Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2383/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 17
journal: Dz.U. 2012 poz 1230
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędzia WSA del. Iwona Bogucka Protokolant starszy inspektor sądowy Barbara Dąbrowska-Skóra po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 2353/13 w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację ogólną oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 905/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K.S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 listopada 2013 r. nr [..] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację ogólną.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że K.S. został dopuszczony do udziału w konkursie na aplikację ogólną odbywającym się w 2012 r. zgodnie ze złożonym w powyższym zakresie zgłoszeniem.

Test konkursowy na aplikację ogólną, stanowiący pierwszy etap tego konkursu, został przeprowadzony w dniu 1 października 2012 r. przez komisję konkursową powołaną zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości Nr 110/12/DSO z dnia 27 czerwca 2012 r. zmienionym zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości Nr 168/12/DSO z dnia 29 sierpnia 2012 r.

W związku z tym, że warunkiem dopuszczenia do drugiego etapu konkursu na aplikację ogólną było uzyskanie minimum 120 punktów, zaś K.S. z testu sprawdzającego wiedzę z poszczególnych dziedzin prawa uzyskał 119 punktów, Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury decyzją Nr [..] z dnia 16 października 2012 r. odmówił przyjęcia ww. na aplikację ogólną, która miała rozpocząć się w dniu 11 lutego 2013 r.

Od powyższej decyzji K.S. wniósł odwołanie podnosząc, że niedopuszczenie go do udziału w części ustnej konkursu na aplikację ogólną było bezzasadne i wskazując, że pytanie Nr 140 w teście z wiedzy z poszczególnych dziedzin prawa zostało sformułowane nieprecyzyjnie i nielogicznie, zaś prawidłową odpowiedzią była odpowiedź przez niego udzielona (odpowiedź C), nie zaś odpowiedź wskazana jako prawidłowa w kluczu rozwiązań (odpowiedź D). Skarżący podkreślił, że w przypadku uznania słuszności jego stanowiska otrzymałby 120 punktów i byłby uprawniony do udziału w drugim etapie konkursu na aplikację ogólną. Zarzucił też, że decyzja Dyrektora KSSiP o odmowie przyjęcia go na aplikację ogólną narusza zasady wskazane w art. 6, 7 i 10 § 1 k.p.a.

Minister Sprawiedliwości, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją Nr [..] z dnia 27 grudnia 2012 r., wydaną na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. z 2012 r. poz. 1230 ze zm.) w związku z art. 104 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., Nr 98, poz. 267), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury.

W uzasadnieniu decyzji, powołując się na treść art. 17 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o KSSiP oraz § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 kwietnia 2009 r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania naboru dla kandydatów na aplikację ogólną oraz trybu powoływania i działania zespołu konkursowego i komisji konkursowej (Dz. U. z 2012 r., poz. 1006) organ odwoławczy wskazał, iż zarówno Dyrektor KSSiP, jak i Minister Sprawiedliwości nie zostali upoważnieni przez ustawodawcę do merytorycznej oceny prac, nie mogą, zatem kontrolować sposobu oceny obu prac pisemnych. Komisja konkursowa jako niezależne ciało powołane przez Ministra Sprawiedliwości na czas przeprowadzenia konkursu, składające się z wybitnych prawników, specjalistów z poszczególnych dziedzin prawa jest jedynym i wyłącznym podmiotem uprawnionym do merytorycznej oceny prac osób ubiegających się o przyjęcie na aplikację ogólną.

Przepis art. 16 ust. 1 ustawy statuuje, że Minister Sprawiedliwości sprawuje ogólny nadzór merytoryczny nad aplikacją ogólną. W toku postępowania odwoławczego mogą być poprawiane błędy rachunkowe oraz weryfikowana zgodność formalna ocen wystawionych przez komisję, o której mowa w rozporządzeniu. Minister Sprawiedliwości kontroluje także błędy w decyzji Dyrektora KSSiP, np. w kwestii błędnego ustalenia, że kandydat nie zostaje przyjęty na aplikację ogólną, mimo wysokiej pozycji na liście kwalifikacyjnej, ale nie ma uprawnień do merytorycznego podważenia ocen wystawionych przez komisję, o której mowa w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości. Komisja konkursowa jest bowiem podmiotem niezależnym, nie ma też żadnego trybu odwoławczego od ocen dokonywanych przez komisję. Dlatego też ingerencja organów administracyjnych w niniejszej sprawie ma charakter ograniczony.

