Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2027/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6164 Wspólnoty gruntowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11; art. 28; art. 61a § 1; art. 107 § 3.
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 18 ust. 1.
journal: Dz.U. 2016 poz 703
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Wójcik Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran Asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Spółki [...] we wsi [...] na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2020 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r., znak [...], po rozpatrzeniu zażalenia Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi [...] na postanowienie Wojewody [...] dnia [...] sierpnia 2019 r, znak: [...] – w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. znak: [...] zatwierdzającej statut Spółki [...] "[...] " dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi [...], uchwalony uchwałą nr [...], przez członków Spółki [...] "[...]"

- utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. znak: [...] Starosta [...] zatwierdził statut Spółki [...] "[...]" dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Organ wyjaśnił, że przedmiotem rozstrzygania był drugi wniosek Spółki z 19 marca 2018 r. Organ wskazał, że w wyniku poprzedniego wniosku z 2017 r. została wydana decyzja Starosty [...] z [...] października 2017 r. zatwierdzająca statut spółki, która to decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją Wojewody [...] z [...] lutego 2018 r. stwierdzającą jej nieważność z urzędu. Podstawą wydanego orzeczenia było uznanie, że w dacie wydania decyzji organ nie dysponował dokumentem potwierdzającym następstwo prawne osób uczestniczących w zebraniu w przedmiocie zatwierdzenia statutu, albowiem aktualizacja kręgu osób uprawnionych została ujawniona w ewidencji po wydaniu decyzji Starosty z [...] października 2017 r. Ponadto w ocenie Wojewody postępowanie dowodowe zawierało braki, wskazane bowiem było podjęcie czynności zmierzających do odnalezienia dokumentów w postaci statutu spółki.

Organ ponownie na wniosek Spółki "[...]" wszczął postępowanie w sprawie zatwierdzenia statutu Spółki. Wnioskodawczyni do wniosku dołączyła protokół z Nadzwyczajnego Ogólnego Zebrania Członków Spółki [...] "[...]" dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi [...] z [...] października 2017 r., na którym podjęto jednogłośnie uchwałę w przedmiocie uchwalenia Statutu Spółki oraz listę członków obecnych na zebraniu. Strona nie przedłożyła poprzedniego statutu spółki, wskazując, że dokument taki zaginął. Organ administracji po wszczęciu postępowania zwrócił się do innych organów, jak i archiwów w celu uzyskania Statutu Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej "[...]" we wsi [...] oraz Statutu Spółki [...] dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi [...] – [...], stanowiący załącznik do decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej [...] Wydział [...] z [...] lutego 1965 r.

W toku postępowania Organ pozyskał szereg dokumentów (wymienionych w decyzji), w tym decyzje Prezydium Powiatowej rady Narodowej w [...] Wydziału [...] z [...] stycznia 1964 r., L.Rol. [...] o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych we wsi [...] obj. [...] składającej się z parcel gruntowych: [...], [...] o łącznej powierzchni 4,63,00 ha oraz decyzję Prezydium Powiatowej rady Narodowej w [...] Wydziału [...] z [...] lutego 1965 r. [...] sprawie utworzenia przymusowej Spółki [...] dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej we wsi [...] - [...].

