Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 340/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (spr.) Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska Protokolant starszy inspektor sądowy Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

|

Przedmiotem skargi jest decyzja D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia 25 maja 2017 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia 29 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej u Z. K.: choroby skóry – fotodermatozy zawodowe – pozycja 18.7 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367).

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 9 listopada 2015 r. wpłynęło zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej u Z. K.: choroby skóry – fotodermatozy zawodowe. Jak ustalono, wnioskodawca pracował kolejno: od 16 września 1974 r. do 31 stycznia 1976 r. w Przedsiębiorstwie Budownictwa Rolniczego w G. jako robotnik budowlany, od 9 lutego 1976 r. do 1 grudnia 1976 r. w Gminnej Spółdzielni Samopomoc Chłopska w G. jako murarz tynkarz, od 1 grudnia 1976 r. do 30 listopada 1978 r. w Zespole Opieki Zdrowotnej w G. jako pracownik transportowy i stolarz, od 12 grudnia 1978 r. do 10 kwietnia 1983 r. w [...] P.M. S.A. Oddział ZG [...] jako murarz górniczy pod ziemią, od 21 lipca 1983 r. do 11 grudnia 1985 r. w Zespole Opieki Zdrowotnej w G. jako pracownik transportowy i stolarz, od 14 stycznia 1986 r. do 31 października 1994 r. w [...] P.M. S.A. Oddział ZG [...] jako starszy wartownik na powierzchni, od 1 września 1996 r. do 31 marca 1997 r. w Zakładzie Konserwacji i Eksploatacji Urządzeń Wodno – Melioracyjnych oraz Robót Ziemnych w M. jako strażnik wałowy, od 23 kwietnia 1998 r. do 31 grudnia 1999 r. w Zakładzie Energetycznym L. S. A. Rejon Energetyczny G. jako dozorca i robotnik gospodarczy.

D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. – Oddział w L. w orzeczeniu z dnia 28 czerwca 2016 r. nr [...] nie stwierdził u badanego choroby zawodowej: choroby skóry – fotodermatozy zawodowe. Także Instytut Medycyny Pracy im. [...] w Ł. w orzeczeniu z dnia 6 października 2016 r. nr [...] nie stwierdził choroby zawodowej pod postacią fotodermatozy.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. decyzją z dnia 29 marca 2017 r. nr [...] umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej u Z.K.: choroby skóry – fotodermatozy zawodowe. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w sprawie tej było już prowadzone postępowanie administracyjne, które zostało zakończone ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia 20 grudnia 2000 r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej: choroby skóry pod postacią wyprysku skóry na dłoniach i twarzy – poz. 10 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Z zestawienia przepisów obu rozporządzeń wynika, że zakres regulacji w poz. 10 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 28 listopada 1983 r. był szerszy i dotyczył "chorób skóry". Tak więc pojęcie "choroby skóry – fotodermatozy zawodowe" mieści się w pojęciu prawnym tej choroby ujętym w rozporządzeniu z 1983 r. Wobec tego zachodzi tożsamość sprawy. Oznacza to, że brak jest podstaw do merytorycznego rozpatrzenia wniosku strony w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej: choroby skóry – fotodermatozy zawodowe, ponieważ sprawa ta została rozstrzygnięta ostateczną decyzją z dnia 20 grudnia 2000 r.

W odwołaniu strona wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i stwierdzenie choroby zawodowej. Zdaniem strony w sprawie nie występuje tożsamość przedmiotowa, gdyż choroba skóry pod postacią wyprysku skóry na dłoniach i twarzy nie mieści się w zakresie znaczeniowym choroby: fotodermatozy zawodowe. Chorobę skóry pod postacią wyprysku skóry na dłoniach i twarzy można zakwalifikować w aktualnym wykazie chorób zawodowych jako zapalenie skóry z podrażnieniami (poz.18.2), natomiast fotodermatozy stanowią odrębną pozycję w wykazie (18.7). Wnioskodawca wykazał stosowną dokumentacją medyczną, że choroby skóry związane z wykonywaną pracą wystąpiły w ostatnim czasie, z całą pewnością po wydaniu decyzji z grudnia 2000 r. Dlatego też w żaden sposób nie można twierdzić, że stan sprawy jest taki sam jak w grudniu 2000 r. Ponadto organ na podstawie art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a. powinien z urzędu zwrócić się do wnioskodawcy o wskazanie rzeczywistej treści wniosku i wyjaśnić zakres obecnego wniosku, tj. czy nie jest to wniosek o wyeliminowanie decyzji z 2000 r. z obrotu prawnego.

