Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 735/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 243 ust. 6, art. 245 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 90 ust. 1 pkt 3, art. 224 ust. 2 i ust. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 286
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi "(...)" Sp. S.A. z siedzibą w "(...)" (obecnie "(...)"Sp. z o.o. z siedzibą w "(...)") na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia "(...)" grudnia 2020 r. nr "(...)" w przedmiocie odmowy stwierdzenia wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności zawieszających bieg terminu do wniesienia opłaty za kolejny rok ochrony wynalazku oddala skargę


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "UP") postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. nr [...], na podstawie art. 243 ust. 6 oraz art. 245 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2020 r., poz. 286; dalej: "P.w.p."), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z [...] listopada 2019 r., wniesionego przez [...] S.A. z siedzibą w miejscowości [...] (dalej: "Strona", "Spółka", "Skarżący"), utrzymał w mocy postanowienie z [...] października 2019 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności zawieszających bieg terminu do wniesienia opłaty za 5. rok ochrony wynalazku, na który udzielono patentu pod numerem [...].

Jak wynika z wyjaśnień UP oraz akt administracyjnych sprawy Skarżący nie uiścił opłaty za 5. rok ochrony wynalazku pt. "Układ ogrzewania autobusu, zwłaszcza autobusu z napędem elektrycznym", w wyniku czego UP decyzją z [...] grudnia 2017 r., stwierdził wygaśnięcie przedmiotowego patentu. z dniem 29 grudnia 2016 r. z powodu nieuiszczenia przez uprawnionego opłaty za 5. rok ochrony wynalazku.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, UP wskazał, że Spółka wnioskiem z [...] stycznia 2018 r. wystąpiła z żądaniem stwierdzenia przez UP, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności uzasadniające uznanie, że doszło do zawieszenia biegu terminu do wniesienia opłaty za 5. rok ochrony wynalazku, powołując się na art. 243 ust. 6 P.w.p. podnosząc, że dozorowanie opłat w jej kancelarii odbywało się do 15 grudnia 2016 r. za pomocą oprogramowania [...], zaś od 15 grudnia 2016 r. za pomocą nowego oprogramowania o nazwie [...]. Po otrzymaniu decyzji o udzieleniu patentu na przedmiotowy wynalazek, pełnomocnik Spółki dokonał odpowiedniego wpisu w bazie [...], aby terminy wnoszenia opłat w tej sprawie były odpowiednio dozorowane. W połowie grudnia 2016 r. nastąpiło przeniesienie danych do nowego oprogramowania [...]. Po otrzymaniu decyzji o wygaśnięciu przedmiotowego prawa pełnomocnik zorientował się, że przy przenoszeniu danych do nowego oprogramowania doszło do przekłamania przy niektórych pozycjach odnośnie do terminów wnoszenia opłat okresowych. Polegało ono na tym, że w bazie [...] termin do wniesienia opłaty za kolejny rok ochrony [...] był opóźniony o jeden rok, czego skutkiem było nieuiszczenie przez pełnomocnika opłaty w przepisanym terminie. Przekłamanie spowodowane było ukrytą wadą oprogramowania przy przenoszeniu danych pomiędzy bazami. W ocenie Strony opisane wydarzenie wypełniało znamiona nadzwyczajnych okoliczności, trwających od co najmniej 15 grudnia 2016 r. do 18 grudnia 2017 r. Na poparcie twierdzeń zawartych we wniosku pełnomocnik załączył stosowne dowody.

Ww. postanowieniem z [...] października 2019 r. nr [...], na podstawie 243 ust. 6 P.w.p., UP odmówił stwierdzenia wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności zawieszających bieg terminu do wniesienia opłaty za 5. rok ochrony wynalazku, na który udzielono patentu pod numerem [...]. W ocenie UP niewłaściwe funkcjonowanie systemu monitorującego płatności, będące przyczyną uchybienia terminowi w przedmiotowej sprawie, nie może być uznane za przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia.

Rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy UP stwierdził, że wskazane w art. 243 ust. 6 P.w.p. odwołanie do odpowiedniego stosowania przepisów o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej zostało zapisane przez ustawodawcę wprost, bez nakazu uwzględniania różnic pomiędzy obydwoma pojęciami. Takie działanie ustawodawcy świadczy o zamiarze uzupełnienia pewnego rodzaju "braku" ustawy Prawo własności przemysłowej poprzez wskazanie przepisu, który należy stosować każdorazowo w przypadkach wniosków o zawieszenie biegu terminu do dokonania czynności. Gdyby zamiarem ustawodawcy było stworzenie nowej definicji - okoliczności nadzwyczajnych, nie używałby odesłania do przepisów dotyczących siły wyższej, a zawarł cechy, jakie nowe pojęcie miałoby posiadać. Takiej regulacji ustawa Prawo własności przemysłowej oraz Kodeks postępowania administracyjnego, którego przepisy są stosowane odpowiednio, nie posiada. Zdaniem UP i zgodnie z dotychczasową praktyką, w przypadku możliwości wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych należy odwołać się do art. 121 pkt 4 Kodeksu cywilnego i zbadać je pod kątem przesłanek określających zdarzenia o charakterze siły wyższej. UP odniósł się do definicji siły wyższej, której określenie ustawodawca pozostawił doktrynie oraz orzecznictwu. Wskazał, że zgodnie z obecnym stanowiskiem sądów dominuje koncepcja obiektywna siły wyższej, która nakazuje uznawać za działania siły wyższej zdarzenia zewnętrzne, nieuchronne, nadzwyczajne, niemożliwe do przewidzenia (por. m.in. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2007 r., sygn. akt: III CZP 100/07). Cechy te pozostają względem siebie w relacji przyczynowo-skutkowej. Nieuchronność jest konsekwencją nadzwyczajności zjawiska. Może też wynikać z niemożności jego przewidzenia, jakkolwiek współczesna nauka i technika pozwalają przewidzieć większość nadzwyczajnych, nieuchronnych zjawisk przyrodniczych, można więc co najwyżej mówić tylko o niemożności ich przewidzenia w danym układzie stosunków. Za takie zdarzenia tradycyjnie uznaje się: klęski żywiołowe (m. in. powódź, uderzenie pioruna, huragan), akty władzy (np. akty normatywne zakazujące wwozu określonych towarów, orzeczenia sądu o konfiskacie ładunku) oraz działania zbrojne (m. in. działania sił zbrojnych wrogiego państwa, rozruchy, rebelie, wojny domowe, akty piractwa). Jak wskazuje się w doktrynie, za siłę wyższą uznaje się takie zdarzenia, jeżeli ze względu na tkwiącą w nich moc oddziaływania nie było przed nimi, a dokładniej - przed ich skutkami, żadnej obrony.

UP uznał, że w przedmiotowej sprawie okoliczności, na które powołuje się Strona nie można zaliczyć do którejkolwiek z ww. grup, gdyż nie mają one znamion siły wyższej. W ocenie UP w niniejszej sprawie nie miały miejsca żadne zjawiska o charakterze nadzwyczajnym, gdyż błędne działanie systemów komputerowych, z których korzysta pełnomocnik Strony nie stanowi okoliczności nadzwyczajnej w rozumieniu powyższych przepisów. Zdarzenie to nie można uznać za nagłe ani niemożliwe do przezwyciężenia. W zdarzeniu tym trudno dopatrzeć się cech nieuchronności, skoro można było mu zapobiec. Zdaniem organu, pełnomocnik Strony powinien mieć świadomość, że korzystanie ze zinformatyzowanych systemów wiąże się z możliwością ich awarii. Dokonując zmiany oprogramowania przeznaczonego do dozorowania terminów wnoszenia opłat, pełnomocnik powinien wykonać testy nowego programu i zweryfikować poprawność jego funkcjonowania, a także wykazać się szczególną czujnością w zakresie jego działania. Pozostawienie kwestii terminowości opłat za ochronę praw wyłącznych jedynie systemom komputerowym, a szczególnie nowym programom jest w ocenie UP ryzykowne i może być przyczyną uchybień terminom płatności za ochronę. Pełnomocnik jako osoba odpowiedzialna za wnoszenie opłat, w imieniu uprawnionego, korzystając z obsługi komputerowej, winna kontrolować i zakładać możliwość, że zarówno systemy jak i różnego rodzaju oprogramowania mogą ulec awarii i w konsekwencji dane widniejące w nich będą nieprawidłowe. Osoba zajmująca się profesjonalną obsługą prawną, musi założyć powstanie różnych okoliczności m. in. błędów czy awarii systemu informatycznego. Zdaniem Urzędu pełnomocnik winien nieprzerwanie czuwać nad prawidłowym i terminowym wypełnianiem ciążących na nim obowiązków, zwłaszcza będąc świadomym negatywnych konsekwencji ich zaniedbań. Nie bez znaczenia dla oceny przedmiotowej sprawy, jak wskazał UP, jest również fakt, że pełnomocnik przekazał swemu mocodawcy informację o konieczności opłacenia opłaty za 4. rok ochrony, a zaniechał powiadomić go, że w tym samym terminie powinna być również wniesiona opłata za kolejny 5. rok ochrony.

UP dodał, że gdyby nawet przyjąć koncepcję wykładni Strony, że "awaria względnie błąd systemu komputerowego może być uznany za nadzwyczajną okoliczność w sytuacji, gdy użytkownik przy doborze systemu komputerowego zachował należytą staranność wymaganą w danych okolicznościach", to zdaniem organu, w działaniu pełnomocnika nie można doszukać się należytej staranności, skoro pełnomocnik nie założył, że przy przenoszeniu danych z jednego sytemu do drugiego mogą powstać błędy ze względu na różnice techniczne występujące pomiędzy programami [...] i [...].

Tym samym, UP stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 243 ust. 6 P.w.p.

Pismem z 5 lutego 2021 r. Skarżący, reprezentowany przez rzecznika patentowego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie UP z [...] grudnia 2020 r., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 243 ust. 6 P.w.p., poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na utożsamieniu "nadzwyczajnych okoliczności" z "siłą wyższą" oraz przez niewłaściwą odmowę jego zastosowania pomimo spełnienia warunków określonych w ww. przepisie prawa,

2) art. 7, art. 9 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm., dalej: "K.p.a."), poprzez brak podjęcia działań mających na celu dokładne i wyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego dotyczącego funkcjonowania w kancelarii pełnomocnika Skarżącego systemów dozorowania terminów.

W uzasadnieniu skargi Skarżący obszernie rozwinął zarzuty skargi, wskazując, że brak jest uzasadnionych podstaw, aby na gruncie art. 243 ust. 6 Pwp pojęcie "nadzwyczajne okoliczności" utożsamić z "siłą wyższą", skoro w tym samym przepisie ustawodawca użył obu określeń - "nadzwyczajne okoliczności" oraz "siła wyższa". Skarżący w pełni podziela stanowisko doktryny, zgodnie z którym - "pojęcie to nie jest ograniczone tylko do zdarzeń mających postać siły wyższej, ponieważ w przeciwnym razie należałoby uznać, że ustawodawca dla określenia tego samego zdarzenia używa w tej samej jednostce redakcyjnej ustawy różnych terminów" (Prawo własności przemysłowej. Komentarz, pod red. P. Kostańskiego, Wydawnictwo C. H. BECK, Warszawa 2014 r, str. 1204 - 1205). Zdaniem Skarżącego, zważywszy, iż żaden przepis prawa nie ustanawia swoistej reguły znaczeniowej pojęcia "nadzwyczajne okoliczności", należy, zdaniem Skarżącego, uznać odwołanie się do reguł znaczeniowych powszechnego języka polskiego, które wskazują, że "okoliczności nadzwyczajne" to okoliczności odbiegające od okoliczności uznawanych w stosunkach danego rodzaju za zwyczajne.

