Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 307/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 240 par. 1,  art. 240 par. 2,  art. 121 par. 1,   art. 122,  art. 233,  art. 245 par. 1 pkt 1,
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 października 2015 r. sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości Spółka A. w upadłości likwidacyjnej na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji dotyczącej poświadczenia rejestracji oraz odmowy rejestracji automatu do gry oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] Spółka A. zwróciła się do Ministra Finansów o rejestrację automatu do gier [...] o nr fabrycznym [...]. Do wniosku załączyła opinię techniczną z badania poprzedzającego rejestrację nr [...] z dnia [...], wydaną przez [...], działającą na podstawie upoważnienia Ministra Finansów nr [...]. Zgodnie z ww. opinią poddany badaniom automat do gier [...] o nr fabrycznym [...] jest automatem do gier o niskich wygranych i spełnia wszystkie warunki, o których mowa

w przepisach ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Prowadzącymi badania 10 szt. automatów była K.S. i W.F. W oparciu o złożone dokumenty Minister Finansów wydał poświadczenie rejestracji automatu o nr [...] w dniu [...].

W dniu [...] do Urzędu Celnego wpłynęła dokumentacja stanowiąca materiał dowodowy ze śledztwa prowadzonego pod nadzorem Prokuratury Apelacyjnej o sygn. akt [...].

Analiza materiałów uzyskanych z Prokuratury Apelacyjnej, w tym przede wszystkim protokołów przesłuchań w charakterze podejrzanych K.S. oraz W.F., których podpisy widnieją m.in. na opinii technicznej nr [...], a którym przedstawiono zarzut popełnienia czynu z art. 271 § 1 i § 3 Kodeksu karnego, tj. uczestnictwa w poświadczaniu nieprawdy w opiniach technicznych zawierających wynik badania poprzedzającego rejestrację automatu do gier o niskich wygranych, wskazała na występowanie podczas badań poprzedzających rejestracje automatów szeregu nieprawidłowości skutkujących wadliwością ich rejestracji, w tym również należącego do Spółki A. automatu [...] o nr fabrycznym [...].

Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...], na podstawie której automat o niskich wygranych [...] o nr fabrycznym [...] otrzymał poświadczenie rejestracji.

Pismem z dnia [...], uzupełnionym pismem z dnia [...], organ zwrócił się do Prokuratury Apelacyjnej z prośbą o wyrażenie zgody na wykorzystanie w ww. postępowaniu materiałów z akt śledztwa prowadzonego pod sygnaturą [...]. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia [...] oraz pismem z dnia [...], Prokurator Prokuratury Apelacyjnej wyraził zgodę na włączenie przedmiotowych dokumentów do prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Celnego postępowań wznowieniowych, pod warunkiem nie udostępniania ich stronie lub jej pełnomocnikowi.

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego [...] włączył w poczet materiału dowodowego niniejszego postępowania następujące materiały ze śledztwa prowadzonego pod sygn. [...]:

- protokoły z przesłuchań w charakterze podejrzanego K.Z., W.F., A.S., A.D., M.D., M.K., W.W., P.K.,

- postanowienie z dnia [...] o przedstawieniu zarzutów K.Z.

Postanowieniem z dnia [...], przedmiotowe materiały ze względu na interes publiczny zostały wyłączone z jawności w całości z akt sprawy.

W dniu [...] do Urzędu Celnego wpłynął wniosek syndyka masy upadłościowej Spółki A. o udostępnienie kompletnych akt sprawy.

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego odmówił udostępnienia syndykowi masy upadłościowej Spółki A. dokumentów wyłączonych postanowieniem z dnia [...] z jawności z akt postępowania. Pismem z dnia [...] syndyk masy upadłościowej Spółki A. wniósł zażalenie na ww. postanowienie.

Naczelnik Urzędu Celnego pismem z dnia [...] zwrócił się do Prokuratury Apelacyjnej o zweryfikowanie stanowiska w kwestii ograniczenia w dostępie do przekazanego materiału stronom postępowania i w konsekwencji wyrażenie zgody na udostępnienie uczestnikom postępowań dokumentów stanowiących materiał ze śledztwa [...].

Pismem z dnia [...] Prokuratura Apelacyjna wyraziła zgodę na udostępnienie stronie materiałów z ww. śledztwa wyłącznie w postaci wypisów z tych dokumentów i jedynie w zakresie dotyczącym strony postępowania. Jednocześnie w przedmiotowym piśmie prokuratura zastrzegła, że sporządzone wypisy winny zostać przekazane do Prokuratury Apelacyjnej w celu ich weryfikacji i wydania przez prokuratorów nadzorujących śledztwo [...] decyzji w kwestii wyrażenia zgody na ich wykorzystanie w prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Celnego postępowaniach wznowieniowych bez konieczności ich wyłączenia z jawności.

Prokuratura Apelacyjna nie wniosła zastrzeżeń do przesłanych kopii wypisów i pismem z dnia [...] wyraziła zgodę na ich wykorzystanie w postępowaniach administracyjnych prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Celnego m.in. wobec Spółki A. w zakresie jej dotyczącym, bez konieczności ich wyłączenia z jawności.

W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...] uchylił w całości zaskarżone postanowienie z dnia [...] dotyczące odmowy ww. Spółce udostępnienia dokumentów wyłączonych z jawności postępowania. W tym samym dniu postanowieniem nr [...], organ I instancji włączył i dopuścił jako dowody ww. kserokopie wypisów z materiału dowodowego zgromadzonego w toku śledztwa [...]. Kopie zaakceptowanych przez Prokuraturę Apelacyjną wypisów z dokumentów stanowiących materiał z akt ww. śledztwa, w zakresie dotyczącym Spółki A., organ I instancji przesłał syndykowi masy upadłościowej tej Spółki.

Po przeprowadzeniu postępowania w zakresie wystąpienia przesłanki wznowienia, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 1, decyzją nr [...] z dnia [...], Naczelnik Urzędu Celnego uchylił w całości decyzję ostateczną nr [...] z dnia [...].

W odwołaniu od ww. decyzji Spółka A. zarzuciła naruszenie:

1. art. 240 § 1 pkt 1 oraz § 2 Ordynacji podatkowej poprzez:

- wznowienie postępowania pomimo braku wydania przez sąd orzeczenia stwierdzającego sfałszowanie dowodu - opinii technicznej automatu - w sytuacji, gdy sfałszowanie dowodu nie było oczywiste i nie zachodziła konieczność ochrony interesu publicznego,

błędne uznanie, że opinia techniczna będąca podstawą wydania poświadczenia rejestracji automatu została sfałszowana, pomimo że opinia jest autentyczna i nie jest dotknięta fałszem intelektualnym,

błędne uznanie, że automat nie spełniał wymogów automatu o niskich wygranych pomimo braku jakiegokolwiek dowodu stwierdzającego istnienie ww. okoliczności w dacie widniejącej na opinii technicznej, a tym samym bezpodstawne przyjęcie, że opinia techniczna była niewiarygodna;

2. art. 122, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez brak dokładnego

wyjaśnienia sprawy i poczynienie ustaleń nie znajdujących oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, tj. że automat [...] o nr fabrycznym [...] nie został przebadany przez Politechnikę [...], a wydana opinia nie potwierdza jego rzeczywistego stanu technicznego;

3. art. 121 § 1 oraz art. 122 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez poczynienie

wszystkich ustaleń w oparciu o materiał dowodowy pochodzący w całości z innego

postępowania i w rezultacie istotne ograniczenie czynnego udziału strony w sprawie.

Spółka wniosła o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków: K.S. oraz W.F. na okoliczność przeprowadzenia badania poprzedzającego rejestrację automatu o niskich wygranych [...] o nr fabrycznym [...], jego przebiegu i wyniku celem stwierdzenia, że opinia techniczna została wydana prawidłowo, a automat spełniał wymagania.

W ocenie Spółki z wyjaśnień podejrzanych nie wynika, aby opnie były wystawiane z zamiarem poświadczenia nieprawdy, wręcz przeciwnie, były wydawane przez Politechnikę [...] (pospisywane przez W.F.) w dobrej wierze. Ponadto, w sprawie nie wystąpiło oczywiste sfałszowanie dowodu, gdyż stwierdzone zostało w oparciu o wyjaśnienia podejrzanych i postanowienia w przedmiocie zarzutów, zaś zgromadzenie ww. materiału wymagało podjęcia dodatkowych czynności. Strona podniosła, że żaden z podejrzanych nie wypowiedział się konkretnie o automacie [...] nr fabryczny [...], lecz ogólnie o badanych automatach i okolicznościach związanych w wydawaniem opinii, zaś postanowienia o uzupełnieniu i zmianie zarzutów dowodzą jedynie, że określonym osobom przedstawiono określone zarzuty, a nie że doszło do wskazanych w nich nieprawidłowości.

Decyzją nr [...] z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego uzupełnił z urzędu decyzję nr [...] z dnia [...] w zakresie rozstrzygnięcia w ten sposób, że orzekł oprócz uchylenia w całości decyzji nr [...] z [...] również w zakresie odmowy rejestracji automatu.

Od ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego pełnomocnik Spółki A. złożył odwołanie, w którym podniósł zarzuty wskazane w odwołaniu z dnia [...].

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej odmówił przeprowadzenia dowodu wskazanego w odwołaniu, wskazując, że zgromadzony materiał w sprawie jest kompletny, a okoliczności istotne dla sprawy zostały udowodnione protokołami przesłuchań ww. osób.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 240 § 1 pkt 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, po rozpoznaniu odwołania z dnia [...] uzupełnionego o odwołanie z dnia [...] Spółki A. od decyzji z dnia [...], uzupełnionej decyzją nr z dnia [...], uchylającej w całości decyzję ostateczną z dnia [...] o poświadczeniu rejestracji automatu o niskich wygranych [...] o nr fabrycznym [...] i odmawiającej rejestracji ww. automatu, utrzymał w mocy wskazane wyżej decyzje.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej wznawia się postępowanie między innymi, gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Natomiast stosownie do art. 240 § 2 O.p., jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne w celu ochrony interesu publicznego, postępowanie z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i pkt 2 może być wznowione również przed wydaniem przez sąd orzeczenia stwierdzającego sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa. Dopuszczalność wznowienia w oparciu o przepis art. 240 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 2 O.p. bez czekania np. na wyrok potwierdzający sfałszowanie dokumentów dopuszczalne jest jedynie pod warunkiem kumulatywnego zaistnienia dwóch przesłanek: oczywistości dokonania fałszerstwa istotnego dla sprawy dowodu oraz niebezpieczeństwa dla życia, zdrowia ludzkiego lub zagrożenia powstaniem poważnej szkody dla interesu publicznego, których to zagrożeń w inny sposób nie da się uniknąć.

W celu dokonania oceny czy sfałszowanie dowodu jest oczywiste i zarazem wznowienie postępowania z tej przyczyny leży w interesie publicznym, organ powołał się na rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych, które precyzyjnie określało tryb dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatu.

W myśl § 7 ww. rozporządzenia warunkiem dopuszczenia automatu lub urządzenia do eksploatacji i użytkowania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej była rejestracja takiego automatu lub urządzenia, o którym mowa w § 8. W myśl § 9 ust. 1 tego rozporządzenia po uzyskaniu przez podmiot pozytywnego wyniku badań poprzedzających rejestrację minister właściwy do spraw finansów publicznych dokonywał na wniosek podmiotu urządzającego gry, rejestracji automatu lub urządzenia do gier. Do wniosku należało dołączyć opinię techniczną zawierającą pozytywny wynik badania automatu poprzedzającego rejestrację i kopię zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych (§ 9 ust. 2).

Stosownie do postanowień § 10 ust. 1 rozporządzenia w celu potwierdzenia rejestracji minister właściwy do spraw finansów publicznych dokonywał na wniosku, o którym mowa w § 9, poświadczenia rejestracji, w którym wskazywał numer rejestracji automatu lub urządzenia do gier. W myśl ust. 2 tego przepisu poświadczenie rejestracji stwierdzało uprawnienie określonego podmiotu do wprowadzenia do eksploatacji i użytkowania automatu lub urządzenia do gier.

Zgodnie z ww. przepisami podstawę dopuszczenia do eksploatacji automatu stanowiło przedłożenie przez podmiot składający wniosek o rejestrację automatu opinii technicznej, wydanej przez jednostkę badającą, upoważnioną przez Ministra Finansów. W razie niespełnienia przewidzianych prawem warunków, tj. nieprzedłożenia wymaganej prawej opinii z badania technicznego, nie mogła nastąpić rejestracja i dopuszczenie do eksploatacji automatu.

Z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie, w tym przede wszystkim z dowodów zgromadzonych w toku śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Apelacyjną pod sygnaturą [...] wynika, że po wydaniu przez Ministra Finansów decyzji ostatecznej z dnia [...], na podstawie której automat o niskich wygranych [...] o nr fabrycznym [...] został dopuszczony do eksploatacji i otrzymał poświadczenie rejestracji, okazało się, iż załączona do wniosku o rejestrację tego automatu opinia techniczna Politechniki [...] nr [...] z dnia [...] została sfałszowana.

W sprawie miało więc miejsce wystąpienie fałszywego dowodu, a dowód ten był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, tj. był podstawą do wydania poświadczenia rejestracji. Bez przedłożenia tego dowodu (opinii technicznej), nie nastąpiłaby rejestracja i dopuszczenie do eksploatacji automatu.

Organ uznał, że w sprawie zaistniała pierwsza z przesłanek warunkujących odstąpienie od wymogu stwierdzenia fałszu dowodu przez sąd, tj. oczywistość dokonania fałszerstwa istotnego dla sprawy dowodu, gdyż sfałszowanie opinii technicznej zostało potwierdzone dowodami z postępowania karnego.

Powołując się na materiały ze śledztwa o sygn. akt [...] organ ustalił,

iż podczas procesu badań poprzedzających rejestrację automatów do gry o niskich wygranych nastąpił szereg rażących nieprawidłowości skutkujących następnie potwierdzaniem nieprawdy w opiniach technicznych:

- w chwili badania technicznego, automaty nie zostały fizycznie sprowadzone do kraju,

- w chwili badania automaty były niekompletne bądź niezłożone,

- program sterujący grą automatu został wgrany dopiero po przeprowadzeniu badania przedrejestracyjnego,

- wydawano plomby zabezpieczające automaty o niskich wygranych przed ingerencją, do samodzielnego naklejania w automatach o niskich wygranych osobom nieuprawnionym, tj. do dyspozycji podmioty (jego pracownikom),

- badań dokonywała osoba lub podmiot nieuprawniony (nieposiadający statusu jednostki badającej),

- podczas badania nieobecny był biegły jednostki badającej,

- badanie wykonywane było w późniejszym terminie niż wskazano to w opinii

technicznej poprzedzającej rejestracje automatów,

- nie badano poprawności działania układów elektromechanicznych i elektrotechnicznych,

- nie badano istotnych parametrów mających wpływ na działanie automatów o niskich wygranych, tj. wysokości stawki za udział w jednej grze, sposobu działania programu i różnych wariantów/ algorytmów gry oraz sumy kontrolnej zabezpieczającej program sterujący grą.

Opisane powyżej nieprawidłowości w procesie badań poprzedzających rejestrację automatów niskich wygranych, w tym również badań automatu [...] o nr fabrycznym [...], których wyniki znalazły odzwierciedlenie w opinii technicznej nr [...] z dnia [...] potwierdzają wyjaśnienia złożone przez K.Z. oraz W.F., do protokołów przesłuchań w charakterze podejrzanych oraz postanowienie z dnia [...] o przedstawieniu zarzutów K.Z.

W świetle zebranych dowodów, opinia techniczna z dnia [...] podpisana przez K.Z. i W.F., traci walor jakiejkolwiek wiarygodności. Zdaniem organu, pierwszym elementem dyskwalifikującym opinię techniczną są informacje, iż opinia została wydana na druku Politechniki [...] , ale wydał ją inny - nie uprawniony przez Ministra Finansów podmiot – Spółka B., reprezentowany przez M.D. Z zeznań profesora Politechniki [...] W.F. wynika, że w badaniach automatów nie uczestniczyli pracownicy Politechniki [...], a Ministerstwo Finansów nie było informowane, że badania przedrejestracyjne wykonywane są przez Zakład Homologacji, a nie przez Politechnikę [...]. Ministerstwo Finansów nie było również informowane, że opinie podpisują osoby nie będące pracownikami Politechniki [...], w tym przypadku Zakładu Homologacji .

Drugim elementem potwierdzającym nierzetelność, czy wręcz brak badań, jest niedopuszczalna metoda prowadzenia badań. W tym zakresie stwierdzono, iż wydanie opinii technicznej jedynie w oparciu o nazwę programu, sumę kontrolną, maksymalną stawkę i maksymalną wygraną, sporządzoną i przekazaną przez Zakład Homologacji, bez fizycznego sprawdzenia szeregu parametrów w trybie pracy (działania) danego urządzenia, jest działaniem niedopuszczalnym, gdyż przepis § 8 ust. 2 rozporządzenia z 3 czerwca 2003 r. określa, że badanie poprzedzające rejestrację polega na sprawdzeniu, czy konstrukcja automatu lub urządzenia do gier zapewnia, dla automatów o niskich wygranych, prawidłowe ustalenie wartości maksymalnej stawki i uniemożliwienie przekraczania wartości maksymalnej stawki w wyniku kontynuacji gry za uzyskane wygrane.

Organ wskazał, że Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w postanowieniu z dnia [...] przedstawił K.Z. zarzut poświadczenia nieprawdy w opinii technicznej z badania poprzedzającego rejestrację nr [...] z dnia [...]. na podstawie której automat [...] o nr [...] otrzymał poświadczenie rejestracji [...], poprzez stwierdzenie w jej treści, iż:

- automaty do gry o niskich wygranych poddane badaniom spełniają warunki, o których mowa w § 8 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie urządzania gier i zakładów wzajemnych z dnia 3 czerwca 2003 r. oraz w warunkach badań poprzedzających rejestracje lub urządzenia do gier - załącznika do upoważnienia Ministra Finansów udzielonego jednostkom badającym, podczas gdy w rzeczywistości przedmiotowe automaty realizują ciąg informacyjno-skutkowy dotyczący wygranej wyższej od 15 EUR i w związku z tym nie spełniają wymogów technicznych przewidzianych w art. 2 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych,

- badane automaty zostały zabezpieczone przed nieuprawnionym dostępem do liczników oraz oprogramowania podczas, gdy w rzeczywistości sposób i umieszczenie plomb nie spełniały swojej roli,

- osobiście podpisała ona ww. opinię techniczną bez przeprowadzenia badania, przy czym te opinie miały służyć jako dowody w postępowaniach administracyjnych w przedmiocie rejestracji automatów do gier o niskich wygranych.

W świetle przedstawionych dowodów sfałszowanie dokumentu w postaci opinii technicznej przedrejestracyjnei nr [...] z dnia [...] polegające na poświadczeniu nieprawdy jest oczywiste. O oczywistości tego fałszu przesądza proste zestawienie treści kwestionowanej opinii z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, w szczególności w postaci protokołów przesłuchań w charakterze podejrzanych K.Z. i W.F. oraz postanowienia o postawieniu zarzutu K.Z.

W ocenie organu, w sprawie zaistniała również druga przesłanka określona w art. 240 § 2 Ordynacji podatkowej, gdyż wznowienie postępowania było niezbędne dla ochrony interesu publicznego. Zdanie organu, dopuszczenie do eksploatacji i użytkowania automatu, na podstawie sfałszowanego dokumentu stoi w sprzeczności z poczuciem sprawiedliwości społecznej i pewności prawa.

Syndyk masy upadłości Spółki A.zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz poprzedzających ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] i z dnia [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 240 § 1 pkt 1 oraz § 2 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na wznowieniu postępowania:

- pomimo braku wydania przez sąd orzeczenia stwierdzającego sfałszowanie dowodu (opinii technicznej automatu) w sytuacji, gdy sfałszowanie dowodu nie było oczywiste i nie zachodziła konieczność ochrony interesu publicznego,

- pomimo, że opinia techniczna będąca podstawą wydania poświadczenia rejestracji automatu nie została sfałszowana, jest autentyczna i nie jest dotknięta fałszem intelektualnym,

- pomimo braku jakiegokolwiek dowodu stwierdzającego, że automat nie spełniał wymogów automatu o niskich wygranych w dacie widniejącej na opinii technicznej, a więc braku ustalenia, że opinia techniczna była niewiarygodna i nie odzwierciedlała rzeczywistego stanu technicznego automatu,

2) art. 122 O.p. oraz art. 187 § 1 O.p. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na braku dokładnego wyjaśnienia sprawy i dokonaniu ustaleń nie znajdujących oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, a mianowicie że automat [...] o nr fabrycznym [...] nie został przebadany przez Politechnikę [...], a wystawiona opinia nie potwierdza jego rzeczywistego stanu technicznego,

3) art. 121 § 1 O.p. oraz art. 122 O.p. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na istotnym ograniczeniu prawa skarżącego do czynnego udziału w sprawie przez pominięcie jego wniosków dowodowych, zmierzających do wykazania twierdzeń przeciwnych do ustaleń organu.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U.

z 2012 r., poz.270).

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] wydana we wznowionym postępowaniu, utrzymująca

w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego dnia [...], uzupełnioną decyzją z dnia [...], którą uchylono decyzję administracyjną, tj. poświadczenie rejestracji z dnia [...] i odmówiono rejestracji automatu do gry [...] o nr fabrycznym [...].

Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania stanowi jeden

z nadzwyczajnych środków umożliwiających weryfikację ostatecznych decyzji administracyjnych. Ten tryb procesowy może być zastosowany, gdy zaistnieją ściśle określone przesłanki wznowienia postępowania, określone przez przepisy prawa procesowego, w tym przypadku przez przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz.749 ze zm.) zwanej dalej "O.p.".

Stosownie do art. 240 § 1 O.p. podstawowym warunkiem dopuszczalności wznowienia jest zakończenie postępowania decyzją ostateczną.

Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela utrwalony w orzecznictwie pogląd, że poświadczenie rejestracji automatu stanowi decyzję administracyjną

(por. postanowienie NSA z dnia 16 października 2013r., sygn. akt II GSK 970/12).

W niniejszej sprawie istniała zatem możliwość wznowienia postępowania zakończonego wydaniem poświadczenia rejestracji automatu, albowiem to poświadczenie rejestracji było deklaratoryjną decyzją administracyjną.

W rozpoznawanej sprawie jako przesłankę wznowienia postępowania organ powołał art. 240 § 1 pkt 1 i § 2 O.p., tj. ujawnienie przez organ, że dowody na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Przy czym stwierdzono, że sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne w celu ochrony interesu publicznego. Postępowanie

z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 lub 2 może być wznowione również przed wydaniem przez sąd orzeczenia stwierdzającego sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa. Przy czym sfałszowanie dowodu może polegać na zamachu na jego autentyczność, tj. jego podrobieniu, przerobieniu lub poświadczeniu w dokumencie nieprawdy. Poświadczenie nieprawdy, fałsz intelektualny polega na potwierdzeniu okoliczności, które nie miały miejsca lub też na ich przeinaczeniu lub zatajeniu.

Zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie wydania poświadczenia rejestracji dla automatu [...] o nr fabrycznym [...], wydanie decyzji w przedmiocie poświadczenia rejestracji, poprzedzało uzyskanie przez podmiot urządzający gry lub zakłady wzajemne od upoważnionej jednostki badającej, opinii technicznej zawierającej pozytywny wynik badania automatu lub urządzenia do gier (§ 9 ust 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych Dz.U. z 2003 r. Nr 102, poz. 946). Opinia techniczna stanowiła więc podstawowy element w procesie rejestracji automatu, stanowiąc warunek dopuszczenia automatu lub urządzenia do gier do eksploatacji i użytkowania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (§ 7 rozporządzenia). W przypadku niespełnienia przewidzianych prawem warunków, tj. nieprzedłożenia wymaganej opinii z badania technicznego, o którym mowa w § 8 rozporządzenia, nie mogła nastąpić rejestracja i dopuszczenie automatu do eksploatacji.

Analiza dokumentów zgromadzonych przez organ, w szczególności materiałów przekazanych przez Prokuraturę Apelacyjną sygn. [...]

w postaci protokołów przesłuchań podejrzanych/świadków, postanowień

o przedstawieniu zarzutów, protokołów o uzupełnieniu i zmianie zarzutów, potwierdza słuszność wniosków organu co do zaistnienia w sprawie przesłanek z art. 240 § 1 pkt 1 i § 2 O.p. Z akt sprawy wynika bowiem, że opinia techniczna nr [...] z dnia [...] została podpisana przez K.Z. i W.F.. Mimo, że formalnie opinia ta wystawiona została na druku Politechniki [...], to faktycznie została wydana przez inny i nieuprawniony przez Ministra Finansów podmiot, czyli Spółka B., reprezentowany przez M.D. Trafnie zauważyły organy, że z zeznań W.F. wynikało, iż w badaniach automatów nie uczestniczyli pracownicy Politechniki [...], a Ministerstwo Finansów nie było informowane, że badania przedrejestracyjne wykonywane były przez Zakład Homologacji, a nie przez Politechnikę [...]. Ministerstwo Finansów nie było również informowane, że opinie podpisują osoby niebędące pracownikami Politechniki [...], w tym przypadku Zakładu Homologacji. Z zeznań wynikało też, że nie wszystkie automaty przeszły badania, wielokrotnie podpisywano opinie, nie badając automatów w ogóle.

Wydanie opinii technicznej w oparciu o nazwę programu, sumę kontrolną, maksymalną stawkę i maksymalną wygraną sporządzoną i przekazaną przez Zakład Homologacji, bez fizycznego sprawdzenia szeregu parametrów w trybie pracy (działania) danego urządzenia, jest działaniem niedopuszczalnym, w świetle § 8 ust. 2 pkt 5 a rozporządzenia z 3 czerwca 2003 r. zgodnie z którym, badanie poprzedzające rejestrację polega na sprawdzeniu, czy konstrukcja automatu lub urządzenia do gier zapewnia, dla automatów o niskich wygranych prawidłowe ustalenie wartości maksymalnej stawki i uniemożliwienie przekraczania wartości maksymalnej stawki w wyniku kontynuacji gry za uzyskane wygrane.

Do stwierdzonych nieprawidłowości przy wydawaniu przedmiotowej opinii technicznej przyznały się osoby, które ją sporządzały. Oczywistość sfałszowania dowodu, na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne,

a więc wydano poświadczenie rejestracji automatu, nie została więc zakwestionowana przez autorów opinii, tj. K.Z. i W.F.

Zgodzić się należy z organem, że wydanie zaskarżonej decyzji było niezbędne dla ochrony interesu publicznego, gdyż dopuszczenie do eksploatacji i użytkowania automatu, na podstawie sfałszowanego dokumentu stoi w sprzeczności z poczuciem sprawiedliwości społecznej i pewności prawa. W tej sytuacji nie zachodziła konieczność uzyskania potwierdzania sfałszowania dokumentu, tj. opinii technicznej, prawomocnym wyrokiem sądu, a zastosowanie przez organ art. 240 § 2 O.p. nie stanowiło naruszenia prawa. Twierdzenie skarżącego, iż sfałszowanie opinii nie było oczywiste, przeczy dokumentom zgromadzonym w materiale dowodowym.

W sprawie nie doszło także do naruszenia art. 121 § 1 i art. 122 O.p., gdyż organ podjął wszelkie niezbędne i dostępne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w szczególności przez poczynienie ustaleń niezbędnych do oceny kwestii związanych z procedurą wydania opinii technicznej dla spornego automatu. Dopuszczonym przez prawo uprawnieniem organu było skorzystanie z dokumentów przekazanych przez Prokuraturę Apelacyjną. Zgodnie z art. 181 O.p. dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach

o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Materiały te (w sprawie sygn. [...]) zostały stronie udostępnione w zakresie w jakim zezwolenie na to wydał organ prowadzący śledztwo, a więc Prokuratura Apelacyjna. Trafnie organ wyjaśnił to w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...], że istotne dla spraw okoliczności faktyczne zostały w sprawie wyjaśnione i zbyteczne byłoby przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadków osób, których zeznania zostały już pozyskane i które nie są rozbieżne, czy niejasne, a wprost przeciwnie jednoznaczne.

Zarzut naruszenia art. 233 O.p. jest niezasadny, gdyż uchylenie poświadczenia rejestracji automatu oraz jego odmowa wydane zostało w postępowaniu wznowieniowym, nie zaś w postępowaniu zwykłym. Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji jest powrót do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania. Przy tym analizuje się prawidłowość ostatecznego rozstrzygnięcia na dzień jego formułowania, innymi słowy bada się ziszczenie się podstaw wznowieniowych na dzień wydania decyzji pierwotnej. W przypadku uchylenia tej decyzji, w wyniku wznowienia postępowania, nową decyzję, rozstrzygającą o istocie sprawy, wydaje się tak, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygnięta. Z tej przyczyny organ po stwierdzeniu, iż dokument na podstawie którego poświadczono rejestrację automatu był fałszywy, zobowiązany był stosownie do art. 245 § 1 pkt 1 O.p. uchylić decyzję z dnia [...] o poświadczeniu rejestracji, gdyż przedmiotowy automat w ogóle nie powinien zostać dopuszczony do eksploatacji. Niemożliwe było przy tym pozytywne rozpoznanie wniosku strony skarżącej o rejestrację automatu. Jednocześnie zaś sprawa ta nie stała się bezprzedmiotowa pomimo upływu okresu na jaki automat został zarejestrowany, bowiem postępowanie dotyczyło ustalenia okoliczności prawnych z daty jego rejestracji – w trybie wznowienia postępowania, nie zaś okoliczności, które wystąpiły już po wydaniu pierwotnej decyzji, a które mogłyby teoretycznie skutkować zmianą/uchyleniem decyzji w szczególnym trybie postępowania.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Z tego względu uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, sąd oddalił skargę na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.