Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 163/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33  par. 1 i 2  pkt 6  lit. c
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi R. C. na postanowienie Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Upomnieniem z dnia 18 lipca 2019 r., nr 42.2019, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bydgoszczy (PPIS, wierzyciel) wezwał R. C. (skarżącą) do wykonania obowiązku zgłoszenia się wraz z małoletnim synem na lekarskie celem ustalenia indywidualnego toku obowiązkowych szczepień ochronnych dziecka i poddania dziecka szczepieniom ochronnym w ramach Programu Szczepień Ochronnych (PSO).

W dniu 20 kwietnia 2021 r. PPIS wystawił tytuł wykonawczy o numerze 08/2021 i przesłał go Wojewodzie Kujawsko-Pomorskiemu, wnioskując o podjęcie czynności egzekucyjnych.

Postanowieniem z dnia 27 maja 2021 r., nr WFB.VI.3151.21.2021-1, Wojewoda Kujawsko-Pomorski nałożył na R. C. (skarżącą) grzywnę w kwocie 500 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr 08/2021 z dnia 20 kwietnia 2021 r., wystawionym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy (PPIS), polegającego dokonaniu niewykonanych obowiązkowych szczepień ochronnych dziecka skarżącej. Organ wezwał skarżącą do uiszczenia grzywny oraz wykonania obowiązku wskazanego w ww. tytule wykonawczym.

W piśmie z dnia 10 czerwca 2021 r., skierowanym do Wojewody Kujawsko-Pomorskiego, skarżąca zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego związanego z tytułem wykonawczym nr 08/2021, za podstawę powołując art. 33 § 2 pkt 6 lit. c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ("u.p.e.a."). Zarzuty dotyczyły nałożenia obowiązku szczepień w terminach opisanych w PSO, który nie jest aktem stanowienia prawa, nieprzedstawienia w sprawie zaświadczenia lekarza kwalifikującego dziecko skarżącej do szczepień oraz zastosowania zbyt dolegliwego środka egzekucyjnego, bez dokładnego ustalenia możliwości finansowych skarżącej.

Postanowieniem z dnia 21 października 2021 r., nr NEP.5381.30.2019, PPIS – zajmując stanowisko wobec zgłoszonych zarzutów - oddalił je w całości. Wierzyciel podniósł, że obowiązek wykonania szczepień ochronnych znajduje umocowanie w art. 68 ust. 4 Konstytucji RP, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 17 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2020 r., poz. 1845 – dalej "u.z.z.z.") oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 753 – dalej "rozporządzenie"). Wskazał, że Program Szczepień Ochronnych jest komunikatem wydawanym na podstawie art. 17 ust. 11 u.z.z.z. zawierającym szczegółowe wskazania dotyczące stosowania poszczególnych szczepionek. Organ stwierdził, że obowiązek szczepień nie narusza art. 8 Konwencji o Ochronie Praw i Człowieka i Podstawowych Wolności, albowiem w ust. 2 ww. przepisu przewiduje się dopuszczalną ingerencję w prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego w przypadkach przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi m.in. na bezpieczeństwo publiczne i ochronę zdrowia. Organ przywołał, że w rozpoznawanej sprawie strona nie stawiała się na wezwania na wizyty związane z przeprowadzeniem szczepień jej dziecka, a podczas innych wizyt odmawiała wyrażenia zgody na szczepienie, toteż lekarz nie mógł zaświadczyć o braku przeciwwskazań do wykonania szczepienia, ani też o ewentualnym odroczeniu obowiązkowego szczepienia ochronnego. Organ wskazał, że podnoszone przez skarżącą problemy zdrowotne nie mogły mieć zatem wpływu na możliwość szczepienia dziecka. PPIS potwierdził prawidłowość nałożonego środka egzekucyjnego, jako najmniej uciążliwego wymienionego w u.p.e.a., przy czym uciążliwość spowodowana nałożeniem grzywny może być uciążliwa jedynie przejściowo z uwagi na możliwość umorzenia niezapłaconej grzywny lub jej zwrotu w sytuacji wykonania obowiązku.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie szeregu przepisów: Kodeksu postępowania administracyjnego, u.p.e.a., u.z.z.z., Konstytucji RP, rozporządzenia oraz Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Podniosła, że organ nie wskazał, kiedy jego zdaniem w stosunku do małoletniej stał się wymagalny obowiązek szczepienia przeciwko poszczególnym chorobom i nie ustosunkował się do zarzutu naruszenia art. 4 u.z.z.z. Wskazała, że PSO nie ma wartości normatywnej i na jego podstawie nie można żądać oczekiwanego zachowania się skarżącej. W ocenie skarżącej wykonanie większości szczepień dziecka może zostać przeprowadzone zgodnie z terminami wskazanymi w ustawie i rozporządzeniu, tj. do ukończenia przez małoletniego 18 roku życia. Podniosła, że nakładając obowiązek szczepień w terminach wyprowadzanych z PSO, który jest komunikatem niebędącym źródłem prawa powszechnego, ogranicza się jej wolności i prawa chronione Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz Konstytucją RP w sposób niewynikający z ustawy. Skarżąca poczyniła uwagi dotyczące zasadności programu szczepień obowiązkowych.

Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2021 r., nr NEP.906.15.1.2.2021, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Bydgoszczy (PWIS) utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że PPIS w sposób klarowny przedstawił stronie podstawy prawne dotyczące wymagalności obowiązku szczepień, przesłanki epidemiologiczne uzasadniające przestrzeganie terminów ich realizacji, okoliczności faktyczne właściwe rozpoznawanej sprawie. Stwierdził, że skoro skarżąca nie stawiła się we wskazanym terminie we wskazanej placówce celem wykonania szczepień ochronnych i dziecka, organ I instancji mógł podjąć czynności wierzyciela w celu wyegzekwowania obowiązku szczepień. PWIS stwierdził, że organ I instancji odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącej, przy czym zarzutu naruszenia art. 4 u.z.z.z. – wbrew treści zażalenia - nie podniesiono. Dalej wskazał, że postępowanie przeprowadzono w sposób prawidłowy z uwzględnieniem wszystkich istotnych okoliczności sprawy: badanie patronażowe z dnia 28 czerwca 2018 r.; wezwanie wystosowane przez lekarza POZ z dnia 28 lutego 2019 r. do zgłoszenia się celem wykonania szczepień; w tym samym dniu wykonanie badania profilaktycznego, przy którym skarżąca nie wyraziła zgody na szczepienia; niezgłoszenie się skarżącej na badanie kwalifikacyjne; upomnienie wystosowane przez PPIS; brak dostarczenia dokumentów świadczących o odroczeniu obowiązkowych szczepień. PWIS wyjaśnił, że PSO, o ile nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego, to stanowi dokument techniczny z zakresu medycyny dotyczący sposobu wykonania ustalonych w ustawie obowiązków. Wskazał, że w chwili wejścia osoby objętej obowiązkiem szczepień w granice wiekowe określone przez ustawę, obowiązek ten staje się wykonalny, przy czym ściśle wyznaczone terminy szczepień zostały ustalone w oparciu o aktualną wiedzę medyczną, mogą być one przeprowadzone w innych terminach wyznaczonych przez lekarza, co wymaga ustalenia indywidualnego programu szczepień. W ocenie organu przedmiotowe ograniczenie wolności jednostki nie koliduje z przepisami Konstytucji RP i Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

W skardze na powyższe postanowienie R. C., reprezentowana przez adwokata, wniosła o jego uchylenie wraz postanowieniem I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wniosła o zwrócenie się z zapytaniem do Trybunały Konstytucyjnego co do zgodności z Konstytucją art. 2, 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1, 10 pkt 1 i pkt 2, ust. 11 u.z.z.z. z art. 2, art. 30. 31 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 68 ust. 1, 2 i 3, art. 87 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim nie przewidują one wolności wyboru rodziców w zakresie szczepień, w zakresie braku rejestru powikłań, celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe, rehabilitacje osób po powikłaniach, oraz w zakresie w jakim to Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikaty, czy też Minister Zdrowia w formie rozporządzenia PSO na dany rok, wykaz chorób, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek przez co rozstrzyga o wolnościach obywatelskich z pominięcie ustawy. Postanowieniu zarzuciła naruszenie:

1) art. 59 § 1 pkt 3 w zw. z art. 27 u.p.e.a. poprzez nieumorzenie postępowania pomimo istnienia przesłanki obligatoryjnej do umorzenia postępowania, a mianowicie brak jest w tytule wykonawczym określenia nazwy i siedziby organu egzekucyjnego w klauzuli,

2) art. 20 u.p.e.a. poprzez przeprowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ,

3) art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z § 3 rozporządzenia poprzez uznanie, że szczepienia, których termin określono w PSO są wymagalne, choć akt ten nie jest źródłem prawa,

4) art. 34 § 4 u.p.e.a. poprzez nieumorzenie postępowania egzekucyjnego,

5) art. 29 § 1 poprzez niezbadanie dopuszczalności egzekucji w sytuacji, gdy dziecko skarżącej było w trakcie diagnostyki lekarskiej mającej na celu ustalenie dopuszczalności szczepienia,

6) art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z § 3 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień,

7) art. 119 § 1 u.p.e.a. poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego pomimo nieistnienia obowiązku w dniu wydania postanowienia,

8) prowadzenie postępowania pomimo wystąpienia przesłanki nieważności z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

9) art. 124 § 2 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do konsultacji mających na celu właściwą kwalifikację dziecka w zakresie szczepienia, jak i zarzutów wskazujących na naruszenie konstytucji,

10) art. 10 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia o możliwości zajęcia stanowiska, złożenia dowodów,

11) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b pkt 3 u.z.z.z. poprzez przyjęcie, że przepis ten stanowi podstawę do prowadzenia egzekucji w sytuacji, gdy nie konkretyzuje on obowiązku co do czasu i rodzaju szczepienia,

12) art. 17 ust. 11 u.z.z.z. w zw. z art. 87 oraz 97 Konstytucji RP,

13) art. 17 ust. 2 u.z.z.z.,

14) art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

W obszernym uzasadnieniu skarżąca przedstawiła argumentację na rzecz powyższych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i uznając postawione zarzuty za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia dokonana na zasadach i w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") wykazała, że skarga nie jest zasadna.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy, utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy, którym organ I instancji oddalił zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko skarżącej w związku z uchylaniem się od obowiązku poddania małoletniego syna obowiązkowym szczepieniom ochronnym.

Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427) egzekucji administracyjnej podlegają m.in. obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Stosownie do art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru.

W analizowanej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w wyniku wystawienia wobec skarżącej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy tytułu wykonawczego, który został przesłany do Wojewody Kujawsko-Pomorskiego. Postępowanie egzekucyjne skutkowało nałożeniem na skarżącą grzywny w celu przymuszenia.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie administracyjnej. Podstawy zarzutów wymienione zostały enumeratywnie w art. 33 § 2 u.p.e.a. Zobowiązany, wnosząc zarzut, kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego. W niniejszej sprawie zarzut skarżącej oparty został o przesłankę opisaną w art. 33 § 2 pkt 6 lit. c – brak wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określone w lit. a i b (tj. odroczenia terminu wykonania obowiązku i rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej). Przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny, oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie (por. Przybysz Piotr Marek, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, publ. WKP 2021).

Skarżąca kwestionuje wymagalność obowiązku poddania małoletniego dziecka szczepieniom ochronnym, wynikającego z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (publ. jak wcześniej wskazano). Argumentacja powyższego opiera się zasadniczo na twierdzeniu, że termin wykonania ww. obowiązku określony został w Programie Szczepień Ochronnych, który nie jest aktem stanowienia prawa, toteż jego ustalenia nie mogą być podstawą do stwierdzenia wymagalności obowiązku przeprowadzenia szczepień. Skarżąca zarzuca nadto wadliwość wystawionego tytułu wykonawczego, kwestionuje właściwość procedującego organu oraz prawidłowość formalną przeprowadzonego postępowania.

Argumentacja skarżącej nie jest zasadna.

Podstawą prawną do nałożenia obowiązku szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym jest art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z., który stanowi, że osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym. Z kolei art. 17 ust. 1 tej ustawy przewiduje obowiązek osób, określonych na podstawie ust. 10 pkt 2, do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1. Zgodnie natomiast z art. 17 ust. 10 u.z.z.z. minister właściwy do spraw zdrowia określa, w drodze rozporządzenia, m.in. wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych oraz osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby - uwzględniając dane epidemiologiczne dotyczące zachorowań, aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia. Rozporządzenie w § 3 Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych przewiduje ramy czasowe - ustalone w zależności od danej choroby, przeciwko której szczepienie następuje -, w których dziecko winno zostać zaszczepione. Zgodnie z § 5 rozporządzenia, wydanego na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.z., obowiązkowe szczepienia ochronne są prowadzone zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, o którym mowa w art. 17 ust. 11 u.z.z.z. Przepis ten stanowi, że Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 oraz art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu.

Obowiązek wykonania szczepień w określonych terminach jest bez wątpienia obowiązkiem ustawowym. Jest to obowiązek poddania bezpośrednio wymagalny, na zasadach określonych w ww. regulacjach, a jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem powinno być poddanie dziecka szczepieniu ochronnemu (por. wyroki NSA: z 6 kwietnia 2011 r., II OSK 32/11; z 6 czerwca 2017 r., II GSK 2398/15 - dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut nieprawidłowej podstawy prawnej, w oparciu o którą wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne poddania syna zobowiązanej szczepieniom ochronnym, a dotyczący Programu Szczepień Ochronnych. Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego jest wydawany celem wykonania obowiązku nakładanego ustawą (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 oraz art. 17 ust. 1 u.z.z.z.). Komunikat ten jest dokumentem technicznym precyzującym obowiązki wynikające z ustawy, w którym zawarte są wiadomości z zakresu medycyny dotyczące sposobu wykonania ustalonych w ustawie obowiązków. To, że zgodnie z art. 17 ust. 11 u.z.z.z. konkretyzowanie obowiązku poddania się szczepieniom obowiązkowym następuje w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłoszonym w formie komunikatu przez Głównego Inspektora Sanitarnego nie stanowi złamania konstytucyjnego porządku przepisów powszechnie obowiązujących, ponieważ podstawą obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym jpozostaje regulacja ustawowa art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 17 ust. 1 u.z.z.z. Natomiast określenie szczegółowego kalendarza szczepień, obwarowanego względami medycznymi, warunkami epidemiologicznymi, nie należy do materii ustawowej, co uzasadnia pozostawienie w tym przedmiocie regulacji dostosowanych do potrzeb medycznych w formie komunikatu ogłoszonego przez wyspecjalizowany organ administracji publicznej (por. wyr. NSA z 19 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2547/18, dostępny jw.). W komunikacie wskazuje się jakim szczepieniom i w jakim czasie powinny poddać się określone osoby. Ogłoszenie tego komunikatu nie ma wpływu na istnienie obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym wynikającego z mocy przepisów ustawy (vide: wyrok NSA z dnia 25 maja 2022 r., sygn. II OSK 3130/19, dostępny jw.).

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy doszło do sytuacji, w której dziecko skarżącej – objęte obowiązkiem szczepiennym w związku z osiągnięciem wieku wskazanego w rozporządzeniu i PSO – nie zostało przez swojego opiekuna prawnego doprowadzone do placówki celem zrealizowania tego obowiązku. Uzasadnionym było zatem wszczęcie postępowania egzekucyjnego w tym zakresie.

Bezpodstawne jest twierdzenie skargi, jakoby dziecko skarżącej było w trakcie diagnostyki lekarskiej mającej na celu ustalić dopuszczalność szczepienia, co niedopuszczalną czynić miało egzekucję obowiązku szczepienia. Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed samym szczepieniem (art. 17 ust. 3). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5). Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym oznacza również obowiązek poddania się uprzednim lekarskim badaniom kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania szczepienia. Odmowa wzięcia udziału w badaniu uniemożliwia wykonanie szczepienia i powinna być traktowana jako odmowa poddania się temu szczepieniu (vide: wyrok NSA z 06 czerwca 2017 r., II GSK 2398/15, dostępny jw.). W niniejszej sprawie u syna skarżącej nie zostało kiedykolwiek przeprowadzone badanie kwalifikacyjne do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego, rodzice nie dostarczyli nadto żadnych dokumentów świadczących o odroczeniu obowiązkowych szczepień ochronnych (vide: zawarte w aktach sprawy pismo Zastępcy Komendanta Wojskowego Szpitala Klinicznego w Bydgoszczy z 15 października 2021 r.). Brak było zatem podstaw do zaniechania prowadzenia egzekucji przedmiotowego obowiązku.

Wbrew zarzutom skargi wszczęte postępowanie nie zasługiwało na umorzenie ani z powodów wskazanych wyżej, ani też z uwagi na podniesiony brak w tytule wykonawczym oznaczenia nazwy i siedziby organu egzekucyjnego. Zawarty w aktach niniejszej sprawy tytuł egzekucyjny zawiera wypełnione wszystkie rubryki, których wypełnienie należało do obowiązku wierzyciela. Art. 27 u.p.e.a., stanowiący o koniecznych elementach tytułu wykonawczego, nie przewiduje oznaczenia organu egzekucyjnego. Podobnie, wzór TW-2 tytułu wykonawczego stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, stanowiący załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 stycznia 2021 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2021 r., poz. 176), w swych objaśnieniach dotyczących sporządzania tytułu wykonawczego TW-2 wskazuje, że wierzyciel wypełnia pozycje niezaciemnione, zaś w katalogu obowiązkowych informacji brak jest oznaczenia organu egzekucyjnego i jego adresu, czego podanie uzależnione jest od posiadania wiedzy w tym zakresie przez wierzyciela.

Niezasadny jest zarzut prowadzenia postępowania przez organ niewłaściwy. Zgodnie z art. 5 § 1 pkt 2 u.z.z.z. uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 tej ustawy jest m.in. dla obowiązków wynikających z orzeczeń sądów lub innych organów albo bezpośrednio z przepisów prawa – organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności – podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku. W rozpoznawanej sprawie podmiotem tym (wierzycielem) pozostaje Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bydgoszczy, co wynika z art. 2, art. 5 pkt 3, art. 10 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie działały w niniejszej sprawie jako organ egzekucyjny, lecz w trybie art. 34 § 1 u.p.e.a. wyraziły stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. Organy te były organami w tej sprawie właściwymi i przestrzegały one swej właściwości rzeczowej. Postępowanie egzekucyjne prowadzi zaś właściwy organ egzekucyjny, tj. Wojewoda.

Zarzut nieważności zawarty w skardze, powołujący art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., uznać należy za bezpodstawny i niezrozumiały. Sprawa w żadnym zakresie nie dotyczyła stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z uwagi na jej niewykonalność. Nie zasługują na uwzględnienie również zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczące braków uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w sprawie. PWIS prawidłowo wyłożył przesłanki swojego rozstrzygnięcia, odnosząc się do wszystkich kwestii podniesionych w zażaleniu. Skarżąca brała zaś czynny udział w postępowaniu zarówno w początkowej jego fazie rozpoczętej upomnieniem nr 42.2019 (samodzielnie), jak i w dalszym toku (za pośrednictwem pełnomocnika).

Końcowo wyjaśnić należy za Naczelnym Sądem Administracyjnym (vide: cytowany wyrok II OSK 3130/19), że konieczność wykonania obowiązku poddania osoby małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym nie jest sprzeczna z art. 8 ust. 2, art. 31 ust. 2, art. 47 Konstytucji RP oraz art. 8 ust. 1 Konwencji. Ustrojodawca w art. 68 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nałożył na władze publiczne obowiązek zwalczania chorób epidemicznych. Nie wymaga pogłębionych wyjaśnień, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W realiach demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) obowiązane jest przyjmowanie takich rozwiązań, które równoważą możliwości prawne ochrony interesu indywidualnego i interesu społecznego. Tak dobro dziecka, jak i interes społeczny wymagają, aby rodzice dobrowolnie poddawali dziecko obowiązkowym szczepieniom ochronnym m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z., ale zwłaszcza by chronić prawa dziecka, których zabezpieczenie zapewnia Rzeczpospolita Polska (art. 72 ust. 1 Konstytucji). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że obowiązek poddania osoby małoletniej szczepieniom ochronnym nie pozostaje w sprzeczności z poszanowaniem życia prywatnego i rodzinnego jednostki, a materia dotycząca szczepień ochronnych nie znajduje się w jakimkolwiek związku ze sferą prywatności jednostki (zob. wyrok NSA z 10 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 1622/18, dostępny jw.). Ponadto, brak regulacji prawnej systemu odszkodowań, czy też wiarygodnego rejestru niepożądanych odczynów poszczepiennych, nie daje podstaw do postawienia zarzutu naruszenia ww. przepisów konstytucyjnych. Nie doszło także do obrazy przepisu art. 8 ust. 1 Konwencji, bowiem przy jego wykładni uwzględnić należy ust. 2, który stanowiąc o poszanowaniu życia prywatnego i rodzinnego wyznacza jego granice, przyjmując, że niedopuszczalna jest ingerencja władzy w korzystanie z poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na ochronę zdrowia.

Z powyższych względów Sąd nie stwierdził, by zasadny był wniosek o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności z Konstytucją RP wyszczególnionych w skardze przepisów ustawy o zapobieganiu chorobom zakaźnym. Profilaktyka w zakresie chorób epidemicznych jest konstytucyjnym obowiązkiem władz publicznych (art. 68 ust. 4 Konstytucji RP). To właśnie w ramach realizacji tego obowiązku opracowano m.in. Program Szczepień Ochronnych, który rokrocznie jest modyfikowany stosownie do aktualnej sytuacji epidemiologicznej, a do którego to programu odsyła § 5 rozporządzenia. Sąd nie powziął wątpliwości mogących uzasadnić przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależałoby rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje bowiem wskazywane w Konstytucji powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa.

W konsekwencji Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., jako w całości niezasadną.