Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 997/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6093 Spółki wodne i związki wałowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek As. sąd. Małgorzata Bejgerowska (spr.) Protokolant : sekr. sąd. Damian Wojtkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa w sprawie dotyczącej zatwierdzenia uchwały o poszerzeniu działalności spółki wodnej oddala skargę /-/M. Bejgerowska /-/M. Górecka /-/T.M. Geremek


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Starosta O. działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4, art. 151 § 2 w zw. z art. 146 §1 i art. 145 § 1 pkt 4 i art. 146 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 ze zm.), m. in. stwierdził wobec Z.B., że ostateczna decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] r., Nr [...], zatwierdzająca uchwałę nr [...] Walnego Zgromadzenia Spółk "A" w D. z dnia [...] r., została wydana z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że po wznowieniu na wniosek m. in. Z.B., postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji z dnia [...] r., Nr [...], Kierownika Urzędu Rejonowego, zatwierdzającej uchwałę nr [...] Walnego Zgromadzenia Spółki "A" w D. z dnia [...] r., w zakresie poszerzenia działalności Spółki "A" w D. o grunty zmeliorowane w ramach zadania inwestycyjnego melioracji wodnych obiektu "T" oraz ponoszenia świadczeń na rzecz Spółki przez jej nowych członków na ogólnych zasadach uchwalonych przez Zgromadzenie, powyższa decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Organ pierwszej instancji potwierdził, że w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...]r., Kierownika Urzędu Rejonowego, istotnie nie zapewniono m. in. Z.B. czynnego udziału. Tak więc, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa należało przyjąć, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Jednocześnie Starosta O. podkreślił, że niemożliwe jest uchylenie wadliwej decyzji z dnia [...] r. z powodu okoliczności, o których mowa w art. 146 § 1 Kpa, bowiem od jej doręczenia, Przewodniczącemu Spółki "A" w D., Związkowi Spółek Wodnych, Wojewódzkiemu Zarządowi Melioracji IUrządzeń Wodnych oraz Urzędowi Gminy w D., upłynęło pięć lat.

W odwołaniu od powyższej decyzji Z.B., domagając się uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r., podniósł zarzut naruszenia art. 146 § 1 Kpa, albowiem jego zdaniem, nie upłynął pięcioletni okres od dnia doręczenia decyzji, ponieważ on otrzymał ją dopiero [...] r.

Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W jej motywach organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowa decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego została doręczona podmiotom, które były stroną ówczesnego postępowania i od tej daty minęło więcej niż pięć lat. Rozstrzygającą jest zatem data doręczenia decyzji osobom, które brały udział w postępowaniu, a nie jak twierdzi odwołujący, data powzięcia wiadomości o decyzji przez osobę wnoszącą podanie o wznowienie.

Wobec powyższego organ drugiej instancji stwierdził, że skoro od doręczenia decyzji z dnia [...] r., zatwierdzającej uchwałę Spółki "A" w D., minęło pięć lat, to zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 151 § 2 Kpa, organ pierwszej instancji zasadnie ograniczył się do stwierdzenia wydania tej decyzji z naruszeniem prawa.

W skardze na powyższą decyzję Z.B. wniósł o jej uchylenie i podniósł zarzuty tożsame jak te zawarte w odwołaniu, powołując art. 7, art. 77, art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 146 § 1, art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 157 § 1 Kpa. Dodatkowo skarżący opisał uchybienia, które miały miejsce przy podejmowaniu uchwały przez Spółkę "A" w D..

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), a także art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) bada, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a w szczególności czy przy jej wydawaniu doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów postępowania, dającego podstawę do jego wznowienia, względnie mającego istotny wpływ na wynik tego postępowania (art. 145 powyższej ustawy).

Do takich naruszeń prawa materialnego, względnie procesowego w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, nie doszło.

Podstawą prawną wznowienia i przeprowadzenia postępowania "wznowieniowego" w rozpatrywanej sprawie był zarzut, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zatwierdzającym uchwałę nr [...] Walnego Zgromadzenia Spółki "A" w D. z dnia [...] r., zakończonym decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] r., Nr [...], a zatem podstawę wydania decyzji przez organ pierwszej i drugiej instancji stanowił art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Niesporne były okoliczności, które doprowadziły do wznowienia postępowania, niewątpliwie bowiem żądanie wznowienia postępowania złożyła m. in. strona, które nie brała w nim udziału.

Organy obu instancji orzekające w niniejszej sprawie słusznie stwierdziły, że od daty doręczenia decyzji z dnia [...] r. minęło ponad pięć lat. Przy czym termin ten liczy się od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, którejkolwiek ze stron.

Podstawową więc kwestią, dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, było wyjaśnienie, kiedy została doręczona przedmiotowa decyzja z dnia [...] r. stronom tego postępowania. Upływ pięcioletniego okresu biegnie bowiem od dnia ostatniego doręczenia, jakie miało miejsce w sprawie (por. wyrok NSA, z dnia 28 grudnia 1996 r., sygn. akt II SA/Gd 766/96, Lex nr 44242).

Jak wynika z potwierdzeń odbioru przedmiotowa decyzja była doręczana w okresie od [...] do [...] r. ówczesnym stronom postępowania. Możliwość uchylenia tej decyzji przedawniła się zatem w dniu [...] r.

Zgodnie z art. 146 § 1 Kpa uchylenie decyzji z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Przepis ten określając początek biegu wskazanego w nim terminu posługuje się pojęciem "dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji", nie uzależnia zatem rozpoczęcia biegu tego terminu od tego, czy decyzja doręczona została wszystkim stronom. Wypływa stąd wniosek, że ustawodawca definiując początek terminu, od którego należy liczyć możliwość uchylenia decyzji, łączył go jedynie z datą czynności doręczenia lub ogłoszenia decyzji przez organ, a nie z okolicznością doręczenia, czy też niedoręczenia decyzji którejkolwiek ze stron (por. wyrok WSA w Warszawie, z dnia 5 października 2004 r., sygn. akt IV SA 1208/03, Lex nr 160787).

Zasada trwałości decyzji administracyjnych wyrażona w art. 16 § 1 Kpa wymaga, aby możliwość ich wzruszenia była ograniczona prawnymi ramami czasowymi. Przepis art. 146 § 1 Kpa określając początek biegu wskazanego w nim terminu jako dzień doręczenia lub ogłoszenia decyzji, nie wskazuje cech tego doręczenia lub ogłoszenia, ani tym bardziej jego adresatów. Pozwala to na przyjęcie, że chodzi o doręczenie lub ogłoszenie decyzji wobec osób biorących udział w postępowaniu, które podlega wznowieniu. Za taką interpretacją art. 146 § 1 Kpa przemawia również objęcie nim przesłanki wznowienia wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa.

Gdyby przyjąć interpretację tego przepisu przedstawioną przez skarżącego, to ograniczenie możliwości uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania, na wskutek tego, że strona bez własnej winy nie brała w nim udziału, byłoby iluzoryczne.

Fakt, że w § 2 art. 148 Kpa określono termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa wskazując, że biegnie on od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, pozostaje bez wpływu na rozpoczęcie biegu terminu, po upływie którego nie jest możliwe uchylenie decyzji z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa.

Termin, o którym mowa w art. 146 § 1 Kpa, określa przedawnienie możliwości uchylenia decyzji, początek zaś jego biegu jest związany nie z wolą strony, a z czynnością organu (doręczenie lub ogłoszenie decyzji). Po upływie pięciu lat od tej czynności art. 146 § 1 Kpa wprowadza zakaz uchylenia decyzji wydanej w postępowaniu dotkniętym jedną z wad opisanych w art. 145 § 1 pkt 3-8 Kpa.

Organy administracji podejmując zatem w niniejszej sprawie decyzje, w oparciu o art. 151 § 2 Kpa, uprawnione były jedynie do stwierdzenia wydania przedmiotowej decyzji z naruszeniem prawa i nie mogły uchylić decyzji z dnia [...] r. na skutek wystąpienia okoliczności, o której mowa w art. 146 § 1 Kpa (por. wyroki NSA z dnia 25 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 1018/97; z dnia 5 listopada 2001 r., sygn. akt IV SA 505/99; z dnia 24 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA 1526/00).

Na marginesie Sąd zauważa, że zarówno decyzja organu pierwszej, jak i drugiej instancji, wydana w toku postępowania "wznowieniowego", nie została doręczona Związkowi Spółek Wodnych w O., któremu doręczono decyzję z dnia [...] r. i który, jak wynika z pism przedłożonych Sądowi w dniu [...] r., istniał w dniu orzekania przez te organy. Uchybienie to jednak, w ocenie Sądu, nie miało istotnego wpływu na wynik tego postępowania i nie mogło stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonych decyzji, chociażby z tego względu, że z dniem [...] r. Związek Spółek Wodnych w O. uległ całkowitej likwidacji.

Reasumując powyższe rozważania Sąd uznał, iż zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, wobec czego należało orzec, na podstawie art. 151 powołanej wcześniej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o jej oddaleniu.

/-/M. Bejgerowska /-/M. Górecka /-/T.M. Geremek