Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1282/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2010-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant: Bartosz Kornalewicz po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 14 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi K. i A. M. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na odbudowę budynku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty B. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody Kujawsko-Pomorskiego solidarnie na rzecz skarżących 740 (siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 1282/10

1 U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną decyzją z dnia 12 października 2010 r. nr [...], Wojewoda Kujawsko-Pomorski, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego w skrócie "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.: Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118), zwanej dalej "Prawem budowlanym"), po rozpatrzeniu odwołania K. i A. M. utrzymał w mocy decyzję Starosty B. z dnia 16 lipca 2010 r. nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą "C" sp. j. w B. pozwolenia na budowę – "odbudowę budynku mieszkalno-usługowego zlokalizowanego na działce nr [...], położonej przy ul. [...] w B. (dokończenie prac)".

Objęta skargą decyzja została wydana we wskazanym poniżej stanie faktycznym.

Decyzją z dnia 11 lutego 2008 r. nr [...] Starosta B. zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił inwestorom – I. Cz. – M. i K. M. - pozwolenia na odbudowę istniejącego budynku - po uprzedniej rozbiórce I piętra i stropu nad parterem, z przeznaczeniem parteru i piętra budynku na usługi z zakresu opieki zdrowotnej, a poddasza na mieszkanie - zlokalizowanego na działce nr [...], przy ul. [...] w B.

Decyzję tą utrzymał w mocy Wojewoda Kujawsko – Pomorski (decyzja z dnia 14 maja 2008 r.,[...]).

Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2008 r. nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budynku zlokalizowanym przy ul. [...] w B., a następnie decyzją z dnia 17 czerwca 2008 r. nakazał inwestorom sporządzenie i przedstawienie zamiennego projektu budowlanego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas prowadzonych robót budowlanych oraz ekspertyzy technicznej potwierdzającej konieczność rozbiórki ścian parteru.

Decyzją z dnia 24 czerwca 2008 r. nr [...], na podstawie art. 36a ust. 2 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, Starosta B. uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego z dnia 11 lutego 2008 r.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia 8 sierpnia 2008 r. nr [...] zatwierdził zamienny projekt budowlany oraz projekt budowlany będący przedmiotem pozwolenia na budowę, udzielając jednocześnie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.

Decyzją z dnia 23 października 2008 r. nr [...] Kujawsko – Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 8 sierpnia 2008 r. i zatwierdził zamienny projekt budowlany, składający się z projektu budowlanego oraz projektu budowlanego uzupełniającego, udzielając jednocześnie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i zobowiązując do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

W wyniku skargi K. i A. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 5 listopada 2008 r. (sygn. akt II SA/Bd 481/08) uchylił decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 14 maja 2008 r. i poprzedzającą ją decyzję Starosty B. z dnia 11 lutego 2008 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, a także uchylił ww. decyzję Starosty B. z dnia 24 czerwca 2008 r.

W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że w sprawie istnieją uzasadnione wątpliwości dotyczące zgodności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę z normą art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego nakazującą ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Jak wynika bowiem z akt sprawy, w ścianie szczytowej sąsiedniego budynku (należącego do skarżących) istnieją otwory okienne, co do których istnieje obawa, że ewentualna realizacja przewidzianych przez inwestora do wykonania prac budowlanych doprowadzi do ich zasłonięcia. Zdaniem Sądu uwzględnienia w projekcie budowlanym wymagała kwestia wzajemnej relacji istniejących już otworów okiennych w budynku skarżących z zakresem przewidzianych robót w ramach planowanej inwestycji. W szczególności Sąd podkreślił, iż zarówno z treści opisowej jak i graficznej projektu budowlanego nie wynika jednoznacznie wysokość planowanego podwyższenia budynku w ramach planowanej odbudowy, przy jednoczesnym braku uwidocznienia okien w ścianie szczytowej budynku skarżących na jakiejkolwiek mapie projektu.

Stwierdzając ponadto, że w sytuacji wycofania z obiegu prawomocnej decyzji o pozwoleniu na odbudowę, brakuje uzasadnienia dla istnienia decyzji ją uchylającej, niezależnie od trybu, w którym ją wydano – Sąd uznał za zasadne uchylenie również decyzji Starosty B. z dnia 24 czerwca 2008 r.

Skarga kasacyjna od wyroku WSA w Bydgoszczy została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2009 r. (sygn. akt II OSK 373/09).

W dniu 17 listopada 2009 r. spółka "C" sp. j. w B. złożyła w Starostwie Powiatowym w B. wniosek o wydanie pozwolenie na budowę – "odbudowę budynku mieszkalno-usługowego zlokalizowanego na działce nr [...], położonej przy ul. [...] w B. (dokończenie prac)". Do wniosku została dołączona m.in. decyzja Burmistrza Miasta B. z dnia 26 sierpnia 2009 r. nr [...] przenoszącą na rzecz "C " sp. j. w B. ostateczną decyzją Burmistrza z dnia 27 czerwca 2006 r., ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na odbudowie części budynku przy ul. [...], wydaną I. i K. M.

Po rozpoznaniu wniosku inwestora z dnia 17 listopada 2009 r., Starosta B., decyzją z dnia 16 lipca 2010 r., [...], wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 3 i 4 oraz art. 36 Prawa budowlanego, zatwierdził projekt budowlany i udzielił "C" sp. j. w B. pozwolenia na budowę – "odbudowę budynku mieszkalno-usługowego zlokalizowanego na działce nr [...], położonej przy ul. [...] w B. (dokończenie prac)".

Od decyzji organu I instancji odwołanie do Wojewody Kujawsko-Pomorskiego wnieśli K. i A. M. Odwołujący się podnieśli między innymi, iż w związku z tym, że zamiarem inwestora było wyłącznie dokończenie już rozpoczętych i wstrzymanych przez organ nadzoru budowlanego prac budowlanych, nie było podstaw prawnych do rozpoznania wniosku z dnia 17 listopada 2009 r. i wydania decyzji zezwalającej na dokończenie prac budowlanych przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, lecz zachodziła konieczność wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Zwrócono również uwagę na naruszenie przez organ I instancji przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 8, 9, 11, 77 i 107 § 3 k.p.a., poprzez brak merytorycznego uzasadnienia decyzji spełniającego podstawowe wymogi prawne oraz brak odniesienia się do zarzutów stawianych przez inne strony postępowania. Ponadto wskazano na naruszenie przepisu § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez zezwolenie na wykonanie otworów okiennych bezpośrednio w granicy i naruszenie tym samym przepisów przeciwpożarowych.

Po rozpoznaniu odwołania K. i A. M. Wojewoda Kujawsko - Pomorski wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia 12 października 2010 r. W jej uzasadnieniu przypomniał, iż w wyroku z dnia 11 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 302/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził, iż w przypadku obiektu wznoszonego na działce nr [...] w B. decyzja w przedmiocie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego, składającego się z projektu budowlanego oraz projektu budowlanego uzupełniającego oraz udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z odbudową, w tym również z rozbiórką, jak również zobowiązanie inwestora do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu, wymaga wcześniejszego wydania prawidłowej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę w oparciu o art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 3 i 4 oraz art. 36 Prawa budowlanego, a więc decyzji wydawanej przez starostę. Skoro więc inwestor przedłożył do zatwierdzenia kompletny zamienny projekt budowlany, który uwzględniał warunki określone w ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, oraz ostateczną decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Toruniu w sprawie prowadzenia prac zgodnie z zamiennym projektem budowlanym, a projekt ten został opracowany przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane, wpisane na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, i osoby te złożyły oświadczenia o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, należało wydać decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Ponadto wyjaśniono, iż w projekcie budowlanym co prawda zaprojektowano w ścianie na granicy z nieruchomością skarżących od strony podwórza okna, to jednak są one jedynie odtworzeniem wcześniejszego stanu, w związku z czym zarzut skarżących w tej kwestii należy uznać za nieuzasadniony.

