Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 302/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 4,  art. 152 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka(sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant Daria Burdzyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 lutego 2014 r. sprawy ze skargi S. K. i G. A. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania we wznowionym postępowaniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na przebudowę loggii od strony podwórza oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda D. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] – wydanym na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane – po rozpatrzeniu zażalenia A. D., S. K. oraz G. A., utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...], odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Spółdzielni Mieszkaniowej "W." pozwolenia na przebudowę loggii od strony podwórza przy ul. P..

W uzasadnieniu tego postanowienia podano, że decyzją z dnia [...] r. nr [...]Prezydent W. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółdzielni Mieszkaniowej "W." pozwolenia na przebudowę loggii od strony podwórza, przy ul. P.

W dniu 25 listopada 2011 r. do Prezydenta W. wpłynął wniosek G.A, S.K., A.D. o wznowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...]. Jednocześnie skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Prezydenta W..

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Prezydent W. odmówił wstrzymania wykonania decyzji. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że okoliczności sprawy i zgromadzony materiał dowodowy nie wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia zaskarżonej decyzji w trybie art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, inwestor spełnił bowiem wszystkie wymagania prawa konieczne do otrzymania pozwolenia na budowę, a organ administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo przeprowadził postępowanie w przedmiotowej sprawie.

Rozpatrujący zażalenie na to postanowienie Wojewoda D. stwierdził, że dokumenty zgromadzone w aktach niniejszego postępowania wskazują, iż skarżący są właścicielami lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku położonym przy ul. P. we W. (należące do nich lokale stanowią odrębną nieruchomość). Zwrócić przy tym należy uwagę na fakt, iż zarząd budynku położonego przy P. we W., sprawuje Spółdzielnia Mieszkaniowa "W.". Mając na uwadze przepisy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, a w szczególności te dotyczące obligatoryjnej reprezentacji przez właściwe organy spółdzielni mieszkaniowej (np. zarząd) osób, którym przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu, własnościowe lokatorskie prawo do lokalu, bądź też wyodrębniona własność lokalu mieszkalnego, jak również regulację art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, który zawęża krąg stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, wskazać należy, że w rozpatrywanej sprawie, stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...], jest Spółdzielnia Mieszkaniowa "W.", która sprawuje zarząd nieruchomościami wspólnymi jako zarząd powierzony w rozumieniu art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2003r., Nr 119, poz. 1116 z późn. zm.). Charakter robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę wskazuje natomiast, że dotyczą one części wspólnych nieruchomości. W związku z powyższym nie zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia zaskarżonej decyzji w wyniku wznowienia postępowania.

Wojewoda podniósł jeszcze, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 stycznia 2009 r. (II SA/Lu 386/08), wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 152 § 1 k.p.a. powinno być traktowane jako środek ostateczny, oparty na udokumentowanych i wiarygodnych materiałach dowodowych. Zbyt szybkie i niepoparte dostatecznie udokumentowanymi dowodami na istnienie przesłanek wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej, korzystanie z instytucji wstrzymania wykonania decyzji, może stanowić naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych.

Nie godząc się z przytoczonym rozstrzygnięciem Wojewody D., S. K., A. D. i G. A. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie Wojewody D. z dnia [...]r. nr [...], które zaskarżyli w całości.