Skarżący podkreślił, że z systemów komputerowych korzystają nie tylko strony postępowań administracyjnych i sądowych, ale również organy administracji publicznej i sądy. Błędy i awarie systemów komputerowych zdarzają się nie tylko stronom postępowań, ale również organom, przed którymi postępowania są prowadzone. Powyższe zjawisko zostało dostrzeżone w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, między innymi w wyroku Sądu (druga izba) z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie T-326/11 Brainlab AG z siedzibą w Feldkirchen (Niemcy) przeciwko Urzędowi Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (OHIM).

Zdaniem Skarżącego, za usprawiedliwione należy uznać przyjęcie wykładni, iż awaria względnie błąd systemu komputerowego może być uznany za "nadzwyczajną okoliczność" w sytuacji, gdy użytkownik przy doborze systemu komputerowego zachował należytą staranność wymaganą w danych okolicznościach. W ocenie Skarżącego, Spółka wykazała, że uchybienie terminu na wniesienie opłaty za 5. rok ochrony przedmiotowego wynalazku nastąpiło z powodu nadzwyczajnych okoliczności w rozumieniu art. 243 ust. 6 P.w.p.

Skarżący podniósł, że UP odwołał się do wyroku Sądu (dawniej: Sądu Pierwszej Instancji) z dnia 19 września 2012 r., sygn. T-267/11, jednak, jak podkreślił Skarżący, lektura tego wyroku wskazuje, po pierwsze, że kwestia dopuszczalności uiszczenia opłaty za kolejny okres ochrony, po upływie okresu dodatkowego, nie była rozstrzygana na gruncie instytucji nadzwyczajnej związanej z wystąpieniem "siły wyższej", ale w oparciu o test "należytej staranności" w ramach instytucji "przywrócenia praw". Po wtóre, nie jest tak, jak sugeruje organ, że orzecznictwo unijne nigdy nie uwzględnia awarii, błędów względnie utraty danych, na które narażony jest podmiot korzystający z systemów informatycznych jako okoliczności usprawiedliwiających niezachowanie terminu. W przywołanym wyroku Sąd wspólnotowy dopuścił możliwość przywrócenia praw pod warunkiem jednak, że podmiot uprawniony wykaże, zgodnie z art. 81 rozporządzenia (WE) nr 207/2009, że niedotrzymanie terminu nastąpiło - "mimo zachowania należytej staranności".

W ocenie Skarżącego, w niniejszej sprawie, UP nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie funkcjonowania systemów dozorowania opłat w kancelarii pełnomocnika uprawnionego.

W odpowiedzi na skargę UP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie oraz postanowienie I instancji nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 243 ust. 6 P.w.p., zgodnie z którym do terminów, do których nie ma zastosowania przepis ust. 1, uchybionych z powodu nadzwyczajnych okoliczności, stosuje się odpowiednio przepisy o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej. W sprawach tych Urząd Patentowy wydaje, po przedstawieniu przez zainteresowanego odpowiednich dowodów, postanowienia.

Wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 90 ust. 1 pkt 3 P.w.p., patent wygasa na skutek nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty okresowej. Jak wynika natomiast z art. 224 ust. 2 P.w.p., opłaty za dalsze okresy ochrony są uiszczane z góry, nie później niż w dniu, w którym upływa poprzedni okres ochrony. Z art. 224 ust. 4 P.w.p., wynika również, że opłaty, o których mowa w ust. 2, można uiszczać również w terminie sześciu miesięcy po upływie terminu określonego w ust. 2, przy równoczesnym uiszczeniu opłaty dodatkowej w wysokości 30% opłaty należnej. Termin ten nie podlega przywróceniu.