D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i wyjaśnił, że z wcześniejszą sprawą zachodzi tożsamość podmiotowa (te same strony postępowania) oraz tożsamość przedmiotowa (w obu postępowaniach wnioskodawca żądał przeprowadzenia postępowania administracyjnego mającego na celu rozstrzygnięcie, czy można stwierdzić u niego chorobę zawodową). Odnosząc się do tożsamości podstawy prawnej organ odwoławczy wyjaśnił, że pojęciem szerszym jest jednostka chorobowa wskazana w rozporządzeniu z 1983 r., gdyż obejmuje ona wszystkie choroby skóry, również fotodermatozy. Oceniając natomiast tożsamość stanu faktycznego organ odwoławczy wskazał, że w sprawie brak było nowych faktów o znaczeniu prawotwórczym, tzn. brak było dowodów, które dawałyby podstawę do wydania innego rozstrzygnięcia sprawy niż te wskazane w decyzji z 2000 r. - brak było objawów schorzenia znajdującego się w wykazie chorób zawodowych. Zarówno bowiem we wcześniejszym postępowaniu lekarze orzecznicy nie rozpoznali choroby zawodowej pod postacią choroby skóry, jak i w niniejszym postępowaniu oba orzeczenia lekarskie wydane przez uprawnione jednostki diagnostyczno – orzecznicze I i II stopnia były negatywne i orzekały o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej: choroby skóry – fotodermatozy zawodowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie art. 105 k.p.a. przez wskazanie, że w sprawie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania (powaga rzeczy osądzonej) – w sytuacji gdy sprawa nie jest tożsama ze sprawą zakończoną decyzją z dnia 20 grudnia 2000 r.

Skarżący podniósł, że nie występuje tożsamość przedmiotowa sprawy, gdyż choroba skóry pod postacią wyprysku skóry na dłoniach i twarzy nie mieści się w zakresie znaczeniowym choroby: fotodermatozy zawodowe. Chorobę skóry pod postacią wyprysku skóry na dłoniach i twarzy można zakwalifikować w aktualnym wykazie chorób zawodowych jako zapalenie skóry z podrażnieniami (poz.18.2), natomiast fotodermatozy stanowią odrębną pozycję w wykazie (18.7). Obecne postępowanie administracyjne było prowadzone nie tylko w zakresie stwierdzenia tzw. fotodermatoz zawodowych, ale także pokrzywki kontaktowej (poz. 18.6), co wyklucza możliwość stwierdzenia przez organ tzw. powagi rzeczy osądzonej. W sprawie brak jest nie tylko przesłanki w postaci tego samego przedmiotu sprawy (postępowanie było toczone w zakresie innych chorób), ale też wnioskodawca wykazał stosowną dokumentacją medyczną, że choroby skóry związane z wykonywaną pracą wystąpiły w ostatnim czasie, z całą pewnością po wydaniu decyzji z grudnia 2000 r. Dlatego też w żaden sposób nie można twierdzić, że stan sprawy jest taki sam jak w grudniu 2000 r. Brak jest więc tego samego stanu faktycznego jak w grudniu 2000 r., skoro strona przedstawiła szereg nowych dokumentów medycznych na okoliczność powstania nowych schorzeń. Specyfiką choroby zawodowej jest przecież to, że jej objawy mogą uzewnętrznić się dopiero po kilkudziesięciu latach i tak właśnie było w niniejszej sprawie.

Ponadto organ na podstawie art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a. powinien z urzędu zwrócić się do wnioskodawcy (strony) o wskazanie rzeczywistej treści wniosku i wyjaśnić zakres obecnego wniosku, tj. czy nie jest to wniosek o wyeliminowanie decyzji z 2000 r. z obrotu prawnego.

W odpowiedzi na skargę D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 16 listopada 2017 r. pełnomocnik strony wniósł o dopuszczenie dowodów z załączonej dokumentacji medycznej – 2 zdjęcia pleców oraz wynik badania histopatologicznego z października 2015 r. nr [...] na okoliczność potwierdzenia istnienia choroby skóry.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016, poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego: choroby skóry – fotodermatozy zawodowe, wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z uwagi na tożsamość rozpatrywanej sprawy ze sprawą, załatwioną uprzednio decyzją Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia 20 grudnia 2000 r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia 2 lutego 2002 r. nr [...]. Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się więc do rozstrzygnięcia, czy zachodzi tożsamość sprawy administracyjnej w przedmiocie stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej.

Stosownie do art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania winno nastąpić także, jeżeli sprawa została już poprzednio rozstrzygnięta inna decyzją ostateczną. Należy bowiem zauważyć, że w sytuacji, gdy decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, to występuje przesłanka do stwierdzenia nieważności takiej decyzji (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Zastosowanie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. następuje tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna.

Tożsamość sprawy będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie i dotyczy ona tego samego przedmiotu – tej samej treści żądania strony oraz tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. W przypadku zmiany przepisów prawnych w ocenie tożsamości sprawy trzeba badać zachowanie ciągłości regulacji prawnej. Zmiana stanu prawnego nie wpływa przy tym na zmianę przedmiotu, jeżeli regulacja prawna została w pełni przejęta przez nowy akt prawny. W ocenie, czy ma miejsce tożsamość sprawy musi być brany pod uwagę stan faktyczny sprawy, lecz tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych. Nie wydaje się bowiem możliwe, że stan faktyczny będzie trwał długi czas niejako zamrożony we wszystkich jego elementach i szczegółach. Elementy prawnie obojętne, nie wpływające w niczym na załatwienie sprawy, powinny być pominięte w ocenie tożsamości sprawy (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 7. wydanie, wydawnictwo C.H.Beck, s. 740).

Niewątpliwie postępowania prowadzone z wniosku skarżącego charakteryzuje tożsamość podmiotowa, ponieważ w obu postępowaniach występują te same strony oraz tożsamość przedmiotowa w zakresie treści żądania strony, skoro w obu postępowaniach wnioskodawca żądał stwierdzenia u niego choroby zawodowej – choroby skóry.

W rozpoznawanej sprawie występuje również tożsamość stanu faktycznego w zakresie faktów prawotwórczych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. We wniosku z dnia 9 listopada 2015 r. skarżący domaga się rozpoznania choroby zawodowej w postaci choroby skóry – fotodermatozy zawodowej, powołując się w zakresie stanu faktycznego na zmiany skórne, spowodowane przez takie czynniki narażenia zawodowego, jak oleje, smary, cement, występujące w czasie zatrudnienia, przede wszystkim jako murarz górniczy pod ziemią w kopalni miedzi w [...] Polska Miedź S. A w latach 1978 - 1983. Te elementy stanu faktycznego określały przedmiot sprawy zakończonej decyzją Państwowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia 20 grudnia 2000 r. nr [...]o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej: wyprysk skóry na dłoniach i twarzy, utrzymanej w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia 2 lutego 2001 r. nr [...]. Nie stwierdzono wówczas choroby zawodowej: wyprysku skóry na dłoniach i twarzy, opierając się na orzeczeniach lekarskich Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy – Poradni Chorób Zawodowych w L. z dnia 26 lipca 2000 r. oraz Instytutu Medycyny Pracy – Kliniki Chorób Zawodowych w Ł. z dnia 9 listopada 2000 r. W trakcie diagnostyki w latach 1999 – 2000 rozpoznano wyprysk z nadmiernym rogowaceniem skóry i grzybicę stóp. W wykonanych testach płatkowych z użyciem zestawu alergenów zawodowych uzyskano ujemne wyniki. Podobnie w testach płatkowych z użyciem zestawu alergenów zawodowych, powtórzonych w 2016 r., uzyskano ujemne wyniki. Wskazano też na podejrzenie łuszczycy pospolitej. Po zakończeniu diagnostyki D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. – Oddział w L. w orzeczeniu z dnia 28 czerwca 2016 r. nr [...] nie stwierdził u badanego choroby zawodowej: choroby skóry – fotodermatozy zawodowe. Także Instytut Medycyny Pracy im. [...] w Ł. w orzeczeniu z dnia 6 października 2016 r. nr [...] nie stwierdził choroby zawodowej pod postacią fotodermatozy, ponieważ pacjent nie miał objawów światłouczulenia, które jest charakterystyczne dla fotodermatoz, a zatem nie rozpoznano fotodermatozy, zarówno o etiologii zawodowej, jak i pozazawodowej.

Rozważenia wymaga także kwestia tożsamości podstawy prawnej. Podstawę prawną decyzji Państwowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia 20 grudnia 2000 r., utrzymanej w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia 2 lutego 2001 r., stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Natomiast w dniu złożenia ponownego wniosku o stwierdzenie choroby zawodowej, tj. w dniu 9 listopada 2015 r., obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367). W załączniku do rozporządzenia z 1983 r. za chorobę zawodową uznano choroby skóry – pozycja 10. Zgodnie zaś z załącznikiem do rozporządzenia z 2009 r. za chorobę zawodową uznaje się wymienione w pozycji 18 choroby skóry, w tym wymienione w punkcie 7 – fotodermatozy zawodowe. Z zestawienia obu pozycji dotyczących chorób skóry wynika, że zakres regulacji z 1983 r. był szerszy niż regulacji z 2009 r. Pojęcie "choroby skóry" obejmuje bowiem swoim zakresem normatywnym najszersze spektrum chorób skóry, gdyż nie wymienia poszczególnych jednostek chorobowych skóry, jak uczyniono to w rozporządzeniu z 2009 r. Prowadzi to do wniosku, że w pojęciu "chorób skóry" zawiera się również pojęcie "fotodermatozy zawodowe" wskazane w rozporządzeniu z 2009 r. Zatem w przypadku tych chorób zawodowych doszło do zawężenia w nowej regulacji spektrum przypadków chorobowych stanowiących chorobę zawodową skóry. Wobec tego należy stwierdzić, że skoro pojęcie prawne choroby zawodowej - "fotodermatozy zawodowe", określone w rozporządzeniu z 2009 r. mieściło się w pojęciu prawnym choroby zawodowej, ujętym w rozporządzeniu z 1983 r., to w tej części regulacja została przejęta przez nowy akt prawny. W konsekwencji prowadzi to do uznania, że w sprawie występuje również tożsamość podstawy prawnej (vide: wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 585/08).

Wbrew twierdzeniom skarżącego obecne postępowanie administracyjne było prowadzone w zakresie stwierdzenia choroby zawodowej pod postacią fotodermatoz zawodowych, natomiast w zakresie pokrzywki kontaktowej (poz. 18.6) prowadzone było odrębne postępowanie administracyjne (wyrok WSA z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 459/17).

Bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostawał, podniesiony na rozprawie fakt podpisania postanowienia z dnia 6 marca 2017 r. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także postanowienia z dnia 6 marca 2017 r. zawiadamiającego o nowym terminie rozpoznania sprawy, przez lekarza weterynarii. Istotne jest bowiem zawiadomienie skarżącego o tych uprawnieniach i okolicznościach.

Nieuzasadniony jest również zarzut, że organ na podstawie art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a. powinien z urzędu zwrócić się do wnioskodawcy (strony) o wskazanie rzeczywistej treści wniosku i wyjaśnić zakres obecnego wniosku, tj. czy nie jest to wniosek o wyeliminowanie decyzji z 2000 r. z obrotu prawnego. Wniosek skarżącego z dnia 9 listopada 2015 r., złożony na urzędowym druku, dostatecznie jasno wyrażał wolę strony odnośnie stwierdzenia choroby zawodowej, m. in. fotodermatoz zawodowych z poz. 18 pkt 7 wykazu chorób zawodowych.

Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje załączona przy piśmie procesowym z dnia 16 listopada 2017 r. dokumentacja medyczna – 2 zdjęcia pleców oraz wynik badania histopatologicznego z października 2015 r. nr [...] na okoliczność potwierdzenia istnienia choroby skóry, skoro rozpatrywana skarga została wniesiona na decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego z przyczyn procesowych. Na marginesie należy wskazać, że wynik badania histopatologicznego z października 2015 r. nr [...] został załączony przez stronę do wniosku z dnia 9 listopada 2015 r., a więc podlegał ocenie przez medyczne jednostki orzecznicze obu instancji.

W związku z powyższym należało uznać, że zachodziła tożsamość sprawy, zarówno podmiotowa, jak i przedmiotowa. Oznacza to, że brak było podstaw do merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 9 listopada 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej skóry w związku z tym, że sprawa ta została rozstrzygnięta decyzją z dnia 20 grudnia 2000 r., utrzymaną w mocy ostateczną decyzją z dnia 2 lutego 2001 r. Zatem prawidłowo organy uznały za zasadne umorzenie postępowania przez organ pierwszej instancji, nie naruszając art. 105 § 1 k.p.a.

Skarga podlegała oddaleniu, gdyż – ze względów wyżej omówionych – skarżący nie może skutecznie domagać się ponownego rozstrzygnięcia w sprawie choroby zawodowej skóry, rozstrzygniętej już ostateczną decyzją. Wobec tego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku.