Wyrok NSA oz. w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 218/99
NSA oz. w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2000-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Lasy
Powołane przepisy: article: art. 6 pkt 1
journal: Dz.U. 1991 nr 101 poz. 444
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach.
article: ze zm.
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz. 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Teza: Budynki biurowe stanowiące siedzibę Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych nie są budynkami bezpośrednio związanymi z gospodarka leśna w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach /Dz.U. nr 101 poz. 444 ze zm./ i nie ma podstaw do wyłączenia nieruchomości zabudowanej tymi budynkami spod unormowań ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741/.

TEZY

Budynki biurowe stanowiące siedzibę Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych nie są budynkami bezpośrednio związanymi z gospodarka leśna w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach /Dz.U. nr 101 poz. 444 ze zm./ i nie ma podstaw do wyłączenia nieruchomości zabudowanej tymi budynkami spod unormowań ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741/.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K. na decyzję Wojewody K. z dnia 30 grudnia 1998 r. (...) w przedmiocie zmiany stawki procentowej opłat rocznych z tytułu trwałego zarządu nieruchomością - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 10 lipca 1998 r. (...), wydaną na podstawie art. 222 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741/, art. 104 Kpa oraz porozumienia zawartego w dniu 8 maja 1998 roku pomiędzy Kierownikiem Urzędu Rejonowego w K., a Zarządem Miasta K. w sprawie przejęcia do prowadzenia niektórych zadań z zakresu rządowej administracji ogólnej, działając z urzędu orzekł jak niżej:

- zmienił Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K. od dnia 1 stycznia 1999 r. wysokość stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomością, oznaczoną jako działka nr 6261/1 o pow. 14.348 m2, stanowiącą własność Skarbu Państwa z dotychczasowej 3 procent na 1 procent ceny gruntu.

Na skutek odwołania Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K., Wojewoda K. decyzją z dnia 30 grudnia 1998 r., (...) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ustalenia daty obowiązywania wysokości stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomością Skarbu Państwa i orzekł, że wysokość tej stawki obowiązuje od dnia 1 stycznia 1998 r. W pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzję wydał m.in. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa.

W uzasadnieniu decyzji nawiązał do zarzutu podniesionego w odwołaniu, iż to zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa, bowiem zarząd przedmiotową nieruchomością nie opiera się na przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami lecz na przepisach ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach /Dz.U. nr 101 poz. 444 ze zm./.

Odnosząc się do tego zarzutu organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 199 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami zarząd sprawowany w dniu 1 stycznia 1998 r. przez państwowe jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej, jak i komunalne jednostki organizacyjne bez osobowości prawnej przekształcił się z tym dniem w trwały zarząd. Zgodnie z treścią art. 222 ust. 1 zd. 2 powyższej ustawy ustawodawca nałożył na właściwe organy obowiązek dokonania zmian w drodze decyzji wysokości stawek procentowych opłat rocznych w terminie do dnia 31 grudnia 1998 r. Oznacza to, że jeśli zarząd nieruchomościami przekształcił się w trwały zarząd z dniem 1 stycznia 1998 r., zatem logiczny jest wniosek, iż wysokość stawek procentowych opłat rocznych z tytułu trwałego zarządu określonych w art. 83 ust. 2 ustawy obowiązuje od 1 stycznia 1998 r. Błędne jest więc stanowisko organu I instancji wprowadzające zmianę stawki procentowej z dniem 1 stycznia 1999 r.

Przepis art. 222 ust. 1 zd. 2 określa jedynie termin w jakim właściwe organy powinny dokonać takiej zmiany.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca (...) Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w K. wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i podniosła, że działka nr 6261/1 o pow. 14.348 m2 stanowi grunt Skarbu Państwa związany z państwową gospodarką leśną. Nieruchomość ta od 1977 roku byłą w zarządzie PGLLP, a od 1 stycznia 1992 r. jest siedzibą Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K., zgodnie z art. 3-4, art. 34 pkt 2a, art. 75 i art. 76 ustawy o lasach z dnia 28 września 1991 /Dz.U. nr 101 poz. 444 ze zm./. Wskazana działka w zarządzie RDLP w K. objęta jest księgą wieczystą Kw nr 4752. Do tej działki związanej z gospodarstwem leśnym nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i wynika to z art. 2 pkt 3 tej ustawy. W takiej sytuacji zachodzą przesłanki nieważności z art. 156 Kpa Poza tym wadliwie wyliczono opłatę roczną i wprowadzono jej zmianę z mocą wsteczną. Działka ta jest nieruchomością leśną w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy o lasach.

Wojewoda P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Dodatkowo wyjaśnił, że działka nr 6261/1 w Miejscowym Planie Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego Miasta K. położona jest w konturze o symbolu A6AVC "teren projektowanych usług lokalnych no. zespół hotelowo-gastronomiczny związany z turystyką, usługi administracji" oraz częściowo w konturze o symbolu (...) "pas drogi krajowej Jasło-Sanok". Z powyższego wynika, że teren ten podlega przepisom ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, zwanej dalej skrótem ustawa o NSA, Sąd ten kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem i przy tej kontroli bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W dacie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywał tekst pierwotny ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741/. Z art. 10 ust. 1 tej ustawy wynika, że przepisy działu II w którym zamieszczony jest m.in. art. 83 stosuje się do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz własność gminy, z wyłączeniem nieruchomości wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, chyba że przepisy dotyczące gospodarstwa tym Zasobem stanowią inaczej. Wyłączenie nie dotyczy art. 13 ust. 4 oraz art. 67 ust. 1.

Niesporna jest kwestia, iż działka nr 626111 o pow. 14.348 m2 położona w K.-Ś. stanowi własność Skarbu Państwa, w trwałym zarządzie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K. /siedziba skarżącej/.

Jest to działka oznaczona w ewidencji gruntów symbolem Bi.

W przedmiotowej sprawie powołany przepis art. 10 ust. 1 należy interpretować łącznie z art. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wedle którego przepisy tej ustawy nie naruszają w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach /Dz.U. nr 101 poz. 444 ze zm./.

Skarżąca mając na uwadze ten przepis oraz przepisy ustawy o lasach uważa, iż powyższa działka jest działką leśną związaną z gospodarką leśną i z, tej racji nie mają do niej zastosowania przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, przeto nie powinna uiszczać opłat rocznych z tytułu trwałego zarządu.

Pojęcie lasu definiuje art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach /Dz.U. nr 101 poz. 444 ze zm./ i wedle tego przepisu lasem jest grunt:

1/ o zwartej powierzchni co najmniej 0,1 ha, pokryty roślinnością leśną /uprawami leśnymi/ - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony: przeznaczony do produkcji leśnej lub stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo wpisany do rejestru zabytków,

2/ związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.

Poza sporem jest, iż przedmiotowa działka nie jest gruntem o jakim mowa w punkcie 1.

Zdaniem skarżącej jest to grunt związany z gospodarką leśną /pkt 2/.

Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej.

Pojęcie gospodarki leśnej określa art. 6 pkt 1 ustawy o lasach, przez którą rozumie się działalność leśną w zakresie urządzenia, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększenia zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów w stanie nie przerobionym.

W przepisie tym zdaniem Sądu chodzi o bezpośrednie prowadzenie działalności gospodarczej tego typu. Tego rodzaju działalność prowadzą tylko nadleśnictwa i wynika to wyraźnie ze Statutu Państwowego Gospodarstwa Leśnego stanowiącego załącznik do Zarządzenia Ministra Ochrony Środowiska i Leśnictwa z dnia 18 maja 1994 r. /par. 22-26/. Dyrektorzy regionalni nie prowadzą bezpośrednio gospodarki leśnej, lecz spełniają w tym zakresie funkcję nadzorczą nad działalnością podporządkowanych im nadleśnictw /art. 34 ustawy o lasach, par. 19 statutu/.

W takim stanie rzeczy znajdujące się na działce nr 6261/1. budynki biurowe stanowiące siedzibę skarżącej, nie mogą być traktowane jako budynki związane bezpośrednio z gospodarką leśną w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o lasach.

Mówiąc inaczej w budynkach tych skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej o jakiej mowa w powyższym przepisie.

Przedstawione rozważania prowadzą do konkluzji, iż nie ma podstaw prawnych do wyłączenia przedmiotowej działki spod unormowania ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W skardze skarżąca argumentuje swoje stanowisko również treścią art. 34 pkt 2a ustawy o lasach, wprowadzonego do tej ustawy nowelą z dnia 24 kwietnia 1997 r. /Dz.U. nr 54 poz. 349/ oraz art. 75 i art. 76 tej ustawy.

Art. 34 pkt 2a i 75 ust. 2 ustawy o lasach stanowią, że dyrektorzy regionalnych dyrekcji lasów państwowych zarządzają gruntami i innymi nieruchomościami nabytymi lub wydzielonymi z bezpośredniego zarządu nadleśnictwa, na potrzeby tych dyrekcji /art. 34 pkt 2a/, natomiast mienie okręgowych zarządów lasów państwowych staje się odpowiednio mieniem zarządzanym przez regionalne dyrekcje Lasów Państwowych i Nadleśnictwa /art. 75 ust. 2/.

W powołanych przepisach zdaniem Sądu może więc chodzić o zarząd gruntami leśnymi jak również o zarząd gruntami nie zaliczanymi do lasów. Do tych drugich ma jednak zastosowanie ustawa o gospodarce nieruchomościami.

Stwierdzenie to potwierdza art. 2 ustawy o lasach, który stanowi, że przepisy tej ustawy stosuje się wyłącznie do gruntów leśnych w rozumieniu art. 3 tej ustawy.

Dla przykładu działka budowlana na której stoi budynek nie przeznaczony pod gospodarkę leśną i zarządzany przez dyrektora regionalnej dyrekcji lasów państwowych, przez sam fakt zarządzania przez taki podmiot nie staje się automatycznie gruntem leśnym.

Art. 76 o lasach dotyczący przejścia praw i obowiązków na jednostki organizacyjne Lasów Państwowych, nie wiąże się bezpośrednio z przedmiotową sprawą. Marginesowo należy nadmienić, iż były Okręgowy Zarząd Lasów Państwowych w K., któremu przekazano działkę nr 6261/1 wraz z budynkami uiszczał opłaty roczne z tytułu zarządu.

Skarżąca powołała się też na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 październik 1992 r., III SA 1599/92 - Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 1997 nr 2 poz. 54, który stwierdza, że działka wykorzystywana dla potrzeb gospodarki leśnej, nie pokryta roślinnością leśną podlega opodatkowaniu podatkiem leśnym. Zapatrywania tego Skład Orzekający w przedmiotowej sprawie nie neguje, bowiem jest to powtórzenie treści art. 3 pkt 2 ustawy o lasach. Sąd w niniejszej sprawie natomiast przyjął, iż przedmiotowa działka i jej części składowe nie są bezpośrednio wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej.

Przedłożony na rozprawie sądowej protokół uzgodnienia projektu Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego - Miasta K. "Śródmieście T", nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie, gdyż projekt takiego planu nie jest prawem gminnym.

Zaskarżona decyzja nie dotyczy naliczenia wysokości opłat rocznych z tytułu trwałego zarządu, lecz tylko stawki procentowej o jakiej mowa w art. 83 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Z przepisu przejściowego jakim jest art. 222 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że przepisy art. 83 tej ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości oddanych w zarząd przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, zaś zmiany wysokości stawek procentowych opłat rocznych dokonują w drodze decyzji właściwe organy w terminie roku od dnia wejścia w życie ustawy. Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie określa pojęcia organów administracji państwowej, przeto w tej kwestii należy kierować się treścią art. 1 par. 2 pkt 1 w zw. z art. 5 par. 2 pkt 3 Kpa /według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji/. Regionalne dyrekcje lasów państwowych są państwowymi jednostkami organizacyjnymi, zatem wysokość stawki procentowej określa art. 83 ust. 2 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Z przedstawionych względów i na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o NSA orzeczono jak w sentencji wyroku.