Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 264/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a,  art. 271 ust. 4 pkt 1, ust. 7
journal: Dz.U. 2018 poz 2268
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity
article: par. 6
journal: Dz.U. 2017 poz 2502
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w W. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za odprowadzenie do wód – wód opadowych i roztopowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] r., ,nr [...], II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie rzecz strony skarżącej Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w W. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Informacją roczną z dnia [...] lutego 2018 r. Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w K. (dalej jako organ I instancji), na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, ustalił Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...] (dalej określanej jako strona), opłatę stałą w wysokości [...] zł za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych, za okres od [...] stycznia 2018 r. do [...] grudnia 2018 r. Powyższa stawka obliczona została jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 2,50 zł na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnej ilości odprowadzanych wód określonej w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia [...] września 2016 r. w ilości [...] m3/h i wynoszącego po przeliczeniu [...] m3/s. Informację roczną doręczono stronie w dniu [...] lutego 2018 r.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] organ

I instancji, działając na podstawie art. 271 ust. 7 w zw. z art. 271 ust. 4 pkt 1, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2018 r., poz. 2268) – dalej "p.w.", oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096) – dalej "k.p.a." określił stronie, za okres od [...] stycznia 2018 r. do [...] grudnia 2018 r., opłatę stałą w wysokości [...] zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód na podstawie pozwolenia wodnoprawnego Marszałka Województwa Z. z dnia [...] września 2016 r.

Organ I instancji wskazał, że w myśl art. 271 ust. 7 p.w., jeżeli podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne zaniechał wykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 6 tego przepisu, właściwy organ Wód Polskich określa wysokość opłaty stałej w drodze decyzji. W rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca organ do wydania takiej decyzji, albowiem strona nie wniosła na rachunek bankowy Wód Polskich rat kwartalnych ww. opłaty rocznej.

Dalej organ wyjaśnił, że wysokość opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości wód wyrażonej w m3/s (art. 271 ust. 4 p.w.).

W oparciu o § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r.

w sprawie jednostkowych stawek za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502) – zwanego dalej rozporządzeniem, organ I instancji wskazał, że opłata stała za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych w formie opłaty stałej wynosi 2.50 zł na dobę za 1 m3/s, za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód z otwartych lub zamkniętych systemów kanalizacji deszczowej służących do odprowadzania opadów atmosferycznych.

W odwołaniu od tej decyzji strona podniosła następujące zarzuty:

- naruszenia przepisów postępowania tj. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.,

- naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 268 ust. 1 pkt 3a w zw. z art. 271 ust. 4 pkt 1 i art. 272 ust. 19 Prawa wodnego.

W uzasadnieniu odwołania wskazano, że organ nie określił w decyzji jakiego obszaru ona dotyczy. Jedynie, tak jak w kilkudziesięciu innych decyzjach wydanych w dniu [...] stycznia 2019 r. ustalających stronie opłaty, powołał się na treść informacji rocznej z dnia [...] lutego 2018 r. Organ I instancji nie uwzględnił, że inwestycja drogowa, do której wydane zostało pozwolenie wodnoprawne nie została zrealizowana, a tym samym nie istnieje droga publiczna, z której odprowadzane miałyby być wody opadowe lub roztopowe. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych strona podniosła, że odpłatność za usługę wodną należy się tylko wówczas, gdy podmiot uprawniony ma możliwość korzystania z tej usługi. Obciążenie tego rodzaju opłatą jest natomiast niedopuszczalne przy braku urządzeń wodnych, które ujmowałyby wodę opadową lub roztopową (wyroki WSA w Gdańsku: z dnia 1 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 297/18; z dnia 25 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 295/18; z dnia 11 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 325/18).

Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 271 ust. 4 pkt 1 oraz art. 7 ustawy Prawo wodne, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. (dalej organ II instancji), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] stycznia

2019 r.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wysokość ustalonej stronie opłaty stałej za usługi wodne, za okres od [...] stycznia 2018 r. do [...] grudnia 2018 r., w kwocie [...]zł, organ I instancji ustalił w formie informacji rocznej z dnia 19 lutego 2018 r. Strona nie wniosła reklamacji od tej informacji, co należy odczytać jako akceptację wysokości opłaty zawartej w informacji. W ocenie organu odwoławczego, kwestionowanie zasadności ustaleń dotyczących obowiązku uiszczenia opłaty stałej za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych, na etapie decyzji podjętej na podstawie art. 271 ust. 7 p.w., jest spóźnione. Mogło to nastąpić poprzez wniesienie reklamacji, bądź skargi na decyzję wydaną w oparciu o art. 273 ust. 6 p.w. Wysokość opłaty ustalono stronie w drodze informacji, a nie w drodze decyzji wydanej w wyniku złożenia reklamacji. W treści informacji rocznej wskazano, iż przedmiotową opłatę należy uiścić w terminach, w ratach płatnych co kwartał. Z akt sprawy wynika, że strona nie wniosła na rachunek bankowy Wód Polskich I, II i III raty kwartalnej w terminie. Słusznie zatem organ I instancji ocenił, że zaistniała przesłanka do wydania decyzji w trybie art. 271 ust. 7 p.w.

Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w Warszawie (zwany dalej skarżącym), reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję organu odwoławczego żądając jej uchylenia oraz uchylenia decyzji wydanej w I instancji.

Ponadto, w skardze zawarto wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W skardze podniesiono następujące zarzuty:

1) naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 19 ust. 2 i art. 18a ust. 1 ustawy o drogach publicznych, poprzez uznanie, że adresatem obowiązku wnoszenia opłaty jest zarząd drogi krajowej – Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, w sytuacji gdy zobowiązanym do ponoszenia opłat związanych z drogami krajowymi jest jej zarządca – Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, a w konsekwencji skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną postępowania, tak więc na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kwalifikującej się do stwierdzenia jej nieważności oraz do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w I instancji,

2) naruszenia przepisów postepowania administracyjnego tj. art. 6, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 271 ust. 7 p.w., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności niezbędnych do prawidłowego określenia stanu faktycznego, a w szczególności, czy w świetle przepisów p.w., zarząd drogi krajowej jest zobowiązany do zapłaty opłaty stałej za odprowadzanie wód z inwestycji "Budowa obwodnicy K. i S. na [...] wraz z odcinkami [...] od węzła K. do węzła B. " w sytuacji, gdy inwestycja nie została oddana do użytku,

3) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania, tj. art. 268 ust. 1 pkt 3a w zw. z art. 271 ust. 4 i ust. 7, poprzez dokonanie ich błędnej wykładni i uznanie, że zakresem odwołania od decyzji wydanej na podstawie art. 271 ust. 7 p.w. nie może zostać objęta kwestia zasadności ustalenia opłaty stałej.

Uzasadniając podniesione zarzuty wskazano, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji skierowane zostały do urzędu – Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział [...]. Zarzut ten był podniesiony w odwołaniu od decyzji, jednak organ odwoławczy się do niego nie odniósł.

W dalszej części uzasadnienia skargi podniesiono, że w przepisach ustawy na podstawie której wydano zaskarżoną decyzję, brak jest mechanizmów uniemożliwiających stronie kwestionowanie tak wysokości jak i zasadności ustalonej opłaty, w tym ustalonej na podstawie art. 271 ust. 7 Prawa wodnego. Nie jest trafne stanowisko organu, zgodnie z którym przedmiotem postępowania w tym trybie było jedynie stwierdzenie przekroczenia terminu zapłaty. Zdaniem strony skarżącej z brzmienia ww. przepisu jednoznacznie wynika, że przedmiotem postępowania jest określenie wysokości opłaty, co umożliwia także kwestionowanie ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy oraz wykładni i zastosowania przepisów prawa dotyczących naliczenia opłaty.

W tej sytuacji stanowisko organu, że nie wniesienie reklamacji ma wpływ na zakres postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ w sprawie opłat za usługi wodne, w tym w szczególności, że zamyka drogę do możliwości kwestionowania przez stronę zasadności ustalenia opłaty, jest błędne. Treść art. 272 ust. 17 w zw. z art. 273 ust. 1 p.w. nakazuje przyjąć, że reklamacja składana jest w sytuacji, gdy strona kwestionuje wysokość opłaty, a nie podstawę prawną jej ustalenia. W niniejszej sprawie strona skarżąca nie kwestionowała wysokości opłaty, ale podnosiła brak podstaw do ustalania opłaty w sytuacji, gdy droga nie została jeszcze wybudowana. Organ ograniczając zakres prowadzonego postępowania administracyjnego do ustalenia okoliczności doręczenia stronie skarżącej informacji o wysokości opłaty, dokonania wpłat kwot wskazanych w tej informacji oraz złożenia reklamacji, naruszył art. 6, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik postępowania.

Skarżący, w oparciu o art. 35 ust. 1 i 3 oraz art. 268 ust. 1 pkt 3 p.w. podniósł, że o ile opłata za usługę odprowadzania wód opadowych lub roztopowych

do wód, rzeczywiście wiąże się ze skutkami opadów atmosferycznych, o tyle obowiązek jej ponoszenia związany jest z odprowadzaniem wód opadowych lub roztopowych. Tak długo, jak woda nie jest odprowadzana, brak jest podstaw do uznania, że mamy do czynienia z usługą wodną w rozumieniu przepisów p.w. Nie stanowi, bo w świetle ww. przepisów stanowić nie może, podstawy do uznania, że podmiot korzysta z usługi wodnej, sam fakt funkcjonowania w obrocie prawnym pozwolenia wodnoprawnego.

Według skarżącego, inwestycja drogowa dla której pozwolenie wodnoprawne zostało wydane, w 2018 r. nie była ukończona, a droga oddana do użytku, czego nie kwestionowały organy orzekające w sprawie. Trafność stanowiska skarżącego w tej kwestii, wielokrotnie potwierdzały sądy administracyjne. Konsekwencją jednolitego orzecznictwa w tej materii, było dokonanie z dniem 23 listopada 2019 r. zmiany w art. 271 ust. 5 p.w., poprzez dodanie w nim art. 5b w brzmieniu: "W przypadku realizacji przedsięwzięcia w zakresie obiektów liniowych, opłatę stałą ponosi się za okres od dnia przystąpienia do użytkowania urządzenia wodnego służącego do realizacji usług wodnych."

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, oraz wniósł o przeprowadzenie rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019, poz. 2167 ze zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", z którego wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sądowa kontrola sprawy, sprawowana według ww. kryterium legalności wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Niniejsza sprawa pierwotnie wyznaczona do rozpoznania na rozprawie, została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, a możliwość taką przewiduje art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem CIVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.). Termin posiedzenia wyznaczony na dzień 5 listopada 2020 r. pozostał bez zmian.

Na wstępie należy nakreślić ramy prawne sprawy, której przedmiot dotyczy określenia opłaty stałej za odprowadzanie do wód – wód opadowych i roztopowych.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U.

z 2018 r., poz. 2268 ze zm.) – określanej dalej jako "p.w." usługi wodne polegają

na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania

z wód oraz szczególnego korzystania z wód.

Usługi wodne obejmują m.in. odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast (art. 35 ust. 3 pkt 7 p.w.)

Jak wynika z art. 271 ust. 3 lit. a p.w., Wody Polskie ustalają oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty, wysokość opłaty stałej. Przy tym, zgodnie z brzmieniem art. 271 ust. 4 pkt 1 p.w., wysokość opłaty stałej za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości wód, wyrażonej w m3/s, odprowadzanych do wód.

Stosownie do art. 271 ust. 7 p.w., jeżeli podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne zaniechał wykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 6, właściwy organ Wód Polskich określa wysokość opłaty stałej w drodze decyzji.

Na gruncie sprawy sporna jest kwestia granic kontroli decyzji wydanej w trybie

art. 271 ust. 7 p.w. w sytuacji, gdy strona kwestionuje podstawy ustalania takiej opłaty, mimo że nie wnosiła reklamacji od wydanej informacji ustalającej wysokość opłaty rocznej za usługi wodne. Według organu odwoławczego, odnoszenie się do zasadności ustaleń obowiązku uiszczenia opłaty stałej za korzystanie z usługi wodnej, na etapie decyzji podjętej w trybie art. 271 ust. 7 p.w., jest spóźnione. Według skarżącego, ze wskazanego przepisu wynika, że odnosi się do określenia wysokości opłaty, co umożliwia także kwestionowane ustaleń stanu faktycznego oraz wykładni i zastosowania przepisów dotyczących naliczenia opłaty.

W zaistniałym sporze Sąd przyznał trafność argumentacji skarżącego.

Należy zwrócić uwagę na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 sierpnia 2020 r., sygn. akt II OSK 523/20, które uwzględnił skład orzekający w niniejszej sprawie, zgodnie z którym "Skoro (...) przepis ustawy wyraźnie wskazuje, iż organ w decyzji wydanej na podstawie art. 271 ust. 7 Prawa wodnego określa wysokość opłaty stałej, to brak jest jakichkolwiek przesłanek dla przyjmowania, iż istnienie obowiązku uiszczania określonej w tej decyzji opłaty stałej, jak i jej wysokości nie podlega kontroli w administracyjnym toku instancji oraz kontroli sądu administracyjnego, do którego wydana na tej podstawie decyzja została zaskarżona, a wiążąca w tym zakresie jest niezakwestionowana reklamacją informacja roczna".

Porównanie treści art. 271 ust. 7 oraz art. 273 Prawa wodnego wskazuje,

iż ustawodawca przewidział dwa konkurencyjne wobec siebie tryby kwestionowania przez podmiot obowiązany istnienia i wysokości obciążającej go opłaty stałej za usługi wodne. Pierwszy z nich polega na braku podejmowania jakichkolwiek działań po doręczeniu mu informacji rocznej, w tym na braku uiszczania płatności wynikających z tej informacji, w następstwie czego dochodzi do wydania przez organ na podstawie art. 271 ust. 7 Prawa wodnego decyzji określającej wysokość opłaty stałej, która to decyzja może być przez adresata zaskarżona w administracyjnym toku instancji, a po jego wyczerpaniu zaskarżona na zasadach ogólnych do sądu administracyjnego.

Sposób określenia przedmiotu rozstrzygnięcia w art. 273 ust. 6 oraz w art. 271

ust. 7 jakim jest w obu omawianych przepisach "określenie wysokości opłaty" wskazuje na ich wzajemny stosunek, który wyraża się w tym, iż w przypadku wydania decyzji ostatecznej na podstawie art. 273 ust. 6, brak będzie możliwości wydania decyzji dotyczącej tej samej opłaty za ten sam okres na podstawie art. 271 ust. 7, albowiem byłaby to decyzja wydana w sprawie rozstrzygniętej już uprzednio inną decyzją ostateczną.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, zasadne okazały się zarzuty skargi o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy uznając odmienność przesłanek wydawania decyzji w trybie art. 271 ust. 7 p.w. ograniczył się do poczynienia ustaleń stanu faktycznego jedynie w zakresie wskazania, że została wydana informacja o ustaleniu skarżącemu opłaty rocznej za 2018 r. za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych, której termin uiszczenia upłynął, a która nie została uiszczona na rachunek bankowy organu. Nie wniesienie przez skarżącego reklamacji na wskazaną informację roczną, nie zwalniało jednak organu od dokonania pełnej analizy przesłanek składających się na określenie opłaty rocznej, w sposób tożsamy, jak ma to miejsce na gruncie wydania decyzji na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 274 ust. 1 p.w. Pominięcie ustalenia faktów mających znaczenie dla sprawy, stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Ustalając fakty mające znaczenie dla sprawy organ obowiązany jest wziąć także pod uwagę wyjaśnienia i wnioski strony. Zasada prawdy obiektywnej z art. 7 k.p.a., nakłada także i na organ odwoławczy obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zgodnie z ww. zasadą oraz zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), organ odwoławczy dokonuje oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu przed pierwszą instancją. Jak wynika z treści odwołania od decyzji, skarżący podniósł, że organ nie wskazał jakiego obszaru przedmiotowa decyzja dotyczy, a ponadto pominął fakt, że nie została zrealizowana inwestycja drogowa, z którą związane jest naliczenie opłaty rocznej za usługę wodną. Zarzuty te zostały podniesione także w skardze.

Istotą pozwolenia wodnoprawnego jest określona w tej decyzji możliwość korzystania z wód lub też oddziaływania na te wody. Jak wynika z treści art. 268 ust. 1 pkt 3a p.w. opłatę pobiera się "za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych". Odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych musi następować za pośrednictwem otwartych lub zamkniętych systemów kanalizacji deszczowej służących do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemów kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Istnienie tych systemów kanalizacji jest więc warunkiem powstania obowiązku poniesienia opłaty za tę usługę wodną. Zgodnie zaś z treścią art. 271 ust. 1 p.w. wysokość opłaty stałej za odprowadzanie wód (...) ustalają Wody Polskie, co oznacza w sposób oczywisty, że opłata stała może być ustalona tylko i wyłącznie za odprowadzanie wód, a nie za potencjalną możliwość takiego odprowadzania. Nie można z zasady dotyczącej ustalania wysokości świadczenia wywodzić zasady samej wymagalności tego świadczenia, tj. z zasady ustalania wysokości opłaty kreować zasadę dotyczącą powstania obowiązku uiszczenia tej opłaty.

