Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 784/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2 ust. 1, par. 12 ust. 4 pkt 1 lit. h, par. 15 ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 415
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 608  art. 4 ust. 1 lit. h
law: Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz  uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy asesor WSA Anna Janowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], nr [...] w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

L. R. (dalej jako: "strona", "skarżąca", "wnioskodawczyni") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Dyrektor OR", "organ II instancji") z [...], którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Kierownik BP", "organ I instancji") z [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej PROW 2014-2020 za 2020 r. w ramach wariantu 4.5. Półnaturalne łąki świeże oraz kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej, a także ustalenia obszaru gruntów objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym o powierzchni 19,48 ha.

Z przedstawionych Sądowi wraz ze skargą akt administracyjnych sprawy wynika następujący stan faktyczny i prawny:

W dniu 12 czerwca 2020 r. strona złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2020, na podstawie którego ubiegała się m.in. o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej do powierzchni 24,60 ha, w tym o przyznanie kosztów transakcyjnych w ramach Pakietu 4 wariant 4.5. Pólnaturalne łąki świeże.

W dniu 5 sierpnia 2020 r. została przeprowadzona wizytacja terenowa

w ramach kontroli FOTO, w wyniku której stwierdzono następujące nieprawidłowości:

- w odniesieniu do działki C4, zadeklarowanej na działce ewidencyjnej o nr [...]

i powierzchni 6,32 ha, stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo 5,83 ha. Działka została obarczona kodami błędów: DR13+, DR49, DR52 oraz DR53;

- w odniesieniu do działki D2, zadeklarowanej na działce ewidencyjnej o nr [...]

i powierzchni 3,85 ha, stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo 3,55 ha. Działka została obarczona kodami błędów: DR 13+, DR49, DR52 oraz DR53.

Łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności po kontroli na miejscu wyniosła 0,79 ha, przy czym pozostałe powierzchnie zadeklarowanych przez stronę we wniosku działek rolnych A4, C3 oraz E1 pozostały bez zmian.

W dniu 30 października 2020 r. strona złożyła zmianę do wniosku, w której

w odniesieniu do działek rolnych D2 i E1 zmniejszyła powierzchnię o 0,21 ha, deklarując do płatności w wariancie 4.5 łącznie powierzchnię 24,39 ha.

Decyzją z [...] organ I instancji odmówił stronie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej i kwoty na refundację kosztów transakcyjnych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej, a ponadto ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym na powierzchnię 19,58 ha. W ocenie organu, powierzchnia deklarowana we wniosku wynosiła 24,60 ha, zaś w wyniku kontroli ustalono, że powierzchnia trwałych użytków zielonych - TUZ wynosi łącznie 19,58 ha.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o jej cofnięcie oraz

o przyznanie płatności i refundację kosztów transakcyjnych. Zażądała przeprowadzenia kontroli w terenie w jej obecności. Zarzuciła, że z roku na rok jej działki ulegają w Agencji zmniejszeniu, mimo bardzo dobrego gospodarowania. Wskazała, że składając wniosek dotyczący nabytych w 2020 r. działek ewidencyjnych o nr [...], dysponowała informacjami od poprzednich właścicieli, że w poprzedniej 5-latce nie siali zbóż. Jak podniosła, Agencja nie udostępni jej danych dotyczących historii upraw ze względu na ochronę danych (RODO), stąd nie było jej winy w tym, że nie posiadała wiedzy o zasiewach zbóż. Wyjaśniła, że aktualizacja wniosku z 30 października 2020 r., w której zmniejszyła powierzchnię deklarowaną o 0,21 ha, dotyczyła nowo zakupionych gruntów - działki nr [...] podzielonych na działki nr [...]. Do daty złożenia aktualizacji wniosku nie została poinformowana o fakcie przeprowadzenia kontroli. Ponadto nie zgodziła się z wynikami z kontroli FOTO. Przedstawiła własne wyliczenia matematyczne dotyczące powierzchni działek. W jej ocenie, na działkach C4 i D2 nie ma zakrzaczeń i innych czynników, które ograniczają gospodarowanie. W czerwcu została skoszona, zebrana została trawa. Strona wskazała też na błędy decyzji na s. 5 w porównaniu z danymi z tabeli na s. 6 obrazującej 5-letnią historię TUZ. W jej ocenie, w sprawie wystąpiła granica błędu, która nie wykluczała przyznania jej płatności.

W związku z odwołaniem ponownie przeprowadzono czynności kontrolne

w gospodarstwie strony w dniu 26 maja 2021 r., w wyniku których ustalono,

że powierzchnia stwierdzona działki rolnej C uległa zmianie z 7,77 ha na 7,85 ha

i jest mniejsza niż powierzchnia deklarowana we wniosku, tj. 8,26 ha. Wskazaną powierzchnię przypisano w korekcie raportu wyłącznie do działek pakietowych.

