Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 280/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 268 ust. 1 pkt 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2268
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity
Teza: W art. 268 ust. 2 prawa wodnego potwierdzono konieczność ponoszenia opłat za pobór wód podziemnych i powierzchniowych, przy czym w odniesieniu do poboru wód do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania, obowiązek ten ograniczono jedynie do poboru wód z ujęć, które nie należą do systemów odwadniania zakładów górniczych. A contrario z przepisu tego wynika, że z obowiązku uiszczenia opłat za pobór wód podziemnych i powierzchniowych zwolniony jest pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania z ujęć wód podziemnych lub ujęć wód powierzchniowych, które należą do systemów odwadniania zakładów górniczych.

Z przepisu art. 268 ust. 2 p.w. wywieść należy wniosek, że z obowiązku ponoszenia opłat za pobór wód podziemnych lub powierzchniowych z ujęć wód należących do systemów odwadniania zakładu górniczego zwolniony jest jedynie pobór wód do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania. Pobór wód w jakimkolwiek innym celu, niż pobór wód do celów górnictwa i wydobywania, w tym wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego, nie jest objęty hipotezą art. 268 ust. 2 p.w., co oznacza, że podlega on opłacie, o której mowa w art. 268 ust. 1 pkt 1 prawa wodnego.

TEZY

W art. 268 ust. 2 prawa wodnego potwierdzono konieczność ponoszenia opłat za pobór wód podziemnych i powierzchniowych, przy czym w odniesieniu do poboru wód do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania, obowiązek ten ograniczono jedynie do poboru wód z ujęć, które nie należą do systemów odwadniania zakładów górniczych. A contrario z przepisu tego wynika, że z obowiązku uiszczenia opłat za pobór wód podziemnych i powierzchniowych zwolniony jest pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania z ujęć wód podziemnych lub ujęć wód powierzchniowych, które należą do systemów odwadniania zakładów górniczych.

Z przepisu art. 268 ust. 2 p.w. wywieść należy wniosek, że z obowiązku ponoszenia opłat za pobór wód podziemnych lub powierzchniowych z ujęć wód należących do systemów odwadniania zakładu górniczego zwolniony jest jedynie pobór wód do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania. Pobór wód w jakimkolwiek innym celu, niż pobór wód do celów górnictwa i wydobywania, w tym wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego, nie jest objęty hipotezą art. 268 ust. 2 p.w., co oznacza, że podlega on opłacie, o której mowa w art. 268 ust. 1 pkt 1 prawa wodnego.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska Protokolant Referent stażysta Natalia Kopiś po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 października 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w B. P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] r. [...] w przedmiocie opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. [...] Państwowe Gospodarstwo [...] w B. P. (dalej także jako: "organ") określiło Miejskiemu Przedsiębiorstwu [...] spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w C. za okres IV kwartału 2018 r. opłatę zmienną w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych z ujęcia wody "[...]", dla potrzeb zaopatrzenia w wodę Miasta C. oraz okolicznych miejscowości.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:

W dniu 8 lutego 2019 r. Państwowe Gospodarstwo [...] w B. P. na podstawie przepisu art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne ustaliło, w formie informacji ustalającej, za okres IV kwartału 2018 r. wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne w postaci poboru wód podziemnych z ujęcia wody [...]", dla potrzeb zaopatrzenia w wodę Miasta C. oraz okolicznych miejscowości w wysokości [...] zł.

W dniu 28 lutego 2019 r., z zachowaniem 14-dniowego terminu określonego w art. 273 ust. 2 Prawa wodnego, Miejskie Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w C. złożyło reklamację, w której nie zgodziło się z wysokością opłaty określoną w informacji ustalającej.

Miejskie Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w C. wyjaśniło, że dokonuje poboru wód z ujęcia "[...]" systemem należącym do systemu odwodniania zakład górniczego, a cały pobór wód ma na celu odwodnienie kopalni. Skarżący stwierdził, że ustawodawca wprowadzając zwolnienie przedmiotowe w art. 268 ust. 2 wskazuje jedynie na konieczność spełnienia dwóch przesłanek - poboru wody dla celów górnictwa oraz należenia systemu ujęć wód do systemu odwodniania zakładu górniczego. Zapis wspomnianego artykułu nie odnosi się do sposobu zagospodarowania pobranej wody, czy jej dystrybucji i nie precyzuje dalszego celu wykorzystania wody, jako warunek konieczny do zwolnienia z opłaty. Ponadto żaden z punktów ustępu 1 art. 268 ustawy nie wymienia usługi zaopatrzenia w wodę (dystrybucji) jako podlegającej opłacie. Spółka realizując usługę wodna w rozumieniu ustawy Prawo wodne wykonuje tą usługę wodną w celu odwodnienia kopalni kredy. Dystrybuowana woda, pochodząca z poboru wód podziemnych dla odwodnienia kopalni, przeznaczona jest następnie do zaopatrzenie miasta C. w wodę. Czynność (usługa) polegająca na zaopatrzenie miasta w wodę (dystrybucja) nie jest zdefiniowana jako usługa wodna.

Państwowe Gospodarstwo [...] w B. P. nie uznało reklamacji Miejskiego Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w C. i decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 272 ust. 2, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, określiło Miejskiemu Przedsiębiorstwu [...] spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w C. za okres IV kwartału 2018 r. opłatę zmienną w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych z ujęcia wody "[...]", dla potrzeb zaopatrzenia w wodę Miasta C. oraz okolicznych miejscowości.

Organ wskazał, że mając na uwadze treść przepisu art. 268 ust. 2 Prawa wodnego oraz sentencję decyzji Marszałka Województwa L. z dnia [...] r. znak: [...] udzielającej Miejskiemu Przedsiębiorstwu [...] Sp. z o.o. w C. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód podziemnych z ujęcia wody "B. dla potrzeb odwodnienia kopalni kredy [...] Sp. z o.o. Zakład [...] C. w C. oraz zaopatrzenia w wodę miasta C. i okolicznych miejscowości, po raz kolejny uznał, że celem poboru wody jest nie tylko pobór wód na cel górniczy, lecz przed wszystkim realizacja ustawowego obowiązku zaopatrzenia miasta C. w wodę ciążącego na mieście C. a realizowanego za pośrednictwem [...] Sp. z o.o. zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Zdaniem organu treść art. 268 ust. 2 Prawa wodnego w pełni uzasadnia naliczenie przedmiotowej opłaty ponieważ cel poboru wody przez [...] Sp. z o.o. w C. wynika z konieczności realizacji wyżej wskazanego obowiązku ustawowego, a realizację celu górniczego należy rozumieć jako wtórny i będący wynikiem poboru wody celem zaopatrzenia miasta C..

Odnosząc się do zarzutu nierespektowania zasad dotyczących interpretacji przepisów na korzyść podatnika organ wyjaśnił, że przepisy stanowiące podstawę naliczenia przedmiotowej opłaty nie pozostawiają szerokiego pola do interpretacji. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne określa stawki opłat za pobór wód posługując się pojęciem celu do którego wykorzystywana jest woda. Przepis § 5 ust. 1 pkt 40 lit. c wprost wskazuje cel i przypisuje do niego stawkę opłaty za usługę. Jak wynika z dokumentów przesyłanych przez [...] w C., część wody jest wykorzystywana do zaopatrzenia miasta C. w wodę co jednoznacznie wpisuje się w treść niniejszego przepisu, trudno więc o jego błędną interpretację.

Określenia wysokości opłaty zmiennej organ dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 272 ust. 2, § 5 ust. 1 pkt 40 lit. c i § 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia. Opłata została obliczona zgodnie z art. 272 ust. 2 ustawy Prawo wodne, jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi: pobór wód podziemnych w ilości średniorocznej nieprzekraczającej [...] m ([...] zł za 1 m3) pomnożonej przez współczynnik różnicujący (2) i ilości pobranych wód podziemnych ([...] m3). Wysokość jednostkowej stawki opłaty zmiennej została określona w § 5 ust. 1 pkt 40 lit c rozporządzenia. Do ustalenia wysokości opłaty przyjęto współczynnik różnicujący dla wód, niepodlegających żadnym procesom uzdatniania lub podlegających wyłącznie dezynfekcji lub demineralizacji (§ 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia).

Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przez Miejskie Przedsiębiorstwo [...] spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w C. (dalej także jako: "strona" lub "skarżący"). W skardze zarzucono:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego:

1) art. 272 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy stan faktyczny sprawy nie uprawniał organu do obliczenia i nałożenia na skarżącą opłaty zmiennej za okres IV kwartału 2018 r. za usługi wodne - pobór wód podziemnych z ujęcia wody [...] dla potrzeb zaopatrzenia w wodę Miasta C. oraz okolicznych miejscowości, skarżąca powinna być zwolniona z ponoszenia tej opłaty w świetle spełniania ku temu przesłanek z art. 268 ust. 2 Prawa wodnego, tj. poboru wód podziemnych w celu odwodnienia kopalni,

2) art. 268 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 ze zm.) poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie normy prawnej wynikającej z tego przepisu do stanu faktycznego niniejszej sprawy, i w konsekwencji błędne uznanie, że pobór wód podziemnych z ujęcia wody "[...]" nie podlega zwolnieniu z opłaty zmiennej, w sytuacji gdy spełnione zostały przesłanki uprawniające skarżącą do takiego zwolnienia, o czym niżej w uzasadnieniu skargi,

3) art. 268 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 ze zm.) poprzez błędną interpretację i błędne uznanie, że cel poboru wody z ujęcia wody [...] wynika z konieczności realizacji ustawowego obowiązku zaopatrzenia miasta C. w wodę, ciążącego na mieście C., a realizowanego za pośrednictwem [...] Sp. z o.o., natomiast realizację celu górniczego należy rozumieć jako cel wtórny i będący wynikiem poboru wody celem zaopatrzenia miasta C., w sytuacji gdy jest dokładnie odwrotnie - podstawowym celem poboru wody z ujęcia wody "[...]" jest odwodnienie kopalni (tj. do celów pozostałego górnictwa), a nie realizacja ustawowego obowiązku zaopatrzenia miasta C. w wodę, dopiero w wyniku poboru wody w celu odwonienia kopalni Spółka otrzymuje wodę, którą musi następnie zagospodarować,

4) art. 273 ust. 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 ze zm.) poprzez nieuznanie reklamacji, w sytuacji gdy była ona uzasadniona oraz poprzez wydanie rażąco błędnej decyzji, w sytuacji gdy nie było podstawy prawnej do jej wydania,

5) art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 ze zm.) poprzez naruszenie szeregu zasad i przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniach prowadzonych przez Dyrektora [...] w B. P. [...] [...] w sprawie wydania zaskarżonych: informacji oraz decyzji,

6) art. 8 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 ze zm.) poprzez stosowanie przepisów ustawy Prawo wodne do usługi zaopatrzenia miasta C. i okolicznych miejscowości w wodę, do której stosuje się przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, zamiast do usługi poboru wody,

7) art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 ze zm.) poprzez błędne zakwalifikowanie usługi zaopatrzenia w wodę miasta C. i okolicznych miejscowości z wody pochodzącej z odwodnienia kopalni jako usługi wodnej podlegającej przepisom ustawy Prawo wodne, w sytuacji gdy do usługi zaopatrzenia w wodę zastosowanie mają przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków na mocy art. 8 Prawa wodnego,

8) § 5 ust. 1 pkt 40 lit, c) w zw. z § 5 ust. 2 pkt 1) Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 poz. 2502), zwanego dalej "Rozporządzeniem", poprzez zastosowanie tych przepisów w sytuacji braku podstaw do ich uwzględnienia przy wydawaniu decyzji i informacji, ponieważ pobór wody z ujęcia wody [...] nie jest dokonywany do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi;

II. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez nierozważenie w sposób wszechstronny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia przedmiotowej sprawy, tj.: niedokonanie w sposób prawidłowy i wyczerpujący oceny przedłożonego w sprawie operatu wodnoprawnego, niezapoznanie skarżącej z odmiennym stanowiskiem Krajowego [...] co do zwolnienia strony z opłaty stałej i zmiennej w świetle art. 268 ust. 2 ustawy, błędną kwalifikację usług wodnych wykonywanych przez skarżącą z ujęcia wody [...],

2) art. 7a k.p.a. przez nierozstrzygnięcie na korzyść strony wątpliwości co do treści normy prawnej wynikającej z art. 268 ust. 2 Prawa wodnego, o czym niżej w uzasadnieniu skargi,

3) art. 81a k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie na korzyść strony wątpliwości co do stanu faktycznego niniejszej sprawy, o czym niżej w uzasadnieniu skargi,

4) art. 8 k.p.a. przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej poprzez nieuzasadnioną zmianę stanowiska w niniejszej sprawie i w konsekwencji nałożenie na skarżącą daniny publicznej, niezaplanowanej w budżecie jednostki po stronie wydatków, w wyniku kilkumiesięcznego przedłużającego się postępowania, po uprzednim zapewnieniu strony o przysługującej jej zwolnieniu z opłaty,

5) art. 9 k.p.a. przez naruszenie zasady informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie obowiązku skarżącej ponoszenia opłaty publicznoprawnej, w szczególności m.in. niezapoznanie z "odmiennym stanowiskiem" Krajowego Zarządu [...] w niniejszej sprawie, o czym niżej w uzasadnieniu skargi,

6) art. 10 k.p.a. przez niezawiadamianie strony o stanie sprawy i uniemożliwienie stronie zapoznania się z zebranym w toku postępowania materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji, w szczególności z "odmiennym stanowiskiem" Krajowego Zarządu [...] co do zwolnienia strony z opłaty w świetle art. 268 ust. 2 ustawy, a tym samym uniemożliwienie ustosunkowania się co do całego materiału dowodowego sprawy,

7) art. 11 k.p.a. przez naruszenie zasady przekonywania w ten sposób, że skarżąca nie jest w stanie zrozumieć, z jakiego tytułu naliczona jej została opłata, czy z tytułu poboru wód poziemnych czy z tytułu zbiorowego zaopatrzenia w wodę ludności miasta C. i okolicznych miejscowości i dlaczego Spółka nie została zwolniona z opłaty na mocy art 268 ust. 2 Prawa wodnego,

8) art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia zaskarżonych informacji rocznej oraz decyzji.

Wskazując na takie zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz.1302 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego.

Już w tym miejscu należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie określenia wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych.

Organ administracji dokonał także właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jak też prawidłowo zastosował normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

W myśl przepisu art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).

Organ administracyjny jest więc zobowiązany na podstawie przytoczonych przepisów do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie naruszył wskazanych reguł postępowania. Organ zebrał niezbędny materiał dowodowy, rozważył go i poddał ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalił dokładnie stan faktyczny i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego.

Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności, oświadczenia i dokumenty świadczące o sytuacji prawnej i faktycznej skarżącego.

Ustalenia organu w tym zakresie nie budzą zastrzeżeń. Ustalenia te wynikają bowiem z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu decyzji dowodów.

Organ nie naruszył dyspozycji art. 6 k.p.a.

Zasada legalizmu (praworządności) oznacza, że organ musi działać na podstawie i w granicach prawa.

W sprawie organ działał na podstawie przepisów obowiązującego prawa.

Nie można także uznać, by doszło do naruszenia art. 8 § 1 i 2 k.p.a. Prowadzone w sprawie postępowanie nie naruszało zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Brak jest także jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że w sprawie organy odstąpiły od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.

Organ nie naruszył dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. albowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji zwiera wszystkie elementy wymagane powyższym przepisem.

Zaskarżoną decyzją organ określił stronie opłatę zmienną w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych z ujęcia wody "[...]" za okres IV kwartału 2018 r.

Materialnoprawną podstawę wymierzenia tej opłaty stanowił art. 268 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawa wodnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm. - dalej jako: "prawo wodne" lub "p.w.").

Zgodnie z art. 268 ust. 1 pkt 1 prawa wodnego opłaty za usługi wodne uiszcza się za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych.

Nie ma zatem racji strona zarzucając, że organ wymierzył stronie opłatę za usługę wodną nie objętą przepisami prawa wodnego. Zaskarżoną decyzją wymierzono opłatę za pobór wód podziemnych z ujęcia wody "[...]". Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem pobór wód podziemnych zaliczony został do usług wodnych, podlegających opłacie, przy czym opłata taka składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej (art. 270 ust. 1 p.w.). Organ nie wymierzał skarżącemu opłaty za usługę w postaci "zaopatrzenia w wodę Miasta C. oraz okolicznych miejscowości". Kwalifikator "zaopatrzenia w wodę Miasta C. oraz okolicznych miejscowości" został przywołany w decyzji jedynie dla oznaczenia celu, w jakim w przedmiotowym przypadku dokonywany jest pobór wód podziemnych. Z decyzji jednoznacznie wynika, że opłatę zmienną wymierzono za usługę wodną w postaci poboru wód podziemnych z ujęcia wody "[...]", zaś wskazanie, że pobór ten był dokonywany dla potrzeb zaopatrzenia ludności w wodę oznaczało jedynie wskazanie celu, dla którego dokonywany był pobór wód podziemnych, co miało znaczenie z punktu widzenia dyspozycji art. 272 ust. 2 p.w. oraz zastosowanych w sprawie przepisów wykonawczych.

Zasadniczą kwestią sporną między stronami pozostawało zagadnienie istnienia podstaw do zwolnienia skarżącego z opłaty za pobór wód podziemnych z ujęcia wody "[...]" w takim zakresie, w jakim woda pobierana jest tak dla potrzeb odwodnienia kopalni kredy, jak i dla potrzeb zaopatrzenia w wodę miasta C. oraz okolicznych miejscowości (zaopatrzenia ludności w wodę).

W sprawie nie budzi wątpliwości, że przepis art. 268 ust. 1 pkt 1 prawa wodnego przewiduje obowiązek uiszczania opłaty za usługę wodną polegającą na poborze wód podziemnych, a więc co do zasady za taką usługę wodną z jakiej korzysta skarżący pobierając wodę z ujęcia wody "[...]".

W art. 268 ust. 2 p.w. potwierdzono konieczność ponoszenia takich opłat, przy czym w odniesieniu do poboru wód do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego (lignitu) oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania, obowiązek ten ograniczono jedynie do poboru wód z ujęć, które nie należą do systemów odwadniania zakładów górniczych.

Z punktu widzenia zasad prawidłowej legislacji nie było to właściwe albowiem literalnie rzecz biorąc w art. 268 ust. 2 p.w. potwierdzono jedynie istnienie obowiązku ponoszenia opłat za usługi wodne w postaci poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych, który to obowiązek in generali statuowano już wcześniej w art. 268 ust. 1 pkt 1 p.w. W przepisie tym obowiązek ten zniesiono w odniesieniu do poboru wód do celów górnictwa i wydobywania, jednakże wynikające z powyższego wyłączenie wywodzić należy dopiero a contrario z treści art. 268 ust. 2 p.w., co z punktu widzenia techniki prawodawczej nie było trafne. Nie istniała bowiem konieczności powielania w art. 268 ust. 2 p.w. zapisów dotyczących obowiązku ponoszenia opłat za pobór wód podziemnych i powierzchniowych. Zamiast tego w przepisie wprost powinny natomiast zostać zdefiniowane wyłączenia (zwolnienia) spod tego obowiązku.

Tego rodzaju niewłaściwa redakcja art. 268 ust. 2 p.w. utrudnia stosowanie przepisu i sprawia, że zawarte w nim wyłączenie spod obowiązku ponoszenia opłat w konkretnych przypadkach może budzić wątpliwości.

Podzielić należy jednakże zasadniczą konstatację organu co do braku podstaw do zwolnienia skarżącego z opłaty za pobór wód podziemnych z ujęcia wody "[...]" w takim zakresie, w jakim woda pobierana jest dla potrzeb odwodnienia kopalni kredy oraz potrzeb zaopatrzenia w wodę miasta C. oraz okolicznych miejscowości.

Zgodnie z art. 268 ust. 2 p.w. opłatę za usługi wodne, o której mowa w ust. 1 pkt 1, za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego (lignitu) oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania ponosi się wyłącznie za pobór wód z ujęć wód podziemnych lub ujęć wód powierzchniowych, które nie należą do systemów odwadniania zakładów górniczych.

Jak wskazano już wyżej w art. 268 ust. 2 p.w. potwierdzono konieczność ponoszenia opłat za pobór wód podziemnych i powierzchniowych, przy czym w odniesieniu do poboru wód do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania, obowiązek ten ograniczono jedynie do poboru wód z ujęć, które nie należą do systemów odwadniania zakładów górniczych.

A contrario z przepisu tego wywieść należy wniosek, że z obowiązku uiszczenia opłat za pobór wód podziemnych i powierzchniowych zwolniony jest pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania z ujęć wód podziemnych lub ujęć wód powierzchniowych, które należą do systemów odwadniania zakładów górniczych.

Z powyższego wynika, że do zwolnienia z obowiązku ponoszenia opłat za pobór wód podziemnych lub powierzchniowych dochodzi wówczas, gdy spełnione są dwie przesłanki, a mianowicie, gdy:

1) pobór wód podziemnych lub powierzchniowych wykonywany jest do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego (lignitu) oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania,

2) pobór wód podziemnych lub powierzchniowych dokonywany jest z ujęć wód podziemnych lub powierzchniowych, które należą do systemów odwadniania zakładów górniczych.

Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej wynika, że ujęcie wody "[...]", składające się z 15 studni głębinowych, wchodzi w skład odwodnienia kopalni kredy i ma na celu odwodnienie funkcjonującej kopalni kredy zakładu C. P. Sp. z o.o. Zakład [...] w C..

Powyższe daje wystarczającą podstawę do uznania, że pobór wód podziemnych z ujęcia wody "[...]" jest dokonywany z ujęć wód należących do systemów odwadniania zakładu górniczego (kopalni kredy), co oznacza spełnienie drugiej z przesłanek określonych w art. 268 ust. 2 p.w.

Przepis art. 268 ust. 2 p.w. wymaga w tym zakresie jedynie, by pobór wód dokonywany był z ujęć, które należą do systemów odwadniania zakładów górniczych. Bez znaczenia dla wypełniania powyższej przesłanki pozostaje to, kto jest właścicielem ujęcia i to czy prowadzi on działalność górniczą. Wymagania takie nie zostały statuowane w art. 268 ust. 2 p.w.

Do zwolnienia z obowiązku ponoszenia opłat za pobór wód podziemnych lub powierzchniowych konieczne jest również spełnienie pierwszej z wymienionych przesłanek, tj. tego, by pobór wód podziemnych lub powierzchniowych wykonywany był do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego (lignitu) oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania.

Z przepisu art. 268 ust. 2 p.w. wywieść należy więc wniosek, że z obowiązku ponoszenia opłat za pobór wód podziemnych lub powierzchniowych z ujęć wód należących do systemów odwadniania zakładu górniczego zwolniony jest jedynie pobór wód do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania.

Pobór wód w jakimkolwiek innym celu, niż pobór wód do celów górnictwa i wydobywania, w tym wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego, nie jest objęty hipotezą art. 268 ust. 2 p.w., co oznacza, że podlega on opłacie, o której mowa w art. 268 ust. 1 pkt 1 prawa wodnego.

Ze znajdującej się w aktach decyzji z dnia [...] r., nr [...] wynika, że pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych z ujęcia wody "[...]" udzielono dla potrzeb odwodnienia kopalni kredy oraz zaopatrzenia w wodę miasta C. i okolicznych miejscowości.

