Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 634/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 4 ust. 1,
journal: Dz.U. 2014 poz 915
law: Ustawa z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług.
article: par. 3 ust. 1 i 2, par. 4 ust. 2 i 3, par. 7 pkt 4
journal: Dz.U. 2015 poz 2121
law: Rozporządzenie Minister Rozwoju z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług
article: art. 2 pkt 32
journal: Dz.U. 2017 poz 2211
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 8 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant Referent Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] stycznia 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w [...] nałożył na przedsiębiorcę – D. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowa z siedzibą w [...] (dalej: skarżąca, spółka, przedsiębiorca) karę pieniężną w wysokości 4 000 zł, na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1830), z tytułu niewykonania obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 ww. ustawy tj. oferowanie do sprzedaży 340 partii towarów bez uwidocznionej informacji o ich cenie, w tym 268 partii towarów bez uwidocznionej ich ceny jednostkowej, w Aptece przy [...] w [...] (dalej: Apteka).

Jak wynika z art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług, w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidacznia się cenę oraz cenę jednostkową towaru (usługi) w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen.

Natomiast zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług, jeżeli przedsiębiorca nie wykonuje obowiązków, o których mowa w art. 4, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej nakłada na niego, w drodze decyzji, karę pieniężną do wysokości 20 000 zł.

Ustalenia faktyczne organ I instancji poczynił na podstawie czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniach od [...] do [...] czerwca 2017 r. w zakresie prawidłowości uwidaczniania cen zgodnie z wymaganiami ustawy o informowaniu o cenach oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług. Inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w [...] Delegatura w [...] stwierdzili, iż skarżąca w należącej do niej Aptece oferuje do sprzedaży 340 partii towarów bez uwidocznionej informacji o ich cenie, w tym 268 partii towarów bez uwidocznionej ceny jednostkowej.

Brak ceny stwierdzono w odniesieniu do wymienionych w ww. decyzji produktów.

Poddane ocenie wyroby nie były produktami leczniczymi w rozumieniu art. 2 pkt 32 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2211; zwanej dalej "ustawą Prawo farmaceutyczne").

Szczegółowe ustalenia kontroli zostały zawarte w Protokole kontroli z [...] czerwca 2017 r.

Inspektorzy w toku kontroli stwierdzili, że w przypadku ww. 340 partii towarów oferowanych do sprzedaży brak było uwidocznionej informacji o ich cenie, na towarze, bezpośrednio przy towarze lub w bliskości towaru, którego dotyczy. Powyższe w ocenie organu stanowiło naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach oraz wymagań określonych w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz. U. z 2015 r., poz. 2121; dalej rozporządzenie Ministra Rozwoju).

Ponadto sprawdzając prawidłowość uwidaczniania cen jednostkowych inspektorzy stwierdzili, że dla 72 z 340 poddanych ocenie partii nie było wymogu uwidaczniania ceny jednostkowej, gdyż oferowane one były do sprzedaży w opakowaniach o pojemnościach 100 ml, 1 kg lub były sprzedawane w zestawach (kompletach). Jednocześnie inspektorzy stwierdzili, że w przypadku pozostałych 268 partii, dla których wymóg oznaczenia ceną jednostkową obowiązywał, przedsiębiorca nie uwidocznił cen jednostkowych, co stanowiło naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach oraz było niezgodne z § 3 ust. 2 oraz § 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju.

Kierowniczka apteki złożyła oświadczenie z 12 czerwca 2017 r., w którym podała, że brak cen i cen jednostkowych spowodowane były jej niewiedzą.

Organ I instancji skierował do kontrolowanego wystąpienie pokontrolne z [...] lipca 2017 r., w którym poinformował o stwierdzonych nieprawidłowościach oraz wniósł o oferowanie do sprzedaży towarów oznakowanych ceną zgodnie z przepisami prawa oraz podanie przyczyny nieuwidocznienia cen oraz cen jednostkowych.

