Wyrok NSA, sygn. akt II SA 388/88
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1988-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 1982 nr 16 poz. 122
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów.
Teza: Sam fakt odbywania służby w organach spraw wewnętrznych w 1945 r. nie uprawnia do uzyskania statusu kombatanta. Takie uprawnienia mogą wynikać dopiero z udokumentowanego bezpośredniego udziału przez określonego funkcjonariusza w konkretnych akcjach zbrojnych prowadzonych na danym terenie przeciwko uzbrojonym ugrupowaniom przeciwników władzy ludowej.

TEZY

Sam fakt odbywania służby w organach spraw wewnętrznych w 1945 r. nie uprawnia do uzyskania statusu kombatanta. Takie uprawnienia mogą wynikać dopiero z udokumentowanego bezpośredniego udziału przez określonego funkcjonariusza w konkretnych akcjach zbrojnych prowadzonych na danym terenie przeciwko uzbrojonym ugrupowaniom przeciwników władzy ludowej.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Mieczysława S. na decyzję Zarządu Głównego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację z dnia 25 stycznia 1988 r. w przedmiocie stwierdzenia uprawnień kombatanckich.


UZASADNIENIE

Zarząd Główny Związku Bojowników o Wolność i Demokrację decyzją z dnia 25 stycznia 1988 r. nr 2/Szyc/Wer/88 utrzymał w mocy decyzję Zarządu Wojewódzkiego tego Związku w S., odmawiającą Mieczysławowi S. stwierdzenia uprawnień kombatanckich z tytułu jego uczestnictwa w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej podczas pełnienia służby w organach spraw wewnętrznych w okresie od dnia 20 czerwca 1945 r. do dnia 8 października 1945 r., gdyż wnioskodawca takiego uczestnictwa nie udokumentował, a zaświadczenie Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w G. z dnia 26 sierpnia 1987 r. oraz pismo wyjaśniającego tegoż Urzędu z dnia 16 grudnia 1987 r. nie wskazują, aby takie uczestnictwo wnioskodawcy wynikało z archiwalnych dokumentów źródłowych.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Mieczysław S., opisując przebieg swej służby w 1945 r. na placówkach MO w T. i w miejscowości S., powołał się na jej udowodnienie zaświadczeniem z dnia 26 sierpnia 1987 r. Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w G.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Główny Związku Bojowników o Wolność i Demokrację podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W ramach dokonywanej przez Sąd kontroli legalności zaskarżonej decyzji brak jest podstaw do uwzględnienia niniejszej skargi.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów /Dz.U. nr 16 poz. 122/ uprawnienia kombatanckie przysługują, gdy chodzi o okres po wyzwoleniu kraju spod okupacji hitlerowskiej, "uczestnikom walk o utrwalenie władzy ludowej". Prawidłowe jest więc stanowisko organów orzekających, że sam fakt odbywania służby w organach spraw wewnętrznych w roku 1945 nie uprawnienia do uzyskania statusu kombatanta. Takie uprawnienia mogą wynikać dopiero z udokumentowanego bezpośredniego udziału przez określonego funkcjonariusza w konkretnych akcjach zbrojnych prowadzonych na danym terenie przeciwko uzbrojonym ugrupowaniom przeciwników władzy ludowej.

Według art. 3 ust. 1 powołanej ustawy o spełnieniu przez poszczególne osoby warunków do uzyskaniu uprawnień kombatanckich orzeka Związek Bojowników o Wolność i Demokrację. Tylko organy tego Związku są wyłącznie właściwe do przeprowadzania dowodów na powyższe okoliczności i dokonywania oceny tych dowodów, w tym zwłaszcza dowodów z zeznań świadków. Z tych względów zaświadczenie organu spraw wewnętrznych o udziale danej osoby "w walkach z reakcyjnym podziemiem o utrwalenie władzy ludowej" może stanowić dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 Kpa, mający walor dowodowy, tylko wówczas, gdy podaje konkretne fakty uczestnictwa danej osoby w akcjach przeciwko uzbrojonym grupom przeciwnika politycznego, wynikające z dokumentów źródłowych, znajdujących się w archiwach tych organów. W świetle wyjaśnienia Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w G. z dnia 16 grudnia 1987 r. L.dz.M-2887/87 nie można podważyć wniosku Zarządu Głównego Związku, że omawiane zaświadczenie tego Urzędu z dnia 26 sierpnia 1987 r. L.dz.M-2180/411/87, mówiąc ogólnikowo o udziale skarżącego w walkach z reakcyjnym podziemiem o utrwalenie władzy ludowej, nie ma podstaw w takich dokumentach źródłowych. Skoro zaś skarżący nie wskazał innych środków dowodowych, które mogłyby potwierdzić jego bezpośredni udział w konkretnych potyczkach z uzbrojonymi grupami przeciwników władzy ludowej, to Sąd nie ma podstaw do zakwestionowania stanowiska organów orzekających o braku niewątpliwych dowodów dla przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich z powyższego tytułu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 5 Kpa oddalił niniejszą skargę.