Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 451/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 27, art. 2 pkt 16, art. 5 ust. 2a
journal: Dz.U. 2016 poz 195
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2017 r. sprawy ze skargi P. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia[...] marca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie świadczenia wychowawczego; uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Decyzją z 19.01.2017 r. Prezydent miasta L. na podstawie art. 2 pkt 11, art.10, art. 13, ust. 1, art. 15, art. 22, art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U z 2016r. poz. 195). Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie wychowawcze (Dz.U z 2016r. Poz. 214) oraz art. 104, art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 23) uchylił decyzję ostateczną decyzję Dyrektora MOPR nr [...] z dnia 2016-05-20 w części dotyczącej przyznania:

świadczenia wychowawczego na dziecko A. A. urodzoną: 2005-03-13 świadczenia wychowawczego na dziecko D. A. urodzoną: 2007-12-14 świadczenia wychowawczego na dziecko A. A. urodzona 2011-09-[...]

W uzasadnieniu podano, że na podstawie art. 27 ust. 1 organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, członek rodziny nabył prawo do świadczenia wychowawczego w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie wychowawcze lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego.

Zgodnie z art. 22 w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W przypadku gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, organ właściwy ustala kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem. Przepisy art. 15 ust. 2 i 3 stosuje się.

W dniu 06.04.2016r. do tutejszego Ośrodka za pośrednictwem bankowości elektronicznej przesłany został wniosek ojca dzieci o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na córki A. A., D. A. i A. A.. W dniu 20.05.2016r. organ właściwy wydał ostateczną decyzję administracyjną w przyznając prawo do świadczenia wychowawczego na drugie i kolejne dzieci w rodzinie w całości uwzględniając Pana żądanie.

W dniu 20.10.2016r. w siedzibie tutejszego Ośrodka wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci A. A., D. A. i A. A. złożyła matka dzieci P. K. Antkowiak przedkładając postanowienie Sądu Apelacyjnego w P. , Wydział I Cywilny z dnia 30 września 2016r. Sygn. [...], którym zmienił postanowienie Sądu Okręgowego w P. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia 14 lipca 2016r. sygn. akt. [...] w części dotyczącej okresu przyznania zabezpieczenia zaspokojenia potrzeb rodziny począwszy od czerwca 2016, pozostawiając niezmienioną kwotę tego zabezpieczenia tj.6.000,00zł miesięcznie.

Zgodnie z art. 730[1] § 1 k.p.c. udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona jeżeli uprawdopodobni roszczenie i interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, natomiast zgodnie z art 753 §1 k.p.c. w sprawach o alimenty podstawą zabezpieczenia jest jedynie uprawdopodobnianie istnienia roszczenia.

W związku z dostarczonymi dokumentami w dniu 24.10.2016r.zostało wszczęte postępowanie w sprawie uchylenia Panu prawa do świadczenia wychowawczego oraz skierowano prośbę do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu Pana zamieszkania celem stwierdzenia kto faktycznie sprawuje opiekę nad dziećmi, oraz określenia przesłanek mających istotny wpływa na prawo do świadczenia wychowawczego.

Pracownik socjalny po ustaleniu aktualnego adresu i terminu przeprowadził wywiad środowiskowy w dniu 14.11.2016r. podczas którego oświadczył Pan, iż sprawuje Pan opiekę nad dziećmi co dwa tygodnie.

Następnie w dniu 21 .11.2016r. przeprowadzono wywiad środowiskowy u matki dzieci, która kwestionuje sprawowanie przez Pana opieki przez pełne 2 tygodnie i w złożonym wyjaśnieniu wskazuje że narzuca Pan terminy pobytu dzieci, dowolnie je koryguje i przesuwa je w taki sposób, aby korelowały z Pana planami osobistymi i zawodowymi. Z przedłożonych przez Panią [...] dokumentów wynika również, iż dzieci nie posiadają kluczy do Pana mieszkania i mogą w nim przebywać tylko za Pana zgodą i podczas Pana obecności.

W dniu 16.01.2017r. P. K. Antkowiak przedłożyła kolejne postanowienie Sądu Okręgowego w P. Ośrodek Zamiejscowy w L. XIII Wydział Cywilny z siedzibą w L. z dnia 1 grudnia 2016r. w którym udzielono Panu zabezpieczenia kontaktów z małoletnimi dziećmi w ten sposób, że kontakty odbywać się mają w grudniu od 16 do 30 grudnia 2016r. następnie w co drugi weekend poczynając od 12 stycznia 2017r. od czwartku po zajęciach szkolnych do wtorku po zajęciach szkolnych. Ponieważ zgodnie z art.4 ust.1 ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych, należy podkreślić, że przyznanie świadczenia wychowawczego wnioskodawcy, musi wiązać się ze zwiększeniem przez niego nakładów finansowych na rzecz dzieci.

Organ uznał, że to P. K. [...] sprawuje pieczę nad małoletnimi dziećmi a ojciec ma jedynie zabezpieczone przez sąd kontakty z nimi i kontakty te od stycznia 2017r. odbywają się co drugi weekend, - Sąd matce dziecka udzielił zabezpieczenia zaspokojenia potrzeb rodziny zasądzając od Pana kwotę 6.000zł, czyli to matka ma dysponować środkami na utrzymanie dzieci.

W ocenie organu faktyczną opiekę nad dziećmi: A. A., D. A. i A. A. i sprawuje P. K. Antkowiak, która to ponosi główne wydatki związane z utrzymaniem dzieci. Ponieważ celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym opieką nad nim i zaspokajaniem jego potrzeb życiowych, postanowiono uchylić Panu prawo do świadczenia wychowawczego.

Odwołanie do ww. decyzję złożył P. A., reprezentowany przez radcę prawnego M. T.. Pełnomocnik Odwołującego zarzucił organowi pierwszej instancji wydanie decyzji z naruszeniem:

art. 27 w zw. z art. 22 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci poprzez uchylenie ostatecznej decyzji z dnia 20 maja 2016 r. przyznającej świadczenie wychowawcze na trójkę dzieci, mimo iż Pan P. A. sprawuje faktyczną opiekę nad małoletnimi dziećmi, a sytuacja rodzinna mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego nie uległa zmianie w sposób uzasadniający uchylenie decyzji ostatecznej,

art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpoznania zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu rzeczywistego i poczynienia prawidłowych ustaleń w kwestii faktycznego sprawowania opieki nad dziećmi.

Powołując się na ww. zarzuty Odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

Decyzją z 20.03.2017 r. SKO w L. na podstawie art. 138 §1 pkt.1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Zdaniem Kolegium, stanowisko Odwołującego nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Według treści przepisu art. 4. ustawy z 11. lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (ust. 1). Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka (ust. 2). Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, do dnia ukończenia przez dziecko 18. roku życia (ust. 3).

Dalej, zgodnie z art. 2 pkt 16, rodzina w rozumieniu ustawy, oznacza odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25. rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców.

Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ww. ustawy, jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia wychowawczego lub osoby pobierającej to świadczenie wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki nad dzieckiem, w tym również w przypadku, o którym mowa w art. 22, wydatkowania świadczenia wychowawczego niezgodnie z celem lub marnotrawienia świadczenia wychowawczego, organ właściwy oraz marszałek województwa mogą zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163, z późn. zm.), w celu weryfikacji tych wątpliwości. Ust. 2 cytowanego przepisu stanowi natomiast, że w przypadkach, o których mowa w ust. 1, organ właściwy oraz marszałek województwa mogą wystąpić do ośrodka pomocy społecznej o udzielenie informacji o okolicznościach dotyczących sprawowania opieki nad dzieckiem, marnotrawienia świadczenia wychowawczego lub wydatkowania go niezgodnie z celem, jeżeli informacje te zostały ustalone w rodzinnym wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem otrzymania przez ośrodek pomocy społecznej wniosku o udzielenie informacji.

Należy mieć również na uwadze przepis art. 22 wspomnianej ustawy, zgodnie z którym W przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W przypadku gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, organ właściwy ustala kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem. Przepisy art. 15 ust. 2 i 3 stosuje

Art. 5 ust. 2 ww. ustawy z kolei stanowi, iż w przypadku urodzenia dziecka, ukończenia przez dziecko 18. roku życia lub w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, kwotę świadczenia wychowawczego przysługującą za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę tego świadczenia przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które to świadczenie przysługuje. Kwotę świadczenia wychowawczego przysługującą za niepełny miesiąc zaokrągla się do 10 groszy w górę.

Powołane powyżej przepisy wskazują zatem, że uprawnionym do świadczenia wychowawczego jest wyłącznie ten rodzic dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad tym dzieckiem lub każdy z rodziców w sytuacji opieki naprzemiennej adekwatnie do liczby dni opieki. Na gruncie przepisów powołanej wyżej ustawy możliwa jest również sytuacja, że faktyczna opieka jest sprawowana nad dzieckiem przez oboje rodziców, wtedy o uprawnieniu rodzica decydować będzie data złożenia wniosku.

W niniejszej sprawie z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że opiekę faktyczną nad dzieckiem sprawuje matka dzieci [...]. Zaznaczenia wymaga, że postanowieniem z dnia 1 grudnia 2016 r. wydanym w sprawie sygn. akt XIII C [...]/3 Sąd Okręgowy w P. Ośrodek Zamiejscowy w L. udzielił Panu P. A. zabezpieczenia kontaktów z małoletnimi dziećmi Antoniną, Alicją, D. i A. w ten sposób, że kontakty te mają odbywać się w co drugi weekend, poczynając od dnia 12 stycznia 2017 r. od czwartku po zajęciach szkolnych do wtorku do zajęć szkolnych. Odwołujący ww. postanowieniem miał również zapewnione kontakty z córkami w okresie od 16 do 30 grudnia 2016 r. oraz drugi tydzień ferii zimowych. Dodatkowo należy zwrócić uwagę

że postanowieniem z dnia 14 lipca 2016 r. wydanym w sprawie sygn. akt XIII C [...]/2 Sąd Okręgowy w P. Ośrodek Zamiejscowy w L. udzielił matce dzieci zabezpieczenia zaspokojenia potrzeb rodziny przez czas trwania procesu o rozwód i z tego tytułu zasądził od Pana P. A. na rzecz P. K. [...] kwotę 6.000,00 zł płatną z góry do dnia 10 każdego miesiąca, począwszy od lipca 2016 r. Postanowieniem z dnia 30 września 2016 r. Sąd Apelacyjny w P. Wydział I Cywilny zmienił zaskarżone postanowienie jedynie w zakresie początkowego terminu udzielonego zabezpieczenia (sygn. akt I A Cz [...]).

Z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, że opiekę faktyczną nad dziećmi sprawuje Pan P. A. bądź, że dzieci znajdują się pod opieką naprzemienną obojga rodziców.

Z opieką naprzemienną, w ocenie Kolegium, mamy do czynienia wówczas, gdy z orzeczenia sądu wynika, że rodzice rozwiedzeni lub żyjący w separacji bądź żyjący w rozłączeniu sprawują opiekę nad wspólnymi dziećmi na przemian, w mniej więcej równych, powtarzających się okresach i że obojgu z rodziców pozostawiono władzę rodzicielską, co wiąże się z faktycznym zamieszkiwaniem dzieci z obojgiem z rodziców.

Natomiast, z ww. postanowienia Sądu wynika jedynie, że Odwołujący może realizować prawo do kontaktów z córkami. Nie można na podstawie wskazanego wyżej postanowienia przyjąć, że okresy przebywania dzieci u każdego z rodziców są mniej więcej równe, następujące po sobie, na przemian.

Fakt sprawowania faktycznej opieki nad dziećmi wynika również z przeprowadzonego w niniejszej sprawie z matką dzieci P. K. [...] wywiadu środowiskowego. Kolegium, podobnie jak organ pierwszej instancji, uznało za prawdziwe twierdzenia P. K. [...] w kwestii sprawowania faktycznej opieki nad dziećmi. Znajdują one bowiem potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie, w tym w szczególności w postanowieniu Sądu Okręgowego w P. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia 14 lipca 2016 r. w sprawie sygn. akt XIII C [...]/2, Sądu Apelacyjnego w P. z dnia 30 września 2016 r. w sprawie sygn. akt I A Cz [...] oraz Sądu Okręgowego w P. Ośrodek zamiejscowy w L. z dnia 1 grudnia 2016 r. w sprawie sygn. akt XIII C [...]/3. Postanowienie zabezpieczające P. K. Antkowiak zaspokojenie potrzeb rodziny potwierdza również, że to matka dzieci sprawuje faktyczną opiekę nad nimi, wobec czego orzeczono o konieczności finansowego zabezpieczenia potrzeb rodziny na czas trwania procesu o rozwód.

Zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji prawidłowo zatem uznał, że doszło do zmiany sytuacji rodzinnej uzasadniającej uchylenie decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze, o której mowa w treści przytoczonego powyżej przepisu art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

W ocenie SKO niezasadny jest zarzut naruszenia art. 27 w zw. z art. 22 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Według Kolegium, organ pierwszej instancji nie naruszył także przepisów postępowania, tj. art. art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a.

Kolegium nie dopatrzyło się naruszenia wyżej powołanych przepisów procedury administracyjnej. Materiał dowodowy został przez organ pierwszej instancji prawidłowo zgromadzony i rozpatrzony, a stan faktyczny sprawy wyczerpująco wyjaśniony.

Jednocześnie Kolegium wskazuje, że w decyzji Prezydenta M. L. nie określono wprawdzie daty uchylenia decyzji ostatecznej. Uznać jednak należy, że decyzja została uchylona z datą wydania przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia

.Skargę do Sądu za pośrednictwem fachowego pełnomocnika złożył P. A. zarzucając ww. decyzji naruszenie:

art 27 w zw. z 22 oraz w zw. z art 5 ust 2 Ustawy z dnia 11 lutego 2016 roku o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. 2016 r., poz. 195) poprzez uznanie, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że Skarżący sprawuje faktycznie opiekę nad dziećmi, bądź, że dzieci znajdują się pod opieką naprzemienną obojga rodziców, a w efekcie brak podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji;

art. 7 i 8, art. 77 § 1 i 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji i uznanie, że materiał dowodowy został przez organ I instancji prawidłowo zgromadzony i rozpatrzony, a stan faktyczny sprawy wyczerpująco wyjaśniony, a w efekcie - utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości i zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych

W uzasadnieniu skarżący podał, że Skarżący podaje, iż zarówno On, jak i matka dzieci - P. K. [...] posiadają pełną władzę rodzicielską nad córkami: Antoniną, Alicją, D. i A.. Władza ta nie została w żaden sposób ograniczona. Żaden z rodziców nie został jej również pozbawiony. Aktualnie, Skarżący i P. K. [...] żyją w rozłączeniu. Każdy z nich sprawuje opiekę nad dziećmi.

Celem umożliwienia Skarżącemu sprawowania osobistej pieczy nad dziećmi, Sąd Okręgowy w P. Oddział Zamiejscowy w L. P. z dnia 01 grudnia 2016 roku (sygn. akt XIII C [...]/3) udzielił Skarżącemu zabezpieczenia kontaktów z Alicją, D. i A. w ten sposób, iż kontakty odbywać się będę w okresie od 16 do 30 grudnia 2016 roku, a następnie - w co drugi weekend poczynając od 12 stycznia 2017 roku od czwartku po zajęciach szkolnych do wtorku do zajęć szkolnych oraz w drugi tydzień ferii zimowych.

Treść ww. postanowienia zakreślająca kilkudniowe okresy, w których Skarżący uprawniony jest do kontaktu z dziećmi, umożliwia zamieszkiwanie córek z ojcem w ww. czasie.

Z przedstawionego stanu faktycznego, w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż Skarżący, sprawuje faktyczną opiekę nad dziećmi i to przez znaczną część czasu.

Co więcej, Antonina, Alicja, D. i A. znajdują się pod opieką obojga swoich rodziców, sprawowaną okresowo i rotacyjnie, w następujących po sobie okresach, naprzemiennie przez obojga rodziców).

W okresie, w którym dzieci znajdują się pod opieką danego rodzica, dzieci zamieszkują z tym rodzicem.

Źródłem przedmiotowego stanu jest orzeczenie sądu w postaci Postanowienia, o którym mowa w akapicie powyżej.

Do niniejszej skargi, Skarżący załącza wydruk graficzny i tabelaryczny obrazujący okresy sprawowania opieki nad córkami przez Skarżącego i P. K. [...] w roku 2017. Ww. materiał sporządzony został przez Skarżącego w oparciu o treść Postanowienia Sądu Okręgowego w P. Ośrodka Zamiejscowego w L. z dnia 01 grudnia 2016 roku.

Z jego zawartości wynika sprawowanie przez Skarżącego faktycznej/wyłącznej pieczy nad córkami w 36 % czasu.

Skarżący zastrzega jednocześnie, iż osiągnął z P. K. [...] porozumienie co do okresu przebywania dzieci pod opieką ojca w miesiącach letnich. W lipcu i w sierpniu 2017 roku, dziewczynki przebywać będą 14 dni u ojca i 17 dni u matki.

Odnosząc się z kolei do stosowanego przez ustawodawcę i kluczowego w niniejszej sprawie pojęcia "opieki naprzemiennej", Skarżący podnosi, iż aktualnie brak jest definicji legalnej ww. pojęcia. W związku z powyższym, znaczenie ww. sformułowania wymaga ustalenia na gruncie Ustawy i każdorazowo stanu faktycznego. W piśmiennictwie i orzecznictwie przyjmuje się, że opieka naprzemienna polega na przyznaniu każdemu z rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub rozłączeniu, ale posiadających pełną władzę rodzicielską, prawa do sprawowania wyłącznej pieczy nad wspólnym dzieckiem w określonych, następujących po sobie (na przemian), powtarzających się okresach czasu. W konsekwencji - powyższe wiąże się z zamieszkiwaniem dziecka z obojgiem rodziców - na przemian - Wyrok WSA w Gdańsku z 15.12.2016 roku, III SA/Gd 837/16; Wyrok WSA w Olsztynie z 01.12.2016, II SA/Ol 1208/16).

Taka opieka jest realizowana przez Skarżącego i P. K. [...] w odniesieniu do Ich wspólnych dzieci.

Skarżący zwraca również uwagę, iż udzielenie P. K. [...] przez Sąd Okręgowy w P. Oddział Zamiejscowy w L. zabezpieczenia zaspokojenia potrzeb rodziny przez czas trwania procesu o rozwód i z tego tytułu zasądzenie od Skarżącego kwoty [...]zł, płatnej z góry do 10 każdego miesiąca nie może stanowić dowodu na sprawowanie wyłącznie przez matkę P. K. [...] opieki nad dziewczynkami. Zauważyć należy, iż podczas pobytu córek u Skarżącego, to Skarżący ponosi koszty związane z Ich wychowaniem, w tym zaspokajaniem Ich potrzeb życiowych.

Skoro zatem Skarżący również ponosi ww. wydatki, a zgodnie z art. 4 Ustawy, celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych, nie sposób przyznać, że Skarżącemu nie przysługuje przedmiotowe świadczenie.

Skarżący podnosi także, iż organ II instancji niewłaściwie ocenił postępowanie organu I instancji, uznając materiał dowodowy za prawidłowo zgromadzony i rozpatrzony, a stan faktyczny wyczerpująco wyjaśniony. Skarżący nadmienia, iż organ I instancji skupił swą uwagę na postawie i twierdzeniach jednej Strony, tzn. matki dzieci - P. K. [...]. Twierdzenia dotyczące Skarżącego, autorstwa ww. osoby, nie zostały skonfrontowane z opinią i zdaniem Skarżącego w sprawie. Powyższe nabiera na znaczeniu o tyle, iż trudno jest ustalić sytuacją faktyczną dziecka opierając się w głównej mierze na twierdzeniach jednej ze skonfliktowanych stron.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentacje

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga jest zasadna, a zarzuty skarżącego o naruszeniu przepisów art. 27 w zw. z art. 22 i art. 5 ust2a ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ( D. U. z 2016 poz.195 ze zm ) trafne.

Organy orzekające dokładnie cytują przepisy wspomnianej ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, zgromadziły także obszerny materiał dowodowy, jednak w ocenie Sądu zastosowały nieprawidłową interpretacje wskazanych przepisów.

Na wstępie należy przypomnieć, że na wniosek P. A. otrzymał on świadczenie wychowawcze na troje dzieci na okres od 1.04.2016 do 30.09.2017 r. w kwocie po 500,- zł na każde dziecko. Rodzina skarżącego jest w rozłączeniu w takim znaczeniu, że skarżący i jego małżonka żyją osobno oraz jest w toku proces rozwodowy. Organ orzekający doszedł do przekonania, że są przesłanki do uchylenia decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze w trybie art. 27 cyt .ustawy ponieważ w toku postępowania rozwodowego zostały wydane postanowienia Sądu okręgowego w P. z siedzibą w L. udzielającej matce dzieci K. A. zabezpieczenia na zaspokojenia potrzeb rodziny począwszy od czerwca 2016 r. przez zasądzenie kwoty 6.000,- złotych miesięcznie. Powyższe orzeczenie legło u podstaw przyjęcia, że ojciec dzieci nie jest osobą uprawnioną do otrzymywania świadczenia wychowawczego.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 27 cyt. ustawy organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, członek rodziny nabył prawo do świadczenia wychowawczego w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie wychowawcze lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 15/15, Lex nr 2106413 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 976/16, Lex nr 2195968) przyjmuje się, który to pogląd podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie, że decyzja o zmianie lub uchyleniu decyzji przyznającej świadczenie rodzinne ma charakter konstytutywny. Decyzja taka powoduje zmianę bądź uchylenie dotychczasowych uprawnień podmiotu. Może zatem wywierać wyłącznie skutki ex nunc (od chwili jej wydania na przyszłość). Tak więc ojciec dzieci został w całości pozbawiony prawa do świadczenia wychowawczego począwszy od 19.01.2017 r. na przyszłość, w sytuacji gdy to prawo miał przyznane do 30.09.2017 r.

W ocenie Sądu orzekającego powyższa decyzja jest przedwczesna, niedokładna i nie uwzględnia wykazanych twierdzeń ojca dzieci, że sprawuje opiekę naprzemienną nad córkami.

Zgodnie z art. 2 pkt.16 zdanie ostatnie - w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji, lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców;. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie organy nie wyciągnęły i prawidłowych wniosków z znajdującego się w aktach postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 1 grudnia 2016 r. wydanego w sprawie o rozwód. Tym postanowieniem Sąd zabezpieczył ojcu dzieci kontakty z czworgiem dzieci w ten sposób, że kontakty odbywać się będą od 16.12.do 30.12.2016 r., następnie co drugi weekend poczynając od 12 stycznia 2017 r. od czwartku po zajęciach szkolnych do wtorku do zajęć szkolnych i co drugi tydzień ferii zimowych.

W okolicznościach niniejszego stanu faktycznego należy przyjąć, że powyższe postanowienie Sądu jest owym orzeczeniem sądu o którym mowa w art. 2 pkt.16 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Jeśli bowiem powyższe postanowienie Sądu powiązać z twierdzeniami skarżącego w jakich dniach dzieci pozostają pod wyłączną jego opieką co zostało potwierdzone wywiadem środowiskowym to bez wątpienia uznać należy, że żyjący w rozłączeniu rodzice dzieci sprawują opiekę naprzemienną. Córki w cyklicznie powtarzających się okresach czasu mieszkają w domu ojca i tam zaspakaja wszystkie swoje potrzeby. Zgodnie zaś z przepisem art. 5 ust. 2a cyt. ustawy. W przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego.

Ponownie rozpoznając sprawę organy zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7, i 8 oraz art. Art. 77 §1 i art.80 kpa wezmą pod uwagę cały materiał dowodowy, a w szczególności fakt legitymowania się przez skarżącego orzeczeniem sądu ustalającym w istocie opiekę naprzemienną i jeśli dokonują zmiany przyznanego świadczenia wychowawczego w trybie art. 27 cyt. ustawy to tylko na przyszłość. Kwotę świadczenia należałoby w tedy przyznać każdemu z rodziców w wysokości polowy kwoty przysługującego za dany miesiąc wychowawczy.

W tym miejscu należy wyjaśnić skarżącemu, że nie może pobierać całego świadczenia wychowawczego w sytuacji gdy matka dzieci naprzemiennie z nim taką opiekę nad dziećmi sprawuje. Należy bowiem powiedzieć, że fakt, iż w trybie orzeczenia sądowego skarżący ma zaspakajać potrzeby rodziny i płacić określona kwotę nie usprawiedliwia aby całe świadczenie rodzinne pobierał skarżący Obowiązek zaspakajanie potrzeb rodziny i świadczenie wychowawcze to są dwa niezależne od siebie rozwiązania prawne.

Reasumując naruszenie wskazanych przepisów postępowania oraz wadliwa wykładania przepisów art. 2pkt.16 i art. 5 ust.2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci sprawia iż Sąd na zasadzie art. 145 §1 pkt.1 lit. ai c w zw. z art. 135 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2017 poz.1369 ) orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.