Badając sprawę K.S. nie stwierdzono natomiast, ażeby komisja konkursowa dokonała oceny testu niezgodnie z "kluczem rozwiązań" przyjętym w trybie § 5 ust. 2 pkt 2 powołanego powyżej rozporządzenia. Wynik osiągnięty przez niego z testu sprawdzającego wiedzę z poszczególnych dziedzin prawa został ustalony prawidłowo, zaś ocena skarżącego co do merytorycznej trafności ocen dokonanych przez komisję konkursową, nie mogła być badana w niniejszym postępowaniu. Organ odwoławczy nie dopatrzył się również, ażeby Dyrektor KSSiP przy wydawaniu zaskarżonej decyzji dopuścił się naruszenia art. 6, 7 lub 10 § 1 k.p.a.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi K.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 4 czerwca 2013 r. o sygn. akt II SA/Wa 396/13, uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 grudnia 2012 r. Nr [..] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację ogólną, stwierdzając, iż nie podlega ona wykonaniu w całości.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, Sąd uznał skargę za zasadną z uwagi na popełnione przez organ naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na prawidłowość dokonanego rozstrzygnięcia. Powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 1461/11, w którym wskazano na doniosłość zasady dwuinstancyjności, ustanowionej w art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej, który stanowi, że "Każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa". Realizacją tej zasady jest regulacja w art. 23 ust. 2 ustawy o KSSiP prawa odwołania: "Od decyzji, o której mowa w art. 1, przysługuje odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Rozpoznanie odwołania następuje w terminie 14 dni od dnia jego wniesienia". Minister Sprawiedliwości ma rozpoznać odwołanie, co wyznacza obowiązek szczegółowego rozpoznania zarzutów wywiedzionych w odwołaniu. Dla wyznaczenia granic odwołania podstawowe znaczenie ma art. 16 ust. 1 ustawy o KSSiP, który stanowi, że "Minister Sprawiedliwości sprawuje nadzór merytoryczny nad aplikacjami: ogólną, sędziowską i prokuratorską". Ta kompetencja do sprawowania nadzoru merytorycznego ma znaczenie prawne dla rozpoznania odwołania przez rozważenie stawianych zarzutów merytorycznych. Nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawnym jest interpretacja przepisów prawa prowadzących do fikcji prawa odwołania. Fikcja rozpoznania odwołania to przytoczenie przepisów prawa i stwierdzenie braku kompetencji do merytorycznego rozpoznania odwołania.

W rozpatrywanej sprawie Minister Sprawiedliwości uznał natomiast, że zarówno on jak i organ I instancji, nie zostali upoważnieni przez ustawodawcę do merytorycznej oceny prac, nie mogą zatem kontrolować prawidłowości przyznanej punktacji z uwagi na niezależność powołanej komisji konkursowej i ograniczone w tym zakresie kompetencje Dyrektora KSSiP oraz Ministra, co zostało ocenione przez Sąd za błędne.

Podzielono przy tym stanowisko skarżącego, iż przyjęcie takiego założenia prowadziłoby do uczynienia prawa do odwołania iluzorycznym. Ponownie wskazano na treść wyroku NSA z dnia 2 marca, w którym stwierdzono, że "O ile Minister Sprawiedliwości nie jest właściwy do zmiany oceny, to podjęcie wyjaśnienia przez członków komisji prawidłowości przez ustosunkowanie się do zarzutów w odwołaniu daje podstawy do rozpoznania odwołania. Zarówno z przepisów ustawy o KSSiP, jak i z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 29 kwietnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania naboru dla kandydatów na aplikację ogólną oraz trybu powoływania i działania zespołu konkursowego i komisji konkursowej (Dz. U. Nr 67, poz. 566 ze zm.), nie ma podstaw prawnych do wyprowadzenia ograniczeń co do kontroli zasadności przyjętej oceny przez członków komisji konkursowej".

Ponieważ zaś, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Minister ograniczył kontrolę decyzji organu I instancji do zbadania, czy nie zawiera ona błędów formalnych i uchylił się od ponownego rozpoznania sprawy oraz odniesienia się do zarzutów odwołania dotyczących błędnego sformułowania pytania Nr 140 testu konkursowego uznać należy, że doszło tym samym do naruszenia przepisów postępowania regulujących zakres działania organu w II instancji, a to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zalecił Ministrowi Sprawiedliwości dokonanie ustaleń odnośnie prawidłowości przyznanej skarżącemu punktacji za test konkursowy oraz ustosunkowanie się do zarzutów odwołania dotyczących błędnego sformułowania pytania Nr 140 testu konkursowego, a w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienie szczegółowo, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a., na jakich ustaleniach faktycznych i prawnych oparł swoje rozstrzygniecie.

W związku z powyższym wyrokiem Minister Sprawiedliwości, po przeprowadzeniu postępowania, wydał w dniu 8 listopada 2013 r., na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. z 2012 r. poz. 1230 ze zm.) w związku z art. 104 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., Nr 98, poz. 267), decyzję Nr [..], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Administracji z dnia 16 października 2012 r. Nr [..], w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację ogólną.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, organ administracji ponownie przypomniał stan faktyczny sprawy i wskazał, że w ramach realizacji wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Minister Sprawiedliwości zwrócił się do członków komisji konkursowej przeprowadzającej nabór na aplikację ogólną w 2012 r. o zajęcie stanowiska w przedmiocie zasadności zarzutów podniesionych przez K.S. we wniesionym odwołaniu.

W odpowiedziach poszczególni członkowie komisji podnosili, że wobec zakończenia prac związanych z naborem na aplikację ogólną w 2012 r. przez organ kolegialny, jakim jest komisja konkursowa, nie są umocowani do zajmowania stanowiska w powyższej kwestii bowiem kończąc pracę komisja utraciła swój byt prawny. Uznając, że indywidualne stanowiska i poglądy członka niedziałającej komisji nie mają już i tak waloru prawnego, sześciu jej członków mimo to odniosło się do zarzutów skarżącego, uznając je jednak za nieuzasadnione, argumentując w szerszym lub węższym zakresie za prawidłowością sformułowania kwestionowanego przez skarżącego pytania.

Minister Sprawiedliwości podkreślił przy tym, że nie ma możliwości wyegzekwowania stanowiska od członków komisji, jak również okoliczność, iż komisja konkursowa nie ma kompetencji do opracowywania materiałów związanych z naborem na aplikację służących weryfikacji wiedzy kandydatów. Materiały te, w tym kwestionowane przez odwołującego się pytania zawarte w teście wiedzy, zostały opracowywane przez zespół konkursowy złożony ze specjalistów z określonych dziedzin prawa, a następnie zatwierdzone przez Ministra Sprawiedliwości. Zatem członkowie komisji konkursowej nie mogli oceniać, jakimi przesłankami kierował się zespół konkursowy proponując do każdego pytania testu pewien zestaw odpowiedzi, wśród których tylko jedna była prawidłowa, a pozostałe z różnych powodów wadliwe. Członkowie komisji, którzy zajęli stanowisko stwierdzili, że pytanie Nr 140 zostało sformułowane tak, aby zweryfikować u kandydata nie tylko wiedzę, ale również umiejętność logicznego myślenia.