W skardze do tutejszego Sądu K. i A. M. zarzucili zaskarżonej decyzji:

1) naruszenie art. 7, 8, 9, 11, 77 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak merytorycznego uzasadnienia decyzji spełniającego podstawowe wymogi prawne z uwagi na niewyszczególnienie robót budowlanych, oraz brak odniesienia się do zarzutów stawianych przez strony postępowania w kwestii wysokości budynku, projektu zamiennego i innych zawartych w odwołaniu;

2) naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na dokończenie prac budowlanych w sytuacji, gdy Prawo budowlane nie zna takiego pojęcia, a po dokonaniu odstępstw od projektu budowlanego w czasie prowadzenia prac budowlanych prowadzenie dalszych robót jest dopuszczalne tylko i wyłącznie w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego;

3) brak określenia wysokości budynku w decyzji przed i po rozbudowie i tym samym ustalenia, czy wysokość kalenicy pozostała bez zmian, mimo że budynek na pewno będzie wyższy o około 2 metry;

4) naruszenie art. 153 oraz art. 170 p.p.s.a. poprzez nie rozpatrzenie wniosku inwestora z dnia 19 grudnia 2006 r. po prawomocnym wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 481/08, i tym samym naruszenie powagi rzeczy osądzonej;

5) rozpatrzenie wniosku inwestora z dnia 17 listopada 2009 r. bez odniesienia się do niego w decyzji oraz określenia zakresu robót;

6) naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez zatwierdzenie projektu zamiennego, pomimo że kompetencje w tym zakresie posiada tylko i wyłącznie organ nadzoru budowlanego;

7) naruszenie art. 34 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z § 8 ust. 2 pkt 7, § 11 ust. 2 pkt 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, poprzez zaniechanie zbadania projektu budowlanego pod kątem ustaleń w kwestii ściany szczytowej budynku przy ulicy [...], zagrożonej realną możliwością wystąpienia katastrofy budowlanej;

8) naruszenie art. 156 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez rozpatrzenie wniosku inwestora z naruszeniem przepisów o właściwości, albowiem kompetencje w kwestii projektu zamiennego, wznowienia robót i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie posiada tylko i wyłącznie organ nadzoru budowlanego;

9) naruszenie § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez zezwolenie na wykonanie otworów okiennych bezpośrednio w granicy i tym samym naruszenie przepisów przeciwpożarowych;

10) naruszenie z art. 231 § 1 k.k. i art. 164 § 1 k.k. w zw. z art. 163 § 1 pkt 2 k.k. poprzez świadome i celowe działanie organu mające na celu doprowadzenie do wystąpienia katastrofy budowlanej i realnej możliwości pozbawienia życia oraz zdrowia większej grupy osób, poprzez przyjęcie nieaktualnego stanowiska Prokuratury Rejonowej w B. oraz nie odniesienie się do aktualnego stanu faktycznego;

11) wadliwą ocenę nieprawomocnego wyroku wydanego w sprawie sygn. akt II SA/Bd 302/10 z dnia 11 maja 2010 r. skierowanego do organu nadzoru budowlanego i nakazującego wcześniejsze rozpatrzenie wniosku inwestora z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę;

12) naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez nie dokonanie oceny zgodności inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania terenu lub decyzją o warunkach zabudowy w zakresie objętym wnioskiem inwestora z 2009 r.

W uzasadnieniu skargi oraz w późniejszych pismach procesowych skarżący, powołując się także na treść wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 11 maja 2010 r. (sygn. akt II SA/Bd 302/10) wyjaśnili, iż w niniejszej sprawie nie było dopuszczalne rozpoznawanie przez organy administracji architektoniczno-budowlanej nowego wniosku inwestora o wydanie pozwolenia na budowę z dnia 17 listopada 2009 r., albowiem przepisy Prawa budowlanego nie przewidują możliwości rozpatrywania takiego wniosku i wydania decyzji w sprawie pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy inwestycja budowlana została już w znacznej części zrealizowana. Ich zdaniem dalsze postępowanie organów powinno być oparte na pierwotnym wniosku z dnia 19 grudnia 2006 r., przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego mającego miejsce do dnia 23 października 2008 r. Skoro w trakcie realizacji przedmiotowej inwestycji organ nadzoru budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych z powodu stwierdzenia istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, to zakończenie sprawy powinno nastąpić w ten sposób, że po ponownym rozpatrzeniu wniosku inwestora z dnia 19 grudnia 2006 r. przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, właściwy organ nadzoru budowlanego mógłby zatwierdzić zamienny projekt budowlany, składający się z projektu budowlanego oraz projektu budowlanego uzupełniającego, udzielając inwestorowi pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i nakładając na niego obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, zgodnie z regulacją art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Tymczasem, w opinii skarżących, organ administracji architektoniczno-budowlanej, po rozpatrzeniu nowego wniosku inwestora z dnia 17 listopada 2009 r., wydał nieznaną Prawu budowlanemu decyzję o pozwoleniu na dokończenie prac budowlanych, nie zważając na fakt, iż objęta tym wnioskiem inwestycja budowlana została już w znacznej części ukończona bez ważnego pozwolenia na budowę i bez przeprowadzenia procedury legalizacyjnej, a w obrocie prawnym znajduje się nierozpatrzony wniosek o pozwolenie na budowę z dnia 19 grudnia 2006 r.

