy nie zostało bliżej sprecyzowane. Zdaniem Sądu, należy przyjąć, że w tym sformułowaniu mieści się wymóg zaistnienia dwóch koniecznych elementów: subiektywnego (strona realnie, wiarygodnie żywi obawę przed prześladowaniem) oraz obiektywnego (żywiona obawa znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości).

Uchodźcą jest więc osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi "uzasadniona obawa przed prześladowaniem", wskazujący podstawowe cechy uchodźcy.

Definicja ta posługuje się elementem subiektywnym, albowiem "obawa" jest odczuciem indywidualnym, stanem umysłu osoby ubiegającej się. Pojęciu "obawa" towarzyszy określenie "uzasadniona", a to oznacza, że nie tylko stan uczuć osoby zainteresowanej decyduje o statusie uchodźcy, lecz że musi on zostać potwierdzony przez ocenę sytuacji obiektywnej. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń ubiegającego się. Oświadczenia te nie mogą być jednak rozważane w oderwaniu od sytuacji, która je określa. Termin "uzasadniona obawa" łączy zatem element subiektywny i obiektywny, i oba - jak wskazane zostało w podręczniku Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców, Genewa, styczeń 1992 r. - muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu. Ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być więc dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku i na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy.

Analiza wypowiedzi cudzoziemca dokonana przez organy obu instancji jest wyczerpująca i obejmuje całość jego oświadczeń. Wskazać nadto należy, że uzasadnienia decyzji tak pierwszej, jak i drugiej instancji zawierają wnioski wypływające z tej analizy.

Przenosząc powyższe reguły na grunt kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, że z uzasadnień zapadłych orzeczeń wynika, że organy dokładnie analizowały treść oświadczeń cudzoziemca z punktu widzenia art. 13 ustawy.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że w niniejszej sprawie odmowa nadania statusu uchodźcy jest związana bezpośrednio z brakiem w zeznaniach skarżącego takich twierdzeń, które można by powiązać z istnieniem uzasadnionej obawy przed prześladowaniem.

W literaturze wskazuje się, że jeśli jakaś osoba ma zostać zakwalifikowana jako uchodźca, to konieczne jest stwierdzenie rozbratu pomiędzy nią, a władzami kraju ojczystego. Jednakże jedynie opozycja czy nie zgadzanie się z rządem sprawującym władzę nie wystarczają. Musi istnieć ryzyko poważnego uszczerbku dla tej osoby, stanowiące konsekwencję politycznych wypadków lub okoliczności. Wynika to wyraźnie z faktu przebywania za granicą z obawą prześladowania. Oznacza to, po pierwsze, że akt lub akty stanowiące prześladowanie albo muszą być podejmowane przez same władze państwowe, albo przez inne ciała lub osoby prywatne, jeśli władze państwowe nie są w stanie lub nie chcą interweniować jednostki, która jest nękana. Po drugie, aby akt lub seria aktów zostały zakwalifikowane jako prześladowanie, muszą zostać spełnione określone warunki (zob. B. Wierzbicki, Uchodźcy w prawie międzynarodowym, Warszawa 1993, s. 31-32).

Należy podzielić stanowisko organu II instancji, według którego uznanie podnoszonych przez skarżącego obaw za uzasadnione byłoby możliwe, gdyby znalazły one potwierdzenie w obiektywnych źródłach informacji. W niniejszej sprawie organ I instancji przeanalizował dostępne informacje na ten temat, dokonując ich syntezy w kolejnych opracowaniach Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia, datowanych na [...] czerwca 2013 r. i [...] czerwca 2014 r. oraz analizy Ministerstwa Spraw Zagranicznych z [...] czerwca 2013 r. Wskazać należy, że informacje o kraju pochodzenia stanowią obiektywny element lub dowód co do faktów w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy (zob. G. Gyulai, Informacje o krajach pochodzenia w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy. Jakość informacji jako prawny wymóg w UE, przeł. A. Foryś, Budapest 2011, s. 11). Z treści informacji o kraju pochodzenia wynika, że w [...] nie dochodzi do systemowych represji lub prześladowań wymierzonych w jakąkolwiek mniejszość etniczną. Nie znajduje potwierdzenia zarzut przedstawiony w skardze, że organy oparły rozstrzygnięcie na materiałach z 2013 r. Wprawdzie zostały one wykorzystane, jednak ich aktualność została poddana weryfikacji w 2014 r., potwierdzając, że nie doszło do istotnych zmian, które podważałyby wcześniejsze ustalenia.

Sąd podziela stanowisko organu, że uznanie przez Radę wniosku skarżącego za oczywiście bezzasadny wiązało się także z poddaniem w wątpliwość opisu wydarzeń, jakie skłoniły cudzoziemca do opuszczenia [...]. Zdaniem Sądu, skarżący w toku postępowania przedstawił niespójne, sprzeczne, nieprawdopodobne lub niewystarczające wyjaśnienia na potwierdzenie faktu prześladowania (art. 34 ust. 1 pkt 5 ustawy z 13 czerwca 2003 r.).

Organ II instancji zasadnie nie dał wiary, że fakt podpalenia sklepu nie został zgłoszony organom państwowym. Uwzględniając między innymi to, że skarżący ma negatywny stosunek do władz [...], to nie uprawdopodabnia to twierdzenia, że mógł zaniechać zgłoszenia faktu celowo wywołanego pożaru. Ma rację organ II instancji, że z takim zdarzeniem muszą wiązać się rozliczne formalności wymagane przez prawo. Podnieść także należy, że organ II instancji wskazał na rozbieżności między treścią wniosku o nadanie statusu uchodźcy, a treścią złożonych zeznań. We wniosku skarżący twierdził bowiem, że był bezrobotny, zaś podczas przesłuchania wyjaśnił, że utrzymywał się z prowadzenia sklepu.

Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja podjęta została z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa, a przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji znalazły jednoznaczny wyraz w jej uzasadnieniu, co pozostaje w zgodzie z obowiązkami organu wymienionymi w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., skarga nie mogła zostać uwzględniona, a Sąd orzekł na mocy art. 151 p.p.s.a. jak w sentencji.