Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1221/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 2  pkt 8, art. 20, art. 24 ust. 2a i 2 b
journal: Dz.U. 2021 poz 1990
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lutego 2023 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 4 lipca 2022 r., znak: IG-II.7221.61.2022.TT w przedmiocie odmowy aktualizacji danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków skargę oddala.


UZASADNIENIE

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 4 lipca 2022 r., znak: IG-II.7221.61.2022.TT, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm. – dalej powoływanej jako "k.p.a.") oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. 2021 r., poz. 1990 z późn. zm. – dalej powoływanej jako "p.g.k."), po rozpoznaniu odwołania A. K. (dalej jako: wnioskodawca lub skarżący) od decyzji Starosty K. z dnia 9 marca 2022 r., znak: [...] orzekającej o odmowie aktualizacji danych ewidencyjnych na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w M. sygn. akt [...] z 17 listopada 1964 r., uchylił ww. decyzję organu I instancji w całości i umorzył postępowanie przed organem I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia 25 marca 2020 r. (data wpływu – 7 kwietnia 2020 r.) A. K. zwrócił się do Starosty K. z wnioskiem dotyczącym wprowadzenia do ewidencji gruntów Postanowienia Sądu Powiatowego w M. Wydział Cywilny z dnia 17 listopada 1964 r., sygn. akt [...] na nazwisko J. K. co do działki nr A w B. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż zgodnie z tym postanowieniem spadek po zmarłym A. K.1, który obejmował działkę nr A położoną w miejscowości B. gmina I., nabył jego ojciec J. K., który z kolei przekazał jemu całe gospodarstwo. Do wniosku załączona została kopia postanowienia sądu.

Następnie pismem z dnia 23 sierpnia 2021 r. wnioskodawca doprecyzował swoje żądanie wskazując m.in., że będąc w zeszłym roku w siedzibie organu w sprawie działki nr A położonej w B., w której podnosił, że działka ta nie uległa podziałowi, powoływał się on na ww. postanowienie sądu, które dostarczył na wezwanie pracownika organu. Jednocześnie zaznaczył, że wcześniej już dostarczył do Starostwa Powiatowego dokumenty w postaci wykazu synchronizacyjnego i wykazu zmian gruntowych opracowane przez geodetę, jak również Obwieszczenie Publiczne No [...] z dnia [...] 1934 r. Skarżący podkreślił przy tym, że z dokumentów tych wynika, iż dawna działka nr C i B, będąca własnością jego dziadka A. K.1, odpowiada obecnej działce nr A położonej w B. Podniósł też, że na podstawie ww. postanowienia Sądu spadek po A. K.1 nabył w całości jego ojciec J. K., który z kolei przekazał jemu gospodarstwo. W oparciu o powyższe skarżący wskazał, że domaga się ujawnienia go w ewidencji gruntów jako właściciela całości działki nr A położonej w B. na podstawie ww. dokumentów.

Wnioskodawca żądanie ujawnienia go jako właściciela działki nr A ponowił w dalszej korespondencji, jaką prowadził z organem I instancji w pismach z dnia 2 listopada i 15 grudnia 2021 r. oraz 10 lutego 2022 r.

Mając na uwadze powyższe, Starosta K. wspomnianą na wstępie decyzją orzekł o odmowie aktualizacji danych ewidencyjnych na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w M. sygn. akt [...] z 17 listopada 1964 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano m.in., iż A. K.1, a więc osoba wskazana w przedłożonym postanowieniu spadkowym nie figuruje w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel lub władający żadnej nieruchomości położonej na terenie powiatu [...]. Zaznaczono przy tym, że również działka nr A, której jak wskazywał wnioskodawca dotyczyło ww. postanowienie spadkowe, nie figuruje obecnie w ewidencji gruntów i budynków dla obrębu B., natomiast ujawnione są w nim działki nr A/1, nr A/3 i nr A/4. Dodano, że w trakcie prowadzonego postępowania ustalono, iż działka nr A została ujawniona w momencie założenia ewidencji gruntów dla miejscowości B., gmina I., tj. w latach 1961-1962 i jak wynika z protokołu ustalenia stanu władania sporządzonego w 1962 r. działka nr A nie była we władaniu A. K.1. Wyjaśniono także, że z podziału działki nr A przeprowadzonego na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych w ramach postępowania uwłaszczeniowego, które miało miejsce w latach siedemdziesiątych XX wieku, wydzielono m.in. działkę nr A/1, dla której wydano akt własności ziemi na rzecz J. K., a następnie działka ta zgodnie z aktem notarialnym przekazana została na rzecz A. K.

Odwołanie od ww. decyzji organu I instancji wniósł skarżący, podnosząc m.in., iż w jego ocenie decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa, a mianowicie ustawy z dnia 17 maja 1989 r – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez niewprowadzenie zmiany danych ewidencyjnych zawartych w bazie danych ewidencji gruntów i budynków dla działek nr A/1, A/3, A/4 obręb B., jednostka ewidencyjna I., a mianowicie odmowę ich wykreślenia z operatu ewidencji gruntów i budynków i wpisanie w ich miejsce całej, jednej działki nr A, a także z naruszeniem art. 75 § 1 k.p.a., poprzez pominięcie przez organ rozpatrujący sprawę jako dowodu: a) postanowienia Sądu Powiatowego Wydział Cywilny w M. z dnia 17.11.1964 r., sygn. akt [...], stwierdzającego spadek po A. K.1, który na podstawie tego postanowienia nabył J. K. (ojciec skarżącego); b) Obwieszczenia Publicznego Dodatek do Dziennika Urzędowego Ministerstwa Sprawiedliwości No [...] z dnia [...] 1934 r. Rok [...], w którym w pozycji [...] jako właściciel widnieje nazwisko K. A. (ojciec J. K.) i wymienione są numery działek: C i B pow. działek [...], [...]; c) wykaz zmian gruntowych z dnia 3.03.2008 r. nr ks.rob. [...] sporządzony przez uprawnionego geodetę i wykazu synchronizacyjnego, z których wynika, że działka nr B zmieniła oznaczenie na działkę nr A. Skarżący zarzucił również błędną ocenę materiału dowodowego dokonaną przez organ poprzez pominięcie faktu bezwzględnej nieważności Aktu Własności Ziemi nr [...] z dnia 30.12.1978 r. wydanego przez Naczelnika Gminy I. w stosunku do działki nr A/2 położonej w miejscowości B. na rzecz S. Z., gdyż nie nastąpił podział działki nr A (brak operatu podziałowego).

Po rozpoznaniu ww. odwołania Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wydał wspomnianą na wstępie decyzję, którą uchylił decyzję organu I instancji w całości i umorzył postepowanie przed organem I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że przepisami prawa materialnego regulującymi kwestie prowadzenia przez starostę operatu ewidencji gruntów i budynków są przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zaznaczył przy tym, że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, natomiast aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. W tym zakresie organ II instancji przytoczył treść art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 p.g.k.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków organ dokonuje z urzędu (art. 24 ust. 2a), np. na podstawie dokumentów wymienionych w art. 23 ust. 1-4, czy też materiałów zasobu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania, przytaczając przy tym treść art. 24 ust. 2b i 2c p.g.k.

W dalszej kolejności organ II instancji powołując się na przepisy dotyczące wszczęcia postępowania administracyjnego (tj. art. 61 § 1 i 3 k.p.a.) podniósł, że wniesienie żądania do organu administracji publicznej nie skutkuje wszczęciem postępowania administracyjnego w każdym przypadku, gdyż stosownie do treści art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W tym zakresie organ odwoławczy powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że dokonując wykładni art. 61a § 1 k.p.a. należy stwierdzić, iż ustawodawca wymienia dwie samodzielne i niezależne przesłanki, które stanowią podstawę do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, tj. wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną oraz zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, podając zarazem przykłady sytuacji, w jakich przesłanki te należy uznać za spełnione.

Mając na uwadze powyższe uregulowania, organ odwoławczy wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie miała miejsce okoliczność będąca jedną z przyczyn uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania. Podniesiono bowiem, że w dacie wpływu wniosku do organu I instancji, tj. 7 kwietnia 2020 r., przed organem tym toczyło się już postępowanie znak: [...], którego przedmiot jest tożsamy z przedmiotem niniejszej sprawy. Wyjaśniono bowiem, że we wskazanym postępowaniu Starosta K. rozpatrywał żądanie A. K. z dnia 21 listopada 2019 r. (którego treść jest wynikiem doprecyzowania w dalszej korespondencji) aktualizacji danych ewidencyjnych polegającej na ujawnieniu w miejsce działek nr A/1, nr A/3 i A/4 obręb B., jednostka ewidencyjna I. działki nr A. Dodano też, że w postępowaniu tym wnioskodawca uzasadniał swoje żądanie wskazując na przysługujące mu do całego tego obszaru prawo własności, na dowód czego przedstawił dokładnie te same dokumenty, które wskazał w przedmiotowej sprawie (tj. postanowienie spadkowe z dnia 17 listopada 1964, obwieszczenie publiczne z dnia [...] 1934 r., wykaz zmian gruntowych z dnia 3 marca 2008 r.) oraz podkreślał, iż nigdy nie doszło do prawnie wiążącego podziału działki nr A, zaś przysługujące mu prawo własności tej działki wynika z odziedziczenia go po swoich poprzednikach prawnych. Ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków działki nr A w miejsce działek, które powstały na skutek jej podziału, wiązałoby się automatycznie z koniecznością ujawnienia wnioskodawcy jako ich właściciela. Odmowa jej ujawnienia jest z kolei równoznaczna z odmową ujawnienia prawa własności wnioskodawcy.

Tym samym zdaniem organu II instancji, żądanie wysunięte w postępowaniu znak: [...] obejmowało więc w swoim zakresie żądanie sformułowane w niniejszej sprawie. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji powinien poinformować o tym wnioskodawcę wskazując, iż jego żądanie zostanie rozpatrzone w ramach trwającej już sprawy prowadzonej pod znakiem [...], bądź też wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Podkreślono przy tym, że najpóźniej zaś po dniu 16 listopada 2020 r. – kiedy wydana została ostateczna decyzja organu odwoławczego znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty K. z dnia 8 lipca 2020 r., znak: [...] rozstrzygającą odmownie sprawę żądania A. K. z dnia 21 listopada 2019 r. – powinien umorzyć postępowanie znak: [...] jako bezprzedmiotowe. Tymczasem – jak wskazał organ odwoławczy – organ I instancji prowadził postępowanie i wydał w sprawie decyzję administracyjną, nie dostrzegając tożsamości żądania wnioskodawcy z żądaniem wysuniętym w już prowadzonym postępowaniu. Zdaniem organu II instancji, fakt ten przesądza o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 61 w zw. z art. 61a k.p.a., co uzasadnia jej uchylenie jako nieprawidłowej. Umorzenie postępowania przed organem I instancji uzasadnia natomiast funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji, rozstrzygającej sprawę [...]. Wyjaśniono bowiem, że decyzja organu II instancji z dnia 16 listopada 2020 r., znak: [...], po rozpatrzeniu skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie została uchylona wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2021 r., a przyczyną uchylenia było rozpatrzenie odwołania pomimo braku doręczenia decyzji I instancyjnej z dnia 8 lipca 2020 r., znak: [...] pełnomocnikowi wnioskodawcy. Zaznaczono przy tym, że w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ odwoławczy wydał postanowienie z dnia 20 stycznia 2022 r., znak: [...] stwierdzające niedopuszczalność wniesionego odwołania, a następnie po doręczeniu przez organ I instancji decyzji z dnia 8 lipca 2020 r. pełnomocnikowi wnioskodawcy, odwołanie od tej decyzji zostało wniesione ponownie. Dodano, że po jego rozpatrzeniu organ odwoławczy wydał ostateczną decyzję z dnia 15 czerwca 2022 r., znak: [...] orzekającą o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty K. z dnia 8 lipca 2020 r.

Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, wydanie w przedmiotowej sprawie nowej decyzji administracyjnej powodowałoby, iż byłaby ona obarczona wskazaną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. wadą uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności. Dotyczyłaby ona bowiem sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną ostateczną decyzją administracyjną.

Skargę na ww. decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł skarżący – A. K., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący powtórzył w treści skargi zarzuty podniesione uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji, podtrzymując w tym zakresie przedstawioną przez siebie argumentację na ich poparcie oraz powołując orzecznictwo Sądu Najwyższego.

W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w tym zakresie stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 30 grudnia 2022 r. (data wpływu – 10 stycznia 2023 r.) skarżący oświadczył, że podtrzymuje w całości złożoną skargę i ponowił przedstawione uprzednio zarzuty oraz argumentację na ich poparcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 259; zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Powoływana wyżej regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w obecnie rozpoznawanej sprawie jest decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia z dnia 4 lipca 2022 r., znak: IG-II.7221.61.2022.TT, uchylająca decyzję Starosty K. z dnia 9 marca 2022 r., znak: [...] orzekającą o odmowie aktualizacji danych ewidencyjnych na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w M. sygn. akt [...] z 17 listopada 1964 r. i umarzająca postępowanie przed organem I instancji.

Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm.; zwanej dalej "ustawą" lub "p.g.k.") przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) - rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.

Jedną z zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest zasada aktualności, zgodnie z którą starostowie są zobowiązani do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. W przypadku stwierdzenia, że ewidencja gruntów i budynków stała się nieaktualna, organy administracji geodezyjnej i kartograficznej zobowiązane są podjąć działania niezbędne do jej zaktualizowania.

Przepisy ustawy oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Pracy i Technologii z dnia z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r. poz. 1390) wyraźnie precyzują, kiedy i pod jakimi warunkami aktualizacja operatu jest możliwa, a brak wymaganej prawem dokumentacji, na podstawie której właściwy organ dokonuje aktualizacji operatu ewidencyjnego, musi prowadzić do odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym.

W art. 20 ustawy ustawodawca określił rodzaje informacji o gruntach (art. 20 ust. 1 pkt 1) oraz ich właścicielach (art. 20 ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter zarówno przedmiotowy, jak i podmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1). Informacje podmiotowe (art. 20 ust. 2 pkt 1) dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – oprócz właścicieli innych podmiotów, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości.

Informacje o gruntach, budynkach i lokalach (zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe) zawiera operat ewidencyjny, którego zawartość określa art. 24 ust. 1 ustawy.

Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian reguluje ww. rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Aktualizacja operatu ewidencyjnego może nastąpić wyłącznie przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych.

Zgodnie z treścią art. 24 ust. 2b pkt 1 ustawy, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b.

W drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach (24 ust. 2b pkt 2).

Z przepisów wynika, że zmiana danych ewidencyjnych może nastąpić albo z urzędu albo na wniosek uprawnionych podmiotów zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy, który stanowi, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:

1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:

a) przepisów prawa,

b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4 ustawy,

c) materiałów zasobu,

d) wykrycia błędnych informacji;

2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

Sąd podkreśla, że ewidencja gruntów i budynków ma charakter techniczno - deklaratoryjny, ujawnianie w niej określonych praw do gruntu spełnia tylko funkcję informacyjną. Wpis w ewidencji gruntów i budynków nie kreuje zatem stanu prawnego nieruchomości (tj. np. nie przyznaje nikomu prawa własności), a jedynie potwierdza istniejący stan prawny. Oznacza to, że organ ewidencyjny jedynie rejestruje w ewidencji gruntów i budynków te stany prawne, które zostały ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające i wynikają z potwierdzających je dokumentów. Nie jest on natomiast uprawniony do rozstrzygania sporów dotyczących tego, komu przysługuje prawo własności do określonej działki ewidencyjnej, jeśli nie jest to możliwe do ustalenia na podstawie przedłożonych dokumentów.

Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz powoływanego wyżej rozporządzenia wyraźnie precyzują kiedy i pod jakimi warunkami aktualizacja operatu jest możliwa, a brak wymaganej prawem dokumentacji musi prowadzić do odmowy wprowadzenia zmian w operacie. Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków nie może być więc rozumiana jako automatyczne "prostowanie" wszelkich danych operatu na każde żądanie wnioskodawcy, zwłaszcza jeśli miałoby to skutkować rozstrzygnięciem sporu granicznego bądź własnościowego.

W niniejszej sprawie najistotniejsza jest jednak inna, podstawowa kwestia – czy organ miał podstawy do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia, czy też zachodziła bezprzedmiotowość postępowania, skutkująca koniecznością jego umorzenia.

Wniosek w niniejszej sprawie został wniesiony do organu I instancji w dniu 7 kwietnia 2020 r. Wówczas przed powyższym organem tym toczyło się postępowanie znak: [...], którego przedmiot jest tożsamy z przedmiotem niniejszej sprawy. W sprawie powyższej Starosta K. rozpatrywał żądanie A. K. z dnia 21 listopada 2019 r., doprecyzowane w dalszym toku postępowaniu, obejmujące aktualizację danych ewidencyjnych polegającą na ujawnieniu w miejsce działek nr A/1, nr A/3 i A/4 obręb B., jednostka ewidencyjna I. działki nr A. Także w tym postępowaniu wnioskodawca uzasadniał swoje żądanie wskazując na przysługujące mu do całego tego obszaru prawo własności, na dowód czego przedstawił te same dokumenty, które wskazał w przedmiotowej sprawie, czyli postanowienie spadkowe z dnia 17 listopada 1964, obwieszczenie publiczne z dnia [...] 1934 r. i wykaz zmian gruntowych z dnia 3 marca 2008 r. oraz podkreślał, iż nigdy nie doszło do prawnie wiążącego podziału działki nr A, zaś przysługujące mu prawo własności tej działki wynika z odziedziczenia go po swoich poprzednikach prawnych. Ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków działki nr A w miejsce działek, które powstały na skutek jej podziału, wiązałoby się automatycznie z koniecznością ujawnienia wnioskodawcy jako ich właściciela. Odmowa jej ujawnienia jest z kolei równoznaczna z odmową ujawnienia prawa własności wnioskodawcy. W powyższym postępowaniu Starosta K. decyzją z 8 lipca 2020 r. znak: [...] orzekł o odmowie wprowadzenia zmiany danych ewidencyjnych zawartych w bazie danych ewidencji gruntów i budynków dla działek nr A/1, nr A/3 i nr A/4 obręb B. jednostka ewidencyjna I. poprzez ich wykreślenie z operatu ewidencji gruntów i budynków i wpisanie w ich miejsce działki nr A. W wyniku wniesionego odwołania powyższą decyzję utrzymał w mocy Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 16 listopada 2020 r. znak: [...]. Z kolei ta decyzja została uchylona wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 5 sierpnia 2021 r. sygn. akt [...]. Należy także zaznaczyć, że w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy po wyroku sądu administracyjnego organ odwoławczy wydał postanowienie z dnia 20 stycznia 2022 r., znak: [...] stwierdzające niedopuszczalność wniesionego odwołania, a następnie po doręczeniu przez organ I instancji decyzji z dnia 8 lipca 2020 r. pełnomocnikowi wnioskodawcy, odwołanie od tej decyzji zostało wniesione ponownie. Po jego rozpatrzeniu organ odwoławczy wydał ostateczną decyzję z dnia 15 czerwca 2022 r., znak: [...] orzekającą o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty K. z dnia 8 lipca 2020 r.

Trafne jest stanowisko organu II instancji, że żądanie wysunięte w postępowaniu znak: [...] obejmowało w swoim zakresie żądanie sformułowane w niniejszej sprawie. W tej sytuacji organ I instancji powinien był wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w oparciu o art. 61 k.p.a. Skoro postanowienie takie nie zostało wydane, organ powinien był umorzyć postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe.

Należy podnieść, że zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z przypadkiem pierwotnej bezprzedmiotowości postępowania mamy do czynienia w szczególności wówczas, gdy żądanie zostało wniesione w sprawie, która już się toczy przed organem administracji lub została już rozstrzygnięta decyzją administracyjną. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Skoro jednak nie zostało wydane postanowienie na podstawie art. 61 § 1 k.p.a. i postępowanie wyszło poza fazę wstępną, zasadne było jego umorzenie w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a., z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Wskazany przepis stanowi bowiem, że organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części. Wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jest obligatoryjne, gdy postępowanie zostało wszczęte, ale okazało się lub stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. Koniecznym warunkiem uznania, że przedmiot postępowania administracyjnego istnieje, jest m.in. ustalenie, że w sprawie nie zostało wydane ostateczne rozstrzygnięcie. Sprawa administracyjna, która staje się przedmiotem postępowania, musi mieć charakter otwarty w tym znaczeniu, że nie może być rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym (res iudicata). Dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. Dopiero eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy (por. wyrok NSA z 10.10.2017 r., I OSK 2452/16, LEX nr 2401613; wyrok WSA w Szczecinie z 28.11.2013 r., I SA/Sz 417/13, LEX nr 1410182). Tożsamość spraw administracyjnych zachodzi w przypadku, gdy występują w nich te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 22.05.2013 r., II SA/Bd 43/13, LEX nr 1351528; wyrok WSA w Krakowie z 15.01.2013 r., III SA/Kr 243/12, LEX nr 1274751).

Ponieważ w niniejszej sprawie ewidentnie zachodziła tożsamość spraw administracyjnych stanowiąca o bezprzedmiotowości postępowania, postępowanie w sprawie należało umorzyć, co trafnie uczynił organ II instancji.

Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.