W skardze wskazano, że postanowienie wojewody narusza art. 152 § 1 k.p.a., bo nie zostało wstrzymane wykonanie decyzji, co wyniknęło braku rozważenia wszystkich okoliczności związanych ze sprawą. Zdaniem skarżących organ II instancji nie dopatrzył się, że decyzja o udzieleniu pozwolenia na budowę podjęta została na podstawie 3-krotnie poprawianych oświadczeń prezesów SM "W.". W pkt 2 oświadczeń z 28.03.2011 r. i 17.06.2011 r. zapewniają, że "posiadają prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z tytułu współwłasności oraz zgodę wszystkich współwłaścicieli na wykonanie robót budowlanych objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę". Oświadczają też, że posiadają "tytuł trwałego zarządu". Zarząd trwały dotyczy nieruchomości komunalnych, a wniosek dotyczy "przebudowy loggii podwórzowych" w budynku spółdzielczym (uchwała NSA OPS 2/12 z 13.11.2012r.). Skoro prezesi spółdzielni oświadczali pod odpowiedzialnością karną, to z nieznanych skarżącym powodów Wydział Architektury w imieniu Prezydenta 22.06.2011 r. wezwał SM W. do "usunięcia braków formalnych wniosku", wskazując, że chodzi o "poprawne wypełnienie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością cele budowlane poprzez wskazanie współwłaścicieli nieruchomości". J.Ś. i M. D. (prezesi SM W.) w dniu 12.07.2011 r. uzupełnili wniosek o kolejne oświadczenie z 07.07.2011 r., gdzie w pkt 7 wpisali motywację dysponowania nieruchomością na cele budowlane: "współwłasność i sprawowanie przez SM W. trwałego zarządu powierzonego na mocy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (§ 1 ust. 3)". W ustawie nie ma takiego paragrafu, jak również zarząd spółdzielni nie jest zarządem trwałym. Organ przyjmuje oświadczenia bez zastrzeżeń i zawiadamia o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz podejmuje, bez uzasadnienia, sporną decyzję zatwierdzającą projekt przebudowy loggii, która uprawomocniona zostaje 13.10.2011 r.

W ocenie skarżących, opisane zdarzenia miały miejsce poza wiedzą i zgodą współwłaścicieli. O wydanej już prawomocnej decyzji skarżący dowiedzieli się na początku listopada 2011 r. z pisma przewodniczącego rady nadzorczej spółdzielni do J. S.. W okresie 25.11.2011 r. - 12.03.2012 r. trwało upominanie się właścicieli lokali, w tym skarżących o uznanie stroną w postępowaniu i dostępu do dokumentacji. W efekcie organ wznowił postępowanie. Według organu wznowienie ma na celu wypełnienie przez spółdzielnię obowiązku "przedłożenia dokumentów z których wynika, że przebudowane loggie nie przynależą do poszczególnych lokali mieszkalnych w przedmiotowej nieruchomości". Dokumenty te miały być złożone do 30.04.2012 r. Dokumentacja została uzupełniona przez SM dopiero 04.05.2012 r. o oświadczenie prezesów, że "loggie nie przynależą do poszczególnych lokali mieszkalnych" oraz o 3 zaświadczenia Wydziału Architektury świadczące o samodzielności lokali mieszkalnych, w których wymienione są składniki lokali bez loggii. Skarżący podali, że złożyli do akt szkic lokalu, uchwałę zarządu SM W. nr 59/II/2004 z 09.04.2004 r., z której wynika (pkt 6), że loggia jest pominięta w zaświadczeniach Wydziału Architektury oraz w aktach notarialnych, bo jest to część składowa lokalu, za którą nie pobiera się opłat czynszowych, protokół z inspekcji PINB nr [...] z 10.03.2011 r., weryfikację projektu przebudowy loggii opracowaną przez pełnomocnika skarżących inż. bud. lądowego R. I. oraz jego orzeczenie techniczne konstrukcji loggii. Dokumentacja skarżących przez organ nie została uwzględniona. Zawiadomieniem z 09.05.2012 r. organ zakończył postępowanie dowodowe, a następnie [...] r. wydał decyzję nr [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] z [...] r.

Następnie skarżący odwołali się do Wojewody D., który decyzją nr [...] z [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji postanowieniem nr [...] z [...] r. odmówił wstrzymania wykonania, a następnie decyzją nr [...] z [...] r. odmawia uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Oba te rozstrzygnięcia utrzymał w mocy wojewoda.

Skarżący stwierdzili, że przez blisko dwa lata trwającego postępowania administracyjnego skarżący nie zostali uznani stroną w sprawie. Został naruszony art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. Organy państwowe w sposób lekceważący potraktowały interes społeczny i interes własny obywateli, naruszyły powyższe artykuły k.p.a. poprzez błędną interpretację przepisów prawa, w szczególności art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych; nadto naruszyły prawo własności.

W ocenie skarżących postanowienie wojewody nie uwzględniło możliwości zaistnienia nowych istotnych spraw i okoliczności faktycznych. Równolegle do postępowania w Wydziale Architektury trwało postępowanie w D. Wojewódzkim Inspektoracie Nadzoru Budowlanego rozpoczęte 09.02.2011 r. przez PINB na wniosek skarżących. Postępowanie dotyczy rozpoczęcia przebudowy loggii bez stosownego pozwolenia, poprzez dokonanie ich stemplowania sugerującego, że są w "katastroficznym" stanie. PINB decyzją nr [...] z [...] r. postępowanie umorzył. Następnie S. K. mający status strony odwołał się od powyższej decyzji do DWINB, który decyzją nr [...] z [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Decyzję tę S. K. zaskarżył do WSA we Wrocławiu, który wyrokiem sygn. akt IISA/Wr 505/12 z 14.11.2012 r. uchylił ostatnią decyzję DWINB. W uzasadnieniu WSA wskazał, że organ naruszył przepis art. 7, art.77§ 1, art. 177 kpa, gdyż nie rozważył wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności z uwagi na nierozpatrzenie w należyty sposób wszystkich podnoszonych w odwołaniu zarzutów. W następstwie DWINB decyzją nr [...] z [...] r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Zdaniem skarżących do nowych okoliczności należy przede wszystkim zaliczyć fakt, że ekspertyza wykonana na zlecenie zarządu spółdzielni przez B. P. jest ekspertyzą błędną, która określa nieprawdziwe stany techniczne elementów nośnych loggii, zawiera zalecenia sprzeczne z zasadami sztuki budowlanej (orzeczenie techniczne rzeczoznawcy inż. R. I.). Ekspertyza powyższa posłużyła do opracowania projektu przebudowy loggii. Na podstawie błędnej ekspertyzy opracowano błędny projekt zatwierdzony do realizacji przez Prezydenta W., chociaż ekspertyza stwierdza istnienie zagrożenia, zdrowia i życia mieszkańców niezgodnie z prawdą. Rzeczoznawca skarżących nie został przesłuchany przez żaden z organów prowadzących postępowanie. W dniu 8.12.2012 r. wszczęte zostało śledztwo przez Prokuraturę W. w sprawie posłużenia się w PINB przez zarząd spółdzielni niezgodną z faktami ekspertyzą stanu technicznego loggii opracowaną przez B. P. na zlecenie zarządu spółdzielni (art. 233 k.k.) - sygn. akt [...].

W konsekwencji naruszenia przepisów przez Wojewodę D. utrzymującego w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta W. doprowadzono do tego, że nie została uprawdopodobniona konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji. Wojewoda w przeciwieństwie do Prezydenta Miasta uznał, że loggia stanowi część nieruchomości skarżących, ale zastosował mylną interpretacje uchwały SN z dnia 7 marca 2008r., III CZP 10/08, której treść ma zastosowanie wyłącznie do remontów i bieżącej konserwacji balkonów. Uchwała ta jednoznacznie mówi o remontach i bieżącej konserwacji balkonów trwale połączonych z budynkiem, a nie o przebudowie na którą zarząd SM otrzymał zgodę. Wobec powyższego wojewoda w sposób niewłaściwy przytoczył jako uzasadnienie swojej decyzji uchwałę SN, która dotyczy zupełnie innej kwestii. Jednocześnie nie wziął pod uwagę uchwały NSA z 13.11.2012 r. (II OPS 2/12), gdzie wyraźnie zinterpretowano zakres uprawnień zarządu SM w sprawie dysponowania częścią wspólną nieruchomości na cele budowlane na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz art. 3 pkt 11 ustawy prawo budowlane oraz innych.

