Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 276/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2015 poz 351
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności  bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 art.4
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Asesor WSA Damian Bronowicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 września 2021 r. sprawy ze skargi D.Ś. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2021 roku nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwany dalej: jako organ odwoławczy, Dyrektor OR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] grudnia 2020 r. w sprawie przyznania skarżącemu D.Ś. (zwanego dalej jako: skarżący, strona) płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny sprawy:

W dniu 11.06.2018 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie płatności na rok 2018. W złożonym wniosku strona zadeklarowała, że ubiega się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności redystrybucyjnej, płatności za zazielenienie oraz płatności związane do zwierząt gatunku bydło domowe.

W dniu 01.02.2019 r. skarżący złożył w Biurze Powiatowym ARiMR oświadczenie

o zwierzętach wycofanych z płatności w którym wycofał cztery sztuki bydła

o numerach [...]. W wyniku weryfikacji ww. wniosku, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją o nr [...] z dnia [...].02.2019 r. umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności związanej do zwierząt gatunku bydło domowe oraz przyznał skarżącemu, pozostałe wnioskowane płatności.

Przedmiotowa decyzja została odebrana w dniu 08.02.2019r. Przed doręczeniem w/w decyzji, w dniu 04.02.2019 r. skarżący za pośrednictwem Poczty Polskiej nadał do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR pismo datowane na dzień [...].02.2019 r., którym odwołał się od niesłusznie - wg strony - zabranych dopłat za bydło za rok 2018.

W dniu 23.04.2019 r. strona złożył w odpowiedzi na wezwanie organu pismo, w którym wskazał, że cyt. ,pismo z dnia [...].02.2019 r. wysłane do ARiMR dotyczy odwołania mojego oświadczenia o wycofanie dopłat za bydło, uznałem, że oczywista omyłka pisarska nie może skutkować zabraniem dopłat nie miałem na celu wprowadzenia w błąd ARiMR. Błąd, który popełniłem jestem w stanie wytłumaczyć zamiast daty kupna bydła wpisano datę wydania paszportu. Z uwagi na to, że moje pismo wpłynęło do ARiMR w dniu wydania decyzji odwołuje się od niej". Mając na uwadze powyższe, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR postanowieniem o nr [...] orzekł o niedopuszczalności wniesienia odwołania.

Skargę na ww. postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił.

Z kolei postanowieniem z [...].12.2019 r. organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz orzekł o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W/w postanowienie skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., który wyrokiem z dnia 24.03.2020 r. (sygn. akt I SA/Go 124/20) uchylił przedmiotowe postanowienie - w części odmawiającej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W konsekwencji, Dyrektor OR przywrócił termin do wniesienia odwołania

od decyzji Kierownika Biura Powiatowego z dnia [...].02.2019 r., a następnie uchylił ww. decyzję. Tenże z kolei poddał wniosek kontroli administracyjnej zgodnie z art. 28, art. 29 rozporządzenia nr 809/2014. Rozpatrując ponownie sprawę, w związku

z wnioskiem pełnomocnika strony, nie wziął pod uwagę oświadczenia o zwierzętach wycofanych z płatności i rozpatrzył żądanie strony zgłoszone w pierwotnym wniosku, złożonym poprzez aplikację eWniosekPlus. Mając na uwadze powyższą kontrolę, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił, że zwierzęta zadeklarowane przez skarżącego o numerach: [...], nie kwalifikują się do przyznania płatności do bydła za rok 2018. Ustalono bowiem, że stronę przekazał do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR listem poleconym nadanym 07.03.2018 r. zgłoszenia przemieszczenia bydła wskazując w nich inne daty zakupu bydła, aniżeli sprzedający w przesłanym elektronicznie zgłoszeniu. Mając na uwadze powyższe stwierdzono, że daty kupna

i daty sprzedaży przedmiotowych sztuk zwierząt nie tworzyły spójnej historii. Z kolei korekty dotyczące przemieszczeń bydła zostały złożone przez wnioskodawcę w dniu 01.02.2019 r., a więc po terminie złożenia wniosku, co miało miejsce 11.06.2018 r. Ponieważ korekta została złożona po terminie przewidzianym w § 12 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa, to zwierzęta nie mogą zostać zakwalifikowane do płatności. Organ uznał zarazem, iż data kupna zwierzęcia wskazana przez stronę na przemieszczeniu bydła nie może zostać zakwalifikowana jako oczywista omyłka pisarska, ponieważ błąd ten nie mieści się w katalogu błędów. Zmiana daty zakupu zwierzęcia nie jest niezamierzonym przekręceniem, opuszczeniem wyrazu, błędem logicznym czy też pisarskim, możliwym do poprawienia bez odwoływania się

do innych dokumentów. Nie jest to również niedokładność, która widoczna jest dla każdego, bez przeprowadzania jakiejkolwiek dodatkowej dogłębnej analizy. Ponadto organ I instancji wskazał, że określenie daty zakupu zwierzęcia jest dokładnie znane kupującemu, ponieważ to on nabywa to zwierzę, a ponadto jak wynika z ustawowego obowiązku hodowców zwierząt, data przybycia do stada czyli właśnie data zakupu musi być wpisana do prowadzonej przez hodowcę księgi rejestracji bydła. Mając na uwadze powyższe, odmówiono skarżącemu przyznania płatności

do bydła i nałożono karę administracyjna w wysokości 1.172,16 zł. Jednocześnie, nie stwierdzając nieprawidłowości w ramach deklarowanych działek, przyznano stronie płatność JPO, PZZ i RDST. W odwołaniu od decyzji zarzucono naruszenie art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1,

art. 80 § 1 Kpa oraz art. 4 Rozporządzenia 809/2014, poprzez uznanie, że korekta dokonana przez odwołującego nie dotyczyła oczywistej omyłki pisarskiej, która może być dokonana w każdym czasie, podczas gdy korekta dotyczyła oczywistego błędu

w rozumieniu naruszonego przepisu i uprawniała odwołującego do jej złożenia

w każdym czasie. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR działając m.in. na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maj 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1505), art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1 pkt 1-4, art. 14, art. 16 ustawy z dnia 5 luty 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1341), art. 21 ust. 4 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69) - zwanego dalej rozporządzeniem nr 809/2014, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Na wstępie zauważył, że Kierownik Biura Powiatowego co prawda błędnie

w uzasadnieniu decyzji wskazał datę zakupu wynikającą z druku przemieszczenia bydła o nr [...] tj. zamiast daty widniejącej na druku tj. [...].02.2018 r., wskazał datę [...].03.2018 r., jednakże, powyższe uchybienie nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Organ odwoławczy przeanalizował dokumenty, na podstawie których strona dokonała przemieszczenia 4 sztuk zwierząt, a które były przedmiotem deklaracji

do płatności zwierzęcej. Zgłoszenia przemieszczenia 4 sztuk bydła zostały nadane przez stronę listem poleconym nr [...] dnia [...].03.2018 r.

W przemieszczeniu bydła o nr dokumentu [...] strona wskazała datę zakupu sztuki o nr [...] na dzień [...].02.2018r. Natomiast na przemieszczeniu nr dokumentu [...], strona wskazała datę zakupu sztuk o numerach: [...] na dzień [...].02.2018 r. Organ odwoławczy po przeanalizowaniu dat zawartych w obu drukach przemieszczeń stwierdził, iż zostały złożone do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR po terminie przewidzianym na zgłoszenie przemieszczenia tj. 7 dni. Mając na uwadze 7-dniowy termin na zgłoszenie przemieszczenia bydła, to strona powinna to zrobić do dnia 22.02.2018 r. w przypadku sztuki [...] oraz do dnia 06.03.2018r., w przypadku sztuk: [...]. Natomiast zgłoszenie przemieszczenia w/w sztuk bydła nastąpiło dnia 07.03.2018 r., tj. po terminie określonym w art. 7 ust. 1 tiret drugi Rozporządzenia (WE) nr 1760/2000 i art. 12 ust. i pkt i ustawy IRZ.

Dodał, że z danych widniejących w systemie IRZ wynikało, że poza nieprawidłowością dotyczącą zgłoszenia zwierząt w terminie 7 dni u wszystkich w/w zwierząt zgłoszonych do płatności, stwierdzono rozbieżności pomiędzy datą sprzedaży wskazaną przez sprzedającego, a datą kupna wskazaną przez stronę. Skarżący tj. kupujący, wpisał na druku przemieszczenia zwierzęcia o numerze [...], iż zakupu przedmiotowego zwierzęcia dokonał dnia [...].02.2018 r. Natomiast sprzedający wpisał, iż sprzedaży sztuki o numerze [...] dokonał dnia [...].03.2018 r. W przypadku sztuk [...] skarżący na druku przemieszczenia wpisał datę zakupu na dzień [...].02.2018 r. Natomiast sprzedający wskazał na datę [...].03.2018 r. Mając

na uwadze powyższą rozbieżność dotyczącą dat sprzedaży/kupna zwierząt skarżący w dniu [...].02.2019 r. dokonał korekty dat kupna bydła o numerach [...] (z daty [...].02.2018 r.) i [...] (z daty [...].02.2018 r.) na datę [...].03.2018 r. wskazaną na dokumentach przesłanych przez sprzedającego. Mając na uwadze fakt, iż korekta daty kupna zwierząt została złożona prawie rok po zgłoszeniu przemieszczenia zwierząt oraz po dniu złożenia wniosku o przyznanie płatności na rok 2018, organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotowe zwierzęta nie spełniają kryteriów kwalifikowalności do przyznania płatności do bydła określonych w § 12 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa w związku z art. 21 ust. 4 rozporządzenia 809/2014. Organ uznał, iż zwierzęta o ww. numerach w trakcie trwania postępowania w sprawie płatności na rok 2018 były nieprawidłowo zarejestrowane (błędna data zgłoszenia kupna). Rozpatrując kwestię, czy w sprawie nie został popełniony błąd oczywisty podczas wpisywania daty kupna zwierząt na druku przemieszczenia bydła, podkreślił, że do wniosku o przyznanie płatności, nie zostały załączone żadne dokumenty, na podstawie których Kierownik Biura Powiatowego ARiMR mógłby stwierdzić błąd oczywisty tj. błędną datę zakupu zwierzęcia. Do wniosku o przyznanie płatności na rok 2018 strona dołączyła jedynie oświadczenie o zwierzętach deklarowanych do płatności do bydła z numerami zwierząt, do których wnioskowała o płatność. W przedmiotowym oświadczeniu nie ma rubryki, z której wynika w jakim dniu zostało dokonane przemieszczenie zwierzęcia. Dopiero system w trakcie kontroli administracyjnej sprawy sprawdza zgodność zadeklarowanych zwierząt tzn. czy są w siedzibie wnioskodawcy, czy posiadają odpowiedni wiek oraz czy spełniają kryteria zawarte w ustawie IRZ (m.in. czy strona dokonała zgłoszenia przemieszczenia w terminie). W przedmiotowej sprawie w trakcie kontroli został wykryty błąd, który wskazywał, iż zwierzęta jakie zgłosił do płatności kupujący tj. skarżący mają niespójną historię kupno/sprzedaż. Organ odwoławczy wskazał, iż błędy wykryte na skutek kontroli krzyżowych wniosków o przyznanie pomocy z niezależnymi bazami danych (np.: baza IRZ, baza LPIS) nie mogą zostać uznane ani automatycznie ani systematycznie za oczywiste błędy. Powyższe błędy są konsekwencją wskazania niepoprawnych dat zakupu zwierząt w ramach innego postępowania tj. postępowania w zakresie zgłoszenia przemieszczenia bydła. Organ odwoławczy wskazał, że to nie we wniosku z dnia [...].06.2018 r. doszło do wpisania nieprawidłowych dat przemieszczenia zwierząt. Nieprawidłowości we wniosku z dnia [...].06.2018 r. są konsekwencją wskazania nieprawidłowych dat zakupu zwierząt na drukach, na których dokonano przemieszczenia, które skarżący przesłał listem poleconym, i to te dokumenty organ odwoławczy również przeanalizował pod kątem możliwości zakwalifikowania nieprawidłowości wpisania nieprawidłowej daty przemieszczenia w kategorii błędu oczywistego czy też pomyłki oczywistej. Jednocześnie zauważył, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wyjaśniając niespójność dat kupna/sprzedaży zmuszony był poinformować kupującego o nieprawidłowościach w tym zakresie. Organ odwoławczy nie wykluczył, że wpisanie nieprawidłowych dat przemieszczenia zwierząt było skutkiem braku dochowania należytej staranności przy wypełnianiu wniosku, jednak okoliczność ta nie może mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia w sprawie. Strona posiada dokumentację odnośnie każdej sztuki i mogła tymi dokumentami się posiłkować przy wypełnianiu druków przemieszania bydła. Ponadto Wnioskodawca prowadzi księgę rejestracji bydła, w której powinna wpisywać wszelkie dane dotyczące posiadanych sztuk zwierząt m.in. daty zakupu zwierząt.

W konsekwencji nie można uznać – zdaniem organu - błędnie wpisanej daty jako błędu oczywistego omyłki pisarskiej. Wskazał, iż nieprawidłowości zawartych w drukach przemieszczenia bydła nie można traktować w kategorii błędu oczywistego, ponieważ organy ARiMR bez zaczerpnięcia informacji i wyjaśnień od Strony postępowania nie były w stanie same stwierdzić na podstawie posiadanych dokumentów, która data jest datą prawidłową przemieszczenia zwierzęcia i z czego wynikają rozbieżności jakie powstały

w zakresie dat kupna/sprzedaży. Organy ARiMR posiadały dwa dokumenty jeden

od sprzedającego, a drugi od kupującego z rozbieżnymi datami przemieszczeń bydła, tak więc w takiej sytuacji nie można mówić, iż organy ARiMR mogły same

na podstawie innych posiadanych dokumentów wyjaśnić błąd. Odnosząc się do wyjaśnień pełnomocnika strony, że daty wskazane

na dokumentach przemieszczenia zwierząt są omyłką oczywistą polegającą

na wskazaniu dat z paszportów bydła, wskazał, że pełnomocnik nie wskazuje konkretnie o jakie daty chodzi. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy przeanalizował wyjaśnienia zawarte w tym zakresie w pismach datowanych na: [...].02.2019 r., [...].04.2019 r. oraz [...].10.2019 r. W pismach z dnia [...].02.2019 r. oraz z dnia [...].10.2019 r. wskazano, iż błąd oczywisty powstał w związku z przepisaniem daty wyrobienia paszportu. Natomiast w piśmie z dnia [...].04.2019 r. wskazano, iż błąd oczywisty powstał w związku z przepisaniem daty wydania paszportu.

Wobec powyższego organ odwoławczy przeanalizował daty widniejące na paszportach oraz daty odbioru przez stronę paszportów, które zostały odnotowane w systemie IRZ stwierdzając, że daty wyrobienia (wystawienia) paszportów, a daty wydania paszportów są całkowicie odmienne. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy wskazuje, iż wyjaśnienia Strony w omawianym zakresie nie są jednoznaczne i nie mogą mieć wpływu na pozytywne rozstrzygnięcie sprawy. Organ odwoławczy wskazał, że strona posiadając dokumentację odnośnie każdej sztuki tj. paszport dla każdej z 4 sztuk faktycznie mogła tymi dokumentami się posiłkować przy wypełnianiu druku przemieszczenia zwierząt z gospodarstwa sprzedającego do gospodarstwa kupującego. Jednak data zakupu zwierzęcia powinna być kupującemu znana tym bardziej, iż zakupił wszystkie 4 sztuki w jednym dniu tj. [...].03.2018 r. Natomiast w zgłoszeniu przemieszczenia wskazał dwa terminy kupna tj. [...].

Za chybiony uznano zarzut naruszenia art. 7, art. 77 §, art. 8 oraz art. 80 Kpa. Powołując się na art. 3 ust. 2 pkt 2 – 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego podkreślono, że na organie nie ciąży obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ ARiMR nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy. Jest jedynie obowiązany

do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ciężar dowodu

co do faktów, z których strona wywodzi skutki prawne, spoczywa na stronie. Ponadto w postępowaniu o przyznanie płatności jedynie na żądanie strony zapewnia się jej czynny udział w postępowaniu. W skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego zarzucono naruszenie: 1/ art. 7, art. 77 § 1 Kpa poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego i pominięcie zgłoszonego przez skarżącego wniosku o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej;

2/ art. 8 § 1 Kpa poprzez zaniechanie prowadzenia postępowania według zasad

w nim określonych, a w szczególności polegające na braku pełnego informowania skarżącego o skutkach podejmowanych działań i ich ocenie co spowodowało,

że skarżący pozostawał w mylnym przekonaniu o skuteczności podejmowanych działań i ich znaczeniu prawnym;

3/ art. 80 § 1 Kpa, poprzez zaniechanie dokonania pełnej oceny złożonego przez skarżącego oświadczenia z dnia [...] lutego 2019 roku w kontekście okoliczności

w jakich zostało złożone tj. brak uwzględnienia oświadczenia złożonego wobec ujawnienia oczywistej omyłki pisarskiej we wniosku o płatność w zakresie

dat wystawienia paszportów dla bydła (omyłka dotyczyła wpisana dat zakupu bydła, a nie dat wydania paszportów);

4) art. 10a ust. 6 w zw. z art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, poprzez jego niezastosowanie i niezastosowanie w postępowaniu reguł w nim wskazanych, co spowodowało niewyjaśnienie istoty sprawy, wadliwą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów;

5) art. 4 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) NR 809/2014 poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie umożliwienia skarżącemu dokonania skorygowania oczywistej omyłki pisarskiej we wniosku o płatność w zakresie dat wystawienia paszportów dla bydła (omyłka dotyczyła wpisana dat zakupu bydła, a nie dat wydania paszportów);

6) art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 roku o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego poprzez jego niezastosowanie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i nieudzielenie stronie niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ

na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania

co spowodowało naruszenie zasady praworządności;

7) przez organ wydający decyzje ogólnych zasad i celów statutowych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która powstała w celu wspierania rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich oraz została wyznaczona przez Rząd RP do pełnienia roli akredytowanej agencji płatniczej, zajmującej się wdrażaniem instrumentów współfinansowanych z budżetu Unii Europejskiej i udzielania pomocy ze środków krajowych - poprzez działania tego organu od początku postępowania na szkodę skarżącego;

8) art. 139 Kpa, przez wydanie decyzji na niekorzyść odwołującego się poprzez wydanie rozstrzygnięcia, które pogorszyło jego sytuacje w stosunku do tej, która miał przed odwołaniem - odmówienie przyznania płatności oraz dodatkowe nałożenia kary administracyjnej w wysokości 1 172, 16 zł;

9) art. 189f Kpa poprzez całkowite zaniechanie w decyzji możliwości jego zastosowania. Przepis ten stanowi, iż organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje

na pouczeniu jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. W uzasadnieniu podano, że wadliwość w sprawie polegała na omyłkowym wpisaniu w miejsce przeznaczonym na wpisanie daty zakupu zwierząt, daty wydania dla nich paszportu. Zdaniem skarżącego – jego oświadczenie o cofnięciu oświadczenia o wycofaniu wniosku o dopłaty do bydła nie zostało prawidłowo ocenione. Podkreślił, że przez cały okres podejmował on próby wyjaśnienia zaistniałej omyłki we wniosku i pozostawał w mylnym, acz usprawiedliwionym przekonaniu, że organ podejmie się badania tej kwestii. Na żadnym etapie postępowania skarżący nie otrzymał wyjaśnień pozwalających mu na właściwe rozeznanie się w sprawie. Skarżący również na żadnym etapie postępowania, pomimo posiadania przez organ informacji na temat oczywistej omyłki, nie został poinformowany o dopuszczalnej prawem modyfikacji wniosku właśnie w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem że beneficjent działał w dobrej wierze. Nadmienił, że zgodnie z art. 10a ust. 6 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku

o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wyłączeń od stosowania art. 7, 9, 10, 75 § 1, 77 § 1 i art. 81 k.p.a. nie stosuje się w postępowaniach rozstrzyganych

w drodze decyzji na podstawie przepisów dotyczących systemów wsparcia bezpośredniego, co oznacza, że organ zobowiązany był w toku postępowania stosować wszystkie zasady ustanowione w Kpa. Skarżący nie zgodził się z interpretacją omyłki pisarskiej przedstawioną przez organ w decyzji. Organ mógł porównać omyłkowo podane daty przez skarżącego

z innymi dokumentami znajdującymi się w jego posiadaniu. Oba zgłoszenia

(od kupującego i od sprzedającego) wpłynęły zaledwie w odstępie 1 dnia, wiec organ był bardzo krótko i niezamierzenie przez skarżącego wprowadzony w błąd.

To zresztą organ, właśnie na podstawie dokumentów znajdujących się w jego posiadaniu, zauważył tą rozbieżność i wezwał skarżącego telefonicznie najpierw

do złożenia korekty powyższej omyłki, a potem zastraszając go karą za pomyłkę nakłonił do wycofania wniosku o dopłaty do bydła. Zdaniem skarżącego, organ przyznał sobie prawo do popełniania omyłek pisarskich w decyzjach, natomiast odmówił tego prawa skarżącemu. Skarżący uważa, że jego omyłka pisarska w podanych datach zakupu bydła również w żaden sposób nie powinna mieć wpływu na przyznanie dopłaty. Bezspornym jest fakt,

że spełnił on wszystkie pozostałe kryteria przyznania dopłat określonych przepisami prawa. Ubiegał się o dopłaty do bydła zakupionego w 2018 r., pomyłka w datach zakupu obejmowała tylko kilka dni, ale ten sam rok. Podając omyłkowo datę zakupu bydła skarżący ani nie miał na celu wprowadzenie w błąd organu, ani osiągnięcia nienależnych korzyści. Organy wydając ww. decyzję poprzez zaniechanie umożliwienia skarżącemu dokonania skorygowania oczywistej omyłki pisarskiej we wniosku o płatność

w zakresie dat wystawienia paszportów dla bydła naruszyły również art. 4 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) NR 809/2014 oraz nie zastosowały ogólnych zasad i celów statutowych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która powstała w celu wspierania rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich. Ponadto zarzucono rażące naruszenie art. 139 Kpa, poprzez wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej się. Nie tylko bowiem nie przyznano dopłat ale również ukarano stronę dodatkową karą pieniężną. Nakładają ww. karę, organy naruszyły także art. 189f Kpa, poprzez całkowite zaniechanie w decyzji możliwości jego zastosowania. W odpowiedzi na skargę, wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Na podstawie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach kontroli stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu obligującym Sąd do jej uchylenia. Wyjaśnić przy tym należy, że sprawa, w związku z wnioskiem organu, przy braku żądania strony o przeprowadzenie rozprawy, została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. Osią sporu w niniejszej sprawie są płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 rok, a konkretnie dopłaty do zwierząt gatunku bydło domowe. W ocenie organów, zwierzęta skarżącego zgłoszonego do płatności (4 sztuki bydła) nie kwalifikują się do niej, ponieważ historie ich przemieszczenia

tj. kupna/sprzedaży nie były ze sobą spójne na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności, a ponadto samo przemieszczenie zostało zgłoszonego po terminie.