W konsekwencji w odniesieniu do działki C3 powierzchnia stwierdzona nie uległa zmianie i wynosi 1,73 ha (zgodna z deklarowaną), natomiast powierzchnia stwierdzona działki C4 wynosi 6,12 ha względem uprzednio stwierdzonej 5,83 ha. Ponadto wskazano, że działki rolne C1 i C2 otrzymały powierzchnię 0 ha z uwagi na stwierdzenie zarówno podczas wizytacji terenowej w dniu 5 sierpnia 2020 r., jak

i w toku kontroli w dniu 26 maja 2021 r., pozostałości po usunięciu drzew

i zakrzaczeń. W odniesieniu do działki D stwierdzono, że ma ona powierzchnię

3,93 ha i jest mniejsza względem zadeklarowanej 4,13 ha, z uwagi na stwierdzenie

w obszarze zagospodarowania wody i EFA7, które nie stanowią użytku rolnego. Ponadto w ramach działki głównej D zostały zadeklarowane 2 działki podrzędne D1

i D2, które podczas kontroli zostały objęte pomiarem łącznym. Z uwagi na pomiar działek w kompleksie działka D1 posiada powierzchnię zgodną z zadeklarowaną 0,28 ha, natomiast działce D2 została przypisana powierzchnia 3,65 ha.

Decyzją z [...] Dyrektor OR uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia, uznając, że organ ten powinien wypowiedzieć się, jaki wpływ na rozpatrzenie sprawy ma korekta raportu z kontroli, a także powinien zweryfikować powierzchnie uprawnione do płatności i ustosunkować się do zarzutów odwołania.

Wydaną po ponownym postępowaniu decyzją z [...] organ I instancji odmówił przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej i kwoty na refundację kosztów transakcyjnych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej oraz ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem na powierzchnię 19,48 ha.

W odwołaniu strona wniosła o cofnięcie decyzji organu I instancji oraz

o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. jak i również refundację kosztów transakcyjnych. Wskazała, że w związku z negatywną decyzją, kontaktowała się telefonicznie z ARiMR celem uzyskania informacji, jaki ma złożyć wniosek (czy kontynuować program rolno-środowiskowo-klimatyczny czy złożyć nowy wniosek). W dniu 26 maja 2021 r. doczekała się kontroli, nie otrzymała jednak wcześniej powiadomienia o przedłużonym terminie obsługi sprawy. Dopiero 31 maja 2021 r. skarżąca otrzymała pismo z 26 maja 2021 r. o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Pismo to zostało wysłane w dniu 27 maja 2021 r. o godz. 20:54. Wobec powyższego, zdaniem strony, zostały naruszone przepisy art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 27 ust. 3 pkt 1 ustawy

z dnia 20 lutego 2015. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (tekst jedn.:

Dz. U. z 2021 r. poz. 182). Powyższe powoduje, że decyzja organu I instancji nie wiąże, a jedynym ważnym dokumentem w sprawie jest złożony przez stronę wniosek. Strona zarzuciła również, że kontrolę przeprowadzono wyłącznie na działkach o nr: [...], a nie w całym gospodarstwie. Kontrolerzy wyłączyli część obszaru działki, twierdząc, że jest tam woda, chociaż ta część działki jest koszona za pomocą ciągnika. Ponadto odrzucono obszary nad oczkiem wodnym, które koszone są kosą spalinową ręczną i podlegają uprawie i zbiorowi siana. Wykluczono również oczka wodne, które są urozmaiceniem powierzchni w deklarowanym pakiecie. Strona podniosła dodatkowo, że wcześniejsze decyzje były wysyłane zwykłym listem a nie poleconym oraz że otrzymała niepełne dokumenty z kontroli. W jej ocenie, to obowiązkiem Agencji było zwrócenie jej uwagi podczas weryfikacji dokumentów, że wcześniej na działkach były uprawy zbożowe. Ponadto, zapoznając się z dokumentami w siedzibie organu I instancji w dniu 5 sierpnia 2021 r., ustaliła, że wniosek o przyznanie płatności za 2015 r. został podpisany przez inną osobę aniżeli współwłaściciele działek, co wskazywało na wątpliwości co do uprawy zbóż w 2015 r.

Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Dyrektor OR w uzasadnieniu decyzji z [...] wskazał, że warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowe-klimatyczne" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415 ze zm.), dalej jako: "rozporządzenie".

W odniesieniu do dokonanej przez stronę w dnu 30 października 2020 r. zmiany wniosku organ II instancji wskazał na przeprowadzoną w dniu 5 sierpnia 2020 r. wizytację terenową w zakresie kontroli FOTO. W ocenie organu odwoławczego, w związku z brakiem stwierdzenia w toku tej kontroli nieprawidłowości dotyczącej działki rolnej E1, organ I instancji powinien był uwzględnić zmianę powierzchni dotyczącą tej działki i w konsekwencji powinna ona mieć wartość 3,22 ha. Natomiast zasadnie organ I instancji nie uwzględnił zmiany powierzchni działki D2 z związku z nieprawidłowościami wskazanymi w raporcie.