W ich ocenie kwestionowane pytanie nie jest ani nielogiczne ani wadliwie sformułowane, a jedyną prawidłową odpowiedzią, wbrew argumentacji skarżącego, jest odpowiedź "D". Członkowie Komisji wskazali też, że konstrukcja pytania 140 zmierzała do uzyskania wskazania przez kandydata prawidłowej formy rozstrzygnięcia w przedmiocie uzupełnienia wydanej decyzji co do prawa odwołania. Formą rozstrzygnięcia jest postanowienie lub decyzja, natomiast sprostowanie, uzupełnienie i wykładnia, do których odnosiły się odpowiedzi A, B oraz C stanowią rodzaj rozstrzygnięcia. Jak wskazano gdyby kandydat prawidłowo zrozumiał treść pytania, to z pewnością wskazałby odpowiedź "D" jako poprawną.

Niezależnie od przywołania argumentów, podnoszonych przez członków Komisji Konkursowej, Minister Sprawiedliwości uzasadniając swoje stanowisko w tej sprawie przypomniał treść pytania Nr 140 w teście konkursowym na aplikację ogólną i wskazał, że jedyną prawidłową odpowiedzią według klucza rozwiązań testu na pierwszy etap konkursu na aplikację ogólną w 2012 r. była odpowiedź "D. Zakreślenie odpowiedzi A i B na to pytanie było błędne, ponieważ zgodnie z art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy może prostować w drodze postanowienia zarówno błędy rachunkowe, jak i inne oczywiste omyłki (art. 215 § 1 stanowi: organ podatkowy może z urzędu, lub na wniosek strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji"). Minister wskazał, że zakreślenie odpowiedzi C również należało uznać za błędną. Wątpliwości co do treści decyzji administracyjnej wydanej na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej są wyjaśniane w drodze postanowienia (art. 215 § 2 Ordynacji podatkowej). Wydanie w powyższym przedmiocie decyzji administracyjnej przez organ administracyjny jakkolwiek byłoby działaniem nieprawidłowym, niemniej, jeśli decyzja taka zaistniała w obrocie prawnym i nie została z obrotu prawnego wyeliminowana, to w stosunku do niej można byłoby zastosować tryb sprostowania. A zatem zdanie "zgodnie z ustawą Ordynacja podatkowa, organ podatkowy nie może sprostować w formie postanowienia wydanej decyzji dotyczącej wątpliwości co do treści decyzji" jest zdaniem fałszywym. Decyzje administracyjne wydawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie Ordynacji podatkowej, zgodnie z art. 213 § 1 oraz art. 215 § 1 Ordynacji Podatkowej, podlegają sprostowaniu. Organ stwierdził, że zakreślenie odpowiedzi "D" było wskazaniem odpowiedzi prawidłowej. Pytanie Nr 140 należy odczytać zgodnie z najprostszym literalnym zapisem – chodzi w nim o uzyskanie odpowiedzi co do możliwości formy rozstrzygnięcia przez organ administracji. Organ wskazał, że zaprezentowana przez odwołującego interpretacja pytania Nr 140 jest dowolna i zmierza do uzasadnienia dokonanego błędnego wyboru. Uzasadniając wybór odpowiedzi "C" K.S. twierdzi, że wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji nie jest w istocie sprostowaniem decyzji, o którym mowa w art. 215 kpa. Decyzję dotyczącą wątpliwości co do treści decyzji można sprostować w formie postanowienia, wobec czego odpowiedź "C" jest błędna. Natomiast odpowiedź "D" jest prawidłowa, gdyż decyzja w przedmiocie uzupełnienia wydanej decyzji, jeżeli zachodzi potrzeba jej sprostowania w zakresie prawa odwołania, powinna zostać sprostowana w formie wydania decyzji, a nie postanowienia. Organ wskazał też, że w teście wiedzy jednokrotnego wyboru stanowiącym I etap naboru na aplikację ogólną spośród czterech propozycji odpowiedzi tylko jedna jest prawidłowa, a pozostałe trzy nieprawidłowe – nie oznacza to jednak, że propozycje odpowiedzi muszą podlegać jednorodzajowemu kryterium i być oparte na tych samych przesłankach. Organ odniósł się też do powoływanej przez odwołującego się opinii prof. dr hab. Jana Zimmermanna i wskazał, że pogląd osób nie uczestniczących w postępowaniu, wyrażany w prywatnej korespondencji, nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

W tak ustalonym stanie sprawy, Minister Sprawiedliwości uznał, że wynik osiągnięty przez K.S. z testu sprawdzającego wiedzę został ustalony prawidłowo, zaś jego negatywne stanowisko co do merytorycznej trafności ocen dokonanych przez komisję konkursową jest błędne. Powyższe zaś skutkować musi utrzymaniem w mocy decyzji odmawiającej przyjęcia go na aplikacje ogólną.

