Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1196/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2011 r. sprawy ze skargi P. [...] S.A. w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpatrzeniu odwołania P. [...] S.A. z siedzibą w W., utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2010 r., nr [...] stwierdzającą nabycie przez Gminę Miasto O. z dniem 27 maja 1997 r., z mocy prawa własności nieruchomości, położonej w jednostce ewidencyjnej O., obręb B., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], o pow. [...] ha objętej wykazem hipotecznym [...].

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie sprawy.

Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 2010 r., nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., przez Gminę Miasto O. własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej O., obręb B., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], o pow. [..] ha objętej wykazem hipotecznym [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że P. [...] S.A. nie legitymowały się żadnym dokumentem potwierdzającym prawo zarządu do przedmiotowego gruntu. Wobec powyższego organ uznał, że nieruchomość położona w jednostce ewidencyjnej O., obręb B., oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha spełniała przesłanki określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) i z mocy prawa stała się własnością Gminy – Miasto O.

Od decyzji tej odwołanie do Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej wniosły P. [...] S.A. domagając się jej uchylenia. Uzasadniając odwołanie skarżąca przede wszystkim wskazała, że komunalizację uniemożliwiają przepisy rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe (Dz. U. z 1948 r., nr 43, poz. 312).

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2010 r., nr [...]. W uzasadnieniu Komisja podkreśliła, że decyzje komunalizacyjne wydane na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej mają charakter deklaratoryjny, ponieważ potwierdzają jedynie nabycie własności przez właściwą gminę, które nastąpiło z dniem 27 maja 1990 r., tj. z dniem wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej według stanu prawnego nieruchomości z tej daty.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że skarżącemu nie przysługiwał tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości w postaci użytkowania lub zarządu, który eliminowałby komunalizację przedmiotowego mienia z mocy prawa.

Komisja podkreśliła, że w całym okresie władania przedmiotową nieruchomością przez PKP obowiązywały procedury nabywania prawa użytkowania wieczystego, czy zarządu przez państwowe jednostki organizacyjne.

Zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 47, poz. 354 ze zm.), które było aktem wykonawczym do dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (DZ. U. Nr 4, poz. 31, ze zm.) prawo zarządu i użytkowania było ustanawiane w formie prawnej, a w razie sporu na podstawie decyzji Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego. Później prawo to ustanawiane było w trybie przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 r., o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 32, poz. 159) w drodze decyzji organu administracji państwowej stopnia podstawowego o oddaniu nieruchomości w użytkowanie i następnie w trybie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Według art. 38 ust. 2 tej ustawy państwowe jednostki organizacyjne uzyskiwały grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej za zezwoleniem tego organu umowy o przekazaniu nieruchomości miedzy państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabywaniu nieruchomości. Ten stan prawny obowiązywał w dniu 27 maja 1990 r.

Komisja podkreśliła, że stanowisko P. zawarte w odwołaniu od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. świadczy o tym, że P. nie widzi potrzeby legitymowania się zindywidualizowanym tytułem prawnorzeczowym do przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem Komisji, skoro zatem skarżącemu nie przysługiwał odpowiedni tytuł prawny do nieruchomości to nieruchomość ta należała, w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i podlegała komunalizacji z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. Zgodnie bowiem z treścią obowiązującego w dniu 27 maja 1990 r. art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości grunty państwowe, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste są zarządzane przez terenowy organ administracji państwowej.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa dokonując analizy w przedmiocie wyjaśnienia podstawy prawnej na jakiej oparte było dysponowanie gruntem przez P. doszła do wniosku, w szczególności na podstawie bieżącego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, że przepisy konstytuujące przedsiębiorstwo państwowe P. takiego tytułu nie tworzą.

Komisja podkreśliła, że żadne przepisy powojenne o ziemiach odzyskanych, nacjonalizacji, militaryzacji, włącznie z dekretem o majątkach opuszczonych i poniemieckich, a także o przejęciu przez państwo polskie mienia państwa austro – węgierskiego, a także cytowane wyżej rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. (z którego wynika, że wszelkie nieruchomości przeznaczone do użytku kolei stają się z chwilą ich nabycia przez przedsiębiorstwo "Polskie Koleje Państwowe" własnością Skarbu Państwa, przedsiębiorstwo zaś zatrzymuje je w swoim użytkowaniu i powierniczym zarządzie) formułujące z natury rzeczy ogólne zasady dotyczące dysponowania mieniem, nie mogły tworzyć po stronie PKP konkretnie sformułowanego, w stosunku do geodezyjnie wyodrębnionej nieruchomości, ograniczonego prawa rzeczowego w postaci użytkowania czy prawa zarządu.

Zdaniem Komisji, tylko tak sformułowane prawo może wyłączać komunalizację z mocy prawa. Faktyczne jej objęcie i władanie nie tworzy formalnoprawnego zarządzania. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podkreśliła również, że skarżący nie powołuje się na żadne inne źródła swego ewentualnego prawa do przedmiotowego gruntu poza władaniem.

Obowiązująca w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej ustawa z dnia 27 kwietnia 1989 r., o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" sformułowała jedynie zasadę władania gruntami przez PKP. Z ogólnych przepisów tej ustawy nie wynikały przecież uprawnienia do konkretnie określonych działek o określonych powierzchniach i zapisach ewidencyjnych. Takie uszczegółowienie mogło się znaleźć tylko w odpowiednich decyzjach terenowych organów władzy państwowej wydawanych w przedmiocie użytkowania czy zarządu. W ocenie Krajowej Komisji wpisy hipoteczne oraz wpisy ewidencyjne np. władający Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych oddają jedynie stan faktyczny, który nie jest oparty o podstawę prawną formalnie określającą prawo P. do określonego gruntu.

Organ odwoławczy podkreślił, że w rozpoznawanej przez niego sprawie nie ma również zastosowania art. 11 ust. 1 ustawy komunalizacynjej, ponieważ wykonywanie funkcji transportowych nie jest wykonywaniem zadań należących do właściwości organów administracji rządowej, a zadania z zakresu obronności mogą wykonywać praktycznie wszystkie przedsiębiorstwa.

Reasumując Komisja uznała, że skoro skarżącemu nie przysługiwał odpowiedni tytuł prawny do nieruchomości to nieruchomość ta należała w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i podlegała komunalizacji z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r.

Na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr KKU –[...] P. [...] S.A. w W. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia. W skardze zarzuciły rażące naruszenie prawa materialnego poprzez: 1) błędną wykładnię i błędne zastosowanie przepisu art. 5 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych w zw. z art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości polegające na błędnym przyjęciu, że komunalizowana nieruchomość należała do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji o komunalizacji, wydanej mimo braku przesłanek komunalizacji; 2) błędne zastosowanie przepisu art. 5 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, polegające na niezastosowaniu i błędnym przyjęciu, iż nieruchomość stanowiąca własność Skarbu Państwa "należy do" terenowego organu administracji publicznej stopnia podstawowego; 3) błędne zastosowanie przepisu art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych polegające na niezastosowaniu i błędnym przyjęciu, iż nieruchomość stanowiąca własność Skarbu Państwa w dniu wejścia w życie tej ustawy nie należała do przedsiębiorstwa państwowego Polskich Kolei Państwowych przedsiębiorstwa państwowego; 4) błędne zastosowanie art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" poprzez jego niezastosowanie, co doprowadziło do uznania, że po stronie PKP nie istnieje żaden tytuł prawny do gruntu, podczas gdy przepis ten z mocy prawa przyznaje przedsiębiorstwu P. prawo do gruntów, które pozostawały w jego dyspozycji w dniu wejścia w życie ustawy; 5) błędne zastosowanie art. 80 (pierwotnie 87) ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości polegające na jego niezastosowaniu, gdyż przepis ten stanowił, że grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie ustawy w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przechodzą w zarząd tych jednostek, a ewentualnej podstawy nabycia przez PKP prawa zarządu z mocy prawa organ w ogóle nie badał; 6) naruszenie art. 7, art. 77, art. 107 § 3 Kpa poprzez przeprowadzenie dowodów nieadekwatnych wobec przedmiotu sprawy indywidualnej, w szczególności zupełne pominięcie dowodu na okoliczność, czy grunty pozostawały w dyspozycji PKP w dniu wejścia w życie ustawy o PKP oraz pominięcie, iż grunty nie należały do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, jak również poprzez naruszenie zasady oficjalizmu w zbieraniu dowodów i przeniesienie ciężaru dowodów istotnych w sprawie okoliczności na stronę postępowania, co jest wyrazem zasady prawdy formalnej, która w postępowaniu administracyjnym nie ma zastosowania; 7) naruszenie art. 75 Kpa w zw. z art. 80 § 1 Kpa poprzez ich niezastosowanie polegające na przyjęciu legalnej teorii dowodowej co do dowodu na okoliczność posiadania przez PKP tytułu prawnego do przedmiotowego gruntu podczas, gdy na gruncie polskiej ustawy procesowej obowiązuje zasada swobodnej oceny dowodów, z której wynika, że daną okoliczność można udowadniać wszelkimi środkami dowodowymi. W obszernym uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że do dnia 1 lutego 1989 r., obowiązywała w Polsce zasada jednolitego funduszu własności państwowej, dopiero nowelizacja art. 128 Kc obowiązująca od dnia 1 lutego 1989 r., dopuściła możliwość nabywania przez przedsiębiorstwa państwowe mienia na własność tych jednostek w drodze czynności cywilnoprawnych.

P. [...] zaznaczyły, że powszechnie przyjmowane jest, iż prawo zarządu mieniem państwowym może powstać na mocy przepisów regulujących powstanie i funkcjonowanie określonej państwowej jednostki organizacyjnej. Pogląd taki reprezentowała zarówno doktryna jak i sądy w wydanych orzeczeniach.

Zatem w ocenie skarżącego można przyjąć, co do zasady, że możliwe jest powoływanie się na akt prawny regulujący powstanie konkretnego podmiotu i wykazanie, że zgodnie z jego regulacją całe określone w sposób niezindywidualizowany mienie przeszło w zarząd tego podmiotu. W szczególności podstawę taką miałyby stanowić przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 24 września 1926 r., o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe", jak również przepis art. 80 (pierwotnie 87) ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 30, poz. 127).

Spółka podkreśliła, że bez względu na to, czy wymienione przedsiębiorstwo legitymuje się obecnie dokumentem wykazującym przekazanie mu konkretnego gruntu, może ono udowodnić, że konkretna nieruchomość była gruntem związanym z funkcjonowaniem kolei i wobec tego była w zarządzie P., co uniemożliwia komunalizację mienia.

Również przepis art. 34 ust. 1 ustawy z 8 września 2000 r., o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948) świadczy o tym, że P. posiadał grunty Skarbu Państwa nie legitymując się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie przewidzianej prawem.

Skoro zatem P. posiadało w zarządzie grunty kolejowe, które stanowiły własność państwa to wyłączało to te nieruchomości spod komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

Ponadto P. zaznaczyło, że co prawda rozporządzenie wykonawcze wydane na mocy art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 1999 r. nie wymieniało przedsiębiorstwa PKP w wykazie przedsiębiorstw wyłączonych spod komunalizacji na mocy art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy, to nie oznacza, że jego nieruchomości podlegały komunalizacji. Przepis art. 11 ustawy wymieniający składniki mienia państwowego nie podlegającego komunalizacji nawiązuje do art. 5 w ten sposób, że wyłącza od komunalizacji mienie, które przede wszystkim odpowiada warunkom z art. 5 ust. 1 – 3. Skoro jednak mienie kolejowe z zasady nie podlega komunalizacji to nie dotyczy go też przepis art. 11 ustawy.

Skarżąca zauważyła również, że w sprawie nie ma zastosowania art. 6 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ponieważ w chwili wejścia w życie art. 16 ust. 2 ustawy o PKP z 1989 r. Przedsiębiorstwo to nabyło tytuł prawny do wszystkich składników majątkowych, jakie pozostawały jego dyspozycji.

Spółka podkreśliła, że oczywistą nieprawdą jest twierdzenie, że ustawa o P. ustanawiała jedynie "zasadę władania gruntami przez PKP". Ustawa ta stwierdzała właśnie, że środki będące w dyspozycji PKP stanowią "mienie PKP", tak samo jak na gruncie ustawy komunalizacyjnej mienie staje się "mieniem gmin". W przypadku gmin oznacza to uwłaszczenie, nabycie na własność. Natomiast w przypadku P. oznacza to, że na mocy art. 16 ust,. 2 ustawy o PKP nabywało ono tytuł prawny do tych środków, gdyż stawały się one jego mieniem. Tym samym fakt przejścia z mocy prawa mienia pozostającego w dyspozycji P. miał miejsce zanim gmina zdobyła prawo do nabycia z mocy prawa mienia należącego do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego.

Skarżąca zarzuciła organowi brak zbadania, czy mienie postawało w dyspozycji P. w dniu wejścia w życie ustawy o PKP, jak również tego, czy PKP mogło uzyskać zarząd z mocy prawa na gruncie art. 80 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Oznacza to uchybienie przepisom postępowania dowodowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Reasumując skarżąca podkreśliła, że na postawie art. 16 ust. 2 PKP nie mogło legitymować się zindywidualizowaną decyzją deklaratoryjną, gdyż ustawa nie przewidywała procedury jej wydania.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma to, czy Przedsiębiorstwo [...] nie posiadając żadnego dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do mienia nieruchomego oznaczonego obecnie jako działka nr [...] o pow. [...] ha, powołując się na regulacje prawne normujące status prawny P. i wywodząc z nich swój tytuł prawny mogło stanąć na przeszkodzie komunalizacji tegoż mienia na rzecz Gminy Miasto O.

Analizując tą kwestię należy zacząć od tego, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do: 1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, 2) przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego, 3) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1 - staje się w dniu wejścia życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Przy czym - jak trafnie podniosła Komisja - "należenie" mienia do przedsiębiorstwa państwowego rozumieć trzeba jako kategorię prawną, a nie faktyczną. Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 9 grudnia 1992 r. sygn. akt W 13/91 (Dz. U. z 1992 r. Nr 97, poz. 486), dokonując wykładni art. 5 ust. 1, wyjaśnił bowiem, że mienie ogólnonarodowe (państwowe) należało do przedsiębiorstwa państwowego, jeżeli było mu przekazane w zarząd w formie prawem przewidzianej, albowiem wówczas przedsiębiorstwo państwowe wykonywało względem tego mienia różnego rodzaju uprawnienia cywilnoprawne płynące z ustanowionego zarządu.

Wymaga podkreślenia, że przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. pod względem systemowym był powiązany z przepisem art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 ze zm.), który przewidywał domniemanie prawne, że grunty państwowe, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, są zarządzane przez terenowy organ administracji państwowej.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że aby przeciwstawić się komunalizacji mienia osoba faktycznie mieniem tym władająca musiała w postępowaniu komunalizacyjnym wykazać, że mienie to należało do niej w sensie prawnym, a nie faktycznym. Udowodnienie władania mieniem w sensie prawnym (także mieniem wykorzystywanym na infrastrukturę kolejową) wymagało przedłożenia właściwemu wojewodzie odpisu decyzji lub umowy, o których mowa w art. 38 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości lub aktów (np. decyzji administracyjnych, protokołów przekazania mienia) wydanych na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów z zakresu gospodarki gruntami, dokumentujących określony tytuł prawny (użytkowanie, zarząd i użytkowanie, zarząd).

Tymczasem z informacji przedłożonych przez Urząd Miasta O. (pismo z dnia 9 czerwca 2010 r.), Starostwo Powiatowe w O. (kopia pisma z dnia 6 lutego 2009 r., pismo z dnia 24 lutego 2010 r.) wynika, że nie odnaleziono dokumentów potwierdzających w 1990 r. prawo zarządu P. do nieruchomości oznaczonej jako działka nr 949. Z kopii pisma Archiwum Akt Nowych w W. z dnia [...] lutego 2009 r., które prowadziło kwerendę w zespołach akt Ministerstwa Komunikacji, Dyrekcji Generalnej Kolei Państwowych i Ministerstwa Kolei, również nie wynika, aby odnaleziono dokumenty dotyczące tej nieruchomości Dokumentu potwierdzającego istnienie na dzień 27 maja 1990 r. prawa zarządu do gruntu oznaczonego obecnie jako działka nr [...] nie przedłożyła również P. [...] S.A, mimo skierowanego doń przez Wojewodę [...] pisma z dnia [...] lutego 2010 r. Z oświadczenia skarżącej Spółki (pismo z dnia 16 lutego 2010 r.) nie wynika, aby na potrzeby sprawy komunalizacyjnej P. legitymowało się dokumentem wskazującym na powstanie po stronie P.P. PKP prawa zarządu do spornego mienia, czy dokumentów potwierdzających powstanie innych poprzednio obowiązujących prawnych form władania gruntem przez państwowe jednostki organizacyjne, w tym przedsiębiorstwa państwowe.

Zatem uznać należy, że Przedsiębiorstwo Państwowe [...] w dniu 27 maja 1990 r. nie legitymowało się tytułem prawnym do nieruchomości oznaczonej obecnie jako działka nr [...], który komunalizacji stałby na przeszkodzie.

Odnosząc się do podnoszonych w sprawie zarzutów skargi Sąd uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Nie można się zgodzić ze skarżącym, że tytuł prawny Przedsiębiorstwa Państwowego [...] do działki nr [...] można wywieść z przepisów aktów prawnych, na podstawie których utworzono przedsiębiorstwo państwowe P. (por. m.in. wyroki NSA w sprawach o sygn. akt: I OSK 1259/05, I OSK 1457/06, I OSK 1947/06 i I OSK 187/07). Obowiązująca w dniu 27 maja 1990 r. ustawa z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" ,czy przepisy poprzednich aktów prawnych regulujących tę materię nie mogły być źródłem dowodu na wykazanie prawa zarządu. Przepisy tych aktów prawnych nie wskazywały expressis verbis, że do konkretnego mienia będącego w dyspozycji PKP, temu przedsiębiorstwu służy określony tytuł prawny (zarząd powierniczy, użytkowanie, zarząd i użytkowanie, zarząd). W regulacjach tych brak również uregulowań określających sposób i organ właściwy do potwierdzania uprawnień PKP do mienia będącego w jego dyspozycji, dlatego też uzyskanie przez P. władania gruntem winno nastąpić na podstawie właściwych przepisów regulujących gospodarkę gruntami publicznymi. Nie można zaakceptować stanowiska, że P. [...] S.A. ma możliwość dokumentowania w zewnętrznym obrocie prawnym tytułu prawnego do oznaczonego, co do tożsamości mienia, którym dysponuje, poprzez ogólne powołanie się na przepisy aktów normatywnych określających status prawny Przedsiębiorstwa Państwowego [...].

Nie można również podzielić stanowiska, że P. na mocy art. 87 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości uzyskało zarząd gruntem oznaczonym obecnie jako działka nr [...]. Przepis ten dotyczył bowiem państwowych jednostek organizacyjnych, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy legitymowały się dokumentem potwierdzającym prawo użytkowania, czego P. nie uczyniło. Jeżeli zaś chodzi o art. 87 ust. 2 tej ustawy to również i w tym zakresie sam zainteresowany nie dysponuje stosowną decyzją o przekazaniu gruntu i nie ma jej też organ prowadzący ewidencję gruntów, mimo że przepisy art. 22 i art. 23 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne nakładają na organy i osoby władające gruntem obowiązek zgłoszenia zmiany danych ewidencyjnych, w tym i złożenie ostatecznych decyzji administracyjnych, z których zmiany te wynikają, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Zdaniem Sądu, powoływanie się przez stronę skarżącą na przepisy art. 34 i art. 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" w sprawie nabycia mienia w trybie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. jest chybione. Przepisy powołanej ustawy, która weszła w życie po dniu 27 maja 1990 r., mogą dotyczyć wyłącznie mienia stanowiącego aktualnie własność ogólnonarodową (państwową), komunalizowanego w trybie art. 5 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., czyli decyzjami konstytutywnymi, nie mogą natomiast odnosić się do mienia już skomunalizowanego z mocy art. 5 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy, gdyż mienie to już w dniu 27 maja 1990 r. stało się mieniem komunalnym i od tej daty nie jest już mieniem państwowym. W kwestii znaczenia przepisu art. 34a dla procesu komunalizacji wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2005 r., sygn. akt K 30/03 wskazując, że art. 1 pkt 19 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego PKP oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 80, poz. 720) - który wprowadza przepis art. 34a - odnosi się do postępowań o przekazaniu mienia gminom wyłącznie w oparciu o unormowania art. 5 ust. 3 i 4 ustawy komunalizacyjnej, czego konsekwencją jest umorzenie postępowań przewidziane w art. 5 ustawy nowelizującej z dnia 28 marca 2003 r. Przepis art. 34a nie dotyczy natomiast niezakończonych postępowań komunalizacyjnych, które zostały wszczęte na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy komunalizacyjnej, tj. w przypadkach komunalizacji z mocy prawa.

Trafnie wskazuje P. [...] S.A., że organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji skoncentrował się na zagadnieniu braku po stronie P. [...] tytułu prawnego do spornego mienia. Wobec braku wykazania się przez P. [...] S.A. dokumentem potwierdzającym prawo zarządu swego poprzednika prawnego oraz brakiem tego rodzaju dowodów w zasobach organu właściwego do spraw geodezji i gospodarki mieniem skarbu państwa oraz w zasobach archiwalnych (gdzie poszukiwania prowadzono z inicjatywy organu wojewódzkiego) – mienie podlegało komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy wprowadzającej. Skoro przedmiotowy grunt był w dyspozycji P., a więc w grę nie wchodziło władanie gruntem w sensie prawnym przez inne podmioty wymienione w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 tej ustawy, to wówczas działało domniemanie, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 ze zm.) wskazujące, że grunt państwowy jest zarządzany przez terenowy organ administracji państwowej. Takimi organami w zakresie gospodarki gruntami do dnia 27 maja 1990 r. były rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego (art. 3 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości)

W niniejszej sprawie nie miał zastosowania przepis art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. wskazujący przeszkodę do komunalizacji, ponieważ Przedsiębiorstwo Państwowe [...] nie zostało wymienione w wykazie przedsiębiorstwa zawartym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1990 r. w sprawie ustalenia wykazu przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych, których mienie nie podlega komunalizacji (Dz. U. Nr 51, poz. 301).

Biorąc to wszystko pod uwagę i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.