Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 122/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Protokolant referent stażysta Magdalena Morawiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2019 r. sprawy ze skargi [...] na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] października 2018 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania D. S. od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067, z późn. zm.), z dniem 31 sierpnia 2018 r.: utrzymał w mocy rozkaz personalny.

Rozkaz został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Komendant Miejski Policji w [...] wnioskiem personalnym z dnia [...] czerwca 2018 r. wniósł o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia D. S. - wówczas referenta Ogniwa I Wydziału Patrolowo-Interwencyjnego Komendy Miejskiej Policji w [...], od dnia [...] maja 2018 r. pełniącego obowiązki służbowe na stanowisku referenta Zespołu Profilaktyki Społecznej, Nieletnich i Patologii Wydziału Prewencji Komendy Miejskiej Policji w [...], ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

W uzasadnieniu wniosku Komendant Miejski Policji w [...] wskazał, iż D. S. od 2013 r. do dnia sporządzenia przedmiotowego wniosku przebywał łącznie na zwolnieniach lekarskich [...] dni. Nieobecność policjanta, stanowiąca [...] dni, związana była z sześcioma wypadkami, którym uległ wymieniony, z czego na dzień sporządzenia wniosku cztery wypadki zostały uznane za wypadki w służbie. Uznał, że absencja chorobowa policjanta wpływa na funkcjonowanie Wydziału Patrolowo-Interwencyjnego Komendy Miejskiej Policji w [...], w którym jest [...] wakatów, co stanowi 24% stanu etatowego wskazanej komórki organizacyjnej Policji.

Komendant Miejski Policji w [...] wyjaśnił, że wymienionemu powierzono pełnienie obowiązków służbowych na stanowisku referenta Zespołu Profilaktyki Społecznej, Nieletnich i Patologii Wydziału Prewencji Komendy Miejskiej Policji w [...] w związku z czasowym zakazem pracy z bronią do dnia [...] czerwca 2018 r., określonym w zaświadczeniu lekarskim wydanym w wyniku przeprowadzenia badań kontrolnych. Policjantowi do wskazanego dnia wyznaczono termin wykonania kolejnych badań okresowych, których z powodu przebywania na zwolnieniu lekarskim nie ukończył. Komendant Miejski Policji w [...] podkreślił też, że obecnie przeciwko D. S. wszczętych jest pięć postępowań dyscyplinarnych, które zostały zawieszone ze względu na przebywanie policjanta na zwolnieniach lekarskich. Opisał przedstawione wymienionemu zarzuty dyscyplinarne, w tym zarzut niewykonania polecenia służbowego wydanego przez bezpośredniego przełożonego policjanta, oraz dwukrotnego niestawienia się w wyznaczonych terminach na badania lekarskie do Mazowieckiej Rejonowej Komisji Lekarskiej MSWiAw [...].

W ocenie Komendanta Miejskiego Policji w [...] na uwagę zasługuje również fakt, że w latach 2016-2017 z policjantem kilkukrotnie przeprowadzono rozmowy dyscyplinujące w zakresie popełnionych przez niego przewinień dyscyplinarnych, polegających na niedokumentowaniu czynności służbowych w notatniku służbowym, zagubieniu notatnika służbowego, niedostarczeniu w ustawowo przewidzianym terminie druku zaświadczenia lekarskiego oraz niewłaściwym użytkowaniu oraz konserwacji broni służbowej. Ponadto wobec wymienionego prowadzone były postępowania dyscyplinarne w [...] r. i w [...] r. Zakończyły się one uznaniem policjanta winnym popełnienia zarzucanych czynów, polegających na: zwróceniu się w sposób niewłaściwy, bez należytego szacunku, do bezpośredniego przełożonego, podczas odprawy w Komendzie Miejskiej Policji w [...], tj. popełnieniu czynu z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 21 Zarządzenia Nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie Zasad etyki zawodowej policjanta (postępowanie dyscyplinarne z [...] r.); udokumentowaniu w notatniku służbowym czynności służbowej, której faktycznie nie wykonał, popełnieniu czynu z art. 132 ust, 2 ustawy o Policji w zw. z § 4 ust. 1 Wytycznych nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2007 r. w sprawie zasad ewidencjonowania, wypełniania oraz przechowywania notatników służbowych oraz wprowadzenia w błąd kierownika Ogniwa, co do wykonywanych przez siebie czynności służbowych wyłudzając podstępnie ich potwierdzenie w notatniku służbowym, co mogło być ze szkodą dla policjanta, popełnieniu czynu z art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji (postępowanie dyscyplinarne z 2017 r.) oraz wymierzeniem kar dyscyplinarnych, odpowiednio nagany i ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku.

