Postanowienie WSA w Olsztynie, sygn. akt II SAB/Ol 75/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2018-03-09 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
658
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Orzeczono o przyznaniu wynagrodzenia za zastępstwo prawne
Orzeczono o odmowie zwrotu wydatków
Powołane przepisy: article: art. 91 § 3, art. 205 § 2 i 3, art. 250 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 85 ust. 1, art. 91
journal: Dz.U. 2014 poz 1025
law: Ustawa z dnia z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - tekst jedn.
article: § 2, § 4 ust. 1-3, § 21 ust. 1 pkt 2 lit. d
journal: Dz.U. 2016 poz 1715
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego A. G.-H. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi M. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie przyznania zasiłku stałego postanawia: 1) przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na rzecz radcy prawnego A. G.-H. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych powiększoną o należny podatek VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia; 2) odmówić uwzględnienia wniosku w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Po odrzuceniu skargi, na rzecz skarżącej ustanowiony został na zasadzie prawa pomocy radca prawny. 19 lutego 2018 r. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych

w "[...]" wyznaczyła do pełnienia tej funkcji A.G.-H.

5 marca 2018 r. do Sądu wpłynęła jego opinia "w sprawie bezprzedmiotowości wniesienia zażalenia na postanowienie" o odrzuceniu skargi. Pełnomocnik zawarł w niej wniosek o "zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (...), tj. 150% stawki określonej w stosownym rozdziale" wraz z oświadczeniem, iż opłata nie została zapłacona w całości lub w części. W uzasadnieniu stwierdził, iż "ustalenie opłaty nastąpiło

z uwzględnieniem:

1. stopnia zawiłości sprawy,

2. nakładu pracy 12 h,

3. czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy,

4. czynności podjętych w sprawie, w tym sporządzenia pism procesowych i do skarżącej,

5. trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym akt MOPS,

6. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności, w tym akt MOPS."

Podsumowując załączone "wyliczenie koniecznych i uzasadnionych kosztów prowadzonej sprawy oraz wykazanie czasu poświęconego na prowadzenie sprawy", wnioskodawca stwierdził, że niezbędny czas jego pracy wyniósł 12 godzin, a niezbędne, udokumentowane wydatki - 24,15 zł. Wymienione w ww. załączniku czynności to: "sporządzenie pisma o udostępnienie akt, założenie akt sprawy, zamieszczenie informacji w rejestrach kancelarii"; "przejazd z siedziby kancelarii do sądu i z powrotem" ("zapoznanie się z aktami sprawy"); "rozpoznawanie sprawy"; "przejazd z siedziby kancelarii do poczty

i z powrotem" ("zawiadomienie strony postępowania o wyznaczeniu przez OIRP do prowadzenia sprawy"); "przejazd z siedziby kancelarii do poczty i z powrotem" ("nadanie listu do sądu)"; "sporządzenie pism w sprawie". Uwzględnione zostały również "koszty związane z drukowaniem pism dla sądu i reprezentowanego, pomocnicze wydruki, w tym akty prawne, orzecznictwo sądowe, komentarze" oraz "koszty administracyjne prowadzonej sprawy związane z materiałami biurowymi, zużycie energii elektrycznej".

Odnośnie wyliczenia kosztów przejazdów przedstawiona została kopia dowodu rejestracyjnego pojazdu oraz internetowe wydruki tras przejazdu.

Podstawą rozpatrzenia wniosku jest art. 250 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.

- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369

ze zm.; w skr.: p.p.s.a.), stanowiący, iż wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.

Stosownie do § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami rozporządzenia oraz niezbędne

i udokumentowane wydatki radcy prawnego ustanowionego z urzędu.

Zgodnie z § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości określonej

w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem:

1) nakładu pracy radcy prawnego, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu;

2) wartości przedmiotu sprawy;

3) wkładu radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie;

4) stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.

Opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów

i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług (§ 4 ust. 3 rozporządzenia).

W niniejszym przypadku pomoc prawna z urzędu, o przyznanie kosztów której zwrócił się wyznaczony radca prawny, mieściła się w ramach postępowania zażaleniowego, kończąc się wydaniem opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia na postanowienie z 30 listopada 2017 r.

Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia, stawka minimalna w postępowaniu zażaleniowym wynosi 120 zł.

Postulat ustalenia opłaty w wyższej wysokości uznano za niezasadny.

Postanowienie o odrzuceniu skargi, którego dotyczy opinia, wydane zostało

z powodu nieusunięcia braków formalnych skargi - niesprecyzowania przez skarżącą przedmiotu postępowania, którego niezakończenie zarzuciła ona organowi.

Przedmiotowa opinia, której wydanie poprzedziła jedna wizyta substytuta w Sądzie, sprowadziła się do przytoczenia krótkiego w takim przypadku uzasadnienia orzeczenia

i stwierdzenia, iż nie sposób się z nim nie zgodzić.

Utrzymywanie w takim razie, że sprawa była w jakimkolwiek stopniu zawiła, czy wymagała zwiększonego nakładu pracy ze strony pełnomocnika jest niezrozumiałe.

Poprzestanie na ocenie formalnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia nie wymagało analizy materiału dowodowego zgormadzonego w postępowaniu administracyjnym ani "dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności".

W kwestii zwrotu kosztów przejazdów orzekający przychylił się do stanowiska wyrażanego przez Naczelny Sąd Administracyjny. Między innym w postanowieniu

z 11 lutego 2014 r. (sygn. akt II FSK 2943/11; orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazano, iż

art. 250 p.p.s.a., stanowiący generalną regułę, w myśl której wymienionym w tym unormowaniu pełnomocnikom należy się wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu, nie zawiera postanowień dotyczących zasad orzekania w tej materii. Stąd też uzasadnione wydaje się sięgnięcie w tym zakresie do regulacji mających

za przedmiot orzekanie o kosztach postępowania. Wniosek taki wspiera fakt, że wynagrodzenie fachowego pełnomocnika wchodzi w zakres kosztów postępowania

- o czym przesądza art. 205 § 2 p.p.s.a. Zatem per analogiam taki sam status posiadać musi wydatek ponoszony przez Skarb Państwa w zastępstwie za stronę korzystającą

z prawa pomocy. W świetle powyższego punktem wyjścia dla ustalenia składników wynagrodzenia pozostaje regulacja zawarta w art. 205 § 2 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika natomiast, że do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika zalicza się jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego profesjonalnego pełnomocnika, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Zgodnie zaś z § 3 art. 205 p.p.s.a. przysługujące stronie należności

z tytułu kosztów przejazdów oraz utraconego zarobku lub dochodu ustala się i wypłaca według zasad określonych w przepisach działu 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r.

o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 300). W świetle jej unormowań (art. 85 ust. 1 w zw. z art. 91), stronie przysługuje zwrot kosztów podróży

- z miejsca zamieszkania do miejsca wykonywania czynności sądowej na wezwanie sądu - w wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych kosztów przejazdu własnym samochodem lub innym odpowiednim środkiem transportu. Oznacza to, że tylko w sytuacji gdy sąd w celu dokładniejszego wyjaśnienia sprawy zarządzi stawienie się strony lub pełnomocnika na podstawie art. 91 § 3 p.p.s.a. możliwe jest wnioskowanie

o zwrot kosztów podróży, na co wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Stanowisko takie znalazło też wyraz w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia 2017 r. (sygn. akt I OZ 40/17), wydanym w wyniku rozpatrzenia zażalenia radcy prawnego A.H. na pkt. II wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 24 listopada 2016 r. (sygn. akt II SAB/Ol 36/16). Odniesiono się w nim również do szeroko rozumianych kosztów korespondencji z Sądem i stroną, stwierdzając, iż w orzecznictwie uznaje się w sposób jednoznaczny, iż regulacja zawarta w art. 205 § 2 p.p.s.a. ma charakter wyczerpujący, a zatem przedstawiony katalog kosztów niezbędnych nie może być rozszerzany na wydatki inne, w tym drobne i zwykle występujące przy okazji procesu sądowego.

Wobec powyższego, w oparciu o art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., postanowiono jak

w sentencji.