Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1699/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 48 ust 1 w zw z ust 4., art 3 pkt 3 pkt 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Antas, Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), , Protokolant specjalista Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2021 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB", "organ odwoławczy") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 2735 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 741; dalej: "p.b."), po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej jako "skarżąca", "strona skarżąca", "skarżąca spółka") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] (dalej jako "PINB dla [...] ", "PINB", "organ I instancji") z dnia [...] lutego 2021 ro. nr [...] , nakazującej [...]S.A. z siedzibą w [...] rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego, całkowitej wys. 4,4 m. w postaci podświetlanej od góry lampą na wysięgnikach tablicy reklamowej o wym. 2,38 m x 5,04 m. mocowanej do dwóch stalowych słupków utwierdzonych w gruncie, usytuowanego na dz. nr ew. [...]w obrębie [...]przy ul. [...]w [...]- utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] marca 2017 r. upoważniony przedstawiciel PINB dla [...] przeprowadził czynności kontrolne na dz. nr ew. [...]w obrębie [...] przy ul. [...] podczas których stwierdzono występowanie nośnika reklamowego skarżącej spółki o nr [...] . W protokole kontroli wskazano, że obiekt składa się z tablicy reklamowej o wymiarach 5,04 x 2,38 m, mocowanej do dwóch stalowych słupków utwierdzonych w gruncie. Tablica jest podświetlana od góry lampą na wysięgniku, a całkowita wysokość reklamy wynosi około 4,4 m.

Pismem z dnia [...] . czerwca 2017r. PINB zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] Urzędu [...] z prośbą o udzielenie informacji czy inwestor uzyskał pozwolenie na budowę oraz czy teren działki nr ew. [...]w obrębie [...] objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

W odpowiedzi Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] Urzędu [...] przy piśmie z dnia 27 czerwca 2017 r. poinformował, że w zasobach Wydziału nie odnaleziono dokumentów dotyczących nośników reklamowych znajdujących się na omawianej działce.

PINB w dniu [...] września 2017r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nośnika reklamowego nr [...] zlokalizowanego na dz. ew. nr [...]z obrębu [...]przy ul. [...].

W dniu [...] października 2017r. upoważniony przedstawiciel PINB ponownie przeprowadzi! oględziny na przedmiotowej działce z udziałem G K, przedstawiciela strony skarżącej. Ustalono, iż stan obecny zgodny jest z zapisami protokołu z dnia [...] marca 2017r. Strona skarżąca nie okazała zgody administracji architektoniczno-budowlanej na montaż nośnika. Przedłożono kopię umowy najmu zawartej dnia [...] stycznia 2002r. pomiędzy [...]S.A., a [...] S.A. wraz z kopią aneksu z dnia 4 września .2012 r. Przedmiotem powyższej umowy jest najem części nieruchomości w celu ustawienia nośnika reklamowego o powierzchni ekspozycyjnej 238 x 504 cm.

PINB dla [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 p.b. nałożył na skarżąca spółkę obowiązek przedłożenia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia: - - czterech egzemplarzy projektu budowlanego nośnika reklamowego wraz z opinią techniczną w zakresie zgodności wykonania robót budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi;

- decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla omawianej inwestycji;

- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, PINB uznał, iż przedmiotowe urządzenie reklamowe, stanowi budowlę, zdefiniowaną w art. 3 pkt 3 p.b., której wykonanie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę i w niniejszej sprawie winien podjąć czynności przewidziane w art. 48 ust. 2 i ust. 3 p.b., mające na celu umożliwienie inwestorowi zalegalizowanie stwierdzonej samowoli budowlanej.

W dniu 07.11.2017r..

Pismem z dnia 8 grudnia 2017 r. strona skarżąca złożyła wniosek o zawieszenie postępowania dotyczącego przedmiotowego nośnika reklamowego. Jak wynikało z uzasadnienia wniosku, skarżąca spółka w dniu 8 grudnia 2017r. przesłała do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] Urzędu [...] wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla omawianej inwestycji,

Postanowieniem PINB dla [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawieszono postępowanie administracyjne w sprawie przedmiotowego nośnika reklamowego.

W dniu 21 października 2019 r. do PINB wpłynęła decyzja Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] października 2019r., nr [...], którą odmówiono ustalenia warunków zabudowy i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie nośnika reklamowego na działce nr ew. [...]w obrębie [...] przy ul. [...]. W wyniku wniesienia odwołania przez spółkę stronę skarżącą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej "SKO", "SKO w [...]") postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019r. sygn. [...]stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji.