Powyższa decyzja stała się ponownie przedmiotem skargi K.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uzupełnionej pismem z dnia 9 stycznia 2014 r., w której zarzucił on Ministrowi Sprawiedliwości naruszenie przepisów:

– § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 kwietnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania naboru dla kandydatów na aplikację ogólną oraz trybu powoływania i działania zespołu konkursowego i komisji konkursowej w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o KSSiP, poprzez nieprecyzyjne sformułowanie pytania Nr 140 w teście konkursowym na aplikację ogólna w 2012 r., co w rezultacie pozwalało na przyjęcie więcej niż jednej odpowiedzi za prawidłową, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tych przepisów;

– art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy o KSSiP, poprzez przyjęcie, iż Dyrektor KSSiP nie ma uprawnień do merytorycznego podważenia ocen wystawionych przez komisję konkursową przeprowadzającą nabór na aplikację ogólną, podczas gdy do zadań Dyrektora należy przygotowywanie i przeprowadzanie naboru na aplikację ogólną, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tego przepisu;

– art. 23 ust. 1 ustawy o KSSiP w zw. z art. 104 i 107 k.p.a., poprzez przyjęcie, iż Dyrektor KSSiP nie ma uprawnień do merytorycznej oceny wyniku z testu konkursowego w wydanej przez siebie decyzji w I instancji, podczas gdy Dyrektor wydaje w I instancji decyzję merytoryczną (tj. rozstrzygającą sprawę co do istoty) w sprawie przyjęcia na aplikację ogólną, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tego przepisu;

– art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") poprzez niepodporządkowanie się przez Ministra Sprawiedliwości poglądowi wyrażonemu przez WSA w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 czerwca 2013 r. w sprawie do sygn. akt II SA/Wa 396/13, w zakresie podjęcie wyjaśnienia przez członków aktualnie istniejącej komisji konkursowej prawidłowości sformułowania pytania Nr 140 w teście konkursowym na aplikację ogólna w 2012 r. przez ustosunkowanie się do zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu, lecz zwróceniu się w powyższej sprawie do byłych członków (nieistniejącej już) byłej komisji konkursowej z 2012 r.

– art. 75 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie przez Ministra Sprawiedliwości, jako dowodu w sprawie, pisemnej opinii prof. dr hab. Jana Zimmermanna, Kierownika Katedry Prawa Administracyjnego Uniwersytetu Jagiellońskiego dotyczącej oceny prawidłowości sformułowania pytania Nr 140 w teście konkursowym na aplikację ogólna w 2012 r.;

– art. 36 k.p.a. w zw. z art. 39 k.p.a. w zw. z art. 23 ust. 2 zd. 2 ustawy o KSSiP poprzez niedochowanie przez Ministra Sprawiedliwości ciążącego na nim obowiązku pisemnego zawiadomienia skarżącego o niezałatwieniu sprawy odwołania w ustawowym 14-dniowym terminie wraz z podaniem przyczyny 4-miesięcznej zwłoki i wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy;

– art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu przez Dyrektora KSSiP całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, w tym niewyjaśnienie, czy prawidłową odpowiedzią do pytania Nr 140 testu konkursowego, była również zaznaczona przez skarżącego odpowiedź "C";

– art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu przez Dyrektora KSSiP całego materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w nieprzyjęciu, iż prawidłową odpowiedzią do pytania Nr 140 testu konkursowego, była również zaznaczona przez skarżącego odpowiedź "C";

– art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 140 ustawy k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na Dyrektorze KSSiP - jako organie I instancji obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wyrażającym się zwłaszcza w nieprzyjęciu, iż prawidłową odpowiedzią do pytania Nr 140 testu konkursowego, była również zaznaczona przez skarżącego odpowiedź "C".

Jednocześnie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również decyzji Dyrektora KSSiP z dnia 16 października 2012 r. Nr [..], a także o możliwie najszybsze wyznaczenie terminu rozprawy.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko i argumentacje w sprawie.

Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, że zgodnie z treścią art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Minister Sprawiedliwości, ponownie rozpoznając odwołanie skarżącego od decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia 16 października 2012 r., w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację ogólną i utrzymując tę decyzję w mocy, swoją decyzją z dnia 8 listopada 2013 r., zdaniem Sądu I instancji, zastosował się do zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2013 r. o sygn. akt II SA/Wa 396/13. Minister Sprawiedliwości zwrócił się bowiem do członków komisji konkursowej, przeprowadzającej nabór na aplikację ogólną w 2012 r., o zajęcie stanowiska w przedmiocie zasadności zarzutów podniesionych przez K.S. we wniesionym odwołaniu. W uzasadnieniu decyzji przytoczył odpowiedzi jej poszczególnych członków, którzy wskazywali, że wobec zakończenia prac związanych z naborem na aplikację ogólną w 2012 r. przez organ kolegialny, jakim jest komisja konkursowa, nie są umocowani do zajmowania stanowiska w powyższej kwestii, bowiem kończąc pracę komisja utraciła swój byt prawny. Niezależnie od tego stwierdzenia członków byłej komisji organ przywołał indywidualne stanowiska i poglądy członków niedziałającej komisji, którzy mimo to odnieśli się do zarzutów skarżącego, uznając je jednak za nieuzasadnione, argumentując w szerszym lub węższym zakresie za prawidłowością sformułowania kwestionowanego przez skarżącego pytania. Sąd zgodził się ze stanowiskiem organu, że nie ma on możliwości wyegzekwowania stanowiska od członków byłej komisji konkursowej, jak również że komisja konkursowa nie ma kompetencji do opracowywania materiałów związanych z naborem na aplikację służących weryfikacji wiedzy kandydatów. Materiały te, w tym kwestionowane przez skarżącego pytania zawarte w teście wiedzy, zostały opracowywane przez zespół konkursowy złożony ze specjalistów z określonych dziedzin prawa, a następnie zatwierdzone przez Ministra Sprawiedliwości. Nie mniej jednak organ przytoczył ocenę członków byłej komisji konkursowej, którzy jednomyślnie uznali, że w ich ocenie kwestionowane pytanie nie jest ani nielogiczne ani wadliwie sformułowane, a jedyną prawidłową odpowiedzią, wbrew argumentacji skarżącego, jest odpowiedź "D".