W przedmiotowej sprawie termin uiszczenia opłaty za piąty rok ochrony upłynął 29 grudnia 2016 r., Skarżący natomiast dokonał wpłaty opłaty za piąty rok ochrony 30 stycznia 2018 r., podnosząc jednocześnie we wniosku z [...] stycznia 2018 r., że w sprawie zaistniały nadzwyczajnych okoliczności, uzasadniające uznanie, że doszło do zawieszenia biegu terminu, w którym Skarżący winien był uiścić opłatę za kolejny, piąty rok ochrony wynalazku.

W przedmiotowej sprawie sporna jest kwestia, czy pojęcie "nadzwyczajnych okoliczności", o których mowa w art. 243 ust. 6 P.w.p., jest tożsame z pojęciem "siły wyższej" oraz, czy nadzwyczajne okoliczności zaistniały w niniejszej sprawie dając podstawę do przyjęcia, że doszło do zawieszenia biegu terminu do uiszczenia opłaty za piąty rok ochrony wynalazku.

Podkreślenia wymaga, że orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszące się do wykładni pojęcia "nadzwyczajne okoliczności", o których mowa w art. 243 ust. 6 P.w.p., nie jest jednolite. Sąd doszedł jednak do wniosku, że w tym zakresie należy przyznać rację Skarżącemu, który stoi na stanowisku, że nie jest to pojęcie tożsame z pojęciem "siły wyższej". Ustawodawca w art. 243 ust. 6 P.w.p., odsyła do instytucji zawieszenia biegu przedawnienia z powodu siły wyższej, co jednak nie oznacza, że utożsamia nadzwyczajne okoliczności wyłącznie z siłą wyższą. Sąd zgadza się ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z 2 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 985/20, zgodnie z którym dokonując wykładni pojęcia nadzwyczajnych okoliczności należy jedynie posiłkować się klauzulą siły wyższej, która niewątpliwie ma węższy zakres i mieści się w pojęciu nadzwyczajnych okoliczności. Racjonalny ustawodawca bowiem, jak słusznie zauważył Skarżący, nie używałby w omawianym przepisie dwóch różnych pojęć o pokrywającym się zakresie znaczeniowym.

Błędna wykładnia pojęcia nadzwyczajnych okoliczności dokonana przez UP, nie miała jednak wpływu na rozstrzygniecie, nie może zatem stanowić podstawy uwzględnienia skargi. UP bowiem, pomimo przyjęcia tożsamości obu pojęć "nadzwyczajnych okoliczności" oraz "siły wyższej" dokonał następnie prawidłowej oceny stanu faktycznego i podnoszonych przez Skarżącego okoliczności, jako okoliczności przewidywalnych, których można było uniknąć przy zachowaniu "szczególnej czujności". Ostatecznie organ doszedł do słusznego wniosku, że nawet przyjmując koncepcję Skarżącego odnośnie wykładni pojęcia nadzwyczajnych okoliczności, brak jest w niniejszej sprawie podstaw zawieszenia biegu terminu do uiszczenia opłaty za piąty rok ochrony wynalazku, ze względu na brak należytej staranności po stronie Skarżącego w zachowaniu terminu do uiszczenia tej opłaty.

Przemawiają za tym okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, które nie stanowią przedmiotu sporu. Skarżący mianowicie uzyskał patent na wynalazek pt. "Układ ogrzewania autobusu, zwłaszcza autobusu z napędem elektrycznym" na podstawie decyzji UP z [...] listopada 2016 r. wydanej w trakcie biegu 4 roku ochrony wynalazku. Jednocześnie 29 grudnia 2016 r. upływał termin wniesienia opłaty za piąty rok ochrony wynalazku. Zgodnie z postanowieniem decyzji z [...] listopada 2016 r. Skarżący obowiązany był do uiszczenia w terminie trzech miesięcy od jej doręczenia opłaty za pierwszy okres ochrony obejmujący trzy lata od dnia zgłoszenia wynalazku do ochrony. Ponieważ patent na przedmiotowy wynalazek został udzielony w trakcie biegu czwartego roku ochrony, jak również w związku z tym, że 29 grudnia 2016 r. upływał termin wniesienia opłaty za piąty rok ochrony wynalazku, Skarżący powinien uiścić opłatę należną za pięć lat ochrony wynalazku. Decyzja z [...] listopada 2016 r. została doręczona Skarżącemu 17 listopada 2016 r., okres trzech miesięcy upływał zatem 17 lutego 2017 r. Skarżący dokonał w terminie wpłaty za pierwszy okres ochrony wynalazku oraz za czwarty rok ochrony wynalazku 1 lutego 2017 r., nie dokonał natomiast wpłaty opłaty za piąty rok ochrony wynalazku pomimo upływu terminu na jej dokonanie 29 grudnia 2016 r.

UP słusznie wskazał w postanowieniu I instancji, że Skarżący winien był - wraz z opłatami za 1-4 rok ochrony - wnieść również opłatę za 5 rok w podstawowej jej wysokości. Nieskorzystanie z tej możliwości we wskazanym terminie powodowało, że opłata ta, o ile wniesiona w dodatkowym sześciomiesięcznym terminie dodatkowym, liczonym nie od 29 grudnia 2016 r., a od końca terminu trzymiesięcznego wskazanego w decyzji o udzieleniu patentu, kończącym się więc 17 sierpnia 2017 r., podlegałaby obowiązkowemu zwiększeniu o 30%.

Skarżący uzasadniając wystąpienie w niniejszej sprawie nadzwyczajnych okoliczności wyjaśnił w toku postępowania przed UP, że dozorowanie terminów w jego kancelarii, związanych także z wnoszeniem opłat okresowych odbywało się do 15 grudnia 2016 r. za pomocą oprogramowania [...], a od 15 grudnia 2016 r. odbywa się za pomocą nowego oprogramowania [...]. Po otrzymaniu 17 listopada 2016 r. decyzji o udzieleniu przedmiotowego patentu dokonano odpowiedniego wpisu o tym fakcie w dotychczasowej bazie [...], aby terminy wnoszenia opłat w tej sprawie były odpowiednio dozorowane. W pierwszej połowie grudnia 2016 r. przeprowadzono przeniesienie wszystkich danych z bazy [...] do nowego oprogramowania [...]. Po otrzymaniu decyzji UP z [...] grudnia 2017 r. okazało się, że przy przenoszeniu danych nastąpiło przekłamanie przy niektórych pozycjach odnośnie do terminów do wnoszenia opłat okresowych, które polegało na tym, że termin w bazie [...] do wnoszenia opłat okresowych za poszczególne lata ochrony przedmiotowego wynalazku był opóźniony o 1 rok, co spowodowało, że pełnomocnik podjął działania w sprawie przedłużenia ochrony za 5 rok ochrony z opóźnieniem prawie rocznym. Przekłamanie to miało być spowodowane ukrytą wadą oprogramowania przy przenoszeniu danych między bazami. Zdaniem Skarżącego, powyższa wada oprogramowania skutkująca wskazanym przekłamaniem stanowi nadzwyczajną okoliczność, o której mowa w art. 243 ust. 6 P.w.p., trwającą w okresie od co najmniej 15 grudnia 2016 r. do 18 grudnia 2017 r., tj. dnia, w którym pełnomocnik otrzymał z UP decyzję o wygaśnięciu przedmiotowego patentu.