Jednocześnie wskazał, że pomimo, iż nie udało się odszukać pierwotnego Statutu Spółki [...] "[...]" na okoliczność zarejestrowania pierwotnego Statutu Spółki dał wiarę dokumentom (zaświadczeniom Urzędu Gminy w [...] z [...] października 1982 r., z [...] kwietnia 2000 r. oraz z [...] sierpnia 2016 r.), z których wynika, kto sprawował funkcję przedstawicieli Wspólnoty [...], że istniał pierwotny Statut Spółki i że został on zarejestrowany w rejestrze Spółek prowadzonych przez Wójta Gminy. Organ uznał, że okoliczności sprawy w sposób dostateczny potwierdziły, że pierwotny statut Spółki [...] "[...]" w [...] istniał. Organ także powołał się na uzasadnienia postanowień Sądu Rejonowego w [...] z [...] lipca 2017 r., [...] oraz Sądu Okręgowego w [...] z [...] października 2017 r. [...], wskazując, że one także przesadzają o tym, że Spółka [...] jest podmiotem istniejącym. Organ przyjął, że przedmiotowa Spółka i Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej "[...]" powstała w wyniku podjęcia uchwały [...] lutego 1979 r. przez członów spółki funkcjonującej pod nazwą Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej "[...]". Członkowie spółki uchwalili o powołaniu dwóch zarządów spółki funkcjonujących pod dwoma różnymi nazwami tj. Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej "[...]" i Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej "[...]". Zdaniem Organu - mając na uwadze przepisy ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych oraz orzecznictwo sadów administracyjnych - podjęta uchwała o powołaniu dwóch zarządów spółki była zgodna z prawem.

Następnie wnioskiem z dnia 29 sierpnia 2018 r. Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi [...], który jest przedmiotem rozpatrzenia przez Organy w niniejszej sprawie, wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. Spółka zarzuciła Staroście [...], że wydana przez niego decyzja z dnia [...] sierpnia 2018 r. została skierowana do osoby niebędącej stroną, tj. nieistniejącego podmiotu - Spółki [...] "[...]" dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi [...]. Wniosek został oparty "na podobnych podstawach stwierdzenia nieważności" (tak wskazano we wniosku), jak poprzedni dotyczący decyzji z [...] października 2017 r. Zdaniem wnioskodawcy organ nie usunął żadnych z wad dotkniętych w decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2018 r. Dodatkowo uzupełniono argumentację wniosku, w zakresie "przesunięcia" daty powstania Spółki Uczestnika na [...] lutego 1979 r.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. Wojewoda [...] odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. Wojewoda wskazał, że Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi [...] - [...] nie była stroną postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., dlatego też nie mogła skutecznie wszcząć postępowania nadzwyczajnego mającego na celu stwierdzenie nieważności tej decyzji.

Wojewoda podkreślił, że mając na uwadze przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, należy uznać, że w niniejszej sprawie zachodzi podmiotowa niedopuszczalność wszczęcia postępowania.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi [...] - [...], ponownie podniosła, że Spółka [...] "[...]", która została uznana przez organ za stronę postępowania nie istnieje, natomiast to Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi [...] jest stroną tego postępowania.

Minister rozpatrując zażalenie powołując się na art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek oraz przepisy ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych podzielił stanowisko organu I instancji i wskazał, że wnioskodawczyni nie miała przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności.

Minister podniósł, że zgodnie z art. 14 w zw. z art. 15 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 703), zwanej dalej "ustawą", wynika, że w drodze uchwały osoby uprawnione do udziału we wspólnocie gruntowej powinny utworzyć spółkę do sprawowania zarządu nad wspólnotą i do właściwego zagospodarowania gruntów wchodzących w jej skład. Spółka taka posiada osobowość prawną i działa na podstawie statutu. Organ odwoławczy przyjął za powyższymi ustaleniami, że dla wspólnoty gruntowej mieszczącej się we wsi [...] utworzona została Spółka [...] "[...]" dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi [...]. Zatem wbrew twierdzeniom skarżącej, Spółka [...] "[...]" powstała. Wskazuje na to też wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 2017 r., sygn. akt [...], w którym Sąd wyraźnie przesądził, że została utworzona Spółka [...] "[...]", a osoby występujące w jej imieniu są do tego uprawnione.

W ocenie Ministra prawo wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. przysługuje zarządowi Spółki [...] "[...]". Nie można zatem przyjąć, że zarząd innej spółki, tj. Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi [...] - [...] może zainicjować postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. Zachodzi zatem podmiotowa przesłanka warunkująca stwierdzenie niedopuszczalności wszczęcia postpowania przez Spółkę dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi [...] - [...]. Nie ma ona bowiem przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r.

Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi [...] - [...] ([...]) reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2020 r.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu Spółka zarzuciła:

- naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

1. art. 28 k.p.a. w zw. z 14 pkt 1 i 15 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu spółek gruntowych poprzez uznanie, że Skarżąca nie ma przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji mimo, że spółka skarżącej powstała przymusowo, a Spółka [...] "[...]" dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we [...] nie posiada bytu prawnego i wywodzi swoje istnienie z wyboru w latach 70-tych XX wieku przez uprawnionych do udziału we Wspólnocie Skarżącej i osoby spoza tej wspólnoty dwóch zarządów (dla "[...]" oraz dla "[...]"), co godzi w interes prawny i faktyczny Skarżącej w szczególności w prawo skarżącej do samodzielnego decydowania o treści statutu. Innymi słowy Statut Skarżącej nie może być zmieniany przez inną spółkę.

- naruszenie przepisów prawa procesowego tj.:

1. 61a k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę wszczęcia postępowania, mimo, że wniosek o stwierdzenie nieważności został złożony przez Skarżącą, która w przynajmniej dostatecznym stopniu uprawdopodobniła posiadanie interesu prawnego we wszczęciu postępowania,

2. art. 7 w zw. z art. 77 § 1, k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 365 § 1 k.p.a. polegające na ustaleniu bytu prawnego Spółki [...] "[...]" dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we [...] na podstawie orzeczenia sądu powszechnego (Postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. sygn. akt [...] w sprawie o zasiedzenie), co w oczywisty sposób wychodzi poza ramy powyższego prawomocnego orzeczenia, w którym to Sąd Rejonowy w [...] stwierdził brak przesłanek zasiedzenia gruntów przez Spółkę [...] "[...]" dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we [...].

3. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art, 107 § 3 k.p.a. przez niewywiązanie się Ministra z obowiązku dokładanego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności przez niezebranie całego oraz nierozpatrzenie już zebranego materiału dowodowego i niedokonanie jego wszechstronnej całościowej oceny, a także niedoniesienie się do dokumentów przedstawionych przez stronę, w tym niewyjaśnienie, dlaczego organ nie przeprowadził dowodu z tych dokumentów, względnie odmówił tym dokumentom mocy dowodowej co doprowadziło do błędnego uznania, iż Skarżący nie dysponują interesem prawnym w sprawie oraz wyprowadzeniu z materiału dowodowego wniosku, że Spółka [...] "[...]" dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we [...] nabyła osobowość prawną mimo, że przedłożone przez Skarżącą dowody świadczą, iż Spółka [...] "[...]" dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we [...] w sposób legalny nie powstała a co za tym idzie nie uzyskała osobowości prawnej.

4. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia przez Ministra.

Wobec powyższego Spółka wniosła na podstawie:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości,

2. art. 135 p.p.s.a. o uchylenie w całości poprzedzającego zaskarżone postanowienie postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r.,

3. art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej według norm przepisanych.

W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że nie powinno ulegać wątpliwości, w związku z przedłożeniem przez skarżącą protokołu z zebrania członków Wspólnoty Gruntowej [...] "[...]" z lat 70-tych XX wieku, dla której utworzono spółkę pastwiskową przymusowo, że przez pewien czas jedną spółką zarządzały dwa zarządy. Sposób, w jaki z jednego z tych zarządów ("dla [...]") wykształciła się Spółka [...] "[...]" pozostaje skarżącej nieznany, z pewnością jednak nie opiera się na prawie. Z pewnością także jedyny statut, jakim pierwotnie dysponowała Spółka [...], był statutem Skarżącej. Skarżąca wskazała, że ma prawo do wprowadzania zmian w treści tego statutu, zatem Skarżąca ma interes prawny w zaskarżeniu decyzji. Ponadto Skarżąca na potrzeby niniejszego postępowania przedłożyła szereg dokumentów potwierdzających próby przejęcia mienia przez Spółkę [...] "[...]" (wpis do ewidencji gruntów i budynków Spółki [...] "[...]" bez jakiejkolwiek weryfikacji tego podmiotu, postanowienie Sądu Rejonowego w sprawie o zasiedzenie). Z treści uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika, że w istocie decydujące znaczenie przy ustaleniu stanu faktycznego miało postanowienie Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt [...]. Strona zaznaczyła, że sprawa dotyczyła zasiedzenia, nie zaś zatwierdzenia zmian w statucie, dlatego też próba wywiedzenia z treści tego postanowienia okoliczności uzasadniającej istnienie Spółki [...] "[...]" i to w sposób niepodlegający dalszej weryfikacji, jest oczywiście błędny.

Dalej Strona podniosła, że mając na uwadze przedmiot postępowania nie sposób twierdzić aby - jak to ujął organ II instancji - orzeczenie kończące postępowanie przesądziło o istnieniu Spółki [...] "[...]" dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we [...], takie ustalenie nie pojawiło się w treści rozstrzygnięcia, nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej.

Skarżąca powtórzyła, że Spółka [...] "[...]" dowodu swojego istnienia upatrywała w zaświadczeniu z Urzędu Gminy [...], z [...] października 1982 r. znak [...] zalegającym w aktach sprawy, z którego treści wynika, że organ nie rozróżniał wspólnoty gruntowej i spółkę powołaną dla zagospodarowania tej wspólnoty gruntowej, a to przez wzgląd na użycie takich słów jak: "Zarząd Wspólnoty Gruntowej" "prawnych przedstawicieli'. Okoliczność ta była podnoszona przed organem I instancji i została pominięta także przez organ II instancji. Organ II instancji nie wskazał także dlaczego odmówił wiarygodności przedłożonym przez Stronę wnioskom dowodowym.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł jej oddalenie.

Organ wyjaśnił, że zarzuty skargi nie mogą być skuteczne z tego względu, że nie odnoszą się do spornej kwestii. Nie jest bowiem istotne, czy Spółka [...] "[...]" powstała oraz czy istnieje nadal. Kluczowe jest bowiem to, czy przepisy proceduralne dopuszczają Skarżącą do postępowania dotyczącego statutu Spółki [...] "[...]" dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi [...], uchwalonego uchwałą nr [...], przez członków Spółki [...] "[...]". Nie ulega bowiem wątpliwości, że sprawa dotyczy statutu Spółki [...] "[...]", a nie statutu Skarżącej. W tym miejscu już uwidacznia się nietrafność zarzutu nr 4. To bowiem na podstawie jakiego statutu działała Spółka [...] "[...]" wcześniej (pierwotnie), nie jest istotne. Przedmiotem orzekania przez zakwestionowaną decyzję Starosty był statut z 2017 r. - a nie wcześniejszy. Co więcej, statut z 2017 r. w ogóle nie ingeruje w treść poprzednich statutów.

Minister zwrócił uwagę, że ze zgromadzonych dokumentów nie wynika, aby Skarżąca przejęła w jakikolwiek sposób prawa i obowiązki Spółki [...] "[...]" (np. aby była jej następcą), a tym samym nie wynika żeby mogła podejmować działania procesowe dotyczące Spółki [...] "[...]". Ze zgromadzonych dowodów nie wynika także aby Skarżąca miała interes prawny (a nie tylko faktyczny) wynikający z jej praw lub obowiązków mających oparcie w przepisach materialnych, w zakresie ingerowania w treść statutu innej wspólnoty. W konsekwencji, nawet gdyby Spółka [...] "[...]" rzeczywiście nie powstała, a w rezultacie zatwierdzenie jej statutu - jak twierdzi Skarżąca - było błędne, to w dalszym ciągu Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi [...] - [...] ([...]) nie wskazała w jaki sposób zatwierdzenie statutu uchwalonego uchwałą nr [...], przez członków Spółki [...] "[...]", ingeruje w jej prawa lub obowiązki wynikające z przepisów materialnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019, poz. 2107) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W sprawie, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., Wojewoda [...] odmówił skarżącej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. znak: [...] zatwierdzającej statut Spółki [...] "[...]" dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi [...], uchwalony uchwałą nr [...], przez członków Spółki [...] "[...]". Następnie Minister podzielając stanowisko organu I instancji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Istota zarzutów skargi sprowadza się tego, że organy administracji uznały, że strona skarżąca, nie posiada statusu strony w przedmiocie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej statut Spółki [...] "[...]" dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi [...] wydanej w trybie art. 18 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Zgodnie z tym przepisem statut spółki, jego zmiany, zatwierdza starosta w drodze decyzji. Z dniem, w którym decyzja o zatwierdzeniu statutu spółki stała się ostateczna, spółka nabywa osobowość prawną.

Wskazać trzeba, że przepisy ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych nie wskazują kręgu podmiotów będących stronami postępowania w sprawie zatwierdzenia statutu Spółki. W takiej sytuacji zastosowanie – jak zasadnie zwróciły uwagę organy - znajduje art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Należy wskazać, że interes prawny strony powinien wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego wpływającej na sytuację prawną wnoszącego dany wniosek, żądanie, czy skargę. W orzecznictwie podkreślany jest w szczególności realny i aktualny charakter interesu prawnego wynikający z zastosowania konkretnej normy prawnej. Istotne przy tym, iż interes prawny powinien mieć charakter obiektywny, a nie wynikać z subiektywnego przekonania podmiotu o jego naruszeniu, czy wreszcie jego woli prowadzenia określonego postępowania. Jak potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 marca 1999 r. (I SA 1189/98, LEX nr 47969), cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego.

Przymiot strony w postępowaniu o zatwierdzenie statutu Spółki posiada wobec tego przede wszystkim wnioskodawca, a Wszystkie inne podmioty mogą być stronami tego postępowania tylko wtedy, gdy wykażą swój interes prawny na podstawie art. 28 k.p.a.

Jak wynika z ustaleń organów, które nie zostały w sposób przekonywujący podważone przez skarżącą, wnioskodawca nie wykazał, by legitymował się na podstawie zgromadzonego materiału interesem prawnym, który dawałby mu prawo wszczęcia postępowania.

Ponadto, od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. A zatem podmiot chcący być stroną postępowania musi wykazać swój interes prawny w rozstrzygnięciu konkretnej sprawy, tj. wskazać normę prawa materialnego, której naruszenie spowoduje negatywne skutki prawne. Postępowanie administracyjne dotyczy bowiem interesu prawnego konkretnego podmiotu wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tego podmiotu.

Należy wskazać, co także uczynił Wojewoda w sprawie, że organ prowadząc postępowanie obowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić czy podmiot domagający się wszczęcia postępowania ma interes prawny w zgłoszonym żądaniu, a zatem czy dysponuje statusem strony tego postępowania. O tym, czy podmiot ma interes prawny, nie może decydować jedynie sama wola podmiotu zainteresowanego prowadzeniem danego postępowania. Interes prawny nie jest tożsamy z interesem faktycznym. Interes faktyczny oznacza, że określony podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz to "zainteresowanie" nie znajduje oparcia w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, które stanowiłoby podstawę żądania stosownych czynności organu administracji (wyrok NSA z 8 listopada 2017 r., II OSK 400/16, LEX nr 2418618).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela wszystkie przytoczone wyżej poglądy z judykatury. Brak statusu strony (lub jego utrata w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego) powoduje bezprzedmiotowość postępowania o charakterze podmiotowym. W konsekwencji w przypadku, gdy organ I instancji stwierdzi, że Strona nie ma interesu prawnego – odmawia wszczęcia postępowania.

Uwzględniając powyższe w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, organy w sposób prawidłowy uznały, że skarżąca nie legitymuje się interesem prawnym uprawniającym do skutecznego wszczęcia postępowania w przedmiocie zatwierdzenia statutu innej spółki.

Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., który stanowił podstawę rozstrzygnięcia, organ odmawia wszczęcia postępowania, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną. Wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania jest ograniczone do przypadków, gdy w sposób, niewymagający ustaleń stanu faktycznego, wynika, że żądający wszczęcia postępowania nie ma interesu prawnego. Nie wymaga ustaleń stanu faktycznego gdy z zestawienia normy prawa materialnego z treścią żądania wynika, że żądający wszczęcia postępowania w sprawie nie ma interesu prawnego. (Wyrok NSA z dnia 6 lipca 2020 r., II OSK 953/20, LEX nr 3034583). Należy wskazać zatem, że organ zobowiązany jest wszcząć postępowanie i owo zagadnienie interesu prawnego wyjaśnić, ale tylko w sytuacji gdy kwestia ta wymagałaby poczynienia szerszych ustaleń biorąc pod uwagę argumenty podawane przez wnioskodawcę. A z taką sytuacją nie mamy do czynienia w sprawie.

W niniejszej sprawie nie bez znaczenia jest bowiem przeprowadzone przed wydaniem przez Starostę decyzji z [...] sierpnia 2018 r. zatwierdzającej statut spółki dodatkowe postępowanie wyjaśniające, na podstawie którego ustalono relacje między Spółką dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi [...] – [...] i Spółką [...] "[...]" dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi [...] (uzasadnienie decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2018 r., str. 6-7 i dokumentacja powołana przez ten organ). Dodać należy, że do akt sądowych sprawy dołączono decyzję Starosty [...] z [...] kwietnia 2020 r. , [...] o zatwierdzeniu zmiany w statucie Spółki dla Zagospodarowania wspólnoty Gruntowej we wsi [...] – [...] (czyli strony skarżącej) , w której powielono ustalenia w zakresie wskazanych relacji miedzy spółkami. Obie decyzje odnoszą się także indywidualnie do konkretnych obszarów parceli gruntowych, które zostały uznane za wspólnotę gruntową.

Starosta ponownie rozpoznając sprawę Spółki [...] "[...]" dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi [...] zgromadził dodatkowy materiał dowodowy, na którym oparł kwestionowane rozstrzygnięcie z [...] sierpnia 2018 r., natomiast strona skarżąca podtrzymała argumentację powołaną już w poprzednim postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej Statut Spółki [...].

Jak wynika z wniosku skarżącej kwestionuje ona wszelkie ustalenia poczynione przez organy, między innymi w kwestii kiedy został zatwierdzony pierwszy statut Spółki [...] "[...]" i wskazuje, że "organ nie podjął absolutnie żadnych czynności arbitralnie stwierdzając, że statut zaginął" (wniosek z 29 sierpnia 2018 r.). Nie można zgodzić się ze stroną skarżąca, bowiem z akt sprawy wynika, że ponownie rozpoznając sprawę organ podjął czynności wyjaśniające. Organ na podstawie dostępnych źródeł i zgromadzonego materiału ustalił, co jest istotne w sprawie, że Statut Spółki [...] istniał i został zatwierdzony w rejestrze (co wynika z zaświadczeń Urzędu Gminy [...] z [...] października 1982 r., [...] kwietnia 2000 r., z [...] sierpnia 2016 r.).

Z uwagi zatem na ogólne zarzuty Strony, które sprowadzają się do wywiedzenia odmiennych wniosków z istniejących dokumentów, że - przede wszystkim Spółka [...] "[...]" nie posiada bytu prawnego, nie powstała "w sposób legalny, a co za tym idzie nie uzyskała osobowości prawnej", a wobec tego nie miała możliwości zmian w pierwotnym statucie - Organ zasadnie uznał, mając na uwadze materiał zgromadzony w sprawie, że kwestia interesu prawnego skarżącej nie wymaga dalszych ustaleń.