Sąd I instancji podkreślił, że oceniając obecnie organ, pod kątem realizacji przez niego zaleceń, zawartych w wyroku z dnia 4 czerwca 2013 r., konieczne jest uwzględnienie zmiany stanu faktycznego sprawy. Oznacza to, że dostrzeżone w wyroku z dnia 4 czerwca 2013 r. wady prawne, dotyczą wprost zaskarżonej decyzji organu z dnia 27 grudnia 2012 r. Minister Sprawiedliwości, przystępując zatem do podjęcia kolejnej decyzji, po uchyleniu poprzedniej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, ma obowiązek przeprowadzić nowe postępowanie w sprawie, z uwzględnieniem oceny prawnej, zawartej w wyroku oraz odnieść się do zarzutów, skierowanych pod jej adresem. Zdaniem Sądu, organ uwzględnił te zalecenia, co niewątpliwie znalazło odzwierciedlenie w treści zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości, ale wziął również pod uwagę zmianę stanu faktycznego, polegającą na fakcie, że komisja konkursowa, która dokonywała oceny testu skarżącego, jako ciało kolegialne, już nie istnieje.

Następnie Sąd I instancji wskazał, że organ nie tylko zwrócił się do członków byłej komisji konkursowej o zajęcie przez nich stanowiska w sprawie pytania Nr 140 testu, ale zgodnie z zaleceniami Sądu, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, dokonał samodzielnej oceny kwestionowanego w teście pytania Nr 140 i odnosząc się do zarzutów skarżącego uzasadnił swoje stanowisko w tej kwestii.

Organ przywołał treść pytania Nr 140 i wskazał, że prawidłową odpowiedzią była odpowiedź "D", która była jedyną odpowiedzią poprawną na to pytanie. Wskazał, że zakreślenie odpowiedzi A i B na to pytanie było błędne i powołując się na art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej wskazał, że organ podatkowy może prostować w drodze postanowienia zarówno błędy rachunkowe, jak i inne oczywiste omyłki (art. 215 § 1 stanowi: organ podatkowy może z urzędu, lub na wniosek strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji"). Minister wskazał, że zakreślenie odpowiedzi C również należało uznać za błędną. Wątpliwości co do treści decyzji administracyjnej wydanej na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej są wyjaśniane w drodze postanowienia (art. 215 § 2 Ordynacji podatkowej). Wydanie w powyższym przedmiocie decyzji administracyjnej przez organ administracyjny jakkolwiek byłoby działaniem nieprawidłowym, niemniej, jeśli decyzja taka zaistniała w obrocie prawnym i nie została z obrotu prawnego wyeliminowana, to w stosunku do niej można byłoby zastosować tryb sprostowania. A zatem zdanie "zgodnie z ustawą Ordynacja podatkowa, organ podatkowy nie może sprostować w formie postanowienia wydanej decyzji dotyczącej wątpliwości co do treści decyzji" jest zdaniem fałszywym. Decyzje administracyjne wydawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie Ordynacji podatkowej, zgodnie z art. 213 § 1 oraz art. 215 § 1 Ordynacji Podatkowej, podlegają sprostowaniu. Organ stwierdził, że zakreślenie odpowiedzi "D" było wskazaniem odpowiedzi prawidłowej. Pytanie Nr 140 należy odczytać zgodnie z najprostszym literalnym zapisem – chodzi w nim o uzyskanie odpowiedzi co do możliwości formy rozstrzygnięcia przez organ administracji. Organ uznał, że zaprezentowana przez skarżącego interpretacja pytania Nr 140 jest dowolna i zmierza do uzasadnienia dokonanego błędnego wyboru. Uzasadniając wybór odpowiedzi "C" K.S. twierdził bowiem, że wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji nie jest w istocie sprostowaniem decyzji, o którym mowa w art. 215 kpa. Decyzję dotyczącą wątpliwości co do treści decyzji można sprostować w formie postanowienia, wobec czego odpowiedź "C" jest błędna. Natomiast odpowiedź "D" jest prawidłowa, gdyż decyzja w przedmiocie uzupełnienia wydanej decyzji, jeżeli zachodzi potrzeba jej sprostowania w zakresie prawa odwołania, powinna zostać sprostowana w formie wydania decyzji, a nie postanowienia. Organ wskazał też, że w teście wiedzy jednokrotnego wyboru stanowiącym I etap naboru na aplikację ogólną spośród czterech propozycji odpowiedzi tylko jedna jest prawidłowa, a pozostałe trzy nieprawidłowe – nie oznacza to jednak, że propozycje odpowiedzi muszą podlegać jednorodzajowemu kryterium i być oparte na tych samych przesłankach.

Sąd I instancji podzielił również stanowisko organu co do prywatnego charakteru opinii prof. dr hab. Jana Zimmermanna, wyrażonej w prywatnej korespondencji do skarżącego, uznając, że pogląd osób nie uczestniczących w postępowaniu, wyrażany w prywatnej korespondencji, nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie.

Sąd nie podzielił też pozostałych zarzutów skarżącego, zawartych w jego skardze oraz piśmie uzupełniającym z dnia 9 stycznia 2014 r., zarówno co do naruszenia przepisów prawa procesowego jak i materialnego.

W ocenie Sądu Minister Sprawiedliwości, wydając zaskarżoną decyzję w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Nie znajduje również uzasadnienia zarzut skarżącego dotyczący zaniechania przez organ prawidłowego uzasadnienia wydanej decyzji i oparcia jej na wadliwych ustaleniach faktycznych.

Zdaniem Sądu I instancji, decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację ogólną, była zgodna z prawem. Spełnione bowiem zostały przesłanki zawarte w art. 23 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury w związku z art. 16 ust. 1 tej ustawy. Nie doszło także do naruszenia przez organ 17 ust. 3 i 4 ustawy a także § 5 i § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 kwietnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania naboru dla kandydatów na aplikację ogólną oraz trybu powoływania i działania zespołu konkursowego i komisji konkursowej.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył K.S., zaskarżając go w całości, zarzuciło Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.

1) art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej: P.u.s.a.) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. przez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 P.p.s.a., polegające na całkowitym braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionego przez skarżącego w skardze zarzutu niezgodnego z przepisem § 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 kwietnia 2009 r. w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. sformułowania pytania nr 140 w teście konkursowym na aplikację ogólna w 2012 r. a także nie skonfrontowania ww. zarzutu ze stanowiskiem Ministra Sprawiedliwości oraz dowodem z opinii Prof. dr. hab. Jana Zimmermanna;

2) art. 133 § 1 zdanie 1 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. w stosunku do pytania nr 140 poprzez nieuzasadnione pominięcie w rozważaniach i nieodniesienie się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku do argumentów skarżącego przedstawionych zarówno w skardze jak i w piśmie z dnia 8 stycznia 2014 r. dotyczących zarzutu niezgodnego z przepisem § 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 kwietnia 2009 r. w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. sformułowania pytania nr 140 w teście konkursowym na aplikację ogólną w 2012 r. uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzez ograniczenie uzasadnienia wyroku w zakresie pytań nr 140 jedynie do obszernego zacytowania stanowiska organu w tej sprawie, bez choćby jednozdaniowego krótkiego stwierdzenia, czy i dlaczego Sąd podziela to stanowisko organu oraz bez wskazania, które ustalenia zostały przez Sąd przyjęte, oraz bez odniesienia się do stanowiska skarżącego i bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym opinii Prof. dr. hab. Jana Zimmermanna;

3) art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.) przejawiające się w tym, że Sąd I instancji, w wyniku zaniechania wnikliwej kontroli legalności działalności organów obydwu instancji, nie uchylił zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości oraz decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia 16 października 2012 r., mimo że zebrany w sprawie materiał dowodowy przemawiał za uwzględnieniem skargi z uwagi na naruszenie przez ww. organy administracyjne przepisów art. 6, 7, 75 § 1 w zw. z art. 140, art. 77 § 1 oraz 80 K.p.a., tj.

a) art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez niedopuszczenie przez Ministra Sprawiedliwości, jako dowodu w sprawie, pisemnej opinii Prof. dr hab. Jana Zimmermanna, Kierownika Katedry Prawa Administracyjnego Uniwersytetu Jagiellońskiego dotyczącej oceny prawidłowości sformułowania pytania nr 140 w teście konkursowym na aplikację ogólna w 2012 r.,

b) art. 6 k.p.a. wynikającego z art. 7 Konstytucji RP, poprzez zwrócenie się przez Ministra Sprawiedliwości do byłych członków Komisji egzaminacyjnej o wyrażenie pisemnej opinii co do zasadności zarzutów skarżącego odnośnie pytania nr 140 testu,

c) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu przez Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (dalej: KSSiP) całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, w tym niewyjaśnienie, czy prawidłową odpowiedzią do pytania nr 140 testu konkursowego, była również zaznaczona przez skarżącego odpowiedź "C",

d) 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu przez Dyrektora KSSiP całego materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w nieprzyjęciu, iż prawidłową odpowiedzią do pytania nr 140 testu konkursowego, była również zaznaczona przez skarżącego odpowiedź "C",

e) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na Dyrektorze KSSiP - jako organie I instancji obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wyrażającym się zwłaszcza w nieprzyjęciu, iż prawidłową odpowiedzią do pytania nr 140 testu konkursowego, była również zaznaczona przez skarżącego odpowiedź "C".

Sądowi I instancji zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego tj.

1) § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 kwietnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania naboru dla kandydatów na aplikację ogólną oraz trybu powoływania i działania zespołu konkursowego i komisji konkursowej w zw. z art. 17 ust. 1 pkt ł ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, w odniesieniu do pytania nr 140 w teście konkursowym na aplikację ogólna w 2012 r., polegające na niezasadnym uznaniu, że sposób sformułowania pytania i propozycji odpowiedzi odpowiada wymaganiom ww. przepisów w zakresie, w jakim na postawione pytanie możliwa jest tylko jedna prawidłowa odpowiedź spośród czterech wskazanych, co w rezultacie pozwalało na przyjęcie więcej niż jednej odpowiedzi za prawidłową, tj. dodatkowo odpowiedzi "c" obok wynikającej z klucza odpowiedzi "d", co jest sprzeczne z wymogiem ww. przepisów, a w konsekwencji oznacza niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, co wpływa na rozstrzygniecie sprawy, bowiem skarżący uzyskał 119 punktów z testu konkursowego, a więc o 1 mniej niż wymagane minimum do zakwalifikowania do drugiej części etapu egzaminu konkursowego;

2) § 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 kwietnia 2009 r. w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. w odniesieniu do pytania nr 140 w teście konkursowym na aplikację ogólna w 2012 r., polegającą na uznaniu za dopuszczalne wymogu uczynienia przez kandydata dodatkowych założeń w zakresie odpowiedzi "C" oraz w zakresie odpowiedzi "D", co nie pozwalało na udzielenie jednoznacznej odpowiedzi.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 P.p.s.a., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Określona w art. 183 § 1 Ppsa zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny powinien, a ściślej, może podjąć - działając na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) - w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Systemowe odczytanie art. 176 i 183 Ppsa prowadzi do wniosku, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane.

W rozpatrywanej sprawie, skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach określonych w art. 174 Ppsa.

Procesowe zarzuty stawiane wobec zaskarżonego wyroku ( przedstawione w pkt. 1 – 3 skargi kasacyjnej ) w zasadzie dotyczą trzech kwestii, pierwsza związana jest z nieprawidłowym uzasadnieniem zaskarżonego wyroku, druga brakiem ustaleń co do prawidłowości sformułowania pytania nr. 140 w teście na aplikację ogólną, trzecia niedopuszczenia przez organ dowodu z opinii prof. Zimmermanna.

Oceniając według przedstawionej kolejności w/wym. zarzuty trzeba odwołać się do treści art. 141 § 4 Ppsa, zgodnie z którym uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że art. 141 § 4 Ppsa nie jest usprawiedliwioną podstawą dla czynienia zaskarżonemu wyrokowi zarzutu dokonania błędnych ustaleń faktycznych, czy też błędnego rozstrzygnięcia sprawy. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa jako samodzielna podstawa kasacyjna może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: (a) gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i (b) gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego por. wyrok NSA z dnia 11 września 2014r. I FSK 1335/13 LEX nr 1569205.

Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 Ppsa w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwić przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej jego kontroli por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2013r. II GSK 1873/12 LEX nr 1450706.

W niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku budzi zastrzeżenia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dotyczą one wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Nie można uznać bowiem za prawidłowe, jak uczynił to Sąd I instancji sprowadzenie oceny prawnej sądu do powołania się na stanowisko organu administracji i zaakceptowania tego stanowiska.

Niewątpliwie Sąd I instancji w uzasadnieniu w swojego wyroku powinien zawrzeć pogłębioną argumentację prawną swojego stanowiska i szerzej wyjaśnić dlaczego w całości zgadza się z rozstrzygnięciem organu administracji publicznej.

W tym kontekście należy jednak zastanowić się, czy tego rodzaju nieprawidłowość miała wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zgodnie bowiem z art. 184 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, mimo stwierdzonych uchybień, uzasadnienie zaskarżonego wyroku pozwala dokonać kontroli instancyjnej i wypowiedzieć się w kwestii zasadności zarzutów skargi kasacyjnej. To zaś oznacza, że postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 141 § 4 Ppsa nie jest trafny. Na ocenę ta pozostają bez wpływu przepisy ustrojowe – art. 1 § 1 i § 2 oraz art. 3 §1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie stanowi o naruszeniu przez Sąd I instancji w/wym. przepisów. Przytoczone uregulowania dotyczą właściwości sądów administracyjnych i mogłyby zostać naruszone gdyby sąd administracyjny odmówił przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej lub w wyniku przeprowadzenia takiej kontroli zastosował środek w ustawie nieprzewidziany. Przepis ustrojowe normujące zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, nie mogą co do zasady stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej - por. wyrok NSA z dnia 16 września 2014r. II FSK 2279/12 LEX nr 1572475, wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2014r. I OSK 1518/12 LEX nr 1452122.

Zarzuty skargi kasacyjnej z dotyczące niewyjaśnienia przez Ministra Sprawiedliwości oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowości redakcji pytania nr. 140 i przez to naruszenie art. 133 § 1, art. 134 §1, 141 § 4, 145 § 1 pkt. 1 lit. c, art.,151 Ppsa oraz art. 6, art. 7, art. 77 § 1 , art. 75 § 1, art. 80 i art. 140 Kpa, nie są trafne z następujących powodów.

Skarżący kasacyjnie stawiając w/wym zarzuty stara się zakwestionować stan faktyczny sprawy przyjęty jako podstawę rozstrzygnięcia, twierdząc że nie zostało ustalone, czy pytanie nr. 140 zostało skonstruowane prawidłowo. Zarzuty te wiążą się bezpośrednio z zarzutami o charakterze materialnym tj. zarzutami naruszenia § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 kwietnia 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania naboru dla kandydatów na aplikację ogólną oraz trybu powoływania i działania zespołu konkursowego i komisji konkursowej ( Dz. U. Nr. 67, poz. 566 ze zm. ). Z tych przyczyn zostaną omówione łącznie.

W myśl § 14 ust. 1 rozporządzenia test konkursowy składa się z 150 pytań zawierających cztery możliwe propozycje odpowiedzi, spośród których tylko jedna jest prawidłowa. Za każde prawidłowe rozwiązanie kandydat uzyskuje jeden punkt.

W ocenie skarżącego kasacyjnie pytanie nr. 140 zostało zredagowane niezgodnie z § 14 ust. 1 rozporządzenia, a organ i Sąd I instancji nie wyjaśnił tego zarzutu.

W tym miejscu należy przypomnieć, że niniejsza sprawa była rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po raz drugi. Wyrokiem z dnia 4 czerwca 2013r. II SA/Wa 396/13 sąd uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 grudnia 2012r. stwierdzając, że "Minister Sprawiedliwości w trakcie postępowania odwoławczego, zgodnie z art. 140 Kpa w zw. z art. 104 i 107 Kpa powinien ponownie merytorycznie rozstrzygnąć sprawę co do istoty. Przed wydaniem decyzji, winien zatem zbadać merytorycznie zarzuty podniesione w odwołaniu, przede wszystkim w przedmiocie niesłusznego niezaliczenia odpowiedzi "C" udzielonej na pytanie nr 140 w teście konkursowym, a ustalenia poczynione w tej fazie postępowania odwoławczego, powinny później znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji". W wyroku tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie polecił Ministrowi Sprawiedliwości zwrócenie się członków zespołu konkursowego o merytoryczne zbadanie i ustosunkowanie się do zarzutu nieprawidłowej redakcji pytania nr 140.

Z uwagi na wyrok z dnia 4 czerwca 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stosownie do art. 153 Ppsa rozpoznając sprawę obecnie związany był oceną prawną i wskazaniami zawartymi we wcześniejszym wyroku. Rolą Sądu było zatem sprawdzenie, czy Minister Sprawiedliwości wykonał wytyczne z wyroku z dnia 4 czerwca 2013r., a więc czy sprawdził prawidłowość konstrukcji pytania nr 140.

Jak wynika z obecnie zaskarżonego wyroku Minister Sprawiedliwości w drodze uzupełniającego postępowania dowodowego ustalił, że pytanie nr 140 zostało postawione prawidłowo, a Sąd I instancji uznał, że kwestia poprawności pytania została ustalona zgodnie z wytycznymi wynikającymi z wyroku, którym Sąd był związany. W takiej sytuacji czynienie obecnie przez skarżącego kasacyjnie zarzutów dotyczących niewyjaśnienia tego zagadnienia wynika wyłącznie z odmiennej oceny pytania przez skarżącego, a nie z zarzucanego w skardze kasacyjnej faktycznego niewyjasnienia tej kwestii przez organ. Skoro Sąd I instancji ocenił, że po uzupełnieniu postępowania dowodowego przez Ministra Sprawiedliwości, zgodnie z wytycznymi wynikającymi z wyroku z dnia 4 czerwca 2013r. okoliczność, która była powodem uchylenia wcześniejszej decyzji o odmowie przyjęcia na aplikację (poprawność pytania nr 140 ) została wyjaśniona, to zakwestionowanie tego stanowiska poprzez zarzuty powołane w skardze kasacyjnej, bez jednoczesnego powołania się na zarzut naruszenia art. 153 Ppsa jest niemożliwe. Stawiając zarzut naruszenia tego ostatniego przepisu skarżący kasacyjnie mógłby ewentualnie podważyć ocenę Sądu I instancji odnoszącą się do prawidłowej realizacji przez organ wytycznych zawartych w wyroku z dnia 4 czerwca 2013r.

Uregulowanie zawarte w art. 153 Ppsa oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 Ppsa oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania. Z racji rozwiązania prawnego, przyjętego w art. 153 Ppsa, strona nie może już na dalszych etapach postępowania skutecznie zakwestionować przesądzonych już wcześniej przez sąd kwestii. Nie chodzi przy tym o to, czy formułowane zarzuty są zasadne, czy też nie, lecz o to, że na danym etapie postępowania nie mogą już być skutecznie podnoszone. Uregulowania zawarte w art. 153 Ppsa mają zapobiec sytuacji, w której określona kwestia byłaby odmiennie oceniana w kolejnych orzeczeniach sądu. Zwrot "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu wiąże ten sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji podatkowej. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie podatkowym i na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego - por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2014r. II FSK 1889/12 LEX nr 1518953, z dnia 25 kwietnia 2014r. II FSK 1276/12 LEX nr 1481471.

W rozpoznawanej sprawie nieskuteczne jest także powołanie w podstawach skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 133 § 1 i art. 134 § 1Ppsa.

Naruszeniem obowiązku określonego w art. 133 § 1 Ppsa jest takie przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego, które doprowadza do przedstawienia przez sąd administracyjny I instancji stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w jej aktach i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym. Przepis art. 133 § 1 Ppsa nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

Z kolei dla skuteczności zarzutu kasacyjnego opartego na przepisie art. 134 § 1 Ppsa, w skardze kasacyjnej należy wykazać, iż Sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy, albo też że w okolicznościach tej sprawy sąd powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, i że owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy por. – wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2014r. II GSK 1560/12 LEX nr 1452692.

Wobec nieskuteczności zarzutów naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 133 § 1 Ppsa i art. 134 § 1 Ppsa, nieuzasadnione są również zarzuty dotyczące art. 145 § 1 pkt. 1 Ppsa i art. 151 Ppsa. Przepisy te są tzw. przepisami wynikowymi, regulują sposób rozstrzygnięcia i bez stwierdzenia naruszenia innych przepisów, w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania, nie są trafne.

W kwestii opinii prof. Zimmermanna, skarżący zarzuca Ministrowi Sprawiedliwości niedopuszczenie jako dowodu tej opinii. Należy przypomnieć, że skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia od wyroku sądu administracyjnego, co oznacza, że w jej podstawach ( dotyczących tego zarzutu ), skarżący powinien wskazać na przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, które naruszył Sąd I instancji nie dostrzegając tej nieprawidłowości, ewentualnie postawić zarzut naruszenia przez Sąd art. 106 § 3 i § 5 Ppsa.

Skoro poprzez zarzuty procesowe skarga kasacyjna nie podważyła skutecznie stanu faktycznego sprawy, z którego wynika że pytanie nr. 140 testu na aplikację ogólną zostało sformułowane prawidłowo, zaś udzielona na nie odpowiedż przez skarżącego była błędna, nie można mówić o naruszeniu zaskarżonym wyrokiem prawa materialnego - § 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 kwietnia 2009r.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Ppsa orzekł jak w sentencji.

-----------------------

22