Dalej skarżący odnieśli się do błędnych – ich zdaniem – ustaleń co do prac budowlanych wymienionych w projekcie przebudowy, jako podstawy wydania decyzji wojewody. Budynek składa się z 7 segmentów. Po stronie od ul. K. każdy segment posiada osobną loggię podzieloną przegubami na mniejsze loggie przynależne do poszczególnych mieszkań. 22 lata temu budynek był zasiedlany w trakcie budowy. W podłodze loggii i przedniej ścianie znajdowały się otwory, wobec czego ludzie na własny koszt dokonywali ich usunięcia. Robiła to firma budowlana zatrudniona przez inwestora przy jego cichej zgodzie. Betonem zbrojonym fachowo zalano 254 otwory na 389. Inspektor PINB w protokole z inspekcji nr [...] z 10.03.2011 r. nie stwierdził na przebudowanych loggiach pęknięć, ani zagrożenia. Również pełnomocnik skarżących nie stwierdził zagrożenia i konieczności przebudowy narażającej nieświadomych spółdzielców na bardzo wysokie koszty. Budynek wymaga remontu, bo przez 22 lata pracy budynku i jego użytkowania nie był poddany konserwacji ani remontowi i występują niewielkie pęknięcia, ale od strony zewnętrznej bocznych przegubów loggii. Również nie ma potrzeby przebudowy ugięć płyt stropowych loggii, ponieważ są to wady produkcyjno-wykonawcze (również ekspertyza tak je określa). Ugięcia nie pogłębiają się i nie wynikają z nadmiernego obciążenia loggii, również w wyniku wypełnienia otworów. Należy również dodać, że otwór w podłodze loggii w żaden sposób nie należy do elementów konstrukcyjnych budynku, natomiast w projekcie usuwanie zabudowy otworów lub zabudowa wymieniane były jako podstawowa praca budowlana.

Reasumując skarżący wskazali, że SM uzyskała pozwolenie na przebudowę loggii decyzją nr [...] z [...] r., która obejmowała w swoim zakresie prace budowlane wykraczające poza konserwację bieżącą i remont (uchwała NSA II OPS 2/12 2012 r.). Zgodnie z przedłożonym przez SM projektem miała zostać przeprowadzona przebudowa. Skarżący wykazali, że Prezydent wydał pozwolenie na przebudowę prywatnej własności, tj. loggii, bez wiedzy skarżących i bez ich zgody. Przez cały czas trwania postępowania administracyjnego skarżący nie otrzymali statusu strony, ani nie uznano loggii za część przynależną do mieszkania. W dodatku decyzja była podjęta bez żadnego merytorycznego uzasadnienia.

Odpowiadając na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawomocnym postanowieniem z dnia 5 września 2013 r. odrzucił skargę A. D..

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w dniu 18 lutego 2014 r. skarżący S. K. i skarżąca G. A. podtrzymali skargę i wnioski w niej zawarte, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Omówienie motywów wyroku trzeba rozpocząć od wskazania, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).

Wskazać należy, że decyzja Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] kończąca wznowione postępowanie w powyższej sprawie administracyjnej jest przedmiotem kontroli w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu pod sygnaturą akt II SA/Wr 306/13 i w sprawie tamtej wydano wyrok z dnia 18 lutego 2014 r. oddalający skargę.

Natomiast przedmiotem kontroli dokonywanej przez sąd administracyjny z punktu widzenia kryterium legalności w niniejszej sprawie jest wyłącznie postanowienie Wojewody D. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta W., odmawiające wstrzymania wykonania – we wznowionym postępowaniu – decyzji Prezydenta W. o pozwoleniu na przebudowę loggii w budynku przy ul. P. we W.. Sąd rozpoznający skargę w niniejszej sprawie, mając na względzie wskazane kryterium legalności, nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa w postępowaniu administracyjnym, które skutkowałoby koniecznością eliminacji zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.

