Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 612/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Eugeniusz Wasilewski (spr.), Protokolant Justyna Matosek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2005 r. sprawy ze skargi L. G. przedstawiciela ustawowego małoletnich K. i K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku 1. Uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2004 r. 2. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości


UZASADNIENIE

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] lutego 2005 r., wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] grudnia 2004 r., którą odmówiono L.G. przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku.

W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 z późn. zm.) jest możliwe, jeżeli wnioskodawca spełnia następujące warunki:

 jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym,

 nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczenia wskutek szczególnych okoliczności,

 nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek,

 nie ma niezbędnych środków utrzymania.

Do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o jakich mowa wyżej powinny być spełnione łącznie, a brak choćby jednej z nich wyklucza możliwość przyznania świadczenia.

Prezes ZUS wyjaśnił również, iż renta rodzinna jest pochodną świadczenia osoby zmarłej i w związku z tym w pierwszej kolejności bada się uprawnienia do świadczenia, jakie przysługiwałyby osobie zmarłej. Również szczególna okoliczność, o której mowa wyżej odnosi się do osoby zmarłej.

W ocenie Prezesa ZUS, w sprawie nie stwierdzono szczególnych okoliczności, z powodu których matka dzieci nie nabyła uprawnień do świadczenia ustawowego. Zaprzestała ona wszelkiej działalności objętej ubezpieczeniem w 1993 r., po wyczerpaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych i przez 10 lat i 7 miesięcy, do czasu orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy w czerwcu 2004 r., pracy nie podejmowała, a nie stwierdzono, by przerwa ta spowodowana została okolicznościami szczególnymi. We wskazanym okresie ubezpieczona była osobą zdolną do pracy, a zatem nie istniały przeciwwskazania uniemożliwiające kontynuowanie zatrudnienia.

Przy ocenie szczególnych okoliczności, o których mowa w art. 83 ustawy, fakt pozostawania bez pracy potwierdzony formalną rejestracją jest brany pod uwagę, jednak nie ma decydującego znaczenia przy podejmowaniu decyzji w sprawie świadczenia w drodze wyjątku. Także trudne warunki materialne i brak środków utrzymania nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, działający w imieniu małoletnich K. i K., L.G. wniósł o uchylenie powyższej decyzji i wskazał, iż brak zatrudnienia żony był spowodowany niemożnością uzyskania pracy w R., a także jej leczeniem z powodu [...] i podejmowanymi staraniami o adopcję dwojga dzieci.

W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty podane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności zaskarżonego aktu z prawem obowiązującym w dacie jego wydania.

Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga analizowana w aspekcie tych podstaw zasługuje na uwzględnienie.

Powodem nieuwzględnienia przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosku o przyznanie renty rodzinnej w drodze wyjątku było ustalenie, iż niemożność uzyskania świadczenia z ubezpieczenia społecznego na zasadach ogólnych nie wynikała ze szczególnych okoliczności, które przeszkodziły w wypracowaniu dłuższego okresu ubezpieczenia.

Organ, wskazując na ponad 10-letnią przerwę w ubezpieczeniu matki dzieci, błędnie przyjmuje jednak, jeśli się uwzględni orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, iż w tym okresie była ona osobą zdolną do pracy i że nie istniały przeciwwskazania uniemożliwiające kontynuowanie zatrudnienia w celu zapewnienia w przyszłości uprawnień do świadczenia z ubezpieczenia społecznego.

Lekarz orzecznik datę powstania niezdolności do pacy M.G. określił: "nie przed [...].05.1995 r." a w uzasadnieniu swojego orzeczenia wskazał: " inwalidztwo nie przed [...].05.1995 r.".

Z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] sierpnia 2004 r. wynika zatem, że o niezdolności do pracy matki dzieci można mówić, iż występuje od [...] maja 1995 r. Tymczasem Prezes ZUS w swojej decyzji przyjął, że całkowita niezdolność do pracy, wykluczająca wykonywanie jakiegokolwiek zatrudnienia, została orzeczona przez lekarza orzecznika dopiero w sierpniu 2004 r.

Powyższa okoliczność jest o tyle istotna, iż może usprawiedliwiać przerwę w zatrudnieniu matki dzieci.

W toku postępowania administracyjnego nie zbadano także, czy istniały inne wskazywane przez wnioskodawcę, obiektywne, przeszkody uniemożliwiające M.G. podjęcie zatrudnienia, jak znacznie wyższa aniżeli w kraju stopa bezrobocia w rejonie [...], co wynika z zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w W. (k. 21) oraz przysposobienie dwojga dzieci w wieku wymagającym ciągłej troski i opieki z jej strony.

W konsekwencji powyższych stwierdzeń, koniecznym jest ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego i ponowna ocena całości materiału dowodowego, jak tego wymagają przepisy art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa.

Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.

O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o przepis art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.