Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 319/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2021-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne: Kombatanci
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Zwrócono nadpłacony wpis od skargi
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 3, art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 319
law: Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych - t..j.
article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 77  par. 1,  art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski Protokolant St. inspektor sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi X Y na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 26 lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego X Y kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3) zwraca skarżącemu X Y kwotę 100 (sto) złotych, tytułem nadpłaconego wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez X Y (zwanego dalej skarżącym), reprezentowanego przez pełnomocnika – radcę prawnego M. I., jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (zwanego dalej też: organem) z dnia 26 lutego 2021 r., nr [...], odmawiająca skarżącemu potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia 28 grudnia 2020 r. (wpływ do organu: 29 września 2020 r.) X Y wystąpił do Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych w związku z działalnością opozycyjną po wprowadzeniu stanu wojennego. Jako tytuł do uzyskania przedmiotowego statusu wskazał to, że 12 grudnia 1983 r. w jego mieszkaniu dokonano przeszukania i zatrzymania ulotek oraz 6-krotnego przesłuchania w prokuraturze w [...], a w 1984 r. został poddany inwigilacji w miejscu pracy. W opisie działalności opozycyjnej lub represji wskazał, że po wprowadzeniu stanu wojennego prowadził działalność opozycyjną polegającą na kolportażu i rozrzucaniu ulotek w A. Ulotki przywoził z [...], a z uwagi na miejsce zamieszkania nawiązał kontakt z działaczami z "Solidarności" w [...]. A reprezentował na spotkaniu Tymczasowej Komisji Krajowej NSZZ Solidarność w [...]. Po rewizji w jego mieszkaniu znaleziono ulotki i na przesłuchaniu w [...] proponowano mu wyjazd z Polski. Ponadto, na swej działce na której budował dom, organizował spotkania jego grupy. W 1984 r. zmieniono mu stanowisko i z uwagi na inwigilację musiał "unikać kontaktów z kolegami z NSZZ". Do wniosku skarżący dołączył decyzję Prezesa IPN z dnia 21 września 2020 r. stwierdzającą spełnienie warunków z art. 4 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych, a także dokument zatwierdzenia przeszukania z 12 grudnia 1983 r. oraz dokumenty archiwalne z Instytutu Pamięci Narodowej.

Pismem z dnia 23 października 2020 r., wskazując na konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, organ zwrócił się do skarżącego o przedstawienie dowodów (oświadczeń świadków, publikacji, dokumentów) na prowadzenie przez niego działalności antykomunistycznej lub doznania represji.

Przy piśmie z dnia 17 listopada 2020 r. skarżący przedłożył pisemne oświadczenie C. A. z dnia 16 listopada 2020 r.

Pismem z dnia 25 listopada 2020 r. organ wystąpił do Opolskiej Wojewódzkiej Rady Konsultacyjnej ds. Działaczy Opozycji Antykomunistycznej i Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych o zaopiniowanie wniosku skarżącego.

W dniu 29 grudnia 2020 r. rada konsultacyjna, sześcioma głosami za i przy jednym głosie wstrzymującym się, podjęła uchwałę o negatywnym zaopiniowaniu wniosku.

Zawiadomieniem z dnia 8 stycznia 2021 r. organ poinformował skarżącego o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i zarazem o tym, że nie zostały spełnione lub wykazane przesłanki niezbędne do wydania decyzji pozytywnej oraz, że skarżący może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania ich spełnienia w terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów, tj. do 8 lutego 2021 r.

W piśmie z dnia 8 lutego 2021 r. skarżący przedstawił wyjaśnienia dotyczące swojej działalności oświadczając, że w stanie wojennym było to co najmniej 18 miesięcy. Wskazał również, że J. M., z którym najbliżej współpracował podpisał tzw. "lojalkę" i wyemigrował do [...] gdzie mieszka w [...].

Działając na podstawie art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 319) zwanej dalej ustawą, decyzją z dnia 26 lutego 2021 r., nr [...], Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił skarżącemu potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że dokumentacja archiwalna uzyskana przez skarżącego w Instytucie Pamięci Narodowej wskazuje, że był on objęty inwigilacją w ramach prowadzonej od marca do listopada 1984 r. sprawy operacyjnego sprawdzenia o kryptonimie "[...]". Z dokumentów tych wynika, że na skutek donosu TW "[...]" SB wszczęła operacyjne sprawdzenie czy skarżący kontaktując się z b. działaczami podziemia z terenu [...] i [...] nie pełni przy tym roli łącznika między tymi działaczami i czy nie prowadzi tym samym wrogiej działalności. W sprawie tej organa bezpieczeństwa przeprowadziły szereg czynności, głównie operacyjnych polegających na gromadzeniu donosów. Z materiałów tych nie wynika jednak zaangażowanie wnioskodawcy w jakąkolwiek działalność antykomunistycznego podziemia, mimo że otoczony 4 konfidentami był nie tylko on ale i 4 inne osoby zasługujące na uwagę z punktu widzenia operacyjnego. Jedynym materiałem dowodowym potwierdzającym antykomunistyczne zaangażowanie strony jest wniosek funkcjonariusza WUSW w [...] do Prokuratora Rejonowego w [...] z 15 grudnia 1983 r. o zatwierdzenie przeszukania dokonanego w domu wnioskodawcy w dniu 12 grudnia 1983 r. Przeszukania i zatrzymania przedmiotów WUSW dokonał w sprawie kontynuowania działalności b. NSZZ "Solidarność". W dokumencie tym jest mowa o zatwierdzeniu zatrzymania przedmiotów pochodzących z przestępstwa. Jednak nie wiadomo jakie przedmioty zostały zatrzymane, w jakich ilościach i z jakiego pochodziły przestępstwa. Nie wiadomo w szczególności, czy przestępstwem tym była działalność antykomunistyczna, czy inna działalność. Organ wskazał, że wobec nieprzekonującego materiału dowodowego zwrócono się o opinię do rady konsultacyjnej, która niemal jednogłośnie negatywnie zaopiniowała kandydaturę wnioskodawcy. W uzasadnieniu swego stanowiska rada podała, że zwróciła jej uwagę ogólnikowość oświadczeń wnioskodawcy i brak bliższych danych o działalności. Ponadto - co jest najistotniejsze - rada oświadczyła, że nikt z pracowników A nie potwierdził działalności wnioskodawcy polegającej na rozrzucaniu ulotek ani też jego zaangażowania w struktury podziemne. Rada stwierdziła, że jeśli wnioskodawca podejmował jakieś działania opozycyjne, jak choćby rozrzucanie ulotek, to były to działania incydentalne. Nie uszedł uwadze rady również fakt, że skarżący właściwie nie doświadczył represji. Znaleziono u niego jakieś przedmioty pochodzące z przestępstwa, ale nie poniósł on odpowiedzialności karnej. Znalezienie tych przedmiotów uruchomiło inwigilację, która jednak po paru miesiącach została zakończona wobec braku stwierdzenia działalności podziemnej. Jest rzeczą logiczną, że SB dość szybko ustaliła brak zagrożenia ze strony X Y, który po wspomnianym przeszukaniu i zatrzymaniu przedmiotów, z uwagi na podstawowe wymogi konspiracji antykomunistycznej, musiał zaniechać działalności. Jest to tym bardziej oczywiste, że zamieszkiwał w małej miejscowości gdzie budował dom i dlatego też musiał być łatwo zauważony tak przez funkcjonariuszy jak i ich konfidentów. Z tego powodu nieprzekonująco wypadają oświadczenia tak wnioskodawcy jak i świadka o spotkaniach na budowie domu. Takie spotkania organizowane w małej miejscowości jaką jest [...] - [...] musiałyby być bez trudu zauważone. Musiałyby budzić zainteresowanie i podejrzenia, a przez to zwrócić uwagę inwigilujących. Z pewnością zatem - po przeszukaniu - wnioskodawca mając świadomość zagrożenia ze strony bezpieki, zaniechał działalności antykomunistycznej. Zwraca też uwagę mała ilość świadków działalności tak intensywnej jak to przedstawiła strona (dwunastokrotne rozrzucenie ulotek, ich kolportaż i przechowywanie). Działalność wnioskodawcy potwierdza tylko jedna osoba, która nie ma statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej. Na podstawie tak dokonanych ustaleń organ stwierdził, że materiał dowodowy przedstawiony przez stronę jest szczupły i wątpliwy. Przeprowadzone z urzędu dowody w postaci zasięgnięcia opinii wojewódzkiej rady konsultacyjnej, kwerendy w dostępnych tematycznych stronach internetowych nie tylko wątpliwości te pogłębiły, lecz wręcz omawianą działalność zakwestionowały. W tej sytuacji, na podstawie art. 5 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 pkt 3 lit. b ustawy odmówiono potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarżący zarzucił powyższej decyzji:

- naruszenie art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ustawy poprzez błędne przyjęcie, że skarżący w latach 1982 – 1985, nie prowadził przez okres 12 miesięcy działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności, a także przyjęcie, że ze zgromadzonych materiałów nie wynika, jakoby był zaangażowany w jakąkolwiek działalność antykomunistyczną w tym okresie oraz uznanie, że przeszukanie domu skarżącego dokonane 12 grudnia 1983 r. i zatrzymanie znajdujących się w nim przedmiotów nie było skutkiem działalności antykomunistycznej jak również nie spowodowało żadnych represji i błędne przyjęcie, że działalność antykomunistyczna skarżącego miała charakter incydentalny;

- naruszenie art. 7 i 8 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z niepodjęciem przez organ decyzji na podstawie całego zebranego materiału dowodowego oraz błędne uznanie, że C. A., który złożył oświadczenie nie był pracownikiem A w [...].

W związku z podniesionym zarzutami skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz przeprowadzenie rozprawy. Nie zgadzając się z ustaleniami i oceną organu skarżący wskazał, że swoim działaniem w latach 80-ych XX wieku wypełnił wszystkie znamiona przepisu art. 2 ust. 1 ustawy, jednakże Urząd nie zapoznał się dokładnie z przedstawionymi dowodami. Z przedłożonych dokumentów i zeznań świadków wynika, że w dniu 12 grudnia 1983 r. skarżący został zatrzymany przez służbę bezpieczeństwa za prowadzoną od początku 1982 r. działalność antykomunistyczną (kontakty z działaczami opozycji, produkcja i dystrybucja ulotek), a skoro był w tym dniu zatrzymany, oznacza to, że działalność tę musiał rozpocząć i prowadzić znacznie wcześniej. Tym, samym, nie tylko do dnia zakończenia postępowania sprawdzającego przez SB (26 listopada 1984 r.), ale również do grudnia 1983 r. (zatrzymanie), upłynęło ponad 12 miesięcy tej działalności, prowadzonej od początku 1982 r. Ponadto, przed świętami Bożego Narodzenia w 1983 r. (ok. 22 grudnia 1983 r.), skarżący był przesłuchiwany od godz. 9.00 do godz. 13.00 następnego dnia (16 godzin) 6 razy przez organy ścigania - Prokuraturę, w tym spędził noc w areszcie, w jednej celi z przestępcami kryminalnymi. Stwierdzenie przez organ, że skarżący nie doświadczył represji oznacza zatem, że organ nie zapoznał się z materiałem dowodowym sprawy. Co więcej, wbrew twierdzeniu organu, pracownikiem A był świadek C. A., który złożył oświadczenie do akt sprawy w przedmiocie okresu i zakresu działalności antykomunistycznej skarżącego. Oznacza to, że ustalenia faktyczne organu dokonane zostały z naruszeniem zgromadzonego materiału dowodowego, a Urząd i Rada nie zapoznały się z głównym dowodem w sprawie. Żaden z działaczy opozycji na terenie [...] nie uzyskał formalnego statusu działacza opozycji antykomunistycznej, bowiem wówczas nikt nie myślał o dokumentowaniu swojej działalności tylko walczeniu o niepodległość. Stąd w zgromadzonym materiale dowodowym nie mogło być zeznań formalnych działaczy, co nie znaczy że świadek A. takim działaczem nie był. Jednocześnie skarżący nie podał zeznań innych świadków, gdyż działacz i współpracownik skarżącego w kilkuletniej działalności antykomunistycznej J. M., wyjechał do [...] ([...]) i skarżący nie zna jego adresu, a drugi współpracownik K. O., był internowany w okresie stanu wojennego i nie był naocznym świadkiem działalności skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wskazując na gołosłowność wszelkich twierdzeń skarżącego stwierdził, że z samego faktu zatrzymania skarżącego 12 grudnia 1983 r. nie sposób logicznie, niezawodnie wywnioskować, że znacznie wcześniej prowadził on antykomunistyczną działalność. W szczególności nie da się na tej podstawie ustalić, że rozpoczął ją i prowadził rok przed zatrzymaniem. Co więcej, nie można owego zatrzymania wnioskodawcy na jakiejkolwiek podstawie ustalić. Jak bowiem wynika z załączonych do wniosku dokumentów skarżący nie został zatrzymany. W dniu 12 grudnia 1983 r. przeprowadzono w jego domu przeszukanie i w wyniku tego zatrzymano przedmioty, a nie samego wnioskodawcę. Poza tym, jak to wynika z załączonego do wniosku protokołu z dnia 14 grudnia 1983 r., skarżący został przesłuchany w tym dniu w charakterze świadka, a nie zatrzymanego czy podejrzanego. Z żadnego dokumentu nie wynika fakt choćby zatrzymania czy jakiegokolwiek pozbawienia wnioskodawcy wolności. Wskazując na zawarty w protokole opis zatrzymanych przedmiotów organ stwierdził, że pojedyncze egzemplarze różnych pism podziemnych z racji znikomych ilości nie mogły stanowić dowodu nielegalnego kolportażu, a najwyżej świadczyły o ich posiadaniu przez osoby zamieszkujące przeszukany dom. Jako nie wynikające z żadnego dowodu organ wskazał również twierdzenie skarżącego, że przed świętami Bożego Narodzenia w 1983 r. spędził 16 godzin w areszcie i był w tym czasie 6-krotnie przesłuchiwany. Wyjaśnił przy tym, że 16-godzinny pobyt w areszcie i 6 krotne przesłuchanie przez prokuratora nie jest represją w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. a ustawy. Z kolei stwierdzenie, że C. A. był pracownikiem A pojawia się dopiero w skardze. Zarówno on, jak i skarżący nie twierdzili, że świadek był pracownikiem tego zakładu. Podali jedynie, że potwierdza on działalność strony w latach 1982 - 1984. Co więcej, żaden z nich nie twierdzi, że C. A. był podziemnym działaczem antykomunistycznym w A. Świadek twierdzi tylko, że odbierał od wnioskodawcy ulotki przywiezione z [...] i je rozrzucał. Jako zupełnie chybiony organ wskazał również zarzut, że nikt z mieszkańców [...] (w tym świadek) nie uzyskał statusu działacza (nie był formalnym działaczem - jak pisze skarżący), gdyż w tym czasie nikt nie myślał o dokumentowaniu swojej działalności. Zaznaczył organ, że dowodami mogą być nie tylko dokumenty, ale również są to oświadczenia wiarygodnych osób o potwierdzonym statusie, opracowania historyczne, prace wspomnieniowe działaczy. Znaczącym dowodem jest również podważana w skardze opinia wojewódzkiej rady konsultacyjnej, jeśli tak jak w niniejszej sprawie ma przekonujące uzasadnienie. Na zakończenie organ wskazał, że skarżący nie polemizuje z żadnym rozumowaniem zawartym w uzasadnieniu decyzji i nie podważa jakiegokolwiek wywodu, a swoją polemikę opiera wyłącznie na stwierdzeniach nie mających podstaw, ani w materiale dowodowym, ani w przepisach ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przeprowadzona przez Sąd, w tych graniach, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten został podjęty z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc uzasadniającym jego uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Postępowanie administracyjne objęte w niniejszej sprawie kontrolą Sądu dotyczyło potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Materialną podstawę prawną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 319, ze zm.) zwanej nadal ustawą, która wprowadza dwie kategorie podmiotów uprawnionych.

Kategorię "działacza opozycji antykomunistycznej" ustawodawca uregulował w art. 2 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. W myśl art. 2 ust. 2 ustawy, do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się jednak okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. (art. 2 ust. 2 ustawy).

Osobą represjonowaną z powodów politycznych, w myśl art. 3 ustawy jest natomiast osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r.:

1) przebywała w:

a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce,

b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. poz. 154, z 1982 r. poz. 18, z 1989 r. poz. 178 oraz z 2011 r. poz. 342) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym:

a) na skutek działania, w tym niejawnego, wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1575 oraz z 2018 r. poz. 5 i 369), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni,

b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia,

c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu,

d) została z nią rozwiązana umowa o pracę,

e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły,

f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok;

4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

Z treści powyższych przepisów wynika, że status działacza opozycji antykomunistycznej może zostać przyznany wyłącznie osobie, która w okresie wskazanym w art. 2 ustawy prowadziła określoną działalność, w warunkach i w celu wskazanym w ustawie. Za osobę represjonowaną może być uznana natomiast jedynie taka osoba, która spotkała się z dolegliwościami wymienionymi w art. 3 ustawy i nastąpiło to z powodów politycznych. Zaznaczyć przy tym trzeba, że obie kategorie nie są rozłączne i osobie spełniającej ustawowe warunki z art. 2 i art. 3 ustawy może być przyznany w jednym postępowaniu zarówno status "działacza opozycji antykomunistycznej" jak i "osoby represjonowanej z powodów politycznych". Organ osobno powinien jednak rozważyć spełnienie przesłanek dla uzyskania każdego ze statusów.

W art. 4 ust. 1 ustawy, ustalone ponadto zostały bezwzględne warunki, których spełnienie jest niezbędne dla przyznania przedmiotowych statusów. Zgodnie z tą regulacją status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych przysługuje osobie, która nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem 31 lipca 1990 r., bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce (pkt 1), i co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa (pkt 2). Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy spełnienie wskazanych przesłanek z art. 4 ust. 1 ustawy stwierdza Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.

W niniejszej sprawie skarżący bezspornie spełnił warunki z art. 4 ust. 1 ustawy, co wynika z załączonej do wniosku decyzji Prezesa IPN z dnia 21 września 2020 r. Tym samym wobec skarżącego nie zachodzą przesłanki negatywne, co do przyznania wnioskowanego statusu.

Spór dotyczy natomiast tego, czy skarżący spełnił warunki z art. 2 ust. 1 lub/i art. 3 ustawy dla wnioskowanego przez siebie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Odmawiając skarżącemu potwierdzenia statusu organ wskazał, że materiał dowodowy zebrany w sprawie nie potwierdza antykomunistycznej działalności strony określonej powołaną ustawą. W ocenie organu przedstawione przez skarżącego dowody są wątpliwe, a przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w postaci kwerendy w dostępnych tematycznych stronach internetowych oraz opinii wojewódzkiej rady konsultacyjnej, uzyskanej w trybie art. 5 ust. 6 ustawy, ową działalność wręcz kwestionuje.

Oceniając prawidłowość przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie Sąd uznał jednak, że organ nie dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, a zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.) zwanej dalej k.p.a., jest uzasadniony.

Wskazać przyjdzie, że postępowanie w omawianym przedmiocie toczy się wedle reguł postępowania wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego z odpowiednimi modyfikacjami wynikającymi z przepisów ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej.

Zgodnie zatem z art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ zobowiązany jest do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz podejmowania rozstrzygnięcia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, przy zastosowaniu wszelkich koniecznych środków dowodowych i z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Ocena materiału dowodowego dokonana przez organ musi być wyczerpująca i powinna odnosić się do wszystkich istotnych okoliczności w tym podnoszonych przez stronę postępowania.

Ponadto, w myśl zasady ustalonej w art. 8 k.p.a. organ winien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Wyraża się to się m.in. w podejmowaniu czynności zmierzających do dokonania wyczerpującej oceny i koresponduje to z obowiązkiem rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie (art. 80 k.p.a.) oraz zasadą przekonywania sformułowaną w art. 11 k.p.a., zgodnie z którą organy powinny wyjaśniać zasadność przesłanek, jakimi kierują się przy załatwieniu sprawy. Doniosłą rolę w tym zakresie pełni uzasadnienie decyzji, które nie może zawierać ocen ogólnych. Powinno wskazywać przekonujące podstawy rozstrzygnięcia, w tym dokładnie wyjaśniać przyczyny dokonanej przez organ oceny i służyć przekonaniu strony do tego, że wskazane przez nią okoliczności i dowody zostały rozważone w kontekście całego, prawidłowo zebranego materiału dowodowego. Stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a. obowiązkiem organu jest wskazanie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podjęciu rozstrzygnięcia oraz wskazanie, którym dowodom przyznał moc dowodową, a którym odmówił wiarygodności i z jakich przyczyn. W sytuacji zaś, gdy strona powołuje się na określone środki dowodowe, wskazujące w jej ocenie na istotne dla sprawy okoliczności, obowiązkiem organu jest dokonanie oceny co do zasadności ich przeprowadzenia.

Podkreślić trzeba, że wprawdzie strona zobowiązana jest do współdziałania w wyjaśnieniu okoliczności faktycznych i zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy powinna przedstawić dowody potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w art. 2 lub art. 3, jednak nie zwalnia to organu od obowiązku podejmowania działań zmierzających do ustalenia prawdy materialnej i pełnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.

Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy, w tym pominięcie istotnych okoliczności faktycznych, narusza powyższe zasady postępowania i może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Taka też sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Dokonując oceny Sąd stwierdził, że postępowanie wyjaśniające nie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący, a zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd zgadza się z zarzutem skargi, że przeprowadzone postępowanie administracyjne obarczone jest wadą w zakresie wyczerpującego zebrania i prawidłowego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Podstawę ustaleń i oceny organu stanowiły dokumenty przedłożone przez skarżącego, dane z kwerendy dokonanej na powszechnie dostępnych stronach internetowych oraz treść opinii wojewódzkiej rady konsultacyjnej uzyskanej w trybie art. 5 ust. 6 ustawy. Z akt sprawy nie wynika aby organ poszukiwał innych dowodów, w tym np. w trybie art. 5 ust. 5 ustawy wystąpił do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o przekazanie informacji o treści zgromadzonych przez Instytut dokumentów dotyczących warunków, o których mowa w art. 2 i art. 3, oraz o przekazanie uwierzytelnionych kopii tych dokumentów. Nie podjął również działań w celu przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków, w tym wskazanych przez skarżącego C. A. i J. M., na okoliczność prowadzonej przez skarżącego działalności antykomunistycznej. Ponadto, powołując się na opinię rady konsultacyjnej o ogólności oświadczeń skarżącego, nie przesłuchał skarżącego w celu uzyskania bardziej szczegółowych informacji o jego działalności wskazanej we wniosku. Nie poszukiwał też organ innych dowodów mogących pośrednio prowadzić do ustalenia, czy skarżący spełnił przesłanki z art. 2 i art. 3 ustawy, a powołując się na kwerendę dokonaną na powszechnie dostępnych stronach internetowych nie wskazał w uzasadnieniu decyzji w jakim zakresie była prowadzona i jakie okoliczności oraz informacje obejmowała. Z uzasadnienia decyzji nie wynika również, aby organ rozważył wszystkie informacje wynikające ze zgromadzonych dowodów i dokonał całkowicie samodzielnej oceny.

Zauważyć przyjdzie, że stosownie do art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy, przy wniosku skarżący przedstawił liczne dokumenty uzyskane z IPN dotyczące m.in. inwigilowania jego osoby w 1984 r., a także przedłożył postanowienie Prokuratora Rejonowego w [...], z dnia 19 grudnia 1983 r. o zatwierdzeniu przeszukania jakiego dokonano u skarżącego w dniu 12 grudnia 1983 r. oraz oświadczenie C. A. potwierdzające antykomunistyczną działalność skarżącego. Obowiązkiem organu było dokonanie ich oceny i rozważenie zasadności wniosku skarżącego w świetle wynikających z nich informacji. Jednocześnie, nie wyłączało to jednak obowiązku organu w zakresie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i poszukiwania innych dowodów, zwłaszcza co do okoliczności, które mogły budzić wątpliwości. W szczególności też organ powinien podjąć działania wyjaśniające co do okoliczności związanych z antykomunistyczną działalnością skarżącego, w tym dotyczące działania "Solidarności" w [...] i w A w [...] oraz dotyczące spotkania TKK w [...] w [...], do których skarżący nawiązał we wniosku. W tym celu mógł np. skorzystać z kwerendy dokumentów Solidarności, czy zasobów IPN lub osobowych środków dowodowych.

Podkreślić trzeba, że ocena spełnienia przesłanek, o którym mowa w art. 2 i art. 3 ustawy, jest możliwa wyłącznie po prawidłowym ustaleniu i wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. Unormowania zawarte w przepisach ustawy nie oznaczają jednak, że dowody i informacje uzyskane z IPN przez stronę są jedynymi środkami dowodowymi, z jakich organ w tego typu postępowaniach może korzystać. Żaden przepis powołanej ustawy nie ogranicza bowiem w ten sposób postępowania dowodowego i nie zwalnia organu od przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego z zastosowaniem ogólnych zasad ujętych w art. 7, art. 77 czy art. 80 k.p.a. Ocena materiału dowodowego dokonana przez organ musi być wyczerpująca i winna odnosić się do wszystkich istotnych okoliczności podnoszonych przez stronę postępowania. Organ winien wskazać, którym dowodom przyznaje moc dowodową, a którym odmawia wiarygodności i z jakich przyczyn. Artykuł 77 k.p.a. nakłada na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Oznacza to, że organ administracyjny prowadzący postępowanie jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy i podjąć wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania zgodnej z prawem decyzji.

W niniejszej sprawie organ nie wykonał prawidłowo wskazanych obowiązków, gdyż nie podjął działań w celu przeprowadzenia dodatkowych dowodów w tym m.in. dowodów z przesłuchania świadków, czy dokumentów historycznych dotyczących działaczy Solidarności z okolic [...] i [...]. Wprawdzie skarżący wskazując jako świadków swojej działalności C. A. i J. M., nie wyartykułował w bezpośredni sposób, że domaga się ich przesłuchania niemniej jednak organ prowadzący postępowanie powinien był uwzględnić wskazane informacje i podjąć czynności wyjaśniające w celu zbadania tego wątku. Dostrzec również należy, że w materiałach z IPN potwierdzających prowadzenie inwigilacji skarżącego w 1984 r. znajduje się wykaz osób mających związek ze sprawą skarżącego, a informacje dotyczące tych osób również nie zostały zbadane jako ewentualne, pośrednie źródło informacji na temat działalności skarżącego.

Tymczasem uwzględnić należy, że z treści dokumentów złożonych do akt sprawy wynika, że przed 1984 r. skarżący był zaangażowany w działalność antykomunistyczną. Był aktywnym działaczem "Solidarności", w tym Przewodniczącym Komisji Wydziałowej i utrzymywał kontakty "z działaczami podziemia z terenu [...] i [...]". Wprawdzie w aktach brak jest informacji jednoznacznie wskazujących okres takiej działalności, niemniej jednak informacje te potwierdzają twierdzenia skarżącego o jego zaangażowaniu w działalność opozycyjną. Z dokumentu zatwierdzającego przeszukanie dokonane u skarżącego w dniu 12 grudnia 1983 r. wynika natomiast, że prowadzone było ono w związku z postępowaniem przygotowawczym w sprawie "kontynuowania działalności b. NSZZ "Solidarność" w B w [...]". Ponadto, dokument ten wraz z protokołem przesłuchania skarżącego (z dnia 14 grudnia 1983 r.) potwierdzają, że skarżący był w posiadaniu ulotek i prasy podziemnej co może uprawdopodabniać twierdzenie o ich kolportażu.

Organ nie ustosunkował się do wszystkich tych kwestii i nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia, czy w związku z ujawnionymi okolicznościami, w okresie przed dokonaniem przeszukania i objęciem inwigilacją (z wyłączeniem okresu od 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r.), a także później do 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy skarżący prowadził, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Nie dokonał organ również oceny okoliczności wskazanych we wniosku w kontekście przesłanek uznania za osobę represjonowaną z powodów politycznych, tj. co do tego, czy przeszukanie mieszkania skarżącego i zatrzymanie ulotek, jego przesłuchiwanie w prokuraturze i w związku z tym zatrzymanie na 30 godzin oraz inwigilacja w miejscu pracy, wyczerpują znamiona represji w rozumieniu art. 3 ustawy.

Odmawiając skarżącemu potwierdzenia statusu, o którym mowa w art. 2 i art. 3 ustawy organ powołał się jedynie ogólnie, bez pogłębionej analizy, na dokumenty dotyczące inwigilacji skarżącego prowadzonej w 1984 r. – pomijając całkowicie ustalenia co do okoliczności dotyczących działalności skarżącego prowadzonej we wcześniejszym okresie. Wybiórczo odniósł się do informacji wynikających z tych dokumentów i skupił się wyłącznie na braku informacji potwierdzających działalność antykomunistyczną skarżącego od 1984 r. Z wniosku skarżącego wynika natomiast, że jego działalność opozycyjna dotyczyła okresu wcześniejszego, a w związku z inwigilacją i zmianą stanowiska musiał unikać kontaktów z kolegami z NSZZ. Trafnie podnosi skarżący, że skoro służba bezpieczeństwa dokonała przeszukania w mieszkaniu skarżącego w dniu 12 grudnia 1983 r. to musiała mieć podejrzenia co do wcześniejszej działalności skarżącego.

W ocenie Sądu uznać tym samym należy, że organ nie dokonał prawidłowych, samodzielnych ustaleń i nie rozpoznał sprawy w całości.

Ponadto dostrzec trzeba, że organ wskazał ogólnie na bliżej nieokreślone informacje ze stron internetowych (w tym m.in. Encyklopedię Solidarności) oraz uwzględnił opinię wojewódzkiej rady konsultacyjnej, której stanowisko przyjął jako własne.

Brak analizy konkretnych informacji ze stron internetowych powoduje, że nie można ich uznać za podstawę dokonanych ustaleń. Wskazana opinia nie może mieć z kolei przesądzającego znaczenia w kwestii dokonanej przez organ oceny, gdyż nie ma ona charakteru wiążącego, a ostateczna ocena materiału dowodowego należy zawsze do organu wydającego decyzję rozstrzygającą sprawę. Stanowisko wyrażone w opinii jest jedynie poglądem na sprawę, wobec czego może ona stanowić wyłącznie materiał pomocniczy. W szczególności nie może, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, przesądzać o kierunku rozstrzygnięcia.

Na podstawie uzyskanej opinii oraz pozostałego materiału dowodowego, rozpoznając niniejszą sprawę organ powinien samodzielnie rozważyć potrzebę przeprowadzenia dalszych, dodatkowych dowodów.

Dokonując oceny w aspekcie lokalnych uwarunkowań działalności opozycji antykomunistycznej w latach wskazanych w ustawie powinien mieć na uwadze to, że twierdzenia skarżącego znajdują odniesienie do realiów historycznego okresu badanej działalności, a działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce nie została w ustawie zdefiniowana i może mieć postać różnych działań, które jeśli były prowadzone w warunkach określonych w art. 2 ustawy, kwalifikują do uznania za działacza opozycji antykomunistycznej. Pod tym kątem należało zatem ocenić działalność opozycyjną skarżącego wskazaną we wniosku. Powinien też organ uwzględnić, że nie wszystkie dokumenty dotyczące badanego okresu są dostępne i znajdują się w zasobach archiwalnych, a ich ocena powinna być całościowa i powinna uwzględniać uwarunkowania ustojowo-polityczne badanego okresu.

Z tego też względu powołane w decyzji ustalenia zawarte w opinii rady konsultacyjnej co do tego, że nikt z pracowników A nie potwierdził działalności skarżącego polegającej na rozrzucaniu ulotek, ani jego zaangażowania w strukturze podziemnej, jako dowolne i w żaden sposób niepotwierdzone nie mogły stanowić podstawy dokonanej przez organ oceny. Z akt administracyjnych nie wynika bowiem, aby w tym zakresie prowadzone było jakiekolwiek postępowanie wyjaśniające. Także przedłożone dokumenty nie wskazują na jakiekolwiek oświadczenia, czy zeznania pracowników A podważające omawianą działalność skarżącego. W przedłożonym przez skarżącego oświadczeniu z dnia 16 listopada 2020 r. C. A. potwierdził natomiast, że skarżący prowadził wraz nim działalność antykomunistyczną polegającą na przewożeniu i roznoszeniu ulotek na terenie [...] i [...] oraz organizowaniu spotkań opozycyjnych.

Już tylko na marginesie i w opozycji do twierdzeń organu zawartych w zaskarżonej decyzji a potwierdzonych w odpowiedzi na skargę, mając na uwadze informacje zawarte w jednym z ogólnodostępnych internetowych źródeł, na które organ wskazał w zaskarżonej decyzji, tj. Encyklopedii Solidarności (adres ustalony przez Sąd: https://encysol.pl/), podkreślić trzeba, iż wynika z nich, że skarżący, który został wymieniony z imienia i nazwiska, na przełomie lat 1980/1981 pełnił funkcję Przewodniczącego w strukturach organizacyjnych Solidarności działającej na terenie A. Wprawdzie nie jest to okres, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy niemniej jednak może to wskazywać na zaangażowanie skarżącego w działalność opozycyjną. Ponadto wskazano tam, że w latach 1982-1989 na terenie tego zakładu kolportowano podziemne pisma, w tym tytuły, w których posiadaniu był skarżący (wskazane w protokole przesłuchania z 14 grudnia 1983 r.). Wskazano również kto m.in. prowadził działalność podziemną. Wśród tych osób wymieniony został J. M. Podkreślić tu trzeba, że jak podnosił w postępowaniu skarżący z J. M. współpracował najbliżej. Z zamieszczonych informacji wynika też, że [...] 1989 r. na terenie A rozpoczęła się kampania wyborcza w Komisjach Wydziałowych i Kołach Oddziałowych Solidarności, a X Y został wybrany Przewodniczącym Koła Oddziałowego.

W zaskarżonej decyzji organ powołując się na wskazane źródło oraz inne źródła internetowe nie odniósł się do zamieszczonych w nich informacji i nie dokonał ich oceny w kontekście całego materiału dowodowego oraz wskazanych przez skarżącego okoliczności. Rolą Sądu nie jest dokonywanie ustaleń co do treści tych informacji i ustalenie faktów wskazujących na antykomunistyczną działalność skarżącego, lecz ocena legalności działań organu podejmowanych w tym zakresie. Uwzględniając już jednak samą treść informacji zamieszczonych na ww. stronie jako nieuprawnione w ocenie Sądu uznać należało stwierdzenie, że kwerenda w dostępnych tematycznie stronach internetowych wręcz zakwestionowała opozycyjną działalność antykomunistyczną skarżącego. W ocenie Sądu już sam fakt, że w Encyklopedii Solidarności skarżący został wymieniony jako działający w strukturach organizacji wskazuje, że kwerenda nie została przeprowadzona prawidłowo, a dokonane na jej podstawie ustalenia zostały dokonane z naruszeniem zasad postępowania. Jeżeli organ kwestionuje zapisy stron internetowych odnoszące się do historycznych już okresów działalności związku NSZZ Solidarność i jego członków to ma możliwość weryfikacji twierdzeń skarżącego przez stosowne wywiady i informacje uzyskane z Archiwum Komisji Krajowej NSZZ Solidarność i Archiwum Europejskiego Centrum Solidarności w Gdańsku.

Reasumując Sąd stwierdził, że materiały znajdujące się w aktach sprawy oraz dokonana na ich podstawie ocena świadczą o braku wyczerpującego zbadania i oceny wszystkich istotnych okoliczności faktycznych związanych z wnioskiem skarżącego. W kontrolowanym postępowaniu w sposób lakoniczny oceniono wskazywane we wniosku okoliczności, jak również organ nie podjął kroków w celu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego istotnego dla oceny spełnienia przesłanek potwierdzenia skarżącemu wnioskowanego statusu.

Zaznaczyć trzeba, że wprawdzie to na skarżącym spoczywa obowiązek przedstawienia dowodów potwierdzających spełnienie ustawowych przesłanek do uznania go za działacza opozycji antykomunistycznej lub osobę represjonowaną z powodów politycznych, jednak nie zwalnia to organu od obowiązku podejmowania działań zmierzających do pełnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. W ocenie Sądu, temu obowiązkowi w rozpoznawanej sprawie organ uchybił. W konsekwencji, zaskarżoną decyzję należało uznać za wydaną z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Uznając, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd orzekł w pkt 1 wyroku o uchyleniu zaskarżonej decyzji. W pkt 2, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., Sąd postanowił natomiast o kosztach postępowania sądowego, na które składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł i wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Z kolei w pkt 3 Sąd postanowił o zwrocie nadpłaconego wpisu od skargi w kwocie 100 zł, albowiem stosownie do § 2 ust. 3 pkt 10 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535) wpis w niniejszej sprawie wynosi 100 zł, podczas gdy został uiszczony w zawyżonej kwocie 200 zł.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają się do ponownego rozpoznania sprawy w granicach wniosku skarżącego, na podstawie wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie dokonanie ustaleń przy uwzględnieniu przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a.