W odpowiedzi na wystąpienie pokontrolne, skarżący pismem z 11 sierpnia 2017 r. podał, że przyczyną nieuwidocznienia cen i cen jednostkowych oferowanych do sprzedaży towarów było niedopatrzenie pracowników apteki. Uchybienie to wynikało z niedoboru pracowników, które związane było z sezonem urlopowym. Ponadto oświadczył, że uchybienie zostało naprawione i aktualne ceny i ceny jednostkowe oferowanych do sprzedaży towarów są podawane zgodnie z przepisami prawa.

W dniu 7 września 2017 r. organ I instancji zawiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach, z tytułu niewypełnienia obowiązków wskazanych w art. 4 ust. 1 ww. ustawy, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań zgodnie z wymaganiami art. 10 k.p.a.

Pismem z 16 października 2017 r. Spółka wskazała, m.in., że w jej ocenie nie miało miejsce naruszenie, a szczególnie istotne i rażące naruszenie przepisów prawa. Podkreśliła, że należy mieć na uwadze fakt, że przedmiotowa kontrola miała miejsce na terenie apteki, która jako punkt obsługi i element systemu opieki zdrowotnej jest działalnością o szczególnym charakterze. Nadto - kierownik apteki szczegółowo wyjaśniał wszystkie okoliczności związane z zakresem oznaczania cen produktów w aptece, a braki w oznaczeniach cen nie wynikały ze złej woli strony, lecz chwilowych braków kadrowych w aptece związanych z okresem urlopowym. Spółka podniosła także, iż fakt, że w czasie kontroli zestawienie cen wskazanych na wywieszkach z cenami rzeczywiście wprowadzonymi do pamięci kasy fiskalnej były tożsame, co świadczy o tym, że strona dołożyła należytej staranności w zakresie prawidłowego określania cen poszczególnych produktów. Podkreśliła, iż w związku z powstałymi wątpliwościami, postanowiła w sposób szczególny uwzględnić w działalności firmy kwestię uwidaczniania cen produktów w sposób odpowiedni i dostosowany do aktualnie obowiązujących przepisów i wdrożyła w tym celu odpowiednie środki i procedury. W opinii strony wszelkie cele, jakie mogły wynikać z przeprowadzonej kontroli zostały tym samym osiągnięte, a strona nie dopuściła się swoim działaniem rażącego naruszenia przepisów prawa.

Spółka na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. wniosła o umorzenie postępowania lub ewentualnie o uwzględnienie na jej korzyść okoliczności wskazanych w ww. piśmie.

Decyzją z [...] listopada 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej (dalej [...] WIIH) nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 4 000 złotych z tytułu niewykonania obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług.

Spółka złożyła od powyższej decyzji odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Organowi pierwszej instancji zarzuciła naruszenie:

- przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez rażące naruszenie zasady prawdy obiektywnej, które polegało na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego i błędnym rozpatrzeniu materiału dowodowego i tym samym wydaniu rażąco krzywdzącej decyzji, w oparciu o błędną subsumpcję stanu faktycznego i prawnego,

- prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 3 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług - poprzez jego niezastosowanie, pominięcie sformułowanych w nim kryteriów ustalania wysokości kary pieniężnej i wymierzenie skarżącej niewspółmiernie wysokiej kary pieniężnej z odwołaniem się do kryteriów sformułowanych w przepisie art. 8 Dyrektywy 96/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktów oferowanych konsumentom (Dz.U. L. 1998 Nr 80 s. 27), który nie stanowi źródła prawa powszechnie obowiązującego.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji bądź o wymierzenie łagodniejszej kary, niż wymierzona przez organ pierwszej instancji podnosząc, że w jej ocenie, kara nie powinna przekraczać 500 zł.

Pismem z 29 grudnia 2017 r. Prezes UOKiK pouczył spółkę o przysługującym jej prawie do zapoznania się z aktami sprawy i prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

Pismem z 15 stycznia 2018 r. spółka potrzymała swoje stanowisko oraz podtrzymała wniosek o uchylenie skarżonej decyzji [...] WIIH bądź o wydanie decyzji nakładającej karę w mniejszym wymiarze.

Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2018 r. Prezes UOKiK utrzymał w mocy decyzję [...] WIIH z [...] listopada 2017 r.

Pismem z dnia 1 marca 2018 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Prezesa UOKiK.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., tj. rażące naruszenie zasady prawdy obiektywnej poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, co odniosło skutek w postaci poniesienia przez skarżącą rażąco wygórowanej kary administracyjnej;

2. art. 8 § 1 k.p.a., tj. naruszenie zasady pogłębiania zaufania skarżącej do władzy publicznej poprzez wydanie krzywdzącej decyzji, opartej na niewłaściwych założeniach, z jakich wyszedł organ podczas rozpatrywania zgromadzonego materiału dowodowego;

3. przepisów prawa materialnego tj. art. 6 ust. 3 w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług poprzez niewłaściwą interpretację wskazanych w nim przesłanek, mających wpływ na wymiar kary nałożonej na skarżącą.

W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wniosła na podstawie art. 145 § i pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 3 p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w tym zakresie; na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 145a § 1 p.p.s.a. o zobowiązanie organu do uchylenia decyzji WIIH i umorzenie postępowania w tym zakresie; na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 210 § 1 p.p.s.a. o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw według norm przepisanych.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując na swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację przywoływaną na jego poparcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W kontrolowanej sprawie strona skarżąca podważa zasadność, a także wysokość kary pieniężnej, wymierzonej przez [...] WIIH w [...], z tytułu nieuwidocznienia cen w przypadku 340 partii towarów oraz ceny jednostkowej w przypadku 268 partii towarów oferowanych do sprzedaży w Aptece.

Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach przedsiębiorca ma obowiązek w miejscu sprzedaży detalicznej uwidocznić cenę oraz cenę jednostkową towaru w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen.

Należy stwierdzić, że sposób uwidaczniania cen towarów i usług, w tym cen jednostkowych towarów (usług) został natomiast określony w rozporządzeniu w sprawie uwidaczniania cen.

W myśl § 3 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia o uwidacznianiu cen, cenę uwidacznia się w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów, na danym towarze, bezpośrednio przy towarze lub w bliskości towaru, którego dotyczy. Cenę oraz cenę jednostkową uwidacznia się w szczególności: na wywieszce, w cenniku, w katalogu, na obwolucie, w postaci nadruku lub napisu na towarze lub opakowaniu. Przepisy wyróżniają dwie ceny: cenę (potocznie: cenę detaliczną) oraz cenę jednostkową (potocznie: cenę za litr/kilogram itp.). Cena informuje o cenie faktycznie płaconej za dany produkt o podanej ilości nominalnej. Z kolei cena jednostkowa umożliwia klientowi porównanie różnych produktów (np. substytucyjnych względem siebie) o różnej ilości nominalnej.

Zgodnie z § 4 rozporządzenia o uwidacznianiu cen co do zasady (ust. 1) cena jednostkowa dotyczy odpowiednio ceny za:

1) litr lub metr sześcienny - dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według objętości;

2) kilogram lub tonę - dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według masy;

3) metr - dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według długości;

4) metr kwadratowy - dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według powierzchni;

5) sztukę - dla towarów przeznaczonych do sprzedaży na sztuki.

Wskazać ponadto należy, iż zgodnie z § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia w szczególnych przypadkach uzasadnionych rodzajem, przeznaczeniem lub zwyczajowo oferowaną ilością towarów przy uwidacznianiu cen jednostkowych dopuszcza się stosowanie dziesiętnych wielokrotności i podwielokrotności legalnych jednostek miar innych niż określone w ust. 1.

Natomiast § 4 ust. 3 ww. rozporządzenia stanowi, iż w przypadku towaru pakowanego oznaczonego liczbą sztuk dopuszcza się stosowanie przeliczenia na cenę jednostkową za sztukę lub za dziesiętną wielokrotność liczby sztuk.

Wyłączenia w tym zakresie zawarte są w § 7 rozporządzenia Ministra Rozwoju i tym samym wymogu uwidaczniania cen jednostkowych nie stosuje się do:

1) towarów, których cena jednostkowa jest identyczna z ceną sprzedaży;

2) towarów sprzedawanych ze względu na ich przeznaczenie w zestawach (kompletach);

3) towarów nieżywnościowych sprzedawanych ze względu na ich przeznaczenie lub właściwości wyłącznie w parach;

4) produktów leczniczych w rozumieniu art. 2 pkt 32 ustawy Prawo farmaceutyczne. Niezrealizowanie obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach powoduje - zgodnie art. 6 ust. 1 ww. ustawy - nałożenie kary pieniężnej w wysokości do 20 000 zł. Przepis ten w sposób niewymagający dodatkowych założeń i wykładni, nakazuje wojewódzkiemu inspektorowi Inspekcji Handlowej wymierzyć karę pieniężną podmiotowi, który nie wykonuje obowiązku określonego w ww. przepisach, choćby naruszenie prawa miało charakter jednostkowy. Wykazanie w toku postępowania, że podmiot nie wykonał powyższego obowiązku obliguje organ do nałożenia kary pieniężnej.

Z kolei art. 6 ust. 3 ww. ustawy stanowi, że przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnia się stopień naruszenia obowiązków oraz dotychczasową działalność przedsiębiorcy, a także wielkość jego obrotów i przychodu.

Powyższe unormowanie, co do zasady, dotyczy produktów wszelkiego rodzaju. Należy jednak zauważyć, że w § 7 pkt 4 ww. rozporządzenia przewidziane jest wyłączenie: wymogu uwidaczniania cen jednostkowych nie stosuje się do produktów leczniczych w rozumieniu art. 2 pkt 32 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2211). Należy stwierdzić, że wyłączenie powyższe nie ma w kontrolowanej sprawie zastosowania, jako, że nie było tu przedmiotem postępowania wadliwe oznakowanie produktów leczniczych.

Sąd ocenił zatem jako niezasadne stawiane w skardze zarzuty naruszenia przepisów art. 7 k.p.a. w zw. z art 80 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., tj. rażące naruszenie zasady prawdy obiektywnej poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, co odniosło skutek w postaci poniesienia przez skarżącą rażąco wygórowanej kary administracyjnej oraz naruszenia przepisu art. 8 § 1 k.p.a., tj. naruszenie zasady pogłębiania zaufania skarżącej do władzy publicznej poprzez wydanie krzywdzącej decyzji, opartej na niewłaściwych założeniach, z jakich wyszedł organ podczas rozpatrywania zgromadzonego materiału dowodowego.

W szczególności nie doszło, w ocenie Sądu, do dokonania przez organ dowolnej oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz art. 8 § 1 k.p.a. w postaci nie wzięcia pod uwagę okoliczności sprawy, mających istotne znaczenie dla ewentualnego wymiaru kary nałożonej na skarżącą oraz ogółu okoliczności przemawiających za silnym jej miarkowaniem przez organ.

Zdaniem Sąd nie ma w sprawie znaczenia podnoszony przez skarżącą fakt, że organ I instancji zignorował stanowisko skarżącej, iż brak wywieszek odnotowany podczas kontroli stanowił nieznaczną część asortymentu oferowanego przez Aptekę oraz, że wybór produktów do kontroli odbył się w sposób arbitralny. Przedstawiony zarzut jest bezpodstawny. Organ w sposób nie budzący wątpliwości wykazał, że podstawowym obowiązkiem przedsiębiorców, wynikającym z art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach jest uwidocznienie w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług informacji w zakresie ceny oraz ceny jednostkowej towaru (usługi) w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen.

W wyniku podjętych działań kontrolnych w należącej do Spółki Aptece, inspektorzy prowadząc czynności kontrolne w zakresie prawidłowości uwidaczniania cen, zgodnie z wymaganiami ustawy o informowaniu o cenach oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług, ocenie poddali 340 partii wyrobów, które nie były produktami leczniczymi, tj.:

- 310 partii kosmetyków znajdujących się na ogólnodostępnym regale.

- 18 partii - środków do pielęgnacji jamy ustnej znajdujących się w oszklonej gablocie,

- 10 partii ziół i przypraw oraz 2 partie mleka modyfikowanego oferowanego do sprzedaży na stojaku.

Powyższe czynności kontrolne wykazały, iż przedsiębiorca nie uwidocznił w przypadku ww. 340 partii wyrobów cen na towarze, bezpośrednio przy towarze lub w bliskości towaru, którego dotyczy.

Sprawdzając prawidłowość uwidaczniania cen jednostkowych stwierdzono, że dla 72 z 340 poddanych ocenie wyrobów, nie było wymogu uwidaczniania ceny jednostkowej, gdyż oferowane one były do sprzedaży w opakowaniach o pojemnościach 100 ml, 1 kg lub były sprzedawane w zestawach (kompletach). Jednocześnie inspektorzy stwierdzili, że w przypadku pozostałych 268 partii, dla których wymóg oznaczenia ceną jednostkową obowiązywał, przedsiębiorca nie uwidocznił cen jednostkowych.

Jak wynika z akt sprawy, towary w Aptece należącej do strony postępowania nie były oznakowane ceną w sposób prawidłowy. Badaniem objęto 340 partii towarów, kwestionując ze względu na nieuwidocznienie cen wszystkie 340 partii oraz z uwagi na nieuwidocznienie cen jednostkowych 268 partii towarów, tj. wszystkich objętych badaniem, dla których istniał wymóg oznaczania ceną jednostkową. Powyższe ustalenia kontroli bezsprzecznie wskazują na zasadność nałożenia kary pieniężnej.

Nie ma także znaczenia podnoszona przez spółkę w toku postępowania administracyjnego okoliczność, że produkty, które - jak zaznacza - chwilowo nie zostały oznaczone cenami stanowią nieznaczną część asortymentu, a zatem naruszenie ma w rzeczywistości mało istotny charakter. Jednocześnie spółka twierdziła, że w przedmiotowej sprawie organ wydał decyzję w oparciu o materiał dowodowy bazujący na badaniu szczątkowej części asortymentu oferowanego przez aptekę, co przemawia za uznaniem, iż materiał dowodowy jest niezwykle niekompletny.

Należy w związku z powyższym stwierdzić, że art. 7, 8, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. określają zasady postępowania administracyjnego. Stanowią, one m.in., iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Ponadto wskazują, że organ jest obowiązany przed wydaniem decyzji w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć zebrany materiał dowodowy, zaś sprawa oceniana jest na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. Z przepisów tych wynika m.in. tzw. zasada prawdy obiektywnej polegająca na zobowiązaniu organu do podejmowania wszelkich kroków, niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy, który będzie zgodny ze stanem rzeczywistym.

Podkreślenia również wymaga, że inspektorzy dokonali oceny oznakowania informacją o cenie wyłącznie wyrobów nie będących produktami leczniczymi w rozumieniu art. 2 pkt 32 ustawy Prawo farmaceutyczne, a nie wszystkich 2 500 pozycji produktowych oferowanych w kontrolowanej aptece. Prezes UOKiK w dalszym ciągu nie neguje, że w kontrolowanej placówce mogło znajdować się 2 500 pozycji, jednak obejmowały one nie tylko kosmetyki, środki do pielęgnacji jamy ustnej czy zioła i przyprawy, ale również, co należy podkreślić, produkty lecznicze, które nie były objęte kontrolą organu pierwszej instancji i nie podlegają obowiązkowi oznaczania cenami jednostkowymi.

