Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 210/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 4, art. 8 ust. 1, art. 11, art. 167
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt IV SA/Wr 210/16 | | , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , Dnia 20 stycznia 2017 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący, , Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.), , Sędziowie, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, , , Protokolant, sekretarz sądowy Katarzyna Leśniowska, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 20 stycznia 2017 r., sprawy ze skargi H. B., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, w sprawie uchylenia decyzji w sprawie przyznania zasiłku stałego oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne i odmowy przyznania zasiłku, stałego oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, , oddala skargę w całości., przyznaje adwokatowi G. S. od Skarbu Państwa –Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 590,40 (słownie: pięćset, dziewięćdziesiąt 40/100 ) złotych w tym 23 % podatku VAT tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu., ,


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2015r. (nr .) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 156 § 1, art. 157 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 3, art. 4, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 11, art. 107 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2015r. poz. 163 ze zm.), dalej: uops, po rozpatrzeniu wniosku H. B. (dalej: strona, skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją nr SKO [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2015r. w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] wydanej przez działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta P. Z., Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w P. Z. z dnia [...] kwietnia 2015r. dotyczącej uchylenia decyzji nr [...]. z dnia [...] marca 2012 r. przyznającej zasiłek stały od dnia 1 marca 2012 r. bezterminowo w kwocie 398,11 zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne i odmawiającej przyznania zasiłku stałego od dnia 1 kwietnia 2015 r. oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne od dnia 1 kwietnia 2015 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu podano następujący stan prawny i faktyczny sprawy.

Decyzją Nr SKO [...] z dnia [...] grudnia 2015r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło stwierdzenia nieważność decyzji nr [...]. wydanej przez działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta P. Z., Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w P. Z. z dnia [...] kwietnia 2015r. w sprawie uchylenia w całości decyzji Nr [...]. z dnia [...] marca 2012r. przyznającą zasiłek stały od dnia 1 marca 2012r. bezterminowo w kwocie 398,llzł. oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne i odmowy przyznania zasiłku stałego od dnia 1 kwietnia 2015r. oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne od 1 kwietnia 2015r.

W dniu 4 lutego 2016r. do Kolegium Odwoławczego wpłynęło pismo skarżącego zatytułowane "wezwanie przedsądowe", w którym zarzuca Kolegium wydanie orzeczeń w trybie konspiracyjnym w dniu 28 grudnia 2015r. w gmachu publicznym. Skarżący zarzucił znieważenie art. 17 ustawy SKO podniesionego do rangi zasady konstytucyjnej poprzez nie rozpoznanie na rozprawie jego wniosku z dnia 16 października 2015r. w terminie zawitym 30 dni, obrażanie i znieważanie art. 16, art. 124, art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, naruszenie dóbr osobistych ubogiego/niepełnosprawnego prawnie chronionych nie tylko w art. 23 kodeksu cywilnego ale również prawem międzynarodowym dotyczącym praw osoby obciążonej trwale chorobami psychicznymi. Zarzucił zorganizowanej grupie napastniczej poplecznictwo i ochronę Kierownika OPS Polanica Zdrój przed odpowiedzialnością karną za to, że w okresie od kwietnia 2015r. do nadal pozbawiono go prawa do publicznych środków pieniężnych na zakup jednego ciepłego posiłku. Podaje, że nie osiąga dochodu 813zł. i uprawnia go to do korzystania z pomocy państwa w zakresie dożywiania. Zażądał na podstawie art. 17 ustawy SKO w związku z art. 16 kpa otwarcia rozprawy administracyjnej w celu niezwłocznego dobrowolnego usunięcia z obrotu prawnego patologicznych orzeczeń z dnia 28 grudnia 2015r. Zażądał również w oparciu o art. 3a ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych pilnego zawiadomienia o sprawie nadzór zwierzchni Prezesa Rady Ministrów i na bieżąco informowanie ofiary o wszystkich podejmowanych czynnościach oraz udzielenie ofierze informacji faktycznych prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po ponownym rozpatrzeniu sprawy wskazało, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę załatwioną decyzją organu I instancji z zastrzeżeniem rozwiązania przyjętego w art. 138 § 2 kpa. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. W wyroku z dnia 22 marca 1996r. SA/Wr 1996/95 ( ONSA 1997r. Nr 1, poz. 35) NSA podkreślił: "Istota administracyjnego toku postępowania polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji (...)". Wynika to z art. 138 kpa, który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji (a nie oddalenie odwołania) bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji.

