Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1591/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 72 ust. 1 pkt 2,  art. 72 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1268
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 7 października 2021 r. nr SKO.K/41.3/754/2021/13940/MM w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 31 sierpnia 2021 r. nr[...] , działając na podstawie art. 104 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 -dalej "k.p.a.") w związku z art. 67 ust. 1 pkt 4 oraz art. 72 ust. 1 pkt 2 oraz art. 72 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1268 ze zm.- dalej "ustawa"), Marszałek Województwa [...] (dalej: "organ", "organ I instancji") unieważnił egzamin państwowy -praktyczny na prawo jazdy kategorii "C" przeprowadzony w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w K. w dniu 3 października 2006 r. wobec S. K. (dalej: "strona", "skarżący") przez egzaminatora R. M. (dalej: "egzaminator").

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że dnia 18 grudnia 2020 r. do Kancelarii Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] wpłynął wyrok Sądu Rejonowego w D. sygn. akt [...] z dnia [...] prawomocny z dniem 9 grudnia 2020 r., w treści którego stwierdzono, że zdający egzamin (punkt XLIV) uzyskał w dniu 3 października 2006 r. pozytywne zaliczenie praktycznego egzaminu na prawo jazdy kategorii "C" przeprowadzonego przez R. M., "który działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w związku z pełnieniem funkcji publicznej - egzaminatora na prawo jazdy, przyjął za pośrednictwem innej osoby korzyść majątkową w wysokości nie niższej niż 200 zł za naruszenie przepisów prawa - Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (...) i pozytywnie zaliczył egzamin, pomimo przeprowadzenia tego egzaminu niezgodnie z wymogami".

W ocenie organu, skarżący w procesie ubiegania się o prawo jazdy kat. "C" uzyskał pozytywne zaliczenie państwowego egzaminu praktycznego na prawo jazdy niezgodnie z wymogami, więc istnieją podstawy do zastosowania art. 72 ust. 1 pkt 2 oraz art. 72 ust. 2 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym marszałek województwa w drodze decyzji administracyjnej unieważnia z urzędu egzamin państwowy jeżeli był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik.

Skarżący, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, złożył odwołanie od powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie:

- art. 72 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i interpretację;

- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w szczególności okoliczności dotyczących przeprowadzenia egzaminu praktycznego na prawo jazdy w dniu 3 października 2006 r. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż konstrukcja art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy uaktywnia kompetencję organu do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego jedynie wówczas, gdy w następstwie przeprowadzenia go z naruszeniem przepisów ustawy nie można zaakceptować jego wyniku. Samo skazanie egzaminatora za przyjęcie korzyści majątkowej lub jej obietnicy nie daje podstawy do unieważnienia egzaminu. Przesłuchany w sprawie karnej skarżący zaprzeczył jakoby miał wręczyć egzaminatorowi korzyść majątkowa lub jej obietnice. Zdaniem skarżącego samo przyznanie się egzaminatora do wszystkich stawianych mu zarzutów nie może stwarzać po stronie egzaminowanego niekorzystnego dla niego stanu faktycznego. Zauważył, że organ I instancji nie wskazał na takie fakty, które w niniejszej sprawie podważyłyby ważność egzaminu na prawo jazdy kategorii "C" przeprowadzonego w dniu 3 październiku 2006 r. Egzaminowany. posiadał wymaganą liczbą godzin zajęć teoretycznych i praktycznych. Zdał egzamin teoretyczny i praktyczny. Nie ma żadnych podstaw do stwierdzenia, że egzamin praktyczny został przeprowadzony niezgodnie z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej SKO, organ odwoławczy) decyzją z dnia 7 października 2021 r. nr SKO.K/41.3/754/2021/ 13940/MM, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania według chronologii zdarzeń. Wskazał, że zgodnie z treścią art. 72 ust. 1 ustawy marszałek województwa w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy, jeżeli: 1. egzaminowi została poddana osoba, o której mowa w art. 50 ust. 2 (art. 72 ust. 1 pkt 1); 2. był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik (art. 72 ust. 1 pkt 2). Podkreślił, że choć wskazany przepis wszedł w życie z dniem 19 stycznia 2013 r. to jednak znajduje on w sprawie zastosowanie z uwagi na zasadę aktualności podstawy prawnej decyzji administracyjnej (tożsamości prawnej). Podstawa aktualna odpowiada w warstwie treściowej podstawie tkwiącej w obowiązującej na dzień przeprowadzania egzaminu normie art. 112 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r.. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Ten ostatni przepis przyznawał marszałkowi województwa podstawę prawną do unieważnienia egzaminu państwowego przeprowadzonego niezgodnie z przepisami.

Biorąc pod uwagę datę egzaminu wskazało, że szczegółową regulację sposobu przeprowadzania wówczas egzaminu na prawo jazdy zawierało wówczas rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz. U. Nr 150, poz. 1681).

W ocenie SKO w sprawie wystąpiła przesłanka unieważnienia przedmiotowego egzaminu, bowiem jak wynika z treści wiążącego organy administracyjne wyroku Sądu Rejonowego w D. z dnia [...] sygn. akt [...] (prawomocny z dniem 9 grudnia 2020 r.) egzaminator przyjął za pośrednictwem innej osoby korzyść majątkową w wysokości nie niższej niż 200 zł za zachowanie stanowiące naruszenie przepisów prawa – rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów i pozytywne zaliczenie skarżącemu egzaminu na prawo jazdy kategorii "C", pomimo przeprowadzenia tego egzaminu niezgodnie z wymogami.

Następnie SKO podkreśliło, że bezsporny jest fakt przyjęcia przez egzaminatora korzyści majątkowej za pozytywne zaliczenie skarżącemu wskazanego egzaminu mimo przeprowadzenia tego egzaminu niezgodnie z wymogami. Jak wynika z przywołanego rozporządzenia już samo złożenie propozycji przyjęcia korzyści majątkowej lub osobistej w zamian za uzyskanie pozytywnego wyniku egzaminu powinno skutkować zakończeniem egzaminu przez wystawienie oceny negatywnej, bez względu na stan wiedzy i umiejętności tej osoby, co wynika § 30 ust. 6 pkt 2 w związku z § 30 ust. 3 pkt 2 lit.b oraz ust. 4 pkt 6 tego rozporządzenia. Zatem w ocenie organu odwoławczego działanie opisane w wyroku karnym miało wpływ na wynik egzaminu, w rozpatrywanej sprawie doszło bowiem do przyjęcia przez egzaminatora korzyści majątkowej za pozytywne zaliczenie egzaminu, co oznacza przeprowadzenie egzaminu w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a nieprawidłowości te miały wpływ na jego wynik, stąd też w sprawie zaistniała przesłanka do jego unieważnienia określona w art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy. Pozostałe argumenty odwołania, zdaniem organu odwoławczego, nie mogły wpłynąć na wynik sprawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję SKO skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 72 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i interpretację;

- § 30 ust. 6 pkt 2 w związku z § 30 ust. 3 pkt 2 lit. b oraz ust. 4 pkt 6 rozporządzenia, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie;

- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w szczególności okoliczności dotyczących przeprowadzenia egzaminu praktycznego na prawo jazdy w dniu 3 października 2006 r.;

- błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, iż skazanie egzaminatora wyrokiem Sądu Rejonowego w D. jest dla organu wiążące, gdyż prowadzi do ustalenia, że egzamin został przeprowadzony niezgodnie z wymogami podczas, gdy związanie nie dotyczy okoliczności przeprowadzenia egzaminu lecz wręczenia przez osobę trzecią korzyści majątkowej. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi skarżący wyraził niezadowolenie z zapadłego rozstrzygnięcia oraz w całości podtrzymał stanowisko i argumentację prezentowaną na etapie składanego odwołania. Zdaniem skarżącego nie ma żadnych podstaw do stwierdzenia, że egzamin praktyczny został przeprowadzony niezgodnie z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.- dalej "p.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na złożony w treści odpowiedzi na skargę wniosek o rozpatrzenie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym przy jednoczesnym braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez stronę skarżącą w terminie czternastu dni od daty zawiadomienia o złożeniu wniosku w tym przedmiocie (art. 119 pkt 2 w związku z art. 112 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] o unieważnieniu egzaminu państwowego praktycznego na prawo jazdy kategorii "C" przeprowadzonego w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w K. w dniu 3 października 2006 r. wobec skarżącego.

Jako podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia organy powołały przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1268 ze zm.- dalej "ustawa"), w szczególności art. 67 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 72 ust. 1 pkt 2. W myśl pierwszego z przywołanych przepisów marszałek województwa sprawuje nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych, o których mowa w art. 51, w ramach którego m.in. unieważnia egzamin (pkt 4). Uprawnienia nadzorcze obejmują nie tylko czuwanie nad stroną organizacyjno-prawną, ale również nad rzetelnością czynności wykonywanych przez egzaminatora w zakresie sprawdzania wiedzy i umiejętności zdającego. Z kolei zgodnie z drugim przywołanym w podstawie prawnej wydanych decyzji art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy, jeżeli był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływa na jego wynik. Wskazane powyżej przepisy weszły w życie wraz wejściem w życie ustawy o kierujących pojazdami, tj. z dniem 19 stycznia 2013 r. W stanie prawnym aktualnym na dzień przeprowadzania przedmiotowego egzaminu państwowego praktycznego na prawo jazdy kategorii "C" tj. na dzień 3 października 2006 r. obowiązywały w omawianym przedmiocie przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. ustawy Prawo o ruchu drogowym (według stanu prawnego na dzień zdarzenia będącego przyczyną unieważnienia egzaminu skarżącego – Dz. U. z. 2005 r. Nr 108, poz. 908). Zgodnie z art. 112 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym "nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych sprawuje wojewoda". Jednocześnie w świetle ust. 2 pkt 2 tego artykułu "organ sprawujący nadzór może w szczególności przerwać lub unieważnić egzamin państwowy prowadzony niezgodnie z przepisami".

Z przepisów powyższych wynika jednoznacznie, że w trakcie ich obowiązywania (do chwili obecnej) podmiot sprawujący nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów na prawo jazdy posiadał i posiada uprawnienie do unieważnienia egzaminu. Wedle przepisów ustawy Prawo o ruchy drogowym mogło to następować jeśli przedmiotowy egzamin był przeprowadzony niezgodnie z przepisami. Obecnie, rozwinięto przesłanki unieważnienia egzaminu o sformułowanie "a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik".

Szczegółowe zagadnienia związane z przeprowadzaniem egzaminu na prawo jazdy, na dzień zdarzenia będącego przyczyną unieważnienia egzaminu skarżącego regulowało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz. U. Nr 150, poz. 1681). Zgodnie z jego § 18 ust. 7 pkt 2 lit. b) "egzaminator odmawia przeprowadzenia egzaminu, jeżeli [...] osoba zgłaszająca się na egzamin [...] zaproponowała egzaminatorowi przyjęcie korzyści materialnej w zamian za uzyskanie pozytywnego wyniku egzaminu". W takim przypadku przyjmuje się, że osoba uzyskała negatywny wynik egzaminu (§ 18 ust. 10 pkt 2).

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, że rozstrzygnięcia organów administracji w sprawie są prawidłowe. W drodze wyroku karnego ustalono, że przed egzaminem skarżącego doszło do wręczenia egzaminatorowi korzyści majątkowej, której celem było zapewnienie pozytywnego wyniku egzaminu strony. Ta okoliczność jest bezsporna. Należy zwrócić uwagę, że wydarzenie to nie było tylko zaproponowaniem korzyści majątkowej, ale również jej dokonaniem (wręczeniem "w imieniu" skarżącego oraz przyjęciem przez egzaminatora.). Nie ulega wątpliwości, że egzamin z dnia 3 października 2006 r., w świetle przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz wspomnianego rozporządzenia, nie powinien się w ogóle odbyć. I jako przeprowadzony z naruszeniem przepisów prawa winien być unieważniony.

Nie ma wpływu na ocenę prawną tego zdarzenia fakt, że obecnie problematyka unieważnienia egzaminu ma prawo jazdy jest regulowana przepisami ustawy. Doprecyzowana tam przesłanka unieważnienia egzaminu "a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik" potwierdzają zasadność rozstrzygnięć podjętych w sprawie rozstrzygnięć. Wspomniane rozporządzenie Ministra Infrastruktury wyraźnie określało, że nawet zaproponowanie korzyści majątkowej musiało skutkować negatywnym wynikiem egzaminu. A naganne zachowanie zarówno skarżącego oraz egzaminatora doprowadziły do tego, że wynik ten był pozytywny. Trudno zatem twierdzić, że ujawnione w trakcie postępowania karnego okoliczności nie miały wpływu na wynik egzaminu. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podzielił tym samym stanowisko wyrażone przez tut. Sąd w wyroku z dnia 16 marca 2022 r, sygn. akt II SA/Gl 52/22.

Sąd uznaje zarzuty skargi za nieuzasadnione. W oparciu o zebrany materiał dowodowy można bezspornie wykazać, iż wręczenie korzyści majątkowej egzaminatorowi miało wpływ na wynik egzaminu. Wobec powyższego nie doszło do naruszenia art. 72 pkt 2 ustawy, gdyż wskazana tam przesłanka została wykazana.

Mając na uwadze powyższe rozważania, uznając, że skarga jest bezzasadna Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.