Jest rzeczą oczywistą, że w toku postępowań kontrolnych organy Inspekcji Handlowej typują określoną liczbę asortymentu towaru oferowanego przez przedsiębiorcę do sprzedaży, a następnie, na tak przyjętej próbie, określają zakres naruszenia obowiązujących przepisów przez podmiot zobowiązany do przestrzegania prawa. Stwierdzone nieprawidłowości stanowią o niezrealizowaniu obowiązujących w tym zakresie przepisów, a w konsekwencji świadczą o naruszeniu praw konsumentów, którzy pozbawieni zostali tym samym możliwości porównania cen podobnych towarów. I tak też było w tym przypadku, gdzie inspektorzy wytypowali do kontroli określoną liczbę produktów (a nie całość asortymentu) i do tej właśnie liczby odnieśli liczbę wyrobów zakwestionowanych, co pozwoliło na ustalenie skali nieprawidłowości. Jednocześnie należy wskazać że [...] WIIH typując do kontroli wyroby wybierał znajdujące się w ofercie przedsiębiorcy grupy wyrobów (np. kosmetyki, środki do pielęgnacji jamy ustnej czy zioła i przyprawy) znajdujące się na regałach, w gablotach czy na stojakach, a do kontroli których Inspekcja Handlowa jest uprawniona na podstawie obowiązującego prawa. Zarzuty spółki są zatem w powyższym względzie niezasadne.

Ustalony w sprawie na podstawie akt kontroli stan faktyczny nie budzi w ocenie Sądu żadnych wątpliwości. Prezes UOKiK stwierdził, podzielając w tym względzie stanowisko organu I instancji, że nie była konieczna ocena wszystkich wyrobów znajdujących się w placówce pod kątem oznakowania informacją o cenie, gdyż zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy w sposób wyczerpujący wskazuje na niewykonanie przez skarżącego obowiązku określonego w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach na przyjętej w toku kontroli grupie wyrobów. Powyższy stan faktyczny został również potwierdzony w oświadczeniu z [...] czerwca 2017 r., złożonym przez kierownika sklepu, który wskazał, że brak cen i cen jednostkowych spowodowany był jego niewiedzą.

Niezrealizowanie obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług powoduje - zgodnie art. 6 ust. 1 ww. ustawy - nałożenie kary pieniężnej w wysokości do 20 000 zł. Przepis ten w sposób niewymagający dodatkowych założeń i wykładni, nakazuje wojewódzkiemu inspektorowi Inspekcji Handlowej wymierzyć karę pieniężną podmiotowi, który nie wykonuje obowiązku określonego w ww. przepisach, choćby naruszenie prawa miało charakter jednostkowy. Wykazanie przez organ, że podmiot nie wykonał powyższego obowiązku obliguje organ do nałożenia kary pieniężnej, która jest karą administracyjną. Jednocześnie w myśl art. 6 ust. 3 tej ustawy, przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnia się stopień naruszenia obowiązków oraz dotychczasową działalność przedsiębiorcy, a także wielkość jego obrotów i przychodu.

Reasumując, w kontrolowanym postępowaniu podjęto wszelkie czynności mające na celu zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Nie sposób w związku z tym uznać, że naruszono wskazane w petitum skargi przepisy k.p.a.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 6 ust. 3 w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług poprzez niewłaściwą interpretację wskazanych w nim przesłanek, mających wpływ na wymiar kary nałożonej na skarżącą, Sąd doszedł również do wniosku o ich niezasadności.

Skarżąca zarzuca także naruszenie art. 6 ust. 3 w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach, poprzez nie wzięcie pod uwagę okoliczności stanowiących przesłanki determinujące stopień naruszenia. Podnosi m.in. nie wzięcie pod uwagę, że przeprowadzona kontrola obejmowała jedynie niewielką część towaru znajdującego się w aptece, gdyż powinno się brać pod uwagę jedynie taki zakres, jaki został wykazany w protokole kontroli, tj. dotyczący 340 produktów, co wskazuje na znikomą ilość nieoznakowanych wyrobów, a co za tym przemawia, nałożenie kary w bardzo niskim wymiarze.

Jak wskazał Prezes UOKiK, ocenie pod kątem uwidaczniania cen zostało poddane 340 partii wyrobów, przy czym jak się okazało, żaden z nich nie był oznaczony informacją o cenie. Ponadto sprawdzając prawidłowość uwidaczniania cen jednostkowych stwierdzono, że dla 72 z 340 poddanych ocenie partii, nie spełniono wymogu uwidaczniania ceny jednostkowej, gdyż oferowane one były do sprzedaży w opakowaniach o pojemnościach 100 ml, 1 kg lub były sprzedawane w zestawach (kompletach). Jednocześnie inspektorzy stwierdzili, że w przypadku pozostałych 268 partii, dla których wymóg oznaczenia ceną jednostkową obowiązywał, przedsiębiorca nie uwidocznił cen jednostkowych, co stanowiło naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach oraz było niezgodne z § 3 ust. 2 oraz § 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju.

W tej sytuacji zasadnie, w ocenie Sądu, [...] WIIH w swojej decyzji odniósł się do wyrobów ocenianych w toku kontroli, o których mowa w aktach kontroli i uznał, że ww. działania stanowiły naruszenie w wysokim stopniu obowiązków kontrolowanego.

Skarżąca podniosła również, że fakt, że przedsiębiorca podjął działania i uzupełnił brakujące ceny, jest bardzo istotny, przemawiający za nałożeniem kary w jak najniższym wymiarze, chociażby z uwagi na fakt, że skarżąca zaprzestała naruszeń, a zatem kara nie musi spełniać funkcji prewencyjnej. Powyższa ocena, zdaniem Sądu, nie zasługuje na aprobatę.

W myśl art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach, w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidacznia się cenę oraz cenę jednostkową towaru (usługi) w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen. Niezrealizowanie tego obowiązku, zgodnie art. 6 ust. 1 ww. ustawy, powoduje nałożenie kary pieniężnej w wysokości do 20 000 zł. Norma sankcyjna ma w tym wypadku charakter związany. Przepis ten nakazuje bowiem wojewódzkiemu inspektorowi Inspekcji Handlowej wymierzyć karę pieniężną podmiotowi, który nie wykonuje obowiązku określonego w ww. przepisach, choćby naruszenie prawa miało charakter jednostkowy, a w trakcie kontroli przystąpiono do wykonywania zaleceń inspektorów i na dzień wszczęcia postępowania wszystkie nieprawidłowości były wyeliminowane. Ustęp 3 tego artykułu stanowi natomiast, iż przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnia się stopień naruszenia obowiązków oraz dotychczasową działalność przedsiębiorcy, a także wielkość jego obrotów i przychodu. Organ wziął pod uwagę maksymalny zakres sankcji (to jest 20 000 zł), jaką mógł zastosować [...] WIIH, oceniając karę w wysokości 4 000 zł jako odpowiednią i zastosowaną prawidłowo z uwzględnieniem wszystkich ustawowych kryteriów nałożenia sankcji. Zdaniem Sądu, brak jest zasadnych podstaw do zakwestionowania powyżej sformułowanego stanowiska organu.

Należy w tym miejscu przywołać przepis art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach zgodnie z którym przedsiębiorca ma obowiązek w miejscu sprzedaży detalicznej uwidocznić cenę oraz cenę jednostkową towaru w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen. Zgodnie z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen - cenę uwidacznia się w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów, na danym towarze, bezpośrednio przy towarze lub w bliskości towaru, którego dotyczy. Cenę oraz cenę jednostkową uwidacznia się w szczególności: na wywieszce, w cenniku, w katalogu, na obwolucie, w postaci nadruku lub napisu na towarze lub opakowaniu. W związku z czym, na gruncie obowiązujących przepisów, w miejscu sprzedaży detalicznej należy podać zasadniczo dwie ceny: cenę (potocznie: cenę detaliczną) oraz cenę jednostkową (potocznie: cenę za litr/ kilogram/ itp.).

Podkreślenia wymaga, że ustawowo zagwarantowane prawo do uwidocznienia ceny oraz ceny jednostkowej towaru (usługi) w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożlwiający porównanie cen, przysługuje wszystkim konsumentom. Jak wspomniano, w odniesieniu do aptek, prawo to jest ograniczone jedynie poprzez wyłączenie z § 7 pkt 4 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen. W pozostałym zakresie obowiązek uwidaczniania cen obowiązuje tak samo jak wobec innych przedsiębiorców. Warto w tym miejscu ponownie przywołać stanowisko zaprezentowane przez jednego z posłów w 2012 r. W stanowisku tym zwrócono uwagę na problem braku należytego informowania o cenach w aptekach. Z notatki na ten temat zamieszczonej na stronie internetowej wynika, że "konsument, chcąc zakupić jakikolwiek produkt nie ma możliwości wcześniejszego sprawdzenia ile on kosztuje, w zasadzie nie jest też w inny sposób informowany o ewentualnych tańszych odpowiednikach. (...). W aptekach najczęściej brak jest oznaczeń cen leków i innych towarów. Oczywiście kupujący może zawsze zwrócić się z pytaniem do sprzedającego, jednakże takie działanie jest krepujące i często związane jest z koniecznością pokonania pewnej bariery stresu, czy zażenowania, zwłaszcza u osób ubogich i starszych. Pomijając nawet jednak kwestię stresu wynikającego z krępującej sytuacji, oczekiwanie by akurat klienci aptek musieli pytać się o ceny poszczególnych towarów prowadzi do swoistej dyskryminacji określonej grupy konsumentów w stosunku do reszty". Stanowisko to chociaż zostało wyrażone na gruncie starego stanu prawnego to jednak pokazuje wagę poruszanego problemu. Ponadto odnosi się ono wprawdzie do problematyki braku uwidaczniania cen leków w aptekach (czyli kwestii nieobjętej niniejszym postępowaniem). Jednak problem, na który zwrócono w nim uwagę, w dwójnasób ma zastosowanie do problematyki innych produktów sprzedawanych w aptekach jak np. kosmetyki.

Ponadto jak już Prezes UOKiK wskazywał w skarżonej decyzji, cena jest jednym z podstawowych wyróżników produktów, poza marką oraz indywidualnymi preferencjami konsumentów, mającym wpływ na decyzje o zakupie wyrobu. Dlatego rzetelna informacja o wysokości ceny oraz ceny jednostkowej oraz możliwość porównania cen wielu produktów ma bardzo duże znaczenie z punktu widzenia interesów konsumenta. Umieszczenie czytnika cen umożliwiającego sprawdzenie ceny oferowanych do sprzedaży wyrobów, nie będzie wypełnieniem § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, który wskazuje, że cenę uwidacznia się w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów, na danym towarze, bezpośrednio przy towarze lub w bliskości towaru, którego dotyczy. Ponadto, zgodnie z dyspozycją § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia, cenę oraz cenę jednostkową uwidacznia się w szczególności: na wywieszce, w cenniku, w katalogu, na obwolucie czy w postaci nadruku lub napisu na towarze lub opakowaniu. Umożliwienie zapoznania się z cenami produktów poprzez umożliwienie konsumentom skontrolowania ceny na tzw. czytniku cen nie stanowi zadośćuczynienia powyższemu przepisowi rozporządzenia, w świetle jego literalnego brzmienia np. na czytniku. Jak słusznie zauważył organ, możliwość skorzystania z czytników nie jest realizacją ustawowych obowiązków przedsiębiorcy, ponieważ "w interesie każdego kupującego leży bowiem natychmiastowe uzyskanie informacji o cenie nabywanego towaru, bez uciekania się do takich sposobów jak używanie umieszczonych w różnych punktach sklepu czytników (...)", co zresztą znajduje potwierdzenie w wyroku NSA w Warszawie z 7 grudnia 2001 r., sygn. III SA 2159/01. Wspomniany wyrok wydany został, co prawda na gruncie obowiązujących wcześniej przepisów, stanowić powinien jednak ogólną wskazówkę co do tego rodzaju sposobów informowania o cenach - alternatywnych do konkretnych wskazanych w przepisach. Ponadto w przypadku, gdy konsument będzie potrzebował porównać ceny kilku wyrobów znajdujących się na półce w celu wybrania najkorzystniejszej oferty, dla niektórych może być to fizycznie niemożliwe i wiązać się z koniecznością skorzystania z dodatkowej pomocy obsługi apteki.

Reasumując, w ocenie Sądu, zarówno zarzut naruszenia wskazywanych w skardze przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego, nie znajdują w kontrolowanej sprawie uzasadnienia.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.