Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1726/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 pkt 1
journal: Dz.U. 1962 nr 10 poz 48
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury.
article: art. 184, 183 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 39 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Borkowska sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary sędzia del. WSA Leszek Kamiński (spr.) Protokolant: Agnieszka Chorab po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2010 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. A., T. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 318/09 w sprawie ze skargi S. A., T. W. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę: oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 czerwca 2009 r., sygn. akt: II SA/Bł 318/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę S. A.

i T. W., zw. dalej inwestorami, na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę. W motywach wyroku Sąd Wojewódzki powołał się na następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

W dniu 21 grudnia 2007 r. inwestorzy wystąpili do Prezydenta Miasta Bydgoszczy z wnioskiem o wydanie pozwolenia na rozbiórkę nieruchomości położonej w Bydgoszczy przy ul. [...], na dz. nr [...] obręb [...]. Prezydent Miasta Bydgoszczy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia w terminie 10 dni decyzji Miejskiego Konserwatora Zabytków w Bydgoszczy na prowadzenie robót rozbiórkowych oraz oceny stanu budynków sąsiednich w aspekcie ich stateczności po rozbiórce budynku przy ul. [...] w Bydgoszczy. W dniu 30 stycznia 2008 r. inwestorzy wystąpili do Prezydenta Miasta Bydgoszczy z wnioskiem o zawieszenie postępowania, z uwagi na konieczność oczekiwania na stanowisko Miejskiego Konserwatora Zabytków. Prezydent Miasta Bydgoszczy w dniu [...] lutego 2008 r. zawiesił, a w dniu [...] sierpnia 2008 r. podjął postępowanie. Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. na podstawie art. 35 ust. 3, 81 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. –Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156, poz. 1118, ze zm.), zw. dalej Prawem budowlanym, oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zw. dalej k.p.a., odmówił wnioskodawcom wydania pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowego budynku mieszkalnego wobec niewypełnienia obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. Odwołanie od ww. decyzji wnieśli inwestorzy reprezentowani przez adw. K. N.. W odwołaniu podniesiono, że jedna z ekspertyz oceniających stan techniczny budynku, opracowana w 1998 r. stwierdza, że budynek nie nadaje się do remontu i kwalifikuje się do rozbiórki. W oparciu o powyższą ekspertyzę Prezydent Miasta Bydgoszczy w dniu [...] czerwca 1998 r. wydał decyzję nakazującą opróżnić w całości budynek w trybie natychmiastowym z uwagi na występujące zagrożenie życia i mienia. Ponadto zarzucili organowi I instancji administracji architektoniczno-budowlanej bezzasadne powołanie w zaskarżonej decyzji art. 39 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

Pismem z dnia 12 stycznia 2009 r. Wojewoda Kujawsko-Pomorski zwrócił się do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z zapytaniem, czy budynek przy ul. [...] w Bydgoszczy wpisany jest do rejestru zabytków lub znajduje się

w obszarze wpisanym do rejestru zabytków albo jest obiektem budowlanym lub znajduje się w obszarze niewpisanym do rejestru zabytków, objętym ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi na ww. pismo Wojewódzki Konserwator Zabytków wyjaśnił, iż przedmiotowy budynek położony jest na terenie dzielnicy Starego Miasta w Bydgoszczy wpisanej do rejestru zabytków decyzją z 1984 r. i w związku

z powyższym prowadzenie robót budowlanych na tym obszarze wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Wojewoda Kujawsko-Pomorski po rozpatrzeniu ww. odwołań, decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowy budynek położony jest na obszarze dzielnicy Starego Miasta w Bydgoszczy wpisanym do rejestru zabytków decyzją z 1984 r. l.dz. [...] (nr rejestru zabytków dawnego województwa bydgoskiego [...]). Organ powołał się na art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego wskazując, że prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, uzyskania pozwolenia na prowadzenie tych robót, wydanego przez wojewódzkiego konserwatora zabytków. Przez roboty budowlane, jak stanowi art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, należy rozumieć także prace polegające na rozbiórce obiektu budowlanego, wobec czego stosownie do art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego w związku z art. 3 pkt 7 i 12 prowadzenie robót budowlanych na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, uzyskania pozwolenia na prowadzenie tych robót, wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. Prezydent Miasta Bydgoszczy zasadnie zatem żądał od inwestora takiej decyzji, a wobec jej braku wydał decyzję o odmowie wydania pozwolenia na rozbiórkę budynku.

Skargę do powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Bydgoszczy wnieśli inwestorzy, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez pominięcie w szczególności art. 36 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568, ze zm.), zw. dalej u.o.z, a także to, że organy nie wyjaśniły, z jakiej normy prawnej ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wywodzi się obowiązek uzyskania przez skarżących pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na rozbiórkę budynku i legitymacja skarżących do złożenia wniosku o wydanie takiego pozwolenia. Zarzucono też, że jako podstawę decyzji wskazano jedynie art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego, kwestionując też właściwość Miejskiego Konserwatora Zabytków w Bydgoszczy do wydania zezwolenia na prowadzenie robót budowlanych. Ponadto, zdaniem skarżących, pozwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków jest decyzją administracyjną wydawaną w odrębnym postępowaniu, prowadzonym na podstawie art. 36 ust. 1 i 5 u.o.z. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, wyrokiem z dnia 23 czerwca 2009 r., oddalając skargę uznał, że podniesione w skardze zarzuty nie podważają legalności zaskarżonej decyzji, dlatego też skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie uzasadnienia Sąd wskazał, że bezsporne jest w rozpatrywanej sprawie, że budynek położony jest na terenie dzielnicy Starego Miasta

w Bydgoszczy. Kujawsko-Pomorski Konserwator Zabytków w piśmie z dnia 4 lutego 2009 r. udzielił informacji Wojewodzie Kujawsko-Pomorskiemu, że obiekt nie jest wpisany do rejestru zabytków, położony jest natomiast na terenie Starego Miasta w Bydgoszczy, wpisanego do rejestru zabytków decyzją z 1984r., l.dz. 4[...]. Oznacza to, że przedmiotowy budynek zlokalizowany jest na obszarze obszaru wpisanego do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Sąd wyjaśnił, że podstawę materialnoprawną do wydania decyzji w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na rozbiórkę stanowił art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego oraz wskazał, że rozbiórka obiektu budowlanego zgodnie z ustawową definicją stanowi roboty budowlane. Prowadzenie robót budowlanych (rozbiórki obiektu) przy obiekcie budowlanym na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, uzyskania pozwolenia na prowadzenie tych robót, wydanej przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. Zdaniem Sądu, organ zgodnie z prawem odmówił inwestorom pozwolenia na rozbiórkę, w sytuacji, gdy strona nie wykonała obowiązku nałożonego na nią w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2008 r., tj. nie dostarczyła zezwolenia na prowadzenie rozbiórki, wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków.

Sąd, odnosząc się do zarzutów, wyjaśnił, że zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu, którego przedmiotem jest sprawa zezwolenia na rozbiórkę obiektu znajdującego się na terenach objętych ochroną konserwatorską. Postępowanie o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę spornego obiektu zostało zainicjowane wnioskiem skarżących. W celu wydania decyzji w tym zakresie organ architektoniczno budowlany ma obowiązek działać na podstawie przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie Prezydent Miasta Bydgoszczy, jako organ właściwy działał na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane, która ma zastosowanie w sprawie. Organ był związany obowiązkiem nałożonym na niego właśnie w art. 39 ust. 1 tej ustawy, aby nie dopuścić do prowadzenia robót budowlanych (rozbiórki obiektu) przy obiekcie budowlanym na obszarze wpisanym do rejestru zabytków bez uprzedniej zgody konserwatora. Sąd ocenił, że zgodne z prawem było zatem wezwanie skarżących o uzupełnienie powyższego wymogu formalnego wynikającego z przepisów prawa o uzyskanie pozwolenia na prowadzenie tych robót, wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. Zły stan techniczny obiektu budowlanego nie może być powodem uznania, że zachodzą przesłanki do rozbiórki obiektu znajdującego się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków.

Sąd Wojewódzki dodał, że jeżeli stan techniczny spornego budynku jest na tyle zły, że grozi katastrofą budowlaną, to w celu zweryfikowania stanowiska skarżących w tym zakresie organ architektoniczno-budowlany powinien niezwłocznie zwrócić się do właściwego miejscowo organu nadzoru budowlanego w celu wdrożenia postępowania nadzorczego z urzędu. W kwestii tej Sąd Wojewódzki wskazał przepis art. 66 ust. 1 i 2 oraz art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Podkreślono, że istotne jest jednak to, że przepisu ust. 1 nie stosuje się do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków (ust. 2). Również (ust. 3) w stosunku do obiektów budowlanych niewpisanych do rejestru zabytków, a objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzję, o której mowa w ust. 1, właściwy organ wydaje po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Sąd zgodził się ze skarżącymi, że pozwolenie wydane przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie robót budowlanych polegających na rozbiórce obiektu budowlanego jest decyzją administracyjną wydawaną w odrębnym postępowaniu na podstawie art. 36 u.o.z. Wskazano, że ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wprowadziła w art. 3 definicję robót budowlanych", przez które należy rozumieć: "roboty budowlane w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, podejmowane przy zabytku lub w otoczeniu zabytku". W świetle powyższego rozbiórka obiektu będzie również robotami budowlanymi w rozumieniu ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami pod warunkiem, że będzie ona podejmowana przy zabytku lub w otoczeniu zabytku (art. 3 pkt 8 cyt. ustawy).

Sąd Wojewódzki podkreślił, że w sporny obiekt znajduje się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków. Sąd wskazał, że poprzez "otoczenie", należy rozumieć - teren wokół lub przy zabytku wyznaczony w decyzji o wpisie tego terenu do rejestru zabytków w celu ochrony wartości widokowych zabytku oraz jego ochrony przed szkodliwym oddziaływaniem czynników zewnętrznych.

W ocenie Sądu Wojewódzkiego nie zachodzi sprzeczność pojęć w rozumieniu "obszaru wpisanego do rejestru zabytków", o którym mowa jest w art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego, a "otoczeniem" wyjaśnionym w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zdaniem Sądu powyższe pojęcia są spójne i nie wykluczają się wzajemnie. Otoczenie może być również obszarem.

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego właściwości organu, Sąd Wojewódzki wyjaśnił także, że zgodnie z art. 96 ust.2 u.o.z. wojewoda, na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabytków, może powierzyć, w drodze porozumienia, prowadzenie niektórych spraw z zakresu swojej właściwości, w tym wydawanie decyzji administracyjnych, gminom i powiatom, a także związkom gmin i powiatów, położonym na terenie województwa. W dniu 9 stycznia 2004 r. zostało zawarte pomiędzy Wojewodą Kujawsko-Pomorskim, a Prezydentem Miasta Bydgoszczy porozumienie w sprawie powierzenia prowadzenia niektórych spraw z zakresu właściwości Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Miasta Bydgoszcz (Dz. Urz. Woj. Kuj-Pom. Nr 25, poz. 326). W świetle § 1 ust. 1 pkt 6 oraz § 3 organem właściwym do wydania zezwolenia na rozbiórkę obiektu znajdującego się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków jest Prezydent Miasta Bydgoszczy, a czynności w jego imieniu na podstawie udzielonego upoważnienia podejmuje pracownik samorządowy zatrudniony na stanowisku Miejskiego Konserwatora Zabytków. Zatem zobowiązanie skarżących do przedłożenia pozwolenia na rozbiórkę obiektu od Miejskiego Konserwatora Zabytków znajduje umocowanie w przepisach prawa.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli inwestorzy reprezentowani przez adw. Władysława Wojciechowskiego zarzucając wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię:

- art. 39 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 2 pkt 3) Prawa budowlanego, polegające na interpretacji tej normy prawnej, w szczególności określenia obszaru wpisanego do rejestru zabytków, bez uwzględnienia - niezbędnej dla zachowania spójności systemu prawa, a tym samym prawidłowej wykładni prawa - oceny słuszności żądania uzyskania przez skarżących pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie zamierzonych robót budowlanych w świetle przepisów u.o.z.) a mianowicie art. 3 pkt 8 i pkt 15 ), art. 9 ust. 2 , art. 36 ust. 1 pkt 2, art. 36 ust. 5 u.o.z.

- wyżej przytoczonych przepisów u.o.z., w tym przy uwzględnieniu przepisów wykonawczych zawartych w rozporządzenia Ministra Kultury z dnia 9 czerwca 2004 r. a w sprawie prowadzenia robót budowlanych (Dz. U. nr 150, poz. 1579), polegające na niewyprowadzeniu z treści tych norm prawnych wniosków, które usprawiedliwia ich poprawna wykładnia językowa i systemowa, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego prawnie zaakceptowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny legalności ostatecznej decyzji Wojewody Kujawsko-Pomorskiego

w Bydgoszczy z dnia [...] lutego 2009 r.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżony wyrok przede wszystkim nie wyjaśnia, co należy rozumieć przez obszar wpisany do rejestru zabytków, także obszar niewpisany do rejestru zabytków, który może, ale nie musi być objęty ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dla terenu przez który biegnie ul. Długa w Bydgoszczy w chwili obecnej takiego planu nie ma). Podniesiono też, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku nie tłumaczy jakimi przesłankami kierował się utożsamiając dzielnicę Starego Miasta w Bydgoszczy, wpisaną do rejestru zabytków, z obszarem wpisanym do rejestru zabytków w rozumieniu art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego.

Strona skarżąca podkreśliła, że materię prawną ochrony zabytków reguluje ustawa o ochronie zabytków, a nie Prawo budowlane, które z nią nie konkuruje, a jedynie wspomaga realizację założeń tej ustawy. Zaznaczono, że ustawa o ochronie zabytków nie używa określenia obszar (pomijając obszary morskie z art. 36 ust. 2 u.o.z.), natomiast posługuje się określeniem "otoczenie" i wyjaśnia w art. 3 pkt. 15), że jest to teren wokół zabytku lub teren przy zabytku, wyznaczony w decyzji o wpisie tego terenu do rejestru zabytków tylko "w celu ochrony wartości widokowych zabytku oraz jego ochrony przed szkodliwym oddziaływaniem czynników zewnętrznych".

W skardze wskazano, że roboty budowlane w rozumieniu Prawa budowlanego mogą być podejmowane także w otoczeniu zabytku i wówczas ich wykonywanie wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków - art. 36 ust. 1 pkt 2) w zw. z art. 3 pkt 8) u.o.z.. Zwrócono jednak uwagę, że pozwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków, którego wymóg zawiera przepis art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego, może być uzyskane wyłącznie na warunkach, w trybie i w sposób przewidziany w art. 36 u.o.z. oraz we wskazanym wyżej rozporządzeniu wykonawczym Ministra Kultury z dnia 9 czerwca 2004 r. Zaznaczono, że przepis art. 36 ust. 5 u.o.z. postanawia, że legitymację czynną, uprawniającą do złożenia wniosku do wojewódzkiego konserwatora zabytków o wydanie przewidzianego w tym przepisie pozwolenia ma tylko osoba fizyczna (lub jednostka organizacyjna), posiadająca tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru. Podniesiono, że skarżący nie mogą prawnie skutecznie zastąpić braku wspomnianej legitymacji czynnej powołaniem się na to, że organ administracji budowlanej żąda od nich pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na wykonanie zamierzonych robót w ich budynku. Zdaniem skarżących w realiach sprawy, tylko prowadzenie robót budowlanych na obszarze stanowiącym - w rozumieniu u.o.z. - otoczenie zabytku wpisanego do rejestru zabytków, może usprawiedliwiać żądanie spełnienia wymogu uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, zawarte w art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego. Taka sytuacja zaś nie zachodzi w niniejszej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zawiera zarzutów usprawiedliwiających uchylenie zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny, jak stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli, Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie okoliczności uzasadniających nieważność postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i uznał, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstaw.

W świetle art. 174 powołanej ustawy, skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (ust. 1), a nadto przez naruszenie przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (ust. 2).

Skarga kasacyjna zarzuca Sądowi Wojewódzkiemu błędną wykładnię czyli mylne zrozumienie:

przepisu art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego polegające na określeniu obszaru wpisanego do rejestru zabytków bez uwzględnienia oceny słuszności żądania uzyskania przez inwestorów pozwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na rozbiórkę budynku w świetle art. 3 pkt 8 i pkt 15, art. 9 ust. 2 , art. 36 ust. 1 pkt 2 i ust. 5 u.o.z., a nadto

ww. przepisów u.o.z., tj. art. 3 pkt 8 i pkt 15, art. 9 ust. 2 , art. 36 ust. 1 pkt 2 i ust. 5 u.o.z.

Przede wszystkim zauważyć należy, że zarzut naruszenia prawa materialnego, w tym błędnej wykładni, można postawić skuteczne wówczas, gdy nie jest kwestionowany stan faktyczny sprawy. Skarga kasacyjna spełnia ten warunek. Po wtóre zarzut taki, poza wywodem dotyczącym wyłuszczenia materii prawnej uzasadniającej niewłaściwe rozumienie przepisu przez sąd, powinien również wskazywać, jaki znaczenie wykładanego przepisu powinno mieć miejsce. W tej kwestii skarga ogranicza się do polemiki z przedstawionym przez Sąd Wojewódzki na str. 7 uzasadnienia poglądami, stanowiącymi rozstrzygnięcia zapadłe w odpowiedzi na skargę zwykłą

Nie jest w tej sprawie kwestionowane, że wydana została w 1984 r. decyzja o wpisie Starego Miasta w Bydgoszczy do rejestru zabytków. Nie jest też kwestionowane, że organ architektoniczno-budowlany zażądał od inwestorów przedstawienia decyzji wydanej na podstawie art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego, a także to, że warunku tego inwestorzy nie spełnili, co było podstawą wydania odmowy pozwolenia na rozbiórkę obiektu.

Problem sprowadza się zatem do tego, czy w rozumieniu decyzji o wpisie do rejestru zabytków dzielnicy Stare Miasto w Bydgoszczy, rozbiórka budynku niewpisanego oddzielnie do takiego rejestru, lecz położonego w obrębie Starego Miasta wymaga pozwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego odpowiedź na powyższe pytanie nie wymagała wykładni przepisu art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego idącej tak daleko jak uczyniono to w zaskarżonym wyroku.

Skoro bowiem nie budzi wątpliwości, że w dacie rozstrzygania sprawy w przedmiocie rozbiórki budynku funkcjonowała w obrocie prawnym decyzja o wpisie do rejestru zabytków Starego Miasta w Bydgoszczy, oznacza to, że za zabytek został uznany cały obszar Starego Miasta w Bydgoszczy, o czym będzie mowa dalej.

Wbrew twierdzeniem skargi kasacyjnej nie było też ani potrzeby, ani podstaw, aby Sąd Wojewódzki odnosił się do przepisów u.o.z., z czym wiąże się zarzut drugi skargi kasacyjnej.

Zarzut drugi błędnej interpretacji art. 3 pkt 8 i pkt 15, art. 9 ust. 2 , art. 36 ust. 1 pkt 2 i ust. 5 u.o.z. nie jest zaś usprawiedliwiony, gdyż Sąd Wojewódzki nie stosował tych przepisów, nie wypowiadał się w uzasadnieniu wyroku co do ich znaczenia normatywnego, nie mógł zatem popełnić zarzuconego błędu wykładni prawa w odniesieniu do tych właśnie przepisów. W odniesieniu do przedmiotu ochrony konserwatorskiej wynikającej z wpisania do rejestru zabytków obszaru Starego Miasta w Bydgoszczy (decyzji o wpisie) nie miały zastosowania przepisy wymienionej ustawy z 2003 r., lecz przepisy ustawy o ochronie dóbr kultury z dnia 15 lutego 1962 r. (Dz. U. Nr 10, poz. 48, ze zm.), gdyż decyzja o wpisie do rejestru zabytków pochodzi z 1984 r., a zatem nie mogą mieć znaczenia dla odczytania zawartych w niej określeń (takich jak obszar, czy otoczenie zabytku) przepisy regulacji prawnej z 2003 r. Z tych też powodów nie ma podstaw do rozważań odnoszących się do wykładni systemowej z uwzględnieniem przepisów z 2003 r.

Zgodnie zaś z art. 5 pkt 1 ustawy o ochronie dóbr kultury z dnia 15 lutego 1962 r. pod względem rzeczowym przedmiotem ochrony mogły być dzieła budownictwa, urbanistyki i architektury, jak też zespoły budowlane o wartości architektonicznej. Dodać też trzeba, że w pierwszej kolejności ustawa ta chroniła dobra kultury zwane zabytkami, wpisane do rejestru zabytków (art. 4 pkt 1). Zabytkiem w rozumieniu tej ustawy były zatem przede wszystkim te dobra kultury, które wpisano do rejestru zabytków. Zgodnie z przepisami tej ustawy można było objąć wpisem do rejestru zabytków zarówno poszczególne obiekty jak i ich zespoły. To, że za zabytek Sąd Wojewódzki uznał obszar Starego Miasta w Bydgoszczy nie przesądzała interpretacja przepisu art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego i rozumienie użytego tam pojęcia obszar, ani też interpretacja przepisów u.o.z., lecz niekwestionowana przez strony decyzja o wpisie do rejestru zabytków, skutkiem której były podstawy, aby w kontrolowanej przez Sąd Wojewódzki sprawie Stare Miasto w Bydgoszczy uznane zostało za zabytek.

Nie oznacza to oczywiście, że przepisy u.o.z. nie mają obecnie zastosowania w odniesieniu do dóbr kultury uznanych w przeszłości za zabytki. Nie było jednak podstaw w niniejszej sprawie, aby dla określenia przedmiotu ochrony uznanego za zabytek w latach przeszłych, sięgać do pojęć normatywnych wynikających z obecnie obowiązujących ustaw.

Dodać też trzeba, że trafna jest również uwaga Sądu Wojewódzkiego, wyrażona w końcowej części uzasadnienia wyroku, iż wydanie pozwolenia na rozbiórkę przez organ architektoniczno-budowlany, bez pozwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków mogłoby stanowić rażące naruszenie prawa. Podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 478/07.

Zgodzić też trzeba się z tą częścią uzasadnienia wyroku, w której ustosunkowując się do zarzutów skargi zwykłej Sąd Wojewódzki wskazał, że inne reguły procesowe będą działały w przypadku podjęcia działań związanych z rozbiórką budynku przez organy z urzędu.

Z tych wszystkich względów uznając, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.