Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 410/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 47  ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 87 poz 960
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Maciej Guziński Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi I. B. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt czasowy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...], Wojewoda D. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r., o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 87 poz. 960 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. B.o od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Ś. z dnia [...], nr [...], którą orzeczono o odmowie zameldowania J. B. na pobyt czasowy trwający do 2 sierpnia 2007 r., w lokalu mieszkalnym w B. nr [...], Gmina Ś., uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł o zameldowaniu J. B. na pobyt czasowy trwający do 2 sierpnia 2007 r. w tym lokalu.

Z materiału sprawy wynika, że organ I instancji decyzją z dnia 18 kwietnia 2006 r. odmówił zameldowania J. B. na pobyt czasowy do 2 sierpnia 2007 r. w lokalu mieszkalnym położonym w B. nr [...] przyjmując, że J. B. nie zamieszkuje tam, lecz tylko przebywa sporadycznie, rzadko nocuje, a podstawowe funkcje życiowe koncentruje w innych miejscach. W odwołaniu J. B. oświadczył, że w tym lokalu skoncentrował swoje sprawy życiowe. Posiada tam rzeczy osobiste oraz tam nocuje. W czerwcu 2005 r. został ukarany przez Sąd Rejonowy w Z. naganą za niedopełnienie obowiązku meldunkowego i przebywanie w tym lokalu bez zameldowania.

W uzasadnieniu organ II instancji powołał się na art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, według którego organ gminy prowadzący ewidencję ludności na podstawie zgłoszenia jest obowiązany do zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca zamieszkania. Jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwość, wtedy podstawę rozstrzygnięcia o zameldowaniu stanowi przepis art. 47 ust. 2 ustawy. W obowiązującym stanie prawnym zameldowanie na pobyt stały lub czasowy trwający powyżej 2 miesięcy zależne jest tylko od spełnienia przesłanki zamieszkania w lokalu z zamiarem stałego lub czasowego pobytu. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, fakt pobytu osoby w lokalu potwierdza przez podpisanie formularza meldunkowego właściciel lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu.

J. B. przedłożył w organie meldunkowym dnia 4 sierpnia 2005 r. formularz zgłoszenia pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące w lokalu położonym w B. nr [...]. Na zgłoszeniu meldunkowym faktu pobytu J. B. w lokalu nie potwierdziła I. B., właścicielka nieruchomości, lecz F. B., który posiada dożywotnią służebność mieszkania. Na wniosek J. B. wszczęto postępowanie o zameldowanie go w trybie administracyjnym. W postępowaniu organ meldunkowy powinien ustalić, czy J. B. faktycznie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Organ I instancji uznał, że pobyt J. B. w tym lokalu jest pozorowany. Odmówił więc zarejestrowania czasowego pobytu J. B. pod tym adresem.

Organ II instancji nie podzielił stanowiska organu I instancji co do braku podstaw do zameldowania w przedmiotowym lokalu J. B. na pobyt czasowy trwający do 2 sierpnia 2007 r. Zdaniem organu II instancji, z akt sprawy wynika bowiem, że ocena materiału dowodowego dokonana przez organ I instancji była zbyt dowolna. Uznanie, że J. B. pozoruje zamieszkanie w lokalu w B. nr [...] przeczy faktom. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 15 czerwca 2005 r. J. B. został bowiem ukarany karą nagany za zamieszkiwanie w tym lokalu bez zameldowania. Sąd uznał na podstawie zgromadzonych dowodów, że okoliczności czynu i wina J. B. nie budzą wątpliwości. Z przedłożonych przez organ I instancji dokumentów wynika też, że od czasu wydania przez Sąd powołanego wyroku sprawa zamieszkania J. B. w przedmiotowym lokalu nie uległa zmianie. J. B. tam nadal przebywa. Posiada w tym mieszkaniu swoje rzeczy osobiste i w nim nocuje. Zamieszkuje tam wraz z F. B., który posiada dożywotnią służebność mieszkania.

Przebywanie J. B. w nieruchomości położonej w B. nr [...], której I. B. jest właścicielem, stanowi powód jej niezadowolenia i jest przyczyną konfliktów między stronami. W tych okolicznościach twierdzenie przez I. B., że J. B. tam nie zamieszkuje, jest sprzeczne ze stanem faktycznym sprawy i ma na celu uniemożliwienie J. B. dopełnienie obowiązku meldunkowego. Brak akceptacji przez I. B. obecności J. B. w przedmiotowej nieruchomości nie może za sobą pociągać odmowy zameldowania J. B.

Organ II instancji podkreślił, że zameldowanie w lokalu nie jest uzależnione od wyrażenia na to zgody przez właściciela lokalu. Właściciel jest jedynie zobowiązany do potwierdzenia na zgłoszeniu meldunkowym faktu pobytu osoby ubiegającej się o zameldowanie. Brak potwierdzenia nie stanowi podstawy do odmowy zameldowania, jeżeli organ ustali, że osoba faktycznie w lokalu przebywa. Mający służebność mieszkania może przyjąć do swego mieszkania wybraną przez siebie osobę dla prowadzenia gospodarstwa domowego. Jeśli osoba ta zamieszka, to bez zgody właściciela domu powinna spełnić obowiązek meldunkowy w tym mieszkaniu, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ meldunkowy obowiązany jest tej czynności dokonać.

Organ II instancji stwierdził, że F. B. posiadający służebność mieszkania, położonego w B. nr [...], przyjął do swojego gospodarstwa osobę bliską, swego pasierba J. B., który wraz z nim zamieszkał w spornej nieruchomości. F. B. potwierdził ten fakt. Odmowa przez organ meldunkowy zarejestrowania w dokumentach ewidencji ludności tego faktu była niezgodna z przepisami obowiązującego prawa. W tym stanie rzeczy organ II instancji uchylił odmowną decyzję organu I instancji i orzekł zgodnie z żądaniem J. B.

I. B. zaskarżyła decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wnosząc o jej uchylenie jako naruszającą prawo. Zarzuciła, że organ II instancji popełnił błąd w ustaleniach faktycznych przyjmując, że J. B. przebywa w spornym lokalu i prowadzi wspólnie z F. B. gospodarstwo domowe. Wątpliwości co do zgłoszonych danych meldunkowych wyjaśnia się w postępowaniu administracyjnym. J. B. stwierdził, że jego uprawnienia do zameldowania w spornym lokalu są zgodne z prawem. Ustalenia organu I instancji wykazują natomiast brak takich przesłanek. Błędne założenia i nierozpoznanie istoty sprawy przez organ II instancji doprowadziły do przyznania osobie nieuprawnionej prawa do zameldowania. Organ II instancji nie ustalił, że J. B. posiada już służebność mieszkania w sąsiedniej miejscowości. Przed Sądem Rejonowym zeznał, że na co dzień mieszka w Ż. Przez kilka dni w tygodniu przebywa z odwiedzinami u swego dziecka. Dowodzi to o pozorności przebywania J. B. w spornym lokalu. Skarżąca podniosła również, że wydając zaskarżoną decyzję Wojewoda D. naraża skarżącą i jej dzieci na utratę zdrowia, a nawet życia. Zarzuciła organowi II instancji, że nie wykazał, że w sprawie zachodzą okoliczności z art. 301 § 1 kodeksu cywilnego.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Powołał się na ustalony stan faktyczny sprawy oraz na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że na zameldowanie J. B. nie miała wpływu kwestia jego uprawnień do przebywania w spornym lokalu. Artykuł 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utracił bowiem moc z dniem 19 czerwca 2002 r. na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. K 20/2001 (Dz. U. Nr 78, poz. 716), z uwagi na sprzeczność z art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ma również znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy fakt posiadania przez J. B. prawa do innego lokalu z tytułu służebności osobistej. Przepisy meldunkowe nie nakazują bowiem obywatelowi zamieszkiwania w lokalu, do którego ma tytuł prawny.

W tym stanie rzeczy organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, gdyż zarzuty skarżącej nie mają podstaw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.). Według art. 47 tej ustawy, organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym (ust. 1); jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy (ust. 2).

W obowiązującym stanie prawnym zameldowanie na pobyt stały lub czasowy trwający powyżej 2 miesięcy zależne jest tylko od spełnienia przesłanki zamieszkania w lokalu z zamiarem stałego lub czasowego pobytu. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, fakt pobytu osoby w lokalu potwierdza przez podpisanie formularza meldunkowego właściciel lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu.

Sąd uznał, że bezzasadny jest zarzut skarżącej co do nieprawidłowego ustalenia przez organ II instancji, że J. B. przebywa w spornym lokalu w B. [...] i prowadzi wspólnie z F. B. gospodarstwo domowe. Świadczy o tym powołany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyrok Sądu Rejonowego w Z. z dnia 15 czerwca 2005 r., sygn. akt VI W 328/05, mocą którego J. B. ukarano karą nagany za zamieszkiwanie w lokalu B. [...] bez zameldowania. Z przedłożonych przez organ I instancji dokumentów wynika, że od wydania przez Sąd powołanego wyroku sprawa zamieszkania J. B. w przedmiotowym lokalu nie uległa zmianie, który tam nadal przebywa. Posiada tam swoje rzeczy osobiste i tam nocuje. Zamieszkuje w przedmiotowej nieruchomości wraz z F. B., który posiada dożywotnią służebność mieszkania. Także z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że J. B. służy pomocą F. B. w załatwianiu różnych spraw.

Organ II instancji ustalił na podstawie materiału dowodowego sprawy, że pobyt J. B. w lokalu B. [...] należy zakwalifikować jako czasowy. Sąd uznał to ustalenie za prawidłowe. Z art. 7 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wynika bowiem, że pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Z kolei według art. 8 ust. 3 ustawy, w tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce pobytu czasowego trwającego ponad 3 miesiące. Z przepisów tych wynika zatem, że osoba posiadająca w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem miejsce pobytu czasowego nie jest zobowiązana do ciągłego pobytu pod tym adresem. Zatem fakt, że J. B. przebywał także pod innymi adresami, nie może stanowić przesłanki uniemożliwiającej mu zameldowanie na pobyt czasowy w lokalu w B. [...]. Bezzasadne są zatem w świetle tych ustaleń zarzuty skarżącej w tym przedmiocie. Posiadanie przez J. B. prawa służebności mieszkania w innej miejscowości, to jest w N. K., nie zobowiązywało go do rzeczywistego zamieszkania tam i zameldowania się. Także ta okoliczność nie stanowi więc przesłanki negatywnej do zameldowania się J. B. w lokalu w B. [...].

Sąd stwierdza, że zarzuty skarżącej o braku uprawnień do zamieszkania J. B. w B. [...] są także bezzasadne. Organ II instancji słusznie zauważył, że przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który przewidywał taki wymóg, utracił moc z dniem 19 czerwca 2002 r. na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. K 20/2001 (Dz. U. Nr 78, poz. 716), z uwagi na sprzeczność z art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Co do zarzutu niewyjaśnienia, czy w sprawie zachodzą okoliczności z art. 301 § 1 kodeksu cywilnego, Sąd stwierdza, że już w postępowaniu I instancji ustalono, że J. B. służy F. B. pomocą w załatwianiu różnych spraw. Z art. 301 § 1 kodeksu cywilnego wynika natomiast, że mający służebność mieszkania może przyjąć na mieszkanie inne osoby niż małżonka i małoletnie dzieci między innymi wtedy, gdy są mu potrzebne przy prowadzeniu gospodarstwa domowego. Decyduje o tym wola osoby posiadającej prawo służebności mieszkania. Służebność mieszkania obejmuje tak szerokie uprawnienia, że jej treść jest podobna do treści użytkowania (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 1985 r., SN III CRN 71/85 LEX nr 8706). Zatem i ten zarzut należy uznać za bezzasadny. Sąd stwierdza też, że ewentualne narażenie skarżącej i jej dzieci wydaniem zaskarżonej decyzji na utratę zdrowia, a nawet życia, nie stanowiło przesłanki negatywnej do wydania tej decyzji.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że w badanym stanie faktycznym organ II instancji zgodnie z art. 47 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldował J. B. w lokalu w B. [...].

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie jest uzasadniona i nie podlega uwzględnieniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.