Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1157/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 11, art. 9 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: par. 12 ust. 2, par. 14 ust. 2, par. 18 ust. 2, par. 26 ust. 5 par. 36 ust. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wojewody Podkarpackiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 2 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Rz 1241/10 w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 2 marca 2011 r. (sygn. akt II SA/Rz 1241/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu skargi W. K. uchylił decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] października 2010 roku (nr [...]) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. (Nr [...]) Starosta Rzeszowski zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. O. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wolnostojącego z wewnętrznymi instalacjami oraz przyłączem wody, gazu, energii elektrycznej i kanalizacji sanitarnej na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...],[...]i [...] położonych w T.

W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 28, art. 33 ust.1, art. 34 ust.4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 rokuNr 156, poz.118 ze zm.; dalej: Prawo budowlane) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: K.p.a.)..

W pisemnych motywach decyzji organ podał, że inwestor spełnił warunki niezbędne do uzyskania pozwolenia na budowę, bowiem dysponuje decyzją o warunkach zabudowy, wraz z wnioskiem przedłożył odpowiadający przepisom, kompletny, opracowany przez osoby uprawnione projekt budowlany oraz wymagane opinie i uzgodnienia. Ponadto lokalizacja inwestycji jest zgodna z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, w tym także w zakresie dotyczącym dostępu nieruchomości inwestora do drogi publicznej.

Od decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. odwołanie złożyła właścicielka nieruchomości sąsiedniej W. K. podnosząc zarzut, że sąsiad przywłaszczył sobie i zagrodził część działki nr [...] o szerokości 30 cm, który to pas obecnie wszedł w skład działki nr [...], stanowiącej drogę dojazdową.

Nadto w odwołaniu podniesiono, że z uwagi na istniejącą na działce nr [...] zabudowę, pas drogowy od strony wschodniej tej działki ma szerokość nie większą niż 2,5 m i jest za wąski, by nim dojechać do projektowanej budowy. Uzupełniając odwołanie W. K. podała, że przed sądem powszechnym toczy się sprawa dotycząca działki nr [...] i jej konfiguracji z działką sąsiadów oznaczoną numerem [...] nosząca sygnaturę akt I Ns [...].

Decyzją z dnia [...] października 2010 r. (znak: [...]) Wojewoda Podkarpacki w Rzeszowie po rozpatrzeniu odwołania W. K. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że zaplanowane przez inwestora roboty budowlane będą polegały na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z infrastrukturą techniczną na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] w miejscowości T. Inwestor do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę dołączył wszystkie wymagane dokumenty, w tym oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz ostateczną decyzję Wójta Gminy T. z dnia [...] maja 2009 roku (znak: [...]) ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji pod nazwą "budowa budynku mieszkalnego na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...] w T".

W ocenie organu II instancji, załączony do wniosku projekt budowlany spełnia wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy, jest kompletny, został opracowany przez uprawnionego projektanta i posiada wymagane przepisami opinie i uzgodnienia.

Jak wskazał organ odwoławczy, z projektu budowlanego wynika, że działka budowlana składająca się z działek nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...] posiada dostęp do drogi publicznej od strony północnej istniejącym zjazdem z drogi gminnej przez działkę nr [...] stanowiącą własność inwestora i przez działkę nr [...], na której ustanowiono służebność przejazdu. Nadto możliwość połączenia działek inwestora z drogą publiczną potwierdza znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie właściwego zarządcy drogi Wójta Gminy T., wymagane przepisami art. 34 ust.3 pkt 3 b Prawa budowlanego. Uwidoczniony w projekcie dostęp do drogi publicznej jest zgodny z ustalonym w decyzji o warunkach zabudowy warunkiem obsługi w zakresie infrastruktury technicznej, w której to decyzji (pkt 3 a) wskazano, że należy "zapewnić dojazd do budynku mieszkalnego z drogi gminnej (dz. nr [...]). Jednocześnie z załącznika do tej decyzji pod nazwą "Wyniki analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu" wynika, że teren objęty wnioskiem graniczy od strony północnej z drogą publiczną – gminną (dz. o nr ew. [...]), do której posiada dostęp przez istniejący zjazd drogowy. Projektowany budynek mieszkalny jest usytuowany w odległości 4,93 m od granicy działki nr [...], która to odległość jest zgodna z par. 12 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 roku, nr 75, poz. 690 ze zm.).

W świetle powyższych ustaleń, w ocenie organu II instancji, z uwagi na kompletność i formalną poprawność projektu budowlanego, zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, oraz zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami techniczno-budowlanymi, zachodzą – w myśl przepisów art 35 ust.1 i art. 32 ust.4 Prawa budowlanego – warunki do zatwierdzenia przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę.

Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu dotyczącego spornego przebiegu granicy pomiędzy działką skarżącej oznaczoną nr [...] a działką inwestora nr [...] organ odwoławczy wyjaśnił, że zarzut ten nie może zostać uwzględniony, gdyż przebieg granicy nie podlega badaniu w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Nadto wskazano w uzasadnieniu decyzji, że skarżąca mimo wezwania nie przedłożyła do wglądu organu uwierzytelnionej kopii pisma inicjującego postępowanie przed sądem powszechnym, co pozwoliłoby ocenić ewentualny wpływ toczącego się przed sądem powszechnym postępowania na rozpatrywaną sprawę administracyjną. W kontekście sformułowanego w odwołaniu zarzutu niezgodności ustanowionej służebności gruntowej z rzeczywistą szerokością dojazdu Wojewoda stwierdził, iż zarzut ten nie może być przedmiotem analizy organu wydającego pozwolenie na budowę. Skoro inwestor przedłożył dokument, z którego wynika fakt ustanowienia służebności przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] położoną w T. pasem drogowym o szerokości 5 m, biegnącym wzdłuż wschodniej granicy tej działki na rzecz każdoczesnych właścicieli działek nr [...], [...] i [...], to wynikająca z tego dokumentu szerokość pasa służebnego nie podlega weryfikacji przez organy administracji państwowej, a sprawy wynikające z ewentualnych utrudnień przy korzystaniu z tej służebności mogą być wyłącznie rozstrzygane przez sądy powszechne.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła W. K., zarzucając kwestionowanemu rozstrzygnięciu tendencyjność i stronniczość. W ocenie skarżącej Wojewoda Podkarpacki utrzymał w mocy wadliwą decyzję i nie wziął pod uwagę oczywistych faktów wynikających z wyliczeń odległości na podstawie mapy.

W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.

Wyrokiem z dnia 2 marca 2011 roku, sygn. akt II SA/Rz 1241/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] października 2010 r. (Nr [...]) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że definicja prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane została sformułowana w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych.

Wzór oświadczenia został określony w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów wniosku o pozwolenie na budowę (Dz. U. Nr 120, poz. 1127), oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z tym wzorem, jeżeli prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika ze stosunku zobowiązaniowego, inwestor obowiązany jest wskazać dokument, z którego wywodzi tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wskazania dokumentu w rozumieniu analizowanego przepisu w ocenie Sądu nie spełnia takie oświadczenie, w którym ogólnikowo powołano się na umowę cywilno-prawną bez wskazania jej przedmiotu. Wskazanie przedmiotu umowy jest bowiem warunkiem niezbędnym dla oceny, czy istotnie z danej umowy inwestor skutecznie wywodzi prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może podlegać weryfikacji w toku postępowania nadzorczego i sądowego (vide: wyroki NSA: z dnia 17 kwietnia 2007r., sygn. akt II OSK 193/07, LEX 339433 i z dnia 9 października 2009r., sygn akt. II OSK 1534/08, LEX 571813). Taka weryfikacja jest możliwa jedynie wtedy, gdy wymagane przez art. 32 ust.4 pkt 2 Prawa budowlanego oświadczenie posiada elementy pozwalające ocenić, czy z danego stosunku zobowiązaniowego istotnie wynika prawo do dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane.

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż oświadczenie inwestora w zakresie dotyczącym działek nr [...] i [...] nie spełnia wymogów wyżej przywołanego rozporządzenia ze względu na brak wskazania, co było przedmiotem umów cywilnych zawartych w dniu 10 marca 2010 r. Powyższa wadliwość oświadczenia tym bardziej wymaga wyjaśnienia w sytuacji, gdy zarówno w dniu składania oświadczenia (z dnia 19 kwietnia 2010 r.) jak i w czasie sporządzenia projektu zagospodarowania działki (kwiecień 2010) inwestor nie legitymował się jeszcze w stosunku działki nr [...] prawem służebności gruntowej wynikającym z umowy z dnia 18 maja 2010 r.