Zdaniem Sądu, organ uprawiony do ustalenia opłaty stałej nie może zatem abstrahować od okoliczności faktycznych sprawy i poprzestawać wyłącznie na fakcie uzyskania przez dany podmiot ostatecznego pozwolenia wodnoprawnego, gdyż sam fakt wydania pozwolenia wodnoprawnego, tak jak wskazywał to skarżący, nie stwarza rzeczywistej możliwości korzystania z określonej w nim usługi wodnej. Ta rzeczywista możliwość aktualizuje się dopiero wówczas, gdy powstaną odpowiednie dla danej usługi urządzenia wodne.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy ma to szczególne znaczenie, ponieważ skarżący w odwołaniu od decyzji podnosił, że inwestycja objęta pozwoleniem wodnoprawnym nie została do chwili obecnej zrealizowana, a organ do tej okoliczności nie odniósł się.

Skarżący podnosił ponadto, że w decyzji organu I instancji błędnie określono

podmiot zobowiązany do zapłaty.

Rację należy przyznać skarżącemu, że w decyzjach organów I i II instancji nieprawidłowo oznaczono stronę jako "Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział w [...]", zamiast "Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad". W ocenie Sądu, powyższe nie oznacza jednak, że decyzja została skierowana do podmiotu niebędącego stroną postępowania, a to z tego względu, że zarówno z treści odwołania od decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r., jak i z treści skargi z dnia [...] marca 2020 r. jednoznacznie wynika, że wydane w tym postępowaniu decyzje – faktycznie trafiły do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad i to on właśnie uczestniczył w tym postępowaniu. Kwestia ta była podnoszona już w odwołaniu, sporządzonym przez r.pr. E. G., której pełnomocnictwa (z dnia [...] kwietnia 2012 r.) do reprezentowania w tym postępowaniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad – udzielił p.o. tego Dyrektora L. W., a następnie także w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, sporządzonej przez tego samego pełnomocnika. Należy podkreślić, że opisane wyżej pełnomocnictwo upoważnia tego pełnomocnika do reprezentowania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad nie tylko przed organami administracji publicznej ale także przed sądami administracyjnymi. Do skargi dodatkowo dołączono także pełnomocnictwo z dnia [...] kwietnia 2009 r., (m.in. do reprezentowania strony przed sądami administracyjnymi), podpisane przez "Dyrektora Generalnego Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad".

Z tego względu, pomimo że strona nie została oznaczona w pełni prawidłowo, to jednak nie skutkuje to koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji, jak oczekuje tego strona.

Podsumowując, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, organ II instancji

co najmniej przedwcześnie uznał, że decyzja nakładająca na skarżącego opłatę stałą

za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych jest prawidłowa. Zaskarżona decyzja zapadła wskutek błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, tj. art. 271 ust. 7 w zw. z art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a oraz art. 271 ust. 4 pkt 1 p.w., co skutkowało tym, że organ II instancji z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, zaniechał ustalenia czy skarżący zrealizował inwestycję, której dotyczy pozwolenie wodnoprawne, co wiąże się z budową odpowiednich urządzeń wodnych i rzeczywistym korzystaniem z usług wodnych.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ uwzględni wykładnię przepisów prawa materialnego przedstawioną w uzasadnieniu niniejszego wyroku, z której wynika, że istnienie obowiązku uiszczania opłaty stałej jak i ustalania jej wysokości w trybie decyzji wydanej na podstawie art. 271 ust. 7 p.w., podlega kontroli w administracyjnym toku instancji oraz że niedopuszczalne jest obciążenie opłatą stałą podmiotu w sytuacji braku urządzeń, które są niezbędne do korzystania z usługi wodnej. W związku z tym dokładnie i wyczerpująco organ zobowiązany jest ustalić stan faktyczny sprawy, w szczególności w odniesieniu do twierdzeń skarżącego dotyczących realizacji inwestycji objętej pozwoleniem wodnoprawnym. Precyzyjnie winno być również określone miejsce lub urządzenie z którym wiąże się odprowadzanie do wód wód opadowych lub roztopowych. Jak trafnie zauważyła skarżąca, wydane wobec niej decyzje w istocie są o tożsamej treści i nie konkretyzują w sposób należyty tej okoliczności ani w sentencji decyzji ani w ich uzasadnieniu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję oraz obarczoną tożsamymi uchybieniami poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzekł w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ww. ustawy, zasądzając na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w postaci uiszczonego wpisu sądowego od skargi oraz kosztów zastępstwa procesowego.