Trzeba zauważyć, że zaskarżone postanowienie wydano w toku wznowionego postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania zaliczane jest do trybów nadzwyczajnych postępowania. Z przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267; dalej: k.p.a.) wynika, że uzasadnieniem dla wznowienia postępowania jest istnienie jednej z wymienionych w nim enumeratywnie okoliczności. W rozpoznawanej sprawie – jak wynika z akt administracyjnych – podstawą wznowienia postępowania był art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 k.p.a.). W myśl art. 151 § 1 k.p.a. właściwy organ, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Stosownie do przepisu art. 152 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służy stronie zażalenie, chyba że postanowienie wydał minister lub samorządowe kolegium odwoławcze (§ 2).

W przypadku wznowienia postępowania mamy do czynienia ze względną suspensywnością, ponieważ samo złożenie żądania wznowienia nie powoduje obowiązku wstrzymania wykonania decyzji. Istnieje jedynie obowiązek rozważenia tej kwestii. Wstrzymanie nie jest przy tym pozostawione uznaniu organu. Jego przesłanki są określone przez pojęcia niedookreślone: "(...) jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania". Jeżeli jednak organ stwierdza istnienie tej przesłanki, a nie ma przeszkód do wstrzymania wykonania, ma obowiązek takiego wstrzymania. Zaistnienie przesłanki prawdopodobieństwa uchylenia decyzji dotychczasowej oznacza, że kwestia ta nie podlega udowodnieniu, konieczne jest jedynie uzyskanie przez organ przekonania, że dojdzie do wydania decyzji uchylającej. Do zastosowania art. 152 k.p.a. wystarczy zatem wskazanie na prawdopodobieństwo, bez względu na jego stopień. Określenie tego prawdopodobieństwa powinno polegać na podaniu tej przesłanki wznowieniowej, która w ocenie organu ma w danej sprawie zastosowanie, oraz uzasadnieniu, dlaczego możliwe jest uchylenie konkretnej decyzji. Interpretacja tych przesłanek z uwagi na zasadę trwałości decyzji ostatecznych powinna mieć jednak charakter ścieśniający (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 23 stycznia 2009 r., II SA/Kr 961/08, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zbyt szybkie i niepoparte dostatecznie udokumentowanymi dowodami na istnienie przesłanek wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej skorzystanie z instytucji wstrzymania wykonania decyzji, stanowić może naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 1998 r., sygn. akt IV SA 2311/96, niepubl.).

Jak zwraca się uwagę w orzecznictwie sądowym, znaczenie dla oceny owego "prawdopodobieństwa uchylenia decyzji" ma okoliczność, na podstawie której wznowiono postępowanie w sprawie, a to w wypadku, gdy strona domaga się wznowienia postępowania na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. z powołaniem się na okoliczność niebrania bez własnej winy udziału w sprawie. W takiej sytuacji badanie istnienia przesłanki wznowieniowej następuje już po wznowieniu postępowania w sprawie. Nie oznacza to jednak, że w takim stanie rzeczy dochodzi do obligatoryjnego zastosowania regulacji z art. 152 § 1 k.p.a. W dalszym ciągu obowiązkiem organu jest nie tylko rozważenie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, ale i prawdopodobieństwa wystąpienia przesłanki w postaci posiadania przez wnioskodawcę przymiotu strony, ze względu na jej własny interes prawny. W razie gdy nie zachodzi prawdopodobieństwo posiadania przez osobę domagającą się wznowienia postępowania takiego przymiotu, organ nie musi rozważać dalszych okoliczności związanych z merytoryczną oceną decyzji ostatecznej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 295/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). W postępowaniu dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji nie bada się merytorycznie zgodności z prawem decyzji stanowiącej przedmiot postępowania wznowieniowego, ani konieczności ewentualnego jej wyeliminowania z obrotu prawnego, ponieważ należy to do rozstrzygnięcia kończącego wznowione postępowanie.

Natomiast wymienione w art. 152 k.p.a. "okoliczności sprawy" należy rozumieć okoliczności faktyczne wynikające z akt sprawy wznowieniowej i zakończonej w trybie zwyczajnym. Przez pryzmat tychże okoliczności powinno być ocenione przez właściwy organ "prawdopodobieństwo uchylenia" decyzji w wyniku wznowienia postępowania, a taka ocena winna być zamieszczona w uzasadnieniu postanowienia. W sytuacji odmowy wstrzymania wykonania decyzji, obowiązkiem organu jest wykazanie okoliczności, które nie wskazują na wystąpienie w sprawie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W postanowieniu organów obu instancji dokonano oceny okoliczności faktycznych i prawnych sprawy i w sposób należyty wykazano, że nie zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że inwestor spełnił wszystkie wymagania konieczne do otrzymania pozwolenia na budowę. Wojewoda dodatkowo rozszerzył tę argumentację o wskazanie, że skarżący są właścicielami lokali w budynku, stanowiących odrębną nieruchomość. Natomiast charakter planowanych robót budowlanych wskazuje, że dotyczyć one będą części wspólnych nieruchomości, którymi zarząd sprawuje Spółdzielnia Mieszkaniowa "W.", która w myśl art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409) była stroną kwestionowanego postępowania administracyjnego. W tych okolicznościach organ stwierdził, że nie zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu, co uzasadnia odmowę wstrzymania wykonania kwestionowanego pozwolenia na budowę.

Z ustaleniami organów obu instancji należy się zgodzić, ponieważ prawidłowo w postanowieniach obu instancji zastosowano art. 152 k.p.a. Skoro bowiem organ wznowił postępowanie na podstawie podania osób, które uważały, że jako strony nie brały udziału w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, to winien był oceniać przesłanki wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę przez pryzmat prawdopodobieństwa uchylenia pozwolenia z powodu zastosowania art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Skoro organ ustalił, jaki był krąg stron postępowania administracyjnego zwyczajnego i stwierdził, że skarżący nie należą do katalogu podmiotów wymienionych w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, to zasadnie przyjął, że nie zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia pozwolenia na budowę z racji przesłanki wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

W ocenie sądu, ustalenia organów obu instancji w powyższym zakresie były wystarczające dla wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia w przedmiocie wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę. Podkreślić należy, że organy związane były zakresem wznowionego postępowania, które zmierzało do wykazania, czy 1) istotnie strony nie brały udziału w postępowaniu bez własnej winy i czy 2) ewentualne wystąpienie takiej okoliczności wywołałoby uchylenie spornego pozwolenia na budowę. Negatywne ustalenia w tym zakresie, których dokonały organy należało uznać za prawidłowe. Nie doszło bowiem do ustalenia w sprawie takich okoliczności, które czyniłyby bardziej prawdopodobnym uchylenie pozwolenia na budowę niż odmowę jego uchylenia, co z kolei wyklucza wstrzymanie wykonania tegoż pozwolenia. Szczególnie, że zaskarżone postanowienie wydano równolegle z decyzją utrzymującą w mocy decyzję o odmowie uchylenia inkryminowanego pozwolenia na budowę.

W związku z treścią skargi, podkreślić należy, że rolą sądu administracyjnego w niniejszej sprawie było dokonanie kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, a nie ocena celowości wykonania czy kosztorysu kwestionowanych robót budowlanych. Również poza oceną sądu pozostały kwestie oceny stanu technicznego budynku i relacje pomiędzy skarżącymi a organami spółdzielni mieszkaniowej. Sprawa ewentualnego wydania spornego pozwolenia na budowę w wyniku przestępstwa lub na podstawie fałszywych dokumentów, o czym wspominali skarżący, będzie mogła być podstawą odrębnego postępowania po ustaleniu tych okoliczności w stosownym trybie przez prokuraturę i ewentualnie właściwy sąd. Na obecnym etapie rozważeniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlegała wyłącznie prawidłowość i zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia.

Mając na względzie poczynione rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.