W dniu 16 października 2015r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęło pismo skarżącego o "stwierdzenie nieważności/uchylenie/zmianę wszystkich decyzji/postanowień wydanych przez podejrzanego Kierownika OPS mgr M. W. w okresie od luty 2015 do września 2015r.- wobec pokrzywdzonego H. B.". W uzasadnieniu skarżący podał, że obydwa organy dokonały zamachu na jego niezbywalne, konstytucyjne prawa dotyczące wypowiedzi wobec materiału dowodowego, przed wydaniem decyzji oraz inne dotyczące praw człowieka. Decyzje pozbawiły niepełnosprawną ofiarę prawa do godnego mieszkania, utrzymania, czystości i obowiązku leczenia zdrowia psychicznego, prawa do jednego ciepłego posiłku dziennie, higieny osobistej. W dniu 28 maja 2015r. na żądanie strony przeprowadzono wywiad środowiskowy, wykorzystano w tym celu druki niedozwolone w rozumieniu § 13 rozporządzenia z dnia 8 czerwca 2012r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego. Zdaniem strony w czasie przeprowadzania wywiadu autorzy sami tworzyli jego treść poprzez zadawanie pytań i sugerując jednocześnie odpowiedź na pytanie, w trakcie wywiadu podał, ze jest osobą pozbawioną statusu bezrobotnego na stałe z uwagi na złożony proces choroby i nie posiada należnych dochodów. Stronie nie podoba się, że podczas wypełniania kwestionariusza wywiadu środowiskowego pracownik socjalny wpisał, że jest bierny zawodowo co w ocenie strony oznacza, że jest pasożytem społecznym podejmującym próbę wyłudzenia nienależnego świadczenia. Strona kwestionuje sposób obliczenia jego dochodu. Prezes Sądu wystawił czek na pokrycie odsetek karnych za okres od 1 czerwca 2011r. do stycznia 2015r. oraz dalszych odsetek do czasu zwrotu świadczenia rentowego za okres od lipca do września 2002r. zdeponowanego w Sądzie przez Skarb Państwa-MZS, jako zaliczka tytułem szkód i krzywd wyrządzonych przez Rzeczpospolitą Polską. Zaświadczył, że Rzeczpospolita Polska jest mu winna kwotę około 1000.000 zł. i inne świadczenia wymagane prawem. Postępowanie cywilne w tej sprawie toczyło się dwukrotnie przed Sądem Najwyższym, a obecnie sądami powszechnymi we W. i K.. Skarżący podał, że kwota wypłacona przez bank stanowiła dochód za okres od czerwca 2011 r. do stycznia 2015r., nie jest to dochód na kolejne miesiące lecz jest to dochód zaległy/wsteczny, tytułem bezprawnego rozporządzania się przez Prezesa Sądu pieniędzmi strony. W ocenie strony bezsporne jest, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze rażąco naruszyło zasady prawdy obiektywnej poprzez lekceważenie zarzutów odwołującego, a opieranie się na stronniczych zrzutach podejrzanego Kierownika OPS, to jest przedstawianie i popieranie faktów nieprawdziwych tak jak sugerował to podejrzany mgr socjologii M. W.. Zdaniem strony prawo polskie określa, że pracownik przeciwko któremu toczy się postępowanie karne lub dyscyplinarne nie może prowadzić żadnych czynności wobec osoby, z którą dodatkowo pozostaje w stałym konflikcie. W chwili obecnej Komisja Dyscyplinarna nie podjęła czynności wobec jego wniosku z dnia 13 maja 2015r. o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec mgr M. W. w oparciu o statut Urzędu Miejskiego w P. Z.. Burmistrz Miasta P. Z. pozostawił ten wniosek bez rozpoznania. Strona złożyła kolejny wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec zorganizowanej grupy napastniczej obrażającej polskie prawo i rażąco naruszającej dobra osobiste prawnie chronione. Wniosek ten został przekazany do Przewodniczącego Rady Miejskiej w P. Z.. Strona oczekuje od SKO poddania się samokontroli i bez przymusu naprawienia swojego ciężko wadliwego postępowania, oczywiście obciążając winą Kierownika OPS mgr socjologii M. W. o ukrywaniu faktów, jakie dotyczą jego osoby (...). Pismem z dnia 30 listopada 2015r. Kolegium Odwoławcze zawiadomiło stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenie nieważności decyzji [...]. wydanej przez działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta P. Z., Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w P. Z. z dnia [...] kwietnia 2015r. w sprawie uchylenia w całości decyzji Nr [...] z dnia [...] marca 2012r. przyznającą zasiłek stały od dnia 1 marca 2012r. bezterminowo w kwocie 398,11zł. oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne i odmowy przyznania zasiłku stałego od dnia 1 kwietnia 2015r. oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne od 1 kwietnia 2015r. Pismo to strona otrzymała w dniu 17 grudnia 2015r.

Decyzją Nr [...]. z dnia [...] marca 2012r. przyznany został skarżącemu zasiłek stały od dnia 1 marca 2012r. w wysokości 398,11zł. miesięcznie, a następnie decyzją zmieniającą od 1 sierpnia 2013r. w wysokości 529zł. oraz składka na ubezpieczenie zdrowotne.

Z informacji uzyskanych od pracownika socjalnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P.Z. wynika, że wypłata zasiłków stałych za dany miesiąc następuje od 20 każdego miesiąca do końca miesiąca.

W dniu 6 marca 2015r. skarżący złożył pisemne zaświadczenie, że w miesiącu marcu 2015r. uzyskał dochód tytułem odsetek karnych. W dniu 1 kwietnia 2015r. złożył oświadczenie o stanie majątkowym, z którego wynika, że w marcu 2015r. uzyskał dochód tytułem odsetek karnych 9075,42zł. plus 13,80zł. za każdy dzień zwłoki pomniejszony o podatek 19%, na potwierdzenie załączył czek bankowy z dnia 2 marca 2015r. wystawiony przez pracownika Sądu Rejonowego w Kłodzku opiewający na kwotę 9450,55zł.

W aktach sprawy znajdował się czek wystawiony w dniu 2 marca 2015r. dla skarżącego przez Sąd Rejonowy w Kłodzku na kwotę 9450zł.

Kolegium Odwoławcze uwzględniło ww. kwotę w dochodzie strony stosując rozwiązanie zawarte w art. 8 ust. 11 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten stanowi, że w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty:

1. kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej,

kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie

- kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.

Skarżący twierdzi, że ww. dochód należy potraktować jako dochód, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 12 ustawy o pomocy społecznej, ponieważ jest to kwota, wypłacona przez Bank za okres od czerwca 2011r. do stycznia 2015r. W związku z tym Kolegium pismem z dnia 25 listopada 2015r. zwróciło się do skarżącego o nadesłanie dokumentu, z którego wynika z jakiego tytułu została mu wypłacona kwota 9450,55zł. i za jaki okres. Kolegium uprzedziło skarżącego, że w przypadku nie nadesłania dokumentu Kolegium przyjmie, że ww. kwota stanowi dochód jednorazowy, o którym mowa w art. 8 ust. 11 uops. Pismo to strona otrzymała w dniu 2 grudnia 2015r. jednak nie udzieliła na nie odpowiedzi.

W ocenie Kolegium nawet gdyby przyjąć co nie wynika z dokumentu urzędowego, że kwota ta została wypłacona tytułem odsetek to dochód z tytułu odsetek należy traktować jako dochód w rozumieniu art. 8 ust. 11 uops tak samo jak dochód z tytułu odszkodowania za szkodę ponieważ odsetki są swego rodzaju zadośćuczynieniem za niemożność korzystania z pewnej kwoty i nie jest to dochód za pewien okres tylko swego rodzaju odszkodowanie za np. nie wypłacenie pieniędzy przez pewien czas.

Warunkiem skorzystania ze świadczeń z pomocy społecznej jest uzyskanie dochodu nieprzekraczającego kwoty 542zł. kryterium dochodowego (kryterium dochodowe obowiązujące w chwili wydawania decyzji przez Kolegium w dniu 20 sierpnia 2015r.).

Uwzględniając treść art. 8 ust. 11 pkt 1 uops, kwotę 9450,55zł. uzyskaną 2 marca 2015r. należy podzielić przez 12 miesięcy co daje kwotę 787,54zł. dochodu miesięcznie poczynając od marca 2015r. do lutego 2016r.

Jeżeli by przyjąć, że od kwoty 9450,55zł. strona zapłaci jak podaje w oświadczeniu z dnia 6 marca 2015r. podatek w wysokości 19 %, to dochód strony wyniósłby 7654,95zł. ( 9450,55zł. - 1795,60zł. tj. 19% z kwoty 9450,55zł.) : 12 miesięcy = 637,91zł.

Tak ustalona wysokość dochodu strony, którą należy uwzględnić w jego dochodzie na przestrzeni okresu od marca 2015r. do lutego 2016r. przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynoszące 542zł. (w dniu wydania decyzji przez organ I instancji) i stanowi negatywną przesłankę uniemożliwiającą przyznanie stronie świadczenia z pomocy społecznej.

Powyższe oznacza, że dochód strony w marcu 2015r. wyniósł nie mniej niż 637,91zł. i stronie od kwietnia nie przysługuje zasiłek stały, który wypłacany jest przez Ośrodek Pomocy Społecznej w P. Z. od 20 każdego miesiąca do końca miesiąca, a więc w dniu wydania decyzji przez organ I instancji (13 kwietnia 2015r.)stronie jeszcze nie wypłacono zasiłku stałego za miesiąc kwiecień 2015r.

Zgodnie z art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,

wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,

dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,

została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,

była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,

w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,

zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Kolegium Odwoławcze po dokonaniu analizy dokumentacji sprawy oraz wniosku strony o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji stwierdza, że w sprawie nie zachodzą żadne ww. przesłanki stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności omawianej decyzji albowiem decyzja Kolegium nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, nie została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, organ podjął decyzję przy zastosowaniu właściwych przepisów prawnych, decyzja nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, nie była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność nie ma charakteru trwałego, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą, nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.

Strona twierdzi, że została pozbawiona prawa do wypowiedzi przez organ I i II instancji. Jest to zarzut bezpodstawny ponieważ składał w organie I instancji w dniu 31 marca 2015r. zaświadczenie o uzyskanym dochodzie, czek i oświadczenie majątkowe.

W dniu 13 kwietnia 2015r. podczas wizyty pracowników OPS P. Z. w mieszkaniu skarżącego, nie chciał on napisać oświadczenia odnośnie podatku od dochodu jednorazowego, stwierdził, że niepotrzebnie zawracają sobie głowę bo tych pieniędzy i tak już nie posiada i był to dochód jednorazowy w marcu. Również Kolegium zwracało się do niego o nadesłanie dokumentacji, z której wywodzi swoje stanowisko co do sposobu liczenia dochodu, na które nie odpowiedział.

Zdaniem kolegium skarżący nie wskazał w skardze żadnych czynności, których mógłby dokonać przed organami administracji, gdyby został zawiadomiony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do tego składania wniosków.

Skoro to na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy, to uznać należy w okolicznościach tej sprawy, iż skarżący nie wykazał takiego związku przyczynowego. Dlatego też nie można uznać naruszenia art. 10 § 1 kpa jako naruszenia mającego istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do żądania strony przeprowadzenia rozprawy administracyjnej należy stwierdzić, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 122, poz. 593 ze zm.) orzeczenia kolegium zapadają po przeprowadzeniu rozprawy lub na posiedzeniu niejawnym. Żaden przepis szczególny ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych nie określa sytuacji, w której kolegium byłoby zobowiązane do wyznaczenia rozprawy, w której miałaby oczywiście prawo wziąć udział strona odwołująca się od decyzji. Uznać należy zatem, że znajduje w tej sytuacji zastosowanie przepis art. 89 kpa, który nakłada na organ administracji obowiązek przeprowadzenia rozprawy, w każdym przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania albo gdy wymaga tego przepis prawa. Artykuł 89 § 2 kpa stanowi natomiast, że organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin.

W ocenie Kolegium Odwoławczego przeprowadzenie rozprawy administracyjnej celem rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 16 października 2015r. nie zapewni przyspieszenia lub uproszczenia postępowania, przeprowadzenia rozprawy nie wymaga przepis prawa, nie zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron, przeprowadzenie rozprawy nie jest potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Z tego względu Kolegium Odwoławcze na posiedzeniu niejawnym rozpatrzyło wniosek strony z dnia 4 lutego 2015r. w oparciu o obowiązujące przepisy prawne.

Kolegium poinformowało skarżącego, który domagał się zawiadomienia Prezesa Rady Ministrów o sprawie, że organ nadzoru nad działalnością administracyjną kolegiów, o którym mowa w art. 3a ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, nie sprawuje nadzoru merytorycznego nad wydawanymi przez Kolegium orzeczeniami. W każdym orzeczeniu Kolegium wydanym w wyniku rozpatrzenia wniosku strony zawarte jest pouczenie o przysługującym stronie prawie do wniesienia środka odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przypadku gdy strona nie zgadza się z merytorycznym rozstrzygnięciem Kolegium.

W skardze z dnia 16 marca 2016 r. skarżący wniósł o "(...) stwierdzenie nieważności wszystkich orzeczeń oskarżonego SKO w W. ogłoszonych konspiracyjnie w grudniu 2015 r. i lutym 2016 r. na szkodę pokrzywdzonego H. B.".

W uzasadnieniu skargi stwierdził, że jest pozbawiony prawa do pracy i jakichkolwiek środków finansowych do życia oraz dostępu do bezpłatnej opieki lekarskiej, a SKO lekkomyślnie pomija dowody (...) oraz znieważa Polski i Międzynarodowy porządek prawny poprzez nie szanowanie przyrodzonej i niezbywalnej godności niepełnosprawnego i ciężko chorego skarżącego. Skarżący powołał się na uchwałę Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 r. nr 221 w sprawie "pomocy państwa w zakresie dożywiania na lata 2010-2020", uchwałę Rady Miejskiej w P. Z. z dnia 25 lutego 2014 r. nr XLVI 11/295/2014 - o podwyższeniu dochodu uprawniającego do korzystania z pomocy społecznej w formie świadczenia pieniężnego na zakup jednego ciepłego posiłku dziennie dla osób objętych programem osłonowym "Pomoc państwa w zakresie dożywiania na lata 2014-2020", ustawę o ochronie zdrowia psychicznego, Konstytucję RP, Europejską Kartę Społeczną oraz Konwencję o prawach osób niepełnosprawnych.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie ma uzasadnionych podstaw, a nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi i rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ppsa), sąd nie znalazł powodów do jej uwzględnienia.

W niniejszej sprawie decyzją z dnia 22 lutego 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu utrzymało w mocy własną decyzję z dnia 28 grudnia 2015 r., wydaną w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, odmawiającej przyznania pomocy w naturze.

Na wstępie wskazać należy, że postępowanie administracyjne toczyło się w trybie nadzwyczajnym, tj. stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to instytucja procesowa, stwarzająca prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego aktów administracyjnych, dotkniętych jedną z kwalifikowanych wad enumeratywnie wyliczonych w art. 156 § 1 kpa. Stwierdzenie nieważności decyzji oznacza, iż weryfikowana decyzja jest dotknięta ciężką wadliwością, od chwili jej wydania, ze skutkiem ex tunc.

Rozważając, czy w sprawie wystąpiły przesłanki, określone w art. 156 § 1 kpa, Sąd uznał, że decyzje SKO prawidłowo wykazały, iż określonych w pkt 1 i 3-7 § 1 art. 156 kpa przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie brak.

Po pierwsze, w sprawie zachowana została właściwość organów, gdyż właściwym do rozpatrzenia wniosku o przyznanie zasiłku był Burmistrz Miasta P. Z.. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o pomocy społecznej gmina posiada kompetencje do przyznania i wypłaty zasiłków celowych. Z uwagi na to, że sprawy dotyczące zasiłku celowego należą do zadań własnych gminy, rozpoznanie odwołania od kontrolowanej decyzji należy do właściwości rzeczowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.

Po drugie, sprawa z wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku nie była rozstrzygnięta uprzednio inną decyzją administracyjną, a wydane orzeczenie zostało skierowane do wnioskodawcy - czyli strony tego postępowania.

Po trzecie, jako że skarżącemu odmówiono przyznania żądanego zasiłku, decyzja odmowna nie wymaga wykonania. Z powyższego wynika zatem, iż nie istnieje obiektywna możliwość, że wykonanie orzeczenia może nastąpić a tym samym wywołać czyn zagrożony karą.

Po czwarte, kwestionowane przez skarżącego orzeczenie nie zawiera żadnej wady, powodującej nieważność z mocy prawa - gdyż nie istnieje żaden przepis prawa, który wskazywałby taką sankcję.

Odrębnego wyjaśnienia wymaga przesłanka, określona w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W doktrynie i judykaturze uznaje się - jak prawidłowo wyjaśniło SKO - że o rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 1996 r., sygn. akt III SA 565/95, Biul. Skarb. 1997, nr 2, s. 26).

W niniejszej, sprawie taka okoliczność nie wystąpiła. Organ prawidłowo wyjaśnił, że dochód skarżącego, w okresie od marca 2015r. do lutego 2016r. przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, wynoszące 542 zł (w dniu wydania decyzji przez organ I instancji) i stanowi negatywną przesłankę uniemożliwiającą przyznanie stronie świadczenia z pomocy społecznej.

Organ rozpoznając wniosek o przyznanie pomocy społecznej musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 6 czerwca 2013r. sygn. akt. II SA/Ol 323/13).

Uwzględniając powyższe w ocenie Sądu, organ rozważając wniosek przyznanie pomocy w postaci przyznania zasiłku stałego oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne musiał przyjąć kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 uops.

Odnośnie niezasadności wliczenia kwoty 9500 zł do dochodu, należy wskazać, że skarżący w dniu 6 marca 2015r. złożył pisemne zaświadczenie, że w miesiącu marcu 2015r. uzyskał dochód tytułem odsetek karnych. Ponadto, w dniu 31 marca 2015r. złożył oświadczenie o stanie majątkowym, z którego wynika, że w marcu 2015r. uzyskał dochód tytułem odsetek karnych 9075,42zł. plus 13,80zł za każdy dzień zwłoki pomniejszony o podatek 19%, na potwierdzenie załączył czek bankowy z dnia 2 marca 2015r. wystawiony przez pracownika Sądu Rejonowego w Kłodzku opiewający na kwotę 9450,55zł.

Organ zobowiązany był uwzględnić tę kwotę w dochodzie strony stosując rozwiązanie zawarte w art. 8 ust. 11 pkt 1 uops. Przepis ten stanowi, że w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty:

1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej,

2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie

- kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.

Kolegium pismem z dnia 25 listopada 2015r. zwróciło się do skarżącego o nadesłanie dokumentu, z którego wynika z jakiego tytułu została mu wypłacona kwota 9450,55zł i za jaki okres. Kolegium uprzedziło skarżącego, że w przypadku nie nadesłania dokumentu przyjmie, że kwota stanowi dochód jednorazowy, o którym mowa w art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej. Pismo to skarżący otrzymał w dniu 2 grudnia 2015r. jednak nie udzielił na nie odpowiedzi.

W związku z powyższym w ocenie Sądu nawet gdyby przyjąć, co nie wynika z dokumentu urzędowego, że ta kwota została wypłacona tytułem, odsetek to dochód z tytułu odsetek należy traktować jako dochód w rozumieniu art. 8 ust. 11 uops tak samo jak dochód z tytułu odszkodowania za szkodę ponieważ odsetki są swego rodzaju zadośćuczynieniem za niemożność korzystania z określonej kwoty i nie jest to dochód za pewien okres tylko swego rodzaju odszkodowanie za np. nie wypłacenie pieniędzy przez określony czas.

Warunkiem skorzystania ze świadczeń z pomocy społecznej jest uzyskanie dochodu nieprzekraczającego kwoty 542zł. kryterium dochodowego (kryterium dochodowe obowiązujące w chwili wydawania decyzji przez Kolegium w dniu 20 sierpnia 2015r.).

Uwzględniając treść art. 8 ust. 11 pkt 1 uops, kwotę 9450,55zł uzyskaną 2 marca 2015r. należy podzielić przez 12 miesięcy co daje kwotę 787,54zł. dochodu miesięcznie poczynając od marca 2015r. do lutego 2016r. Jeżeli by przyjąć, że od kwoty 9450,55zł. strona zapłaci jak podaje w oświadczeniu z dnia 6 marca 2015r. podatek w wysokości 19 %, to dochód strony wyniósłby 7654,95zł. (9450,55zł. - 1795,60zł. tj. 19% z kwoty 9450,55zł.) : 12 miesięcy = 637,91zł.

Tak ustalona wysokość dochodu strony, którą należy uwzględnić w jego dochodzie na przestrzeni okresu od marca 2015r. do lutego 2016r. przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynoszące 542zł. (w dniu wydania decyzji przez organ I instancji) i stanowi negatywną przesłankę uniemożliwiającą przyznanie stronie świadczenia z pomocy społecznej.

Organ zatem w sposób zgodny z prawem wykazał, że skarżący nie jest osobą, której należy udzielić wsparcia, gdyż nie spełnia przesłanek, warunkujących jej udzielenie.

W tych okolicznościach Sąd stanął na stanowisku, że Kolegium orzekając w I i II instancji, prawidłowo uznało, iż weryfikowane orzeczenie nie jest obarczone kwalifikowanymi wadami.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ppsa orzeczono jak w pkt I sentencji.

Podstawę prawną wydania rozstrzygnięcia w punkcie II sentencji stanowił natomiast art. 250 § 1 ppsa oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801) w zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714).