Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 978/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 42-44
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi Z.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 9 czerwca 2022 r. nr 1201-IEW-1.711.7.2022.7 w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej skargę oddala.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wieliczce działający jako organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku Z. K. (powoływany dalej jako Zobowiązany, lub Skarżący) na podstawie tytułów wykonawczych, którym w dniu 26.01.2022 r. nadano klauzulę organu egzekucyjnego.

Pismem z 21.02.2022r. Zobowiązany złożył "zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie" art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., podnosząc brak doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. przed wszczęciem egzekucji administracyjnej.

W związku z powyższym wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego i wycofanie podjętych już czynności egzekucyjnych w ramach prowadzonego postępowania. Następnie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wieliczce (wierzyciel) 3.03.2022 r. wydał postanowienie nr 1226-SEW.723.3.2022 r. (skutecznie doręczone 16.03.2022r.), w którym oddalił zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, dotyczący braku doręczenia upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.

Pismem z 22.03.2022 r. Zobowiązany wniósł do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie zażalenie na ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wieliczce z 3.03.2022 r. nr 1226-SEW.723.3.2022.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuca niezgodną z ustaleniami faktycznymi ocenę zarzutu, poprzez błędną wykładnię przepisu art. 42 i dalsze k.p.a. skutkującą wadliwym doręczeniem korespondencji oraz podjętymi niezgodnie z przepisami prawa czynnościami egzekucyjnymi. W ocenie Zobowiązanego upomnienia zostały błędnie wysłane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wieliczce na adres rejestracyjny tj.: S. [...], [...] N. zamiast na adres do doręczeń tj. ul. [...], [...] T., dlatego nie mogą zostać uznane za skutecznie doręczone.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z 9 czerwca 2022 r. nr 1202-IEW-1.711.7.2022.7 utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji .

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy zauważył postępowanie przed organem pierwszej instancji zostało wszczęte zgłoszeniem zarzutu z "art. 33 § 2 pkt 7" w brzmieniu obowiązującym do 29.07.2020r., obecnie art. 33 § 2 pkt 4, tj. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane. Ww. zarzut wniesiono w terminie, tj. w trakcie postępowania egzekucyjnego. W przedmiotowym zażaleniu, zarzucono Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Wieliczce podjęcie czynności egzekucyjnych pomimo nieskutecznego doręczenia upomnienia.

W ocenie Zobowiązanego ww. upomnienia zostały błędnie wysłane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wieliczce na adres rejestracyjny (zamieszkania) tj. : S. [...], N. zamiast na adres do doręczeń tj. ul. [...], [...] T., w związku z powyższym nie mogą zostać uznane za skutecznie doręczone.

Odnosząc się do powyższego zarzutu Organ zauważył , że zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. warunkiem wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest przesłanie przez wierzyciela zobowiązanemu po upływie terminu do wykonania obowiązku pisemnego upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może zostać wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Stosownie do art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym przepisy dotyczące doręczeń tj. m.in. art. 39-44 k.p.a. Zgodnie z art. 42 § 1 k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 5.10.2021 r.) pisma doręcza się osobą fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy.

Ustawodawca, określając miejsca doręczeń (mieszkanie, miejsce pracy), używa spójnika "lub", co oznacza, że nie wskazuje ich kolejności, a organ jest uprawniony do wyboru jednego ze wskazanych w tym przepisie miejsc doręczeń znanych organowi dla dokonania doręczenia pisma.

Przez pojęcie mieszkania należy rozumieć rzeczywiste, faktyczne mieszkanie adresata. Mieszkaniem jest każde miejsce, w którym adresat przebywa z zamiarem dłuższego, a nie krótkotrwałego tylko pobytu, umożliwiającego doręczenie mu pisma.

W myśl art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

-operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego.

-pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

§ 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. § 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.

§ 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Przedsiębiorcy prowadzącemu działalność gospodarczą jako osoba fizyczna, pisma w postępowaniu administracyjnym doręcza się w miejscu zamieszkania lub miejscu pracy (wyroki NSA: z 31 października 2019 r., II GSK 2875/17, z 18 kwietnia 2018 r., II OSK 2663/17, z 20 stycznia 2015 r., II GSK 1956/13).

Organ podatkowy zauważył, że żaden przepis Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewiduje wprost możliwości wyznaczenia przez stronę adresu "do doręczeń", ani nie reguluje sposobu doręczania pism na adres wskazany do korespondencji. Co więcej żaden z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie wprowadza obowiązku doręczania pism osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą na adres do doręczeń podany w CEIDG, jak również obowiązku takiego nie można wywieść ze wskazanego w zażaleniu art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1829 ze zm.), która przestała obowiązywać w dniu 30 kwietnia 2018 r.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11.02.2022r. sygn. akt I GSK 1185/21 orzekł: "Brak jest zatem podstawy prawnej zawartej w powołanych ustawach (k.p.a. i u.p.e.a.) dla dokonywania doręczeń pism przez organy postępowania administracyjnego i egzekucyjnego na adres dla doręczeń przedsiębiorcy ujawniony w CEIDG, z pominięciem zasad doręczania określonych bezpośrednio w przepisach k.p.a. Powyższą wykładnię potwierdza art. 36 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (t.j. Dz. U. 2020. 2296), dalej "ustawa o centralnej ewidencji, zgodnie z którym, minister właściwy do spraw gospodarki doręcza pisma przedsiębiorcy wpisanemu do CEIDG wyłącznie na adres do doręczeń podany we wpisie do CEIDG (ust. 1). Jeżeli przedsiębiorca, o którym mowa w ust. 1, nie dokona zmiany wpisu do CEIDG w przypadku zmiany adresu do doręczeń, doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (ust. 2). Jest to jedyny przepis, który na gruncie ustawy o centralnej ewidencji nadaje "adresowi do doręczeń przedsiębiorcy", podanemu we wpisie do CEIDG, wiążącą moc w postępowaniu administracyjnym, niezależnie od autonomicznych regulacji w tym zakresie zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego. Skoro zatem w art. 42 § 1 k.p.a. wskazany jest "adres zamieszkania osoby fizycznej", natomiast przedsiębiorcy prowadzącemu działalność gospodarczą jako osoba fizyczna, pisma w postępowaniu administracyjnym doręcza się w miejscu zamieszkania lub miejscu pracy, to nie ma podstaw do akceptacji, wyrażonego przez Sąd I instancji stanowiska, że skuteczne doręczenie korespondencji skarżącemu mogło być dokonane na wskazany w CEIDG adres do doręczeń".

Według Systemu Rejestracji Centralnej KEP, jako adres rejestracyjny (zamieszkania) w okresie od 2.11.1997r. do 16.02.2022r. oraz adres prowadzenia działalności gospodarczej od 23.07.2011 do nadal widnieje adres : [...] N., S. [...]. Natomiast jako adres korespondencyjny: od 25.12.2020r. do 31.12.2021r. widnieje: [...] T., ul. [...]. Jak słusznie zauważył organ pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Zobowiązany dokonał zmiany adresu do korespondencji (wpis z 25.12.2020 r.) natomiast równocześnie nie dokonał zmiany adresu zamieszkania. Złożenie w Urzędzie Pocztowym o/N. pisma z prośba o niedostarczanie korespondencji pod adres: [...] N., S. [...] (załączonego do niniejszego zażalenia) nie może być podstawą do zmiany adresu rejestracyjnego (zamieszkania). Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie stwierdza, że w zakresie ustalenia miejsca zamieszkania podstawowe znaczenie mają informacje zawarte w prowadzonych rejestrach. W szczególności, żaden przepis prawa nie zobowiązuje organu podatkowego do samodzielnego ustalania adresu w sytuacji, gdy podatnik podaje w zgłoszeniu konkretny adres, jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie.

Podstawowym aktem prawnym w przedmiotowym zakresie jest ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. z 2022 r. poz. 166 -dalej u.z.e.i.p.p.).

