Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 418/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

II SA/Po 418/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 marca 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w następującym składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant St.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 luty 2010r. sprawy ze skargi R. i M. K. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie umożliwienia przeglądania akt sprawy, sporządzania notatek i odpisów i udzielenia informacji oddala skargę /-/ E.Podrazik /-/ B.Drzazga /-/ W.Batorowicz


UZASADNIENIE

II SA/Po 418/09

UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...].02.2007 r. R. i M. K. zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. o przeprowadzenie w trybie art. 84 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane kontroli przestrzegania i stosowania prawa przy budowie i użytkowaniu obiektów budowlanych na działce nr [...] przy ul. G. w Ż., będącej własnością C. i A. F.. Wskazali, że ich wątpliwości budzą budynek biurowo-administracyjny i budynek magazynowy w zakresie zgodności z decyzją o warunkach zabudowy, projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami, a także zgodność kontenerowej stacji paliw z przepisami ustawy z dnia 21.12.2000 r. o dozorze technicznym, rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 18.09.2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać zbiorniki bezciśnieniowe i niskociśnieniowe przeznaczone do magazynowania materiałów ciekłych zapalnych, rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21.11.2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych.

W dniu [...].02.2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. przeprowadził kontrolę na działkach nr [...], [...], [...], [...] należących do A. i C. F. W wyniku kontroli nie stwierdzono, aby na wymienionych działkach istniała kontenerowa stacja paliw, znajdujący się na działce nr [...] budynek usługowo-biurowy wybudowano na podstawie pozwolenia na budowę i posiada on pozwolenie na użytkowanie, na działce nr [...] realizowana jest budowa budynku magazymowego, budowa odbywa się na podstawie pozwolenia na budowę i bez istotnych odstępstw od projektu budowlanego.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J., w trybie art. 237 § 3 kpa, poinformował R. i M. K., iż w dniu [...].02.2007 r. przeprowadzono kontrolę na wymienionych wyżej działkach i w jej wyniku nie stwierdzono naruszenia obowiązujących przepisów ustawy Prawo budowlane.

Pismem z dnia [...].04.2007 r. R. i M. K. wnieśli, aby na podstawie art. 73 § 1 kpa umożliwić im przeglądnięcie akt sprawy i sporządzenie z nich notatek i odpisów.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J., na podstawie art. 74 § 2 kpa, odmówił R. i M. K. możliwości przeglądania akt i sporządzenie z nich notatek i odpisów w sprawie kontroli przestrzegania i stosowania prawa przy budowie obiektów budowlanych na działkach nr [...] przy ul. G. w Ż., będącej własnością A. F., oraz na działkach sąsiednich nr [...], [...], [...], stanowiących własność A. F. i C. F. W uzasadnieniu powołano się na przepis art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, wskazano iż wtedy ustala się obszar oddziaływania obiektu budowlanego i ustalenia te obowiązują również organy nadzoru budowlanego, w konkluzji stwierdzono, iż wszystkie budynki wybudowane lub w będące w budowie na działkach A. i C. F. nie obejmują swym obszarem oddziaływania działek nr [...] i [...], stanowiących nieruchomość R. i M. K.

W zażaleniu na powyższe postanowienie R. i M. K. podnieśli, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 k.p.a.) i to bez względu na to, czy dany podmiot brał udział w toczącym się postępowaniu. Art. 73 § 1 kpa nakazuje udostępniać akta stronie postępowania, a obowiązku tego nie ograniczono jedynie do osób, które brały udział w postępowaniu. Zdaniem skarżących ograniczanie możliwości stosowania art. 73 § 1 k.p.a. do stron biorących udział w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę nie jest uzasadnione i stoi w sprzeczności z istotą regulacji. Ponadto, udostępnianie akt powinno nastąpić w każdym stadium postępowania, a więc także wtedy, gdy decyzja jest ostateczna i to bez względu na to czy postępowanie się toczy. W konkluzji M. i R. K. wskazali, iż odmowa dokonania czynności, o której mowa w art. 73 § 1 k.p.a. następuje w formie zaskarżalnego postanowienia, postanowienia tego nie można natomiast wydać, jeżeli o udostępnienie akt sprawy zwróci się osoba nie będąca stroną postępowania.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu, po rozpatrzeniu zażalenia R. i M. K. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] maja 2007 r., uchylił opisane postanowienie w całości. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż nie podziela zarzutów zażalenia. Przyznał, że art. 74 § 2 kpa jest tak sformułowany, jakby miał stanowić podstawę do odmowy udostępnienia akt jedynie w stosunku do strony i w sytuacjach, o których mowa w art. 74 § 1 kpa. Z uwagi na konieczność zapewnienia obywatelowi prawa do sądu organ odwoławczy uznał, iż przepis ten należy interpretować rozszerzająco, jego zdaniem znajdzie on zastosowanie również wtedy, gdy organ odmawia dostępu do akt, dlatego, że nie uznaje wnioskodawcy za stronę postępowania. W przeciwnym razie spór co do tego, czy podmiot jest stroną postępowania, nie byłby poddany kontroli w toku instancji i przed sądem administracyjnym. Organ odwoławczy stwierdził jednocześnie, że żądanie zgłoszone przez M. i R. K. w podaniu z dnia [...] lutego 2007 r. zostało rozpatrzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. Zatem akta sprawy będące przedmiotem wniosku z dnia [...] kwietnia 2007 r. stanowią akta postępowania skargowego, mające charakter wewnętrzny, i nie można ich utożsamiać z aktami postępowania administracyjnego, których zasady udostępniania oraz formę odmowy regulują art. 73-74 k.p.a. Wskazując na powyższe organ stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie miał obowiązku wydania postanowienia o odmowie dostępu do akt (art. 74 § 2 kpa), a powinien jedynie skierować do skarżących stosowne pismo wyjaśniające. W tym zakresie postanowienie organu I instancji było wadliwe i wymagało uchylenia.

M. i R. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, domagając się uchylenia opisanego wyżej postanowienia, a także stwierdzenia nieważności lub uchylenia poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2007 r. Zarzucili naruszenie prawa przez niezastosowanie art. 10 k.p.a., wadliwe uzasadnienie rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a.), niepełne zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez pominięcie uzasadnienia merytorycznego, błędną wykładnię art. 73 § 1 k.p.a., a także błędną ocenę stanu faktycznego sprawy (art. 80 k.p.a.). W uzasadnieniu wskazali, iż przed wydaniem orzeczenia nie umożliwiono im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zdaniem skarżących konsekwencją nie uznania ich za stronę powinno być umorzenie postępowania. Wynikająca z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. kompetencja kasacyjna organu odwoławczego zobowiązuje jednocześnie organ do orzeczenia co do istoty sprawy. W zaskarżonym postanowieniu brakuje takiego orzeczenia. Skarżący nie podzielili stanowiska Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż wniosek o udostępnienie akt powinien być załatwiony jedynie przez pisemne poinformowanie o przyczynach odmowy. W ich ocenie praktyka taka powoduje brak kontroli instancyjnej i sądowej nad organami administracji. Skarżący wskazali także, iż organ powinien rozważyć udostępnienie akt w trybie art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W tym trybie udostępnieniu podlegają między innymi rozstrzygnięcia wydane po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego.

Wyrokiem z dnia 27 listopada 2007 r., sygn. II SA/Po 330/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił postanowienie Wojewody z dnia [...].06.2007 r. oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...].05.2007 r. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż organy obu instancji nie ustaliły precyzyjnie jakich akt administracyjnych dotyczył wniosek skarżących z dnia [...] kwietnia 2007 r. Należało zatem wezwać pełnomocnika M. i R. K. do doprecyzowania wniosku. Podkreślono, iż nawet jeżeli skarżący zmierzali do uzyskania dostępu do akt postępowań kontrolnych prowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organy nie mogły stosować art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, bowiem zawarte w nim określenie kręgu podmiotów, które mogą być stroną, dotyczy postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, brak jest podstaw, by zastosowanie tego przepisu rozciągać na inne postępowania przewidziane przez Prawo budowlane. Sąd wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przyjął błędną kwalifikację prawną postępowania z wniosku M. i R. K. z dnia [...] lutego 2007 r. o przeprowadzenie kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego. Wniosek ten nie stanowił skargi w trybie art. 227 k.p.a., lecz dotyczył wszczęcia postępowania w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, które należą do właściwości tegoż organu (art. 83 ust. 2 ustawy). Ustalenie kręgu podmiotów mających przymiot strony postępowania powinno nastąpić w oparciu o art. 28 k.p.a. Skarżący składali wniosek z dnia [...] lutego 2007 r. w obawie przed zagrożeniami wynikającymi z budowy na sąsiedniej działce kontenerowej stancji paliw. W ich ocenie naruszono bowiem obowiązujące normy techniczne. Ich interes prawny w postępowaniu kontrolnym przed organami nadzoru budowlanego należy zatem oceniać w szczególności w kontekście stwierdzonych nieprawidłowości. Oceny takiej w sposób prawidłowy dokonał Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu zawiadomienia z dnia [...] kwietnia 2007 r. (wskazał, iż podczas czynności kontrolnych ustalono, iż M. i R. K. nie są stronami w rozumieniu art. 28 k.p.a.). Nie oznacza to jednak, że skarżący nie mogą wskazywać na konkretne, stwierdzone naruszenia przepisów szczególnych (m.in. technicznych i norm budowlanych), z których wynikałby ich interes prawny w doprowadzeniu procesu inwestycyjnego do stanu zgodnego z prawem. Wskazane okoliczności przemawiające za naruszeniem interesu prawnego osoby powinny być przez organ wnikliwie wyjaśnione. Niezależnie od tego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ograniczył rozstrzygnięcie jedynie do uchylenia postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zajmując stanowiska w sprawie, co powinno nastąpić poprzez orzeczenie co do istoty sprawy, umorzenie postępowania albo przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Nie można podzielić stanowiska organu, iż rozpatrzenie wniosku w trybie art. 73 § 1 k.p.a. może nastąpić przez pisemne powiadomienie wnioskodawcy o odmowie udostępnienia akt, bez wydania postanowienia w tym względzie. Należy stwierdzić, iż załatwiając wniosek o umożliwienie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów, uwierzytelnienia takich odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów organ ma obowiązek spełnić żądanie albo wydać postanowienie o odmowie jego spełnienia. Przepis art. 74 § 2 k.p.a. powinien mieć zastosowanie także wówczas, gdy organ administracji odmawia dostępu do akt administracyjnych z tej przyczyny, że nie uznaje wnioskodawcy za stronę postępowania. Jednocześnie Sąd stwierdił, że nie można uznać zawartego w uzasadnieniu skargi zarzutu niezastosowania przez organ art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, bowiem w niniejszej sprawie pełnomocnik M. i R. K. wyraźnie domagał się umożliwienia mu przeglądania akt oraz sporządzenia z nich notatek i odpisów (wniosek z dnia [...] kwietnia 2007 r.) w trybie art. 73 § 1 k.p.a. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez nie zawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Skarżący nie wykazali, jakich czynności nie dokonali wskutek uchybienia art. 10 § 1 k.p.a. Ponadto, w sprawie z wniosku o udostępnienie akt nie przeprowadzono postępowania dowodowego, a żądania zgłaszali jedynie sami skarżący. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. nie miało zatem istotnego wpływu na rozstrzygnięcie. Sąd nie uznał również zarzutu naruszenia art. 73 § 1 k.p.a. Zarówno organy słusznie przyjęły, iż podstawową (wyjściową) przesłanką pozytywnego rozpatrzenia wniosku złożonego w trybie tego przepisu jest posiadanie przez wnioskodawcę przymiotu strony postępowania. Przyjmując brak tej przesłanki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego niesłusznie jednak uznał, że nie ma podstawy do wydania postanowienia w oparciu o art. 74 § 2 k.p.a. W orzecznictwie podkreśla się, iż jego wydanie w takich przypadkach jest konieczne, a służy to zapewnieniu kontroli instancyjnej i sądowej rozstrzygnięcia właśnie w tym zakresie. Ponownie rozpoznając sprawę, w przypadku stwierdzenia, że wniosek o udostępnienie akt dotyczy postępowania kontrolnego, organ powinien zatem rozważyć czy M. i R. K. mają interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. Z uwagi na przedmiot sprawy, należy uwzględnić m.in. szczegółowe regulacje dotyczące warunków technicznych i usytuowania obiektów (rozporządzenie z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także przepisy powołane we wniosku skarżących o przeprowadzenie kontroli). W oparciu o nie, w odniesieniu do konkretnych, indywidualnych parametrów obiektu (także z uwzględnieniem ewentualnych stwierdzonych lub wskazanych przez wnioskodawcę naruszeń w stosunku do pozwolenia) wyznacza się sferę jego oddziaływania. Ponadto, organ powinien rozważyć, czy w konkretnej sytuacji nie następuje ograniczenie w swobodnym korzystaniu z nieruchomości skarżących, wprowadzone ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. Powyższe nie uzasadnia jednak całkowitej bierności skarżących w wykazaniu swego interesu prawnego w sprawie. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów dla niej niekorzystnych. Z treści przepisów nakładających wspomniane wyżej obowiązki (art. 7 i 77 k.p.a.) nie daje się w szczególności wyprowadzić konkluzji, iż organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ta ostatnia - mimo wezwania - środków takich nie przedstawia. Nie można bowiem w takim przypadku założyć, że przy bierności strony, cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na tych organach.

Ponownie rozpoznając sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. pismami z dnia [...].04.2009 r. wezwał skarżących do sprecyzowania treści żądania, tj. czy dotyczy ono uzyskania dostępu do akt sprawy o wydanie pozwoleń na budowę prowadzonych przez właściwy organ architektoniczno-budowlany (Starostę J.), czy akt kontrolnych PINB w J. oraz do pisemnego wykazania interesu prawnego w przedmiotowej sprawie.

Pismem z dnia [...].04.2009 r. pełnomocnik skarżących R. i M. K. poinformował, iż żądanie z dnia [...].04.2007 r. dotyczy wszystkich dokumentów znajdujących się w posiadaniu PINB w J., a dotyczących spraw związanych z projektowaniem, budową, utrzymaniem i rozbiórką obiektów budowlanych na działkach nr [...] i [....] w Ż.. Natomiast pismem z dnia [...].04.2009 r. , uzasadniając interes prawny skarżących, ich pełnomocnik wskazał iż są oni właścicielami nikeruchomości sąsiadującej z terenem, na którym ma być prowadzona działalność gospodarcza i powołał się na przepis art. 28 kpa, art. 5 ust. 1 pkt 9 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz art. 32 i 64 Konstytucji. Jednocześnie stwierdził, iż żądanie wykazania interesu prawnego skarżących jest bezpodstawne, a zebranie i rozważenie materiału dowodowego jest obowiązkiem organu, a nie strony. Ewentualne uzależnianie przymiotu strony od naruszenia waruków określonych w przepisach jest nieporozumieniem, a właściciel działki sąsiadującej z działką, na której mają być wybudowane obiekty uciążliwe dla niego (np. hałas, immisje, spaliny) przedstawiając organowi swoje zastrzeżenia, staje się stroną postępowania.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J., na podstawie art. 74 § 2 kpa, odmówił R. i M. K. możliwości przeglądania akt i sporządzenie z nich notatek i odpisów w sprawie kontroli przestrzegania i stosowania prawa przy budowie obiektów budowlanych na działkach nr [...] i [...] przy ul. G. w Ż., będących własnością A. F., oraz na działkach nr [...], [...], stanowiących własność C. F. W uzasadnieniu stwierdzono, iż wnioskodawcy nie posiadają przymiotu strony w rozumieniu art. 128 kpa. Podstawą do takiej oceny były zebrane materiały i czynności kontrolne dokonane na przedmiotowych nieruchomościach. Nie potwierdziły one naruszń przepisów budowlanych, a tym samym zasadności wszczęcia postępowania z art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. Wnioskodawcy nie wykazali na czym polega ich interes prawny. Być może posiadają oni interes faktyczny, jednak nie może być on utożsamiany z interesem prawnym z art. 128 kpa. Z faktu własności działki automatycznie nie wynikza posiadanie przez ich właścicieli interesu prawnego w zabudowie działki sąsiedniej, bowiem przymiot strony musi wynikać z przepisów prawa materialnego stanowiących o prawach i obowiązkach. Przy budowie kwestionowanych obiektów zachowane zostały wymogi z § 12 pkt 1 i 2 rozporządzenia z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, obiekty te nie należą również do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. R. i M. K. wnieśli zażalenie od powyższego postanowienia, w którym powtórzyli argumentację przedstawioną w ich piśmie z dnia [...].04.2009 r. Postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] kwietnia 2009 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż z ustaleń organu I instancji wynika, że na działkach [...], [...], [...], [...] obiekty budowlane zostały wybudowane w oparciu o decyzje o pozwoleniu na budowę, co więcej w trakcie kontroli nie stwierdzono jakichkolwiek istotnych odstępstw od zatwierdzonyvch tymi decyzjami projektów budowlanych. W szczególności odnośnie działek nr [...] i [...], sąsiadujących z nieruchomością skarżących, wynika, że obiekty budowlane na nich zlokalizowane nie naruszają odległości od granic działki sąsiedniej, określonych w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ponadto obiekty te nie należą do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W tej sytuacji skarżący nie posiadają przymiotu strony w rozumieniu art. 128 kpa.

M. i R. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, domagając się uchylenia lub stwierdzenia nieważności opisanego wyżej postanowienia, a także poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J.. W skardze powtórzono argumentację zawartą w piśmie z dnia [...].04.2009 r. Ponadto zarzucono organom nadzoru budowlanego, iż nie zastosowały się do zaleceń zawartych w wyroku Sądu z dnia 27.11.2007 r. w sprawie II SA/.Po 330/07, bowiem powinny one wyznaczyć obszar oddziaływania przedsiębiorstwa funkcjonującego na przedmiotowym terenie, ustalić czy nie następuje ograniczenie w swobodzie korzystania z nieruchomości skarżących, przeprowadzić dowody wnioskowane w piśmie z dnia [...].12.2007 r., poinformować skarżących o możliwości dostępu do akt w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej i umożliwić im taki dostęp. Podniesiono także, iż budowa obiektów budowlanych przeznaczonych do działalności gospodarczej na terenie przeznaczonym wyłącznie pod budownictwo jednorodzinne jest sprzeczna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, prawem budowlanym, Konstytucją i przepisami kodeksu cywilnego.

W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

W myśl art. 73 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w każdym stadium postępowania umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Warunkiem skorzystania z tych uprawnień jest posiadanie przymiotu strony prowadzonego postępowania administracyjnego, co reguluje z kolei przepis art. 128 kpa. Zgodnie z tym przepisem stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Podkreślić należy, że przepis art. 28 kpa, mający w niniejszej sprawie zastosowanie, nie stanowi samoistnej normy prawnej, a to z tego względu, że ustalenie interesu prawnego lub obowiązku prawnego może nastąpić tylko w związku z normą prawa materialnego. Innymi słowy, interes prawny ma charakter materialnoprawny. W konsekwencji legitymowanie się interesem prawnym w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie przepisu prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można żądać podjęcia czynności przez organ lub wydania decyzji, czy też zaniechania lub ograniczenia czynności organu, jeżeli są sprzeczne z uprawnieniami (lub obowiązkami) danego podmiotu - strony postępowania. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowania żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Przymiotu strony nie wykazuje również podmiot, który swój udział w postępowaniu administracyjnym opiera na potrzebie ochrony lub zaspokojenia interesu publicznego. Interes publiczny, ani też interes faktyczny nie tworzy legitymacji procesowej.

Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy podkreślić należy, iż wniosek skarżących z dnia [...].02.2007 r. o przeprowadzenie kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlaneg dotyczył wszczęcia postępowania w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Jak wskazano w przywoływanym wyżej wyroku Sądu z dnia 27 listopada 2007 r. skarżący składali wspomniany wniosek w obawie przed zagrożeniami wynikającymi z użytkowania na sąsiedniej działce kontenerowej stancji paliw oraz budowy budynku biurowo-administracyjnego i budynku magazynowego. Interes prawny skarżących w postępowaniu kontrolnym przed organami nadzoru budowlanego należy zatem oceniać w szczególności w kontekście stwierdzonych nieprawidłowości.

Jak ustalono w toku postępowania kontrolnego na nieruchomościach A. i C. F. nie ma obiektu użytkowanego jako kontenerowa stacja paliw, a budynki biurowo-administracyjny (usługowo-biurowy) i magazynowo wybudowano na podstawie stosownych pozwoleń na budowę i bez istotnych odstępstw, w szczególności usytuowanie wymienionych obiektów budowlanych nie narusza odległości od granic działki sąsiedniej, określonych w § 12 rozporządzenia z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ponadto obiekty te nie należą do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Podkreślić należy, iż skarżący nie wskazali na żadne konkretne, stwierdzone naruszenia przepisów szczególnych (m.in. technicznych i norm budowlanych), z których wynikałby ich interes prawny w doprowadzeniu procesu inwestycyjnego do stanu zgodnego z prawem. Powoływali się jedynie ogólnie na prawo własności do nieruchomości sąsiedniej i uciążliwość prowadzonej przez inwestorów działalności gospodarczej, wskazując na hałas i spaliny.

W powyższych okolicznościach organy nadzoru budowlanego obu instancji prawidłowo ustaliły brak interesu prawnego skarżących R. i M. K. w postępowaniu kontrolnym dotyczącym nieruchomości A. i C. F., a w kosekwencji właściwie zastosowały przepis art. 74 § 2 kpa, zasadnie odmawiając skarżącym prawa do przeglądania akt tego postępowania i sporządzania z nich notatek i odpisów.

Odnosząc się do zarzutu niezastosowania przez organ art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) zauważyć należy, iż w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżących wyraźnie domagał się we wniosku z dnia [...].04.2007 r. umożliwienia mu przeglądania akt oraz sporządzenia z nich notatek i odpisów w trybie art. 73 § 1 k.p.a, a nie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Bez istotnego znaczenia dla oceny przymiotu strony skarżących jest także zarzut pominięcia dowodów zgłoszonych przez ich pełnomocnika w piśmie z dnia [...].12.2007 r. W piśmie tym domagano się przeprowadzenia dowodu z zeznań skarżących, dokumentacji fotograficznej posiadanej przez skarżących oraz oględzin wszystkich decyzji wydanych w stosunku do działki nr [...] A. i C. F. przez Burmistrza Ż. i Starostę J. Podkreślić należy, iż we wniosku nie wskazano, na jakie okoliczności dowody te mają być przeprowadzone, skarżący nie przedłożyli organom żadnej dokumentacji fotograficznej, dowód z dokumentów w postaci wymienionych decyzji jest sformułowany zbyt ogólnikowo i ze swej istoty nie mógłby służyć wykazaniu interesu prawnego skarżących w niniejszym postępowaniu kontrolnym, zaś skarżący wielokrotnie mogli w toku postępowania przedstawić swoją argumentację odnoszącą się do ich interesu prawnego w składanych przez nich pismach, ograniczyli się jednak do ogólnikowego powołania się na prawo własności działki sąsiedniej.

Reasumując Sąd stwierdza, że zaskarżone rozstrzygnięcie oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. są trafne i odpowiadają prawu.

W tym stanie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). skargę należało oddalić.

/-/ E. Podrazik /-/ B. Drzazga /-/ W. Batorowicz

br