Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1982/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 150, art. 162 par 1 i par 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1982/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 sierpnia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędziowie: WSA Maja Chodacka (spr.), WSA Bogusław Wolas, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2014 r., ze skarg K.K., na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 12 września 2013 r. Nr [...],[...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania i odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, , - s k a r g i o d d a l a -, , , ,


UZASADNIENIE

Postanowieniami z dnia 12 września 2013 r., nr [..] i nr [..]Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie przez skarżącą K.K. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 22 marca 2013r. nr [..]w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie 373 961 zł oraz odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji.

Uzasadniając rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu organ przyjął, że wskazana decyzja organu I instancji, została doręczona skarżącej w sposób zastępczy, tj. w trybie przewidzianym przepisem art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), w dniu 10 kwietnia 2013 r. Tym samym 14 dniowy termin do wniesienia odwołania zaczął biec od dnia 11 kwietnia 203 r. i upłynął z dniem 24 kwietnia 2013 r. Odwołanie natomiast zostało złożone dopiero w dniu 31 sierpnia 2013 r. (dowód: stempel pocztowy z datą nadania).

U podstaw rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oprócz powyższego leżało ponadto ustalenie, że w dniu 21 maja 2013 r. skarżąca otrzymała od Naczelnika Urzędu Skarbowego upomnienie do uregulowania należności z tytułu podatku PPR. Pismem z dnia 20 czerwca 2013 r. (data stempla pocztowego) skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania uzasadniając, iż decyzja nie została jej doręczona. We wniosku zaznaczyła, że otrzymując ww. upomnienie nie wiedziała której decyzji ono dotyczy. Informacje takie uzyskała w drodze rozmowy telefonicznej z pracownikiem urzędu.

Następnie w trybie art. 162 Ordynacji podatkowej organ wezwał skarżącą do uzupełnienia braków wniosku o przywrócenie terminu poprzez przedłożenie odwołania oraz uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy skarżącej. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca przedłożyła odwołanie i podała, że w miesiącu kwietniu 2013 r. była nieobecna w K., przebywała za T. w związku z koniecznością opieki nad jej 12 miesięcznym wnukiem, co mogą poświadczyć świadkowie, tj. jej syn, synowa i rodzice synowej.

Dokonując oceny prawnej w świetle art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, organ wskazał, że skarżąca nie tylko uchybiła terminowi do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania ale także nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Zdaniem organu podane przez skarżącą okoliczności nie uzasadniają przyjęcia braku winy w uchybieniu terminowi.

W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca, podniosła, że w kwietniu 2013 r. w rzeczywistości przebywała poza miejscem zamieszkania z powodu choroby oraz konieczności sprawowania opieki nad wnukiem, jednak po powrocie nie zastała w skrzynce żadnego awiza. Ponadto dodała, że po otrzymaniu upomnienia w dniu 21 maja 2013 r. w rozmowie telefonicznej z pracownikiem organu nie dowiedziała się jakiej decyzji dotyczy upomnienie, dowiedziała się o tym dopiero w rozmowie telefonicznej w dniu 14 czerwca 2013 r.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej . wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonych postanowieniach.

Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie połączył sprawy dotyczące zaskarżonych postanowień - sygn. akt od I SA/Kr 1982/14 do I SA/Kr 1983/14, w celu prowadzenia ich i rozstrzygnięcia pod wspólną sygn. I SA/Kr 1982/14.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd, w myśl art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddala.

|Skargi są niezasadne i podlegają oddaleniu. |

|W ocenie Sądu skarżony organ prawidłowo ocenił, że wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony z |

|uchybieniem terminu do jego wniesienia, a nadto okoliczności podnoszone we wniosku o przywrócenie terminu nie stanowią przesłanki |

|ekskulpacyjnej w zakresie uchybienia terminu. Konsekwencją zaś odmowy przywrócenia terminu było zasadne stwierdzenie uchybienia terminu|

|do wniesienia odwołania. |

|Odnosząc się na wstępie do kluczowego dla rozstrzygnięcia w obu kwestiach zagadnienia daty doręczenia decyzji, która wyznacza |

|rozpoczęcie biegu terminu do złożenia odwołania przypomnieć należy, iż zgodnie treścią art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadku |

|niemożności doręczenia pisma adresatowi w jeden ze sposobów wskazanych w art. 148 (w jego mieszkaniu, w pracy lub w każdym innym |

|miejscu) lub w art. 149 (pod czasową nieobecność adresata - pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu) poczta przechowuje |

|pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę (§ 1 pkt 1) lub pismo składa się na |

|okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) – w przypadku doręczenia pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną |

|osobę. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 a powtórne zawiadomienie następuje w razie |

|niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (§ 1a). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej |

|skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat|

|wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za |

|dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 2). |

|Przepis art. 150 Ordynacji podatkowej ustanawia fikcję prawną doręczenia pisma. Ta forma doręczenia stronie pisma może być zastosowania|

|dopiero wtedy, gdy nie ma możliwości dokonania doręczenia w sposób właściwy (art. 148 Ordynacji podatkowej) lub zastępczy (art. 149 |

|Ordynacji podatkowej). Do skutecznego doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 150 Ordynacji podatkowej może dojść tylko wtedy, |

|gdy zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki, a mianowicie pismo zostanie złożone na czas wskazany w tym przepisie w placówce |

|pocztowej bądź w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym fakcie umieszczone w miejscu, o którym mowa w § 2 powołanego przepisu. |

|W tym miejscu wypada przywołać pogląd, wyrażony przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 września 2002 roku, sygn. akt SK 35/01 |

|(OTK-A 2002/5/60). Dotyczył on wprost doręczenia w oparciu o przepisy postępowania cywilnego, jednakże z uwagi na podobieństwo |

|regulacji odpowiednich norm Ordynacji podatkowej, pogląd wyrażony w tym wyroku w całej rozciągłości może zostać przyjęty w niniejszej |

|sprawie. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego ogólną regułą jest, że na adresacie pisma spoczywa ciężar udowodnienia, że nie został |

|zawiadomiony o przeznaczonym dla niego piśmie, złożonym w pocztowej placówce oddawczej. Słusznie też zarówno w omawianym |

|rozstrzygnięciu, jak i orzecznictwie sądów cywilnych uznaje się, że dla obalenia skuteczności doręczenia zastępczego nie jest |

|wystarczające samo zaprzeczenie przez adresata, iż nie powziął wiadomości o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym (por. postanowienie |

|Sądu Najwyższego z dnia 4 września 1970 roku, sygn. akt I PZ 53/70, OSNCP 6/1971, poz. 100). |

|Dla uznania, że decyzja z dnia 22 marca 2013 r. została skutecznie doręczona stronie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej konieczne |

|było zatem wykazanie przez organ, że decyzja została wysłana (wyekspediowana) pod właściwy adres, a właściwa placówka Poczty Polskiej |

|zawiadomiła skarżącą w sposób prawidłowy o nadejściu pisma i miejscu, gdzie i kiedy może je odebrać. Te przesłanki zostały niewątpliwie|

|spełnione. Nie budzą bowiem wątpliwości ustalenia poczynione przez organ w przedmiocie ekspedycji decyzji do skarżącej oraz dat |

|awizowania przesyłki w dniach 27 marca 2013 r. i 4 kwietnia 2013 r. gdyż potwierdza je prawidłowo oznaczona koperta zawierająca sporną |

|przesyłkę. Słusznie zatem przyjął organ, że decyzja organu I instancji, została doręczona skarżącej w sposób zastępczy, w dniu 10 |

|kwietnia 2013 r. Tym samym 14 dniowy termin do wniesienia odwołania zaczął biec od dnia 11 kwietnia 203 r. i upłynął z dniem 24 |

|kwietnia 2013 r. |

|Skarżąca podniosła w skardze, że nie została prawidłowo zawiadomiona przez Pocztę Polską o przesyłce zawierającą przedmiotową decyzję |

|albowiem po powrocie do miejsca zamieszkania nie zastała żadnego awiza. Odnosząc się do tej argumentacji Sąd stwierdza, że dokonując |

|ustaleń w tym zakresie organ oparł się w zasadniczej mierze na treści dołączonego do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, które |

|w ocenie Sądu nie może budzić wątpliwości. Organ wykazując w ten sposób, że placówka pocztowa zawiadomiła adresata w sposób niebudzący |

|wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu, gdzie może je odebrać a także przechowując pismo przez wymagany przepisami – przerzucił |

|jednocześnie na skarżącą ciężar udowodnienia, że okoliczności zrekonstruowane w oparciu o dowód w postaci zwrotnego potwierdzenia |

|odbioru nie odpowiadają rzeczywistości. Tymczasem pomimo wykazania przez organ przesłanek przyjęcia tego swoistego domniemania |

|prawidłowości doręczenia - skarżąca nie przedstawiła żadnych wiarygodnych przesłanek podważających wiarygodność adnotacji poczynionych |

|na przesyłce zawierającej decyzję z dnia 22 marca 2013 r. |

|Mając powyższe na uwadze Sąd ocenił, że organ w sposób nie budzący wątpliwości ustalił prawidłowość i skuteczność doręczenia przesyłki |

|zawierającej decyzję z dnia 22 marca 2013 r., co stanowi przesłankę stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. |

|Przechodząc w dalszej kolejności do rozważań dotyczących wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Sąd stwierdza, że |

|świetle treści przepisu art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech|

