Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 861/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-10-02 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3, 5
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), po rozpoznaniu w dniu 2 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego w wyniku wznowienia postępowania w kwestii wniosku pełnomocnika strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego

w K. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] r., nr [...]. Decyzją tą organ pierwszej instancji uchylił własną decyzję z dnia [...] r., nr [...] udzielającą D. J. pozwolenia na użytkowanie garażu blaszanego nr 1, zlokalizowanego w R. w rejonie ul. [...], na działce oznaczonej aktualnie nr 2 oraz nakazał Gminie R., jako właścicielowi gruntu, rozbiórkę powyższego garażu.

W skardze sformułowany został wniosek o wstrzymanie wykonania objętych nią rozstrzygnięć organu pierwszej i drugiej instancji. Uzasadniając przedmiotowy wniosek pełnomocnik strony skarżącej wskazał na trudne do odwrócenia skutki. Zwrócił uwagę, że w zawisłej sprawie nakaz rozbiórki został skierowany do właściciela gruntu, który nie był inwestorem, a tylko wynajął teren pod garaż. W ocenie pełnomocnika realizacja zaskarżonej decyzji spowoduje ingerencję w prawo własności osoby trzeciej, tj. właściciela blaszanego garażu. Zauważył przy tym, że właściciel garażu, bez przeszkód w każdej chwili może wykonać jego rozbiórkę. Przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych pełnomocnik skarżącej Gminy podniósł, że co do zasady wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę już ze swej istoty rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczył, że rozbiórka skutkuje utratą nakładów finansowych poniesionych na realizację spornego obiektu, a także dodatkowymi nakładami finansowymi w związku z jej wykonaniem. Jego zdaniem wykonanie zaskarżonego aktu przez skarżącą Gminę R. mogłoby narazić ją na odpowiedzialność odszkodowawczą ze strony osoby, która garaż zakupiła i niejednokrotnie poniosła na niego określone nakłady. Zdaniem wnioskodawcy zaskarżona decyzja odejmuje prawo własności użytkownikowi garażu, nie licząc się z jego stanowiskiem. Nadto zasygnalizował, że w sprawach o zbliżonym stanie faktycznym i prawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględnił wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Zarówno organ, jak i uczestnicy postępowania nie odnieśli się do przedmiotowego wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając wniosek, zważył:

W świetle art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Przy czym chodzi tu o szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.

O możliwości przyznania ochrony na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. decyduje to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w graniach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona strony przed skutkami o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy zatem rozważyć jakie skutki prawne i faktyczne może wywołać zaskarżona decyzja.

Nadto zaznaczyć wypada, że instytucja wstrzymania wykonania odnosi się jedynie do takich aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu, tj. nakazują stronie wykonanie nałożonego na nią obowiązku lub dokonanie określonej czynności podlegającej wyegzekwowaniu w trybie postępowania egzekucyjnego. Zdaniem sądu przez pojęcie "wykonania aktu administracyjnego" należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. postanowienie NSA z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II FSK 136/09 – dostępne, tak jak i powołane w dalszej części niniejszego uzasadnienia orzeczenia, na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast "trudne do odwrócenia skutki" to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob. postanowienie NSA z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 182/10).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanego wniosku na wstępie wskazać należy, że wobec utrzymania w mocy przez organ odwoławczy decyzji pierwszoinstancyjnej, Sąd przyjął, że przedmiotowy wniosek dotyczy rozstrzygnięcia drugiej instancji.

Mając na uwadze charakter zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że jej wykonanie zrodzi przesłanki wskazane w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. Z przeglądu orzecznictwa wypracowanego na tle omawianej instytucji wyłania się bowiem jednolite stanowisko, że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W sprawach rozbiórki obiektu, trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są w zasadzie nieuniknione. Co do zasady bowiem wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego pociąga za sobą trudne do odwrócenia skutki, bowiem najczęściej prowadzi do zniszczenia co najmniej części użytych do jego budowy materiałów budowlanych. Wykonanie rozbiórki może pociągnąć za sobą także niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w związku z koniecznością jego odbudowy, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi decyzja nakładająca obowiązek rozbiórki zostałaby uchylona. Wówczas udzielona ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna (por. postanowienie NSA z dnia 19 września 2012 r. sygn. akt II OZ 785/12).

Wobec powyższego Sąd przyjął, że w rozpoznawanej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Dokonanie rozbiórki będącego przedmiotem sprawy garażu spowoduje bowiem trwałą zmianę, a przywrócenie stanu pierwotnego niewątpliwie wymagałoby znacznych nakładów, w tym także finansowych.

Na marginesie dodać wypada, że podstawą uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania nie mogą być zarzuty dotyczące prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia, albowiem dopiero na rozprawie Sąd rozstrzygnie o zgodności zaskarżonego aktu z prawem.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie przywołanego wyżej art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. postanowił orzec jak w sentencji.