Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1015/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust.2, ust.3 oraz ust.3a
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: par. 3 ust.1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 7, art.10 par 1, art.11, art.77 par 1, art.80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1015/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 września 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Beata Cieloch, Sędziowie: WSA Maja Chodacka (spr.), WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2011r., sprawy ze skargi "Z" w K., na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 14 października 2009r. nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oraz odsetek za zwłokę w części finansowanej ze środków płatnika składek na, Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz umorzenia postępowania w części, dotyczącej składek finansowanych ze środków ubezpieczonych, - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 14 października 2009r. nr 220000/451/539/1/2009/DD/UK Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 83 ust. 4 oraz art. 28, 30, 31, 32 i 123 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm., zwana dalej: "u.s.u.s.") w związku z art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: "k.p.a.") po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek wniosku strony skarżącej – Zakładu Doskonalenia Zawodowego utrzymał w mocy decyzję z dnia 25 sierpnia 2009r.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, decyzją z dnia 25 sierpnia 2009r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych umorzył postępowanie z powodu jego bezprzedmiotowości w części dotyczącej składek finansowanych przez ubezpieczonych ( składki na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych w kwocie 5.083,76 zł; składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 11,88 zł) oraz odmówił umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych w kwocie 7.860,94, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w kwocie 50,24 zł oraz odmówił umorzenia odsetek za zwłokę finansowanych ze środków płatnika należnych od składek w części finansowanej ze środków ubezpieczonych w kwocie 3.450,00 zł.

Organ stwierdził w decyzji i uzasadnił z jakich względów uznał, iż w sprawie nie zostały spełnione przesłanki umorzenia określone w art. 28 ust. 3u.s.u.s.

Strona skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i zarzuciła zaskarżonej decyzji:

l. dokonanie błędnych ustaleń faktycznych w przedmiotowym stanie faktycznym

poprzez:

a) nie wydanie przez organ decyzji co do wszystkich okresów objętych przez wnioskodawcę wnioskiem o umorzenie należności na ubezpieczenie społeczne wraz z odsetkami co do okresu 04.2000r., 07.2000r. oraz 08.2000r., a jedynie wskazanie przez organ w decyzji z dnia 25 sierpnia 2009r., że na koncie rozliczeniowym wnioskodawcy nie występują należności dotyczące miesięcy za okres 04.2000r., 07. 2000r. oraz 08.2000r. na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, a także za miesiąc 05.2004r. na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i FGŚP;

b) błędne przyjęcie przez organ w decyzji z dnia 25 sierpnia 2009r., że za miesiąc 05.2004r. nie występują należności na koncie rozliczeniowym wnioskodawcy tytułem

ubezpieczenia zdrowotnego, należności na Fundusz Pracy oraz FGŚP podczas, gdy w piśmie z dnia 26 maja 2009r. organ dokonał rozliczenia konta płatniczego wnioskodawcy i nie stwierdził zaległości za ten miesiąc tytułem ubezpieczenia zdrowotnego, należności na Fundusz Pracy oraz FGŚP.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:

a) poprzez wprowadzenie wnioskodawcy przez wiele lat w błąd przez organ ubezpieczeniowy, że nie zalega z płatnością żadnych składek na ubezpieczenie, gdyż organ ubezpieczeniowy:

- w protokole kontroli z dnia 30 sierpnia 2004r. jednoznacznie stwierdził, że w kontrolowanym okresie od stycznia 1999r. do marca 2004r. w sposób prawidłowy obliczono o rozliczono składki na ubezpieczenie od wszystkich dokonanych wpłat stanowiących podstawę wymiaru tych składek, a tym samym iż na koncie rozliczeniowym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie występują żadne zaległości;

- w raporcie zestawienia deklaracji i wpłat z dnia 27 lutego 2007r. nie stwierdził, aby istniały niedopłaty na koncie rozliczeniowym wnioskodawcy względem organu ubezpieczeniowego;

b) art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z §3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne poprzez uznanie przez organ, że nie zachodzą uzasadnione przesłanki do umorzenia wnioskodawcy składek na ubezpieczenie podczas, gdy zdaniem wnioskodawcy takie przesłanki zachodzą, gdyż wnioskodawca nie ponosi żadnej winy w nieopłaceniu składek na poczet ubezpieczenia za wskazany wyżej okres, a wyliczenie zawarte w §3 ust. 1 rozporządzenia jest przykładowe;

III. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz nie rozpoznanie całego materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie oraz dokonanie w przedmiotowej sprawie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów.

Organ rozpatrując wniosek strony skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdził, iż Oddział ZUS prawidłowo wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 30 u.s.u.s. do składek w części finansowanej przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i art. 29 u.s.u.s. Płatnik jest zobowiązany opłacać składki z tytułu zatrudniania pracowników. W konsekwencji Zakład w zaskarżonej decyzji prawidłowo ocenił, iż postępowanie w sprawie o umorzenie należności z tytułu składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek podlega umorzeniu z powodu bezprzedmiotowości.

Organ stwierdził także, iż w zakwestionowanej decyzji prawidłowo przyjęto, iż umorzenie należności z tytułu składek w części finansowanej ze środków płatnika oraz finansowanych także przez płatnika odsetek za zwłokę należnych od składek finansowanych ze środków ubezpieczonych(pracowników), jest możliwe wyłącznie po stwierdzeniu całkowitej nieściągalności, która ma miejsce po spełnieniu chociażby jednej z przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Zauważono, iż w postępowaniu zakończonym wydaniem spornej decyzji organ pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że formalnego stwierdzenia bezskuteczności egzekucji dokonuje organ prowadzący postępowanie egzekucyjne, przed którego zakończeniem nie można z całą pewnością stwierdzić całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Ponadto, również prawidłowo ustalił, że żadna z okoliczności podniesionych w sprawie nie wypełnia którejkolwiek z pozostałych przesłanek wskazanych w art. 28 ust 3 u.s.u.s. W tym zakresie kwestionariusz o stanie majątkowym płatnika składek potwierdza możliwość prowadzenia skutecznego postępowania egzekucyjnego ze środków gromadzonych na rachunkach bankowych, lub z nieruchomości, będących własnością lub w użytkowaniu wieczystym płatnika.

Nadto wyjaśniono, iż wskazane w zaskarżonej decyzji okresy i kwoty, co do których rozstrzygano wniosek o umorzenie, obejmowały stan zobowiązań płatnika na dzień wpływu wniosku, wraz z naliczonymi na tenże dzień odsetkami za zwłokę. Jak bowiem wynikało z treści wniosku strona skarżąca wnosząc o umorzenie, powoływała się na sygnalizowane w pismach z dnia 21.04.2009r. i z dnia 26.05.2009r. zadłużenie. Kwoty i okresy zadłużeń w obu pismach różniły się nieznacznie, a to na skutek kolejno składanych korekt dokumentacji rozliczeniowej za okresy wsteczne. Z ostrożności, zawiadamiając o wszczęciu postępowania w sprawie o umorzenie, organ zwrócił uwagę na konieczność doprecyzowania wniosku co do okresów i rodzaju należności, jaki winien być przedmiotem rozstrzygnięcia. Strona skarżąca powołała się ponownie na oba powyższe pisma, zatem do rozstrzygnięcia przyjęto stan faktyczny zadłużenia, niewygasłego na dzień wpływu wniosku o umorzenie, przy uwzględnieniu złożonej korekty deklaracji rozliczeniowej za kwiecień 1999r.

Do wniosku o umorzenie dołączono odpisy dokumentacji związanej z kontrolą, przeprowadzaną w 2004r. przez inspektora kontroli ZUS oraz raport zestawienia deklaracji i wpłat z dnia 27.02.2007r., zestawienie korekt do ZUS od stycznia 2003 do marca 2004r. oraz rozliczenie ZUS w latach 1999-2004 wg zestawienia z ZUS z dn. 27.02.2007r. Dokumenty te zostały przyjęte jako dowody w postępowaniu o umorzenie. Zdaniem organu dokumenty te nie rozstrzygają ani o terminowym dokonywaniu należnych wpłat, ani czy zostały dokonane wszystkie wpłaty, lub że zostały one zwiększone o należne odsetki za zwłokę, a tym bardziej nie zawiera stwierdzenia: "nie występują żadne zaległości" - co sugeruje strona skarżąca. Nie można zatem adnotacji takiej utożsamiać z potwierdzeniem braku zaległości. Natomiast raport zestawienia deklaracji i wpłat porównuje wyłącznie kwoty zadeklarowane przez płatnika na deklaracjach rozliczeniowych z dokonanymi przez niego wpłatami. Na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.04.2008r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany ZUS (Dz. U. Nr 78, poz. 465), wpłatę należały rozliczyć proporcjonalnie na należność główną i odsetki za zwłokę liczone do dnia zapłaty włącznie. Raport ten nie jest dokumentem wygenerowanym po rozliczeniu konta płatnika, uwzględniającym obciążenie należnymi odsetkami zazwłokę w sytuacji dokonania wpłaty po ustawowym terminie płatności.

