Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 231/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2015-08-12 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1,  art. 258 par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa A Spółki z o. o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 12 stycznia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za styczeń 2012 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Przedsiębiorstwa A Spółki z o. o. w [...] (dalej jako strona skarżąca, Spółka) jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 12 stycznia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za styczeń 2012 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W związku z tym strona skarżąca na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązana jest - zgodnie z postanowieniami § 2 ust 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Na dalsze koszty jakie mogą zaistnieć w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł (§ 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Wnioskiem sporządzonym na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz.270) – zwanej dalej p.p.s.a, strona skarżąca zwróciła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia adwokata.

Uzasadniając wniosek strona skarżąca powołała się ogólnie na trudną sytuację finansową.

Natomiast w części wniosku dotyczącego oświadczenia o majątku i dochodach Spółka wykazała wartość środków trwałych w wysokości 76.500 zł, stan konta bankowego w wysokości 26,15 zł, stratę za poprzedni rok obrotowy w wysokości 3.900 zł, wielkość kapitału zakładowego opiewającego na kwotę 16.100 zł.

Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. osoba prawna może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego), gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.

Natomiast stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (m.in. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, o co wnosi Spółka w przedmiotowym wniosku) staje się możliwe wówczas, gdy osoba prawna wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Z powyższego wynika, iż instytucja prawa pomocy jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, może być udzielana w szczególnych przypadkach.

W tym względzie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się bowiem, iż prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów przez strony i z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (zob. postanowienie z 6 października 2004 r., GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8; postanowienie z 15 kwietnia 2008 r., II FZ 106/08, lex nr 471131; postanowienie z 22 maja 2013 r., II OZ 383/13, lex nr 1319081).

Jednocześnie należy zaznaczyć, iż orzeczenie w sprawie prawa pomocy jest wydawane na podstawie oświadczenia strony mając na uwadze okoliczności podane w tym oświadczeniu i w przedstawionych przez stronę dokumentach. Oznacza to, iż ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 p.p.s.a., spoczywa na składającym wniosek o jego przyznanie. Rozstrzygniecie w tej kwestii będzie zatem zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej reguły ponoszenia kosztów procesu. Dlatego też jeżeli pojawią się wątpliwości co do przedstawionych w formularzu danych, bądź jeżeli okażą się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, jest ona obowiązana, na mocy art. 255 p.p.s.a., złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego lub dochodów.

Referendarz sądowy analizując informacje przedstawione we wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPPr) uznał, iż były one niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej Spółki. W związku z czym pismem z 1 lipca 2015 r. strona skarżąca została wezwana do przekazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania kserokopii deklaracji podatkowych dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych (CIT) za ostatni rok podatkowy oraz opodatkowania podatkiem od towarów i usług (VAT-7) za miesiące styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2015 r., zestawień obrotów i sald kont wynikowych i bilansowych za ostatnie 3 miesiące, odpisów aktualnych bilansów oraz wyciągów i odpisów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych za ostatnie 3 miesiące.

W odpowiedzi na wezwanie przedłożono sporządzone odręcznie zestawienie przychodów i kosztów za okres od kwietnia do czerwca 2015 r. (w tym również zestawienie za poszczególne miesiące tego okresu), kserokopię deklaracji podatkowej CIT-8 oraz kserokopie deklaracji VAT-7 za miesiące styczeń, luty, marzec, kwiecień i maj 2015 r. i wyciągi z rachunku bankowego zawierające listę operacji bakowych dokonywanych w B w [...].

Wymienione wyżej zestawienie przychodów i kosztów wraz z opisanymi kserokopiami dokumentów znajdują się w aktach sprawy o sygnaturze I SA/Op 233/15.

W ocenie referendarza, mającego na względzie informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz informacje wynikające z przedłożonych dokumentów, zapłata przez stronę skarżącą kosztów sądowych (w tym kosztów ustanowienia zawodowego pełnomocnika) wymaganych zarówno w niniejszej sprawie jak i w innych zawisłych przed tut. Sądem nie przekracza jej możliwości finansowych. Tym samym jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało uznać za nieuzasadniony.

W oparciu o przekazane dokumenty ustalono bowiem, iż Spółka posiada znaczny potencjał do gromadzenia środków finansowych w sposób ciągły, przejawiający się w postaci uzyskiwanych przychodów. Dla oceny zasadności wniosku ta okoliczność posiada większe znaczenie niż dochody czy też szeroko pojęta płynność finansowa firmy bądź jej rentowność. O potencjale do gromadzenia środków finansowych osób prowadzących działalność gospodarczą, a tym samym o dostępności środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów sądowych, decydują przede wszystkim uzyskiwane przychody z tytułu świadczonych usług bądź sprzedawanych towarów, a nie dochody (bądź strata) będące wynikiem różnicy pomiędzy przychodami a kosztami działalności, która z kolei jest skutkiem decyzji gospodarczych podejmowanych przez prowadzącego działalność gospodarczą.

Otóż z kserokopii zeznania podatkowego (CIT-8) sporządzonego 5 marca 2015 r. wynika, iż przychody z prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej w poprzednim roku podatkowym (na zeznaniu błędnie oznaczono rok rozliczenia 2015) wyniosły 520.912,86 zł. Natomiast w deklaracjach podatkowych VAT-7 sporządzanych dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług za okres od stycznia do maja 2015r. strona skarżąca wykazała sprzedaż towarów i usług za ten okres w kwocie 161.820 zł, przy obciążeniu podatkiem należnym z tytułu tej sprzedaży w wysokości 20.919 zł. Z kolei ze sporządzonego zestawienia przychodów i kosztów wynika, że w okresie kwiecień-czerwiec 2015 r. ze sprzedaży towarów osiągnięto przychody w wysokości 88.001,45 zł (według wartości netto).

Zatem nie sposób przyjąć, iż strona skarżąca nie jest w stanie dokonać zapłaty wymaganych kosztów sądowych, stanowiących nieznaczną część środków pieniężnych, którymi obraca (nawet gdy uwzględnione zostaną koszty sądowe wymagane na etapie skargi w pozostałych sprawach zawisłych przed tut. Sądem). W tym względzie należy również wskazać na wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, że sam fakt, iż osoba prawna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy wykazuje w swojej działalności straty nie stanowi wystarczającej przesłanki jego udzielenia (por. postanowienie z 8 marca 2013 r., II FZ 93/13, lex nr 1305492; postanowienie z 23 kwietnia 2013 r., II FZ 227/13, lex nr 1310076).

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji.