Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 173/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 30b ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi E. Z. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu rozbiórki i udzielenia pozwolenia na rozbiórkę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty M. z dnia [...] listopada 2021 roku numer [...]; 2. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącej E. Z. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Bk 1[...]/22

U Z A S A D N I E N I E

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.

W dniu [...] maja 2021 r. E. Z. wystąpiła do Starosty M. z wnioskiem o zatwierdzenie projektu rozbiórki i udzielenie pozwolenia na rozbiórkę:

- budynku gospodarczego oznaczonego cyfrą "1" na zagospodarowaniu terenu, zaliczonego do II kategorii obiektów budowlanych o parametrach powierzchni zabudowy 95,40 m2, powierzchni użytkowej 87,60 m2;

- budynku gospodarczego oznaczonego cyfrą "2" na zagospodarowaniu terenu, zaliczonego do II kategorii obiektów budowlanych o parametrach powierzchni zabudowy 57,00 m2, powierzchni użytkowej 52,20 m2;

- budynku gospodarczego oznaczonego cyfrą "3" na zagospodarowaniu terenu, zaliczonego do II kategorii obiektów budowlanych o parametrach powierzchni zabudowy 62,10 m2, powierzchni użytkowej 56,40 m2

położonych we wsi B., gm. M. na działce oznaczonej numerem geodezyjnym: [...].

W dniu [...] czerwca 2021 r. Starosta M. decyzją nr [...]zatwierdził opis rozbiórki i udzielił pozwolenia na wnioskowaną rozbiórkę.

Wojewoda P.decyzją nr [...] z [...] września 2021 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wskazując, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o postępowaniu wyjaśniającym, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ pierwszej instancji pomimo stanowiska Z. Ł., że przedmiotowe budynki są jego własnością oraz, że posiada on akty notarialne od pierwszego do ostatniego właściciela działki nr [...] na której te budynki były zawsze wskazywane, nie wezwał go do przedłożenia tych dokumentów a rozstrzygniecie wydał tylko na podstawie posiadanych materiałów.

Rozpoznając sprawę ponownie organ pierwszej instancji:

- wezwał E. Z. do okazania odpisu zupełnego księgi wieczystej założonej dla działki nr geod. [...]. Strona przedłożyła do organu odpis z księgi wieczystej nr [...] założonej dla przedmiotowej działki oraz kserokopie decyzji Burmistrza M. z [...] listopada 2020 r. i [...] lutego 2021 r. dotyczące łącznego zobowiązania pieniężnego (podatek za budynki znajdujące się na działce [...] i grunt);

- wezwał Z. Ł. do okazania odpisu zupełnego z księgi wieczystej potwierdzającej jego własność wnioskowanych do rozbiórki budynków. Strona przedłożyła odpis z księgi wieczystej nr [...] założonej dla działek nr [...] i [...] o łącznej pow. 0.9600 ha, położonych w B. Treść tej księgi wieczystej zawiera wpis "Jako sposób korzystania wpisano: zabudowane gospodarstwo rolne. Brak możliwości przyporządkowania położenia d o poszczególnych działek. Wpisów pod poz. 2 dokonano na podstawie umowy przekazania gospodarstwa rolnego z dnia [...].10.1985r., przy DZKW [...]...";

- zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. o udostępnienie kopii protokołu kontroli działki inwestycyjnej z [...] lipca 2021 r. dokonanej na wniosek Wojewody P. z [...] lipca 2021 r. W dniu [...] października 2021 r. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w M. przekazał Staroście M. wnioskowaną kopię protokołu wraz z dokumentacją fotograficzną;

- wezwał Z. Ł. do okazania wszystkich posiadanych aktów notarialnych dotyczących działki o nr geod. [...]. W odpowiedzi na powyższe przedłożono akty notarialne z [...] stycznia 1993 r. nr [...]; z [...] lipca 2010 r. nr [...] oraz z [...] sierpnia 2021 r. nr [...];

- wezwał E. i R. M. (poprzednich właścicieli nieruchomości o nr ew. [...]) w celu złożenia wyjaśnień. Przesłuchani jako świadkowie zeznali, że w dniu [...] października 2020 r. sprzedali dla E. Z. nieruchomość oznaczoną nr geod. [...] zabudowaną budynkiem mieszkalnym i budynkiem gospodarczym.

W dniu [...] listopada 2021 r organ pierwszej instancji decyzją nr [...]odmówił zatwierdzenia projektu rozbiórki i udzielenia E. Z. pozwolenia na rozbiórkę wnioskowanych budynków. W uzasadnieniu organ stwierdził, że nie jest w stanie jednoznacznie określić czyją własnością są przedmiotowe budynki, tj. czy E. Z., czy Z. Ł.. Obie strony przedłożyły do akt sprawy dokumenty, w których wykazują że są właścicielami spornych budynków. W związku z powyższym organ nie może wydać pozwolenia na rozbiórkę, gdyż ustalenie stanu faktycznego w zakresie własności przedmiotowych budynków gospodarczych nie leży w jego kompetencji.

Od tej decyzji odwołanie złożyła E. Z. i zarzuciła naruszenie:

- art. 7 K.p.a. wskutek zaniechania przez organ pierwszej instancji dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przez precyzyjne ustalenie w drodze wizji lokalnej czy oględzin na działce nr [...] czy przedmiot wniosku wymaga wydania decyzji o pozwolenie na rozbiórkę czy też mogą być rozebrane bez tego pozwolenia z uwagi na art. 31 ustawy – Prawo budowlane ;

- art. 9 K.p.a., tj. zasady należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania w ten sposób, że w sentencji skarżonej decyzji ani w jej uzasadnieniu nie stwierdzono w sposób jednoznaczny i niewątpliwy prawa własności wnioskodawczyni do przedmiotowych budynków;

- art. 191 K.c., który stanowi, że "własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, która została połączona z nieruchomością w taki sposób, że stała się jej częścią składową" natomiast Starosta M. w uzasadnieniu skarżonej decyzji zamieścił że "nie jest w stanie określić czyją własnością są przedmiotowe budynki".

Wojewoda P. decyzją z [...] stycznia 2022 r. nr [...]utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji podano, że głównym argumentem, którym kierował się organ pierwszej instancji wydając zaskarżoną decyzję była kwestia prawa własności do objętych wnioskiem budynków. W uzasadnieniu swojej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że po przeanalizowaniu dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie jest w stanie jednoznacznie określić czyją własnością są przedmiotowe budynki i w związku z tym nie może wydać pozwolenia na ich rozbiórkę. Odnosząc się do tego organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 30b ust. 3 ustawy – Prawo budowlane aby uzyskać decyzję o pozwoleniu na rozbiórkę należy przedłożyć zgodę właściciela obiektu. Dokument jakim jest zgoda właściciela obiektu budowlanego nie może budzić wątpliwości dotyczących prawa własności. W analizowanej sprawie zarówno wnioskodawczyni jak również Z. Ł. wykazują, że są właścicielami wnioskowanych do rozbiórki budynków i przedkładają dokumenty potwierdzające ich twierdzenia.

W aktach sprawy znajduje się przedłożona przez E. Z. kserokopia aktu notarialnego Repertorium A numer [...] z [...] października 2020 r. W § 3 aktu (s. 6 aktu) wskazano "(...) sprzedają E. Z. - nieruchomość oznaczoną jako działka numerem ewidencyjnym [...] o powierzchni 4002 m 2 (stanowiące grunty orne klasy Mb, IVb), położoną w obrębie [...] B., jednostka ewidencyjna [...]., powiat M., woj. P. zabudowaną domem drewnianym parterowym oraz budynkiem gospodarczym, a E. Z. oświadczyła, że nieruchomość tę kupuję". W aktach analizowanej sprawy znajdują się także kserokopie aktów notarialnych dotyczących nieruchomości nr ewidencyjnym [...] obręb B., z których zdaniem Z. Ł. wynika historia prawa własności przedmiotowych budynków. Analiza wykazała, że pierwszym chronologicznie (najstarszym) aktem notarialnym jest akt Repertorium A Numer [...] z [...] stycznia 1993 r. Akt ten dotyczy umowy darowizny, w której S. T. i S. obdarowują M. S. m.in. działką o nr ew. [...] obręb B.. Na stronie 3 aktu wskazano "(...) opisane na wstępie tego aktu gospodarstwo rolne jest zabudowane: domem mieszkalnym drewnianym o dwóch pokojach i kuchni, letnia kuchnia, budynkiem gospodarczym murowanym, chlewnia murowaną, stodołą murowaną i garażem murowanym posadowione na działce oznaczonej nr [...] o powierzchni 3300 m2 położonej we wsi B. gm. M.". Drugim w kolejności aktem notarialnym jest akt Repertorium A numer [...] z [...] lipca 2010 r. dotyczący umowy sprzedaży nieruchomości rolnych. Zgodnie z treścią tego aktu M. S. sprzedaje dla C. S. nieruchomości rolne w skład, których wchodzi m.in. działka o nr ew. [...] obręb B.. W § 4 aktu wskazano "C. S. działająca w imieniu i na rzecz M. S. sprzedaje C. S. nieruchomość rolną składającą się z działek oznaczonych numerami geodezyjnymi: [...], [...], [...], [...]o łącznej powierzchni 1 ha 3600 m2 położonych we wsi B. obręb 1 gmina M.; we wsi B. obręb [...] gmina T.; we wsi C. dział łąk wsi B., obręb [...], gmina T., powiat M., województwo p., zabudowaną domem drewnianym, parterowym o dwóch pokojach i kuchni, kuchnią letnią, budynkiem gospodarczym murowanym, chlewnią murowaną, stodołą murowaną i garażem murowanym". Ostatnim z przedłożonych przez uczestnika postępowania aktem notarialnym jest akt Repertorium A Numer [...] z [...] sierpnia 2012 r. dotyczący umowy sprzedaży nieruchomości rolnej. Zgodnie z § 3 tego aktu "C. S. sprzedaje Z. Ł. nieruchomość rolną składającą się z działek oznaczonych numerami geodezyjnymi: [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 7 ha 700 m2 (...) położonych we wsi B. obręb 1, gmina M. i we wsi P., obręb [...] gmina P., powiat M. województwo p., zabudowaną domem drewnianym, parterowym o dwóch pokojach i kuchni, letnią kuchnią, budynkiem gospodarczym murowanym, chlewnią murowaną, stodoła murowana i garażem murowanym, a Z. Ł. oświadcza, że nieruchomość tę kupuję".

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 2 § 2 ustawy - Prawo o notariacie czynności notarialne, dokonane przez notariusza zgodnie z prawem, mają charakter dokumentu urzędowego co oznacza, że należy przyjąć za zgodne z prawdą to co zostało w nim zapisane. Z przedłożonych aktów notarialnych jednoznacznie wynika, że E. Z. w dniu [...] października 2020 r. nabyła prawo własności do działki nr [...] zabudowanej domem drewnianym parterowym oraz 1 budynkiem gospodarczym natomiast w każdym z aktów notarialnych dotyczących sąsiedniej działki o nr geod [...] wskazane jest, że nieruchomość ta zabudowana jest domem drewnianym, parterowym o dwóch pokojach i kuchni, letnią kuchnią, budynkiem gospodarczym murowanym, chlewnią murowaną, stodołą murowaną i garażem murowanym. Z powyższego wynika, że przedłożone akty notarialne budzą wątpliwości co do faktu posiadania przez E. Z. prawa własności do przedmiotowych budynków i dlatego skarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Nadto organ odwoławczy podniósł, że w aktach sprawy znajduje się kopia protokołu kontroli z [...] lipca 2021 r. dokonanej na działce [...] obręb B. z załączoną dokumentacja fotograficzną wykonaną przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w M.. Z dokumentacji tej wynika, że w ścianach zewnętrznych przedmiotowych budynków od strony działki skarżącej znajdują się tylko niewielkie otwory okienne natomiast od strony działki nr geod [...] bramy wjazdowe. Również z załączonego do wniosku projektu rozbiórki wynika, że drzwi oraz bramy wjazdowe do przedmiotowych budynków gospodarczych znajdują się w ścianach od strony działki nr [...]. W z załączonej dokumentacji wynika, że w głębi działki nr [...] zlokalizowany jest budynek gospodarczy usytuowany frontem do działki o nr geod. [...] (droga). Część tego budynku znajduje się na działce nr [...]. Zdaniem organu odwoławczego takie usytuowanie budynku, lokalizacja otworów drzwiowych oraz bram wjazdowych w budynkach wnioskowanych do rozbiórki oraz zapisy znajdujące się w aktach notarialnych przedłożonych przez Z. Ł. budzi wątpliwość co do sytuacji prawnej tych budynków.

Odnosząc się do zarzutu odwołania organ wyjaśnił, że aby rozbiórka budynku mogła nastąpić w drodze zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej obiekt budowlany, który przeznaczony jest do rozbiórki musi być niższy niż 8 m, a jego odległość od granicy działki nie może być mniejsza niż połowa jego wysokości. Analiza przedłożonego do wniosku projektu rozbiórki wykazała, że wysokość do kalenicy tych budynków wynosi 5,40 (str. 9 projektu) natomiast odległość od granicy sąsiedniej działki nr [...] wynosi ok 1,8 m. (pomiar linijką), a więc w odległości znacznie niższej niż połowa wysokości. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że organy administracji architektoniczno-budowlanej działają na podstawie dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawcę - organ nie ma obowiązku przeprowadzania wizji lokalnej. Odnosząc się do zarzutu braku jednoznacznego stwierdzenia prawa własności do przedmiotowych budynków E. Z. wskazano, że wątpliwość co do prawa własności obiektów budowlanych przeznaczonych do rozbiórki upoważnia do wydania decyzji o odmowie wydania pozwolenia na rozbiórkę. W analizowanej sprawie taka wątpliwość zachodzi i w związku z tym wydano decyzję negatywną dla wnioskującej. Nadto wskazano, że organy administracji architektoniczno-budowlanej nie posiadają kompetencji aby rozstrzygnąć spór o własność przedmiotowych budynków. Powstały spór należy rozwiązać w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Końcowo odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 191 K.c. wskazano, że organy administracji architektoniczno-budowlane działają na podstawie prawa budowlanego oraz przepisów prawa administracyjnego. Orzekanie na podstawie przepisów kodeksu cywilnego leży w kompetencji właściwych sądów cywilnych.

Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego wniosła E. Z. i zarzuciła naruszenie:

- art. 6 K.p.a., przez przyjęcie przez organy obydwu instancji, że nie były w stanie ustalić do kogo należą przedmiotowe budynki, czego skutkiem jest naruszenie prawa własności skarżącej do działki oznaczonej nr geod. [...] nabytej przez nią umową w formie aktu notarialnego z [...] października 2020 r. oraz wszystkich części tej nieruchomości w tym znajdujących się na niej budynków w chwili jej kupna niezależnie od sposobu opisania tych budynków w tym akcie, stosownie do art. 21 ust. 1 Konstytucji RP oraz treść art. 191 K.c.;

- art. 7 Konstytucji RP oraz art. 7 K.p.a., gdyż organy nie dostrzegły, że Z. Ł., właściciel działki geodezyjnej o nr [...], odwołując się od decyzji Starosty M. z [...] czerwca 2021 r., uczynił to nie mając interesu prawnego. Odwołanie to powinno być oddalone, a odwołującego się powinien być poinformowany, że jeżeli podnosi, że budynki stojące na działce stanowiącej własność skarżącej są jego własnością to winien ten spór rozstrzygnąć w postępowaniu cywilnym wnosząc stosowny pozew do sądu np. na zasadzie art. 231 K.c.;

- art. 8 K.p.a. przez to, że organy stworzyły stan prawny, w którym skarżąca obarczona została koniecznością znoszenia skutków uwzględnienia przez nią bezprawnych i negatywnie rzutujących na jej codzienność - typowych dla pieniackich zachowań sąsiada – Z. Ł., wyrażających się w tym, że nie mogąc rozebrać zrujnowanych technicznie budynków wciąż musi obawiać się swego narażenia na odpowiedzialność karną albo cywilną z tej przyczyny, że na przykład - pod jej nieobecność na stanowiącą jej własność przedmiotową nieruchomość osoby postronne mogą wejść do znajdujących się na niej budynków i doznać uszkodzeń ciała z uwagi na ich zawalenie się;

- art. 7 K.p.a., przez zaniechanie pouczenia, czy zażądania od skarżącej dokumentów urzędowych, które jednoznacznie dowodziłyby, że przedmiotowe budynki - posadowione na działce o nr geod. [...] należą do skarżącej, nie są zaś posadowione na działce o nr geod. [...], której właścicielem jest Z. Ł. np. wypisu z ewidencji (gruntów wsi B.) działki [...] ze znajdującymi się na niej budynkami, czy też udokumentowania historycznego momentu przekształcenia niegdyś jednej nieruchomości, na której znajdowały się przedmiotowe budynki. Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 oraz mając na względzie przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022, poz. 329), zwanej dalej p.p.s.a. Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona, chociaż nie wszystkie jej argumenty zasługują na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżonej decyzji była odmowa wydania pozwolenia na dokonanie rozbiórki z tej przyczyny (zdaniem organów), że nie została spełniona jedna z wymaganych przesłanek wniosku o pozwolenie na rozbiórkę, wymieniona w art. 30b ust. 3 pkt 1) ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (tj. obecnie Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 – dalej p.b.), a mianowicie "zgoda właściciela obiektu budowlanego".

Poza sporem pozostawała okoliczność, że budynki gospodarcze są posadowione na działce o nr [...], stanowiącej własność E. Z., ubiegającej się o ich rozbiórkę. Ponieważ właściciel działki sąsiedniej o nr [...] – Z. Ł. twierdził, że on jest właścicielem budynków, organy architektoniczno-budowlane obu instancji doszły do wniosku, iż nie są kompetentne do rozstrzygnięcia sporu o własność tych budynków (odsyłając strony na drogę postępowania cywilnego), a zatem nie można uznać, że jest zgoda właściciela na ich rozbiórkę.

Z powyższą interpretacją nie sposób się zgodzić w świetle oczywistej, powszechnie obowiązującej, wywodzącej się z prawa cywilnego zasady: superficies solo cedit. Zasada ta oznacza, że właściciel nieruchomości jest również właścicielem zlokalizowanych na niej budynków. Ustawa z dnia 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1740), zwana dalej k.c. w art. 48 stanowi: "z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania".

Pojęcie "trwałego związania budynku z gruntem" jest jednolicie interpretowane w orzecznictwie sądowym. Dla przykładu Sąd Apelacyjny w Krakowie, w wyroku z dnia 30.11.2012 r. (sygn. akt I ACa 1095/12) stwierdził:

"Budynki trwale związane z gruntem stanowią część składową gruntu. Stosownie do art. 47 k.c. część składowa gruntu nie może być przedmiotem własności lub innego prawa rzeczowego".

Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 15.03.2006 r. (I SA/Bd 26/06) uznał, iż trwały związek budynku z gruntem to taki związek, kiedy budynku od gruntu nie można oderwać bez uszkodzenia, a budynek nie jest obiektem wzniesionym do przemijającego użytkowania.

Z materiału dowodowego (kopii mapy zasadniczej oraz zdjęć) wynika, że wnioskowane do rozbiórki budynki są murowane, wzniesione wiele lat temu dla celów prowadzenia gospodarstwa rolnego, obecnie zniszczone. Nie ulega wątpliwości, że są posadowione na działce skarżącej nr [...] w odległości 1,8 m od granicy z działką Z. Ł. o nr [...]. Faktów własności budynków nie zmienia okoliczność, że wejście do nich znajduje się od strony działki nr [...]. Było to spowodowane zaszłością historyczną, kiedy obydwie działki nr [...] i nr [...] stanowiły jedno gospodarstwo rolne, które zostało podzielone i znalazło kolejnych nabywców. Okoliczność ta znana była uczestnikowi Z. Ł., który złożył stosowne wyjaśnienia na rozprawie sądowej w dniu [...].04.2022 r.

Akty notarialne, na które powołują się strony, zawierają oświadczenia kolejnych zbywców nieruchomości w zakresie własności budynków, co niekoniecznie pokrywa się ze stanem prawnym własności gruntu. Dlatego też, w ocenie Sądu zawarte oświadczenia w treści aktów notarialnych nie stanowią dowodu na odrębną własność budynków od własności gruntu czyli działki nr [...]. Wyjątki od zasady superficies solo cedit, o jakich wspomina art. 48 k.c., są ograniczone i dotyczą:

- użytkowania wieczystego gruntu, kiedy własność wzniesionych budynków należy do użytkownika (art. 235 § 1 k.c.),

- własność budynków wzniesionych przez rolnicze spółdzielnie produkcyjne na gruncie Skarbu Państwa (art. 272 § 1 i 2 k.c., art. 279 §1 k.c.),

- odrębna własność budynków będąca następstwem przekazania gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa w zamian za rentę (ustawa z 29.05.1974 r.).

Poza ściśle określonymi wyjątkami, budynki zawsze dzielą los gruntu na którym się znajdują nawet wówczas, gdy środki finansowe na wzniesienie budynków pochodzą od nie-właściciela gruntu.

Art. 48 k.c. wyklucza żądanie ustalenia prawa własności budynków.

W ocenie Sądu, a wbrew twierdzeniom organów, nie istnieje spór co do własności budynków gospodarczych posadowionych na działce nr [...], gdyż stanowią one własność skarżącej E. Z.

Sąd zgadza się z zarzutem skargi, że organy naruszyły przepis art. 6 k.p.a., ale w związku z art. 48 k.c. (a nie art. 191 k.c. który dotyczy zasady superficies solo cedit odnoszącej się do ruchomości, a budynek jest nieruchomością). Art. 6 k.p.a. stanowi o tym, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Zasada powyższa zobowiązuje organy do stosowania norm nie tylko prawa budowlanego, ale wynikających również ze źródeł innych, powszechnie obowiązujących przepisów prawa, jeżeli jest to niezbędne do wydania decyzji.

W świetle w/w zasad, zbędnym było odsyłanie stron na drogę postępowania cywilnego w celu ustalenia własności budynków na działce nr [...], bowiem przesłanka art. 30b ust. 3 pkt 1 p.b. została spełniona już w momencie składania wniosku o rozbiórkę przez skarżącą, będącą właścicielką nieruchomości tj. gruntu i znajdujących się na nim budynków gospodarczych. Między właścicielami działek o nr [...] i nr [...] nie istnieje spór graniczny, co utwierdza w przekonaniu, że doszło do naruszenia, przez organy, przepisów prawa materialnego tj. art. 30b ust. 3 pkt 1 p.b. w związku z art. 48 k.c.

Właściciel działki nr [...], jeżeli rości pretensje do spornych budynków, to jedynie może dochodzić zwrotu nakładów, ale nie jest to przedmiotem niniejszej sprawy.

Sąd nie podziela natomiast zarzutu skargi: naruszenia art. 28 k.p.a poprzez dopuszczenie do udziału w sprawie, jako strony, Z. Ł.. Interes prawny uczestnika nie polega na tym, że może on być, ewentualnie, właścicielem budynków na działce nr [...] (co zostało wyjaśnione). Organy mają rację, że sam przebieg rozbiórki spornych budynków, znajdujących się blisko granicy z działką nr [...], może ingerować w prawo własności jej właściciela (art. 144 k.c.). Z projektu rozbiórki, dołączonego do wniosku przez skarżącą, wynika negatywne oddziaływanie na środowisko. Dotyczy to głównie usuwania płyt azbestowych, niosących ryzyko pylenia szkodliwego dla zdrowia. Wymaga to zachowania dystansu i zabezpieczeń otworów okiennych i drzwiowych w budynku mieszkalnym właściciela działki nr [...]. Z tych przyczyn, zasadnym jest udział w postępowaniu Z. Ł.

Rozpoznając sprawę ponownie, organy uwzględnią w/w uwagi Sądu.

Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji. W skład zwrotu kosztów postępowania sądowego (art. 200 p.p.s.a.) wchodzą: wpis sądowy w kwocie 100 zł, koszty zastępstwa adwokackiego – 480 zł i 17 zł opłaty od pełnomocnictwa.