W konsekwencji powierzchnia deklarowana we wniosku w ramach wariantu 4.5 powinna mieć wartość 24,59 ha, a nie jak przyjął organ I instancji 24,60 ha. Jednak różnica ta nie miała wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Podobnie wskazanie przez organ I instancji różnicy 0,29 ha w wariancie 4.5. (winno być 0,21 ha) było pomyłką, które nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

W ocenie organu odwoławczego, ustaleń w sprawie, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku, dokonano

w oparciu o pomiary powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) odpowiadającego powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne, jak również w oparciu o wynik kontroli

w terenie. Ponadto uwzględniono wyniki weryfikacji 5-letniej historii TUZ w oparciu

o art. 4 ust. 1 lit. h) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)

nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008

i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. UE. L. z 2013.347.608 ze zm.) dalej: "rozporządzenie nr 1307/2013". Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, że:

- w przypadku działki ewidencyjnej o nr [...], na której zadeklarowano działkę A4

o powierzchni 8,14 ha oraz działkę B1 o powierzchni 0,94 ha (łącznie 9,08 ha) stwierdzono powierzchnię MKO 9,09 ha, MKO-TUZ 9,01 ha oraz PEG ORNY 0,08 ha. Płatność na działce B1 przyznano do powierzchni kwalifikowanej MKO-TUZ 0,91 ha; natomiast dla działki A4 powierzchnia wyniosła 8,10 ha;

- w przypadku działki ewidencyjnej o nr [...], na której zadeklarowano działkę A4

o powierzchni 0,39 ha, stwierdzono powierzchnię MKO 0,72 ha, MKO-TUZ 0,45 ha

i PEG ORNY 0,16 ha. Działka A4 występuje w kompleksie działek ewidencyjnych [...]. Na działce nr [...] producent deklaruje powierzchnie 0,39 ha, natomiast MKO-TUZ wynosi 0,45 ha. W związku z tym nadpisano powierzchnię 0,04 ha

(z działki A4 położonej na działce nr [...] z deklarowaną powierzchnią 8,14 ha) do powierzchni stwierdzonej w kontroli FOTO. Na działce A4 powierzchnia kwalifikowana do płatności wynosi 8,53 ha;

- w przypadku działki ewidencyjnej o nr [...], na której zadeklarowano działkę C3

o powierzchni 1,73 ha, stwierdzono powierzchnię MKO 1,67 ha i MKO-TUZ 1,67 ha. Płatność na działce C3 przyznano do powierzchni MKO-TUZ 1,67 ha;

- w przypadku działki ewidencyjnej o nr [...], na której zadeklarowano działkę C4

o powierzchni 6,32 ha, stwierdzono powierzchnię MKO 6,03 ha, MKO-TUZ 4,30 ha

i PEG ORNY 1,73 ha. Podczas kontroli administracyjnej stwierdzono, że część powierzchni na działce nr [...] była w 2015 r. objęta płodozmianem (pszenżyto).

W związku z powyższym MKO-TUZ wyniósł 4,30 ha;

- w przypadku działki ewidencyjnej o nr [...], na której zadeklarowano działkę D2

o powierzchni 3,85 ha, stwierdzono powierzchnię MKO 3,91 ha, MKO-TUZ 2,04 ha

i PEG ORNY 1,87 ha. Podczas kontroli administracyjnej stwierdzono,

że część powierzchni na działce nr [...] była w 2015 r. objęta płodozmianem (mieszanka zbożowa). W związku z powyższym MKO-TUZ wyniósł 2,04 ha;

- w przypadku działki ewidencyjnej o nr [...], na której zadeklarowano działkę E1

o powierzchni 3,23 ha, stwierdzono powierzchnię MKO 3,22 ha, MKO TUZ 2,03 ha i PEG ORNY 1.18 ha. Podczas kontroli administracyjnej stwierdzono, że część powierzchni na działce nr [...] była w 2015 r. objęta płodozmianem (mieszanka zbożowa). W związku z powyższym MKO-TUZ wyniósł 2,03 ha.

Organ przedstawił na s. 11 decyzji w formie graficznej tabeli 5-letnią historię TUZ na działkach o nr [...]. Wskazał, że powierzchnia MKO-TUZ wyniosła łącznie 19,48 ha, co wobec powierzchni deklarowanej 24,59 ha, dawało różnicę 5,11 ha, tj. 26,23%, i w konsekwencji skutkowało odmową przyznania płatności.

W odniesieniu do zarzutów odwołania Dyrektor OR wskazał, że istotne

w sprawie było ustalenie, czy zadeklarowane grunty można uznać za trwałe użytki zielone zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. h) rozporządzenia nr 1307/2013. W niniejszej sprawie wykazano, że w 2015 r. na działkach o nr [...] deklarowana była mieszanka zbożowa oraz pszenżyto. Ponadto w gospodarstwie strony została przeprowadzona kontrola FOTO, za pomocą tzw. ortofotomapy, zaś w dniach wizytacji terenowej, czyli 5 sierpnia 2020 r. i 26 maja 2021 r., inspektorzy zastali konkretny stan upraw, który opisali w raporcie z kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni o nr [...]. W toku kontroli wykonano również dokumentację fotograficzną. Strona nie skorzystała z prawa do wglądu do dokumentacji pokontrolnej, jak również nie złożyła zastrzeżeń do raportu z kontroli.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku udostępnienia stronie wcześniejszych wniosków dotyczących działek, organ podniósł, że strona dopiero

w dniu 5 sierpnia 2021 r., tj. po wydaniu decyzji organu I instancji, stawiła się

w siedzibie organu I instancji celem pozyskania kserokopii wniosku z 2015 r. oraz kserokopii pisma z 9 czerwca 2021 r. W odniesieniu do zastrzeżeń strony co do dokumentów z 2015 r. organ wskazał, że nie jest kompetentny do badania ich zgodności z prawem. Strona powinna była uzyskać od zbywcy gruntów informację

o historii użytkowania gruntów. Mogła też zwrócić się zwrócić się do BP ARiMR

o wydanie 5-letniej historii upraw opartej nie tylko na deklaracjach producentów rolnych, ale i narzędziach takich jak ortofotomapa.

