Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 742/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-10-29 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 255, art. 199, art. 246 par. 2 pkt 1, art. 258 par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 29 października 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Fundacji w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2015r. Nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska


UZASADNIENIE

Skarżąca Fundacja z siedzibą w P. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Prezes Zarządu argumentował, że Fundacja posiada środki w kwocie [...] zł, które zostały jej przyznane przez Fundatora przy jej założeniu. Środki te przeznaczone są na bieżąca działalność, w szczególności na koszty korespondencji. Odmowa zwolnienia Fundacji od ponoszenia kosztów sądowych spowoduje, że Fundacja zostanie pozbawiona prawa do sądu. W części wniosku dotyczącej majątku i dochodów wskazano, że wartość środków trwałych wynosi [...] zł, wysokość zysku lub straty za ostatni rok obrotowy wynosi [...] zł, na rachunku bankowym jest ujemne saldo.

Na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej "P.p.s.a.") wezwano Fundację do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez podanie dodatkowych informacji oraz złożenie oświadczeń dotyczących sytuacji majątkowej i finansowej Fundacji oraz o przedłożenie dokumentacji źródłowej obrazującej tą sytuację. W szczególności zwrócono się o odpis statutu Fundacji, sprawozdania finansowego za ostatni rok obrotowy, odpisów zeznań rocznych podatkowych złożonych przez Fundację, uchwały określającej wysokość składek członkowskich, aktualnego wykazu członków. Zobowiązano Fundację do złożenia oświadczenia na temat wydatków poniesionych w okresie od stycznia do 31 sierpnia 2015r., oświadczenia o aktualnym stanie środków finansowych w kasie Fundacji, oświadczenia wyjaśniającego jakie działania podejmuje Fundacja w celu gromadzenia środków finansowych na realizację zadań określonych w statucie, oświadczenia, czy Fundacja prowadzi działalność gospodarczą, jeżeli tak to z jakim wynikiem, oświadczenia o wysokości obrotów na posiadanych przez Fundację rachunkach bankowych oraz wyciągów z tych rachunków za okres ostatnich 6 miesięcy wraz z informacją o zaciągniętych kredytach i pożyczkach, czy zajęciach komorniczych. Nadto zwrócono się o podanie, czy Fundacja zatrudnia pracowników, jeżeli tak to ilu i w jakiej wysokości wypłaca miesięczne wynagrodzenia, w jakiej wysokości i z jakich środków Fundacja ponosi koszty związane z utrzymaniem siedziby.

Wezwanie prawidłowo doręczone w dniu 9 października 2015r. (k. 33 akt sąd.) pozostało bez odpowiedzi.

Prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 "P.p.s.a."). Powołane we wniosku okoliczności powinny uzasadniać to wyjątkowe traktowanie, bowiem instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane z udziałem w sprawie. Nie można jednak odmówić prawa pomocy, jeżeli wiązałoby się to z ograniczeniem prawa do sądu, gdy na skutek braku środków finansowych (w tym wypadku na koszty sądowe i wynagrodzenie pełnomocnika), strona nie miałaby możliwości dochodzenia swych praw.

Z powyższego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca zatem musi przedstawić argumentację, która potwierdzałaby niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie kosztów postępowania chociażby w części. Prawidłowo wypełniony wniosek o przyznanie prawa pomocy, zawierający szczegółowe informacje o wszelkich posiadanych przez stronę aktywach albo ich braku jest warunkiem koniecznym do dokonania prawidłowej oceny i przyjęcia że strona nie jest w stanie zgromadzić funduszy niezbędnych do prowadzenia procesu.

W związku z tym, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenia lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 P.p.s.a.).

W niniejszej sprawie skarżąca Fundacja, wezwana zarządzeniem z dnia 1 października 2015 r., nie wykonała tego zarządzenia. Należy wskazać, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym, niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11).

Nieprzedłożenie, bowiem przez skarżącą Fundację żądanych dokumentów i oświadczeń w zakreślonym terminie uniemożliwiło dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej. W takiej sytuacji brak było podstaw do uznania, że skarżąca uprawdopodobniła w sposób przekonujący, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Zwłaszcza, że jak oświadczyła w formularzu PPF posiada kwotę [...]zł, pomniejszona o koszty korespondencji. Nie podano przy tym wysokości tych kosztów.

Fundacja zawarła co prawda w formularzu informację o braku środków trwałych, zysku, środków na koncie bankowych, jednak nie przedstawiła jakichkolwiek informacji o wydatkach poniesionych na swoją działalność statutową. Ponadto powołując się na trudną sytuację majątkową Fundacja nie udokumentowała w żaden sposób tego faktu, w szczególności nie przedstawiła bilansu oraz rachunków zysków i strat, wyciągów z rachunku bankowego wskazujących na stan majątkowy i podejmowane przez Fundacje operacje finansowe w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o prawo pomocy. Twierdzenie Fundacji, że odmowa przyznania prawa pomocy ograniczy jej prawo do Sądu nie zostało uprawdopodobnione odpowiednią argumentacją i poparte dokumentacją źródłową.

W konsekwencji należy przyjąć, że niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące stanu finansowego Fundacji oraz jej możliwości poniesienia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, do których udzielenia zobowiązano skarżącą, a które miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez Fundację wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy dane zawarte na formularzu PPF budzą wątpliwości lub po prostu okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny.

Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeśli strona, mimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania, nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji musi się przez to liczyć się z negatywnymi dla siebie konsekwencjami.

W tym stanie rzeczy wniosek Fundacji o prawo pomocy należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu.

/-/ K. Witkowicz-Grochowska