Raport jest wewnętrznym dokumentem generowanym z systemu informatycznego ZUS w toku procesu prowadzenia rozliczeń, nie zawiera podpisu, jako dokument wewnętrzny nie był nigdy wysyłany stronie, zatem argument, iż wprowadził on w błąd nie może zostać przyjęty w postępowaniu o umorzenie.

Natomiast o stanie (saldzie) rozliczeń na koncie płatnika składek zaświadczają wyłącznie dokumenty podpisane przez osobę uprawnioną do dokonywania tego typu poświadczeń w imieniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Organ podkreślił, że wszelkie rozliczenia i uzgodnienia prowadzone przez ZUS są dokonywane na podstawie dokumentów rozliczeniowych składanych przez płatnika składek według stanu na konkretny dzień, a to z uwagi na możliwość zmiany stanu rozliczeń spowodowanej np. złożeniem korekt dokumentacji rozliczeniowej. Ponieważ strona skarżąca składała i nadal składa korekty deklaracji rozliczeniowych DRA i innych dokumentów (raportów) za okresy wsteczne, m. in. z powodu przekroczenia podstawy wymiaru składek przez poszczególnych ubezpieczonych, czy z powodu zmiany stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe, to zmiana salda rozliczeń pomiędzy poszczególnymi datami ich dokonywania jest tego konsekwencją.

Stwierdzono także, iż organ pierwszej instancji prawidłowo również wskazał, że istnieją przepisy prawa dopuszczające możliwość umorzenia należności z tytułu składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Jednakże, co także zostało wyjaśnione, mają one zastosowanie wyłącznie w przypadku należności na ubezpieczenia własne osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą. Ponieważ płatnik, działający w formie stowarzyszenia, nie spełnia kryteriów podmiotu, któremu mogą zostać umorzone należności z tytułu składek po spełnieniu warunków opisanych w rozporządzeniu, normy prawne z niego wynikające nie mogą mieć zastosowania w niniejszej sprawie.

Organ podkreślił także, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, obowiązek opłacania składek wynika z mocy ustawy, a odpowiedzialność płatnika składek została skonstruowana w sposób bezwzględny. Prowadzenie działalności gospodarczej i zatrudnianie pracowników powoduje obowiązek zgłoszenia ich do ubezpieczeń społecznych tj. sporządzania wymaganej przepisami prawa poprawnej dokumentacji zgłoszeniowej i rozliczeniowej oraz terminowego dokonywania comiesięcznych wpłat składek. W niniejszej sprawie Płatnik w 2006r. był informowany o istnieniu zadłużenia z tytułu składek i w konsekwencji o odmowie zwrotu nadpłaconych składek, zatem zarzut o braku informacji ze strony ZUS o zadłużeniu nie został przyjęty w postępowaniu, gdyż nie jest zgodny ze stanem faktycznym.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca podniosła identyczne zarzuty, jak we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) i rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Skarga nie zawiera zarzutów dotyczących umorzenia postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości w części dotyczącej składek finansowanych przez ubezpieczonych. Sąd nie będąc jednak związany zarzutami skargi stwierdza, iż organ prawidłowo przyjął, że w odniesieniu do zadłużenia strony z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych należy odmówić ich umorzenia z powodu braku podstaw do orzekania w tym zakresie. Zgodnie bowiem z art. 30 u.s.u.s. do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i 29. Znajduje to potwierdzenie w orzeczeniu SN z 24 czerwca 2008r. o sygn. akt UK 360/07 (publ. LEX nr 496399)w którym Sąd stwierdził "Ani przepis art. 28 ustawy z 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, ani przepisy rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365) nie mogą stanowić podstawy do umorzenia składek należnych za zatrudnianych pracowników w części przez nich finansowanej". To zaś powoduje, iż nie mogła w tym zakresie być wydana decyzja merytorycznie rozstrzygająca wniosek w tym zakresie.

Przechodząc do oceny prawidłowości rozstrzygnięcia, które dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu składek to wskazać należy, iż umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne znajduje podstawę prawną w u.s.u.s. oraz w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365, zwane dalej: "rozporządzenie").

Jak stanowi art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład z uwzględnieniem ust. 2 – 4. Umorzenie należności z tytułu składek może nastąpić tylko w wypadku ich całkowitej nieściągalności, albo, w odniesieniu wyłącznie do ubezpieczonych będących płatnikami składek, w uzasadnionych przypadkach pomimo braku całkowitej nieściągalności.

Art. 28 ust. 2 u.s.u.s. stanowi, iż należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a.

Przechodząc do oceny przesłanek całkowitej nieściągalności określonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. to należy wskazać, iż przepis art. 28 ust. 3 u.s.u.s. zawiera wyczerpujące zestawienie siedmiu przesłanek, z których każda może stanowić podstawę decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek z powodu ich całkowitej nieściągalności (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2010r. sygn. akt II GSK 564/09).

W sprawie niniejszej organ właściwie i wyczerpująco uzasadnił w zaskarżonej decyzji, iż w sprawie nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności. Także zarzuty skargi i jej uzasadnienie nie wskazują, by strona skarżąca kwestionowała to ustalenie dokonane przez organ. W skardze nie zarzucono naruszenia przepisu art.28 ust. 3 u.s.u.s., a naruszenie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z §3 rozporządzenia.

Zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Strona skarżąca zarzucając naruszenie przez organ tego przepisu nie dostrzega, iż dotyczy on należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, a więc ma zastosowanie jedynie do składek osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą.

Przesłanki umorzenia, o których mowa w art. 28 ust. 3a ustawy określa § 3rozporządzenia, zgodnie z którym Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Zatem należy zgodzić się ze stroną skarżącą, iż same przesłanki określone w tym przepisie są przykładowe, o czym przesądza zwrot "w szczególności", jednak tylko stan majątkowy i sytuacja rodzinna zobowiązanego jest punktem wyjścia do oceny zasadności umorzenia. Ten zwrot potwierdza argument przedstawiony wyżej, iż w przypadku działalności gospodarczej przesłanki określone w rozporządzeniu dotyczą osób fizycznych, a takiego statusu nie ma strona skarżąca.

Sąd odnosząc się do zarzutu skargi, iż w niniejszej sprawie zaistniała szczególna sytuacja, bowiem organ przez lata wprowadzał stronę skarżącą w błąd, stwierdza, iż jest on nieuprawniony.

Strona skarżąca prowadzi działalność gospodarczą i jest (była) zobowiązana do właściwego i terminowego opłacania składek na ubezpieczenie społeczne.

Jak trafnie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prowadzenie działalności gospodarczej i zatrudnianie pracowników powoduje obowiązek zgłoszenia ich do ubezpieczeń społecznych, sporządzania wymaganej przepisami prawa poprawnej dokumentacji zgłoszeniowej i rozliczeniowej oraz terminowego dokonywania comiesięcznych wpłat składek. Nieprawidłowości w dokumentach lub wpłatach może stwierdzić zarówno sam płatnik, jak i Zakład, a jedynym ograniczeniem jest tu upływ okresu przedawnienia. Strona skarżąca powołuje się na protokół kontroli i zestawienia (raporty) sporządzone przez organ, ale nie dostrzega, że po kontroli sama dokonywała korekt rozliczeń, które wpływały na wysokość należnych wpłat (i zaległości). Należy uwzględniać, iż terminy wpłat należności, jakakolwiek zwłoka z wpłatą, czy wszelkie korekty mogą powodować ciągłą zmianę wysokości należności, a już sama wpłata należności po terminie powoduje, iż rozliczana jest ona proporcjonalnie na należność główną i odsetki za zwłokę. Powoływanie się na wydruki raportu, który ma charakter wewnętrzny i techniczny także nie może mieć wpływu na sprawę, bowiem tylko rozstrzygnięcie organu co do istoty sprawy (decyzja administracyjna), które okazałoby się wadliwe z winy organu, a weszło do obrotu prawnego, mogłoby stanowić okoliczność ewentualnie braną pod uwagę przy orzekaniu o umorzeniu, w ramach uznania administracyjnego. Jak trafnie wskazał organ w sprawnie nie wydano nawet zaświadczenia o niezaleganiu z opłatami składek.

Nadto strona skarżąca zdaje się nie dostrzegać, iż w piśmie z dnia 3 października 2006r. organ informował ją o istnieniu nieprawidłowości w rozliczeniu składek. Nie można powoływać się w takim przypadku na to, że przez lata strona skarżąca była wprowadzana w błąd.

Co do zarzutu orzeczenia w niewłaściwym zakresie, to Sąd po analizie akt sprawy stwierdza, iż we wniosku o umorzenie strona skarżąca nie wskazała precyzyjnie, za jakie okresy, czy w jakiej kwocie żąda umorzenia (pomimo wezwania). Nadto w związku ze składanymi korektami organ prawidłowo wziął pod uwagę zadłużenie istniejące na dzień orzekania. Należy zauważyć, iż już na datę ponownego orzekania przez organ zmieniła się wysokość należności w związku ze złożoną korektą (o czym poinformowano w końcowej części decyzji). Skoro strona nie wskazała konkretnych kwot należności lub okresów, za które domagała się umorzenia, nie może w tym zakresie skutecznie zarzucać organowi nieprawidłowości w ustaleniu zakresu żądania. Nadto, w zakresie nie objętym decyzją można złożyć kolejny wniosek o umorzenie.

Podsumowując należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie Sąd nie dopatrzył się dowolności w działaniu organów. Mając powyższe na względzie - zdaniem Sądu - organ, w wyniku ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego prawidłowo uznał, że okoliczności rozpatrywanej sprawy nie uzasadniają w sposób dostateczny zastosowania przepisów art. 28 u.s.u.s. oraz rozporządzenia. Uwzględniając szczególny charakter postępowania w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek i uznaniowy charakter decyzji w tym przedmiocie, stwierdzić należy, iż właśnie z tych względów postępowanie wyjaśniające w takich sprawach organy powinny prowadzić szczególnie starannie, z wykluczeniem stosowania przez organ zachowań automatycznych, którym sprzyja niewątpliwie specyfika umorzenia należności jako instytucji stosowanej wyjątkowo (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2009 r. sygn. akt II GSK 884/08, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 10 stycznia 2006 r. sygn. akt III AUa 2617/04 ).

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie trudno zarzucić organom dowolność, czy automatyzm, bowiem rzetelnie przywołano i uzasadniono okoliczności związane z odmową umorzenia należności. W konsekwencji należy stwierdzić, iż organy orzekające w sprawie wskazały na podjęte ustalenia i istniejące elementy stanu faktycznego, a także wyciągnęły z nich wniosek, iż nie zostały spełnione przesłanki umorzenia.

Dokonując takiej oceny organ wziął pod uwagę, jak wynika z uzasadnienia skarżonej decyzji, całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. dokumenty złożone przez skarżącą oraz podniesione przez nią okoliczności. Do wszystkich tych okoliczności i dowodów organ odniósł się w swojej decyzji, uzasadniając przy tym swoje stanowisko w sprawie.

W ocenie Sądu, ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego.

Organy obu instancji prawidłowo wywiązały się z nałożonego nań obowiązku poszanowania art. 11 k.p.a., tj. zasady przekonywania. W szczególności organ wyjaśnił stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy, co znalazło wyraz w rzeczowym uzasadnieniu decyzji. Organ odwoławczy, stosownie do treści art. 77 § 1 k.p.a., podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Nie ulega też wątpliwości, że organ II instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, co znalazło odzwierciedlenie w obszernych i rzeczowych motywach swojego rozstrzygnięcia.

Nie doszło zatem – wbrew zarzutom skargi - do naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym wyrażonej w art. 7 i art. 10 § 1 k.p.a. Końcowo należy wskazać, że ustawowym obowiązkiem ZUS jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają - co do zasady - zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Umorzenie należności z tytułu składek stanowi zaś wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, istnieje możliwość wyegzekwowania zaległych składek, to podjęte w ramach uznania administracyjnego - negatywne dla strony skarżącej rozstrzygnięcie - nie może być uważane za dowolne.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 151p.p.s.a.