Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1786/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-02-17 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Odmówiono przyznania prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 245 par.1 i par. 3, art. 246 par. 2 pkt 2 ) oraz art. 258 par. 1 i par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie podatku od gier z tytułu urządzania gier na automatach o niskich wygranych za kwiecień 2010 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W sprawie w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 2.000 zł "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, że jest w bardzo trudnej sytuacji finansowej, prowadzone są wobec niej liczne postępowania egzekucyjne, w ramach których doszło do zajęcia jej rachunków bankowych oraz posiadanych udziałów w innej spółce kapitałowej oraz, że podejmuje próby zrównoważenia kosztów zwiększonych należności podatkowych poprzez obniżenie kosztów funkcjonowania firmy. W oświadczeniu o majątku i dochodach podała strona skarżąca, że wysokość jej kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi – 1.117.500zł, wartość jej środków trwałych – 21.546.013,40 zł, strata za ostatni rok obrotowy według bilansu – 3.627.945,39 zł, natomiast stan jej rachunku bankowego – 2,45zł.

Z przesłanych w załączeniu do wniosku oraz na wezwanie dokumentów wynika, ponad dane wskazane we wniosku, że strona w roku 2009 osiągnęła dochód w kwocie 5.480,722,17 zł (przy przychodach w kwocie 577.232.543,02 zł), w roku 2010 poniosła stratę w kwocie 2.660.156,54 zł (przy przychodach w kwocie 223.516.354,06 zł), natomiast w sierpniu, wrześniu, październiku i listopadzie 2011 r. zrealizowała dostawę towarów i świadczyła usługi o wartości odpowiednio 11.895.625 zł, 12.285.696 zł, 13.341.641 zł i 12.218.203 zł; na dzień 31 grudnia 2010 r. realizowała ona inwestycje długoterminowe o wartości 32.818.796,08 zł i inwestycje krótkoterminowe o wartości 865.082,38 zł, posiadała wierzytelności z tytułu pożyczek udzielonych na łączną kwotę 661.734,09 zł, jej kapitał (fundusz) zapasowy miał wartość 37.348.731 zł, pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe – 1.965.434 zł, natomiast w jej kasie i na jej rachunkach znajdowała się kwota 203.348,29 zł.

Z urzędu wskazać trzeba, że w aktualnie toczących się przed Sądem postępowaniach ze skargi spółki (sygn. akt od I SA/Wr 1088/11 do I SA/Wr 1091/11 i I SA/Wr 1478/11) uiściła ona wpis sądowy od skargi w łącznej kwocie 2.500 zł, natomiast w trzech sprawach aktualnie zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu o sygn. akt I SA/Wr 1786/11, I SA/Wr 1787/11 i I SA/Wr 1788/11 została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w łącznej kwocie 5.642 zł.

W sprawie zważono, co następuje.

Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.),

prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy procesowej). W przypadku osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2) ustawy procesowej).

Wyżej powołane unormowania winny być odczytywane w kontekście treści art. 199 ustawy procesowej, zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Należy zatem przyjąć, iż zwolnienie od kosztów sądowych stanowi wyjątek od reguły wykonania tego obowiązku, który sprzyja rozwadze w wyborze sądowej drogi dochodzenia swoich praw. W konsekwencji przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określające przesłanki przyznania prawa pomocy nie mogą być interpretowane według reguł wykładni rozszerzającej, a zwolnienie strony z ponoszenia kosztów postępowania sądowego winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych.

W tym miejscu należy stwierdzić, iż koszty sądowe zasługują na traktowanie na równi z innymi obciążeniami finansowymi przedsiębiorców, do których zalicza się ciążące na nich zobowiązania cywilnoprawne, związane z prowadzoną działalnością. Zwolnienie z kosztów sądowych – będących dochodem budżetu państwa - stanowiłoby swoistą formę kredytowania podmiotów gospodarczych i naruszałoby zasadę równoważnego traktowania ich zobowiązań finansowych. W stosunku do postępowań będących następstwem działalności gospodarczej, z natury rzeczy mającej przynosić dochody, udzielanie przez państwo kredytu w tej formie, pomimo że prawnie przewidziane, znajduje uzasadnienie tylko w sytuacjach nadzwyczajnych. Za niedopuszczalne zaś winno się uznać przerzucanie na budżet państwa, i w konsekwencji na innych podatników, skutków niewłaściwych decyzji i ryzyka gospodarczego przedsiębiorców.

Wskazać powinno się także, iż użyte w przytoczonym przepisie pojęcie "środki" ma znaczenie szersze aniżeli środki finansowe lub wolne pieniądze na koncie, brak których wykazała strona skarżąca, co z kolei miało uzasadniać jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Pod pojęciem środków w znaczeniu art. 246 § 2 pkt 2) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozumieć wszelkie aktywa strony, w tym także realizowane inwestycje i posiadane rezerwy.

Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy się kierować rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, referendarz sądowy doszedł do przekonania, iż skarżąca spółka nie wykazała, że nie jest obecnie zdolna wygospodarować środków na opłacenie kosztów sądowych należnych we wszystkich sprawach zawisłych przed Sądem. Przeciwnie, treść akt sprawy pozwoliła na stwierdzenie, że spółka taką zdolność posiada.

Za odmową przyznania stronie skarżącej prawa pomocy przemawia przede wszystkim fakt dalszego prowadzenia przez nią działalności gospodarczej na dużą, wynikająca z przedłożonych kserokopii deklaracji VAT skalę, która nie znajduje jednak odzwierciedlenia w obrotach na jej rachunku bankowym wedle przedłożonego wyciągu, i to mimo deklarowanego przez stronę pogorszenia się jej sytuacji finansowej. Skoro strona postępowania sądowoadministracyjnego wnioskująca o przyznanie prawa pomocy wykazała dokonywanie dostaw towarów i świadczenie usług, za które otrzymała w w sierpniu, wrześniu, październiku i listopadzie 2011 r. zapłatę w kwocie łącznie 49.741.165 zł, tzn. że była i nadal jest w posiadaniu kwoty pieniężnej koniecznej do uiszczenia aktualnie wymaganych od niej kosztów sądowych, wykluczona zostaje realizacja przesłanki określonej w art. 246 § 2 pkt 2) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Dane wynikające z ww. deklaracji wnioskodawcy świadczą bowiem o tym, że dysponuje on w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej takimi środkami. Potwierdza to wysokość prowadzonych inwestycji długo- i krótkoterminowych, które wymagają od strony realizowania na bieżąco płatności. Wobec takich stwierdzeń nieuzasadnione było dalsze badanie wystąpienia w stanie faktycznym, wynikającym z oświadczeń i dokumentów złożonych przez spółkę, przesłanki zwolnienia jej z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych związanych z jej udziałem w tym postępowaniu.

Zdaniem referendarza sądowego posiadanie środków pieniężnych znacznie przekraczających wysokość kosztów sądowych w danej sprawie sądowoadministracyjnej pozwala na przyznanie prawa pomocy jedynie w sytuacji, gdy wnioskodawca przedstawi istotne powody przeznaczenia posiadanych środków pieniężnych na inne cele niż opłacenie kosztów sądowych. Tymczasem w sprawie skarżąca spółka takich okoliczności nie przedstawiła. Nie stanowi zaś takiej okoliczności wskazane w toku postępowania ponoszenie kosztów związanych z prowadzeniem przez stronę skarżącą działalności gospodarczej. Stanowi ono naturalną i przewidywalną cechę tej aktywności podmiotu gospodarczego, jakim jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.

Nadto, jak wynika ze złożonych dokumentów mimo ujemnego wyniku finansowego za ostatni rok obrotowy realizuje skarżąca spółka inwestycje o łącznej wartości 33.683.878,17 zł i posiada fundusze zapasowe i rezerwowe w łącznej kwocie 39.314.165 zł. Świadczy to o dysponowaniu przez nią wolnymi środkami, co należy podkreślić, o wartości wielokrotnie przewyższającej koszty sądowe i to pomimo pogorszenia się jej sytuacji finansowej.

Na marginesie powyższych stwierdzeń wskazać należy, iż aktualna sytuacja finansowa spółki nie pozwala na przyjęcie, iż uzasadnia ona uwzględnienie jej wniosku. W sprawie nie może mieć bowiem decydującego znaczenia ujemny wynik działalności gospodarczej spółki w ostatnim okresie rozliczeniowym, jako że uczestniczenie w obrocie gospodarczym nie zakłada uzyskiwania dodatniego wyniku finansowego w każdym okresie rozliczeniowym. Nadto wyniki finansowe skarżącej spółki w latach poprzednich pozwalały na poczynienie oszczędności z przeznaczeniem na koszty bieżącej działalności spółki w latach następnych, do których zaliczyć koszty prowadzonych przez nią sporów prawnych (sądowych).

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.