Na mocy art. 2 ust. 1 u.z.e.i.p.p. obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.z.e.i.p.p. podatnicy, z zastrzeżeniem ust. 2a, są obowiązani do dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego do naczelnika urzędu skarbowego albo organu właściwego na podstawie odrębnych przepisów. Zgłoszenia identyfikacyjnego dokonuje się jednokrotnie, bez względu na rodzaj oraz liczbę opłacanych przez podatnika podatków, formę opodatkowania, liczbę oraz rodzaje prowadzonej działalności gospodarczej oraz liczbę prowadzonych przedsiębiorstw. Zgłoszenie identyfikacyjne osób fizycznych zawiera m.in. adres miejsca zamieszkania, adres miejsca zameldowania na pobyt stały lub czasowy (art. 5 ust. 2 u.z.e.i.p.p.). W związku z powyższym podatnik jest zobowiązany do wskazania m.in. swojego adresu zamieszkania, jak również jeżeli zaistnieją do tego podstawy dokonywać jego aktualizacji.

Zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 marca 2018r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz.U. z 2022r. poz. 541) integralną częścią wniosku o wpis do CEIDG jest żądanie zgłoszenia identyfikacyjnego albo aktualizacyjnego, o którym mowa w przepisach o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników.

Adres rejestracyjny Zobowiązanego (zamieszkania) [...] N., S. [...]. widnieje w Centralnym Rejestrze Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników (CRP-KEP) jako obowiązujący w okresie od 2.11.1997r. do 16.02.2022r., wydruk znajduje się w aktach sprawy. Dane zawarte www. rejestrze są aktualizowane na podstawie danych zawartych we wniosku o wpis do CEIDG. Zatem posługiwanie się przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wieliczce ww. adresem w korespondencji z Zobowiązanym, było w pełni uzasadnione. Organ miał obowiązek posługiwania się danymi z tego rejestru, gdyż stosownie do treści art. 14a u.z.e.i.p.p. CRP-KEP jest wykorzystywany przez organy Krajowej Administracji Skarbowej do realizacji celów i zadań ustawowych. "Skoro zatem prawodawca przewidział specjalny system ewidencyjny podatników i płatników, służący organom podatkowym i prowadzonym przez nie postępowaniom, to wykluczone jest, aby organy te posiłkowały się innymi danymi, bowiem poddawałoby to w wątpliwość celowość prowadzenia ewidencji podatników i płatników, a nawet godziłoby w istotę tej ewidencji. Dlatego też zaniechanie dokonania przez podatnika dokonania zgłoszenia aktualizacyjnego w przypadku zmiany adresu zamieszkania prowadzi do skutków w postaci kierowania korespondencji przez organ podatkowy pod niewłaściwy adres; mogące, stąd wynikać ewentualne negatywne skutki obciążają jednak podatnika, a nie organ podatkowy. (...) Skoro organ administracji publicznej dysponował adresem skarżącego z Krajowej Ewidencji Podatników, doręczeń mógł dokonywać tylko na ten adres" - tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 3102/15.

Podkreślono również , że przepisy k.p.a. o doręczeniach mają charakter gwarancyjny, nie zawierają regulacji obligującej organ administracyjny do dokonywania doręczeń pism na adres do doręczeń przedsiębiorcy ujawniony w CEIDG. Także przepisy ustawy o centralnej ewidencji nie modyfikują uregulowań k.p.a., dotyczących instytucji doręczeń wtoku postępowania administracyjnego. W związku z powyższym upomnienia, na podstawie których wystawione został tytuły wykonawcze zostały skierowane na adres rejestracyjny Zobowiązanego (zamieszkania) tj. S. [...], [...] N. (ważny do 16.02.2022 r.). Urząd Pocztowy podjął próby doręczenia przesyłek . Z powodu niemożności doręczenia przesyłki adresatowi pod wskazanym adresem, przesyłki pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w urzędzie pocztowym, umieszczając w skrzynce pocztowej adresata zawiadomienie (awizo) o możliwości odbioru przesyłki w terminie 7 dni od dnia pozostawienia awiza. Z powodu niepodjęcia awiza, pisma awizowano powtórnie . Adresat po raz kolejny nie podjął awizowanego pisma w związku z tym Urząd Pocztowy w Wieliczce zwrócił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wieliczce pismo z adnotacją - "Zwrot - nie podjęto w terminie". Zatem zgodnie z art. 44 § 4 ustawy z dnia 14.06.1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (DZ. U. z 2021 poz 735) upomnienie należy uznać za doręczone 1.10.2021 r.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się Z. K. składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , w której zarzucił:

Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.

a) art. 42 § 1 k.p.a w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędne ustalenie adresu skarżącego i kierowanie nań korespondencji pomimo, iż w ewidencji działalności gospodarczej, która winna być źródłem informacji dotyczących adresu siedziby lub adresu korespondencyjnego przedsiębiorcy, a ponadto, adres na jaki kierowano korespondencję nie był ujawniony w tejże ewidencji, co w konsekwencji stanowiło naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów podatkowych oraz niezapewnienie stronie możliwości wzięcia czynnego udziału w każdym stadium postępowania egzekucyjnego.

b) art. 42 § 1 k.p.a w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez kierowanie kolejnych upomnień na ten sam adres nieujawniony w ewidencji działalności gospodarczej, pomimo, że poprzednie upomnienia wracały nieodebrane z adnotacją "nie odebrano w terminie", co winno przesądzać, iż adres na jaki kierowana jest korespondencja nie jest adresem prawidłowym umożliwiającym adresatowi zapoznanie się z treścią przesyłki.

a w konsekwencji:

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz wszczęcie i prowadzenie względem Z. K. postępowania egzekucyjnego, pomimo nieskutecznego przesłania do dłużnika pisemnego upomnienia o którym mowa w naruszonym przepisie.

3. Naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (t.j. Dz.U. 2019. 1291), w myśl którego przedsiębiorca wskazuje w szczególności adres do doręczeń, poprzez stwierdzenie, że wskazanie tego adres nie ma znaczenia dla organu egzekucyjnego i organ może kierować upomnienia na jakikolwiek znany mu adres, wedle swego uznania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wniósł o oddalenie skargi, jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma obowiązek przeprowadzić kontrolę zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że w danej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu. Inaczej mówiąc, jeśli zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, uchylenie jej przez sąd jest niedopuszczalne.

Jednocześnie należy podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Sąd wydał wyrok na podstawie akt sprawy na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym (art. 133 § 1 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a). Zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Istota rozpatrywanej sprawy sprowadza się do oceny zgodności z prawem postanowienia, w którym oddalono zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, a w gruncie rzeczy oceny postępowania i stwierdzenia, czy organy wysłały na prawidłowy adres upomnienia poprzedzające wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

Zdaniem Skarżącego upomnienia zostały wydane na nieprawidłowy adres albowiem, w stosownym czasie zgłosił w Centralnej Ewidencji i Informacji o działalności Gospodarczej (CEIDG) inny adres do doręczeń.

W ocenie organów zgłoszenie to nie miało wpływu na skuteczność doręczenia upomnień albowiem w sprawie istotne znaczenie mają dane zawarte w Centralnym Rejestrze Podatników KEP.

W tak zarysowanym sporze racje należy przyznać organom.

W pierwszej kolejności podnieść należy podstawowe znaczenie dla oceny prawidłowości doręczeń w postępowaniu podatkowym ma ocena, czy były one dokonywane na adres wynikający z urzędowej ewidencji podatników i płatników. Jak bowiem stanowi art. 14a. ustawy z 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. 2004r. Nr 269 poz. 2681 ze zm. dalej: u.z.e.) rejestr jest wykorzystywany, między innymi, przez organy podatkowe do realizacji celów i zadań ustawowych. Oznacza to, że organy podatkowe miały obowiązek bazować na danych zawartych w ewidencji, pomocniczo, w stosunku do osób fizycznych prowadzących działalności gospodarczej, posługując się ewidencją NIP (art. 3 ust. 1 pkt 2 u.z.e.). Podkreślić również należy, że podatnik powinien wskazać swoje miejsce zamieszkania, a jeśli zajdą podstawy dokonać aktualizacji tych danych. W konsekwencji organy administracji publicznej mają obowiązek dokonywania doręczeń pism urzędowych na adresy podane w ewidencjach. Oznacza to, że organy te nie mają obowiązku prowadzenia dochodzeń zmierzających do weryfikacji danych wynikających z ewidencji. Jeżeli strona postępowania zaniecha zaktualizowania dokonanych w nich wpisów, obciążają ją ewentualne negatywne konsekwencje takiego zachowania.

Jak przyjęły organy upomnienia zostały skierowane do strony przy udziale operatora pocztowego listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru na adres: .: S. [...], [...] N.. Adres ten został zgłoszony przez stronę na jako miejsce zamieszkania i miejsce prowadzenia działalności gospodarczej i był ważny od 2 listopada 1997 r. do 16 lutego 2022 r. jako adres rejestracyjny (zamieszkania) oraz od 23 lipca 2011r. do nadal, jako adres prowadzenia działalności gospodarczej, czego Skarżący skutecznie nie zakwestionował. Zarówno w czasie wydania spornych przesyłek, ich ekspedycji jak i uznania przesyłek (upomnień) za doręczone, adresem rejestracyjnym (zamieszkania) i prowadzenia działalności gospodarczej był adres: S. [...], [...] N.. Dlatego, zdaniem Sądu, prawidłowo organy uznały, że adres ten był właściwy do dokonania doręczeń pism.

Wobec niemożności doręczenia pisma Skarżącemu ze względu na jego nieobecność pod tym adresem, zasadnie uznano skuteczność doręczenia przez awizo z upływem czternastego dnia od pozostawienia go w placówce operatora. A zatem, nawet jeżeli w dacie doręczenia Skarżący nie mieszkał już pod adresem, na który dokonano doręczenia, wobec niepowiadomienia o tym organów przez dokonanie odpowiedniej aktualizacji adresu, Skarżący nie może skutecznie zarzucać naruszenia art. 44 Kpa.

Jednocześnie zauważyć należy, że wskazanie przez Skarżącego adresu do doręczeń w systemie CEIDG nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy.

Podkreślić bowiem należy, że ocena skuteczności doręczenia pisma w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym zależy od dochowania warunków formalnych ściśle określonych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, co musi znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy (wyrok NSA z 18 grudnia 2019 r., II OSK 1288/17). Stosownie do art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w tym przepisy dotyczące doręczeń, tj. art. 42−44 k.p.a.

Doręczenie decyzji następuje z zachowaniem zasad doręczania pism organu z uwzględnieniem reguł określonych w art. 39-49 k.p.a. i tylko w przypadku zachowania tych reguł doręczenie będzie skuteczne. Z doręczeniem decyzji związane są skutki materialne i procesowe.

W doktrynie wyróżnia się dwa rodzaje doręczeń pism: doręczenie właściwe oraz doręczenie zastępcze. Doręczenie pism w trybie art. 42 k.p.a., ze względu na to, że pismo odbiera adresat osobiście, określa się mianem doręczenia właściwego. Z treści art. 42 § 1 k.p.a. wynika, że podstawowymi miejscami doręczenia pism osobom fizycznym są mieszkanie oraz miejsce pracy adresata. Ustawodawca, określając miejsca doręczeń (mieszkanie, miejsce pracy), używa spójnika "lub", co oznacza, że nie wskazuje ich kolejności, a organ jest uprawniony do wyboru jednego ze wskazanych w tym przepisie miejsc doręczeń znanych organowi dla dokonania doręczenia pisma. Przez pojęcie mieszkania należy rozumieć rzeczywiste, faktyczne mieszkanie adresata. Mieszkaniem jest każde miejsce, w którym adresat przebywa z zamiarem dłuższego, a nie krótkotrwałego tylko pobytu, umożliwiającego doręczenie mu pisma.

Doręczenie w trybie art. 44 k.p.a., zwane doręczeniem zastępczym, znajduje zastosowanie dopiero wówczas, gdy nie można doręczyć pisma w sposób określony w art. 42 i art. 43 k.p.a. Uregulowanie to z jednej strony stwarza – nieobecnemu w chwili próby doręczenia pisma – adresatowi możliwość jego odebrania w późniejszym terminie w placówce pocztowej operatora lub w urzędzie właściwej gminy. Z drugiej zaś strony zwalnia organ od podejmowania dalszych prób doręczenia pisma do rąk adresata lub domownika, sąsiada i dozorcy. Domniemanie skuteczności doręczenia dokonywanego w trybie art. 44 k.p.a. zdeterminowane jest łącznym spełnieniem określonym nim przesłanek, a mianowicie: 1) niemożnością doręczenia pisma adresatowi pod prawidłowo oznaczonym adresem jego miejsca zamieszkania, jego dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy; 2) pozostawieniem przesyłki dla adresata w oddawczym urzędzie pocztowym i dwukrotnego umieszczenia zawiadomienia o dacie i miejscu pozostawienia przesyłki w skrzynce na korespondencję lub w innych miejscach wskazanych w art. 44 § 2 k.p.a.; 3) upływem czternastodniowego terminu przechowywania pisma w placówce pocztowej oraz udokumentowaniem powyższego w materiale dowodowym sprawy, zwłaszcza zaś w tzw. zwrotnym potwierdzeniu poświadczenia odbioru dołączonego do doręczanej przesyłki. Przepis art. 44 § 4 k.p.a. określający, że doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 może być stosowany tylko w przypadku skierowania korespondencji na prawidłowy adres strony (por. postanowienie NSA z 29 lutego 2012 r., I OSK 270/12).

W świetle wyżej przywołanych uregulowań podzielić należy stanowisko Organu, że żaden przepis Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewiduje wprost możliwości wyznaczenia przez stronę adresu "do doręczeń", ani nie reguluje sposobu doręczenia pism na adres wskazany do korespondencji. Co prawda orzecznictwo sądów administracyjnych dopuszcza odstępstwo od zasady określonej w art. 42 §1 k.p.a. gdy strona zażąda doręczania jej korespondencji pochodzącej od organu na wybrany przez nią adres (adres do doręczeń, lub adres do korespondencji). Niemniej jednak należy przyjąć, że dotyczy to adresu wskazanego w trakcie już toczącego się postepowania administracyjnego, gdzie organ nie ma żadnych wątpliwości co do intencji strony, że korespondencje w ramach tego konkretnego postępowania należy doręczać na wskazany adres. Dlatego też należy odróżnić adres do doręczeń podany przez stronę w toku postępowania przed organem administracji publicznej, od adresu do doręczeń ujawniony w CEIDG.

Należy zaznaczyć, że w postępowaniu administracyjnym, odmiennie niż ma to miejsce w procedurze cywilnej, nie wprowadzono obowiązku doręczeń przedsiębiorcom pod adresem do doręczeń udostępnionym w CEIDG. Z art. 133 § 2¹ k.p.c., który wszedł w życie 7 listopada 2019 r., wprost wynika obowiązek doręczania pism procesowych lub orzeczeń przedsiębiorcy wpisanemu do CEIDG na adres do doręczeń udostępniony w tej ewidencji, chyba że przedsiębiorca wskazał inny adres do doręczeń. Podobna regulacja wynikała z obowiązującego poprzednio art. 133 § 2a k.p.c. Takie rozwiązanie nie zostało jednak przewidziane w procedurze administracyjnej. Żaden z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie wprowadza obowiązku doręczania pism osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą na adres do doręczeń podany w CEIDG. Obowiązku takiego nie można także wyprowadzić z ustawy o CEIDG. Należy jednak zauważyć, że zgodnie z art. 36 ustawy o CEIDG, organ ewidencyjny dokonuje doręczeń przedsiębiorcy wpisanemu do CEIDG wyłącznie pod adresem do doręczeń udostępnionym w tej ewidencji.

Wobec powyższego, jeżeli w postępowaniu administracyjnym nie został ustanowiony obowiązek doręczania przez organ prowadzący postępowanie korespondencji osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą pod adresem do doręczeń ujawnionym w CEIDG, to zastosowanie będzie miała ogólna zasada wyrażona w art. 42 § 1 k.p.a.

Zgodzić się zatem należy z Naczelnym Sądem Administracyjnym, że jeżeli w Kodeksie postępowania administracyjnego nie ustanowiono obowiązku doręczania korespondencji stronie - osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą – pod adresem do doręczeń udostępnionym w CEIDG, to nie było podstaw do uznania, że doręczenie dokonane na adres korespondencyjny skarżącego ujawniony w CEIDG było skuteczne.( Wyrok NSA z 11.02. 2022 r. sygn. akt I GSK 1185/21)

W tym stanie rzeczy Sąd podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, i uznał że w stanie faktycznym sprawy brak było podstaw do uwzględnia zarzutów.

Mając powyższe na uwadze skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.