Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 560/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 1  art. 51 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Dnia 14 listopada 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Protokolant Referendarz sądowy Robert Adamczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2007 roku sprawy ze skargi K. Ł. i W. Ł. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...]; znak [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych. 1/ uchyla zaskarżoną decyzję, 2/ zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz K. Ł. i W. Ł. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Na wniosek K. i W. Ł. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wszczął postępowanie wyjaśniające w sprawie robót budowlanych wykonywanych przy pawilonie handlowym usytuowanym w K. przy ul. A., stanowiącym własność B. i W. M.

Decyzją z dnia [...]r., Nr [...] wymieniony organ nadzoru budowlanego zobowiązał B. i W. M. do przebudowy podjazdu do sklepu w sposób zapewniający odtworzenie rzutu i parametrów schodów od strony działki Nr [...] sprzed dnia 7 stycznia 2002 r., w którym to dniu wydano decyzję o pozwoleniu na rozbudowę przedmiotowego sklepu. Jako podstawę nałożonego obowiązku organ powołał art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że pismem z dnia 11 sierpnia 2004 r. W. Ł. poinformował organ nadzoru budowlanego o wykonaniu przez W. M. – właściciela sklepu, robót budowlanych polegających na ociepleniu styropianem i obłożeniu blachą trapezową ścian zewnętrznych, wymianie stolarki okiennej i drzwiowej, rozbiórce istniejących schodów i wykonaniu nowych schodów, wymurowaniu podjazdu dla wózków przy schodach wejściowych do sklepu. Wykonanie powyższych prac budowlanych potwierdziły wyniki oględzin dokonanych w dniu 9 września 2004r. przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Organ ustalił, że na wykonanie przebudowy schodów i podjazdu dla wózków towarowych inwestor nie posiadał stosownego pozwolenia na budowę, bowiem decyzja Starosty [...] z dnia [...] r., Nr [...] o pozwoleniu na budowę nie obejmowała swoim zakresem wykonania tych prac. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że wykonany podjazd dla wózków towarowych z uwagi na przekroczenie linii zabudowy jest niezgodny z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta K.

Końcowo organ wyjaśnił, iż w odniesieniu do pozostałych wykonanych przez B. i W. małżonków M. robót, podjęte zostanie odrębne rozstrzygnięcie.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli K. i W. Ł., zarzucając, iż została wydana z naruszeniem:

- art. 48 ust. 1 i art. 50 ust. 1 oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, iż roboty budowlane polegające na wykonaniu schodów wejściowych w miejsce istniejących i budowie podjazdu dla wózków towarowych nie odpowiada dyspozycji art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, podczas gdy w ocenie skarżących nie ulega wątpliwości, że przedmiotowe prace zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę;

- art. 31 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez błędną interpretację tego przepisu polegającą na przyjęciu, że rozbiórka starych schodów nie wymagała pozwolenia na budowę pomimo, że znajdowały się one od granicy działki w odległości mniejszej niż połowa ich wysokości;

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, poprzez przyjęcie, że wykonany przez inwestorów podjazd dla wózków towarowych został błędnie określony przez projektanta jako pojazd dla niepełnosprawnych;

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, że inwestorzy dokonali przebudowy schodów podczas gdy w istocie nastąpiła ich rozbiórka i wybudowanie nowych schodów;

- naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego, określonych w: art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 75, art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a.

Strona odwołująca się wniosła o zmianę decyzji i zastosowanie do wybudowanych bez wymaganego prawem pozwolenia schodów oraz podjazdu dla wózków towarowych art. 48 Prawa budowlanego względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z udzieleniem zaleceń PINB w K. w przedmiocie zastosowania do wybudowanych bez wymaganego pozwolenia schodów oraz podjazdu art. 48 i następnych Prawa budowlanego.

Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w całości i umorzył postępowanie pierwszoinstancyjne w sprawie dotyczącej robót budowlanych polegających na wykonaniu schodów i podjazdu dla wózków towarowych do sklepu wielobranżowego w K. przy ul. A. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071, ze zm.)

Organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, iż decyzja może obejmować częściowe załatwienie sprawy, np. w sytuacji gdy sprawa jest podzielna i można z niej wyodrębnić elementy nadające się do samodzielnego rozstrzygnięcia. Tym samym w ocenie organu odwoławczego nie stanowi uchybienia podzielenie przez organ I instancji sprawy i podjęcie odrębnych rozstrzygnięć.

Odnosząc się do meritum sprawy organ odwoławczy podał, iż podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 12 lipca 2006 r. na działce w K. przy ul. A. ustalono, że wykonano roboty budowlane polegające m.in. na remoncie starych schodów poprzez "rozbiórkę zewnętrznej warstwy biegu i wykonaniu w tym miejscu uzupełniającej warstwy betonowej oraz obłożeniu płytkami ceramicznymi – terakotą. Od strony południowej w miejscu stopni wykonano podjazd do sklepu, zaś od strony północnej, rozebrano stopnie "do granicy nieruchomości W. Ł., wchodzące na posesję ok. 90 cm". K. Ł. oświadczyła do protokołu, że inwestorzy rozebrali całkowicie stare schody i wykonali nowy fundament, nowe schody wraz z podjazdem. Roboty te zostały wykonane w 2004 r.

W ocenie organu II instancji niesporne jest, że na wykonanie w/w robót inwestor zobligowany był do uzyskania pozwolenia na budowę, bowiem ustawodawca w art. 29 ust. 1 i ust. 2 nie wymienił tego rodzaju robót. Inwestor nie legitymował się takim pozwoleniem na budowę.

W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego fakt wykonania robót bez wymaganego pozwolenia na budowę nie przesądza o stosowaniu sankcji określonych w art. 48 Prawa budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 48 ust. 1 - właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Opisane powyżej roboty budowlane polegały na przebudowie schodów stanowiących integralną część budynku niezbędną do jego prawidłowego i bezpiecznego użytkowania. Zgodnie z § 66 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - w celu zapewnienia dostępu do pomieszczeń położonych na różnych poziomach należy stosować schody stałe. Na powyższą kwalifikację robót nie ma wpływu fakt, że inwestor dokonując przebudowy wykroczył poza zakres zewnętrznych gabarytów schodów, które istniały przed wykonaniem przedmiotowych robót. Wykonanie tych robót nie zwiększa powierzchni zabudowy budynku, jak również jego kubatury.

Zgodnie z Polską Normą PN-ISO 9836 "Właściwości użytkowe w budownictwie" powierzchnia zabudowy jest wyznaczana przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się powierzchni elementów drugorzędnych, np. schodów zewnętrznych, ramp zewnętrznych. Zgodnie natomiast z przepisami w/w rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. - do kubatury budynku nie wlicza się również zewnętrznych schodów, ramp i pochylni (§ 3 pkt 24 lit. b).

W ocenie organu wykonanie schodów i podjazdu do istniejącego budynku nie stanowi budowy części obiektu, ani tym bardziej budowy nowego obiektu, co zarzucają odwołujący, wskazując na błędnie przyjętą podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zdaniem organu bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż dokonano rozbiórki schodów. Do robót budowlanych innych niż budowa znajdują zastosowanie przepisy art. 51 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

Odnosząc się do kwestii zgodności wykonanych schodów z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego organ odwoławczy zwrócił uwagę, że ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia Burmistrza K. z dnia 14 października 2004 r. wydanego na podstawie przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K., zatwierdzonego uchwałą Nr 68/XII/03 Rady Miejskiej K. z dnia 27 sierpnia 2003 r. (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego nr 309, poz. 2640) wynika, że m.in. wykonanie podjazdu do sklepu jest zgodne z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym i miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W ocenie organu w tym stanie faktycznym sprawy nie znajduje zastosowania, powołane w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, zaświadczenie Burmistrza K. z dnia 6 lipca 2006 r., w którym stwierdzono, że dla zachodniej strony ul. A., przy której znajduje się lecznica weterynarii, obowiązuje linia zabudowy w nawiązaniu do istniejącej linii zabudowy, a więc po ścianie istniejącego budynku. Organ podkreślił, iż ustalona linia zabudowy dotyczy położenia płaszczyzny elewacji nowo projektowanych budynków lub ich części (obiektów kubaturowych), które mogłyby naruszać istniejącą pierzeję ulicy. Określona w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego linia zabudowy nie dotyczy elementów wystających poza płaszczyznę elewacji, takich jak: gzymsy, balkony, ławy fundamentowe, a także daszki nad wejściami, schody zewnętrzne, pochylnie i podjazdy.

Przedmiotowy podjazd, na co wskazują odwołujący, służy do transportu towarów i nie stanowi pochylni dla niepełnosprawnych. Nie jest on także pochylnią dla ruchu pieszych, bowiem do tego celu służą schody. Stąd też nie znajdują zastosowania przepisy w/w rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. normujące warunki techniczne, jakim winny odpowiadać pochylnie dla niepełnosprawnych czy ruchu pieszych. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw prawnych do nakazania wykonania robót celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, bowiem aktualnie obowiązujące przepisy nie normują warunków, jakim mają odpowiadać takie podjazdy, a inwestor wykonując podjazd niewątpliwie poprawił warunki użytkowe i ułatwił transport towarów.

W ocenie organu II instancji wykonane roboty budowlane polegające na rozebraniu starych schodów i wykonaniu nowych wraz z podjazdem dla wózków towarowych nie uchybiają przepisom zagospodarowania przestrzennego. Brak jest także podstaw do uznania, że roboty te naruszają inne przepisy, w tym zwłaszcza warunki techniczno-budowlane. Również w załączonej do akt sprawy ocenie technicznej, sporządzonej przez S. O. nie wskazano na konieczność wykonania jakichkolwiek prac, celem doprowadzenia zakończonych robót do stanu zgodnego z prawem.

W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja okazała się wadliwa, bowiem w jej założeniu, zgodnie z treścią powołanej podstawy prawnej, tj. art. 51 ust. 1 pkt 2, było doprowadzenie samowolnie podjętych robót do stanu zgodnego z prawem. Organu II instancji wyraził również wątpliwości, co do wykonalności zaskarżonej decyzji, z uwagi na brak jednoznacznego i precyzyjnego określenia parametrów schodów, które mają zostać odtworzone.

Zdaniem organu II instancji wobec braku podstaw do ingerencji organu nadzoru budowlanego i nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych, celem doprowadzenia samowolnie dokonanej przebudowy do stanu zgodnego z przepisami prawa, postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

W dniu 9 maja 2007 r. K. i W. Ł. wnieśli skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, udzielenie organom nadzoru budowlanego precyzyjnych zaleceń, co do zgodnego z prawem załatwienia sprawy oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący zarzucili, iż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. została wydana z naruszeniem:

- art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego, poprzez niezasadne zastosowanie tego przepisu i zakwalifikowanie prac wykonanych przez B. i W. M. jako "przebudowy" schodów, w okolicznościach gdy na ich skutek nastąpiła zmiana wymiarów obiektu, w szczególności jego długości i wysokości;

- art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, poprzez niezastosowanie tego przepisu w okolicznościach gdy jak wynika z materiału dowodowego inwestorzy dokonali odbudowy schodów po uprzednim ich rozebraniu i dodatkowo wybudowali podjazd dla wózków towarowych i balustradę na schodach;

- art. 48 i nast. Prawa budowlanego poprzez niezastosowanie tego przepisu w okolicznościach, gdy wybudowane schody z podjazdem stanowią obiekty budowlane, na budowę których niezbędne było uzyskanie pozwolenia na budowę;

- art. 50 ust. 1 oraz art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, poprzez przyjęcie, że wykonanie przez inwestorów robót budowlanych polegających na budowie schodów wejściowych w miejsce istniejących i budowie podjazdu dla wózków towarowych — stanowi przypadek inny niż określony w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego

- art. 31 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, polegające na błędnej interpretacji tego przepisu, poprzez przyjęcie, że rozbiórka starych schodów nie wymagała pozwolenia na budowę pomimo, że znajdują się one od granicy działki w odległości mniejszej niż połowa ich wysokości,;

- art.75 i 78 K.p.a., co miało wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji nie przeprowadzenie wnioskowanego przez skarżących dowodu z zeznań świadków na okoliczność, że inwestorzy najpierw rozebrali schody w całości, a następnie w tym miejscu wybudowali od podstaw na nowym fundamencie, nowe schody z balustradą i dodatkowo wybudowali podjazd;

- art.105 K.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że postępowanie w sprawie legalności wybudowanych samowolnie schodów i podjazdu dla wózków towarowych stało się bezprzedmiotowe;

- art. 139 K.p.a., poprzez wydanie decyzji przez organ odwoławczy na niekorzyść odwołujących się.

Uzasadniając podniesione zarzuty skarżący wskazali, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 3 pkt 7 a Prawa budowlanego, bowiem niedopuszczalne jest kwalifikowanie wykonanych przez inwestorów prac jako przebudowy obiektu budowlanego. Inwestorzy rozebrali schody, a następnie pobudowali nowe schody oraz dodatkowo wybudowali podjazd oraz balustradę na schodach. Pomimo wniosku skarżących o przesłuchanie świadków na tą okoliczność z dnia 28 stycznia 2007 r. i jego ponowienia w kolejnych pismach, organy nadzoru budowlanego zaniechały przeprowadzenia dowodu, który korespondowałby z dowodem z oświadczenia strony zawartym w protokole z oględzin.

Z protokołu wynika wprost, że na skutek prac zmieniła się długość i wysokość schodów, bowiem na schodach wykonano murek z metalową balustradą, a od strony południowej przed schodami, powstał podjazd dla wózków, natomiast od strony północnej usunięto stopnie do granicy nieruchomości skarżących. Nowo wybudowane schody posiadają inne wymiary, w szczególności inną długość i wysokość niż schody zburzone, a zmiana tych elementów charakterystycznych uniemożliwia kwalifikowanie prac jako przebudowy. Jest to zdaniem skarżących dodatkowy argument, że organ błędnie zakwalifikował wykonane prace. Głównym argumentem w tej kwestii jest fakt, że inwestor rozebrał całkowicie istniejące schody i pobudował nowe czyli wykonał od podstaw inny, nowy obiekt. Dodatkowo wybudowano podjazd. Skarżący podnieśli, iż w wydawanych rozstrzygnięciach organy nadzoru przyznały, że dokonano rozbiórki starych i wybudowania nowych schodów, zatem sprzeczne z tymi ustaleniami jest twierdzenie, iż schody powstały na skutek remontu lub przebudowy.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o oddalenie skargi.

`

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej w dalszej części rozważań "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Dokonując w tak zakreślonej kognicji, kontroli legalności wydanej w rozpatrywanej sprawie decyzji, Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. narusza prawo w zakresie mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszym rzędzie należy zwrócić uwagę na naruszenie przez organ odwoławczy art. 139 K.p.a.

Zakaz reformationis in peius należy do podstawowych gwarancji procesowych prawa obrony strony. Tworzy swobodę w realizowaniu przyznanego prawa do odwołania się od decyzji organu I instancji w myśl przyjętej w postępowaniu administracyjnym zasady dwuinstancyjności. Istota bowiem tego zakazu polega na tym, że organ odwoławczy nie może zmienić rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu I instancji na niekorzyść odwołującej się strony.

W rozpoznawanej sprawie odwołujący się K. i W. małżonkowie Ł. pozostawali w zdecydowanie lepszej sytuacji prawnej na gruncie ustalonego stanu faktycznego po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej, nakazującej małżonkom M. przywrócenie stanu poprzedniego po wybudowaniu przez nich samowolnie nowych schodów i podjazdu, w stosunku do tej w jakiej pozostali po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy. Należy zwrócić uwagę, iż wnioski odwołania przytoczone wyżej, na gruncie zaistniałego stanu faktycznego nie dawały podstaw do rozstrzygnięcia takiego jak w zaskarżonej decyzji, również ze względów merytorycznych, o czym w dalszej części rozważań.

Zgodnie z art. 3 pkt 7 a Prawa budowlanego przez przebudowę należy rozumieć - wykonywanie robót budowlanych w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem elementów charakterystycznych, takich jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość, bądź liczba kondygnacji. W przedmiotowej sprawie doszło do zmiany elementów charakterystycznych takich jak długość i wysokość schodów, zatem nie można kwalifikować wykonanych prac jako przebudowy. Przywołane przez organ odwoławczy rozporządzenie, z którego przepisów wynika, że powierzchni schodów nie wlicza się do powierzchni oraz kubatury budynku nie zmienia faktu, że nie może być mowy o przebudowie obiektu budowlanego — t.j. schodów, w okolicznościach gdy doszło do zmiany elementów charakterystycznych, takich jak ich długość i wysokość, a prace nie były prowadzone w "istniejącym obiekcie", gdyż został on rozebrany. Aby móc wykonać przebudowę, bądź remont, musi istnieć obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Nie ma o tym natomiast mowy, gdy roboty budowlane polegają na wykonaniu faktycznie nowego obiektu budowlanego, choćby z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych po starym obiekcie budowlanym, który uległ zniszczeniu ( rozebraniu ).

W sprawie wydaje się być jednak poza sporem, co przyznaje organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skoro dokonano rozbiórki schodów, choć według organu jest to bez znaczenia, to oczywistym jest, że schody wybudowano od podstaw wraz z podjazdem dla wózków towarowych.

W tak ustalonym stanie faktyczny niezrozumiałym wydaje się, dlaczego organ odwoławczy uchylając decyzję organu pierwszej instancji umorzył postępowanie pierwszoinstancyjne i zarazem przyznał w swych ustaleniach, ze całe schody wraz z podjazdem były wybudowane i to od podstaw bez pozwolenia na budowę.

Z całą pewnością wybudowane schody i podjazd są, obiektami budowlanymi. Pojęcie "obiektu budowlanego" jest najszerszym pojęciem w prawie budowlanym. Schody i podjazd podlegają regulacji przepisów prawa budowlanego, są więc "obiektami budowlanymi" w rozumieniu tych przepisów. Stanowią budowlę w rozumieniu art.3 pkt 3 Prawa budowlanego, których realizacja polega na "budowie" w rozumieniu art.3 pkt 6 i art. 48 Prawa budowlanego. Obiekty w rodzaju schodów, nawet jeżeli nie stanowią samodzielnych obiektów budowlanych, podlegają jednak regulacjom prawa budowlanego, a w konsekwencji ich budowa lub odbudowa wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Z faktu, że dany twór materialny jest urządzeniem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego nie wypływa wniosek, że nie jest on jednocześnie obiektem budowlanym. Aby dany twór materialny podlegał w ogóle regulacjom przepisów prawa budowlanego, musi on stanowić samodzielny obiekt budowlany względnie jego część. Obiekt budowlany jest bowiem koniecznym elementem zarówno definicji budowy (art. 3 pkt 6) jak i definicji robót budowlanych (art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego).

W związku z dokonanym przez organ nadzoru budowlanego ustaleniem, że inwestorzy zobowiązani byli do uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż art. 29 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego nie przewidywał zwolnienia dla wykonanych przez nich prac, oraz że tego pozwolenia nie posiadali, uznać należy że organy nadzoru budowlanego powinny zastosować tryb określony w art. 48 i n. Prawa budowlanego, nie wykluczając trybu z art. 51 ust. 1 pkt. 2. przy przyjęciu, że prace te mają charakter remontu, zdefiniowany w art. 3 pkt. 8 ustawy, co pozwalałoby na odtworzenie w niezbędnym zakresie elementu koniecznego jakim są schody wejściowe do budynku. Zaniechanie zastosowania tych przepisów w rozpoznawanej sprawie przesądza jednocześnie za uchyleniem zaskarżonej decyzji.

W ocenie skarżących organy nadzoru obu instancji przy wydaniu decyzji dopuściły się również naruszenia art.75 i 78 K.p.a. W dniu 28 stycznia 2007 r. skarżący wnieśli o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność, że inwestorzy zburzyli schody w całości, a dopiero na ich miejscu pobudowali nowe schody, dokonując ich "odbudowy".

Okoliczność powyższa wydaje się być jednak przyznana w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, co wynika z wcześniej zaprezentowanych rozważań, choć organ nie uwzględnił powyższego w procesie podejmowania swego rozstrzygnięcia.

Rozpoznając ponownie sprawę organ rozważy prowadzenie dowodu z zeznań świadków, w przydatku wątpliwości co do ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Wobec treści rozstrzygnięcia doszło do naruszenia w zaskarżonej decyzji również art. 105 § 1 K.p.a. Podstawą umorzenia postępowania jest jego bezprzedmiotowość, tymczasem postępowanie w sprawie legalności wybudowanych schodów i podjazdu nie stało się bezprzedmiotowe, gdyż w dalszym ciągu istnieje jego przedmiot tj. samowolnie wybudowane schody i podjazd dla wózków towarowych. To, że powyższe obiekty budowlane nie naruszają warunków technicznych nie oznacza, że tym samym stały się legalne, w sytuacji gdy przy ich realizacji inwestorzy całkowicie pominęli władcze uprawnienia organów budowlanych naruszając art. 28 Prawa budowlanego. Sam fakt, że wykonane prace budowlane pozostają w zgodzie z przepisami techniczno budowlanymi nie uzasadnia akceptowania samowoli budowlanej.

Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy ustali i wyjaśni ponad wszelką wątpliwość stan faktyczny w sprawie rozważy ponownie podstawę prawną nałożonego obowiązku przez organ pierwszoinstancyjny i dokona oceny zaskarżonej decyzji na gruncie obowiązującego prawa i w ustalonym stanie faktycznym, przy uwzględnieniu uwag zaprezentowanych w niniejszym uzasadnieniu przez Sąd.

Wynik zaś ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego organ uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. przedstawiając uzasadnienie faktyczne i prawne zapadłej decyzji. Naruszenie przepisu art. 107 § 3 K.p.a. niezależnie od powołanych wcześniej uchybień procesowych stanowi samoistną podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a) i litera c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku.

Z uwagi natomiast na charakter prawny rozstrzygnięcia (nie ma przymiotu wykonalności), nie znaleziono podstaw do orzekania w przedmiocie jego wykonania, w trybie art.152 p.p.s.a.

O zasądzonych na rzecz skarżących kosztach postępowania, obejmujących uiszczony wpis od skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

T.N.