Ponadto organ odwoławczy jako niezasadny ocenił zarzut wysyłania wcześniejszych decyzji zwykłym listem. Jak wskazał, wszystkie wydane w sprawie decyzje były wysyłane listem poleconym ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona wniosła o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za 2020 r. oraz

o refundację kosztów dokumentacji wraz z ustawowymi odsetkami, a ponadto

o zwrot kosztów postępowania sądowego i wyciągnięcie konsekwencji służbowych

w stosunku do urzędników prowadzących postępowanie, jak i kontrolerów wykonujących pomiary w dniu 26 maja 2021 r. Strona wniosła także o powołanie biegłego sądowego w zakresie rolnictwa w celu stwierdzenia powierzchni poszczególnych działek całego gospodarstwa w jej obecności, a także o pokrycie kosztów biegłego sądowego.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że była uprawniona do złożenia

w dniu 30 października 2020 r. zmiany do wniosku w związku z przeprowadzonym podziałem geodezyjnym działek o nr [...]. Różnica dotyczyła działki o nr [...], która była mniejsza o 0,20 ha i według nowego planu geodezyjnego wynosiła

3,65 ha. Jak wskazała strona, zmiany do wniosku były podyktowane siłą wyższą

i nadzwyczajnymi okolicznościami. Strona wskazała również na popełnione przez organ błędy w obliczeniach powierzchni działek. Jak wskazała, w decyzji organu

I instancji z [...] powierzchnia wykluczona z płatności wyniosła 5,02 ha, czyli 25,64%, natomiast w decyzji organu odwoławczego różnica ta wyniosła 5,11 ha, czyli 26,23%. Powyższe rozbieżności, jak również różne wyniki kontroli, uzasadniają powołanie biegłego sądowego celem wymierzenia upraw w całym gospodarstwie rolnym, gdyż płatność cofnięto na całe gospodarstwo. Strona podniosła, że według treści zawiadomienia Sądu Rejonowego Wydział Ksiąg Wieczystych z [...] 2021 r. o sprostowaniu oznaczenia i obszaru, działki nr [...] posiadają powierzchnię większą o 0,1186 ha, uległa ona bowiem zwiększeniu z 5,5300 ha na 5,6486 ha. Tymczasem gospodarstwo strony z każdą decyzją ARiMR kurczy się. W ocenie strony, w czasie kontroli terenowej w dniu 26 maja 2021 r. kontrolerzy mierzyli działki nr [...] niedokładnie i z licznymi uchybieniami, przy czym nie dokonali kontroli działki nr [...]. W kwestii weryfikacji 5-letniej historii TUZ strona podniosła, że sprawdzając dokumentację w dniu 5 sierpnia 2021 r. w siedzibie organu I instancji, znalazła tylko kserokopię wniosku (brak oryginału) podpisanego przez osobę inną niż współwłaściciele działek. Brak było w segregatorze m.in. danych z kontroli na miejscu, danych z jednostki certyfikującej, itd., które zostały wymienione w uzasadnieniu decyzji. Jak wyjaśniła, współwłaścicielami działek o nr [...] było wcześniej 5 osób, zaś sporządzający w 2015 r. wniosek nie posiadał upoważnień od wszystkich właścicieli, czyli dzierżawił 4/16 gruntu. Zdaniem strony, skoro Agencja przyjmuje wnioski podpisane i złożone przez osoby nieuprawnione, to nieprawidłowości te powinny obciążać organ a nie stronę. Ponadto, w ocenie strony, Agencja, widząc błędny wniosek strony, mogła skonsultować go ze stroną celem poprawienia wniosku. Strona nie posiadała wiedzy o wcześniejszej historii użytkowania działek, nie był to jej zawiniony błąd, czy próba wyłudzenia płatności.

W ocenie strony, sprawa została załatwiona po upływie terminu do jej załatwienia, pomimo że nie była skomplikowana z uwagi na tę samą uprawę na obszarze całego gospodarstwa rolnego. Wydłużenie terminu do załatwienia sprawy wpływa na jej działalność i możliwość planowania. Jak wskazała, w dniu 18 marca 2021 r. otrzymała zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki pocztowej zawierającej odwołanie, zaś dopiero 31 maja 2021 r. otrzymała pismo z 26 maja 2021 r.

o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, przy czym pismo to zostało wysłane

27 maja 2021 r. o godz. 20:54. Naruszono tym samym art. 36 § 1 k.p.a. oraz art. 27 ust. 3 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Stąd też decyzje z mocy prawa są nieprawomocne, a jedynym ważnym dokumentem w sprawie jest wniosek strony złożony 12 czerwca 2021 r.

Skarżąca zarzuciła, że w zaskarżonej decyzji jest szereg nieprawidłowości

w obliczeniach matematycznych i mylone są działki, wobec czego do weryfikacji potrzebny jest niezależny biegły sądowy. Wszystkie działki i uprawy zostały zmierzone prywatnym GPS-em, a wyniki tych pomiarów nie są zgodne z wynikami organów. Wobec tego strona wniosła o pomiar całego gospodarstwa przez biegłego sądowego w jej obecności oraz określenie powierzchni upraw.