W świetle ww. okoliczności postanowieniem PINB dla [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] na podstawie art. 97 § 2 k.p.a., podjęto z urzędu zawieszone postępowanie administracyjne.

Skarżąca spółka pismem z dnia 15 stycznia 2020 r. wniosła o zawieszenie postępowania administracyjnego z uwagi na skierowanie do SKO wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Zakładu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] października 2019 roku.

Postanowieniem nr [...]z dnia [...] stycznia 2020 roku odmówiono zawieszenia postępowania administracyjnego.

PINB dla m[...]decyzją z dnia [...]lutego 2021 nr [...] , powołując się na art. 48 ust. 1 w z. z ust. 4 p.b., nakazał [...] S.A. z siedzibą w [...]rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego, całkowitej wys. 4,4 m w postaci podświetlanej od góry lampą na wysięgnikach tablicy reklamowej o wym. 2,38 m x 5,04 m, mocowanej do dwóch stalowych słupków utwierdzonych w gruncie, usytuowanego na dz. nr ew. [...] w obrębie [...]przy ul. [...].

Organ I instancji wskazał, że z analizy zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego wynika, że nośnik reklamowy usytuowany na działce ew. nr [...]w obrębie [...] przy ul. [...], to wolnostojące urządzenie reklamowe, stanowiące budowlę, czyli techniczno-użytkową całość, o której mowa w art. 3 pkt 3 p.b.. Zgodnie z art. 3 pkt 3 p.b. przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem malej architektury, jak (...) wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe (...). Przedmiotowy nośnik reklamowy posiada solidną konstrukcję stalową i skutecznie opiera się sile wiatru. Stopień zagłębienia w gruncie pozostaje bez znaczenia dla stwierdzenia trwałego związania nośnika z gruntem, bowiem w orzecznictwie sądowo - administracyjnym występuje pogląd, iż dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy wielkość zagłębienia w gruncie. Istotne jest, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, co sprowadza się do konieczności zapewnienia słupowi i tablicy stabilnej podstawy uniemożliwiającej łatwe jej przesunięcie, przeniesienie w inne miejsce czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2009 r., sygn. akt: II OSK 735/08). Przedmiotowy nośnik reklamowy posiada na tyle trwałe posadowienie, że stanowi ono przeciwwagę dla czynników zewnętrznych, zapewniając urządzeniu stabilność i skuteczne oparcie dla siły wiatru.

W art. 29 ust. 1 p.b. (w brzmieniu przed 19 września 2020 r.) ustawodawca nie przewidział zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie wolnostojącego urządzenia reklamowego, wobec czego realizacja takiej inwestycji pociągała za sobą obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że realizacja nośnika, będącego przedmiotem postępowania, nie mieści się w pojęciu "instalowania tablic i urządzeń reklamowych", na które zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b,. (w brzmieniu przed 19 września 2020r.) nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Instalacja, zdaniem organu, może dotyczyć robót budowlanych, polegających na umocowaniu jakiegoś elementu do istniejącej konstrukcji, ustawienia niewielkich rozmiarów urządzenia na istniejącym obiekcie - robót o małym stopniu technicznego skomplikowania. Natomiast zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2008r., sygn. II OSK 982/07: wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, w skład którego wchodzą części typowo budowlane, jak np. fundament, konstrukcja nośna, bez względu na to gdzie ten fundament oraz konstrukcja nośna zostały wykonane, przesądza o tym, że wykonywanie tego obiektu, jako całości w tym miejscu jest budową, w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.b. PINB podkreślił, że przedmiotowy nośnik reklamowy musiał być wykonany na miejscu w docelowej lokalizacji, po uprzednim przygotowaniu podłoża i wykonaniu przyłącza energii elektrycznej, co wyklucza w konsekwencji możliwość jego realizacji na podstawie zgłoszenia i traktowanie go jedynie w kategoriach instalacji.

Zdaniem PINB taka kwalifikacja pociąga za sobą obowiązek wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor nie uzyskał. Zdaniem PINB omawiany nośnik reklamowy został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej. W świetle wyżej wymienionych okoliczności zastosowanie w sprawie znajdzie przepis art. 48 p.b., stosowany w przypadku budowy obiektów budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. stwierdzony stan faktyczny stanowił przesłankę normy prawnej określonej w art. 48 ust. 2 i 3 p.b.), uprawniającą organ do nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia w określonym terminie, stosownych dokumentów wymaganych prawem. W dniu [...] listopada 2017 r. postanowieniem nr [...]organ nałożył na zobowiązanego obowiązek przedłożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego nośnika reklamowego, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Decyzją ostateczną Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...]października 2019 r. odmówiono ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie nośnika reklamowego, będącego przedmiotem niniejszego postępowania.

Zdaniem organu I instancji powyższy fakt stanowi o bezzasadności wdrażania postępowania legalizacyjnego, dla którego przeprowadzenia niezbędne jest uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy. Należało zatem zastosować art. 48 ust. 4 p.b.

Pismem z dnia 8 marca 2021 r. skarżąca spółka złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Postawiła zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania oraz wydanie decyzji rozbiórkowej pomimo tego, że organ był zobligowany do zawieszenia postępowania, a to z uwagi na toczące się postępowanie sądowo- administracyjne w sprawie dot. ustalenia warunków zabudowy dla legalizowanego nośnika reklamowego. Wniosła o uchylenie decyzji I instancji i zawieszenie postępowania do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia.

Skarżąca w odwołaniu wskazała, że w niniejszej sprawie zachodzi konieczność zawieszenia postępowania odwoławczego z uwagi na wystąpienie zagadnienia wstępnego jakim skarżącej ma być aktualnie toczące się postępowanie sądowo- administracyjne w sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] października 2019 r. Skarżąca przywołała treść wyroku NSA z dnia 19 marca 2013 r. II OSK 221/11, w którym to wyroku NSA stwierdziło, że :"Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu stanowi zagadnienie wstępne w stosunku do postępowania legalizacyjnego. Konieczność zawieszenia postępowania nie ustaje z momentem wydania ostatecznego rozstrzygnięcia odnośnie kwestii warunków zabudowy dla legalizowanych obiektów budowlanych, lecz rozciąga się ona również na sądowo-administracyjną kontrolę tego aktu."

Skarżąca podkreśliła, że mie stanowiło wątpliwości w niniejszej sprawie to, iż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu stanowiła zagadnienie wstępne w stosunku do postępowania legalizacyjnego, toczącego się w stosunku do przedmiotowych obiektów budowlanych. Konkluzja ta wynika przy tym wprost z treści art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b w związku z ust. 3 pkt 1 p.b. Została również jednoznacznie wyrażona przez organ odwoławczy w treści decyzji i nie była kwestionowana.

W ocenie skarżącej wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego od decyzji SKO w sprawie uznania ostatecznej decyzji za wydaną z rażącym naruszeniem prawa sprawia, że postępowanie administracyjne w stosunku do przedmiotowa nośnika reklamowego jest w toku, bowiem nie nastąpiło ostateczne i merytoryczne rozstrzygnięcie, co stanowi zagadnienie wstępne dla postępowania wszczętego przez PINB na podstawie art. 48 p.b. Zatem w przypadku gdy obecnie [...]WINB nie uwzględni faktu zaistnienia zagadnienia wstępnego i utrzyma w mocy nakaz rozbiórki wynikający z decyzji PINB nr [...], oraz stwierdzenia przez WSA nieważności decyzji SKO w [...] o nr [...] z dnia [...]stycznia 2021 r., sprawa o ustalenie warunków zabudowy ponownie wróci do Zarządu Dzielnicy [...]. Organ ten zobowiązany będzie do ponownego rozpatrzenia sprawy, a może się okazać, że nakaz rozbiórki został wykonany. Spowoduje to nieodwracalne skutki, które wywołane zostały w oparciu o decyzję, która nie powinna była się ostać w obrocie prawnym. W celu uniknięcia tej absurdalnej sytuacji wskazane jest takie rozumienie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które reprezentuje skarżąca.

[...]WINB decyzją z dnia [...]czerwca 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję PINB z dnia [...] lutego 2021 r.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że postępowanie nieważnościowe należy do postępowań nadzwyczajnych, a nie zwyczajnych. Sama zaś możliwość stwierdzenia nieważności decyzji czy też wznowienia postępowania nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., niezależnie od tego, na jakim etapie znajduje się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, a także postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 26 lutego 2020 roku, sygn. akt: II SA/Gd 490/19). Dlatego też postępowanie dotyczące nieważności ww7 decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy, zarówno gdy jest przedmiotem postępowania w organie administracyjnym, jak i też ewentualnie na późniejszym etapie - czyli w postępowaniu sądowym - nie może skutkować koniecznością zawieszania postępowania tylko z tego powodu.

Pismem z dnia 20 lipca 2021 r. [...] S.A. z siedzibą w [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję z dnia [...] czerwca 2021 r.

Skarżąca postawiła zarzuty naruszenia:

1. art. 97 § 1 pkt 4k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie przez organ II instancji, że możliwość stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...]października 2019 r. o odmowie ustalenia warunków zabudowy nie jest zagadnieniem wstępnym dla skarżącej i nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że odmowa zawieszenia postępowania przez organ I instancji była prawidłowa;

2. art. 7 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., polegającym na zaakceptowaniu przez organ II instancji zaniechania podjęcia przez organ I instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, przy uwzględnieniu zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej i jednocześnie zaniechaniu w sposób wyczerpujący zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz zaniechaniu dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego tego, czy dana okoliczność została udowodniona, w szczególności poprzez wydanie decyzji rozbiórkowej pomimo toczącego się postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy, a także poprzez brak aktywności ze strony organu I instancji w zakresie wyjaśnienia wątpliwości, co do rzeczywistej intencji skarżącej zawartej we wniosku o zawieszenie postępowania;

Skarżąca spółka wniosła o uchylenie w zaskarżonej decyzji i i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów sądowych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019 r., poz. 2325, ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego.

Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]czerwca 2021 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję PINB dla [...]z dnia [...]lutego 2021 r. nr [...], nakazującą [...]S.A. z siedzibą w [...]rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego, całkowitej wys. 4,4 m. w postaci podświetlanej od góry lampą na wysięgnikach tablicy reklamowej o wym. 2,38 m x 5,04 m. mocowanej do dwóch stalowych słupków utwierdzonych w gruncie, usytuowanego na dz. nr ew. [...] w obrębie [...]przy ul. [...].

Na wstępie wskazać należy, że postępowanie legalizacyjne w niniejszej sprawie wszczęto na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane obowiązujących do dnia 18.września 2020 r. Przepisy te utraciły moc z dniem 19 września 2020r. po wejściu w życie nowelizacji tej ustawy. Przepisem przejściowym regulującym kwestię zasad prowadzenia postępowań wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie nowelizacji jest art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U, z 2020 r. poz. 471), zgodnie z którym: "Do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym."

Postawą materialnoprawną wydanych rozstrzygnięć stanowił art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 p.b. Zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 1, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia

Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 48 ust. 2). W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. (ust 3).

W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (ust 4). Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (ust 4).

Powołana regulacja prawna wprowadza etapowość w postępowaniu zmierzającym do likwidacji skutków samowoli budowlanej, polegającej na budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę obiektu budowlanego lub jego części. Pierwszy etap dotyczy ustalenia, że obiekt budowlany był zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Drugi etap sprowadza się do oceny organu, czy obiekt można zalegalizować, tj. czy nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym (jego lokalizacja nie jest sprzeczna z prawem) i czy stan techniczny tego obiektu nie narusza obowiązujących przepisów w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie go do zgodności z tymi przepisami. Weryfikując pozytywnie te okoliczności organ postanowieniem wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych i nakłada obowiązek przedłożenia dokumentacji umożliwiającej legalizację obiektu. Następnym etapem jest ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej (po spełnieniu wymagań nałożonych w postanowieniu o którym mowa wyżej - co organ ma obowiązek traktować jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego) a kończy to postępowanie bądź zatwierdzenie projektu budowlanego bądź nakaz rozbiórki obiektu. Nieprzedstawienie w wyznaczonym terminie dokumentów wskazanych w postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. obliguje organ do orzeczenia nakazu rozbiórki. Ustawodawca z mocy art. 48 ust. 4 p.b. nie pozostawia właściwemu organowi wyboru treści rozstrzygnięcia - nakazując mu stosować przepis art. 48 ust. 1 p.b., czyli nakaz rozbiórki. Przypomnieć dalej należy, że proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora, lecz inwestor nie ma przymusu wykonywania nałożonych na niego obowiązków. W takim jednak przypadku winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 p.b. W razie nieprzedłożenia dokumentów, o które wzywał organ, nie przejdzie on bowiem do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej, o jakim mowa w art. 48 ust. 5 p.b. W sytuacji takiej przepisy obligują organ do wydania decyzji nakazującej przymusową rozbiórkę nielegalnie wykonanego obiektu. Bez przedstawienia żądanej dokumentacji organ nie może bowiem wydać decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót, bądź decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Brzmienie art. 48 ust. 4 p.b. jest jednoznaczne i nie może budzić wątpliwości. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych przez organ obowiązków, właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Żaden przepis Prawa budowlanego nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki (vide: wyrok NSA z dnia 28 grudnia 2017 r. sygn.. akt II OSK 874/17, cbois).

W niniejszej sprawie bezsporne i nie negowane przez stronę skarżącą jest, że przedmiotowy nośnik reklamowy usytuowany na działce ew. nr [...] w obrębie [...]przy ul. [...], to wolnostojące urządzenie reklamowe, stanowiące budowlę, czyli techniczno-użytkową całość, o której mowa w art. 3 pkt 3 p.b., wymagające pozwolenia na budowę. Strona skarżąca nie uzyskała takiego pozwolenia, dlatego zasadne było wszczęcie przez organ postepowania legalizacyjnego.

Dlatego też słusznie PINB dla [...] postanowieniem z dnia [...]listopada 2017 r. nr [...], na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 p.b. nałożył na skarżąca spółkę obowiązek przedstawienia dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 p.b. w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, w tym decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla omawianej inwestycji.

Zarząd Dzielnicy [...] decyzją z dnia [...] października 2019r., nr [...]odmówił skarżącej ustalenia warunków zabudowy i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie nośnika reklamowego na działce nr ew. [...]w obrębie [...]przy ul. [...] (wskazać należy, że sporne jest w niniejszej sprawie czy przedmiotowa działa leży przy ulicy [...] czy ulicy [...], stąd zamienne oznaczanie nazwy ulicy). W wyniku wniesienia odwołania przez stronę skarżącą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019r. sygn. [...]stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Skarżąca nie zaskarżyła powyższego rozstrzygnięcia.

Tym samym słusznie organy ustaliły, że inwestor nie wykonał nakazu zawartego w postanowieniu PINB z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w zakresie przedstawienia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla omawianej inwestycji, a tym samym nie wykonał ciążącego obowiązku przedłożenia wymaganej przepisami dokumentacji we wszczętym postępowaniu legalizacyjnym. Organ I instancji w świetle art. 48 ust. 4 p.b. był zobowiązany do wydania decyzji nakazującej przymusową rozbiórkę nielegalnie wykonanego obiektu, dlatego też słusznie decyzją z dnia [...]lutego 2021 nr [...] nakazał rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego, całkowitej wys. 4,4 m w postaci podświetlanej od góry lampą na wysięgnikach tablicy reklamowej o wym. 2,38 m x 5,04 m, mocowanej do dwóch stalowych słupków utwierdzonych w gruncie, usytuowanego na dz. nr ew. [...] w obrębie [...].

Wskazać należy, że skarżąca spółka pismem z dnia 15 stycznia 2020 r. wniosła o zawieszenie postępowania administracyjnego z uwagi na skierowanie do SKO wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...]października 2019 roku. Postanowieniem nr [...] z dnia [...]stycznia 2020 roku odmówiono zawieszenia postępowania administracyjnego.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że SKO decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. Znak [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...]października 2019r., nr [...] , a następnie decyzją z dnia [...]stycznia 2021 r. utrzymało w mocy swoją ww. decyzję. Skarżąca pismem z dnia 4 marca 2021 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję SKO z dnia [...] stycznia 2021 r.

Skarżąca spółka zarówno w odwołaniu jak i skardze wskazywała, że organy nadzoru budowlanego winny zawiesić prowadzone na podstawie postepowanie legalizacyjne ze względu na ww. toczące się postępowanie sądowoadministracyjne wobec decyzji SKO omawiających stwierdzenia nieważności decyzji omawiającej ustalenia warunków zabudowy dla spornej inwestycji.

Podnieść należy, że w myśl art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Wyjaśnić należy, że na konstrukcję "zagadnienia wstępnego", o którym mowa w ww. przepisie, składają się cztery elementy: (1) zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego; (2) wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie danej sprawy i wydanie decyzji; (3) rozstrzygnięcie należy do kompetencji innego organu albo sądu; (4) istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Przy czym, jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1570/11 (publ. Cbosa), organ administracji jest zobligowany do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde - zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony - zakończenie postępowania administracyjnego. Innymi słowy, zagadnienie wstępne musi wpływać na rozpatrzenie sprawy głównej. Chodzi tu o bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w sprawie głównej, od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno więc zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie pozytywnej lub negatywnej dla wnioskodawcy decyzji. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe.

Zatem, organ administracji publicznej przed zawieszeniem postępowania na podstawie cyt. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., obowiązany jest ustalić, czy występuje opisany wyżej związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego a stwierdzonym zagadnieniem; o występowaniu takiego związku/zależności przesądzać będą przepisy prawa materialnego, stanowiące podstawę prawną decyzji administracyjnej. W razie gdy związek ten nie występuje, organ obowiązany jest przyjąć, że nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. Podkreślić przy tym trzeba, że zawieszając postępowanie na podstawie ww. przepisu organ nie może kierować się przewidywaniami, co do wyniku postępowania, lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa jest możliwe rozpoznanie sprawy. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 11 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 803/16, "Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy rozpoznawanej sprawy, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania". Podobnie przyjął NSA w wyroku z dnia 19 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 541/18, podnosząc, że "Gdy w sprawie wyłania się zagadnienie, które wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Mogą wiązać się z nim określone skutki, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego". Istotnym elementem zagadnienia wstępnego w rozumieniu ww. przepisu jest więc istnienie ścisłej zależności pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji; "brak rozstrzygnięcia określonego zagadnienia musi uniemożliwiać zakończenie sprawy administracyjnej co do istoty, nie zaś jedynie determinować kierunek wydawanej przez organ administracji publicznej decyzji" (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1268/16). Przedstawiając w taki sposób pojęcie zagadnienia wstępnego, NSA w wyroku z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt II OSK 1067/15 dodatkowo stwierdził, że "Na interpretację zagadnienia wstępnego jako przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego nie mają, co do zasady, wpływu względy natury celowościowej ani ekonomiki postępowania".

Ponieść również należy, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, w myśl której organ jest zobowiązany wydać decyzję z uwzględnieniem okoliczności faktycznych i prawnych istniejących w chwili orzekania. Zaistnienie niezbędnych okoliczności faktycznych i prawnych obliguje organ do wydania rozstrzygnięcia nawet w sytuacji, gdy istnieje wysokie prawdopodobieństwo zmiany tych okoliczności w przyszłości.

Dlatego samo stwierdzenie, że wynik jakiegoś innego postępowania będzie mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia toczącego się postępowania administracyjnego, nie daje podstaw do zawieszenia postępowania z mocy art. 94 § 1 pkt 4 k.p.a. i nie zwalnia organu od wydania decyzji zgodnej ze stanem z chwili orzekania.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja Zarządu Dzielnicy [...] dnia [...]października 2019r., nr [...] odmawiająca ustalenia warunków zabudowy i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie nośnika reklamowego na działce nr ew. [...]w obrębie [...]przy ul. [...] Ma racje organ odwoławczy, że sama możliwość stwierdzenia nieważności decyzji czy też wznowienia postępowania nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., niezależnie od tego, na jakim etapie znajduje się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, a także postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją.

Przede wszystkim jednak podkreślić należy, ze wiadome jest Sądowi z urzędu, Ze WSA w Warszawie prawomocnym postanowieniem z dnia 18 czerwca 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 650/21 odrzucił skargę skarżącej spółki na ww. decyzję SKO w [...] z dnia [...]stycznia 2021 r. ze względu na wniesienie jej po terminie. Tym samym uznać należy, że przestała istnieć okoliczność, której zaistnienie powodowało w ocenie strony skarżącej konieczność zawieszenia postępowania administracyjnego toczącego się w niniejszej sprawie. Wskazać należy też, że ww. postanowienie WSA w Warszawie było już prawomocne w dacie złożenia do Sądu skargi w niniejszej sprawie.

Biorąc powyższe pod uwagę należy przyjąć, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i z tej przyczyny podlega oddaleniu na podstawie przepisu art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.