Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2494/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Grzelak Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2006 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2005 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącego P. K. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 11.000,- złotych - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] kwietnia 2005 r., na drodze krajowej nr [...], około godz. 02:56, zatrzymano i przeprowadzono kontrolę pojazdu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...], należącego do skarżącego i kierowanego przez Pana J. M. W toku kontroli stwierdzono, iż skontrolowanym pojazdem skarżący przewozi towar z miejscowości B. do W. W treści protokołu inspektor Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego stwierdził, iż w trakcie kontroli kierowca w/w pojazdu nie okazał wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, a także karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. Kierowca kontrolowanego pojazdu nie zgłosił zastrzeżeń do treści protokołu, podpisując się pod jego treścią (vide: Protokół kontroli z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] – w aktach administracyjnych sprawy; k. 44).

Pismem z dnia [...] kwietnia 2005 r. strona skarżąca została zawiadomiona przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o wszczęciu postępowania administracyjnego i pouczona o przysługujących jej na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. prawach strony, w tym prawie do składania wyjaśnień.

Pomimo otrzymania w/w zawiadomienia skarżący nie ustosunkował się do treści protokołu kontroli z dnia [...] kwietnia 2005 r. i stwierdzonych uchybień.

Po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] wydał decyzję z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...], na podstawie której – działając w oparciu o przepis art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 5 ust. 1, art. 42 ust. 1 i art. 87 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) a także na podstawie § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 150, poz. 1684 ze zm.) w zw. z Lp. 1.1.1 oraz Lp. 1.4.1. Załącznika do ustawy o transporcie drogowym – nałożył na skarżącego P. K. karę pieniężną w łącznej wysokości 11.000,- złotych, w tym karę 8.000,- zł z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji, oraz karę 3.000,- zł z tytułu wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji uznał, powołując się na zebrane w toku postępowania dowody, iż należy przyjąć, że przewóz rzeczy wykonywany w dniu kontroli przez skarżącego nosi wszelkie znamiona usługi transportowej i wobec tego przewóz ten podlega ustawie o transporcie drogowym. W ocenie organu I instancji bezsporne jest, iż kierowca kontrolowanego pojazdu, a następnie sam skarżący w toku dalszego postępowania nie przedstawił wypisu z licencji, a także nie przedstawił do kontroli karty opłaty za przejazd po drodze krajowej.

Skarżący w piśmie z dnia [...] sierpnia 2005 r. odwołał się od w/w decyzji organu I instancji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji skarżący zarzucił Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, tj. art. 10 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP. Skarżący wskazał, iż wbrew dyspozycji przepisu art. 10 k.p.a. organ przed wydaniem decyzji uniemożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz zgłoszenia stosownych żądań. Zdaniem skarżącego w dokumentacji zgromadzonej w sprawie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego brak jest zawiadomienia o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w trybie art. 10 k.p.a. Skarżący stwierdził, iż w świetle wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawa oraz art. 6 k.p.a. – organy działające w imieniu Państwa winny stosować przepisy prawa. Strona podniosła ponadto, iż do kwestii merytorycznych ustosunkuje się po umożliwieniu jej wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału przed wydaniem decyzji organu I instancji.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2005 r., nr [...] - utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji, powołując się na obowiązujące w tej materii przepisy prawa materialnego, w tym m.in. na art. 5 ust. 1 i art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz na wyniki przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2005 r. kontroli pojazdu kierowanego przez J. M. - stwierdził, iż w chwili kontroli spełnione zostały wszelkie przesłanki dla uznania, że wykonywana była usługa transportowa bez wymaganej licencji oraz bez opłaty za przejazd po drogach krajowych. W konsekwencji – w ocenie organu - zasadnie ukarano skarżącego karą w wysokości 8.000,- zł za wykonywanie transportu drogowego rzeczy bez licencji oraz karą 3.000,- zł za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Organ II instancji stwierdził, że zarzuty strony skarżącej podniesione w odwołaniu są chybione, albowiem skarżący miał zapewniony czynny bezpośredni udział w toku postępowania odwoławczego. Organ wskazał, iż postępowanie kontrolne – pierwszoinstancyjne – było natomiast postępowaniem szczególnym, przeprowadzonym na podstawie ustawy o transporcie drogowym. W ocenie organu odwoławczego surogatem czynnego udziału strony w postępowaniu kontrolnym jest możliwość zgłoszenia do protokołu z kontroli pisemnych zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną (art. 74 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym). Ponadto Główny Inspektor Transportu Drogowego podniósł, iż organ I instancji zapewnił stronie skarżącej czynny udział w postępowaniu przed wydaniem decyzji, albowiem w dniu [...] kwietnia za zwrotnym potwierdzeniem odbioru wysłane zostało do strony zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania, w którym wskazano, iż stronie przysługuje prawo przeglądania akt sprawy, sporządzania notatek i odpisów. Organ II instancji wskazał ponadto, iż skarżący w powyższym zawiadomieniu został pouczony o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, lecz nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia.

W dniu [...] listopada 2005 r. skarżący P. K. – działając za pośrednictwem organu odwoławczego - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucił organom obu instancji naruszenie art. 10 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP, a także naruszenie jego dóbr osobistych. Strona stwierdziła, że naruszenie postanowień art. 10 k.p.a. polegało uniemożliwieniu zapoznania się z aktami sprawy oraz pozbawieniu skarżącego prawa do wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zdaniem strony skarżącej twierdzenie organu odwoławczego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż czynny udział strony ma polegać na możliwości zgłoszenia do protokołu kontroli pisemnych zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną – jest chybiony, gdyż osobą kontrolowaną był kierowca J. M., który nie posiadał żadnych umocowań do reprezentowania skarżącego przed jakimikolwiek organami administracji publicznej, w tym organami inspekcji transportu drogowego. Zdaniem skarżącego zakres umocowań do reprezentowania może wynikać jedynie z unormowań dotyczących pełnomocnictwa, zawartych w przepisach art. 98-109 kodeksu cywilnego. W ocenie strony zawiadomienie z dnia [...] kwietnia 2005 r. nie wskazuje, że prawo do wypowiedzenia się w sprawie wynika z art. 10 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu odwoławczego z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż strona skarżąca została prawidłowo poinformowana o przysługujących jej prawach procesowych, a więc twierdzenie strony o braku czynnego udziału w postępowaniu nie może być uznane za prawdziwe.

Na rozprawie w dniu 5 maja 2006 r. pełnomocnik skarżącego popierając skargę - stwierdził, iż zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone stronie skarżącej. Ponadto strona podniosła, iż w dniu kontroli był wykonywany transport drogowy, a strona nie posiadała licencji lecz zaświadczenie na przewozy własne. Pełnomocnik strony wskazał również, iż skarżący nie posiadał karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. Jednocześnie skarżący stwierdził, iż w dniu kontroli kierowca – J. M. nie posiadał jakichkolwiek pełnomocnictw do reprezentowania skarżącego przedsiębiorcy. Zdaniem strony kierowcy nie można uznać za przedsiębiorcę, albowiem nie spełnia on warunków wskazanych w definicji zawartej w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej. Ponadto strona podkreśliła, iż skarżący nie powinien ponosić odpowiedzialności za wadliwe działanie kierowcy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga P. K. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie narusza prawa.

Przedmiotowa decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2005 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r. - nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, jak również przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Zdaniem Sądu zasądzając karę pieniężną w wysokości 11.000,- złotych organy inspekcji transportu drogowego obu instancji prawidłowo uznały, że w dniu [...] kwietnia 2005 r. skontrolowanym pojazdem należącym do strony skarżącej dokonywano transportu drogowego rzeczy polegającego na przewozie towarów z B. do W.

W konsekwencji należy uznać, iż Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo przyjął, iż skarżący wykonywał sporny przewóz nie posiadając stosownej licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy.

Z akt niniejszej sprawy wynika jednoznacznie, iż skarżący w dniu kontroli przewoził towar należący do osób trzecich (vide: dokument przewozowy z dnia [...] kwietnia 2005 r. – k. 48 akt administracyjnych).

Stosownie do przepisu art. 5 ust. 1 w/w ustawy podjęcie i zarobkowe wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 cyt. podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku.

W konsekwencji Sąd uznał, iż skoro wykonywany przez skarżącego przewóz nie spełniał kryteriów zwolnienia z obowiązku posiadania licencji, organ prawidłowo zastosował dyspozycję przepisu art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy o transporcie drogowym w zw. z L.p. 1.1.1. Załącznika do tej ustawy, który karą 8.000,- złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Jeśli chodzi o zarzut dotyczący wykonywania transportu drogowego rzeczy bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych należy – zdaniem Sądu - podzielić stanowisko organu i uznać, że z akt postępowania administracyjnego wynika bezspornie, iż w dniu kontroli skarżący - wykonując na rzecz podmiotu trzeciego przewóz rzeczy – wykonywał transport drogowy bez uiszczenia opłaty za przejazd po drodze krajowej.

Zgodnie z przepisem art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Uiszczenie opłaty drogowej następuje poprzez nabycie karty opłaty, którą należy następnie prawidłowo wypełnić. Kwestię uiszczania przedmiotowych opłat szczegółowo reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 150, poz. 1684 ze zm.). § 3 cyt. rozporządzenia stanowi, iż przedsiębiorca wykonujący transport drogowy oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne uiszcza opłatę roczną, półroczną, siedmiodniową albo dobową. Zgodnie z dyspozycją § 4 ust. 1 tego rozporządzenia uiszczenie opłaty następuje przez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5. Jak stanowi z kolei § 4 ust. 2 rozporządzenia wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty.

Zdaniem Sądu skoro z akt sprawy, w tym w szczególności z protokołu kontroli z dnia [...] kwietnia 2005 r. – wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż w chwili kontroli przeprowadzonej przez upoważnionego pracownika Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego spełnione zostały wszelkie przesłanki dla uznania, iż skarżący wykonywał transport drogowy rzeczy bez uiszczenia stosownej opłaty za przejazd po drogach krajowych, należy uznać, iż organ prawidłowo zastosował dyspozycję przepisu art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy o transporcie drogowym w zw. z L.p. 1.4.1. Załącznika do tej ustawy, który karą 3.000,- złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego, dotyczących naruszenia przepisu art. 10 k.p.a. - należy stwierdzić, iż z akt sprawy wynika jednoznacznie, że pismem z dnia [...] kwietnia 2005 r. strona skarżąca została prawidłowo poinformowana o przysługujących jej prawach procesowych.

Jeśli chodzi o przebieg samego postępowania kontrolnego, to – zdaniem Sądu – należy uznać, iż w świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym w czynnościach kontrolnych przeprowadzanych przez inspekcję transportu drogowego w dniu [...] kwietnia 2005 r. miał pełne prawo (i obowiązek) brać udział kierowca pojazdu stanowiącego własność skarżącego, niezależnie od tego, czy posiadał jakiekolwiek uprawnienia (pełnomocnictwa) do reprezentowania skarżącego, jako przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy rzeczy. Postępowanie kontrolne jest postępowaniem szczególnym, w którym strona uczestniczy w taki sposób, że reprezentuje ją kierowca. Dowód przeprowadzenia tego postępowania i dowód dokonanych w nim ustaleń stanowi protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu. Należy zwrócić uwagę na fakt, iż kierowca pojazdu podpisał protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu nie wnosząc do niego żadnych uwag zarówno co do sposobu przeprowadzenia kontroli, jak i jej wyników. Organ zasadnie wskazał więc, iż kierowca działający w zastępstwie strony nie został pozbawiony czynnego udziału w postępowaniu kontrolnym.

W konsekwencji należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że skarżący przed wydaniem decyzji miał prawo zapoznać się z materiałem dowodowym zebranym w toku postępowania i zgłosić swoje uwagi i wnioski, o czym zresztą został prawidłowo pouczony przez organ przy zawiadomieniu o wszczęciu postępowania. Z tej przyczyny nie można uznać, iż Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego dopuścił się w jakikolwiek sposób naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a.

Należy zauważyć, iż w świetle orzecznictwa sądowego naruszenie przepisu art. 10 § 1 k.p.a. jest naruszeniem, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (tak m.in. /w:/ uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt FPS 6/04, ONSAiWSA 2005/4/66). W niniejszej sprawie należy zwrócić uwagę, iż sama strona skarżąca nie negując w toku postępowania administracyjnego ustaleń faktycznych organu I instancji, również przed Sądem - na rozprawie w dniu 5 maja 2006 r. - stwierdziła wyraźnie, iż - pomimo wykonywania w dniu kontroli transportu drogowego rzeczy - nie posiadała zarówno wymaganej licencji, jak stosownej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Wskazać trzeba ponadto, iż - wbrew zarzutom skarżącego - w świetle ustaleń dokonanych w niniejszej sprawie oraz z uwagi na obowiązujące przepisy o transporcie drogowym, za wszelkie uchybienia stwierdzone w dniu kontroli musi ponosić odpowiedzialność przedsiębiorca wykonujący transport drogowy rzeczy, nie zaś kierowca kierujący jego pojazdem samochodowym.

W tej sytuacji - zdaniem Sądu - należy uznać, iż organy inspekcji transportu drogowego obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ odwoławczy, jak również organ I instancji oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.