Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 223/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1,  art. 151,  art. 269
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 90 ust.  1 i 2,  art. 91 ust. 1 pkt 2,  art. 85
journal: Dz.U. 2002 nr 207 poz 1761
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 20 listopada 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Służbie Więziennej.
article: par. 4 pkt 3,  par. 5 ust. 3 pkt 1 i 4
journal: Dz.U. 2003 nr 132 poz 1235
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby  Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi S. H. na decyzję Dyrektora Służby Więziennej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] S.H. złożył do Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] wniosek o przyznanie pomocy finansowej z przeznaczeniem na zakup lokalu mieszkalnego. Do wniosku dołączył umowę sprzedaży na jego rzecz lokalu przy ul. [...], zawartą

w formie aktu notarialnego (Repertorium A numer [...]) z dnia [...]. Ponadto do wniosku dołączył umowę kredytu gotówkowego na cele konsumpcyjne

Nr [...] udzielonego S.H. i G.H. przez Bank. Z treści aktu notarialnego wynika, że lokal winien być wydany w posiadanie stronie kupującej w dniu [...].

Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] w dniu [...] wydał decyzję Nr [...] odmawiającą przyznania S.H. pomocy finansowej z przeznaczeniem na zakup lokalu mieszkalnego przy ul. [...]. Uzasadniając swoją decyzję, organ stwierdził, że w oparciu o złożone dokumenty, bezspornym jest, że zainteresowany na dzień złożenia wniosku tj. [...], zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu, więc w dacie złożenia wniosku miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, co wyklucza możliwość przyznania pomocy.

Od powyższej decyzji S.H. odwołał się. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...], decyzją z dnia [...] nr [...], odwołania nie uwzględnił i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż w swoim odwołaniu S.H. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] oraz ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego. W sposób szczegółowy opisał swoją sytuację mieszkaniową, odnosząc ją bezpośrednio do przepisów ustawy o Służbie Więziennej oraz aktów wykonawczych, szczególnie do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. S.H. dokonał jednocześnie, korzystnej dla siebie, interpretacji przepisów rozdziału 6 (Mieszkania funkcjonariuszy) ustawy o Służbie Więziennej, ponadto zasugerował, że organ pierwszej instancji między innymi okazałby złą wolę przy rozpatrywaniu niekompletnego wniosku o przyznanie pomocy.

Wywiódł również, iż skoro w akcie wykonawczym do ustawy, czyli § 5 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia z 24 czerwca 2003 r. dopuszczono dołączenie do wniosku, umowy kupna lokalu np. sporządzonej w formie aktu notarialnego, to przesądza to jednoznacznie, "że ustawodawca przewidział możliwość przyznania takiej pomocy na lokal już zakupiony przez wnioskującego ...". Organ odwoławczy stwierdził, iż trudno zgodzić się z takim poglądem. W każdej sytuacji, rozpatrując wniosek, należy uwzględnić stan faktyczny, w tym sytuację mieszkaniową funkcjonariusza, tzn. czy w dacie złożenia wniosku posiadał (mieszkał, zajmował) lokal o przysługującej powierzchni mieszkalnej. W niniejszym przypadku niewątpliwym jest, że lokal powinien być wydany kupującemu w dniu [...], po podpisaniu aktu notarialnego, jednocześnie brak jest informacji, że nie można było w nim zamieszkiwać.

Dodatkowo odwołujący się oświadczył (wniosek z dnia [...]), że zamieszkuje w lokalu mieszkalnym własnościowym w [...] przy ulicy

[...], i właśnie na uzyskanie tego lokalu chce uzyskać pomoc finansową. Zachodzi tu więc oczywista sprzeczność. Powyższy problem interpretacyjny był przedmiotem różnych rozstrzygnięć sądów administracyjnych, był również różnie traktowany w postępowaniach administracyjnych, o czym wspomina strona w odwołaniu.

Na gruncie takiego orzecznictwa sądów w sprawach mieszkaniowych funkcjonariuszy, Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił z wnioskiem o podjęcie przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwały wyjaśniającej przepisy prawne: czy "dopuszczalne jest przyznanie funkcjonariuszowi Służby Więziennej pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe, o której mowa w art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 roku o Służbie Więziennej w sytuacji, gdy nabycie przez funkcjonariusza domu mieszkalnego miało miejsce przed złożeniem przez niego wniosku o przyznanie pomocy, a do dnia zakupu wspomnianego domu funkcjonariusz ten nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w sposób określony w art. 91 ust 1 ustawy o Służbie Więziennej".

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale I OPS 7/08 (orzeczenie z dnia 29.04.2009 r.) podkreślił, że istotą regulacji dotyczących pomocy jest zapewnienie funkcjonariuszom w służbie stałej odpowiedniego lokalu mieszkalnego. Chodzi tu

o lokal mieszkalny w miejscowości, w której funkcjonariusz na stałe pełni służbę, lub miejscowości pobliskiej. Podstawową formą pomocy w uzyskaniu mieszkania jest przydział lokalu w drodze decyzji administracyjnej. Dopiero gdy przydziału takiego nie dokonano, w grę mogą wchodzić inne przewidziane ustawą świadczenia, w tym pomoc finansowa (art. 90 ust. 1 ustawy). Jest ona alternatywną formą spełnienia prawa do lokalu mieszkalnego oraz konsekwencją niezrealizowania uprawnienia funkcjonariusza, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego. Z uchwały tej jednoznacznie wynika, że dla ustalenia uprawnienia decydujące znaczenie ma data złożenia wniosku.

Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że ustawodawca wykluczył możliwość dokonania przydziału mieszkania, w przypadku, gdy funkcjonariusz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Zdaniem sądu funkcjonariuszowi, który ma dom (odpowiedni lokal mieszkalny) w miejscu, w którym stale pełni służbę, lub miejscowości pobliskiej, nie przysługuje prawo do przydziału lokalu, a więc także pomoc finansowa.

Sąd podkreślił, że przyznanie pomocy finansowej uzależnione jest przede wszystkim od tego, czy funkcjonariusz, występując o pomoc finansową, ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Istotna więc jest sytuacja mieszkaniowa (w miejscu pełnienia służby) funkcjonariusza w chwili składania wniosku, a nie w momencie nabycia domu czy mieszkania.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez S. H. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżący, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji lub jej uchylenie i przyznanie mu pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego podniósł, iż w Areszcie Śledczym w [...] jest zatrudniony jako funkcjonariusz Służby Więziennej od dnia [...]. Funkcjonariuszem

w służbie stałej został mianowany decyzją personalną nr [...] Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] z dnia [...].

Dnia [...] uzyskał prawo do lokalu mieszkalnego własnościowego nr [...],

w budynku mieszkalnym wielolokalowym oznaczonym numerem [...], przy ulicy

[...] w wyniku umowy kupna lokalu mieszkalnego

o powierzchni użytkowej [...] m2, na podstawie aktu notarialnego Repertorium A

nr [...] z dnia [...], w którym zamieszkał w dniu [...].

Od chwili wstąpienia do służby, aż do dnia [...], nie posiadał na własność żadnego lokalu mieszkalnego. W tym czasie, aż do dnia [...], mieszkał w mieszkaniu własnościowym swojej matki.

Od dnia [...] do dnia faktycznego zamieszkania w zakupionym lokalu czyli [...] pobierał równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania.

W dniu [...] złożył raport do Dyrektora Aresztu Śledczego o zaprzestanie wypłaty równoważnika. Decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektora Aresztu zostało mu cofnięte uprawnienie do pobierania w/w równoważnika.

Dnia [...] złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej

z dnia 26 kwietnia 1996 r. W tym samym dniu otrzymał decyzję nr [...] Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] o nie przyznaniu mu pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego z uzasadnieniem, że ,,na dzień złożenia wniosku funkcjonariusz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe".

Od tej decyzji złożył odwołanie do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej

w [...]. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] decyzją z dnia

[...] nr [...] odwołania jego nie uwzględnił i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w [...].

Skarżący uważa, że złożenie wniosku po nabyciu mieszkania nie powinno wyłączać funkcjonariusza z grona uprawnionych do pomocy finansowej. Szczegółowe zasady przyznawania i wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej określone zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W związku jego przepisami pomoc finansową przyznaje się na pisemny wniosek funkcjonariusza, a do wniosku dołącza się dokumenty wymienione w § 5 ust 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Jednym z takich dokumentów wymienionych w pkt 4 ust.3 § 5 jest umowa kupna-sprzedaży lokalu mieszkalnego sporządzona w formie aktu notarialnego. Tak więc do wniosku o pomoc finansową dołączył akt notarialny Repertorium A Nr [...] z dnia [...] Skoro dokumentami potwierdzającymi fakt ubiegania się o pomoc finansową może być m.in. umowa kupna -sprzedaży lokalu mieszkalnego, znaczy to że ustawodawca przewidział możliwość przyznania takiej pomocy na lokal już zakupiony przez wnioskującego o przyznanie pomocy finansowej. Dlatego skarżący uważa, że odmowa przyznania mu pomocy finansowej jest nieuzasadniona. To, że w dniu złożenia wniosku o pomoc finansową był już właścicielem lokalu mieszkalnego, jak również w nim zamieszkiwał, nie powinno pozbawić go prawa do otrzymania pomocy finansowej.

