Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1286/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 1 pkt 3;
journal: Dz.U. 2017 poz 43
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym.
article: art. 135, art. 141 § 4, art. 153;
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 9 poz 12 art 1 ust. 2., art. 1 ust. 3 lit. a;
law: Dyrektywa Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego, uchylająca dyrektywę  92/12/EWG
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 283 poz 51 art. 2 ust.4 lit. b;
law: Dyrektywa Rady Nr 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących  opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Tekst mający znaczenie dla EOG)
journal: Dz.U.UE.C 2012 nr 326 poz 47 art. 26 ust. 1-3, art. 119 ust. 1-3 i art. 120;
law: Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowania)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia del. WSA Cezary Kosterna (spr.) Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. [...] S.A. w upadłości układowej w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt III SA/Gl 421/18 w sprawie ze skargi H. [...] S.A. w upadłości układowej w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 23 lutego 2018 r., nr 2401-IOAC1.4105.13.2017.EB w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od H. [...] S.A. w upadłości układowej w Ł. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach 4050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 21 listopada 2018 r. sygn. III SA/Gl 421/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017.1369 ze zm., dalej "ppsa) oddalił skargę H. [...] S. A. w upadłości układowej w Ł. (obecnie, po zawarciu układu – H. [...] S. A.; dalej "Skarżąca", "Strona", "Spółka") G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 23 lutego 2018 r., nr 2401-IOAC1.4105.13.2017.EB w Katowicach utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Katowicach z 13 lutego 2017 r., nr 331000-UAGR-91101-632/2012/2016/PW, odmawiającą Spółce stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego za listopad 2011 r. w kwocie 1.067.848,00 zł. Jako podstawę prawną wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., dalej: op), art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 43 ze zm. dalej: upa) w związku z art. 1 ust. 3 dyrektywy Rady nr 2008/118/WE z 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego (dalej: nowa Dyrektywa horyzontalna) uchylającej dyrektywę nr 92/12/EWG (Dz.U.UE.L Nr 9/12 z 2009 r., dalej: Dyrektywa horyzontalna) i art. 208 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U z 2016 r. poz. 1948).

Sąd i instancji w zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem w szczególności wskazał, że w wniosku złożonym przez Spółkę na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 op o stwierdzenie nadpłaty podatku akcyzowego Spółka wskazała, że zadeklarowała do zapłaty podatek akcyzowy w kwocie wskazanej we wniosku i podatek ten zapłaciła. Był to podatek od energii elektrycznej wykorzystanej w procesie metalurgicznym produkcji żelazostopów. W uzasadnieniu wniosku Spółka podniosła niezgodność przepisów ustawy o podatku akcyzowym z dyrektywą nr 2003/96/WE, która w art. 2 ust. 4 wyłącza z opodatkowania podatkiem akcyzowym wykorzystanie energii elektrycznej w procesie metalurgicznym produkcji żelazostopów, a dyrektywa nr 92/12/EWG wymienia w art. 3 ust. 1 jako wyroby akcyzowe jedynie oleje mineralne, alkohole i napoje alkoholizowane oraz wyroby tytoniowe. Ponadto w Preambule Dyrektywy horyzontalnej stwierdzono, że została wydana "w celu zapewnienia ustanowienia i funkcjonowania rynku wewnętrznego, ściągalność podatków akcyzowych powinna być jednakowa we wszystkich państwach członkowskich". W związku z powyższym Spółka zauważyła, że nie jest zobowiązana do uiszczania podatku akcyzowego od energii elektrycznej wykorzystywanej w procesie metalurgicznym, gdyż do wyżej wymienionych przepisów zastosowało się większość krajów Unii Europejskiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uznał argumentacji Spółki za zasadną.

Skargę kasacyjną – stosownie do treści art. 173, art. 174, art. 175 § 1 i art. 177 § 1 ppsa- wniosła Spółka zaskarżając orzeczenie w całości, zarzucając:

A. Na podstawie art. 174pkt 1 pppsa naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. 2017.43 ze zm., dalej " u.p.a.") w zw. z art. 1 w zw. z art. 2 ust. 4 lit. b tiret trzecie i czwarte dyrektywy Rady (WE) z 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Dz.U.UE.L.2003.283.51 ze zm., dalej "dyrektywa energetyczna") poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że wyłączenie z opodatkowania energii elektrycznej na podstawie art. 2 ust. 4 lit. b tiret trzecie i czwarte nie jest równoznaczne z zakazem jej opodatkowania oraz że wyłączenie to nie oznacza także, że energia elektryczna podlega obowiązkowemu zwolnieniu z opodatkowania, natomiast oznacza ono jedynie, że państwo członkowskie przy opodatkowaniu takich produktów nie jest związane z regułami harmonizacyjnymi na poziomie wspólnotowym, podczas gdy w rzeczywistości przepisy dyrektywy energetycznej wskazują na całkowite zwolnienie od podatku akcyzowego energii elektrycznej wykorzystywanej zasadniczo w procesach metalurgicznych lub w przypadku, gdy stanowi ona ponad 50% kosztów produktu;

2) art. 9 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.a. w zw. z art. 1 ust. 2 dyrektywy Rady 2008/118/WE z 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego, uchylającej dyrektywę 92/12/EWG (Dz.U.UE.L.2009.9.12 ze zm., dalej "dyrektywą horyzontalną") oraz w zw. z art. 1 w zw. z art. 2 ust. 4 lit. b tiret trzecie i czwarte dyrektywy energetycznej poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że przepisy ustawy o podatku akcyzowym nakładające podatek akcyzowy nie były sprzeczne z ww. przepisami dyrektywy horyzontalnej i dyrektywy energetycznej, podczas gdy:

a) przepisy dyrektywy energetycznej obejmują energię elektryczną wykorzystywaną zasadniczo w procesach metalurgicznych lub w przypadku, gdy stanowi ona ponad 50 % kosztów produktu wskazując na jej całkowite zwolnienie od podatku akcyzowego, natomiast

b) przepisy dyrektywy horyzontalnej przyznają prawo nakładania na wyroby akcyzowe objęte dyrektywą energetyczną jedynie innych niż podatek akcyzowy podatków pośrednich, a konsekwencji – przepis art. 9 ust. 1 pkt 3 u.p.a. naruszał ww. przepisy wspólnotowe i nie powinien mieć zastosowania w tej sprawie;

3) art. 9 ust. 1 pkt 3 u.p.a. w zw. z art. 1 ust. 3 lit. a dyrektywy horyzontalnej oraz art. 3 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U. 2004.90.864/30; dalej "TUE") oraz art. 26, art. 119 oraz art. 120 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U. 2004.90.864/2; dalej "TFUE") poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że energia elektryczna wykorzystywana zasadniczo w procesach metalurgicznych lub w przypadku, gdy stanowi ona ponad 50 % kosztów produktu stanowi wyrób nieobjęty dyrektywą energetyczną, a przepisy ustawy o podatku akcyzowym nakładające podatek akcyzowy na takie wyroby nie były sprzeczne z ww. przepisami dyrektywy horyzontalnej, podczas gdy ww. przepisy dyrektywy horyzontalnej przyznają prawo nakładania na wyroby akcyzowe nieobjęte dyrektywą energetyczną:

a) jedynie podatków innych niż podatek akcyzowy uregulowany dyrektywą horyzontalną i energetyczną, natomiast podatek akcyzowy od energii elektrycznej wykorzystywany zasadniczo w procesach metalurgicznych lub w przypadku, gdy stanowi ona ponad 50% kosztów produktu wprowadzony na podstawie przepisów ustawy o podatku akcyzowym jest w rzeczywistości tym samym podatkiem akcyzowym, który jest regulowany dyrektywą horyzontalną i energetyczną oraz

b) jedynie pod warunkiem, że nie powoduje to zwiększenia formalności przy przekraczaniu granic w handlu między państwami członkowskimi, natomiast podatek akcyzowy od energii elektrycznej wykorzystywanej ww. okolicznościach wprowadzony na podstawie przepisów ustawy o podatku akcyzowym spowodował znaczne zwiększenie formalności przy przekraczaniu granic w handlu między Państwami Członkowskimi oraz

c) jedynie pod warunkiem, że przepisy nakładające taki podatek będą zgodne z przepisami prawa pierwotnego UE, w szczególności TUE i TFUE, natomiast podatek akcyzowy od energii elektrycznej wykorzystywanej w ww. okolicznościach wprowadzony na podstawie przepisów ustawy o podatku akcyzowym narusza przepisy tych traktatów, bo prowadzi do utworzenia bariery w przepływie towarów i kapitału, zaburzenia harmonijnego, zrównoważonego i stałego rozwoju działalności gospodarczej w państwach członkowskich, a także naruszenia spójności gospodarczej i konkurencji na wspólnym rynku

- a w konsekwencji przepis art. 9 ust. 1 pkt 3 u.p.a. naruszał ww. przepisy wspólnotowe i nie powinien mieć zastosowania w tej sprawie;

4) art. 91 ust. 3 Konstytucji RP (Dz.U. 1997.78.483 ze zm; dalej "Konstytucja") w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 3 u.p.a. w zw. z art. 1 w zw. z art. 2 ust. 4 lit. b tiret trzecie i czwarte dyrektywy energetycznej oraz art. 1 ust. 2 i ust. 3 lit. a dyrektywy horyzontalnej w związku z art. 3 ust. 3 TUE oraz art. 26, art. 119 oraz art. 120 TFUE poprzez przyjęcie, że podatek akcyzowy od energii elektrycznej wykorzystywanej zasadniczo w procesach metalurgicznych lub w przypadku, gdy stanowi ona ponad 50 % kosztów produktu był należny od spółki i odmowę stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego w oparciu o przepisy ustawy o podatku akcyzowym, w sytuacji gdy przepisy ustawy o podatku akcyzowym są wprost sprzeczne z ww. przepisami prawa unijnego, w szczególności dyrektywy energetycznej i horyzontalnej i zgodnie z zasadą pierwszeństwa prawa wspólnotowego należało bezpośrednio zastosować regulację wynikającą z przepisów prawa unijnego.

B. Na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa – naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 151 ppsa w zw. z przepisami prawa materialnego art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 pkt 1 oraz art. 9 ust. 1 pkt 3 u.p.a., art. 1 i art. 2 ust. 4 lit. b tiret trzecie i czwarte dyrektywy energetycznej, art. 1 ust. 2 i ust. 3 lit. a dyrektywy horyzontalnej poprzez nieuchylenie przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonej decyzji, która została wydana z naruszeniem tych przepisów w sposób mający wpływ na wynik sprawy;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z przepisami postępowania art. 72 § 1 pkt 1 w zw. z art. 73 § 2 pkt 2 i art. 75 § 1 i 4 op poprzez nieuchylenie przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonej decyzji, która została wydana z naruszeniem tych przepisów w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Nadto skarżąca spółka wniosła o skierowanie przez Sąd do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej czteropunktowego pytania prejudycjalnego w przedmiocie wykładni art. 1 ust. 2 oraz ust. 3 lit. a dyrektywy horyzontalnej w zw. z art. 2 ust. 2 oraz ust. 4 lit. b tiret trzecie i czwarte dyrektywy energetycznej w związku z art. 3 ust. 3 TUE oraz art. 26, art. 119 i art. 120 TFUE.

W efekcie alternatywnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania lub o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, a także – w każdym z tych żądań zasądzenia kosztów postępowania.

W motywach wskazano argumenty przemawiające za uwzględnieniem skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wobec tego, że Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się wystąpienia żadnej spośród wymienionych w art. 183 § 2 ppsa podstaw nieważności postępowania, Sąd rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i podniesionych zarzutów. Okazały się one nieuzasadnione, dlatego Sąd skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, a motywy wyroku, zgodnie z art. 193 zdanie drugie ppsa ograniczono do oceny tychże zarzutów.

Skarga kasacyjna nie jest uzasadniona przede wszystkim dlatego, że wskazane w niej przepisy krajowe nie naruszają regulacji unijnej, a ustawodawca krajowy nie naruszył granic przysługującej mu swobody legislacyjnej w kreowaniu systemu podatkowego. Stwierdzić bowiem należy, że energia elektryczna wykorzystywana zasadniczo w procesach metalurgicznych lub w przypadku gdy stanowi ona ponad 50% kosztów produktu, nie stanowi przedmiotu regulacji dyrektywy energetycznej, a w konsekwencji także dyrektywy horyzontalnej.

Stanowczo nie można zgodzić się ze stanowiskiem zaprezentowanym w skardze kasacyjnej co do tego, że w świetle art. 2 ust. 4 lit. b tiret trzecie i czwarte dyrektywy energetycznej energia elektryczna w przypadku, gdy stanowi ona ponad 50 % kosztu produktu została, wyłączona z opodatkowania, ani że w tym zakresie przepis ten wprowadza zwolnienie.

W pierwszej kolejności dostrzec jednak należy pewną niekonsekwencję terminologiczną skargi kasacyjnej. Z treści pierwszego z podniesionych zarzutów zdaje się wynikać, że strona skarżąca utożsamia wyłączenie z opodatkowania ze zwolnieniem podatkowym, tymczasem są to zupełnie odmienne konstrukcje prawne. Jeżeli ustawodawca wyłącza z opodatkowania określony przedmiot bądź podmiot, to znaczy że w istocie rezygnuje z nałożenia obowiązku podatkowego w tym zakresie. Wyłączenie stanowi wyraz całkowitego braku zainteresowania ustawodawcy obciążeniem danym podatkiem określonych stanów faktycznych lub prawnych (zob. B. Brzeziński, Prawo podatkowe, Toruń 2000, s. 37).

Natomiast ze zwolnieniem podatkowym mamy do czynienia wówczas, gdy wprawdzie określony przedmiot lub podmiot objęty jest obowiązkiem podatkowym, ale ustawodawca wprowadza w tym zakresie określoną preferencję. Polega ona na tym, że pewna kategoria stanów faktycznych bądź prawnych mieści się wprawdzie w ogólnych ramach przedmiotowo-podmiotowych danego podatku, ale przepis prawa przesuwa ją poza zakres obciążenia danym podatkiem (zob. B. Brzeziński, ibidem). W przypadku zwolnienia – w odróżnieniu od wyłączenia od opodatkowania – obowiązek podatkowy zatem powstaje, ale ustawodawca odstępuje od wymiaru podatku w przypadku zaistnienia określonych zdarzeń prawnych (zob. A. Hanusz, Zwolnienia i wyłączenia w podatku od nieruchomości, Finanse komunalne 2006 nr 12, s. 25).

Wspomniany przepis dyrektywy nie wprowadza ani wyłączenia ani zwolnienia od opodatkowania, lecz stanowi wprost o niestosowaniu przepisów dyrektywy do energii elektrycznej, w przypadku gdy stanowi ona ponad 50 % kosztu produktu. Skoro wskazana energia elektryczna pozostaje poza zainteresowaniem unormowań dyrektywy energetycznej, to automatycznie – z mocy art. 1 ust. 1 lit. a – nie jest objęta regulacją dyrektywy horyzontalnej. Definiując pojęcie wyrobu akcyzowego przepis ten uzależnia bowiem stosowanie przepisów dyrektywy horyzontalnej od tego, czy mamy do czynienia z przedmiotem objętym regulacją dyrektywy energetycznej.

Opisany tu układ norm zależnych ustanawia zamknięty katalog przedmiotowy tych wyrobów, którym można przypisać walor wyrobu akcyzowego w rozumieniu przepisów prawa unijnego i zarazem zakreśla ramy harmonizacji wspólnotowej. Oceny tej nie zmienia fakt, że ustawodawca krajowy zaliczył do wyrobów akcyzowych energię elektryczną. Oznacza to tylko tyle, że katalog wyrobów akcyzowych w prawie unijnym i krajowym nie jest identyczny. Nie uprawnia natomiast do przenoszenia definicji krajowych na poziom prawodawstwa unijnego. Tego rodzaju reguły wykładni multipłaszczyznowy system nie zna; oparty jest on na wiążącym oddziaływaniu jednostronnym, tj. prawa unijnego w dół – na porządki krajowe, nie zaś odwrotnie.

Adresowanych – co do zasady – do państw członkowskich przepisów dyrektyw nie wykłada się rozszerzająco. Nie można zatem wymagać od państwa członkowskiego tego, by respektowało obowiązek niewynikający z dyrektywy, nawet jeżeli byłoby to z jakichś pozaprawnych względów uzasadnione. Skoro prawodawca unijny zrezygnował ze zharmonizowania zasad opodatkowania energii elektrycznej, gdy stanowi ona ponad 50% kosztu produktu lub używana jest w procesach metalurgicznych, to nie powstaje roszczenie jednostki o to, by państwo członkowskie wykonywało postanowienia dyrektywy ustanowione w stosunku do innego przedmiotu opodatkowania.

Zgodzić się należy ze stroną skarżącą gdy twierdzi, że regulacje podatkowe, jak wynika to przede wszystkim z ustanowionych w art. 26 ust. 1 – 3, art. 119 ust. 1 – 3 i art. 120 TFUE zasad wspólnego rynku i panujących na nim swobód, nie mogą tych ostatnich ograniczać. Do takiego skutku prowadzić by niewątpliwie mogło zabronione wprost w art. 1 ust. 3 lit. a dyrektywy horyzontalnej, wywołane opodatkowaniem akcyzą zwiększenie formalności przy przekraczaniu granic w handlu pomiędzy państwami członkowskimi. Innymi słowy, swoboda ustawodawcy w zakresie stanowienia prawa podatkowego nie jest nieograniczona i nie może cechować się dowolnością. Wskazanemu ograniczeniu towarzyszą rzecz jasna limity wynikające z postanowień rodzimej Konstytucji oraz zasad wypracowanych w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Mając to na uwadze, stwierdzić należy że ustanowienie przez polskiego ustawodawcę obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym od energii elektrycznej wykorzystywanej zasadniczo w procesach metalurgicznych lub w przypadku, gdy stanowi ona ponad 50% kosztów produktu, było dopuszczalne. Przepisy podatkowe w kwestionowanym przez stronę skarżącą zakresie nie wprowadzały niedozwolonych barier w swobodach wspólnego rynku. Nie miały ani charakteru dyskryminującego, bo wiązały wszystkich przedsiębiorców w jednakowy sposób, ani nie ingerowały w spójność gospodarczą Unii Europejskiej. Nie wzbudzały też wątpliwości natury konstytucyjnej. To, że ustawodawca krajowy nie zdecydował się na wprowadzenie zwolnienia od opodatkowania w okresie, za który skarżąca spółka ubiegała się o stwierdzenie nadpłaty nie oznacza, że naruszono wymienione w skardze kasacyjnej przepisy dyrektyw, traktatów czy konstytucji.

Jak już zasygnalizowano, kwestia tego, czy tak opisana energia elektryczna podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym mieściła się w swobodzie regulacyjnej państwa członkowskiego. Innymi słowy, decyzja w tym zakresie należała do ustawodawcy krajowego dysponującego władztwem w zakresie kreowania własnej polityki prawa. Konstrukcja podatku akcyzowego ze swej istoty nie generuje przeszkód w korzystaniu przez jednostkę ze swobód wspólnego rynku, wolności konkurencji. Podatek akcyzowy jest podatkiem powszechnie stosowanym przez państwa członkowskie, a jego funkcjonowanie w obrocie – czego dowodem są przecież powołane w skardze kasacyjnej akty prawne – akceptowane przez prawodawcę unijnego. Nie można zatem zasadnie twierdzić, że wprowadzenie tego podatku dodało przedsiębiorcy obowiązków formalnych związanych z przekraczaniem granicy. W tym miejscu zaznaczyć należy, że postanowiony w tym zakresie zarzut skierowany jest przeciwko tekstowi uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Skarżąca nie postawiła jednak zarzutu naruszenia art. 141 § 4 ppsa i dlatego zawartość tych motywów uchyla się spod kontroli instancyjnej sprawowanej w tej sprawie.

Skoro nie nasuwa wątpliwości to, czy energia elektryczna wykorzystywana zasadniczo w procesach metalurgicznych lub w przypadku, gdy stanowi ona ponad 50% kosztów produktu stanowi produkt objęty regulacją dyrektywy energetycznej, to żądanie skarżącej Spółki skierowania przez Sąd pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest nieuzasadnione. Jak już wyjaśniono, energia ta nie stanowi wyrobu akcyzowego w rozumieniu dyrektywy horyzontalnej, bo nie jest przedmiotem regulacji dyrektywy energetycznej. Obciążenie podatkiem akcyzowym nie stwarzało niedopuszczalnych barier w obrocie na rynku wspólnym.

Zauważyć ponadto należy, że zredagowana przez Skarżącą treść punktu 3 wnioskowanego pytania prejudycjalnego jest niezrozumiała. Nie wiadomo, czego miałaby podniesiona przez skarżącą wątpliwość dotyczyć – czy wyrobu akcyzowego czy też opodatkowania innego rodzaju produktów. Z uzasadnienia tego żądania wynika, że – zdaniem Skarżącej – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej miałby się wypowiedzieć na ten temat, czy rodzima ustawa podatkowa nie wiązała się z nadmiernymi w świetle art. 1 ust. 3 lit. a dyrektywy horyzontalnej formalnościami. Tymczasem, jak wynika z przywołanego przez Skarżącą wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 12 lutego 2015 r., "wymogi krajowego systemu zawieszenia poboru akcyzy dotyczącego tych produktów, które znajdują zastosowanie zarówno wobec produktów przywożonych z innego państwa członkowskiego, jak i produktów nabywanych w obrocie krajowym nie mogą zostać uznane za formalności przy przekraczaniu granic.". Jak dalej wyjaśnił Trybunał: "za stanowiące formalności przy przekraczaniu granic nie mogą być uznane obowiązki związane z procedurą z zapłatą akcyzy, czyli zgłoszenie planowanego nabycia wewnątrzwspólnotowego i złożenie zabezpieczenia akcyzowego (...)". W wyroku skonstatowano wreszcie, że "za stanowiące formalności przy przekraczaniu granic nie mogą być uznane obowiązki złożenia deklaracji uproszczonej, obliczenia i zapłaty akcyzy w terminie w terminie 10 dni, licząc od dnia powstania obowiązku podatkowego, a także prowadzenia ewidencji nabywanych wewnątrzwspólnotowo wyrobów akcyzowych, które mają na celu zapewnienie zapłaty należnej akcyzy.". Pogląd ten Naczelny Sąd Administracyjny podziela, przyjmując że konstrukcja rodzimego podatku akcyzowego nie wprowadza nadmiernych w świetle art. 1 ust. 3 lit. a dyrektywy horyzontalnej obciążeń dla przedsiębiorcy. Do przeciwnego wniosku mogłoby doprowadzić jedynie stwierdzenie, że w normalnym związku z wykonaniem zobowiązania podatkowego pozostają faktyczne przeszkody czy choćby ograniczenia w przekroczeniu granicy. Podobne stanowisko było już zresztą w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażane (zob. np. wyroki NSA z 20 sierpnia 2015 r., sygn. akt I FSK 870/15, LEX nr 1794503, z 3 września 2015 r., sygn. akt I FSK 534/15, LEX nr 1918486, z 17 września 2015 r., sygn. akt I FSK 616/15, LEX nr 1985443, z 29 października 2015 r., sygn. akt I FSK 532/15, LEX nr 1985423).

Jeżeli zaś chodzi o podniesioną przez skarżącą kwestię kategorii podatku, który mógłby obciążać wyroby inne niż akcyzowe w rozumieniu unijnym, to nie znajduje uzasadnienia w świetle obowiązującego prawa twierdzenie, że musiałby to być podatek o cechach konstrukcyjnie innych niż akcyza. Prawodawca do tego zagadnienia się w ogóle nie odnosi i wbrew stanowisku skarżącego – kwestii tej nie przesądza, pozostawiając ją do decyzji ustawodawcy krajowego. O innych podatkach stanowi natomiast przepis art. 1 ust. 2 dyrektywy horyzontalnej, który wszakże w tej sprawie nie znajduje zastosowania, bo odnosi się on do wyrobów akcyzowych w rozumieniu tej dyrektywy.

Dodać ponadto należy, że – wbrew stanowisku skargi kasacyjnej – wprowadzone w 2016 r. zwolnienie nie świadczy o dostosowaniu przez ustawodawcę krajowego systemu podatkowego do wymagań wynikających z prawa unijnego, lecz dowodzi korzystania z przysługującej temu ustawodawcy swobody kreowania polityki prawa. Okoliczność ta potwierdza tylko postawioną wcześniej tezę o obciążeniu obowiązkiem podatkowym energii elektrycznej w okresach wcześniejszych. Skoro zwolnienie ustanowiono w 2016 r., ergo wcześniej nie obowiązywało.

Zauważyć też trzeba, że znaczna część argumentacji skargi kasacyjnej odnosi się do zasad opodatkowania wyrobów akcyzowych w rozumieniu dyrektywy horyzontalnej, analizie unormowania art. 1 ust. 2 tej dyrektywy, a zatem kwestii pozostającej poza istotą tej sprawy. Tezy opierające się na wadliwym założeniu, że mamy do czynienia z wyrobem akcyzowym w rozumieniu prawa unijnego nie mogły doprowadzić do prawidłowych wniosków. Wszelkie argumenty skargi kasacyjnej, odnoszące się do unijnych zasad opodatkowania wyrobów akcyzowych są z tego powodu nietrafne.

Wobec tego niezasadne są zarzuty skargi kasacyjnej zmierzające do wykazania sprzeczności pomiędzy przepisem art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku akcyzowym z przepisami dyrektywy energetycznej i horyzontalnej oraz postanowieniami traktatów czy Konstytucji.

Jeżeli zaś chodzi o te zarzuty skargi kasacyjnej, które sformułowano jako procesowe, to wyjaśnić należy, że przywołane przepisy Ordynacji podatkowej o nadpłacie mają charakter materialnoprawny, podobnie jak przepisy ustawy o podatku akcyzowym oraz dyrektyw horyzontalnej i energetycznej. Pomijając już wadliwą kwalifikację tych zarzutów, zauważyć należy, że Skarżąca nie podała czy naruszenie tych przepisów miałoby nastąpić przez wadliwą wykładnię, czy też zastosowanie. Trudno na podstawie określenia "nieuchylenie decyzji" doszukać się właściwych intencji strony; nie jest to zresztą zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z kolei przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151 i wskazany w uzasadnieniu środka odwoławczego art. 135 ppsa nie stanowią samoistnej podstawy kasacyjnej, bowiem normują jedynie formułę i zakres wyrokowania. Natomiast procesowym wzorcem kontroli są odnośne normy procesowe zawarte w ustawach regulujących postępowanie przed organami administracji. Zarzutów w tym zakresie nie podniesiono i dlatego zarzuty zaliczone przez skarżącą Spółkę do procesowych okazały się nieuzasadnione. Z kolei podniesiony zarzut naruszenia art. 153 ppsa jest niezrozumiały, bo w tej sprawie organ i Sąd wypowiadały się po raz pierwszy. Strona zresztą nie wskazała tego, na czym naruszenie tego przepisu przez Sąd pierwszej instancji miałoby polegać.

Już tylko końcowo dodać warto, że w wykonaniu przywoływanego przez organ i Sąd pierwszej instancji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I FSK 591/15 wydano wobec skarżącej Spółki indywidualną interpretację podatkową, zbieżną z zaprezentowanym w tej sprawie poglądem. Mimo że treść skargi kasacyjnej dowodzi tego, że strona skarżąca stanowisko to kwestionuje, nie uczyniła tego wobec wskazanej interpretacji. Jest jasne, że wyrażona w interpretacji ocena prawna nie jest dla podatnika, ani tym bardziej dla Sądu w tej sprawie wiążąca. Niemniej jednak do wszczęcia postępowania sądowego (a może i podatkowego) w tej sprawie być może by nie doszło, gdyby spór o wykładnię przepisów prawa podatkowego toczony był w stosunku do wydanej wówczas interpretacji.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa oddalił skargę kasacyjną.

Postanowienie kosztach postępowania kasacyjnego, stanowiących wynagrodzenie pełnomocnika organu – radcy prawnego, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną będącego radcą prawnym, wydano na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa, art. 207 § 2 oraz § 14 ust. 1 pkt. 1 lit a) i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Wobec tożsamości problemu prawnego, na kanwie którego złożono skargę kasacyjną we wszystkich rozpoznanych w tym samym dniu sprawach Skarżącej, nakład pracy pełnomocnika procesowego w tej sprawie jest pochodną sumy wielu odrębnych czynności procesowych, ale formułowania tych samych argumentów i jednokrotnego wysiłku intelektualnego. Okoliczność ta stanowi szczególnie uzasadniony przypadek przemawiający za pomniejszeniem, wynikającego z przepisów prawa, wynagrodzenia pełnomocnika radcy prawnego o połowę.