Z powyższego wynika zatem, że pobór wód z przedmiotowego ujęcia realizuje dwa cele, tj. odwodnienie kopalni kredy (cel związany z górnictwem i wydobywaniem) oraz zaopatrzenie ludności w wodę, a więc cel niezwiązany z górnictwem i wydobywaniem.

Co do zasady cele te realizowane są równolegle, albowiem woda z ujęcia pobierana jest w większości dla realizacji obu tych celi. Z uwagi na charakter tych celów nie sposób także uznać, że któryś z nich ma charakter pomijalny lub subsydiarny.

Skoro więc co do zasady woda podziemna z ujęcia "[...]" pobierana jest dla potrzeb odwodnienia kopalni kredy oraz dla potrzeb zaopatrzenia ludności w wodę to wykracza to poza zakres zwolnienia opisanego w art. 268 ust. 2 prawa wodnego.

Zwoleniem z tego przepisu objęty jest bowiem jedynie pobór wód dla potrzeb górnictwa i wydobycia. Pobór wody dla odwodnienia kopalni oraz dla celów zaopatrzenia ludności w wodę wykracza poza objęte art. 268 ust. 2 p.w. cele górnictwa i wydobycia, co oznacza, że nie korzysta ze zwolnienia typizowanego w art. 268 ust. 2 p.w.

Z tych też względów podzielić należało stanowisko organu w części dotyczącej stwierdzenia braku podstaw do zwolnienia skarżącego z opłaty za pobór wód podziemnych z ujęcia wody "[...]" w takim zakresie, w jakim woda pobierana jest tak dla potrzeb odwodnienia kopalni kredy, jak i dla potrzeb zaopatrzenia w wodę miasta C. oraz okolicznych miejscowości.

Odnosząc się do tych zarzutów skargi, z których wynikało, że podstawowym celem poboru wód podziemnych z ujęcia "[...]" było odwodnienie kopalni, zaś zapatrzenia Miasta C. w wodę było celem wtórnym, stwierdzić należy, że okoliczność ta nie ma istotnego znaczenia przy ocenie podstaw do zwolnienia strony z obowiązku uiszczenia opłaty, o którym mowa w art. 268 ust. 2 p.w.

Niewątpliwie pobór wód podziemnych z ujęcia "[...]" w pierwszej kolejności realizuje cel odwodnienia kopalni kredy, a dopiero w dalszej kolejności cel zaopatrzenia ludności w wodę. Powyższe pozostaje bez znaczenia albowiem niewątpliwym jest, że pobierając wodę podziemną skarżący czyni to w celu realizacji obu tych celów, tj. zarówno w celu odwodnienia kopalni, jak i zaopatrzenia ludności w wodę. Wniosek taki znajduje także potwierdzenie w treści wydanego pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych z ujęcia wody "[...]", którego udzielono dla potrzeb odwodnienia kopalni kredy oraz zaopatrzenia w wodę miasta C. i okolicznych miejscowości. Poboru wód w celu zaopatrzenia ludności w wodę nie można utożsamiać z dystrybucją wody przez Miejskie Przedsiębiorstwo [...] albowiem dystrybucja to proces późniejszy, proces polegający na rozdzieleniu pozyskanego produktu, którym w niniejszym przypadku jest woda pobrana ze źródeł podziemnych z takim właśnie przeznaczeniem, tj. woda pobrana w celu zaopatrzenia ludności w wodę.

Brak jest przy tym podstaw do uznania, że cel w postaci zaopatrzenia ludności w wodę jest celem mniej istotnym, niż odwodnienie kopalni. Przeciwnie, mając na uwadze zadania, dla których realizacji zostało powołane Miejskie Przedsiębiorstwo [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w C., można stwierdzić, że celem podstawowym dla skarżącego jest zaopatrzenia ludności w wodę, a nie odwodnienie kopalni. Kwestia ta nie ma jednakże wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, albowiem niezależnie od tego, który z realizowanych przez skarżącego celów jest celem podstawowym, a który wtórnym, niezmienna pozostaje konstatacja co do tego, że skarżący dokonując poboru wód podziemnych z ujęcia wody "[...]" realizuje dwa cele, tj. zarówno odwodnienie kopalni, jak i zaopatrzenie ludności w wodę, przy czym z uwagi na charakter tych celów nie sposób uznać, że cel w postaci zaopatrzenie ludności w wodę ma charakter pomijalny.

Jak zaś stwierdzono już wyżej pobór wody dla odwodnienia kopalni oraz dla celów zaopatrzenia ludności w wodę wykracza poza objęte art. 268 ust. 2 p.w. cele górnictwa i wydobycia, co oznacza, że nie korzysta on ze zwolnienia określonego w art. 268 ust. 2 p.w.

Odnoszące się do tych kwestii ustalenia faktyczne, wynikające z dokumentów zgromadzonych w sprawie, były prawidłowe i wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. W takim też zakresie nie doszło do naruszenia zarzucanych w skardze przepisów postępowania.

Wyjaśnić należy także, że w sprawie nie mogło dojść do naruszenia obowiązków wymienionych w art. 10 ust. 1 k.p.a. z tej podstawowej przyczyny, że w przypadku złożenia reklamacji, o której mowa w art. 273 ust. 1, przepisu art. 10 § 1 k.p.a. nie stosuje się (art. 273a p.w.).

Za niezasadny uznać należało zarzut naruszenia art. 7a k.p.a. Normatywna treść regulacji zawartej w art. 268 ust. 1 i 2 p.w. nie budziła wątpliwości, zaś sposób jej zastosowania w sprawie był pochodną dokonanej przez organ wykładni tego przepisu, którą należy uznać za prawidłową.

Podobnie ocenić należy zarzut naruszenia art. 81a k.p.a. Istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne wynikały z przedstawionych dokumentów i nie budziły wątpliwości.

Nie można podzielić również zarzutu naruszenia przez organ art. 10 k.p.a. Nie sposób bowiem uznać, ażeby organ w wykonaniu zasady informowania stron miał obowiązek informowania skarżącego o powstałych jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego odmiennych sposobach interpretacji zakresu zwolnienia z art. 268 ust. 2 p.w. Analogicznie ocenić należy także to, że we wcześniejszym okresie organy Państwowego Gospodarstwa [...] odmiennie i korzystnie dla skarżącego oceniały kwestie zwolnienia skarżącego z obowiązku ponoszenia opłat za pobór wód podziemnych z ujęcia wody "[...]". Okoliczność taka nie może bowiem sama w sobie przesądzać o wadliwości obecnie wydanej decyzji administracyjnej. Brak jest też w porządku prawnym normy, która czyniłaby organ związanym wcześniej wyrażoną oceną prawną. W szczególności bowiem ocena taka nie miała charakteru wiążącej interpretacji, jak chociażby ma to miejsce w przypadku indywidualnych interpretacji prawa podatkowego.

Reasumując należy zatem stwierdzić, że organ nie naruszył przepisów postępowania, w stopniu który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z przedstawionych wyżej względów uznać należy także, że organ rozstrzygając w sprawie nie naruszył przywoływanych w skardze przepisów prawa materialnego.

Brak było także podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji ze względu na sposób, w jaki ustalono wysokości wymierzonej opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych z ujęcia wody "[...]".

Wysokość tej opłaty prawidłowo została ustalona w oparciu o przepisy art. 272 ust. 2 p.w. i § 5 ust. 1 pkt 40 lit. c) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502).

W przypadku opłaty zmiennej jej wysokość jest prostą pochodną, wyrażonej w m3, ilości pobranych wód podziemnych. Ilość tą ustalono w sprawie na podstawie danych przedstawionych przez skarżącego, który w złożonym oświadczeniu zawierającym informację o ilości pobranej wody podziemnej, w uwagach wskazał, że z wody pochodzącej z odwodnienia kopalni [...] m3 zostało wtórnie wykorzystane na potrzeby zaopatrzenia miasta C. w wodę. Powyższe informacja dawała organowi wystarczającą podstawę do ustalenia ilości pobranych przez skarżącego wód podziemnych z ujęcia "[...]" w IV kwartale 2018 r. dla celów związanych z zaopatrzeniem ludności w wodę.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.