Ustawa o Służbie Więziennej mówi wprawdzie, że pomoc finansowa przysługuje na uzyskanie lokalu mieszkalnego, lecz stwierdzenie to określa jedynie cel, na jaki pomoc jest przyznawana, nie limitując czasu przyznania pomocy. Dopóki więc roszczenie się nie przedawni, może być skutecznie dochodzone przez funkcjonariusza. Składając wniosek o przyznanie pomocy finansowej S. H. złożył dokumenty, z których wynika, że przed zakupem lokalu mieszkalnego w [...] spełniał warunki do przyznania mu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a co za tym idzie - pomocy finansowej na uzyskanie takiego lokalu.

Chcąc spełnić wymogi formalne, po zakończeniu procedury związanej z zakupem mieszkania, posiadając już wszelkie niezbędne dokumenty (m.in. umowę kredytową, umowę kupna mieszkania w postaci aktu notarialnego) złożył wniosek w dniu [...].

Zgodnie z § 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości - cenę metra kwadratowego powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego przyjmowaną do obliczenia wysokości pomocy finansowej ustala się w kwocie: "pkt 1 -wynikającej z umowy kupna-sprzedaży lokalu mieszkalnego, bowiem tylko i wyłącznie w takiej umowie sporządzonej w formie aktu notarialnego, widnieje ostateczna i rzeczywista kwota nabytego przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego. Skarżący dostrzegł tu wyraźnie błąd interpretacji obowiązujących przepisów: "Skoro w dniu nabycia lokalu miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, to jednak niezbędne było przedłożenie umowy kupna-sprzedaży, w której określona została ostateczna cena zakupu? Więc jak możliwie jest złożenie wniosku o przyznanie pomocy finansowej na zakup lokalu bez umowy kupna sprzedaży?". Możliwe jest to raczej po dokonaniu zakupu. Gdyby w [...] miał świadomość, że jego wniosek o przyznanie pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego, który oczywiście zamierzał złożyć po zakupie - jak większość funkcjonariuszy wcześniej, którym pomoc została przyznana - zostanie rozpatrzony odmownie, to złożyłby wniosek jeszcze przed zakupem. Tylko wtedy jego wniosek pewnie nie zostałby rozpatrzony pozytywnie ze względu na brak właśnie dokumentacji potwierdzającej zakup lokalu mieszkalnego.

Skarżący zastanawia się dlaczego tak nagle stanowisko i interpretacja tego przepisu uległa zmianie, dlaczego nie wprowadzono konkretnego czasu na zapoznanie się z takim stanowiskiem? Uważa, że złożenie wniosku po nabyciu mieszkania nie powinno wyłączać go z grona uprawnionych do pomocy. Jest to niesłuszne zarówno prawnie, jak i moralnie. Powinien jako funkcjonariusz pobierający równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania zostać zapoznany z taką interpretacją przepisów, jako potencjalny nabywca lokalu mieszkalnego. Jego sytuacja powstała w czasie kiedy w życie "wchodziła uchwała o przyznawaniu funkcjonariuszom" świadczeń mieszkaniowych. Przedtem wnioski o przyznanie pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego były składane po fakcie zakupu, niejednokrotnie pewnie po fakcie zamieszkania w tym lokalu i były one rozpatrywane pozytywnie. Jego wniosek i cała ta sytuacja związana z odmową przyznania pomocy finansowej sprawiła, że kolejni funkcjonariusze wiedzą już w jakim czasie i kiedy należy złożyć wniosek i pomoc taką otrzymują.

W związku z powyższym skarżący uważa, że tak istotna zmiana interpretacji przepisów regulujących "sprawy mieszkaniowe" powinna być osobom zainteresowanym udostępniona, gdyż faktycznie powodowała zmianę dotychczasowej, wieloletniej praktyki. Istotne jest również to, że zmiana ta nie wynikała z wprowadzenia nowych aktów normatywnych bądź zmian dotychczas istniejących, a jedynie była kierunkową interpretacją uchwały, która wprost nie rozstrzyga tej kwestii, a każdorazową sytuację faktyczną nakazuje interpretować na podstawie całości dostępnej dokumentacji w tej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...]wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga nie może być uwzględniona.

W sprawie bezsporne jest, iż S. H. - funkcjonariusz Służby Więziennej - w dniu [...] złożył do Dyrektora Aresztu Śledczego

w [...]wniosek o przyznanie pomocy finansowej z przeznaczeniem na zakup lokalu mieszkalnego przy ul. [...]. Do wniosku dołączył umowę sprzedaży tego lokalu (akt notarialny rep. A numer [...] z dnia [...]) oraz umowę kredytu gotówkowego na cele konsumpcyjne Nr [...] udzielonego S.H. i G.H. przez Bank. Lokal przy

ul. [...] został wydany w posiadanie stronie kupującej w dniu [...], a skarżący wraz z żoną zamieszkał w nim [...], a więc przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej na zakup tego lokalu.

Zgodnie z art.90 ust.1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2002 r. Nr 207, poz.1761 z późn.zm. ) funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego lub domu w ramach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego.

Powyższy przepis był przedmiotem różnych rozstrzygnięć sądów administracyjnych, był także różnie stosowany w postępowaniu administracyjnym przez organy Służby Więziennej.

W wyroku z dnia 12 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 849/07 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że jeżeli funkcjonariusz ubiegający się o pomoc finansową

w chwili złożenia wniosku o przyznanie takiej pomocy posiada już wymieniony w art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej lokal mieszkalny, którego powierzchnia mieszkalna odpowiada należnym normom zaludnienia, to nie przysługuje mu uprawnienie do otrzymania przydziału lokalu służbowego, a tym samym nie ma prawa do pomocy finansowej. Zgodnie bowiem z art. 91 ustawy osoba, która dysponuje stosownym lokalem, nie może ubiegać się o przydział lokalu służbowego. Reguła ta ma zastosowanie również w sytuacji, gdy funkcjonariusz zaciągnął kredyt bankowy na kupno domu (lokalu mieszkalnego) lub nabył taki dom (lokal) na raty i ubiega się o pomoc finansową z przeznaczeniem na spłatę zobowiązań finansowych związanych z kupnem tego domu (lokalu).

Z kolei w wyroku z dnia 7 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 347/07 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nabycie przez funkcjonariusza udziału we współwłasności domu mieszkalnego przed wystąpieniem z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej w sytuacji, gdy do dnia zakupu tego udziału funkcjonariusz ten nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w sposób określony w art. 91 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, nie wyłącza tego funkcjonariusza z kręgu osób uprawnionych do otrzymania takiej pomocy. Fakt, że w dniu złożenia wniosku o pomoc, funkcjonariusz ten był już współwłaścicielem domu, nie pozbawił go prawa do omawianego świadczenia pieniężnego, gdyż ubiegał się on o pomoc finansową nie na uzyskanie innego od posiadanego w dniu złożenia wniosku lokalu, ale na spłatę zobowiązań finansowych związanych z wcześniej nabytym domem.

Na gruncie takiego orzecznictwa sądów administracyjnych w sprawach mieszkaniowych funkcjonariuszy, Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił z wnioskiem o podjęcie przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwały wyjaśniającej przepisy prawne, czy "dopuszczalne jest przyznanie funkcjonariuszowi Służby Więziennej pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe, o której mowa w art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej w sytuacji, gdy nabycie przez funkcjonariusza domu mieszkalnego miało miejsce przed złożeniem przez niego wniosku o przyznanie pomocy, a do dnia zakupu wspomnianego domu funkcjonariusz ten nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w sposób określony w art. 91 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej".

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale OPS 7/08 z dnia 29 kwietnia 2009 r. uznał, iż:

"1. Nabycie domu (lokalu) przed datą zgłoszenia roszczenia o pomoc finansową automatycznie nie wyklucza uprawnień przewidzianych w art. 90 ust. 1 ustawy z dnia

26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.).

2. Trudno mówić o zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych na przykład w sytuacji nabycia domu w budowie czy w stanie surowym.

3. Wykładnia celowościowa przepisów rozdziału 6 ustawy prowadzi do wniosku, że w przypadkach takich jak: umowa najmu, współwłasność lokalu lub domu, ale przy usprawiedliwionej niemożności zamieszkania w nim - funkcjonariusz Służby Więziennej nie powinien być pozbawiony prawa do pomocy finansowej, o jakiej mowa w art. 90 ust. 1 ustawy."

W uzasadnieniu powyższej uchwały NSA między innymi stwierdził, iż "wyjaśnianego zagadnienia prawnego nie można zatem wiązać wyłącznie z datą nabycia przez funkcjonariusza domu (lokalu) mieszkalnego, ani też wyłącznie z datą złożenia wniosku o pomoc finansową, albowiem istotne jest przede wszystkim to, czy funkcjonariusz ma zaspokojone prawo do mieszkania w miejscowości w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Nabycie domu (lokalu) przed datą zgłoszenia roszczenia o pomoc finansową automatycznie nie wyklucza uprawnień przewidzianych w art. 90 ust. 1 ustawy.

Decydujące znaczenie ma bowiem, co należy jeszcze raz podkreślić, sytuacja mieszkaniowa funkcjonariusza składającego wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia, a zatem pomoc finansowa przysługuje funkcjonariuszowi tylko wówczas, gdy zgłaszając roszczenie nie miał on zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej. Istotne zatem jest to, jak należy rozumieć zaspokojenie prawa funkcjonariusza do lokalu, a inaczej mówiąc zaspokojenie jego potrzeb mieszkaniowych z uwzględnieniem przysługującej normy powierzchni mieszkalnej (art. 85 ust. 2 oraz art. 91 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy).

Warunek ten w kontekście prawa funkcjonariusza do pomocy finansowej, o jakiej mowa w art. 90 ust. 1 ustawy, należy - co do zasady - powiązać z istnieniem określonych w art. 91 ust. 1 ustawy przesłanek do otrzymania przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Należy jednak zauważyć, że zgodnie z art. 90 ust. 1 pomoc finansowa dotyczy uzyskania:

1) lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość,

2) domu jednorodzinnego,

3) lokalu mieszkalnego lub domu w ramach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego.

Bezspornym zatem jest, że pomoc ta nie przysługuje funkcjonariuszowi, który składając wniosek, posiada (mieszka, zajmuje) taki lokal lub dom w zakresie odpowiadającym co najmniej przysługującej powierzchni mieszkalnej. Chodzi tu przy tym niewątpliwie o dom (lokal) nadający się do zamieszkania. Trudno bowiem mówić

o zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych na przykład w sytuacji nabycia domu

w budowie czy w stanie surowym ".

W niniejszej sprawie S. H., w dniu złożenia wniosku o pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, był właścicielem i zajmował lokal mieszkalny przy ul. [...], stanowiący odrębną nieruchomość, odpowiadający przysługującej jego rodzinie powierzchni mieszkalnej, położony w miejscowości pełnienia służby – miał więc zaspokojone potrzeby mieszkaniowe.

W świetle wykładni zaprezentowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny

w cytowanej powyżej uchwale ( OPS 7/08 ), którą skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, organy Służby Więziennej wydając decyzje odmawiające skarżącemu przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego prawidłowo zinterpretowały obowiązujące przepisy ustawy o Służbie Więziennej – art.90 ust.1 w zw. z art.91 ust.1.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy także dodać, że z przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 132, poz. 1235), nie można wyprowadzać wniosku, że skoro fakt ponoszonych przez funkcjonariusza wydatków może potwierdzać nie tylko umowa przedwstępna, ale także umowa kupna domu czy lokalu (§ 5 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia), to uprawnienie do pomocy finansowej należy oceniać na dzień nabycia domu (lokalu), niezależnie od daty złożenia wniosku. Podobnie z możliwości potwierdzenia faktu ubiegania się przez funkcjonariusza o dom (lokal) umową o spłatę zobowiązań zaciągniętych na cele mieszkaniowe (§ 5 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia) nie można wywodzić uprawnień do żądania w każdym czasie pomocy finansowej na spłatę wydatków poniesionych w związku z uzyskanym domem (lokalem).

Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 90 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej Minister Sprawiedliwości otrzymał upoważnienie ustawowe do określenia jedynie wysokości, szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej, a także rodzajów dokumentów wymaganych przy ubieganiu się

o przyznanie tej pomocy. Nie ma natomiast takiego upoważnienia do określenia warunków nabycia prawa do uzyskania pomocy finansowej. Prawo to określa bezpośrednio ustawa o Służbie Więziennej w art. 90 ust. 1 w zw. z art. 85 ust. 1 i art. 91 ust. 1. Nie można tego prawa wywodzić w drodze interpretacji rozwiązań prawnych wynikających z aktu wykonawczego. Prawo do uzyskania świadczenia (jego cel i zakres) należy zatem oceniać jedynie w oparciu o przepisy ustawy (por. wyroki NSA z dnia18 marca 2005 r. sygn. akt OSK 1220/04, LEX 164737 oraz z dnia

26 października 2006 r. I OSK 1371/05, LEX nr 281357).

Z art. 269 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika moc ogólnie wiążąca uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego. Istota owej mocy ogólnie wiążącej uchwał sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować. Przepis ten ustala także sformalizowany tryb umożliwiający składom orzekającym sądów administracyjnych odstąpienie od stanowiska zajętego w uchwale, stanowi bowiem, że jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, Izby lub pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi tego sądu. Skład orzekający w niniejszej sprawie stanowisko zawarte w cytowanej powyżej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego podziela.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.