Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 658/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 56 par 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Tomasz Wójcik Protokolant: Starszy asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2019r. sprawy ze skargi L. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. postanowieniem z dnia [...]. podjął i prowadzi wobec majątku Skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...]. Nr [...] oraz Nr [...] wystawionych przez wierzyciela -Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T., obejmujących należności z tytułu kosztów egzekucyjnych, wynikających z decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]. orzekającej o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe M. F. Z. S. O. i R. Sp. z o. o. Postępowanie egzekucyjne w związku z wniesionymi zarzutami było zawieszone postanowieniem organu egzekucyjnego z dnia [...]. do dnia [...].

P. z dnia [...]. Skarżący złożył do wierzyciela wniosek o wstrzymanie wszelkich czynności egzekucyjnych, który został rozpatrzony jako wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wyżej wymienionych tytułów wykonawczych, po ustaniu zawieszenia postępowania egzekucyjnego z mocy prawa (w związku z wniesionymi zarzutami). Zdaniem Skarżącego niezasadnie doszło do podjęcia postępowania egzekucyjnego w sprawie skoro zarzuty od tytułów wykonawczych nie zostały prawomocnie rozpoznane. Skarżący wskazał, że przygotowuje skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na postanowienie organu drugiej instancji w sprawie zarzutów. Podtrzymał również wniosek w zakresie złożenia swojego żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz z ostrożności, w sytuacji odmownego załatwienia sprawy - przesłania przedmiotowego pisma do organu nadzorującego postępowanie egzekucyjne. Wskazał także na uprawnienia wierzyciela w zakresie zawieszenia i umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz na swój niezawiniony stan niewykonania obowiązku jako zobowiązanego.

P. z dnia [...]. wierzyciel poinformował, że po jego stronie nie zaistniały okoliczności skutkujące koniecznością umorzenia lub zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego

Postanowieniem z dnia [...]. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sprawie wniosku z dnia [...]. W treści uzasadnienia, organ egzekucyjny wyjaśnił, że w przedmiotowym wniosku nie wskazano żadnej z przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego wymienionych w art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U. z 2017r. poz. 1201 ze zm.) – dalej jako: "u.p.e.a.". Organ egzekucyjny zauważył również, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia [...]. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Z 2018r., poz. 1302 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a." wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zdaniem organu skoro decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]. w sprawie odpowiedzialności podatkowej jest ostateczna, to przedmiotowa egzekucja została wszczęta na podstawie prawidłowych tytułów wykonawczych.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. wyjaśnił również, że kwestie dotyczące postępowania podatkowego, tj. orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowej spółki [...] nie mogą być badane w trybie właściwym dla postępowania egzekucyjnego.

W złożonym zażaleniu Skarżący zarzucił brak rozpatrzenia istoty sprawy, w tym brak przedstawienia stanowiska wierzyciela w przedmiocie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wniósł o zawieszenie postępowania przez wierzyciela, ewentualnie o przekazanie przedmiotowego wniosku do organu nadzorującego postępowanie egzekucyjne celem wstrzymania postępowania egzekucyjnego w trybie art. 23 § 6 u.p.e.a. W uzasadnieniu wskazał, że organ egzekucyjny nie przedłożył odpowiedzi wierzyciela na złożony wniosek oraz, że organ wytknął wielokrotne precyzowanie wniosku. Podniósł również, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego jest niezasadne z uwagi na to, iż postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki [...] nie zostało prawomocnie zakończone. Ponadto zdaniem strony organ egzekucyjny nieprawidłowo zarachował wyegzekwowane należności z rachunku bankowego.

Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Zdaniem organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Złożenie skargi do sądu na decyzję ostateczną stanowiącą podstawę tytułu wykonawczego nie powoduje zawieszenia postępowania egzekucyjnego w trybie powołanego przepisu art. 56 § 1 u.p.e.a. Organ zaznaczył, że przesłanki wymienione w tym przepisie stanowią katalog zamknięty, nie pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobody wyboru co do możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Tylko we wskazanych w przepisie przypadkach organ egzekucyjny ma obowiązek zawiesić postępowanie egzekucyjne. W rozpatrywanej sprawie nie zaistniała żadna z tych okoliczności.

Organ wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...]. utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległości podatkowe spółki M. F. Z. S. O. i R.. W związku z tym, odpadła przesłanka wynikająca z art. 56 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którą postępowanie ulega zawieszeniu w całości lub w części w razie wstrzymania wykonania decyzji, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej.

Ponadto organ zauważył, że w związku z umorzeniem postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o Nr [...] do Nr [...] wyegzekwowana z zajęcia wierzytelności rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w B. Z. W. S.A. z dnia [...]. Nr [...].[...] i zaliczona wówczas na tytuł wykonawczy Nr [...] kwota w wysokości [...] zł została zarachowana na tytuły wykonawcze o Nr [...], które również były objęte przedmiotowym zajęciem. Aktualizacją zawiadomienia o zmianie wysokości zajęcia z dnia [...]. Nr [...].[...] oraz zawiadomieniem o zmianie wysokości zajęcia z dnia [...] r. Nr [...].[...] organ egzekucyjny dokonał aktualizacji powyższych zajęć.

Reasumując organ odwoławczy uznał, że organ egzekucyjny zasadnie odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych Nr [...] i [...] wystawionych przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T.. Nie wystąpiła bowiem żadna z przesłanek określonych w art. 56 § 1 u.p.e.a.

W złożonej do tut. Sądu skardze strona skarżąca wniosła o uchylenie skarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie zawieszenie postępowania egzekucyjnego zarzucając:

- brak wzięcia od uwagę, iż odpowiedzialność skarżącego nie została prawomocnie przesądzona, a tym samym prowadzone postępowanie egzekucyjne narusza zasadę państwa prawa, zasadę zaufania obywateli wobec organów państwowych, zasadę sprawiedliwości społecznej, zasadę humanitaryzmu;

- brak wzięcia pod uwagę, iż Naczelny Sąd Administracyjny wstrzymał wykonanie zaskarżonych decyzji poszczególnych organów administracyjnych;

- brak wskazania podstawy prawnej przerachowania wyegzekwowanej kwoty z rachunku bankowego Skarżącego.

Zdaniem Skarżącego fakt wstrzymania przez Naczelny Sąd Administracyjny wykonalności decyzji o odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania podatkowe spółki, orzeczonej wobec niego uzasadnia zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Ponadto istotne znaczenie dla sprawy ma fakt, że do dnia złożenia niniejszej skargi Skarżący nie poznał podstawy prawnej na jakiej doszło do przerachowania wyegzekwowanych środków na uchylone tytuły wykonawcze.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.).

Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to wyjątek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia, jak również wydanego w pierwszej instancji Sąd doszedł do przekonania, że nie naruszają one prawa, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przystępując do oceny legalności zaskarżonego postanowienia w pierwszej kolejności zauważyć należy, iż zgodnie z art. 56 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części:

1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;

2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;

3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;

4) na żądanie wierzyciela;

5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego polega na wstrzymaniu czynności egzekucyjnych na skutek powstania przeszkód w prowadzeniu egzekucji. Jej istota sprowadza się do przerwania na czas określony biegu tego postępowania w związku z wystąpieniem przeszkód do jego dalszego prowadzenia, a samo zawieszenie postępowania następuje na czas niezbędny do usunięcia tych przeszkód. Chodzi tu o przeszkody, które powstały już w toku egzekucji, gdyż w przeciwnym przypadku nie należało w ogóle wszczynać postępowania egzekucyjnego. Należy przy tym zaznaczyć, że art. 56 § 1 u.p.e.a. zawiera zamknięty katalog sytuacji, w których postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu. Zarazem wymienia on przyczyny obligatoryjnego zawieszenia postępowania, nie pozostawiając tym samym do uznania organu egzekucyjnego tego, czy w danym przypadku należy zawiesić postępowanie (por. R. Hauser, Z. Leoński : Postępowanie egzekucyjne w administracji pod. red. prof. R. Hausera i prof. A. Skoczylasa; C.H. BECK 2012, str. 275-276). Użycie przez ustawodawcę określenia "postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu" oznacza, że rozstrzygnięcie dotyczące zawieszenia egzekucji ma charakter związany - jeżeli zachodzi którakolwiek z przesłanek określonych w art. 56 § 1 pkt 1 – 5 ustawy egzekucyjnej, to organ egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania. A contrario, brak którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie obliguje organ do wydania postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 23 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Gl 735/09, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ocena, czy istniały podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, powinna nastąpić według stanu z chwili rozpatrywania wniosku przez organ egzekucyjny.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wbrew stanowisku skarżącego w sprawie brak było jakichkolwiek podstaw do przyjęcia zasadności wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...] r. Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległości podatkowe spółki M. F. Z. S. O. i R.. W związku z tym, odpadła przesłanka wynikająca z art. 56 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którą postępowanie ulega zawieszeniu w całości lub w części w razie wstrzymania wykonania decyzji, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej.

Wskazać w tym miejscu należy, że w czasie wydania zaskarżonego postanowienia decyzja z dnia [...]. o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległości podatkowe spółki M. była ostateczna i podlegała wykonaniu. Wniesienie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie miało żadnego wpływu na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Dopiero wydane w dniu 13 lipca 2018r. postanowienie NSA sygn. akt II FSK 1800/18 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]. stanowi podstawę do zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego- art. 56 § 1 u.p.e.a. Jak wynika z odpowiedzi na skargę Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. postanowieniem z dnia 27 sierpnia zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzonego z majątku Skarżącego.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.