Komendant zaznaczył także, iż zgodnie z informacjami uzyskanymi z Prokuratury Okręgowej w [...] oraz z Biura Spraw Wewnętrznych Policji, w Prokuraturze Okręgowej w [...] prowadzone jest śledztwo w sprawie doprowadzenia Komendanta Miejskiego Policji w [...] w celu osiągnięcia korzyści majątkowej do niekorzystnego rozporządzenia mieniem Skarbu Państwa, tj. o czyn z art, 286 § 1 i art. 231 § 1 Kodeksu karnego. Jak ustalono sprawa dotyczy wprowadzenia w błąd, co do wysokości zwrotu kosztów dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby przez podległego funkcjonariusza Komendy Miejskiej Policji w [...] – D. S. i wypłacenie w wyniku powyższego nienależnych świadczeń w kwocie nie mniejszej niż 3200 złotych. Komendant Miejski Policji w [...] ponadto przedstawił stanowisko bezpośredniego przełożonego policjanta, zgodnie z którym policjant w analizowanym okresie stał się konfliktowy i roszczeniowy, a jego dyspozycyjność i zaangażowanie w wykonywanie obowiązków służbowych kształtowały się na coraz niższym poziomie. Opisane postępowanie policjanta oraz zachowanie, polegające na próbach skłócenia policjantów z przełożonymi, wpływa negatywnie na służbę w wydziale.

Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...], pismem z dnia [...] lipca 2018 r. poinformował D. S. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zawiadomienie o wszczęciu przedmiotowego postępowania zostało stronie doręczone w dniu [...] lipca 2018 r. Ponadto realizując obowiązek wynikający z treści art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, pismem z dnia [...] lipca 2018 r. wystąpiono do Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów woj. [...] w [...] z prośbą o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia D. S. ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby. W opinii z dnia [...] lipca 2018 r. Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów woj. Mazowieckiego [...] w [...]m.in wskazano, że postawa policjanta w służbie oraz liczne zwolnienia lekarskie w istotny sposób wpływają na funkcjonowanie jednostki Policji, w której policjant pełni służbę. W konsekwencji stwierdzono, że z uwagi na zadania organizacji związkowej, Zarząd "nie może wydać pozytywnej opinii o sierż. szt. D. S.".

Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...], rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. zwolnił D. S. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji- z dniem 31 sierpnia 2018 r.

W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności organ I instancji wskazał na skalę absencji chorobowej D. S. w latach [...]-[...] oraz niewłaściwą realizację obowiązków służbowych. Ponadto opisał przypadki popełnienia przez policjanta w latach [...]-[...] przewinień dyscyplinarnych, polegających na stwierdzonym naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. W opinii organu I instancji, całokształt okoliczności składających się na zachowanie policjanta koliduje z właściwym wizerunkiem Policji oraz z dobrem służby i w konsekwencji uprawnia do podjęcia decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby w Policji ze względu na ważny interes służby.

Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazał, iż podstawę materialnoprawną zwolnienia skarżącego ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało w ustawie bliżej określone. W praktyce, na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji, przy czym przesłanka "ważnego interesu służby" winna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę. Organ zaznaczył, iż ustalenie treści pojęcia "ważnego interesu służby" ustawodawca pozostawił organowi Policji stosującemu prawo, który przeprowadza w tym zakresie wykładnię przepisów prawnych i w każdym indywidualnym przypadku konkretyzuje je, wskazując okoliczności faktyczne uzasadniające taką ocenę. Użycie w cytowanym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony (art. 7 Kpa). Przyczyny zwolnienia ze służby policjanta ustanowione w art. 41 ust, 2 ustawy o Policji zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się one do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie. We wszystkich zatem wypadkach ocena końcowa, poprzedzająca decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby, musi uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku. Rolą organu administracji w sprawie o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jest więc wykazanie, że za zwolnieniem funkcjonariusza przemawia ważny interes służby. W rozpatrywanej sprawi istota rozstrzygnięcia sprowadza się zatem do wyjaśnienia i oceny, czy w obecnym stanie faktycznym pozostawienie D. S. w służbie narusza jej ważny interes. Okoliczności faktyczne muszą natomiast odnosić się do art. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym Policja stanowi umundurowaną i uzbrojoną formację, służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Organ II instancji stwierdził, iż w sprawie bezsporne jest, że D. S. w latach [...]-[...] przedstawił od lekarzy różnych specjalizacji (pediatry, specjalisty medycyny rodzinnej - chirurga, specjalisty chirurgii dziecięcej, specjalisty ortopedy-traumatologa, lekarza neurologa, lekarza stomatologa, specjalisty chirurgii ogólnej, specjalisty otorynolaryngologa, lekarza chorób wewnętrznych, lekarza chirurga, lekarza psychiatry, specjalisty ortopedii i traumatologii narządu ruchu, specjalisty chorób wewnętrznych i medycyny ratunkowej specjalisty hematologa) zwolnienia lekarskie obejmujące niemal [...] dni. Organ nie kwestionuje, że wielokrotne przebywanie przez policjanta na zwolnieniach lekarskich w analizowanym okresie może też mieć związek z urazami, jakich doznał on w wyniku wypadków w służbie w dniu [...]października 2014 r., w dniu [...] marca 2015 r., w dniu [...] września 2015 r., w dniu [...] października 2017 r. oraz w dniu [...] maja 2018 r., jednakże w przedmiotowej sprawie mając na względzie skalę nieobecności policjanta w latach [...]-[...], nie można tych nieobecności uznać za pozostające bez znaczenia dla prawidłowej realizacji przypisanych zadań, a tym samym dla ważnego interesu służby.

Ponadto Komendant Miejski Policji w [...] skierował policjanta do Rejonowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w [...] w celu ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby, jak również związku poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Cel wymienionego skierowania nie mógł zostać jednak osiągnięty, ze względu na fakt, że wymieniony dwukrotnie nie odebrał powiadomienia o konieczności zgłoszenia się do komisji lekarskiej przesłanego na jego adres i nie stawił się na badania, wobec czego, zgodnie z decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...]Mazowieckiej Rejonowej Komisji Lekarskiej, podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...], umorzono w całości postępowanie w przedmiotowej sprawie.

Organ podkreślił też, że w żaden sposób nie kwestionuje zasadności wystawienia przedmiotowych zwolnień lekarskich. Badanie zasadności wystawionych zwolnień lekarskich lub co więcej podważanie doniosłości skutków prawnych tych zwolnień, byłoby bowiem działaniem nieuprawnionym. Organ nie podważa również tego, iż okres przebywania na zwolnieniach lekarskich był usprawiedliwioną nieobecnością w służbie. Rozpoznając przedmiotową sprawę organ stwierdził, iż zachowanie policjanta, stopień jego zaangażowania podczas realizacji zadań służbowych, także w kontekście braku dyspozycyjności, stosunek policjanta do zadań przydzielonych w ramach zajmowanego stanowiska i wpływ zwolnień lekarskich na funkcjonowanie komórek i jednostek organizacyjnych Policji przekłada się na interes służby. Organ podkreślił, iż sprawne funkcjonowanie tej formacji opiera się na właściwej realizacji zadań przez poszczególne jednostki organizacyjne Policji. W ocenie organu II instancji niezaprzeczalne jest, że postawa D. S. wpływała negatywnie na organizację służby w Wydziale Patrolowo-Interwencyjnym Komendy Miejskiej Policji w [...]. Wymieniony policjant winien bowiem realizować zadania na poziomie odpowiadającym posiadanemu przygotowaniu i umiejętnościom, tymczasem w okresie ponad pięciu lat nie pełnił służby przez niemal [...] dni. Powyższa sytuacja rzutuje więc ujemnie na ważny interes służby, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa obywateli poprzez wykonywanie zadań przez wszystkich policjantów jednostki. Omawiana sytuacja dezorganizowała tok służby. Liczne, krótsze lub długotrwałe nieobecności strony w służbie w naturalny sposób zmuszały przełożonych do zapewnienia zastępstwa za nieobecnego funkcjonariusza, co z kolei prowadziło do zwiększenia obciążenia pozostałych w służbie policjantów. Niewątpliwie zwiększona ilość zadań służbowych po stronie obecnych w służbie policjantów wprost przekłada się na wzrost ich realnego obciążenia pracą, co może prowadzić do obniżenia poziomu efektywności i jakości zleconych zadań. Taki stan rzeczy bezspornie sprzeczny jest z interesem organu i godzi w "ważny interes służby". Dodatkowo sytuacja taka może rodzić napięcia i konflikty, a ponadto skutkować obniżeniem poziomu motywacji i zaangażowania w realizację zadań pozostałych funkcjonariuszy, jak również przyczyniać się do trudności z utrzymaniem dyscypliny służbowej w jednostce Policji.

Organ II instancji podkreślił, iż na sprawę radykalnie rzutuje wielokrotne dopuszczenie się przewinień dyscyplinarnych, w wyniku czego z policjantem w latach [...]-[...] przeprowadzono rozmowy dyscyplinujące (czterokrotnie) i dwukrotnie został ukarany dyscyplinarnie w [...] r. i w [...] r. Karę nagany wymierzono mu za zwrócenie się do swojego bezpośredniego przełożonego w sposób niewłaściwy, natomiast karę ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku za udokumentowanie w notatniku służbowym czynności służbowej, której faktycznie nie wykonał oraz wprowadzenie w błąd kierownika Ogniwa, co do wykonywanych przez siebie czynności służbowych, a także wyłudzenie podstępnie ich potwierdzenia w notatniku służbowym, co mogło być ze szkodą dla policjanta.

W ocenie organu zachowania policjanta, będące przedmiotem zakończonych czynności dyscyplinarnych, wskazują na lekceważenie przełożonych oraz całej formacji Policji, jej zasad i obowiązującej w niej norm prawnych, godzą w zasadę hierarchiczności, a także wskazują na brak umiejętności podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej, obowiązującej w formacji uzbrojonej. Jednocześnie wobec wszczęcia przeciwko policjantowi kolejnych pięciu postępowań dyscyplinarnych (zawieszonych ze względu na zwolnienia lekarskie) nasuwa się wniosek, że zachowanie policjanta, stanowiące treść zarzutów dyscyplinarnych, może świadczyć o tym, że policjant nie wyciągnął wniosków ze swojego postępowania i dalej nie wykazuje chęci podporządkowania się hierarchiczności, dyscyplinie służbowej i przestrzegania norm prawnych, zobowiązujących każdego policjanta do określonego postępowania.

Kolejną przesłanką zwolnienia ze służby jest okoliczność dotycząca prowadzonego w Prokuraturze Okręgowej w [...] śledztwa w sprawie doprowadzenia Komendanta Miejskiego Policji w [...] w celu osiągnięcia korzyści majątkowej do niekorzystnego rozporządzenia mieniem Skarbu Państwa, przekazanym do jego dyspozycji, poprzez wprowadzenie w błąd co do wysokości zwrotu kosztów dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby i wypłacenie w wyniku powyższego środków nienależnych funkcjonariuszowi w kwocie nie mniejszej niż 3 200 zł. W ocenie Komendanta Głównego Policji, wszczęcie śledztwa w związku z działaniem D. S. powoduje, że na tym etapie postępowania karnego znajduje się on w kręgu podejrzeń i insynuacji o zachowanie karalne. Sytuacja taka niewątpliwie rzutuje na dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby".

Skargę na Rozkaz Personalny wydany przez Komendanta Głównego Policji decyzję wniósł D. S..

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

I. rażące naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy:

- art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uznanie Organu II instancji, iż brak jest podstaw do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przesłuchanie świadków funkcjonariuszy Komendy Rejonowej Policji w [...] w wyniku braku wskazania okoliczności, które miałyby zostać w ten sposób udowodnione, podczas gdy przedmiotowe podstawy zostały wskazane przez pełnomocnika, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji opartej na niepełnym materiale dowodowym;

- art. 135q ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji, gdyż Organ zarówno I jak i II instancji uznał, że "radykalnym" argumentem przemawiającym za spełnieniem się przesłanek wskazanych w art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji jest okoliczność, że Skarżący dwukrotnie został ukarany dyscyplinarnie w 2015r. - podczas gdy w czasie orzekania przez Organ I Instancji powyższe skazanie należało uznać za niebyłe, gdyż doszło do zatarcia kar dyscyplinarnych;

- art. 15 k.p.a. - przez naruszenie zasady dwuinstancyjności i nie rozpoznanie sprawy przez Organ II instancji, a jedynie ograniczenie się do zweryfikowania zarzutów wskazanych przez Skarżącego w treści odwołania;

- art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. - wobec niedostrzeżenia przez Organ II instancji, że materiał dowodowy, stanowiący podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, nie został wszechstronnie zgromadzony i oceniony, a Organ II instancji pominął okoliczność, co było powodem pozostawania Skarżącego na długotrwałych zwolnieniach lekarskich, czy choroby na które cierpiał Skarżący powstały w czasie pełnienia służby i wiązały się z pełnieniem służby, na co wskazywałoby twierdzenie, iż Skarżący w tym czasie otrzymywał 100% należnego mu wynagrodzenia, zgodnie z art. 121b ustawy o Policji, a co ma znacznie dla oceny postępowania organów w kontekście dobra służby. Absencja wynikająca z faktu doznania urazów w służbie podlega innej ocenie niż ta, powodowana schorzeniem samoistnym, nie związanych z pełnioną służbą, zaś zebrany przez Organ I instancji materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne wypowiedzenie się w tym istotnym dla rozstrzygnięcia zakresie, co spowodowało nie uwzględnienie słusznego interesu Skarżącego, jak również słusznego interesu społecznego, gdyż zwalnianie policjanta powodowane jego absencją, wynikającą z wypadków w służbie czy też skutkami pełnienia takiej służby w sferze psychicznej funkcjonariusza związanymi ze stresem, atmosferą w pracy czy zachowaniem o cechach mobbingu ze strony przełożonych, z pewnością stoi w sprzeczności z tymi interesami,

- art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez aprobatę dla oddalenia wszelkich wniosków dowodowych, wskazanych przez Skarżącego na etapie postępowania przed organem I Instancji - z powodu uznania wszystkich dowodów za "nieistotnych" w sposób arbitralny przez Organ I i II Instancji, mimo że dowody te miały istotne znaczenie dla oceny wpływu zwolnień lekarskich Skarżącego na funkcjonowanie;

- naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez oparcie orzeczenia na okolicznościach nie mających potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym w szczególności uznanie, iż w aktach sprawy znajdują się dowody potwierdzające "nieprzydatność" Skarżącego do służby - zwłaszcza zaś w odniesieniu do formułowanych wobec Skarżącego zarzutów dyscyplinarnych w postępowaniach, w których nie zapadło rozstrzygnięcie, jak również w sprawie prowadzonej przez Prokuraturę Okręgową w [...], gdzie nie ma nawet wskazanej informacji, aby Skarżącemu postawiono jakiekolwiek zarzuty;

- art. 44 § 4 k.p.a. i brak doręczenia Skarżącemu pisma powiadamiającego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy;

- art, 138 § 2 k.p.a. polegające na jego niezastosowaniu i wydaniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji obarczoną wadami, którą to decyzję z uwagi na wymienione okoliczności organ obowiązany był uchylić i przekazać do ponownego rozpoznania;

II. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że zachowanie Skarżącego, zwłaszcza zaś jego leczenie i zwolnienia lekarskie wpływają negatywnie na atmosferę innych funkcjonariuszy oraz ich morale, skoro żaden ze świadków wskazanych przez Skarżącego nie został w sprawie przesłuchany - a do akt sprawy zostało złożone pismo podpisane przez współpracowników Skarżącego, z treści którego wynika, że nie zgadzają się z decyzją przełożonego w sprawie zwolnienia Skarżącego ze służby, zaś zarzuty dotyczące dezorganizowania służby czy komplikacji kadrowych są co najmniej nie wykazane i nie zbadane przez Organ I ani tym bardziej II instancji.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. błędną wykładnię:

- art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji polegającą na interpretacji wskazanego przepisu w ten sposób, iż dopuszczalne jest zwolnienie policjanta ze służby z powodu jedynie przewidywanych, a nie pewnych zdarzeń, które mogą, lecz nie muszą mieć miejsca w przyszłości, jak również skumulowanie w treści uzasadnienia przesłanek nie związanych z tym przepisem, które w rzeczywistości przesądziły o kształcie rozkazu personalnego, zaskarżonego niniejszym odwołaniem. Interpretacja przesłanek wskazanych w ww. przepisie została dokonana w sposób dowolny i arbitralny;

- art. 41 ust. 2pkt 5 ustawy o Policji, polegającą na interpretacji wskazanego przepisu w ten sposób, że zupełnie została pominięta przesłanka dotycząca interesu strony, która nie została ani ustalona, ani tym bardziej wzięta w jakikolwiek sposób pod uwagę;

- art. 40 ustawy o Policji przez jego pominięcie i orzeczenie przez organ nieuprawniony w przedmiocie Stanu zdrowia Skarżącego;

- naruszenie art. 41 ust. 2 pkt. 1 - 9 a zwłaszcza pkt. 7a Ustawy o policji - z uwagi na powołanie się na przesłankę niestawienia się przez Skarżącego na badania przed Komisją, podczas gdy przesłanka ta jest odrębna od tej wskazanej w art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o policji, zaś z treści tego przepisu wynika, że dla uznania, że przesłanka została spełniona konieczne jest dwukrotne nieusprawiedliwione niestawienie się na badania, o których mowa w art. 40a ust. 1, lub niepoddanie się im - podczas gdy Skarżący wskazywał wyraźnie, że wezwanie na badania nie zostało mu doręczone w sposób prawidłowy, zaś mimo takich możliwości żaden z przełożonych nie przekazał mu informacji o tym, że ma on stawić się na Komisję lekarską.

W związku z powyższym Skarżący wniósł o:

- uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego go orzeczenia organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Organ I instancji; względnie o:

- stwierdzenie nieważności zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego go orzeczenia organu I instancji w całości;

- zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Podstawą prawną rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji był art. 41 ust.2 pkt 5 ustawy o Policji. Stanowi on, że policjanta można zwolnić ze służby gdy wymaga tego ważny interes służby.

Rozkaz personalny o zwolnieniu policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jest podejmowany w ramach uznania administracyjnego. Sądowa kontrola takich decyzji sprowadza się wyłącznie do badania zgodności z prawem, a nie celowości podjętego rozstrzygnięcia. Sąd ustala zatem, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie rozkazu, czy został on uzasadniony dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, a ponadto, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a tym samym czy zgodnie z art. 7 k.p.a. uwzględnił zarówno słuszny interes społeczny jak i słuszny interes strony oraz czy respektował konstytucyjną zasadę równości wobec prawa.

W niniejszej sprawie- zdaniem Sądu - organy Policji obu instancji wyczerpująco ustaliły istotne okoliczności faktyczne (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.), należycie oceniły zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 80 k.p.a.), a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.

Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 października 2018 r., I OSK 716/17, użycie w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zwrotu "można zwolnić" oznacza, iż rozwiązanie z policjantem stosunku służbowego na powołanej podstawie ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione tzw. uznaniu administracyjnemu. Kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres. Sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, to jest czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola sądowoadministracyjna nie obejmuje natomiast oceny, w jaki sposób organy administracji, realizując określoną politykę stosowania prawa, wypełniają treść pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych.

Oceniając skargę z tego punktu widzenia należało uznać ja za całkowicie bezzasadną.

Po pierwsze Sąd zaznacza, że ustalenia organów przyjmuje za własne, ponieważ zostały one szczegółowo opisane we wstępnej części uzasadnienia, poniżej zatem Sąd nie będzie ich powielał, lecz odniesie się do ich wyników.

Po pierwsze zatem podkreślić należy, że skarżący w ostatnich 5 latach swojej służby przebywał na zwolnieniach lekarskich prawie [...] dni, co jest wręcz niespotykaną absencją chorobową. Trudno w tej sytuacji w ogóle mieć jakiejkolwiek wątpliwości, że dezorganizowała ona pracę jednostki go zatrudniającej. Przy powszechnie znanej trudnej sytuacji kadrowej związanej z możliwościami budżetowymi Policji oraz specyfice zadań nałożonych na tę formację, przedłużanie takiego stanu odbywałoby się z ewidentną szkodą dla służby. W ustalonym stanie faktycznym sprawy interes skarżącego nie może być traktowany jako ważniejszy od dobra formacji, której był on funkcjonariuszem.

Nawet jeżeli absencja ta w jakimś zakresie miała związek z przebytymi w czasie służby urazami i wypadkami, trudno przyjąć, że wystawianie zwolnień lekarskich przez np. pediatrów, może wskazywać na związek schorzenia z wypadkiem lub urazem policjanta, doznanym w czasie służby. Również wielokrotne kilkudniowe zwolnienia lekarskie (1, 2, 3, 4 – dniowe) – jak wynika z doświadczenia życiowego- nie mają zazwyczaj żadnego związku z wypadkiem przy pracy. Gdyby nawet taki związek miały, dezorganizują pracę jednostki. Żaden logicznie myślący i przeciętnie inteligentny człowiek nie powinien mieć wątpliwości, że nieobecności w pracy, zwłaszcza krótkotrwałe i często powtarzające się, dezorganizują pracę każdego zakładu pracy, a tym bardziej pracę jednostki policji, w której pełnił służbę skarżący. Biorąc jeszcze pod uwagę brak pełnej obsady komendy, taka sytuacja, regularnie powtarzająca się, bez wątpienia nie tylko dezorganizuje pracę, ale też negatywnie wpływa na morale i zaangażowanie w pracę pozostałych policjantów.

Powoływanie więc świadków na tę okoliczność było całkowicie zbędne, gdyż tylko przełożony skarżącego (a także każda osoba, która kiedykolwiek taką rolę pełniła w jakimkolwiek zakładzie pracy) ma wiedzę o tym, jak trudno jest zorganizować nagłe zastępstwo zwłaszcza wtedy, gdy dotyczy ono nieobecności jedno- lub kilkudniowej. Z tego względu nie może zostać uwzględniony zarzut skargi, dotyczący sposobu prowadzenia postępowania dowodowego i nie przesłuchania wskazanych przez skarżącego świadków. Wnioski dowodowe skarżącego nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w tym sensie, że zmierzały do wykazania okoliczności, które podlegają wyłącznej ocenie organu, jako należące do uznania administracyjnego. Skoro bowiem przełożeni policjanta twierdzą, że jego absencje chorobowe w ilości [...] dni w ciągu 5 lat dezorganizują pracę w jednostce, a ogólna postawa narusza interes służby i wymaga rozwiązania z nim stosunku służby, trudno się z tymi wnioskami nie zgodzić; odmienne przeświadczenie policjanta w tym zakresie nie może odnieść skutku, w szczególności nie ma znaczenia, co na ten temat sądzą świadkowie, wskazani przez skarżącego. W sprawie nie doszło do naruszenia art. 77 § 1 w zw. z art.78, w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.

Dla oceny bezzasadności skargi nie ma znaczenia, że kary dyscyplinarne, nałożone na skarżącego w roku [...] uległy zatarciu, skoro nadal toczą się, choć zostały zawieszone, kolejne postępowania dyscyplinarne wobec niego. Taka ilość postępowań dyscyplinarnych jest kolejną z przesłanek, świadczących o zasadności rozwiązania z policjantem stosunku służbowego. Ważny interes służby wymaga bowiem, aby nie pozostawały w niej osoby, pełniące swoje zadania w sposób nieprawidłowy, niewłaściwy, nie budzący zaufania, podważający w ten sposób również zaufanie do policji jako do formacji o szczególnym znaczeniu dla porządku państwowego. Nie doszło więc do naruszenia art. 135q ust.1 w zw. z art.41 ust.2 pkt 5 ustawy o Policji.

Zupełnie niezrozumiały jest zarzut skarżącego, że skoro jego nieobecności w pracy były spowodowane lub związane z wypadkami i urazami, odniesionymi w czasie służby, nie powinny być podstawą do jego zwolnienia ze służby. Skarżący został zwolniony ze względu na ważny interes służby, a przesłanki w postaci nie stawienia się na komisje lekarskie zostały powołane i opisane w celu poparcia stanowiska organu co do tego, że ilość absencji chorobowych aktualizuje ważny interes służby, który wymaga, aby stosunek służby skarżącego został rozwiązany.

Jeśli bowiem stan skarżącego jest tak poważny, jak wynika z ilości zwolnień lekarskich, powinien on poddać się odpowiednim badaniom w celu stwierdzenia, czy nadal jest zdolny do służby w policji, i ewentualnie skorzystać z przysługujących mu świadczeń rentowych. W tym zakresie przepisy obowiązującego prawa należycie zabezpieczają sytuację funkcjonariusza, który uległ wypadkowi (wypadkom) na służbie i którego stan zdrowia uniemożliwia dalsze jej pełnienie. Skarżący dwukrotnie miał szansę stawić się przed komisją lekarską, która oceniłaby jego stan zdrowia, związek tego stanu ze służbą w policji, lecz z niej nie skorzystał. Jeśli nawet stało się to dlatego, że - jak twierdzi skarżący - nie został prawidłowo powiadomiony o terminie badania, mógł sam zwrócić się o wyznaczenie takiego terminu już po tym, jak uzyskał informację, że badanie takie mogło się odbyć. Również z tego punktu widzenia nie zostały naruszone art. 77 § 1 w zw. z art.78, 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Jeżeli skarżący uważa, że absencje chorobowe wynikają ze stresu i atmosfery w pracy, powinien poddać się odpowiednim badaniom lekarskim by udowodnić, że mają one związek ze służbą i ewentualnie skorzystać z przysługujących mu świadczeń oraz przewidzianych przepisami sposobów rozwiązania tego problemu.

W tak ustalonym stanie faktycznym, który zdaniem sądu znajduje pełne oparcie w materiale dowodowym, zgromadzonym w sprawie, organ II instancji prawidłowo utrzymał w mocy rozkaz personalny organu I instancji. Nie doszło więc do naruszenia art. 138 § 2 k.p.a.

Co zarzutów naruszenia art.41 ustawy o Policji, warto w tym miejscu przytoczyć wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2017 r., I OSK 436/16, w którym przyjęto, że ustawa o Policji dopuszcza możliwość zwolnienia ze służby nawet w przypadkach niezawinionych przez policjantów, gdy wymaga tego dobro formacji. Osiągnięciu tego celu ma służyć między innymi instytucja przewidziana w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Wyrażenie "ważny interes służby", o jakim mowa w powołanym przepisie, może zatem obejmować różne sytuacje faktyczne, gdy potrzeba ochrony interesu służby (interesu społecznego) - jako interesu nadrzędnego - uzasadnia zwolnienie policjanta ze służby, a nie jest możliwe rozwiązanie z nim stosunku służbowego na innych podstawach ustawowych. Nadto, zdaniem NSA, dopuszczalne jest rozwiązanie stosunku służbowego nawet z kobietą w ciąży, jeżeli wymaga tego w szczególności ważny interes służby.

Skoro zatem (zdaniem NSA) dopuszczalne jest zwolnienie policjantki w ciąży, tym bardziej dopuszczalne musi być zwolnienie policjanta, który ma prawie [...] dni absencji chorobowej w ciągu 5 lat pracy, w tym wiele bardzo krótkotrwałych zwolnień.

Tego typu sytuacja wpływa bez wątpienia negatywnie na organizację pracy w jednostce zatrudniającej skarżącego, na morale i zachowanie pozostałych policjantów, oraz na ogólną ocenę, że jednostka zatrudniająca skarżącego ma poważne problemy z wykonywaniem powierzonych jej zadań. Jest to sytuacja nieakceptowalna z punktu widzenia obowiązku utrzymania porządku publicznego, powszechnie oczekiwanego od policji, stanowiącego jej główne zadanie.

Odmienne stanowisko skarżącego w tym względzie nie może zostać uznane za uzasadnione, nie ma bowiem oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, którym wykazano w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości, że ważny interes służby wymaga rozwiązania ze skarżącym stosunku służbowego.

Z opisanych przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art.151 p.p.s.a.