Sąd całkowicie zgadza się ze stanowiskiem UP, że błędne działanie systemów komputerowych, z których korzystał pełnomocnik Skarżącego nie stanowi okoliczności nadzwyczajnej w rozumieniu art. 243 ust. 6 P.w.p. Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że awarie systemów czy programów komputerowych nie stanowią zdarzeń o nikłym stopniu prawdopodobieństwa występowania, stąd jako takie nie są ze swej istoty zdarzeniami nadzwyczajnymi, niedającymi się przewidzieć (por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2019 r. sygn. akt II GSK 1018/17, wyrok NSA z 5 listopada 2020 r. sygn. akt II GSK 715/20). W ocenie Sądu, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, oparcie się przez pełnomocnika Skarżącego wyłącznie na nowym – wprowadzonym w grudniu 2016 r. w miejsce dotychczasowego – programie komputerowym, było działaniem ryzykownym, którego skutek w postaci uchybienia terminowi płatności za ochronę wynalazku, można było przewidzieć. Skarżący oraz jego pełnomocnik powinien liczyć się z możliwością wadliwego funkcjonowania nowego programu komputerowego, ponieważ ryzyko wystąpienia awarii, błędu, czy utraty danych jest nierozerwalnie związane z korzystaniem ze zinformatyzowanych systemów i stanowi błąd, który można przewidzieć. Pełnomocnik Skarżącego po dokonanej zamianie programów komputerowych i wprowadzeniu danych do nowego programu, powinien zachować ostrożność, a jak wskazał UP "szczególną czujność", w zakresie prawidłowego działania tego programu. Dlatego Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, że uchybienie terminowi płatności za piąty rok ochrony przedmiotowego wynalazku nie było wynikiem nadzwyczajnej okoliczności, w rozumieniu art. 243 ust. 6 P.w.p., tym bardziej, że w okolicznościach niniejszej sprawy doszło do zbiegu terminów wniesienia opłat za pięć lat ochrony wynalazku, a Skarżący dokonał wpłaty za cztery lata ochrony.

Z powyższych względów Sąd uznał, że niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez UP art. 243 ust. 6 P.w.p., poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na utożsamieniu "nadzwyczajnych okoliczności" z "siłą wyższą". Jak bowiem Sąd wyjaśnił powyżej, taka wykładnia pojęcia "nadzwyczajnych okoliczności" nie miała wpływu na rozstrzygnięcie w związku z zaistniałym w niniejszej sprawie, po stronie Skarżącego i jego pełnomocnika, brakiem zachowania wymaganej przy wprowadzeniu nowego programu komputerowego ostrożności i oparciem się wyłącznie na tym programie w kwestii zachowania terminowości płatności opłat za ochronę wynalazku.

Sąd nie stwierdził również w niniejszej sprawie naruszenia przez UP art. 7, art. 9 i art. 77 K.p.a., poprzez brak podjęcia działań mających na celu dokładne i wyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego dotyczącego funkcjonowania w kancelarii pełnomocnika Skarżącego systemów dozorowania terminów. UP bowiem nie oceniał, ani nie kwestionował sposobu funkcjonowania komputerowych systemów dozorowania terminów w kancelarii pełnomocnika Skarżącego, przyjmując w tym zakresie wyjaśnienia oraz dowody przedłożone przez Skarżącego. Organ dokonał natomiast odmiennej niż Skarżący i zdaniem Sądu prawidłowej, oceny opisanych przez Skarżącego okoliczności faktycznych sprawy pod względem wystąpienia w niniejszej sprawie nadzwyczajnych okoliczności, mających uzasadnić zawieszenie biegu przedawnienia terminu do uiszczenia opłaty za piąty rok ochrony przedmiotowego wynalazku. Stan faktyczny w niniejszej sprawie został natomiast dokładnie wyjaśniony przez organ i nie wymagał dodatkowych ustaleń.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), orzekł jak w sentencji wyroku.

Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym na podstawie art.119 pkt 3 P.p.s.a.