Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3930/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-09-07 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie -art. 260 §1 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 260 & 1 i 3 p.p.s.a.
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 243 & 3 p.p.s.a.
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 246 & 2 pkt 2 p.p.s.a.
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Jarosław Stopczyński po rozpoznaniu w dniu 7 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 4 lipca 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez odmowę zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia - utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 4 lipca 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez odmowę zwolnienia od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 4 lipca 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania P. Sp. z o.o. w W. prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

W ustawowym siedmiodniowym terminie Spółka złożyła sprzeciw od tego orzeczenia, wnosząc o jego zmianę i zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Wskazała, że jej sytuacja materialna jest bardzo trudna – za rok obrotowy 2013 osiągnęła stratę w wysokości 66 766,88 zł; za rok 2014 - 21 366,47 zł, zaś za rok - 107 897,84 zł, a stan konta bankowego spółki na koniec miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym złożono sprzeciw wynosił jedynie 82 zł. Ponadto podkreśliła, iż nie posiada środków finansowych na opłacenie wpisu, a jej rachunki bankowe zostały zajęte przez komorników i obecnie toczą się wobec niej postępowania egzekucyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 259 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), od postanowień dotyczących prawa pomocy przysługuje środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu. Rozpoznając taki sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym kwestionowane orzeczenie zmienia albo utrzymuje w mocy, o czym orzeka na posiedzeniu niejawnym – art. 260 § 1 oraz § 3 p.p.s.a.

Ustanawiając przesłankę udzielenia takiego wsparcia ustawodawca wskazał w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., że jest nią brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, zaznaczając jednocześnie, że wykazanie powyższego spoczywa na wnioskodawcy. Ponadto, przedmiotowe dofinansowanie strony ze środków publicznych możliwe jest tylko w rzeczywiście wyjątkowych przypadkach, bowiem nawet spełnienie wskazanej w powołanym przepisie przesłanki nie obliguje do uwzględnienia żądania strony. Powyższe koreluje z zasadą wyrażoną w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony postępowania sądowego zobowiązane są do ponoszenia jego kosztów, a odstępstwo od powyższego przewidują przepisy szczególne, tj. te odnoszące się do instytucji prawa pomocy.

Zdaniem Sądu, oceniając możliwości płatnicze Spółki referendarz sądowy prawidłowo uznał, że są one wystarczające do poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Należy wskazać, że o kondycji finansowej Spółki decyduje wiele elementów. Podstawowym elementem jest zysk, który Spółka uzyskuje z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Nie oznacza to jednak, że w razie poniesienia przez nią straty zasadne jest automatyczne uznanie o potrzebie przyznania jej wsparcia ze środków publicznych. Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, co skutkuje brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego, lecz nie jest równoznaczne z brakiem środków finansowych. Strata nie oznacza więc utraty płynności finansowej. Spółka wykazała wprawdzie taką stratę za ostatni rok obrotowy według bilansu (107 897,84 zł zł), jednak zdaniem Sądu przedwczesne jest w takiej sytuacji twierdzenie o trwałości takiego stanu rzeczy. Ważne są także w tym kontekście takie kwestie jak wysokość kapitału zakładowego, czy wartość środków trwałych. Te ostatnie mają przecież wymierną wartość i mogą być źródłem konkretnych środków finansowych, a zatem są "środkami", o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

W przypadku Spółki wymienione wyżej pozycje wynoszą odpowiednio: 5.000 zł oraz 8.885,66 zł. Wysokość każdej z osobna przewyższa wielokrotnie wartość wpisu w niniejszej sprawie wynoszącą 1080 zł. Sama wartość środków trwałych przewyższa natomiast łączną kwotę wpisów w sprawach toczących się przed WSA w Warszawie, kwota ta wynosi bowiem 7.300 zł. W takiej sytuacji brak argumentów, by przerzucić na innych obywateli ciężar ponoszenia opłat sądowych. Prawidłowo także w tym kontekście powołano się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia na orzecznictwo sądowe, zgodnie z którym osoba prawna nie zasługuje na zwolnienie z kosztów sądowych gdy dysponuje majątkiem, którego wartość przewyższa wysokość wymaganego wpisu (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 89/12, dostępne w CBOSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zauważyć również należy, iż Spółka pomimo notowanych strat do chwili obecnej nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, o czym świadczą dokonywane przez nią rozliczenia w zakresie podatku od towarów i usług za luty, marzec, kwiecień 2016 r.. Prowadzona zaś przez nią działalność przynosiła w okresie 2013 – 2015 r. stale zwiększające się przychody (w 2013 r. – 45 586,01 zł, w 2014 r. – 133.562,50 zł, a w 2015 r. – 168 254,79 zł), a tendencja ta została utrzymana również w 2016 r. ( za okres 01.2016 - 04.2016 r. przychód spółki wyniósł 38 962,01 zł), co w istocie wyklucza możliwość przyjęcia, iż Skarżąca w sposób trwały utraciła płynność finansową.

W odniesieniu do podniesionej w sprzeciwie kwestii zajęcia rachunków bankowych Sąd wskazuje, że powyższa okoliczność nie może automatycznie skutkować zwolnieniem od kosztów sądowych. Spółka nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym. Sąd stwierdza, że w działalności gospodarczej występują różnego rodzaju zobowiązania, które związane są z wydatkami finansowymi. Zaliczyć do nich należy także opłaty sądowe. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien przewidzieć konieczność ponoszenia kosztów spraw sądowych związanych z prowadzoną działalnością i mieć wygospodarowane na ten cel środki finansowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2008 r., sygn. akt I OZ 809/07, dostępne w CBOSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszego wniosku jest też szczególna instytucja przewidziana w art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm.), a mianowicie umożliwiająca zobowiązanie wspólników do dopłat. Dopłaty wspólników mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych (tak np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 146/14, dostępne w CBOSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, pozostawanie w obrocie prawnym jako przedsiębiorca wiąże się bowiem z koniecznością podejmowania wszelkich działań niezbędnych do efektywnego prowadzenia działalności gospodarczej i regulowania wszelkich związanych z nią należności tak prywatnoprawnych, jak i tych o charakterze publicznym.

W świetle zatem ciągłej aktywności gospodarczej Spółki, wysokości jej kapitału zakładowego, jak i wartości posiadanych środków trwałych, udzielenie jej wsparcia przez Skarb Państwa oznaczałoby jej swoistego rodzaju uprzywilejowanie.

Niezależnie od powyższego Sąd stwierdza, że z treści art. 246 § 2 p.p.s.a. wynika, że w przypadku osób prawnych rozstrzygnięcie sądu w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy, o czym wielokrotnie wypowiadały się sądy administracyjne (m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt I GZ 201/11, dostępne w CBOSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 260 § 1 oraz § 3 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji