Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 314/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 40 §2 w zw. z art. 129 §2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska (spr.) Protokolant referent Joanna Andrzejak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 23 września 2009 r. sprawy ze skargi P.M. na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienie środka odwoławczego oddala skargę /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/G. Radzicka /-/M. Dybowski


UZASADNIENIE

Starosta G. decyzją z dnia [...] września 2007r. nr [...] orzekł o wywłaszczeniu P.M., zam. w Poznaniu przy ul. R. nr [...], poprzez pozbawienie go prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], położonej w G. przy ul. [...]. Powyższa decyzja została wysłana na adres pełnomocnika P.M. – T.B., prowadzącego działalność – Kancelarię Radcy Prawnego "[...]" na ul. [...] [...], [...] w Poznaniu. Na karcie zwrotnego potwierdzenia odbioru jako adresata decyzji wskazano Kancelarię Radcy Prawnego "[...]", ul. [...] [...], [...] Poznań. Natomiast zgodnie z adnotacją na powyższej karcie, decyzja została odebrana w dniu 17 września 2007r. przez A.B. prowadzącego Kancelarię Adwokacką, ul. [...] [...], [...] Poznań, co zostało potwierdzone własnoręcznym podpisem.

P.M. pismem z dnia 08 grudnia 2007r. zwrócił się do Starosty G. o nadesłanie wydanej decyzji wskazując, iż nie posiada informacji dotyczącej sposobu zakończenia sprawy.

W odpowiedzi Starostwo Powiatowe w G., pismem z dnia 13 grudnia 2007r. poinformowało P.M., iż w dniu [...] września 2007r. wydano decyzję orzekającą o wywłaszczeniu przedmiotowych nieruchomości, która to decyzja została doręczona pełnomocnikowi strony, którego organ określił jako A.B. i stała się ostateczna z dniem 2 października 2007r. Z treści pisma z dnia 13.12.2007r. wynikało, iż jego załącznikiem jest kopia decyzji wywłaszczeniowej, jednakże dokument powyższy nie został załączony do wymienionego pisma. Dopiero w dniu 17 grudnia 2007r. Starostwo wysłało do skarżącego kserokopię decyzji z dnia [...] września 2007r. Pismo zawierające kopię decyzji zostało doręczone w dniu 19 grudnia 2007r. na adres domowy P.M. i odebrane przez jego matkę B.M..

P.M. pismami z dna18 grudnia 2007r. oraz 2 stycznia 2008r. ponownie wniósł o doręczenie mu decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości stanowiących jego własność. W odpowiedzi Starostwo Powiatowe pismem z dnia 7 stycznia 2008r. poinformowało go, że kopia decyzji została mu przesłana w dniu 17 grudnia 2007r. i odebrana w dniu 19 grudnia 2007r. przez B.M..

P.M. w dniu 24 stycznia 2008r. wniósł do Wojewody Wielkopolskiego odwołanie od decyzji Starosty G. z dnia [...] września 2007r. Odwołujący wskazał w treści pisma, że w dniu 2 sierpnia 2007r. cofnął pełnomocnictwo swojemu pełnomocnikowi T.B., na dowód czego załączył ksero odręcznego oświadczenia z dnia 2 sierpnia 2007r. cofającego pełnomocnictwo. Jednocześnie P.M. wskazał, że organ doręczył decyzję A.B., który nigdy nie był jego pełnomocnikiem. Również doręczenie decyzji matce, w dniu 19 grudnia 2007r., nie mogło zostać uznane za skuteczne, bowiem odwołujący nigdy nie upoważnił matki do odbioru swojej korespondencji. Odwołujący podkreślił, iż zapoznał się z decyzją dopiero w dniu 15 stycznia 2008r. osobiście w Starostwie, gdzie na jego prośbę wydano mu kopię decyzji. Stąd wnosząc odwołanie w dniu 17 stycznia 2008r. dochował on terminu do wniesienia środka odwoławczego.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] Wojewoda Wielkopolski stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Wojewody wypowiedzenie pełnomocnictwa przez P.M., w związku z nie poinformowaniem o tym fakcie organu administracji prowadzącego postępowanie w sprawie, uznać należało za nieskuteczne. Za nieskuteczne i wadliwe uznano również doręczenie decyzji A.B., a nie T.B. Wojewoda uznał natomiast, iż decyzja została prawidłowo doręczona skarżącemu w dniu 19 grudnia 2007r. Zdaniem organu odwoławczego odebranie decyzji przez B.M. wypełniło określone w art. 43 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. -dalej kpa) przesłanki doręczenia zastępczego, w związku z czym w dniu 19 grudnia 2007r. rozpoczął swój bieg 14 dniowy termin do wniesienia przez P.M. odwołania od decyzji z dnia [..] września 2007r. Dokonanie powyższej czynności dopiero w dniu 24 stycznia 2008r., skutkować musiało stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

P.M. kwestionując powyższe rozstrzygnięcie wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 20 listopada 2008r. sygn. akt II SA/Po 581/08 uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż doręczenie kopii decyzji w dniu 19 grudnia 2007r. B.M. wbrew stanowisku Wojewody Wielkopolskiego nie spełnia przesłanek określonych przepisami art. 42 §1 i 43 kpa i jako wadliwe nie może zostać uznane za skuteczne. Odnosząc się do kwestii pierwszego z doręczenia, dokonanego w dniu 17 września 2007r., Sąd wskazał, że Wojewoda Wielkopolski prawidłowo określił, że cofnięcie pełnomocnictwa w dniu 2 sierpnia 2007r. T.B. przez skarżącego P.M., które nie zostało doręczone organowi prowadzącemu postępowanie, nie mogło zostać uznane za skuteczne. Sąd uwzględniając wyjaśnienia A.B., złożone podczas trwania rozprawy przed sądem administracyjnym w dniu 20 listopada 2007r., wskazujące, że z uwagi na prowadzenie wspólnego sekretariatu, możliwe było odebranie, w ramach posiadanego upoważnienie, pisma skierowanego do T.B, prowadzącego działalność w formie Kancelarii Radcy Prawnego "[...]", przez adwokata A.B., stwierdził że organ II instancji nie rozważył w wystarczającym zakresie skuteczności doręczenia pisma pełnomocnikowi strony w dniu 17 września 2007r. W związku z powyższym Sąd uchylając zaskarżone postanowienie zobowiązał Wojewodę Wielkopolskiego do zbadania, czy w dniu 17 września 2007r., a więc w momencie doręczenia decyzji pełnomocnikowi strony, adwokat A.B. był upoważniony do odbioru pism w imieniu radcy prawnego T.B. prowadzącego działalność jako Kancelaria Radcy Prawnego "[...]", ul. [...], [...] Poznań. Powyższe zobowiązanie dotyczyło w szczególności sprawdzenia, czy pełnomocnictwo do odbioru korespondencji przez A.B. zostało złożone we właściwym Urzędzie Pocztowym w Poznaniu i czy obejmowało zakresem czasowym również moment doręczenia decyzji z dnia [...] września 2007r.

Mając powyższe na uwadze Wojewoda Wielkopolski postanowieniem z dnia [...] marca 2009r. nr [...] działając na podstawie art. 134 kpa ponownie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Gostyńskiego z dnia 13 września 2007r. nr [...] w sprawie wywłaszczenia P.M, zam. w Poznaniu przy ul. [...], poprzez pozbawienie go prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], położonej w G. przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda Wielkopolski wskazał na okoliczność, iż wykonując zalecenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu przeprowadzono postępowanie wyjaśniające w wyniku czego ustalono, że radca prawny T.B. upoważnił adwokata A.B. do odbioru przesyłek pocztowych i pełnomocnictwo to obowiązywało w dniu 17 września 2007r. Wojewoda Wielkopolski stwierdził więc, że decyzja Starosty G. z dnia [...] września 2007r. znak [...] został skutecznie doręczona w dniu 17 września 2007r. osobie legitymującej się upoważnieniem do odbioru przesyłek pocztowych udzielonym przez radcę prawnego T.B. Mając powyższe na uwadze, przy uwzględnieniu treści art. 129 §1 i 2 kpa Wojewoda Wielkopolski stwierdził ,że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 1 października 2007r.

P.M. kwestionując powyższe rozstrzygnięcie wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Zdaniem skarżącego fakt, iż decyzja została doręczona osobie, która nigdy nie była pełnomocnikiem strony, następnie zaś nie załączenie do pisma z dnia 13 grudnia 2007r. kopi decyzji z dnia [...]września 2007r., wskazywało na opieszałość organów administracji w prowadzonej sprawie. Ponadto uznanie za skuteczne doręczenie decyzji matce skarżącego w dniu [...] grudnia 200 r., pomimo iż skarżący jest dorosły i prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i nigdy nie upoważniał matki do odbioru pism, uznać należy za wadliwe. Skarżący zakwestionował również skuteczność doręczenia korespondencji adwokatowi A.B. który nie był jego pełnomocnikiem. Wadliwe postępowanie związane z doręczeniem decyzji Starosty Gostyńskiego z dnia [...] września 2007r. nr [...] powoduje zdaniem skarżącego wystąpienie w ramach niniejszego postępowania szeregu uchybień skutkujących naruszeniem dyspozycji art. 7, 8, 9 i 10 kpa.

