Wyrok NSA, sygn. akt V SA 2334/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2000-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 109, art. 211 par. 3 pkt 4
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz. 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
Teza: Korzystający ze składu celnego jest odpowiedzialny za wykonywanie obowiązków wynikających z objęcia towarów procedurą składu celnego /art. 109 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny - Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./ a także jest dłużnikiem z tytułu zobowiązania do wykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar został objęty /art. 211 par. 3 pkt 4 Kodeksu celnego/. Przepisy te mające charakter norm ogólnych i blankietowych, mogą stanowić podstawę odpowiedzialności za dług celny. Zastosowanie ich wobec korzystającego ze składu celnego wymaga jednak dokładnych i konkretnych ustaleń wskazujących na naruszenie przez podmiot ten obowiązków wynikających z objęcia towarów procedurą składu celnego, lub ze stosowania procedury celnej, którą towar został objęty.

TEZY

Korzystający ze składu celnego jest odpowiedzialny za wykonywanie obowiązków wynikających z objęcia towarów procedurą składu celnego /art. 109 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny - Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./ a także jest dłużnikiem z tytułu zobowiązania do wykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar został objęty /art. 211 par. 3 pkt 4 Kodeksu celnego/. Przepisy te mające charakter norm ogólnych i blankietowych, mogą stanowić podstawę odpowiedzialności za dług celny. Zastosowanie ich wobec korzystającego ze składu celnego wymaga jednak dokładnych i konkretnych ustaleń wskazujących na naruszenie przez podmiot ten obowiązków wynikających z objęcia towarów procedurą składu celnego, lub ze stosowania procedury celnej, którą towar został objęty.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi "EIC" Sp. z o.o. w W. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 30 października 1998 r. (...) w przedmiocie wymiaru należności celnych - uchyla zaskarżoną decyzję w stosunku do "EIC" Sp. z o.o. w W.; (...).


UZASADNIENIE

Prezes Głównego Urzędu Ceł, po rozpatrzeniu odwołania "EIC" Spółki z o.o., decyzją z 30 października 1998 r. wydaną na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, art. 107, art. 109, art. 211 i art. 221 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./ utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w W. z dnia 24 czerwca 1998 r. (...) w przedmiocie ustalenia długu celnego.

W uzasadnieniu decyzji podano, że Dyrektor Urzędu Celnego w W. w dniu 30 stycznia 1998 r. na wniosek "EIC" Sp. z o.o. objął procedurą składu celnego towar w postaci sprzętu elektronicznego zgłoszony w JDA SAD (...), który złożony został w składzie celnym "A." Barbara N. Na mocy porozumienia z dnia 6 stycznia 1998 r. zawartego pomiędzy "EIC" Sp. z o.o. a "A." Barbara N., korzystająca ze składu celnego Spółka otrzymała prawo dostępu do pomieszczeń składu celnego i złożonych tam towarów.

Dnia 19 marca 1998 r. stwierdzono, że część towarów objętych procedurą składu celnego została skradziona i nielegalnie wprowadzona do obrotu na polskim obszarze celnym. W związku z tym organ celny I instancji postanowieniem z dnia 18 maja 1998 r. wszczął postępowanie celne, a następnie decyzją z dnia 24 czerwca 1998 r. (...) skierowaną do Spółki korzystającej ze składu celnego i firmy prowadzącej skład obliczył kwotę długu celnego za towar usunięty spod dozoru celnego.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła Spółka EIC wskazując, że nie może ona ponosić obowiązku zapłaty należności przywozowych solidarnie z prowadzącym skład celny, bowiem porozumienie z dnia 6 stycznia 1998 r. dające jej prawo dostępu do pomieszczeń składu jest nieważne. Zostało ono podpisane tylko przez jednego członka zarządu Spółki, podczas gdy do ważności oświadczeń wymagane było łączne działanie dwóch członków zarządu.

Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy stwierdził, że obowiązki korzystającego i prowadzącego skład celny wynikające z tej procedury określone zostały m.in. w art. 107 i art. 109 Kodeksu celnego oraz w przepisach rozdziału 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 grudnia 1997 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych i procedur uproszczonych /Dz.U. nr 147 poz. 989 ze zm./.

Zarówno korzystający, jak i prowadzący skład celny zobowiązani są do dopełnienia wszelkich starań w celu zapewnienia tożsamości towarów złożonych w składzie celnym i zapobieżenie sytuacji, które mogą doprowadzić do usunięcia składowanego tworu spod dozoru celnego.

W przypadku usunięcia towaru spod dozoru celnego w stosunku do usuniętego towaru zgodnie z art. 211 par. 1 Kodeksu celnego powstaje dług celny w przywozie, zaś w myśl art. 211 par. 3 pkt 4 dłużnikami są osoby zobowiązane do wykonania obowiązków wynikających z czasowego składowania towarów lub wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar został objęty.

Zdaniem Prezesa GUC dla ustalenia w niniejszej sprawie osób zobowiązanych do zapłaty długu celnego nie ma znaczenia kwestia ważności porozumienia zawartego pomiędzy korzystającym i prowadzącym skład celny, na mocy którego korzystający uzyskał prawo do wejścia do pomieszczeń składu, bowiem odpowiedzialność za dług celny wynika z przepisów Kodeksu celnego. Postanowienia zawarte w porozumieniu a dotyczące zakresu odpowiedzialności za utracony towar, nie wyłączają odpowiedzialności prowadzącego skład celny za zapewnienie aby towary złożone w składzie celnym nie zostały usunięte spod dozoru celnego oraz za wykonanie obowiązków wynikających ze składowania towarów objętych procedurą składu celnego /art. 107 pkt 1 i 2 Kodeksu celnego/. Ponadto Prezes GUC stwierdził, że skoro pozwolenie na prowadzenie składu celnego publicznego może zgodnie z art. 108 Kodeksu celnego - określać, że odpowiedzialność, o której mowa w art. 107 pkt 1 i 2 ponosi jedynie korzystający ze składu to oznacza, iż umowa pomiędzy prowadzącym a korzystającym nie może wykluczyć odpowiedzialności korzystającego.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego EIC Spółka z o.o., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, podniosła identyczne zarzuty jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącej nie może ona ponosić obowiązku zapłaty należności celno-podatkowych solidarnie z firmą "A.", ponieważ powołane wyżej porozumienie podpisane zostało tylko przez jednego członka zarządu EIC, podczas gdy do ważności oświadczenia woli składanego w imieniu Spółki konieczne było wówczas łączne współdziałanie dwóch członków zarządu.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zaś przy piśmie z dnia 15 listopada 1999 r. nadesłał umowę składu z dnia 22 grudnia 1997 r. zawartą pomiędzy składem celnym "A." a stroną skarżącą oraz pozwolenie i wniosek EIC o udzielenie pozwolenia na korzystanie z procedury składu celnego.

Skarżąca Spółka przy piśmie z dnia 15 listopada 1999 r. przesłała sprawozdanie z dnia 6 kwietnia i 998 r. z przeprowadzonych badań poligraficznych i odpis postanowienia Prokuratury Rejonowej W.-M. z dnia 24 lipca 1998 r. o umorzeniu śledztwa w sprawie kradzieży sprzętu RTV z magazynów składu celnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja w części dotyczącej Spółki EIC wydana została z naruszeniem prawa, a zwłaszcza naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Z dowodów zawartych w aktach bezspornie wynika, że skarżąca Spółka uzyskała pozwolenie na korzystanie z procedury składu celnego w okresie od dnia 27 stycznia 1998 r. do dnia 31 grudnia 1999 r. ze wskazaniem, iż towary jej w postaci wyrobów elektronicznych i elektrycznych powszechnego użytku składane będą w Składzie Celnym "A.", prowadzonym przez Barbarę N. W umowie z dnia 22 grudnia 1997 r. zawartej pomiędzy skarżącą a Składem Celnym "A." określono warunki, miejsce składowania i przechowywania towarów przekazanych przez Spółkę EIC korzystającą z procedury składu celnego. Nie ulega także wątpliwości, że w okresie od 6 stycznia do 30 kwietnia 1998 r. Skład Celny "A." umożliwił skarżącej nieograniczony dostęp do pomieszczeń, w których złożone były towary przekazując jej klucze. Dnia 19 marca 1998 r. okazało się, że część sprzętu elektronicznego, objętego procedurą składu celnego została skradziona i nielegalnie wprowadzona do obrotu na polski obszar celny, zaś przeprowadzone śledztwo nie doprowadziło do ustalenia sprawców kradzieży i zostało umorzone postanowieniem z dnia 24 lipca 1998 r.

Zgodzić się należy z Prezesem GUC, że korzystający ze składu celnego jest odpowiedzialny za wykonywanie obowiązków wynikających z objęcia towarów procedurą składu celnego /art. 109 Kodeksu celnego/ a także jest dłużnikiem z tytułu zobowiązania do wykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar został objęty /art. 211 par. 3 pkt 4 Kodeksu celnego/. Przepisy te mające charakter norm ogólnych i blankietowych, mogą stanowić podstawę odpowiedzialności za dług celny. Zastosowanie ich wobec korzystającego ze składu celnego wymaga jednak dokładnych i konkretnych ustaleń wskazujących na naruszenie przez podmiot ten obowiązków wynikających z objęcia towarów procedurą składu celnego, lub ze stosowania procedury celnej, którą towar został objęty.

Niezbędne jest także ustalenie związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem tych obowiązków a skutkiem, który w niniejszej sprawie polega na usunięciu składowanego towaru spod dozoru celnego i wprowadzeniu go do obrotu na polski obszar celny.

W rozpoznawanej sprawie, ustaleń takich z naruszeniem art. 122 ustawy - Ordynacja podatkowa nie dokonano, co uniemożliwia ustosunkowanie się do zarzutu skarżącej, która kwestionuje zasadność solidarnego obciążenia jej długiem celnym. Ponadto należy zauważyć, że istnieje sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonej decyzji a jej uzasadnieniem. Utrzymana w mocy decyzja organu I instancji nie zawiera rozstrzygnięcia w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności skarżącej za dług celny, natomiast organ odwoławczy bez skorygowania zaskarżonej decyzji stwierdził jedynie w uzasadnieniu, że solidarna odpowiedzialność Spółki EIC wynika z art. 221 Kodeksu celnego.

Wobec tego, że zaskarżona decyzja narusza prawo, na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 3, art. 51 i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało ją uchylić i orzec o zwrocie kosztów postępowania sądowego.