Skarżący nie zgadza się z tym stanowiskiem twierdząc, jego wniosek

o przyznanie płatności powinien zostać uwzględniony, gdyż podana pierwotnie błędna data kupna zwierząt, była skutkiem jedynie oczywistej omyłki pisarskiej,

co organ mógł dostrzec. Zakreślając ramy prawne sprawy należy wskazać, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków

o przyznanie płatności;

2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących

w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Art. 8 ust. 1 cyt. ustawy stanowi, iż jednolita płatność obszarowa (JPO), płatność za zazielenienie (PZZ), płatność dla młodych rolników (MR), płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, są przyznawane

do powierzchni działki rolnej:

1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami;

2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności,

3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha,

4) nie większej nie maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o płatnościach, płatność dodatkowa jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym dla tego rolnika do jednolitej płatności obszarowej jest większa niż 3 ha. Z redakcji ust. 2 ww. przepisu wynika zaś, że płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika nie większej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha. Art. 16 ust. 1 ustawy o płatnościach stanowi z kolei, iż płatności związane do zwierząt przysługują do zwierząt następujących gatunków: bydło domowe (Bos taurus), owca domowa (Ovis aries) i koza domowa (Capra hircus). Płatności związane do zwierząt gatunku bydło domowe - zgodnie z 16 ust. ust. 2 pkt 1 w/w ustawy - są przyznawane rolnikowi w formie płatności do bydła, jeżeli:

a) posiada samice lub samce tego gatunku: - których wiek w dniu 15 maja roku,

w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, nie przekracza 24 miesiące, - przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności,

b) liczba zwierząt, o których mowa w lit. a, objętych wnioskiem o przyznanie

tej płatności złożonym przez tego rolnika wynosi co najmniej 3 sztuki. W myśl art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach: wysokość płatności do zwierząt w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn liczby zwierząt zatwierdzonych do danej płatności i stawki tej płatności na 1 sztukę - po uwzględnieniu art. 8 ust. 1, 3 i 4 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz zmniejszeń, wykluczeń lub pozostałych kar administracyjnych wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności, a w przypadku jednolitej płatności obszarowej

- po uwzględnieniu dodatkowo zmniejszeń, o których mowa w art. 11 rozporządzenia nr 1307/2013, z zastosowaniem współczynnika redukcji wynoszącego 100%. Istotne z punktu widzenia niniejszej sprawy są również regulacje zawarte

w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r.

w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich

i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. 2015 poz. 351 z późn. zm.). W § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia wskazano, iż płatności związane do bydła, płatności związane do krów oraz płatności związane do kóz przysługują

do zwierząt, w odniesieniu do których:

1) do dnia złożenia wniosku o przyznanie tych płatności dokonano zgłoszeń wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt;

2) najpóźniej od dnia złożenia wniosku o przyznanie tych płatności są spełnione wymagania w zakresie identyfikacji określone w przepisach o systemie identyfikacji

i rejestracji zwierząt. Poddając wniosek o płatności kontroli administracyjnej zgodnie z art. 28 i 29 rozporządzenia 809/2014, wykorzystuje się krajowy system ewidencji, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1206). Zgodnie z art. 9 ust. 2 tej ustawy

do ustalenia liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 3 (tj. liczby zwierząt,

z podaniem ich gatunku, jeżeli wnioskodawca je posiada), wykorzystuje się dane zawarte w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r.

o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Art. 12 ust. 1 pkt 1 tej ostatniej ustawy stanowi zaś, że posiadacz zwierzęcia gospodarskiego zgłasza kierownikowi biura informacje określone w art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia nr 1760/2000 w terminie 7 dni - w przypadku bydła. Z treści ww. regulacji art. 7 ust. 1 tiret drugi rozporządzenia 1760/2000 wynika zaś, że wszyscy posiadacze zwierząt są zobowiązani do zgłaszania właściwym władzom wszystkich przemieszczeń do i z gospodarstwa oraz wszystkich przypadków urodzenia i śmierci zwierząt w gospodarstwie wraz z datami tych zdarzeń w maksymalnym terminie określonym przez dane państwo członkowskie; ten maksymalny termin wynosi co najmniej trzy dni i nie przekracza siedmiu dni od dnia jednego z tych zdarzeń (...). Wskazane rozporządzenie nakłada również obowiązek prowadzenia aktualnego rejestru przez wszystkich posiadaczy. Art. 21 ust. 4 Rozporządzenia 809/2014 stanowi, że Państwa członkowskie mogą wprowadzić procedury, na podstawie których dane zawarte w skomputeryzowanej bazie danych zwierząt mogą być wykorzystywane do celów wniosku o przyznanie pomocy związanej z produkcją zwierząt gospodarskich lub wniosku o płatność, pod warunkiem że skomputeryzowana baza danych zwierząt zapewnia poziom bezpieczeństwa i wdrożenia niezbędny do właściwego zarządzania przedmiotowymi systemami pomocy lub środkami wsparcia na poziomie poszczególnych zwierząt. Takie procedury, o których mowa w akapicie pierwszym, mogą składać się z systemu, zgodnie z którym beneficjent może ubiegać się

o przyznanie pomocy lub wsparcia odnośnie do wszystkich zwierząt, które w dniu lub w okresie ustalonym przez państwo członkowskie kwalifikują się do otrzymania pomocy lub wsparcia na podstawie danych zawartych w skomputeryzowanej bazie danych zwierząt. W takim przypadku państwa członkowskie podejmują niezbędne środki, aby zagwarantować, że:

a) zgodnie z przepisami mającymi zastosowanie do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, data lub okres, o których mowa w akapicie drugim,

są jasno określone i znane beneficjentom;

b) beneficjent jest świadomy, że wszystkie potencjalnie kwalifikujące się zwierzęta, które okażą się być nieprawidłowo zidentyfikowane lub zarejestrowane w systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, są uznawane za zwierzęta niezatwierdzone

na podstawie art. 31 rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014, chyba że są one objęte przepisami szczegółowymi określonymi w art. 30 ust. 4 tego rozporządzenia.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy przypomnieć,

że skarżący ostatecznie zadeklarował do płatności 4 sztuki bydła o numerach [...]. Ustalono, że listem poleconym nadanym 07.03.2018 r. skarżący dokonał zgłoszenia przemieszczenia bydła (nr. dok. [...]). Na przedmiotowym druku zgłosił fakt zakupu bydła o nr [...], datowany na dzień [...].02.2018 r. z siedziby stada nr [...]. Kolejne przemieszczenie bydła zostało również przesłane do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR listem poleconym nadanym w dniu 07.03.2018 r., wskazując na fakt zakupu bydła o nr: [...] w dniu [...].02.2018 r. również z siedziby stada nr [...]. Natomiast z siedziby stada sprzedającego, w formie dokumentu elektronicznego w dniu [...].03.2018 r. wpłynęło zgłoszenie przemieszczenia bydła

(nr. dok. [...]) z datą sprzedaży [...].03.2018 r. sztuk o numerach: [...] do siedziby kupującego skarżącego.

Skarżący złożył następnie w dniu 1 lutego 2019 r. korekty zgłoszenia przemieszczenia bydła, podając datę [...] marca 2018 r., jako datę zdarzenia dla wszystkich zwierząt. W świetle powyższego - zdaniem Sądu - organ trafnie po pierwsze przyjął, że zgłoszenie przemieszczenia zwierząt zostało dokonane po upływie 7 dni od zdarzenia, które skarżący zobowiązany ujawnić organom. Termin na zgłoszenie przemieszczenia upływał w przypadku zwierzęcia o nr [...] (przyjmując jako początkową datę podaną w zgłoszeniu) z dniem 22 lutego 2018 r., z kolei

w przypadku trzech pozostałych sztuk bydła, w dniu 6 marca 2018 r. Skarżący zgłosił przemieszczenie bydła w dniu 7 marca 2018 r., co niewątpliwie było działaniem

po terminie określonym w art. 7 ust. 1 tiret drugi rozporządzenia nr 1760/2000 oraz art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Trzeba bowiem zaakcentować, że w sytuacji zmiany posiadacza zwierzęcia obowiązek dokonania zgłoszenia spoczywa zarówno na dotychczasowym posiadaczu (w zakresie przemieszczenia z hodowli), jak i na nowym posiadaczu (w zakresie przemieszczenia do hodowli). Skarżący był zatem zobowiązany do zgłoszenia sprzedaży bydła w terminie siedmiu dni, czego jednak nie zrobił.

Po drugie, i co też ważniejsze, pomiędzy datą sprzedaży wskazaną przez sprzedającego, a datą kupna wskazaną przez kupującego, stwierdzono rozbieżności. Skarżący wpisał bowiem na druku przemieszczenia zwierzęcia o nr [...], że zakupu dokonał [...] lutego 2018 r., zaś zwierząt o nr [...] w dniu [...] lutego 2018 r. Tymczasem sprzedający w odniesieniu do wszystkich ww. sztuk bydła wskazał datę [...] marca 2018 r. W zaistniałej sytuacji jest niewątpliwe, że w trakcie trwania postępowania w sprawie płatności na rok 2018 r., zwierzęta były nieprawidłowe zarejestrowane. To z kolei słusznie prowadziło organ do konstatacji, że zwierzęta nie kwalifikowały się do płatności. Należy jeszcze raz powtórzyć w tym miejscu,

że potencjalnie kwalifikujące się zwierzęta, które okażą się być nieprawidłowo zidentyfikowane lub zarejestrowane w systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt,

są uznawane za zwierzęta niezatwierdzone na podstawie art. 31 rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014 (art. 21 ust. 4 pkt b rozporządzenia 809/2014).

Dostrzec oczywiście należy, że skarżący w dniu 1 lutego 2019 r. dokonał korekty dat kupna bydła, wskazując na datę [...] marca 2018 r., jako właściwą.

Nie zmienia to jednak faktu, że ww. korekta w kontekście uzyskania dopłat okazała się spóźniona. W przywołanym już powyżej art. 12 ust. 1 i 2 rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu wskazuje się bowiem, płatności związane do bydła przysługują do zwierząt, w odniesieniu do których:

1) do dnia złożenia wniosku o przyznanie tych płatności dokonano zgłoszeń wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt;

2) najpóźniej od dnia złożenia wniosku o przyznanie tych płatności są spełnione wymagania w zakresie identyfikacji określone w przepisach o systemie identyfikacji

i rejestracji zwierząt. Jest zatem niewątpliwym, że datą graniczną do dokonania korekty, tak,

by historia przemieszczenia zwierząt była spójna i spełniała wymogi w zakresie identyfikacji zwierząt, był dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności na 2018 rok, co miało miejsce 11 czerwca 2018 r. Korekta została złożona w dniu 1 lutego 2019 r., a więc po upływie ww. terminu, a co z kolei uprawniało do uznania, że zwierzęta nie mogą zostać zakwalifikowane do płatności. Skarżący twierdzi również, że we wniosku o płatność omyłkowo wpisano inne daty zakupu bydła, a samo omyłka miała charakter oczywistej, czego organ nie uwzględnił. Odnosząc się do ww. zarzutu należy odwołać się do art. 4 rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014, zgodnie z którym, wnioski o przyznanie płatności złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione

w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem, że beneficjent działał w dobrej wierze. Właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych we wniosku i dołączonych do niego wymaganych dokumentów. Pojęcie "oczywistego błędu" zawiera w sobie zarówno możliwość popełnienia go wskutek "oczywistej omyłki pisarskiej", jak i "oczywistej omyłki rachunkowej". Jednak w powołanym przepisie jest odniesienie do "oczywistych błędów", a więc nie można tego odnosić wyłącznie do omyłek pisarskich czy rachunkowych.

Za oczywisty błąd można uznać również niespójność, sprzeczność czy przeoczenie. Zaklasyfikowanie błędu jako oczywistego może wystąpić niezależnie od sposobu,

w jakim przeprowadzona została kontrola dokumentów. Zasadniczym warunkiem jest to by dało się go ustalić na podstawie samego wniosku o przyznanie płatności oraz złożonych wraz z nimi dokumentów oraz by nie można było stronie przypisać złej wiary. Co ważne, braki które są wynikiem oczywistych błędów, a więc mających charakter niematerialny mogą być poprawiane w każdym czasie. Prawodawca unijny wprowadzając do powołanego przepisu wyrażenie "w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów" dokonał zróżnicowania braków, jakie mogą pojawić się przy wypełnianiu i składaniu wniosków o przyznanie płatności, na braki powstałe

z powodu tzw. błędów oczywistych i przeciwstawne im - braki powstałe na skutek błędów nieoczywistych (merytorycznych). Dopuszczając przy tym korektę wniosku wraz z załącznikami w każdym czasie, a więc również poza terminem otwartym

do składania wniosków o przyznanie płatności, jedynie w odniesieniu do błędów oczywistych, tj. takich, których poprawienie nie prowadzi do modyfikacji wniosku pod względem merytorycznym. Zasada ta odnosi się również do dokonywania poprawek/uzupełnień wniosku i dołączonych do wniosku załączników. Pojęcie "oczywistych błędów" jest pojęciem niedookreślonym, co wymaga każdorazowo dokonania oceny okoliczności towarzyszących złożeniu i rozpatrzeniu wniosku.

W orzecznictwie przyjmuje się, że błędy oczywiste to takie, które są bezsporne, niezamierzone i nie ma wątpliwości co do ich charakteru, nie trzeba ich objaśniać, często drobne, choć istotne i są związane z techniką wypełniania wniosku np. drobne błędy pisarskie, rachunkowe, czy brak podpisu wnioskodawcy (vide: wyrok NSA

z 10.02.2021 r. , sygn. akt I GSK 1807/20). W ocenie Sądu, błąd zaistniały w niniejszej sprawie, nie ma charakteru błędu oczywistego o którym mowa w art. 4 ww. rozporządzenia. Po pierwsze bowiem, został on wykryty przez organ nie w wyniku bezpośredniej analizy wniosku, lecz na skutek kontroli krzyżowej wniosku z niezależną bazą danych (baza IRZ). Po wtóre, wraz z wnioskiem o przyznanie płatności nie załączono żadnych dokumentów,

na podstawie których organ mógłby stwierdzić błąd w zakresie daty zakupu zwierząt. Nie jest również tak jak twierdzi skarżący, że organ mógł porównać omyłkowo podane daty z innymi dokumentami znajdującymi się w jego posiadaniu. Trzeba zauważyć, że nieprawidłowości we wniosku były konsekwencją wskazania nieprawidłowych dat zakupu w dokumentach przemieszczenia nadesłanych przez stronę. Sąd nie kwestionuje, że w pewnym momencie organ był w posiadaniu dokumentów nadesłanych od kupującego i sprzedającego. Nie oznacza to jednak,

że na tej podstawie był w stanie określić, jak była prawidłowa data nabycia zwierząt, skoro z dokumentów tych wynikały rozbieżne daty zakupu bydła. Organ nie mógł zatem na tamten moment wiedzieć, która data jest prawidłowa. Bez zasięgnięcia wyjaśnień od strony, organ nie był w stanie stwierdzić, która data jest rzeczywistą. W konsekwencji nie sposób uznać, że błąd miał charakter oczywisty i mógł zostać przez organ bezpośrednio zidentyfikowany na podstawie posiadanych przez niego dokumentów. Trzeba wreszcie też zauważyć, że odpowiedzialność za wypełnienie wniosku i treść składanych oświadczeń zasadniczo obciąża ich autora, z czego powinien sobie zdawać sprawę. Co więcej, to nie kto inny, jak skarżący,

był zobowiązany do prowadzenia księgi rejestracji bydła, w której powinien wpisywać wszelkie dane dotyczące posiadanych sztuk zwierząt m.in. daty zakupu,

ze świadomością, że błędy - nawet te nieumyślne - mogą skutkować odmową przyznania płatności. Strona w toku postępowania w pismach wskazywała, że błąd w zgłoszeniach przemieszczenia bydła wynikał z błędnego przepisania daty wyrobienia paszportu/ daty wydania paszportu, zamiast daty zakupu. Trzeba jednak zauważyć, że jak wynika z systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt, paszport dla zwierzęcia o nr [...] został wydany [...] lutego 2018 r., natomiast dla bydła o nr [...] w dniu [...] lutego 2018 r. Wynika z powyższego, że żadna z tych dat nie pokrywa się z datą wykazaną

w zgłoszeniu kupna zwierząt, co czyni też gołosłownym wyjaśnienie strony. Poza tym, organ odwoławczy przeanalizował również daty widniejące na paszportach oraz daty odbioru przez stronę paszportów, które zostały odnotowane w systemie IRZ stwierdzając, że daty wyrobienia (wystawienia) paszportów, a daty wydania paszportów są całkowicie odmienne, a zatem wyjaśnienia strony w omawianym zakresie słusznie uznano, za niejednoznaczne. Nie ma znaczenia natomiast dla sprawy odwoływanie się przez stronę

do instytucji sprostowania oczywistej omyłki zawartej w art. 113 Kpa, choćby dlatego, że dotyczy ona błędów organu. Inna jest też podstawa prawna. W tym stanie rzeczy Sąd za chybiony uznał zarzuty naruszenia art. 4 rozporządzenia nr 809/2014. Sąd nie podziela również zarzutów natury procesowej w szczególności naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 Kpa. Przypomnieć bowiem należy, że niektóre z zasad postępowania określone

w ww. przepisach Kpa, w przypadku postępowań dotyczących przyznania płatności uległy znacznemu ograniczeniu. Stosownie do treści art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach,

o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (ust.1). Zgodnie z ust. 2 omawianego przepisu w postępowaniach, o których mowa

w ust. 1, organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa

w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3 cyt. ustawy). Ustawodawca w omawianej kategorii spraw uczynił wyjątek od tzw. zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 Kpa, a rozwijanej w dalszych przepisach m.in. art. 77 Kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku pomocy finansowej z tytułu wsparcia bezpośredniego obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym, chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Organy administracji publicznej nie mają zaś obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tak jak tego wymaga art. 7 Kpa (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 27 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Ol 790/19). Ograniczeniu uległa również realizacja zasad: informowania stron i innych uczestników postępowania (art. 9 Kpa) oraz czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 Kpa). W przypadku pierwszej z zasad ograniczenie to polega na zobowiązaniu organu do udzielania stronom niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw

i obowiązków będących przedmiotem postępowania - i to wyłącznie na żądanie stron, a nie z urzędu. Natomiast w przypadku drugiej z zasad organ został zobligowany

do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania jedynie w sytuacji, gdy strona wyraziła takie żądanie. Takie rozłożenie ciężaru w postępowaniu dowodowym powoduje, że organ nie jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy, ani też z własnej inicjatywy pouczania strony czy też informowania o przysługujących jej prawach. Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej została bowiem w postępowaniu

o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 29 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 1369/18). W kontekście powyższego chybione są zarzuty procesowe skarżącego. Zdaniem Sądu, organy w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy, nie naruszając przy tym swobodnej oceny dowodów. Organy nie były również zobowiązane do informowania skarżącego z urzędu o skutkach podejmowanych działań, czego skarżący oczekiwał. Natomiast sam skarżący nie występował do organów z żądaniem udzielenia pouczeń. Nie ulega również wątpliwości, że to skarżący winien wykazać się inicjatywą dowodową

w postępowaniu. To na nim spoczywał ciężar udowodnienia spełnienia warunku prawidłowego przemieszczenia bydła, z czego jako wnioskodawca się nie wywiązał. Z kolei błędy i zaniechania wnioskodawcy, nie mogą obciążać organu. Z tej przyczyny nie mogło dojść również do naruszenia art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wydanie odmownego rozstrzygnięcia w zakresie dopłat do bydła, nie narusza w żaden sposób również celów statutowych ARiMR. W sytuacji wystąpienia nieprawidłowości, które nie zostały w terminie skorygowane, organ uprawniony był do wydania decyzji odmownej, co w żaden sposób nie świadczy o działaniu na szkodę wnioskodawcy, gdyż to on sam jest odpowiedzialny za prawidłowość przedstawianych organowi danych. Sąd nie dostrzegł także naruszenia art. 10a ust. 6 w zw. art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR. Zgodnie z ostatnią z tych regulacji, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kpa z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Z kolei art. 10a ust. 6 stanowi,

że przepisów ust. 1-5 nie stosuje się do postępowań rozstrzyganych w drodze decyzji na podstawie przepisów m.in. dotyczących systemów wsparcia bezpośredniego.

A zatem nie można czynić zarzutu organom, że zgodnie z ww. regulacjami, rozstrzygnął sprawę z pominięciem art. 10a ust. 1 ustawy, co ma uzasadnienie

w konieczności procedowania z uwzględnieniem przepisów ustawy o płatnościach

w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Także wskazany przez stronę art. 189f Kpa (odstąpienie od nałożenia kary

pieniężnej) nie mógł mieć w sprawie zastosowania. Należy zauważyć, że przepisy Działu IVa Kpa zatytułowanego: administracyjne kary pieniężne (art. 189a-189k) stanowią uzupełnienie regulacji przewidzianych w przepisach szczególnych, przy poszanowaniu zasady, że przepis szczególny ma pierwszeństwo przed przepisem ogólnym (por.: uzasadnienie do projektu ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw,

nr druku 1183). Artykuł 189a §2 Kpa in fine wprowadza swoistą regułę kolizyjną, w myśl której, przepisów Działu IVa - odnośnie kwestii wymienionych w tym przepisie - nie stosuje w zakresie, w jakim kwestie te regulują przepisy odrębne,

co oznacza, że przepisy odrębne nie mogą być modyfikowane regulacjami Działu IVa Kpa. W przypadku natomiast, gdy przepisy odrębne w ogóle nie regulują zagadnienia wskazanego w § 2 art. 189a Kpa, przepisy Działu IVa Kpa stosuje się wprost w oznaczonym zakresie (por. wyrok WSA w Lublinie z 4 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 628/18; wyrok NSA z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt II GSK 53/20). W rozpatrywanej sprawie, u podstaw nałożenia kary administracyjnej wskazano normę prawa wspólnotowego tj. art. 31 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, zgodnie z którym, jeżeli odsetek ustalony zgodnie z ust. 3 przekracza 50 %, za dany rok składania wniosków nie przyznaje się pomocy lub wsparcia, do których beneficjent byłby uprawniony zgodnie z art. 30 ust. 3 w ramach systemu pomocy lub środka wsparcia lub rodzaju operacji w ramach danego środka wsparcia w danym roku składania wniosków. Ponadto beneficjent podlega dodatkowej karze w kwocie odpowiadającej różnicy między liczbą zwierząt zgłoszonych a liczbą zwierząt zatwierdzonych zgodnie z art. 30 ust. 3. Jeśli kwota nie może być w całości odliczona w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, zgodnie z art. 28 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 908/2014 anuluje się saldo pozostałe do spłaty. Trzeba również zauważyć, że art. 32 ww. rozporządzenia wskazuje na przypadki, w których kar administracyjnych z art. 31 nie stosuje się. Wobec zatem uregulowania kwestii zastosowanej w sprawie kary administracyjnej, w przepisie szczególnym - w akcie wspólnotowym, brak było podstaw do rozważania zastosowania w sprawie art. 189f Kpa. W końcu też chybiony jest również zarzut orzeczenia na niekorzyść strony odwołującej się z naruszeniem art. 139 Kpa poprzez odmówienie płatności oraz dodatkowe nałożenie kary administracyjnej. Trzeba bowiem zauważyć, że decyzja organu odwoławczego z [...] kwietnia 2021 r. utrzymywała w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji tj. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] grudnia 2020 r. Wbrew temu co twierdzi skarżący, to już organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności oraz nałożył sankcję w wysokości 1.172,16 zł. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego – utrzymujące ten akt - było natomiast działaniem zgodnym z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa.

Mając na uwadze wszystkie ww. okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.