Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1071/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145,  art. 148,  art. 148-9,  art. 61  par. 2,  art. 147,  art. 149  par. 3
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska (spr.) WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz Protokolant referent stażysta Andżelika Abramowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi G. Ś. na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] czerwca 2016 r., nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa po rozpoznaniu zażalenia G. S. na postanowienie Wojewody [...] z [...] listopada 2015 r., nr [...] o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Wojewody [...] z [...] listopada 1998 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu Komisja wskazała, że [...] lutego 2015 r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek G. S. z [...] lutego 2015 r. o "weryfikację" decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 1998 r., nr [...] stwierdzającej nieodpłatne nabycie, z mocy prawa, przez Gminę [...] prawa własności nieruchomości, oznaczonej m.in. jako działka nr [...] o pow. [...] m kw., obręb [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Wydział Ksiąg Wieczystych przy Sądzie Rejonowym w [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część tej decyzji.

Wniosek ten został doprecyzowany pismami z [...] kwietnia 2015 r., z [...] maja 2015 r. oraz z 8 lipca 2015 r. W ostatnim piśmie wnioskodawczyni wskazała na podstawę swojego żądania - art. 145 § 1 pkt 4 i 7 oraz art. 145 § 3 kpa.

Postanowieniem z 27 listopada 2015 r. Wojewoda [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z [...] listopada 1998 r. Wojewoda wskazał, że z pism wnioskodawczyni wynika, iż bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu komunalizacyjnym, podczas gdy - w ocenie wnioskodawczyni- działka nr [...] stanowi jej własność na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z [...] stycznia 1997 r., nr [...]. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że przypadkowo w 2014 r. dowiedziała się, że jej nieruchomość ma zostać odsprzedana przez Wójta Gminy [...] osobie fizycznej, jako mienie gminne.

Organ I instancji ustalił, że ze znajdującej się w aktach korespondencji prowadzonej pomiędzy wnioskodawczynią a Starostą [...] wynika, iż w piśmie z [...] grudnia 2014 r. wnioskodawczyni wskazała, że dowiedziała się przypadkowo o zamiarze sprzedaży działki przez Gminę [...]. W odpowiedzi na to pismo, Starosta w piśmie z [...] grudnia 2014 r., nr [...] poinformował G. S., że w rejestrze ewidencji gruntów w 2000 r. została wprowadzona zmiana polegająca na odłączeniu działki nr [...] o pow. [...] m2 z pozycji właściciela - Skarb Państwa Urząd Gminy [...] i dołączeniu jej do jednostki rejestrowej, gdzie jako właściciela wpisano Gminę [...]. Ponadto do pisma Starosta [...] dołączył kopię decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 1998 r.

Organ wskazał, że z analizy akt wynika, iż treść pisma Starosty [...] była znana wnioskodawczyni najpóźniej w dniu [...] grudnia 2014 r., kiedy to nadała w Urzędzie Pocztowym w [...] pismo z [...] grudnia 2014 r. zaadresowane do [...] Urzędu Wojewódzkiego, Wydziału Kontroli i Audytu. W piśmie tym wskazała na konieczność podjęcia działań wobec Starosty [...] w celu sprostowania ewidencji gruntów, poprzez ujawnienie jako właściciela działki nr [...] wnioskodawczyni, zamiast Gminy [...]. Natomiast pismo o wznowienie postępowania zostało nadane dopiero [...] lutego 2015 r., co w ocenie organu I instancji, oznacza przekroczenie miesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania określonego w art. 148 kpa.

Na postanowienie Wojewody [...] z [...] listopada 2015 r. wnioskodawczyni złożyła zażalenie. W zażaleniu wskazała, iż Wojewoda [...] błędnie przyjął, iż dopiero [...] lutego 2015 r. zostało złożone pismo zawierające żądanie wznowienia postępowania. W ocenie wnioskodawczyni już w piśmie z [...] grudnia 2014 r. kwestionowała ona prawo własności Gminy [...] do nieruchomości.

Rozpatrując sprawę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazała, że wznowienie postępowania jest ograniczone terminami. Zgodnie z art. 148 § 2 kpa podanie o wznowienie postępowania w sytuacji, gdy strona bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu, może zostać złożone przez tę stronę w terminie miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji.

W ocenie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej w niniejszej sprawie wniesienie podania o wznowienie postępowania nastąpiło z przekroczeniem terminu. Potwierdzają to pisma kierowane przez wnioskodawczynię do Wojewody [...]. Argument, jakoby pismo wnioskodawczym z [...] grudnia 2014 r., zaadresowane do [...] Urzędu Wojewódzkiego, Wydziału Kontroli i Audytu stanowiło wniosek o weryfikację decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] (a przez to złożenie wniosku o wznowienie postępowania nastąpiło w terminie), w ocenie organu odwoławczego nie jest uzasadniony. W piśmie tym wnioskodawczyni podniosła wyłącznie okoliczności związane z nieprawidłowym zapisem w ewidencji gruntów. Domagała się sprostowania zapisu wskazując, iż przysługuje jej prawo własności do działki nr [...]. Tymczasem wnioskodawczyni wiedziała już o treści decyzji Wojewody [...], której odpis otrzymała od Starosty [...] (czego nie neguje w zażaleniu). Zdaniem organu oznacza to, że posiadała pełnię wiedzy o tej decyzji i skutkach z niej wynikających. Wnioskodawczyni mogła podjąć odpowiednie kroki zmierzające do wzruszenia tej decyzji. Tym bardziej, że Starosta [...] w piśmie z [...] grudnia 2014 r. pouczył wnioskodawczynię, iż aby dokonać odpowiednich zmian w ewidencji gruntów, należy wycofać z obrotu decyzję komunalizacyjną Wojewody [...]. Jednakże wnioskodawczyni w piśmie z [...] grudnia 2014 r. nie podnosiła wadliwości decyzji Wojewody [...]. Wnioskodawczyni uzyskała stosowne wyjaśnienia od Wojewody [...], które odnosiły się do kwestii możliwości sprostowania zapisów w ewidencji gruntów tj. meritum pisma wnioskodawczyni.

Wyżej wskazana okoliczność przy jednoczesnym braku skutecznego złożenia wniosku o przywrócenie terminu powoduje, że podanie o wznowienie postępowania nastąpiło z przekroczeniem terminu wskazanego w art. 148 § 2 kpa, tj. po upływie miesiąca od dnia dowiedzenia się o decyzji.

Na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] czerwca 2016 r. skargę wniosła G. S..

Zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. prawa własności i Konstytucji oraz przepisów postępowania tj. art. 145, 148 oraz art. 7, 8, 9, 12, 13, 35 i 61 § 2 kpa, co miało wpływ na treść postanowienia.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że działka nr [...]była jej bezprawnie zabrana, a następnie zwrócona. Jednakże Wojewoda [...] uznał przedmiotową nieruchomość za własność Skarbu Państwa, a następnie przekazał ją Gminie [...].

O powyższym dowiedziała się dopiero w 2014 r., kiedy to wójt Gminy skierował nieruchomość do sprzedaży osobie fizycznej. Pomimo interwencji skarżącej działka nr [...] została sprzedana osobie fizycznej. Skarżąca podniosła, że gotowa jest zrezygnować z fizycznego odzyskania swojej własności, jednakże domaga się stosownego zadośćuczynienia, co najmniej w wysokości kwoty uzyskanej przez Gminę ze sprzedaży działki.

W ocenie skarżącej obowiązkiem Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej było zwrócenie uwagi na meritum sprawy, a nie wyłącznie sprowadzenie jej do administracyjnego formalizmu. Została bowiem pozbawiona własności.

Skarżąca zarzuciła Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej brak odniesienia się do zarzutów zażalenia. Zarzuciła długotrwałość postępowania.

Skarżąca wskazała na treść przepisu art. 61 § 2 kpa, podnosząc, że była pewna, że zostanie on wzięty pod uwagę.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 149 § 3 kpa, zgodnie z którym odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia.

Skarżąca w podaniu o wznowienie postępowania wskazała na przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 i 7 kpa oraz art. 145 § 3 kpa.

Zgodnie z art. 148 § 2 kpa termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Dopiero wykazanie zachowania tego terminu umożliwia badanie zachowania terminu dla pozostałych podstaw wznowienia (art. 148 § 1 kpa).

Prawidłowe jest stanowisko organów, że skarżąca nie dochowała terminu, o jakim mowa w art. 148 § 2 kpa.

Jak wynika z akt sprawy odpis decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z [...] listopada 1998 r. doręczono skarżącej wraz z pismem Starosty [...] z [...] grudnia 2014 r. Wynika to z adnotacji o załącznikach do tego pisma. Fakt ten nie był też kwestionowany przez skarżącą. W piśmie z [...] grudnia 2014 r. Starosta poinformował skarżącą, że aby można było dokonać zmian w ewidencji gruntów należy przedtem wycofać z obrotu prawnego decyzję Wojewody [...]. Skarżąca do powyższego pisma Starosty odniosła się pismami z [...] grudnia 2014 r. skierowanymi do: Starosty [...] oraz Wojewody [...] (Wydziału Kontroli i Audytu [...] Urzędu Wojewódzkiego).

Z pisma skarżącej z [...] grudnia 2014 r. do Starosty wynika wprost, że odnosi się ono do pisma tego organu z [...] grudnia 2014 r., na co wskazuje treść pisma skarżącej i powołany numer sprawy. Oznacza to, że co najmniej [...] grudnia 2014 r. skarżąca miała wiedzę o istnieniu decyzji Wojewody [...] z 17 listopada 1998 r. Jednakże z pism z [...] grudnia 2014 r. nie wynika, aby skarżąca domagała się wznowienia postępowania komunalizacyjnego zakończonego decyzją z 17 listopada 1998 r. W piśmie z [...] grudnia 2014 r. skierowanym do Wojewody [...] skarżąca żądała podjęcia działań nadzorczych wobec Starosty i nakazania mu sprostowania zapisów w ewidencji gruntów odnośnie działki nr [...]. Natomiast w piśmie z tego samego dnia skierowanym do Starosty zarzuciła mu zaniedbania w zakresie obiegu dokumentów i żądała sprostowania dokumentacji.

Dopiero w piśmie z [...] lutego 2015 r. skierowanym do Wojewody [...] skarżąca wniosła o sprostowanie decyzji komunalizacyjnej i alternatywnie o wznowienie postępowania. Wnioski zawarte w tym piśmie precyzowała pismami z 12 kwietnia, [...] maja i [...] lipca 2015 r. W piśmie z [...] lipca 2015 r. skarżąca wyjaśniła, że wnosi o wznowienie postępowania. Podnieść należy, że zarówno pismo z [...] lutego 2015 r., jak i późniejsze pisma precyzujące wnioski skarżącej zostały złożone po upływie jednego miesiąca od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o decyzji. Jak wyżej wskazano o decyzji komunalizacyjnej skarżąca miała wiedzę co najmniej w dniu [...] grudnia 2014 r. Skarżąca uchybiła więc terminowi z art. 148 kpa. Nietrafny jest wobec tego zarzut naruszenia tego przepisu przez organy. Prawidłowo organ odmówił wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa.

Niezasadne są zarzuty skargi, że organ powinien zastosować przepis art. 61 § 2 kpa, tj. wszcząć postępowanie z urzędu. Otóż zgodnie z art. 147 kpa wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa może nastąpić tylko na żądanie strony.

Wbrew twierdzeniom skargi organy nie naruszyły przepisów art. 7, 8, 9 kpa. Organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie w zakresie koniecznym do wydania postanowienia, słusznie uznając, że podanie o wznowienie postępowania zostało złożone z uchybieniem ustawowego terminu. Organ odwoławczy odniósł się do zażalenia skarżącej.

Natomiast zarzuty dotyczące naruszenia własności, przejęcia nieruchomości i jej zwrotu, komunalizacji nieruchomości oraz zbycia jej na rzecz osoby trzeciej, a także żądanie zadośćuczynienia czy też odszkodowania, nie mogą być przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu, gdyż dotyczy ono jedynie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Wobec tego nietrafny jest zarzut naruszenia Konstytucji.

Z kolei długotrwałość, w ocenie skarżącej, niniejszego postępowania (zarzut naruszenia art. 12 kpa) mogła być przez nią zwalczana we właściwym do tego trybie. Chybiony jest zarzut naruszenia art. 13 kpa, gdyż przepis ten dotyczący zawierania ugody nie ma w niniejszej sprawie zastosowania.

Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności, Sąd z mocy art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.