Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 691/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6319 Inne o symbolu podstawowym 631
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną czynność
Powołane przepisy: article: art. 19 ust. 1a
journal: Dz.U. 2017 poz 1839
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn,

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.) Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lutego 2021 r. sprawy ze skargi R.S. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odebrania broni i amunicji 1. uchyla zaskarżoną czynność; 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym pismem z [...] r., nr [...], Komendant Wojewódzki Policji w K. (dalej: organ, KWP) poinformował R. S. (dalej: skarżący), że broń oraz amunicja w postaci:

- sztucera "[...]", nr [...], kal. [...] oraz [...] szt. amunicji,

- sztucera "[...]", nr [...], kal. [...] oraz [...] szt. amunicji,

- dubeltówki "[...]", nr [...], kal. [...] oraz [...] szt. amunicji –[...] szt. amunicji kal. [...],

- [...] szt. amunicji kal. [...],

których jest właścicielem, od uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w C. z [...] r., sygn. [...] o zmianie postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym poprzez zwolnienie z zajęcia ww. ruchomości, tj. od dnia [...] r., jest przechowywana w depozycie organu Policji na podstawie art. 19 ust. 1 a ustawy o broni i amunicji. Przepis ten stanowi, że Policja może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwo określone w art. 15 ust. 1 pkt 6, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. Jak ustalono przeciwko skarżącemu nadal toczy się postępowanie karne za przestępstwo określone w ww. przepisie.

Jednocześnie poinformowano skarżącego, że może w każdym czasie zadysponować swoją własnością, np. poprzez sprzedaż osobie posiadającej zaświadczenie uprawniające do nabycia broni lub za pośrednictwem podmiotu posiadającego koncesję na obrót bronią i amunicją. Ponadto może wziąć udział w ocenie stanu technicznego broni i amunicji, której termin wyznaczono na dzień 29 kwietnia 2020 r. Tym samym organ odmówił skarżącemu wydania broni i amunicji z depozytu.

Powyższe pismo (akt/czynność) organu zainicjowało wniesienie przez jego adresata, skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:

Na podstawie decyzji organu Policji z [...] r.. skarżący uzyskał pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej.

W dniu [...] r. organ otrzymał informację z Centralnego Biura Śledczego Policji, że przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne o popełnienie czynu określonego w art. 229 § 3 k.k., a w związku z ujawnieniem w miejscu zamieszkania skarżącego legitymacji posiadacza broni oraz jednostki broni palnej myśliwskiej wraz z amunicją, stanowiących jego własność wniesiono o ich zdeponowanie w składnicy.

Broń wraz z amunicją oraz legitymacją posiadacza broni odebrano skarżącemu w dniu [...] r., co wynika z protokołu przeszukania, spisu i opisu rzeczy oraz notatki urzędowej z dnia [...] r. i pokwitowania przez skarżącego zabranych rzeczy. Na podstawie art. 19 ust. 1 a ustawy o broni i amunicji, zostały one następnie przyjęte do depozytu organu Policji.

Jednocześnie Komendant Wojewódzki Policji pismem z [...] r., powiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia mu pozwolenia na broń myśliwską. W uzasadnieniu wskazał na art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób stanowiących zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Dalej wskazał na informację o prowadzonym postępowaniu karnym przeciwko skarżącemu o popełnienie czynu z art. 229 § 3 k.k. i w związku z tym konieczność ustalenia czy skarżący stanowi zagrożenie, o którym mowa w przepisach ustawy o broni i amunicji.

Z kolei, Prokurator Prokuratury Okręgowej w C. postanowieniem o zabezpieczeniu majątkowym z [...] r. postanowił zabezpieczyć na mieniu podejrzanego (skarżącego) grożącą mu karę grzywny w wysokości [...] zł, poprzez zajęcie mienia w postaci broni i amunicji stanowiącej jego własność.

Sąd Rejonowy w C. postanowieniem z [...] r. zmienił ww. postanowienie z [...] r. o zabezpieczeniu majątkowym na mieniu podejrzanego grożącej mu kary grzywny w wysokości [...] zł w ten sposób, że zwolnił z zajęcia ruchomości broń i amunicję zabezpieczoną [...] r. w toku przeszukania pomieszczeń mieszkalnych skarżącego i dokonał zajęcia ruchomości w postaci środków pieniężnych będących własnością oskarżonego, zobowiązując do ich wpłaty na konto sum depozytowych sądu.

Natomiast Komendant Wojewódzki Policji w K. w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską, w dniu [...] r., na podstawie art. 105 § 1 oraz 268a ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a), wydał decyzję o umorzeniu tego postępowania, nie znajdując podstaw prawnych do cofnięcia pozwolenia pomimo toczącego się postępowania karnego i stwierdzając w uzasadnieniu decyzji, że skarżący jest osobą niekaraną oraz mającą pozytywną opinię w miejscu zamieszkania. Organ w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym nie ustalił przesłanek uniemożliwiających posiadanie przez skarżącego broni palnej myśliwskiej i z tej przyczyny umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.

W tym stanie faktycznym, Komendant Wojewódzki Policji w K., pismem z dnia [...] r., poinformował skarżącego, że broń palna myśliwska i amunicja, stanowiąca jego własność, nadal będzie przechowywana w depozycie, stosownie do przepisu art. 19 ust. 1 a ustawy o broni i amunicji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi:

- naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7, 77 i 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nieprzeprowadzenie niezbędnych dowodów w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności dowodów wskazujących na zaistnienie wszystkich przesłanek zastosowania przepisu art. 19 ust. 1 a ustawy o broni i amunicji,

- naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 19 ust.1 a ustawy o broni i amunicji, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tego przepisu polegające na:

a) błędnym przyjęciu, że sam fakt zawisłości sprawy karnej przeciwko skarżącemu o popełnienie umyślnego przestępstwa stanowi wystarczającą podstawę do zatrzymania broni i amunicji,

b) niedokonaniu przez organ administracyjny oceny czy w przedmiotowej sprawie zachodzi realna i uzasadniona obawa, że skarżący stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób,

c) zatrzymaniu broni i amunicji skarżącego, pomimo że w sprawie nie występują żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć o realnej i uzasadnionej obawie zagrożenia ze strony skarżącego dla bezpieczeństwa lub porządku albo dla wolności i praw innych osób.

Wskazując na powyższe wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności i uznanie obowiązku organu zwrócenia skarżącemu broni oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że dopiero z pisma z [...] r., dowiedział się o zatrzymaniu broni i amunicji w depozycie na podstawie art. 19 ust. 1 a ustawy o broni i amunicji. Wcześniej zatrzymana broń i amunicja stanowiły zabezpieczenie majątkowe w sprawie karnej, które zostało zmienione. Wyjaśnił, że w toku śledztwa nadzorowanego w Prokuraturze Okręgowej w C. pod sygnaturą akt [...] skarżącemu przedstawiono zarzut popełnienia w [...] r. przestępstwa przekupstwa z art. 229 §3 k.k., polegającego na wręczeniu kwoty jednego tysiąca złotych w zamian za informację o przetargu na nieruchomość gruntową. W związku z powzięciem informacji o sprawie karnej skarżącego organ administracyjny - Komendant Wojewódzki Policji w K. w dniu [...] r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni myśliwskiej, które decyzją z [...] r. umorzył jako bezprzedmiotowe. W toku śledztwa, postanowieniem prokuratora z [...] r. zastosowano wobec skarżącego zabezpieczenie majątkowe, polegające na zajęciu należącej do skarżącego broni myśliwskiej i amunicji. Zabezpieczenie to upadło, bowiem Sąd Rejonowy w C. postanowieniem z [...] r. zwolnił zajętą broń i amunicje z zabezpieczenia. W wyniku wykonania tego zabezpieczenia broń i amunicja skarżącego znalazła się w depozycie Komendy Wojewódzkiej Policji w K., gdzie znajduje się cały czas aż do chwili obecnej.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie jako wniesionej po terminie, ewentualnie o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Organ stwierdził, że dokonując prewencyjnego odebrania broni, amunicji oraz dokumentu potwierdzającego legalność posiadania broni nie uchybił przepisom ustawy o broni i amunicji, jak również zaleceniom zawartym w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18 grudnia 2013 r., sygn.. P 43/12, który stwierdził, że przepis art. 19 ust.1a ustawy o broni i amunicji jest proporcjonalną konstytucyjnie ingerencją w prawo własności. Ograniczenie wykonywania prawa własności uzasadnione jest koniecznością ochrony praw i wolności innych osób; sposób ograniczenia jest adekwatny do założonego celu (broń pozostaje w depozycie do czasu zakończenia postępowania sądowego lub też może zostać zbyta przez dotychczasowego właściciela) i nie jest nieproporcjonalny (osoba ta - zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy o broni i amunicji - nie ponosi kosztów pozostawienia broni w depozycie, a po zakończeniu postępowania karnego, jeżeli nie zostanie skazana, będzie mogła korzystać z dotychczasowego prawa własności broni).

Organ zauważył, że przestępstwo zarzucane skarżącemu jest przestępstwem umyślnym, wskazanym w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Okoliczność ta oraz charakter zarzucanego stronie czynu, w ocenie Policji, stanowi wyczerpującą przesłankę do zastosowania przepisu art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej (...). Stwierdzenie, iż zaskarżony akt lub czynność (tu: pismo) został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować jego uchyleniem przez Sąd (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a), b), c) p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność aktu w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W przedmiotowej sprawie, organ zaskarżonym pismem z dnia [...] r. poinformował skarżącego o dalszym pozostawieniu w depozycie Policji broni i amunicji stanowiących jego własność mimo, że rzeczy te postanowieniem Sądu Rejonowego w C. zostały zwolnione z zabezpieczenia majątkowego w sprawie karnej oraz w sytuacji umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń. Tym samym organ odmówił skarżącemu zwrotu broni myśliwskiej i amunicji oraz legitymacji posiadacza broni, zaś uzasadnieniem przedmiotowej odmowy było odwołanie się do dyspozycji art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji oraz dokonanej w tym piśmie wykładni przesłanek odebrania broni wynikających z tego unormowania.

Zaskarżone pismo należy do aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Pochodzi od organu administracji publicznej i stanowi rozstrzygnięcie w indywidualnej sprawie (por. postanowienie NSA z 13 października 2020 r., sygn. akt II OSK 2226/20). Akt ten stanowi przejaw władczej woli organu, obejmującej odmowę zwrotu broni palnej myśliwskiej, amunicji i legitymacji posiadacza na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Posiada cechy aktu indywidualnego, kreuje sytuację prawną strony w zakresie odmowy zwrotu odebranej broni palnej myśliwskiej do celu łowieckiego i odnosi się do uprawnienia strony, która stosowne pozwolenie na broń posiada.

Pismo doręczono skarżącemu [...] r., a skarga została przez jego pełnomocnika nadana na poczcie [...] r., co pozwala stwierdzić, że została wniesiona w terminie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej czynności stanowił przepis art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji z 21 maja 1999 r. (t.j. Dz.U. z 2020r., poz. 955). Zgodnie z tym przepisem Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. Odebranie broni jest zatem fakultatywne, o czym stanowi słowo "może".

\

Z kolei, art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przewiduje, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego:

a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe,

b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo:

- przeciwko życiu i zdrowiu,

- przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia.

Poza sporem jest, że przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne o przestępstwo umyślne tj.: o czyn z art. 229 § 3 k.k. (przekupstwo). Przestępstwo to zaliczane jest do kategorii przestępstw przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego. Zarzucany czyn miał mieć miejsce w lutym 2014 r., a kwota, o wręczenie której jako korzyści majątkowej skarżący został oskarżony to kwota [...],-zł. Jak wynika z akt administracyjnych skarżący jest niekarany, posiada pozytywną opinię w miejscu zamieszkania, a wobec braku przesłanek z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji Komendant Wojewódzki Policji decyzją z [...] r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską.

Na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa bowiem pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6, a więc m.in. do osób stanowiących zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.

Komendant Wojewódzki Policji tym samym stwierdził, że skarżący nie należy do osób stanowiących zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, o których mowa w tym przepisie.

Należy wskazać, że w art. 19 ust. 1 a ustawy o broni i amunicji dotyczącym możliwości odebrania broni poprzez odniesienie do art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy i w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy dotyczącym przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń w przypadku osób, o których mowa w art., 15 ust. 1 pkt 2-6, jest mowa o osobach stanowiących zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego.

Tym samym należy stwierdzić, że w zaskarżonej czynności (pismo z [...] r.), ten sam organ - Komendant Wojewódzki Policji zajął sprzeczne i zupełnie odmienne stanowisko od zaprezentowanego wcześniej we własnej decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń z [...] r., przy czym nie wyjaśnił dlaczego inaczej niż w decyzji przyjął, że skarżący stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Samo oskarżenie w postępowaniu karnym o przestępstwo umyślne takiego zagrożenia nie stanowi. Takie postępowanie organu jest niezrozumiałe i nie powinno mieć miejsca w państwie prawa. Skoro zajęte rzeczy nie stanowią już zabezpieczenia w sprawie karnej i zostały zwolnione z zajęcia, a Komendant Wojewódzki Policji w K. stwierdził, że skarżący nie stanowi zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego i nie znalazł podstaw do cofnięcia pozwolenia na broń, to tym samym zaskarżona czynność – informacja z [...] r. o dalszym pozostawieniu zajętych rzeczy w depozycie Policji nie znajduje uzasadnienia we wskazanej podstawie prawnej tj. art. 19 ust. 1 a ustawy o broni i amunicji.

Wskazując na powyższe, Sąd w składzie orzekającym stwierdził, że podniesione w skardze zarzuty naruszenia przez organ zasad postępowania określonych w art. 7, 77 i 80 k.p.a. oraz naruszenia prawa materialnego tj. art., 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji są uzasadnione.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.