Strona podniosła również, że nie otrzymała płyty CD z dokumentacją pokontrolną. Ponadto nie udostępniono jej oryginału wniosku z lat poprzedzających, tzw. historii gospodarstwa.

Do skargi strona dołączyła zawiadomienie Sądu Rejonowego Wydział Ksiąg Wieczystych z [...]2021 r., odwołania z 11 marca 2021 r. i z 13 sierpnia 2021 r., kopię zwrotnego potwierdzenia odbioru odwołania oraz wydruk ze strony internetowej Poczty Polskiej dotyczący daty i godziny nadania przesyłki pocztowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, a także wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Pismem z 23 stycznia 2022 r. strona skarżąca nie wyraziła zgody na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i zażądała przeprowadzenia rozprawy. Jednocześnie poinformowała, że nie posiada możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, że na podstawie art. 15zzs4 ust. 2 i ust. 3 ustawy

z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z tymi przepisami w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

W okolicznościach niniejszej sprawy, uwzględniając brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (pismo strony skarżącej z 23 stycznia 2022 r., k. 36 akt sąd.), Przewodnicząca Wydziału I skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

W ocenie Sądu, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem skarżona decyzja została wydana w postępowaniu wolnym od istotnych naruszeń prawa procesowego oraz w oparciu o prawidłowo interpretowane i zastosowane przepisy prawa materialnego.

Przedmiotem kontroli była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, którą odmówiono przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2020

i kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej oraz ustalono obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć organów administracyjnych w tej sprawie stanowiły przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 45 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 tej ustawy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz.U. z 2015 r. poz. 415 ze zm.), dalej "rozporządzenie".

Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 rozporządzenia, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi, jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny (...),

2) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu,

3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Stosownie zaś do treści § 12 ust. 4 pkt 1 lit. a) rozporządzenia, w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4 (Pakiet 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000), płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna jest przyznawana do trwałych użytków zielonych, na których występują siedliska przyrodnicze, których typy są wymienione w ust. 3 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia, jeżeli są położone na specjalnym obszarze ochrony siedlisk albo na obszarze specjalnej ochrony ptaków, albo na obszarze mającym znaczenie dla Wspólnoty, w rozumieniu przepisów o ochronie przyrody - w przypadku wariantów 4.1.-4.6.

Przy określaniu obszaru kwalifikującego się do płatności, zgodnie z § 15 ust. 3 rozporządzenia, uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b) rozporządzenia 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych,

o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Na wstępie dalszych rozważań przypomnieć również należy,

że rozporządzenie nie posiada własnej definicji pojęcia "trwałych użytków zielonych". Zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. h) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013, "trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe" (zwane łącznie "trwałymi użytkami zielonymi") oznaczają grunty wykorzystywane do uprawy traw lub innych zielnych roślin pastewnych rozsiewających się naturalnie (samosiewnych) lub uprawianych (wysiewanych), które nie były objęte płodozmianem danego gospodarstwa rolnego przez okres co najmniej pięciu lat, a także - w przypadku gdy państwa członkowskie tak zadecydują - które nie były zaorane przez okres co najmniej pięciu lat; mogą one obejmować inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które mogą nadawać się do wypasu, a także - w przypadku gdy państwa członkowskie tak zadecydują - inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które służą do wytwarzania paszy dla zwierząt, pod warunkiem że zachowano przewagę traw

i innych zielnych roślin pastewnych. Państwa członkowskie mogą również zadecydować o uznaniu za trwałe użytki zielone:

i) gruntów nadających się do wypasu i stanowiących część utrwalonych praktyk lokalnych w przypadkach, gdy trawy i inne zielne rośliny pastewne tradycyjnie nie są roślinnością dominującą na obszarach wypasu; lub

ii) gruntów nadających się do wypasu w przypadkach, gdy trawy i inne zielne rośliny pastewne nie są roślinnością dominującą lub nie występują na obszarach wypasu.

Z powyższych unormowań wynika, że wsparcia w związku z realizacją zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego udziela się jedynie w odniesieniu do tych gruntów, które spełniają definicję trwałych użytków zielonych, dalej: "TUZ", przy czym jedną z przesłanek uznania gruntów za TUZ jest brak stosowania płodozmianu przez okres co najmniej pięciu lat. Zadeklarowanie konkretnej uprawy jako TUZ musi być zatem poprzedzone rozważeniem przez producenta rolnego spełnienia wszystkich wynikających z przepisów przesłanek. Deklaracja pakietu stanowić powinna świadomą decyzję rolnika. Składając wniosek, rolnik oświadcza, że zna zasady przyznawania płatności, co oznacza, że zna m.in. treść definicji TUZ. Słusznie zatem przyjął organ odwoławczy w niniejszej sprawie, że odpowiedzialność za treść wniosku spoczywa w całości na skarżącej, skoro oświadczyła w nim, że znane są jej zasady przyznania płatności objętej wnioskiem o przyznanie płatności.

W niniejszej sprawie skarżąca w ramach wariantu 4.5. Półnaturalne łąki świeże zadeklarowała w dniu 12 czerwca 2020 r. grunty o powierzchni 24,60 ha, przy czym w dniu 30 października 2020 r. złożyła aktualizację wniosku o przyznanie płatności, w której zmniejszyła powierzchnię zobowiązania o 0,21 ha, deklarując do płatności powierzchnię 24,39 ha. Odmowa przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za 2020 r. nastąpiła z powodu stwierdzonej w tym roku różnicy pomiędzy powierzchnią TUZ ustaloną w toku kontroli metodą FOTO oraz na miejscu, a także kontroli administracyjnej, a powierzchnią zadeklarowaną we wniosku.

W wyniku kontroli stwierdzono bowiem zarówno nieprawidłowości polegające na ustaleniu innej aniżeli zadeklarowana powierzchni działek rolnych w ramach działek ewidencyjnych (MKO), a także powierzchni MKO-TUZ, przy czym w oparciu

o weryfikację 5-letniej historii TUZ na deklarowanych działkach stwierdzono,

że część działek o nr [...] była w 2015 r. objęta była płodozmianem. Szczegółowe ustalenia kontroli zostały przedstawione na s. 10-11 zaskarżonej decyzji, w której wskazano stwierdzone nieprawidłowości w odniesieniu do poszczególnych deklarowanych działek rolnych. Ustalenia te znajdowały oparcie w raporcie z kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni o nr [...].

Bezsporne w sprawie jest, że pomimo stosownego pouczenia (k. 20/18 akt adm.) bezpośrednio po doręczeniu raportu z kontroli skarżąca nie kwestionowała prawidłowości ustaleń tej kontroli i nie wniosła zastrzeżeń co do powierzchni uprawy stwierdzonej w raporcie z kontroli, jak również nie skorzystała z uprawnienia do wglądu do dokumentacji pokontrolnej. W tym stanie rzeczy, przy braku inicjatywy dowodowej kontrolowanego producenta rolnego, w sytuacji gdy raport z kontroli nie budził uzasadnionych wątpliwości, nie można postawić organom skutecznego zarzutu podważającego rozstrzygnięcie sprawy z uwagi na jego oparcie na ustaleniach kontrolujących. Wskazać również należy, że w związku z odwołaniem strony od decyzji organu I instancji z [...] w sprawie przeprowadzono ponowną kontrolę, której wyników strona również nie podważyła odpowiednimi środkami dowodowymi. Skoro strona nie podjęła czynności w celu podważenia ustaleń kontroli musiała się ona liczyć z tym, że zasadniczym dowodem na okoliczność stanu działek na dzień kontroli na miejscu będzie raport z kontroli, skorygowany w oparciu o ustalenia ponownej kontroli przeprowadzonej w dniu 26 maja 2021 r., w zakresie zaś uprawy TUZ - również dane organu co do 5-letniej historii użytkowania działek. Niewystarczające w tym zakresie jest podjęcie słownej polemiki z ustaleniami kontroli, czy też przedstawienie własnych wyliczeń matematycznych niewspartych jednak dowodem podważającym ustalenia kontrolujących, bądź też powołanie się na przeprowadzenie prywatnych pomiarów deklarowanych upraw, których strona jednakże nie przedstawiła.

Wyjaśnienia w związku z tym wymaga, że zgodnie z art. 4 ustawy

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań

w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, chyba

że ustawa stanowi inaczej.

W art. 27 ust. 1 i ust. 2 powyższa ustawa istotnie, w stosunku do reguł określonych w k.p.a., modyfikuje obowiązki organu właściwego do wydawania decyzji i pozycję strony postępowania. W szczególności, według art. 27 ust. 1 pkt 4 ustawy, organ administracji zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział

w każdym stadium postępowania, i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Ponadto stosownie do art. 27 ust. 2 ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie

z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Powyższe unormowanie w połączeniu z treścią art. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich wskazuje, że to na rolnika, który złożył wniosek

o płatności, ustawodawca nałożył obowiązek inicjatywy w zakresie aktywnego uczestnictwa w postępowaniu i przejawieniu inicjatywy dowodowej, i to bez oczekiwania na wezwanie organu prowadzącego postępowanie. Z przepisów tych wynika zatem, że wprawdzie organy ARiMR stoją na straży praworządności

i obowiązane są w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy sprawy, to jednak zawarto w nich istotne odstępstwa od ogólnych zasad przewidzianych

w k.p.a., podkreślając w szczególności obowiązek (ciężar) aktywnego uczestniczenia w postępowaniu przez wnioskodawcę, w tym przez nałożenie obowiązku przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień zgodnie z prawdą. We wskazanym w art. 27 ust. 1 pkt 4 ustawy zakresie aktywność organów ARiMR uzależniona jest od złożenia przez wnioskodawcę stosownego żądania.

Z powyższych względów nie mogło być skuteczne zarzucanie aktualnie kontrolującym błędów w ocenie charakteru i powierzchni upraw na deklarowanych gruntach rolnych, bez poparcia tego stosownymi dowodami. W orzecznictwie sądowym podkreśla się znaczenie i moc dowodową protokołów z kontroli, wskazując, że o wadze tych protokołów świadczy fakt, że kontrole mogą być przeprowadzane przez określone podmioty, wyspecjalizowane, bezstronne, stąd - co do zasady - przypisuje się im wiarygodność (wyroki NSA z 29 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 458/13, z 12 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1019/10 oraz z 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 492/07, z 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 492/07). W razie zatem przeprowadzenia kontroli to właśnie protokół z kontroli jest podstawowym dowodem na okoliczność zgodności z warunkami przyznania pomocy. W ocenie Sądu, bez znaczenia dla oceny mocy dowodowej protokołu z kontroli są zasygnalizowane przez stronę w skardze nieznaczne różnice w powierzchniach uprawnionych do płatności stwierdzone na etapie pierwszej kontroli i ponownej kontroli, w sytuacji gdy nie mogły mieć one wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż w obu przypadkach potwierdzały, że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wynosiła ponad 20%. Zatem w przypadku gdy protokół kontroli nie budzi uzasadnionych wątpliwości – tak jak w niniejszej sprawie - nie można organowi postawić skutecznego zarzutu, że ograniczenie postępowania dowodowego do przeprowadzenia dowodu z protokołu kontroli stanowi o naruszeniu obowiązku podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jak już wyżej wskazano, wynikające z protokołu kontroli ustalenia mogą być podważone, jednakże inicjatywa dowodowa w tym zakresie spoczywa jednak na stronie.

W niniejszej sprawie strona skarżąca nie podważyła ustaleń faktycznych,

w oparciu, o które wydano zaskarżoną decyzję, w szczególności nie przedstawiła dowodów, które zaprzeczałyby rzetelności ustaleń organów. Zauważenia przy tym wymaga, że na etapie postępowania administracyjnego strona doszukiwała się podstaw do polemiki z ustaleniami kontroli przede wszystkim we własnych wyliczeniach matematycznych, zaś na etapie postępowania sądowego - również

w przedłożonym wraz ze skargą zawiadomieniu z ksiąg wieczystych oraz w zawartym w skardze wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu rolnictwa.

Wskazania w związku z powyższym wymaga, że powierzchnie nieruchomości wskazane w treści księgi wieczystej nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej. Dane dotyczące powierzchni działek ewidencyjnych mają jedynie charakter pomocniczy, a ich celem jest określenie położenia działek rolnych wchodzących

w skład gospodarstwa rolnego oraz ich ilości na poszczególnych działkach ewidencyjnych. Brak jest podstaw do utożsamiania powierzchni działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego i powierzchni działek rolnych znajdujących się na tych działkach ewidencyjnych.

W odniesieniu zaś do wniosku strony skarżącej o dopuszczenie dowodu

z opinii biegłego sądowego wskazania wymaga, że sądy administracyjne nie są zobligowane do przeprowadzania postępowania dowodowego i czynienia ustaleń zamiast organów administracji publicznej. Jedynie w wyjątkowych przypadkach, zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Sąd nie dokonuje bowiem ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną, lecz bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej odpowiadają prawu (wyrok NSA z 23 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 72/06, ONSA WSA z 2008 r., nr 2, poz. 31; uchwała NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, ONSA WSA z 2010 r., nr 1, poz. 1). Gdyby zaistniała potrzeba dokonania ustaleń służących merytorycznemu rozstrzyganiu, sąd powinien wówczas uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego do uzupełnienia. Wskazania również wymaga, że opinia biegłego jest innym środkiem dowodowym niż "dowód

z dokumentu" w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a. (wyrok NSA z 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1445/11, Lex nr 1367272). W ramach postępowania przed sądem administracyjnym przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego jest niedopuszczalne (wyrok NSA z 26 lipca 2011 r., sygn. akt I FSK 911/10, Lex nr 1082307).

W ocenie Sądu, ustaleń w przedmiocie powierzchni uprawnionej do płatności dokonano w oparciu o pomiary powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) odpowiadającego powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach działki ewidencyjnej, jak również w oparciu o wynik kontroli w terenie. Ponadto uwzględniono wyniki weryfikacji 5-letniej historii TUZ. Czynności te zostały przeprowadzone przez dysponujących odpowiednią wiedzą pracowników Agencji. Akcentowane w orzecznictwie znaczenie i moc dowodowa protokołów kontroli wywodzone są właśnie z faktu, że kontrole są przeprowadzane przez podmioty wyspecjalizowane i bezstronne (wyroki NSA z 29 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 458/13, z 12 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1019/10 oraz

z 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 492/07). Zauważyć w tym miejscu należy,

że w związku z zastrzeżeniami strony skarżącej co do prawidłowości ustaleń dokonanych w toku wizytacji w terenie w dniu 5 sierpnia 2020 r., została przeprowadzona ich weryfikacja w dniu 26 maja 2021 r., która jednak nie potwierdziła stanowiska skarżącej, lecz wskazała na zasadność wcześniejszych ustaleń.

Zdaniem Sądu, organy prawidłowo zatem uznały, że raport z kontroli przedstawia istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, przy czym skarżąca nie przedłożyła dowodu, który potwierdziłby okoliczność, że spełniła ona w 2020 r. przesłanki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na powierzchni deklarowanych przez nią gruntów.

W kwestii zaś argumentacji strony skarżącej wskazującej na niezawiniony przez nią brak wiedzy co do 5-letniej historii użytkowania deklarowanych działek, wskazać należy, że trafnie organ odwoławczy wskazał, że rolnik, który najlepiej zna stan swoich działek, winien wykazać się starannością i sumiennością

w przedstawieniu rzeczywistego stanu co do swoich gruntów oraz znajomością zasad przyznawania płatności, co potwierdza we wniosku. Występując o przyznanie płatności beneficjent oświadcza bowiem, że znane są mu zasady i warunki otrzymania płatności, to w jego interesie zatem było zapoznanie się z przesłankami przyznania płatności. W przypadku analizowanej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, jej przyznanie jest uzależnione nie tylko od aktualnego stanu deklarowanych działek, ale też od spełnienia przesłanki braku płodozmianu na tych działkach w okresie 5 lat. Zatem strona, składając wniosek o przyznanie płatności, winna upewnić się co do spełniania przesłanek przyznania tej płatności, przy czym niewystarczające w tym zakresie było oparcie się na zapewnieniu poprzednich właścicieli działek, że w okresie 5 ostatnich lat nie dokonywali oni zasiewów. Nie znajdowały przy tym potwierdzenia w aktach sprawy twierdzenia strony

o ograniczeniach w dostępie do informacji o historii TUZ na nabytych przez nią

w 2020 r. działkach rolnych, w sytuacji gdy przed złożeniem wniosku nie wystąpiła ona do Agencji o stosowną informację w tym zakresie, zaś sama potwierdziła,

że taka informacja została jej udzielona w dniu 5 sierpnia 2021 r. Nie znajduje przy tym uzasadnienia w przepisach prawa normujących zasady przyznawania płatności oczekiwanie strony co do podjęcia przez organy z urzędu konsultacji ze stroną

w związku z ustaleniem, że wniosek strony nie uwzględnia dostępnych organowi danych dotyczących historii TUZ. Jak już bowiem wyżej wskazano, to strona jest odpowiedzialna za treść wniosku, jak również powinna wykazać się znajomością zasad przyznawania płatności. Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia argumentacji strony podważającej prawidłowość ustaleń organów podjętych m.in.

w oparciu o wniosek o przyznanie płatności za 2015 r., który został złożony przez osobę niebędącą właścicielem/współwłaścicielem działki. Argumentacja ta nie prowadzi bowiem do podważenia ustaleń organów o stosowaniu w 2015 r. płodozmianu na działkach ewidencyjnych o nr [...].

Sąd jako prawidłowe ocenił ponadto stanowisko organu w kwestii skutków dokonanej w dniu 30 października 2020 r. aktualizacji wniosku. Podzielić należy bowiem stanowisko organu, że ostateczny termin do składania zmian do wniosku upływał w dniu 10 lipca 2020 r. Organ uwzględnił uprawnienie strony do zmniejszenia deklarowanej płatności również po tej dacie, jednakże wskazał, że mogło ono odnieść skutek tylko do tych gruntów, w stosunku do których organ nie stwierdził już nieprawidłowości w toku prowadzonej kontroli. Zasadne było stwierdzenie przez organ odwoławczy, że z uwagi ustalenia dokonane w wyniku wizytacji terenowej

w dniu 5 sierpnia 2020 r. dotyczące działek o nr [...] nie było podstaw do uwzględnienia aktualizacji wniosku w części dotyczącej tych działek. Organ odwoławczy dokonał przy tym weryfikacji stanowiska organu I instancji w związku

z brakiem stwierdzenia w toku kontroli nieprawidłowości dotyczącej działki rolnej E1. Trafnie przy tym ocenił, różnica ta nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Sąd za niezasadne uznał także zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 36

§ 1 k.p.a. oraz art. 27 ust. 3 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, które zdaniem skarżącej powinny skutkować związaniem organu deklaracją zawartą we wniosku o przyznanie płatności. Zwrócić bowiem należy uwagę, że odwołanie wnosi się za pośrednictwem organu I instancji, zaś termin załatwienia sprawy

w postępowaniu odwoławczym należy liczyć od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy (art. 35 § 3 k.p.a.), a nie przez organ I instancji. Z akt sprawy wynika zaś, że odwołanie strony zostało przedłożone organowi odwoławczemu przez organ I instancji przy piśmie z 25 marca 2021 r. (k. 21/1). Z uwagi na brak na tym piśmie prezentaty organu odwoławczego, nie sposób ustalić w jakim dniu wpłynęło ono do tego organu, przy czym organ ten poinformował skarżącą o niezałatwieniu sprawy pismem z 26 maja 2021 r. (k. 24/1 akt adm.). Jednocześnie Sąd wskazuje,

że określone w k.p.a. terminy załatwienia sprawy mają charakter procesowy,

a wobec tego ich upływ nie pozbawia organu zdolności do orzekania w sprawie przed nim zawisłej. W przypadku przekroczenia terminu załatwienia sprawy decyzja jest ważna i skuteczna. Zwłoka w załatwieniu sprawy nie może zatem stanowić podstawy zarzutu wadliwości samej decyzji ani też praw lub obowiązków, o których

w niej rozstrzygnięto.

W ocenie Sądu, nie można zarzucić organom naruszenia prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Podstawą oceny w sprawie może być wyłącznie stan faktyczny ustalony przez organy ARiMR. A ten, zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, wobec czego został przyjęty również przez Sąd za podstawę wyroku.

Wobec powyższych rozważań, Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.