Należy też wskazać, że zasadniczo naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. może być skuteczne wówczas, jeżeli uzasadnienie uniemożliwia prześledzenie toku rozumowania organu, ustalonego przez niego stanu faktycznego. Nie można zwalczać na podstawie art. 107 § 3 k.p.a. np. ustaleń faktycznych poczynionych przez organ, z którymi skarżący się nie zgadza, tym bardziej, że w niniejszej sprawie Strona ich przekonywująco nie podważyła. Zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. uznać należy zatem za bezzasadny.

Wobec powyższych ustaleń Sąd w składzie orzekającym podzielił pogląd organu o odmowie wszczęcia postępowania nadzwyczajnego. Ocena przymiotu strony odbyła się w niniejszej sprawie przez badanie możliwości uznania za stronę skarżącej w świetle zgromadzonych dokumentów i obowiązujących regulacji prawnych. Ponadto nie istniały w sprawie dowody, które należało weryfikować, czy też nie było dodatkowych zagadnień budzących wątpliwości, które to można by było oceniać wyłącznie w ramach wszczętego postępowania administracyjnego. To Strona skarżąca składając wniosek o stwierdzenie nieważności powinna przedłożyć dokumenty, które w sposób niebudzący wątpliwości wykazują jej interes prawny we wszczęciu takiego postępowania. Takich okoliczności – zdaniem Sądu – skarżąca nie przedstawiła.

Okoliczności braku możliwości przedłożenia dokumentów z uwagi na upływ czasu albo domniemanie, że istniały dokumenty, które skarżąca uznaje za istotne i które mają wpływ na wynik niniejszego postępowania, nie są wystarczające do wszczęcia postępowania w trybie nadzwyczajnym. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek przedstawienia okoliczności, które przemawiają za zasadnością jej twierdzeń. Podobnie powoływanie się na brak dokumentu (pierwotny statut spółki [...]), nie jest okolicznością wystarczającą, do kwestionowania ustaleń organów, w sytuacji gdy istnienie tego statutu zostało potwierdzone w toku postępowania poprzez inne dokumenty urzędowe.

Należy dodać, że sąd administracyjny nie bada legalności, czy prawidłowości innych dokumentów urzędowych znajdujących się w aktach, w tym orzeczeń sądów powszechnych. Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji.

Dodatkowo wskazać należy, że ustalenia sądów powszechnych w powołanych - przez obie strony - rozstrzygnięciach, które pozostają w obrocie prawnym, nie są decydującą okoliczności stwierdzającą niezasadność wniosku i skargi strony skarżącej. Ubocznie wskazać należy, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej Sąd Okręgowy w [...] [...] Wydział [...] w postanowieniu z [...] października 2017 r., [...] powołując się na tę samą dokumentację co organy w niniejszym postępowaniu uznał, że Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi [...] - "[...]" powstała i działała na podstawie statutu spółki zatwierdzonego przez Kierownika Wydziału [...] z [...] stycznia 1964 r. Poza tym Sąd wskazał, że twierdzenie Skarżącej "jakoby Spółka [...] "[...]" miała nigdy nie powstać (...) nie znajduje oparcia w dokumentach" (k. 7-8 postanowienia).

Zatem w ocenie Sądu Minister wyjaśnił zasadność swojego rozstrzygnięcia, to, że skarżąca nie podziela poglądu organu, nie stanowi o naruszeniu art. 11 k.p.a.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącą zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do podważenia legalności zapadłego w sprawie postanowienia. Strona skarżąca w sytuacji dysponowania odpowiednią/nową dokumentacją będzie miała możliwość wszczęcia postępowania w odpowiednim trybie administracyjnym, które podlegać będzie kolejnej weryfikacji przez organ lub w trybie sądowym w myśl art. 19a ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019, poz. 2325) skargę oddalił.