|przesłanek, a mianowicie: |

|1) uchybienie terminowi, |

|2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, |

|3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz |

|4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. |

|W badanej sprawie nie ma wątpliwości, że skarżąca spełniła pierwszą oraz ostatnią z ww. przesłanek. |

|Zarzuty skargi dotyczyły kwestii zachowania terminu do wniesienia wniosku oraz zasadności przyjęcia przez organ, że skarżąca nie |

|uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastą piło bez jej winy. |

|W ocenie Sądu organ słusznie przyjął, że skarżąca nie dochowała terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z |

|treścią art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny |

|uchybienia terminowi. Organ słusznie przyjął, że przyczyna uchybienia terminowi – brak wiedzy o wydanej decyzji – ustała w dniu 21 maja|

|2013r. kiedy to skarżąca – jak sama we wniosku podała – dowiedziała się o facie wydania decyzji z otrzymanego upomnienia od organu oraz|

|po rozmowie telefonicznej z pracownikiem organu, który poinformował ją jedynie o numerze decyzji, której dotyczy upomnienie. |

|Okoliczność, że skarżąca dowiedziała się o fakcie wydania decyzji w dniu 14 czerwca 2013 r. po kolejnej rozmowie telefonicznej z |

|pracownikiem organu została podniesiona przez skarżącą dopiero na etapie skargi do sądu administracyjnego, a nadto twierdzenia te |

|pozostają w sprzeczności z treścią wniosku o przywrócenie terminu z dnia 20 czerwca 2014 r. W ocenie Sądu nawet jeżeli skarżąca w dniu |

|powzięcia informacji o wydaniu decyzji miała wątpliwości co do jej przedmiotu nic nie stało na przeszkodzie, aby uzyskała potrzebne |

|informacje osobiście. Z przedłożonych przez nią dokumentów wynika bowiem, że była hospitalizowana dopiero od dnia 30 czerwca 2013 r. |

|Sąd uznał za prawidłową ocenę organów o nieuprawdopodobnieniu przez skarżącą braku jej winy w uchybieniu terminowi do wniesienia |

|odwołania. W art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej wprowadzono warunek braku zawinienia w uchybieniu terminowi, jako konieczną przesłankę |

|do ewentualnego przywrócenia terminu. Spełnienie tego warunku należy oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł |

|starannego działania. Przy tym osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją|

|swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna, istniała cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu |

|i jednocześnie uniemożliwiła jej działanie, nawet przy dołożeniu największego wysiłku możliwego w danych okolicznościach (por. wyrok |

|NSA z dnia 25 stycznia 2011r. I FSK 2000/09 opubl. LEX nr 785329). |

|Przedstawione przez skarżącą okoliczności, że w kwietniu 2013 r. była nieobecna w miejscu zamieszkania bo przebywała za Trzebinią w |

|związku z koniecznością opieki nad 12 miesięcznym wnukiem, nie mogą stanowić wystarczającego usprawiedliwienia w kontekście realizacji |

|ww. warunku z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Sam fakt długotrwałego wyjazdu nie może być uznany za przeszkodę niezależną i |

|uniemożliwiającą należyte zabezpieczenie się przez skarżącego przed możliwymi skutkami planowanej nieobecności np. poprzez zapewnienie |

|możliwości odbierania korespondencji przez skarżącą. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, kiedy wobec skarżącej prowadzone jest postępowanie |

|podatkowe, o czym miała ona wiedzę. Słusznie zatem ocenił organ, że zaniechanie strony w zakresie zorganizowania odbioru kierowanej do |

|niej korespondencji należy uznać za brak staranności w prowadzeniu swoich spraw. |

|Na marginesie Sąd podkreśla, że we wniosku o przywrócenie terminu oraz w odwołaniu od decyzji skarżąca nie powoływała się na żadne |

|okoliczności związane ze stanem swojego zdrowia. Ponadto przedłożone przez nią dokumenty medyczne świadczące o jej niedyspozycji |

|dotyczą dopiero okresu od 30 czerwca 2014 r. do 4 lipca 2013 r. |

|Mając powyższe na uwadze, Sąd skargi oddalił, za podstawę przyjmując art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami |

|administracyjnymi. |

|Rozpoznając i rozstrzygając łącznie sprawy skarg na zaskarżone decyzje, sąd działał w trybie art. 111 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu |

|przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu |

|ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. W przedmiotowym postępowaniu skargi |

|opierają się na jednakowych podstawach naruszenia przepisów prawa przy identycznym stanie faktycznym – stąd, zdaniem sądu, zaistniał |

|pomiędzy nimi związek, o którym mowa w art. 111 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a względy ekonomii |

|procesowej, szybkości postępowania i ograniczenia jego kosztów dla obu stron postępowania dodatkowo przemawiały za połączeniem spraw, a|

|strony postępowania nie wnosiły sprzeciwu co do ich połączenia. |

| |

| |