Wojewoda Wielkopolski odpowiadając na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm – dalej ppsa), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z powyższego wynika, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zostało wydane oraz poza zakres postępowania administracyjnego, w którym wydane zostało zaskarżone rozstrzygnięcie. Zasięgiem jego objęte jest przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 1999r. sygn akt SA 527/97, LEX 47275). Z treści powołanego przepisu w jednoznaczny sposób wynika obowiązek organu orzekającego w sprawie podporządkowania się wyrażonej w orzeczeniu sądu ocenie prawnej jak i wytycznym sądu co do dalszego postępowania w sprawie. Ocena prawna może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 1999r. sygn. IV SA 1177/97, LEX 47301). Oceną prawną wyrażoną w wyroku związany jest też sąd, ilekroć dana sprawa będzie rozpoznawana przez sąd, jeżeli nie ulegną zmianie przepisy (wyrok SN z dnia 25 lutego 1998r., sygn. akt III RN 130/97, OSNA i US 1999, nr 1, poz. 2).

Mając powyższe na uwadze, uwzględniając treść uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 listopada 2008r. sygn akt II SA/Po 581/08 stwierdzić należy, iż zasadniczą kwestią w przedmiotowej jest rozważenie skuteczności doręczenia w dniu 17 września 2007r. pisma skierowanego do radcy prawnego T.B. prowadzącego działalność w formie Kancelarii Radcy Prawnego "[...]" z siedzibą w Poznaniu przy ul. [...], przez adwokata A.B. prowadzącego Kancelarię Adwokacką z siedzibą w Poznaniu przy ul. [...].

Jak wynika z akt sprawy Wojewoda Wielkopolski pismem z dnia 30 stycznia 2009r. zwrócił się do Naczelnika UP Poznań 9 z zapytaniem czy w dniu 17 września 2007r. adwokat A.B. prowadzący Kancelarię Adwokacką w Poznaniu przy ul. [...] był upoważniony do odbioru korespondencji przez radcę prawnego T.B prowadzącego Kancelarię Radcy Prawnego "[...]’ przy ul. [...]. Z odręcznej odpowiedzi sporządzonej przez E.G. z użyciem pieczęci Urzędu Pocztowego Poznań 9 na piśmie kierowanym do Naczelnika Urzędu Pocztowego Poznań 9 (k. 6 akt) wynika, iż w dniu 20.06.2006r. A.B. upoważnił T.B. do odbioru korespondencji na czas nieokreślony. Wojewoda Wielkopolski pismem z dnia 6.02.2009r ponowił prośbę o wyjaśnienie czy radca prawny T.B. upoważnił adwokata A.B. do odbioru przesyłek pocztowych oraz czy upoważnienie to obowiązywało w dniu 17 września 2007r. W odpowiedzi Naczelnik UP Poznań 9 pismem z dnia 12 lutego 2009r. cytując zadane mu pytanie poinformował, że pełnomocnictwo złożone zostało w dniu 30 lipca 2003r. na czas do odwołania, wobec czego w dniu 17 września 2007r. obowiązywało i obowiązuje nadal.

Treść powyższego pisma wskazuje jednoznacznie, iż decyzja Starosty G. z dnia [...] września 2007r. nr [...] została skutecznie doręczona osobie upoważnionej do odbioru korespondencji przez radcę prawnego T.B. będącego pełnomocnikiem P.M., co zgodnie z treścią art. 40 §2 w zw. z art. 129 §2 kpa oznacza , iż termin do wniesienia odwołania w przedmiotowej sprawie upłynął w dniu 1 października 2007r. Jeżeli bowiem strona ustanowiła pełnomocnika, Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji pełnomocnikowi strony.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów dotyczących doręczenia w dniu 19 grudnia 2007r. kopii decyzji matce skarżącego – B.M., wskazać należy, iż kwestia została już rozstrzygnięta przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w ramach postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem z dnia 20 listopada 208r. sygn. akt II SA/PO 581/08. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że doręczenie to nie spełnia przesłanek określonych przepisami art. 42 §1 i 43 kpa i jako wadliwe nie może zostać uznane za skuteczne. Powyższe nie może mieć jednak wpływu na ocenę przedmiotowego postanowienia Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2009r. nr [...], gdyż podstawą jego wydania było wyłącznie uznanie za skuteczne doręczenia dokonanego w dniu [...] września 2007r.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak sentencji.

/-/ M.Dybowski /-/ G. Radzicka /-/. E. Kręcichwost – Durchowska

Za nieobecnego sędziego

/-/ E. Kręcichwost - Durchowska