Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2030/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 136  ust. 3 i 4,  art. 137  ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Iwona Maciejuk Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] sierpnia 2012 r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] lutego 2012 r., nr [...], odmawiającą zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako działka [...] i [...] z obrębu [...] (stanowiącej część dawnej działki [...], z dawnego obrębu [...]).

Decyzja Wojewody [...] została wydane przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy:

Położona w W. w rejonie ulic [...],[...] i [...] nieruchomość gruntowa o łącznej powierzchni [...] m2, oznaczona pierwotnie jako działka nr [...] (pow. [...] m2), działka nr [...] (pow. [...]m2) – obie z obrębu [...], oraz działka nr [...] (pow. [...] m2) z obrębu [...], stanowiła własność S. O. Aktem notarialnym z [...] lipca 1974 r., Rep. [...]. została ona nabyta na rzecz Skarbu Państwa w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.), w celu przeznaczenia części jej powierzchni ([...] m2) pod budowę osiedla mieszkaniowego z usługami i lokalizację ulic miejskich w rejonie zespołu mieszkaniowego "U.", a także lokalizację ulic miejskich w rejonie zespołu mieszkaniowego "U." - zgodnie z decyzjami o lokalizacji ww. inwestycji z [...] kwietnia 1972 r., nr [...] oraz z [...] czerwca 1973 r., nr [...] i nr [...] wydanymi przez Wydział Architektury Nadzoru Budowlanego i Geodezji Prezydium Rady Narodowej W. Pozostały obszar ([...] m2) nabyty został tym aktem na wniosek dawnego właściciela i znajdował się poza obszarem objętym ww. decyzjami lokalizacyjnymi.

D. S. – będąca, zgodnie z postanowieniem SR dla W. z dnia [...].08.1996 r., sygn. akt [...], następcą prawnym S. O. - począwszy od 1997 r. występowała o zwrot poszczególnych części wywłaszczonej nieruchomości. Przy czym wnioskiem z [...] stycznia 1997 r. wystąpiła o zwrot dawnej działki nr [...]; wnioskiem z [...] stycznia 2000 r. o zwrot części dawnej działki nr [...] (wchodzącej wówczas w skład działek nr [...],[...] i [...]), wnioskiem z [...] grudnia 2004 r. – o zwrot pozostałej części działki nr [...]; a pismem z [...] lutego 2011 r. (które wpłynęło do organu [...] lutego 2011 r.), nawiązując do uprzednio składanych wniosków, wystąpiła o zwrot pochodzącej z działki nr [...] działki ew. nr [...].

W odniesieniu do obszaru dawnej działki nr [...] wydane zostały dwie ostateczne decyzje Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z [...] grudnia 1997 r., nr [...] oraz nr [...], na mocy których odmówiono zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2 (decyzja nr [...]), a zwrócono działkę nr [...] o powierzchni [...]m2 (decyzja nr [...]).

Z kolei odnośnie obszaru dawnej działki nr [...], ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r., nr [...] Starosta Powiatu [...] orzekł o zwrocie działki nr [...], z obrębu [...] o powierzchni [...] m2- położonej w granicach objętych decyzjami lokalizacyjnymi, na której inwestycji nie zrealizowano, zaś decyzją z [...] sierpnia 2009 r., nr [...] organ ten orzekł o zwrocie działek: nr [...], o pow. [...] m2, nr [...], o pow. [...] m2 oraz nr [...], o pow. [...] m2 położonych poza granicami inwestycji. Ta ostatnia decyzja została utrzymana w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z [...] kwietnia 2010 r., nr [...].

Decyzją z [...] lutego 2012 nr [...] r. Prezydent W., po rozpatrzeniu wniosku z [...] lutego 2011 r., odmówił zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości położonej w W. przy obecnej ul. [...], oznaczonej jako działka [...] i [...] z obrębu [...].

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że działki nr [...] (pow. [...] m2) i [...] (pow. [...] m2) powstały z podziału działki nr [...], która z kolei powstała z podziału działki nr [...], a ta obejmowała m.in. obszar dawnej działki nr [...]. Działki [...] i [...], stanowią własność Skarbu Państwa i znajdują się obecnie we władaniu Zarządu Inwestycji Centralnych Ministerstwa Zdrowia.

Przy czym działki te usytuowane są poza lokalizacją osiedla mieszkaniowego z usługami i lokalizacją ulic miejskich w rejonie zespołu mieszkaniowego "U.", co wg organu wynika z mapy sytuacyjnej dla celów wywłaszczeniowych oraz wykazu powierzchni części terenu osiedla "U."; informacji Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Gminy W., zawartej w piśmie z dnia [...] sierpnia 2002 r. oraz szkiców sytuacyjnych Nr [...] (arkusz 1 i 2), stanowiących załącznik do decyzji lokalizacyjnych z [...] czerwca 1973 r. Nie były one także objęte decyzją lokalizacyjną z [...] kwietnia 1972 r. Zatem ich teren nie mógł stać się zbędny na cel wskazany w decyzji wywłaszczeniowej (akcie notarialnym). W przypadku zaś gdy Skarb Państwa nabył większą powierzchnię niż potrzebował do realizacji inwestycji, to przesłankę zbędności wynikającą z art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), można oceniać tylko w stosunku do tej części nieruchomości, która była niezbędna do realizacji celu wywłaszczenia, nie zaś do tego, co zostało nabyte na wniosek właściciela. Odwołując się natomiast do poglądów orzecznictwa sądowego organ wywodził, że część nieruchomości nabyta na żądanie właściciela podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tylko wówczas gdy spełnione zostaną warunki do zwrotu części nieruchomości, pozostającej w lokalizacji inwestycji. Jeśli w sprawie nie wystąpią przesłanki do zwrotu tej części nieruchomości wyłączone jest stosowanie art. 136 ust. 3 i art. 137 ww. ustawy do zwrotu części dowłaszczonej na wniosek właściciela. Przyczyną zaś, z powodu której nie może nastąpić samodzielny zwrot takiej nieruchomości, jest okoliczność, że nie była ona w chwili wywłaszczenia niezbędna na żaden cel publiczny.

Prezydent W. wskazał jednocześnie, że dla terenu przedmiotowych nieruchomości wydana została przez Naczelnika Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu W. [...] lutego 1974 r. decyzja nr [...] o lokalizacji Centrum [...] oraz Instytutu Hematologii. Z kolei decyzją Burmistrza Urzędu Dzielnicowego W. nr [...] z [...] października 1993 r. zatwierdzono plan zamienny realizacji inwestycji (Centrum Onkologii) oraz zezwolono na budowę i rozbudowę na terenie nieruchomości dróg i parkingów dla całości terenu Centrum Onkologii W. Odwołując się natomiast do ustaleń poczynionych w toku przeprowadzonych z udziałem stron [...] maja 2011 r. oględziny nieruchomości organ stwierdził, iż objęte wnioskiem o zwrot działki usytuowane są na terenie Instytutu Hematologii i Transfuzjologii. Są one zagospodarowane pod ciągi piesze, komunikacyjne i miejsca parkingowe, oddzielone zielenią wraz z infrastrukturą towarzyszącą (latarnie oświetleniowe, wygrodzenie zieleni, kosze na śmieci, znaki drogowe i hydranty). Przy ogrodzeniu od ul. [...] usytuowany jest słup energetyczny. Z kolei przy budynku przy ul. [...] znajduje się wjazd dla karetek oraz podjazd dla niepełnosprawnych. Wszystkie parkingi i ciągi komunikacyjne (chodniki, ścieżki, podjazdy i dojazdy) wyłożone są kostką brukową. W ciągach komunikacyjnych usytuowane są liczne studzienki infrastruktury technicznej.

W dalszej kolejności Prezydent podniósł, że nie można automatycznie dokonać zwrotu części nieruchomości znajdującej się poza lokalizacją inwestycji, pomijając jej obecne zagospodarowanie. Możliwość zwrotu takiej nieruchomości istnieje bowiem wówczas, gdy jej aktualny stan prawny i stan zagospodarowania na to pozwala. Tymczasem Skarb Państwa - po zawarciu umowy notarialnej z dnia [...] grudnia 1975 r. - będąc już właścicielem terenu obejmującego m.in. działkę nr [...] (po podziale działki nr [...] i [...]) przeznaczył go pod wybudowanie i użytkowanie Centrum [...] oraz realizowany I. Z uwagi zatem na to, że jest ona obecnie zajęta i użytkowana na cel publiczny nie może być przedmiotem zwrotu.

Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem D.S. wniosła od niego odwołania, domagając się uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej oraz orzeczenia o zwrocie nieruchomości.

W następstwie rozpoznania tego odwołania Wojewoda [...] decyzją z [...] sierpnia 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W.

W ocenie Wojewody ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż zbycie nieruchomości położonej w W. oznaczonej jako dawne działki nr nr [...],[...] oraz nr [...] nastąpiło aktem notarialnym z dnia [...] lipca 1974 r. na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Bezsprzecznym jest także, iż lokalizacją inwestycji celu publicznego objęta była wówczas jedynie część nabywanej nieruchomości o pow. [...] m2, zaś pozostała część o powierzchni [...] m2 (w tym teren tworzący aktualne działki nr [...] i [...]) została nabyta na żądanie właściciela - wobec braku możliwości racjonalnego jej wykorzystywania na dotychczasowe cele. Aktualny zaś sposób zagospodarowania objętej postępowaniem zwrotowym nieruchomości, wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości, że jest ona wykorzystywana dla celów publicznych, o których mowa w art. 6 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, dla realizacji którego dopuszczalne byłoby również obecnie wywłaszczenie nieruchomości - co w konsekwencji uniemożliwia jej zwrot. Jednocześnie Wojewoda stwierdził, że Skarb Państwa w zakresie dysponowania przedmiotową nieruchomością nie był związany żadnymi terminami, a skoro jej obecny sposób wykorzystania służy celom publicznym - prawidłowo organ pierwszej instancji orzekł o odmowie jej zwrotu.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniosła D. S. zarzucając jej:

1.naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 136 ust. 4 w związku z art. 113 ust. 3, w związku z art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego pominięcie w następstwie czego Wojewoda w sposób nieuprawniony i prawnie nieuzasadniony ograniczył publiczne prawo podmiotowe do żądania zwrotu (to zaś narusza art. 21 ust 1 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP);

2.obrazę przepisów prawa proceduralnego poprzez nienależyte wykonywanie obowiązków, naruszenie praworządności i interesów skarżącego;

3.naruszenie art. 6, 7, 8, 9, 80 i 107 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez wybiórcze i tendencyjne rozpatrzenie zebranego materiału, przedstawianie sprzecznych z ustaleniami i zasadami logiki wniosków, pomijając istotne fakty i przesłanki, a jednocześnie uznając za istotne okoliczności, które z punktu widzenia ustawy o gospodarce nieruchomościami i innych ustaw, nie mają znaczenia dla podejmowania decyzji o odmowie jej zwrotu, prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie uczestników do władzy publicznej, zaniechanie wykazania i wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji administracyjnej.

Skarżąca podniosła, że w 1997 r. i 2000 r. złożyła wniosek o zwrot nieruchomości, widząc, że jej cześć nie została wykorzystana przez kilkanaście lat. Wniosek ten obejmował także część dowłaszczoną. W obu decyzjach brak jest wzmianki o pierwotnym wniosku. Wojewoda zaś powinien odnieść się do sprzeczności ustaleń Prezydenta z wydanym rozstrzygnięciem. Skoro bowiem ustalono, że istnieją przesłanki do zwrotu nieruchomości, a żaden inny przepis nie zabrania jego dokonania, to obowiązkiem organu jest orzeczenie o zwrocie - czyli stosowanie prawa, a nie ocenianie zasadności zwrotu, ze względu na obecne wykorzystanie nieruchomości, wchodząc w kompetencje ustawodawcy.

W oparciu o tak sformułowane i uzasadnione zarzuty wniosła ona o doprowadzenie do wydania przez organy administracji zgodnego z obowiązującym prawem rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działki [...] i [...], a to poprzez uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z [...] kwietnia 2013 r. skarżąca podtrzymała skargę podnosząc, że w decyzji Prezydenta W. oraz decyzji Wojewody [...] pojawiają się różne daty nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa, a ponadto powołana przez organy data złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonego gruntu przez byłego właściciela ([...] lutego 2011 r.) nie jest prawdziwa, gdyż wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości został złożony [...] stycznia 1997 r. i ponowiony [...] grudnia 2004 r. oraz [...] lutego 2011 r. Każdy z nich dotyczył zaś tej samej nieruchomości, tj. działki nr 10. Dodała ponadto, że sposób wykorzystania nieruchomości został przez organy błędnie oceniony. Obecnie działka jest wykorzystywana na parking. Prowadzenie zaś takiej działalności przez podmioty prywatne jest dopuszczalne przez prawo i nie stanowi przeszkody do zwrotu wywłaszczonego i niezagospodarowanego w terminie gruntu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, a przy jej wydawaniu nie doszło do istotnego naruszenia przepisów procedury administracyjnej.

W niniejszej sprawie Wojewoda [...] decyzją z [...] sierpnia 2012 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] lutego 2012 r., odmawiającą zwrotu części nieruchomości położonej w W. przy obecnej ul. [...], oznaczonej jako działka [...] i [...] z obrębu [...], a stanowiącej część dawnej działki [...] z obrębu [...], która nabyta została przez Skarb Państwa - w trybie art. 6 w zw. z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.) - od poprzednika prawnego skarżącej aktem notarialnym z [...] lipca 1974 r.

Zasady zwrotu wywłaszczonych nieruchomości zostały przez ustawodawcę umieszczone w rozdziale 6 Działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.; przywoływanej dalej jako: "u.g.n."). Przepisy te mają odpowiednie zastosowanie do nieruchomości nabytych w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., a to w związku z odesłaniem zawartym w art. 216 ust. 1 u.g.n.

W myśl art. 136 ust 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczaniu. Zgodnie zaś z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczaniu jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczaniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Z powyższej regulacji wynika zatem, że podstawą uzyskania zwrotu nieruchomości przez jej dawnego właściciela (jego spadkobierców) jest ustalenie, że inwestycji, która legła u podstaw wywłaszczenia, nie rozpoczęto w ciągu siedmiu lat od wywłaszczenia, bądź wprawdzie zaczęto ją realizować, ale nie została ona ukończona pomimo upływu lat 10 od wywłaszczenia.

Natomiast zgodnie z art. 136 ust. 4 ww. ustawy, przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do części nieruchomości nabytej w drodze umowy zgodnie z art. 113 ust. 3, tj. w przypadku gdy na żądanie właściciela lub użytkownika wieczystego nabywa się m.in. na rzecz Skarbu Państwa część nieruchomości nieobjętej celem wywłaszczenia, w drodze umowy. Odpowiednikiem obecnego art. 113 ust. 3 u.g.n., na gruncie ustawy z 1958 r. był art. 5 ust. 3, który stanowił, że wywłaszczenie powinno na żądanie właściciela objąć całą nieruchomość, jeżeli w wyniku wywłaszczenia części pozostała dla właściciela część nie nadawałaby się do racjonalnego użytkowania przez niego na cele dotychczasowe.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, podzielany również przez skład orzekający w niniejszej sprawie, zgodnie z którym, wyłączone jest stosowanie art. 136 ust. 3 u.g.n. do zwrotu części nieruchomości wywłaszczonej w trybie art. 5 ust. 3 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości na wniosek właściciela, jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki zwrotu także innej części nieruchomości wywłaszczonej na cel wskazany w decyzji wywłaszczeniowej (por. wyrok NSA z 13.01.2011 r. I OSK 430/10 Lex nr 952036). Część "dowłaszczona" dzieli więc niejako los nieruchomości przejętej na cele określone w decyzji wywłaszczeniowej (akcie notarialnym), na podstawie którego ją wywłaszczono w takim znaczeniu, że podlega ona zwrotowi tylko wówczas jeżeli zwrotowi podlega także nieruchomość (lub jej część) objęta celem wywłaszczenia. Nie oznacza to jednak, że w każdym wypadku zwrotu części nieruchomości objętej celem wywłaszczeniowym z uwagi na jej niewykorzystanie na ten cel w terminach określonych przez ustawodawcę, obligatoryjny jest również zwrot części nieruchomości "dowłaszczonej". Przesłanki zwrotu takiej części nieruchomości, określone w art. 136 ust. 3 u.g.n., choć stosowane odpowiednie, muszą być bowiem również spełnione w stosunku do niej. Odpowiednie stosowanie tego przepisu do tej części nieruchomości oznacza natomiast, że do jej zwrotu konieczne jest by stała się ona zbędna dla aktualnego właściciela (Skarbu Państwa), z tym jednak zastrzeżeniem, że wspomniana zbędność w sposób oczywisty nie może być oceniana tak samo jak zbędność części nieruchomości, której nabycie zdeterminowane było potrzebą realizacji inwestycji celu publicznego, a więc przez pryzmat terminów jej realizacji wskazanych w art. 137 ust. 1 powołanej ustawy. Odpowiednie stosowanie art. 136 ust. 3 u.g.n., oznacza w tej sytuacji, że przewidziana w tym przepisie "zbędność" nieruchomości, rozumiana być musi jako istniejący w dacie rozpoznawania wniosku o jej zwrot stan faktycznego jej niewykorzystywania przez podmiot publicznoprawny na cele, które w świetle aktualnie obowiązujących przepisów mogą stanowić podstawę wywłaszczenia.

Artykuł 136 ust. 3 w zw. z art. 136 ust. 4 powołanej ustawy wykładany być musi zatem w ten sposób, że poprzedni właściciel (lub jego spadkobierca) może żądać zwrotu części nieruchomości wywłaszczonej na jego wniosek, a organ to żądnie musi uwzględnić wówczas, jeżeli spełnione zostaną łącznie trzy przesłanki: 1) nie nastąpiła w terminach określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n. realizacja celu wywłaszczenia na tej części nieruchomości, która tym celem była objęta w dacie odjęcia własności; 2) w dacie rozstrzygania sprawy na "dowłaszczonej" części nieruchomości nie jest realizowany jeden z celów publicznych, przewidzianych w art. 6 u.g.n.; 3) złożony został wniosek o jej zwrot przez osoby uprawnione. Niespełnienie choćby jednej z tych przesłanek wyklucza możliwość zwrotu nieruchomości. Przyjęcie odmiennej wykładni, a zwłaszcza takiej, wedle której aktualny stan zagospodarowania "dowłaszczonej" nieruchomości jest dla oceny podstaw jej zwrotu prawnie obojętny, nie znajduje w ocenie Sądu żadnego logicznego wytłumaczenia. Prowadziłoby to bowiem do absurdalnej sytuacji, w której właściciel, na którego żądanie nabyto na rzecz Skarbu Państwa część nieruchomości, zbędną wówczas dla realizacji celu publicznego, a przeznaczoną na taki cel w terminie późniejszym, mógłby w każdym czasie i bez żadnych ograniczeń żądać jej zwrotu, a organ ten wniosek musiałby uwzględnić, by następnie wszcząć w stosunku do tej samej nieruchomości procedurę wywłaszczeniową.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje fakt, że nieruchomość obejmująca obecnie działki nr nr [...] i [...] nie została nabyta w celu realizacji celu określonego w akcie notarialnym z [...] lipca 1974 r., Rep. [...]. - budowy osiedla mieszkaniowego z usługami, ulic miejskich w rejonie zespołu mieszkaniowego "U." oraz budowy ulic miejskich rejonie zespołu mieszkaniowego "U.". Ta część nieruchomości bowiem, jak wynika z treści aktu notarialnego (vide § 1 aktu), jak też analizy treści przywołanych w nim decyzji lokalizacyjnych z [...] kwietnia 1972 r. i [...] czerwca 1973 r., a także mapy sytuacyjnej dla celów wywłaszczeniowych oraz wykazu powierzchni części terenu osiedla "U.", została nabyta na wniosek właściciela, a więc w warunkach, o których mowa w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Bezsporne jest również , że część wywłaszczonej ww. aktem notarialnym nieruchomości został już zwrócona skarżącej – jako spadkobierczyni byłego właściciela, oraz że wniosek o zwrot części nieruchomości obejmującej ww. działki został wniesiony przez osobę do tego legitymowaną – jedynego spadkobiercę wywłaszczonego.

Spełnione zostały zatem dwie z trzech przesłanek, warunkujących zwrot tej części wywłaszczonej nieruchomości na podstawie art. 136 ust. 4 w zw. z ust. 3 u.g.n. Kluczową okolicznością dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a tym samym oceny legalności zaskarżonej decyzji, pozostała więc kwestia aktualnego w dacie orzekania stanu zagospodarowania ww. działek.

Z ustaleń organów wynika, że na obszarze działek nr [...] i [...] po ich wywłaszczeniu, zrealizowana została inwestycja w postaci infrastruktury niezbędnej do prawidłowej obsługi budynku I. posadowionego na działce sąsiedniej, obejmująca ciągi komunikacyjne, miejsca parkingowe, pasy zieleni oraz infrastrukturę towarzyszącą (latarnie, znaki drogowe, ogrodzenia, hydranty, słup energetyczny, studzienki). Ustalenia te znajdują potwierdzenie w zgromadzonych w aktach dokumentach, w tym: w treści protokołu z oględzin nieruchomości z [...] maja 2011 r. i korespondującym z nią materiałem fotograficznym, jak też decyzjach lokalizacyjnych dla inwestycji celu publicznego obejmującej - Centrum [...] i załącznikach mapowych do tych decyzji. Nie budzą one również zastrzeżeń Sądu. Taki zaś sposób zagospodarowania nieruchomości wskazuje niewątpliwie na wykorzystywanie obszaru nieruchomości wchodzącego w skład tych działek na potrzeby realizacji celu publicznego, jakim w tym wypadku jest utrzymywanie publicznych obiektów ochrony zdrowia (art. 6 pkt 6 u.g.n.). Skoro więc na tej część nieruchomości nadal realizowany jest cel publiczny, to jej zwrot, ze względu na niespełnienie jednej z trzech ww. obligatoryjnych przesłanek, objętych hipotezą normy prawnej zawartej w przepisie art. 136 ust. 3 w zw. z art. 136 ust. 4 u.g.n., był niedopuszczalny. Bez znaczenia w tej sytuacji jest to, że inne części nieruchomości objęte ww. aktem notarialnym - mieszczącą się pierwotnie w celu wywłaszczenia (działki nr [...] oraz nr [...]), jak też tym celem nieobjęte (działki nr nr [...],[...] i [...]) - zostały spadkobierczyni byłego właściciela już zwrócone. Sam fakt niewykorzystania części wywłaszczonej nieruchomości do realizacji celu na jaki została ona nabyta (a w konsekwencji jej zwrot) nie prowadzi bowiem, jak już wcześniej wywiedziono, do automatycznego zwrotu tych części nieruchomości, które Skarb Państwa nabył na wniosek ich dotychczasowego właściciela, a których zwrot uwarunkowany jest m.in. istniejącym na nich obecnie stanem zagospodarowania. W tej sytuacji zarówno decyzja Prezydenta W. z [...] lutego 2012 r., odmawiająca zwrotu tej części nieruchomości, ze względu na aktualny jej sposób wykorzystywania i stan zagospodarowania, jak i utrzymująca ją w mocy zaskarżona decyzja Wojewody [...] odpowiadają prawu. Sformułowany zaś w tym kontekście przez skarżącą zarzut naruszenia przez organ wojewódzki art. 136 ust. 3 w zw. z art. 136 ust. 4 i w zw. z art. 216 ust. 1 u.g.n., poprzez ich rzekome pominięcie przy rozpoznawaniu sprawy, jest o tyle chybiony, że to właśnie wzgląd na normy w nich zawarte (mimo nieprzywołania w podstawie prawnej decyzji organu pierwszej instancji art. 134 ust. 4 i art. 216 ust. 1 powołanej ustawy) w rzeczywistości przesądził o treści podjętego w sprawie rozstrzygnięcia.

Nie jest także trafna podniesione przez skarżącą argumentacja, że w sytuacji gdy przedmiotowe nieruchomości wykorzystywane są jako parking, mogą one zostać zwrócone, bowiem taką działalność mogą prowadzić także inne podmioty. Skarżąca pomija bowiem fakt, że zwrot nieruchomości nie jest uwarunkowany możliwością prowadzenia na niej określonej działalności, przez oznaczony podmiot, ale brakiem realizacji na nieruchomości celu publicznego, co w rozpoznawanej sprawie nie ma miejsca. W konsekwencji powyższego bez znaczenia jest okoliczność, czy parking ten (związany funkcjonalnie z istniejącym w pobliżu obiektem budowlanym, w którym Państwo realizuje swoje zadania w zakresie ochrony zdrowia) może być w sensie prawnym prowadzony przez osobę fizyczną (tu spadkobiercę byłego właściciela gruntu), czy też wyłącznie przez podmiot publiczny.

Wbrew zarzutom skargi stan faktyczny sprawy w kluczowych dla podjęcia rozstrzygnięcia elementach został należycie wyjaśniony, a poczynione przez organ ustalenia znajdują pokrycie w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym, przy ocenie którego nie uchybiono zasadzie swobodnej oceny dowodów. Z tego względu zarzut naruszenia w toku rozpoznawania sprawy art. 7 i 80 k.p.a. nie ma, w ocenie Sądu, usprawiedliwionych podstaw. W podejmowanych przez organy czynnościach oraz wydanych decyzjach nie sposób dopatrzeć się także działań sprzecznych zasadą praworządności (art. 6 k.p.a.) W toku postępowania wyjaśniającego zapewniono jego uczestnikom prawo czynnego czynnościach, przeprowadzając z ich udziałem czynności dowodowe, kierując do ich wiadomości prowadzoną korespondencję oraz informując przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się w sprawie i zgłoszenia ewentualnych wniosków. Motywy zaś podjętej decyzji, wyjaśnione zostały w sposób zwięzły i adekwatny do podjętego rozstrzygnięcia, które z kolei zawiera wszystkie niezbędne elementy, o określone w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Z powyższych względów nie można się również zgodzić że skarżącą, że sposób procedowanie sprawy podważał zaufanie uczestników postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), a

Istniejące natomiast w uzasadnieniu decyzji Prezydenta W. błędy w oznaczeniu daty zawarcia aktu notarialnego, na podstawie którego zbyto nieruchomość oraz jego numeru (organ podawał daty: "[...] sierpnia 1974 r.", "[...] grudnia 1975 r." zamiast "[...] lipca 1974 r.", a nr aktu notarialnego oznaczył jako "[...]", zamiast "[...]"), powielone w odniesieniu do daty aktu, także przez organ wojewódzki (str. 2 uzasadnienia decyzji), nie mogą świadczyć o istotnym uchybieniu przepisom postępowania administracyjnego, lecz stanowią oczywiste omyłki pisarskie, niemające wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy i podlegające sprostowaniu na zasadach określonych w art. 113 § 1 k.p.a. Nie ma także znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji podniesiona przez skarżącą kwestia wadliwości ustalenia przez organy orzekające daty złożenia przez nią wniosku o zwrot części nieruchomości objętej kwestionowanym rozstrzygnięciem. Zaistnienie bowiem przesłanek zwrotu dowłaszczonej części nieruchomości oceniane jest wg jej stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu orzekania o zwrocie, a nie wg stanu istniejącego w dacie zgłoszenia w tym przedmiocie wniosku. Aczkolwiek, podniesiony w tym względzie zarzut jest częściowo zasadny, gdyż nie budzi wątpliwości Sądu, że traktowane przez organy jako wniosek inicjujący postępowanie pismo z [...] lutego 2011 r, stanowiło jedynie pismo procesowe strony złożone w sprawie przed organem już zawisłej, choć stan zawisłości tej sprawy nie powstał w dacie podawanej przez stronę. Wniosek o zwrot tej części wywłaszczonej, pochodzącej z dawnej działki nr [...], został bowiem zgłoszony organowi pismem z [...] grudnia 2004 r. Wskazywana natomiast przez skarżącą data dokonania tej czynności ([...] stycznia 1997 r.) dotyczyła zgłoszonego wówczas żądania zwrotu części nieruchomości pochodzącej z dawnej działki nr [...].

Podniesiony natomiast zarzut przewlekłego prowadzenie przez organy postępowania wykracza poza granice rozpoznawanej sprawy, wyznaczonej zaskarżonym aktem i nie może być przedmiotem rozważań Sądu w niniejszym postępowaniu. Zwalczanie stanu bezczynności, czy też przewlekłości prowadzonego postępowania służy bowiem odrębna skarga, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Z kolei ocena legalności umownego dowłaszczenia na zasadzie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. tak znacznej nieruchomości, przy okazji nabywania w trybie art. 6 tej ustawy gruntów niezbędnych dla realizacji zamierzeń publicznoprawnych, przy jednoczesnym nieinformowaniu strony w dacie zawierania umowy o faktycznym i prawnym przeznaczeniu już wówczas części nieruchomości nabywanej na wniosek właściciela pod planowaną inwestycję celu publicznego (realizację Centrum [...]), nie mogła stanowić przedmiotu analizy prowadzonej w ramach postępowania o zwrot nieruchomości, gdyż organy administracji publicznej, ani kontrolujący ich działanie sąd administracyjny nie są uprawnione do oceny legalności treści aktu notarialnego. Ta dokonana może być jedynie w postępowaniu przed sądem powszechnym.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.