Skarżący podkreślili ponadto, że jak wynika z opinii biegłego odbudowanie ściany bocznej budynku przy ul. [...] nastąpiło niezgodnie z zasadami wiedzy technicznej i obowiązującymi przepisami. W konsekwencji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 25 maja 2010 r. (utrzymaną w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 lipca 2010 r. znak [...]) nakazał usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości określonych w opinii biegłego sądowego. Okoliczność ta została pominięta w projekcie budowlanym.

W piśmie procesowym skarżący podnieśli, że uwzględniając treść wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 11 maja 2010 r. (sygn. akt II SA/Bd 302/10), sprawa winna być rozpatrywana na stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu 23 października 2010 r.

Odpowiadając na skargę i późniejsze pisma procesowe skarżących Wojewoda podkreślił, iż powrót do rozpatrywania sprawy w oparciu o stan prawny obowiązujący do dnia 23 października 2008 r. był niemożliwy, ponieważ jednym z koniecznych obowiązków, które musi wykonać inwestor przed wydaniem pozwolenia na budowę jest załączenie do wniosku o pozwolenie na budowę ostatecznych warunków zabudowy, dotyczących przedmiotu wniosku. Warunki zabudowy zostały zaś zgodnie z prawem przepisane na inny podmiot, który był uprawniony do wystąpienia z nowym wnioskiem o pozwolenie na budowę obiektu, który przed wydaniem wyroku był legalnie budowany w oparciu o prawomocne decyzje. Wobec tego należało rozpoznać wniosek z dnia 17 listopada 2009 r.

Wojewoda wskazał, że Starosta B. umorzył decyzją z dnia 21 października 2010 r. postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę, które zostało wszczęte wnioskiem inwestora z dnia 19 grudnia 2006 r.

Organ II instancji wyjaśnił również, iż twierdzenia skarżących co do konieczności wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji zatwierdzającej zamienny projekt budowlany, składający się z projektu budowlanego oraz projektu budowlanego uzupełniającego, i udzielającej inwestorowi pozwolenia na wznowienie robót budowlanych są błędne, ponieważ z przepisu art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego wynika, że w przypadku, gdy inwestycja nie została zakończona, a inwestor nie posiada wymaganego pozwolenia na budowę w wyniku jego wygaśnięcia, stwierdzenia nieważności lub uchylenia przedmiotowej decyzji, roboty budowlane można kontynuować dopiero, gdy inwestor uzyska wydaną przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej decyzję o pozwoleniu na budowę, obejmującą roboty budowlane niezbędne do dokończenia takiej inwestycji. Uzyskane w ten sposób pozwolenie na budowę powinno zatwierdzać projekt budowlany obejmujący także tę część obiektu, która została już wykonana. Również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w dotyczącym przedmiotowej inwestycji budowlanej wyroku z dnia 11 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 302/10, wskazał, iż decyzja w przedmiocie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego wymaga wcześniejszego wydania prawidłowej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę w oparciu o art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 3 i 4 oraz art. 36 Prawa budowlanego.

Uczestnik postępowania – spółka "C" – wniosła o oddalenie skargi, popierając stanowisko organu. Spółka podkreśliła, że wyrokiem WSA w Bydgoszczy (sygn. akt II SA/Bd 1114/09) Sąd zajął stanowisko co do konieczności zamurowania wszystkich okien ściany szczytowej budynku przy ul. [...] (stanowiącego własność skarżących), z wyjątkiem najwyższej kondygnacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych powodów, niż wskazują skarżący.

Należy przede wszystkim dostrzec, że w toczącym się sporze kwestia wydania obecnie zaskarżonej decyzji jest częścią całego ciągu rozstrzygnięć organów administracji architektoniczno – budowlanej oraz organów nadzoru budowlanego w procesie inwestycyjnym, w których inwestor (początkowo Izabela Cz. – M. i K. M. a obecnie spółka "C") chcący zrealizować roboty budowlane przy budynku położonym w B. przy ul. [...], spotykają się z przeciwdziałaniem skarżących K. i A. M. podnoszących, iż prowadzone roboty grożą katastrofą budowlaną będącego ich własnością sąsiedniego budynku przy ul. [...] (brak właściwego zabezpieczenia ściany szczytowej budynku przy ul. [...] po jej odsłonięciu wskutek prac prowadzonych przy budynku przy ul. [...]), a ponadto pozbawiają ich dostępu do światła słonecznego (zasłonięcie istniejących w ścianie szczytowej okien przez odbudowywany szczyt budynku przy ul. [...]).

Aby ocenić zgodność z prawem obecnie skarżonej decyzji trzeba zatem ocenić konsekwencje prawne dotychczasowych działań stron i rozstrzygnięć podejmowanych przez organ administracji oraz sąd administracyjny.

Podkreślenia przede wszystkim wymaga, że inwestorzy I. Cz. – M. i K. M. rozpoczęli roboty budowlane w oparciu o ostateczną decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę (decyzja Wojewody Kujawsko – Pomorskiego z dnia 14 maja 2008 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty B. z dnia 11 lutego 2008 r.).

Prowadząc roboty dopuścili się istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę (dokonali rozbiórki także ścian parteru budynku, podczas kiedy mury te miały pozostać), co skutkowało wstrzymaniem robót przez Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz wszczęciem procedury zakończonej zatwierdzeniem sporządzonego projektu zamiennego i udzieleniem pozwolenia na wznowienie robót budowlanych (decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 października 2008 r.).

Prowadzone roboty budowlane miały zatem oparcie w stosownych decyzjach właściwych organów – tj. określającej zakres dopuszczalnych prac (pozwolenie na budowę) oraz korygującej zakres prac po istotnym błędzie, którego dopuścił się inwestor (pozwolenie na wznowienie robót budowlanych).

Jednakże rozstrzygnięcia organów określające sposób prowadzenia robót budowlanych w sposób zgodny z prawem zostały uchylone:

- ww. wyrokiem z dnia 5 listopada 2008 r. (sygn. akt II SA/Bd 481/08) WSA w Bydgoszczy uchylił decyzje organów administracji architektoniczno – budowlanej (Starosty i Wojewody) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę,

- natomiast wyrokiem z dnia 11 maja 2010 r. (sygn. akt II SA/Bd 302/10), także wskutek skargi K. i A. M., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił decyzję Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 października 2008 r. (zatwierdzającą zamienny projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych), poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 8 sierpnia 2008 r., a także decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 17 czerwca 2008 r. (zobowiązującą do przedstawienie projektu zamiennego) i postanowienie tegoż Inspektora Powiatowego z dnia 9 czerwca 2008 r. (o wstrzymaniu robót budowlanych).

Bezsporne jest w sprawie, że planowany obiekt został w znacznej części wykonany, czego dowodzą znajdujące się w aktach administracyjnych fotografie.

Jak wynika z treści art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę może być podstawą rozpoczęcia robót budowlanych. Wydanie zatem pozwolenia na budowę w stosunku do tych robót budowlanych które zostały już "rozpoczęte" i zakończone – wprost narusza wskazany przepis. Prawo budowlane nie przewiduje odstępstwa od tej zasady w przypadku kiedy doszło do rozpoczęcia robót budowlanych w oparciu o pozwolenie na budowę, które następnie zostało uchylone. Z tego powodu – niezależnie od zasadności innych zarzutów podnoszonych przez skarżących – obecnie zaskarżone decyzje Starosty B. z dnia 16 lipca 2010 r. oraz Wojewody Kujawsko – Pomorskiego z dnia 12 października 2010 r., jako naruszające prawo, podlegają uchyleniu.

Powyższe nie jest sprzeczne z poglądem prawnym, który został zawarty w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 11 maja 2010 r. Wyrok ten dotyczył wyłącznie zasadności wydania przez Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu "zamiennego", a we wskazaniach co do dalszego postępowania Sąd nakazał jedynie organom nadzoru budowlanego uwzględnić okoliczność, że brak decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę, wydanego w oparciu o art. 28 Prawa budowlanego, uniemożliwia wydanie decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu "zamiennego" (skoro nie ma czego "zamieniać"). Ze wskazania tego nie można natomiast zdaniem Sądu, w tak skomplikowanej sytuacji faktycznej, wyciągać prostych wniosków co do konieczności przełamania reguły wynikającej z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego.

Podkreślić natomiast należy, iż dotychczasowi inwestorzy: I. Cz. – M. i K. M. – zrealizowali część robót budowlanych w okresie ważności stosownych pozwoleń (pozwolenia na budowę i pozwolenia na wznowienie robót), co wyklucza ich kwalifikowanie jako wykonanych w warunkach samowoli budowlanej. Wykonane roboty należy zatem zakwalifikować jako inny przypadek wykonania części obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Byt prawny zrealizowanej części obiektu uzależniony będzie od stwierdzenia przez organy nadzoru budowlanego, w toku postępowania prowadzonego w trybie i na zasadach określonych w art. 50, art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego czy wykonane roboty doprowadzono do stanu zgodnego z prawem. W przypadku pozytywnego dla inwestora zakończenia tego postępowania dokończenie budowy możliwe będzie po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Wniosek taki wypływa z treści art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego, który to przepis dotyczy zarówno przypadku z art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego, jak i sytuacji, gdy stwierdzono nieważność bądź uchylono (np. w wyniku wyroku sądu administracyjnego) decyzję o pozwoleniu na budowę (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 października 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 342/08 oraz z dnia 26 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 103/10; opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa. gov.pl/ ).

Należy przy tym zwrócić uwagę, że – w zależności od obecnego stanu faktycznego i prawnego dotyczącego stanu ściany szczytowej budynku przy ul. [...] i otworów okiennych w tej ścianie – w postępowaniu, które winien przeprowadzić organ nadzoru budowlanego, może wystąpić potrzeba doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem także w zakresie, w jakim wypowiedział się WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 5 listopada 2008 r., z uwzględnieniem późniejszych rozstrzygnięć dotyczących obowiązku zamurowania części okien.

Niezasadnie natomiast skarżący twierdzą, że sprawa powinna być rozstrzygana w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący w dniu 23 października 2003 r. (data wydania decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielające pozwolenia na wznowienie robót). Jak słusznie wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 maja 2009 r. (sygn. akt II OSK 681/08) – "Zasadą jest, że po każdorazowym uchyleniu decyzji przez sąd administracyjny, postępowanie administracyjne jest kontynuowane, a sprawa podlega ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu". Odrębną kwestią jest natomiast czy – jak w sytuacji wskazanej w cytowanym wyroku – obowiązujące w dacie wydania nowej (tj. po wyroku sądu administracyjnego) decyzji ostatecznej istnieją przepisy przejściowe, nakazujące w kontynuowanym postępowaniu respektować dotychczasowe przepisy, które wskutek nowelizacji ustawy zostały uchylone.

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.,) należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku.

W ponownym postępowaniu organy administracji architektoniczno – budowlanej powinny rozstrzygnąć odnośnie wniosku spółki "C" sp. j. w B. z dnia 17 listopada 2009 r., mając na względzie, że w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały już wykonane, wydanie pozwolenia na budowę jest bezprzedmiotowe i postępowanie winno być umorzone z mocy art. 105 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 22 października 1998 r., sygn. akt IV SA 1860/96, teza opublikowana w pkt 75 do art. 28 Prawa budowlanego [w:] "Prawo budowlane" pod red. A. Glinieckiego; seria "Orzecznictwo sądów administracyjnych", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2007,).

Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348; z późn. zm.), uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu.