Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 64/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2020-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński - spr. po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. R. na pismo Dyrektora Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 17 stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie zaliczenia do pracowniczego stażu pracy okresów pracy w gospodarstwie rolnym postanawia odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 11 grudnia 2019 r., Z. R. (zwany dalej także: "skarżącym") działając na zasadzie art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz.U. z 1990 r. Nr 54, poz. 310), zwrócił się do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu o ponowne przeliczenie pracowniczego stażu pracy oraz zaliczenie okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, do pracowniczego stażu pracy, będącego podstawą do naliczenia nagrody jubileuszowej. Następnie, w piśmie z dnia 14 stycznia 2020 r. Z. R. zwrócił się o włączenie do jego dokumentacji pracowniczej dwóch zeznań świadków, potwierdzających pracę ww. w gospodarstwie rolnym rodziców, a także oświadczenie o braku dokumentów potwierdzających świadczenie tej pracy.

W odpowiedzi na opisany wniosek, organ w piśmie z dnia 17 stycznia 2020 r., nr [...] wskazał, że:

1) zalicza okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców wnioskodawcy od 28 czerwca 1986 r. do 30 września 1986 r. do okresów pracy uprawniających do dodatku za wieloletnią pracę oraz do nagrody jubileuszowej,

2) odmawia zaliczenia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców wnioskodawcy w okresie od 1 stycznia 1983 r. do 27 czerwca 1986 r., do okresów uprawniających do dodatku za wieloletnią pracę oraz do nagrody jubileuszowej.

Uzasadniając powyższe stanowisko, organ powołał się na przepisy art. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz.U. z 1990 r. Nr 54, poz. 310), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 marca 1983 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz.U. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.), art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 268 z późn. zm.) i art. 90 ust. 2 i art. 91 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1559, z późn. zm.) - zwanej dalej: "ustawą o służbie cywilnej". Wskazał, że okresem, który można zaliczyć do pracowniczego stażu pracy, jest m.in. praca podjęta po dniu 31 grudnia 1982 r. (czyli po objęciu rolników indywidualnym ubezpieczeniem społecznym) w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika. Przy czym praca domownika w gospodarstwie rolnym nie mogła stanowić głównego źródła utrzymania, jeżeli domownik kształcił się w szkole ponadpodstawowej lub wyższej.

Z. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na pismo Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia z dnia 17 stycznia 2020 r., nr [...] . Jako podstawę wniesionej skargi wskazał art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a." Zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 77 § 1 Kodeksu przez nieuwzględnienie części materiału dowodowego, wskazującego na wykonywanie pracy gospodarstwie rolnym w trakcie studiów, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. Skarżący wniósł także o uchylenie w części zaskarżonej decyzji z powodu wskazanego naruszenia, które miało istotny wpływ na wynik postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, jako niepodlegającej rozpoznaniu przez sąd administracyjny.

W piśmie z dnia 9 czerwca 2020 r. dotyczącym, jak sam skarżący to określił, uzupełnienia materiału dowodowego, Z. R. podniósł, że z uwagi na stan zagrożenia epidemiologicznego na terenie kraju i w związku z tym powstałymi ograniczeniami dostępu do urzędów, nie był w stanie zapoznać się z treścią akt sprawy sądowej. Wobec tego, skarżący w załączeniu do ww. pisma, w celu ewentualnego wykorzystania, przesłał do akt sądowych kserokopie dokumentów związanych z przedmiotową sprawą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skargę należało odrzucić.

Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. W szczególności sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada objęcie sprawy kognicją sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga podlega odrzuceniu.

W rozpoznawanej sprawie niezbędne było rozważenie, czy zaskarżone przez Z. R. pismo z dnia 17 stycznia 2020 r., mieści się we właściwości sądu administracyjnego. Pismo to odnosi się do kwestii zaliczenia do pracowniczego stażu pracy skarżącego, okresów pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, od którego zależy prawo skarżącego do nagrody jubileuszowej i zmiany w naliczaniu uprawnień pracowniczych. Pismo to zostało wydane bez wskazania podstawy prawnej, a w jego treści formułowane stwierdzenia oparto na zasadzie przywołanych we wstępie przepisach: ustawy o służbie cywilnej, ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, ustawy o ubezpieczeniu rolników indywidualnych i członków ich rodzin, a także przepisów rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.

Analiza treści zaskarżonego pisma wskazuje, że nie należy ono do żadnej z form działania administracji, podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Wyliczenie tych form określa art. 3 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sąd orzeka także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 P.p.s.a.).

W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym enumeratywnie w art. 3 p.p.s.a., oraz kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów p.p.s.a., jak wymienione w art. 4 p.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazanych z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach.

Nie ulega wątpliwości, że zaskarżone pismo nie stanowi decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), ani postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, ani postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Nie jest też postanowieniem wydanym w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.). Decyzja administracyjna jest bowiem władczym, jednostronnym oświadczeniem woli organu, kształtującym sytuację prawną adresata i rozstrzygającym o jego uprawnieniach lub obowiązkach niezależnie od jego woli. Stanowi przejaw przysługującego organowi, na mocy przepisów prawa, władztwa administracyjnego. Istotnym elementem jest to, że decyzja jest aktem konkretyzującym w sposób autorytatywny stosunek administracyjnoprawny materialny. Nie można przy tym domniemywać formy decyzji administracyjnej do załatwiania sprawy, jeśli ustawodawca wyraźnie nie wskazał, że dana kwestia powinna być rozpatrywana w takim trybie. Natomiast przywołane przepisy prawa nie przewidują - w rozważanym przypadku - wydania decyzji administracyjnej lub postanowienia, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. Ustawodawca wyraźnie wskazał, jakiego rodzaju postanowienia podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego i jest oczywiste, że nie zapadają one w przedstawionym przypadku. Z tych względów, bez wątpienia przedmiotowe pismo z dnia 17 stycznia 2020 r., nie jest żadnym z postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, bądź egzekucyjnym i zabezpieczającym, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a. Oczywistym jest też, że nie jest ono również żadnym z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4a do 7 p.p.s.a. W szczególności zaskarżone pismo nie mieści się w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W doktrynie przyjmuje się bowiem, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia; 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych i skierowane są do konkretnego podmiotu; 3) mają charakter publicznoprawny oraz 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2012, s. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29-31). Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego organu administracji, a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2012, s. 32).

Zdaniem Sądu zaskarżone pismo nie posiada tej ostatniej cechy, ponieważ brak jest bezpośredniego związku między treścią pisma organu, a sferą praw i obowiązków skarżącego. Pismo to ma bowiem tylko i wyłącznie walor informacyjny oraz nie wpływa w żaden sposób na prawa i obowiązki skarżącego. Nie jest to oświadczenie woli organu, które wywoływałoby skutki w sferze prawnej skarżącego. Innymi słowy, wskazane pismo nie aktem władczym o charakterze administracyjnym, rozstrzygającym o sytuacji prawnej skarżącego. Nie podlega zatem zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

Podkreślenia wymaga, że skarżący - co wynika z akt sprawy - jest pracownikiem Izby Administracji Skarbowej w Opolu, zatrudnionym na podstawie umowy o pracę, stosownie do art. 22 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2019 r. poz. 1040). W rozumieniu ustawy o służbie cywilnej, pracownik służby cywilnej, to osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę zgodnie z zasadami określonymi w ustawie (art. 3 pkt 1 ustawy o służbie cywilnej). Zgodnie natomiast z art. 9 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej, w sprawach dotyczących stosunku pracy w służbie cywilnej, nieuregulowanych w tej ustawie, stosuje się przepisy prawa pracy. Z kolei, spory o roszczenia dotyczące stosunku pracy w służbie cywilnej rozpatrywane są przez sądy pracy (art. 9 ust. 2 ustawy).

W konsekwencji należało uznać, że przedmiotowa sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a zaistniały spór co do zaliczenia okresu pracy skarżącego w gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, może rozstrzygnąć wyłącznie właściwy sąd pracy.

Wobec powyższego, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł o odrzuceniu skargi, jak w sentencji.