W kontekście materiału sprawy nie budziło natomiast wątpliwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, iż inwestor legitymował się decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a wniosek o pozwolenie na budowę złożył w okresie ważności tej decyzji, jak również zgodność projektu z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno budowlanymi. W ramach wykonania tego obowiązku organ odwoławczy w sposób wyczerpujący odniósł się w pisemnych motywach swego rozstrzygnięcia do kwestii wynikających z par. 12 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.) natomiast całkowicie pominął analizę w zakresie wynikającym z § 14 wyżej wskazanego rozporządzenia, który stanowi, iż do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej określonych w przepisach odrębnych. Jakkolwiek z materiału sprawy wiadomo, iż na podstawie umowy z dnia 18 maja 2010 r. na rzecz każdoczesnych właścicieli działek nr [...],[...] i [...] położonych w miejscowości T. ustanowiono służebność gruntową polegającą na prawie przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] pasem drogowym o szerokości 5 metrów, to brak odniesienia się przez organ do kwestii wynikających z par.14 wyżej wskazanego rozporządzenia stanowi o niewyjaśnieniu okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia przedmiotu rozstrzygnięcia.

Wyjaśnienie przez organ, czy służebny pas drogowy spełnia wymogi § 14 wyżej wskazanego rozporządzenia jest niezbędne także w związku z zarzutami skarżącej, które w istocie zmierzają do wykazania, że zagwarantowane prawnie w drodze umowy o ustanowienie służebności gruntowej połączenie nieruchomości inwestora z drogą publiczną faktycznie nie istnieje w takiej szerokości, jaka wynika z umowy w związku z trwałą zabudową nieruchomości obciążonej. Jakkolwiek trafne jest stanowisko organu, iż w postępowaniu administracyjnym nie jest dopuszczalne badanie skuteczności materialnoprawnej umowy o ustanowieniu służebności gruntowej w zakresie jej zgodności z celem takiej czynności, o którym mowa w art. 285 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), to jednak organ nie może uchylić się od oceny czy połączenie nieruchomości inwestora z drogą publiczną spełnia wymogi § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ta ocena wymaga uprzedniego wyjaśnienia nie tylko kwestii prawnego dostępu do drogi publicznej ale i kwestii faktycznego dostępu do tej drogi.

Podsumowując, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 32 ust.4 pkt 2 i art. 35 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz art. 7 K.p.a., a naruszenia te miały wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę, zdaniem Sądu organ odwoławczy powinien zobowiązać inwestora do doprecyzowania oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz dokonać oceny zgodności zagospodarowania terenu objętego inwestycją z przepisami techniczno-budowlanymi, o których mowa wyżej w treści niniejszego uzasadnienia.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę kasacyjną wniósł Wojewoda Podkarpacki, podnosząc zarzuty naruszenia:

1) art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego oraz art. 77 § 1 K.p.a., poprzez wadliwą ich interpretację i przyjęcie, że organ administracji ma obowiązek w każdym przypadku weryfikować dokumenty, z których inwestor wywodzi prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w szczególności umowy cywilnoprawnej i prowadzić w tym zakresie postępowanie dowodowe, podczas gdy żadna z stron postępowania administracyjnego w zaistniałym stanie faktycznym sprawy nie kwestionowała prawa inwestora do działek objętych jego wnioskiem o uzyskanie pozwolenia budowlanego,

2) art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 roku w sprawie wzoru wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (Dz. U. z 2003 r. Nr 120, poz. 1127) przez przyjęcie, iż inwestor ma obowiązek do złożonego wniosku o pozwolenie na budowę wraz z wymaganymi dokumentami, z których wynika jego prawo do dysponowania nieruchomością dołączyć odpis umowy cywilnej, który jest niezbędny do oceny przez organ, czy inwestor skutecznie wywodzi swoje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane pomimo, że żaden z przepisów prawa nie daje kompetencji w tym zakresie organowi architektoniczno – budowlanemu, a prawo inwestora w tym zakresie nie było kwestionowane przez uczestników postępowania,

3) § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zw. z art. 7 kpa poprzez przyjęcie, że organ ma faktyczny obowiązek oceny, czy połączenie nieruchomości inwestora z drogą publiczną spełnia wymogi tego przepisu, podczas gdy z ustaleń formalnych dokonanych przez organ wynika, że inwestor w pełnym w zakresie posiada dostęp do drogi publicznej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Skarga kasacyjna wniesiona przez Wojewodę Podkarpackiego nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Odnośnie do zarzutów wymienionych w punktach 1) i 2) skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że wbrew twierdzeniom Wojewody z uzasadnienia wyroku nie wynika, by Sąd I instancji wyraził pogląd, że organ administracji ma obowiązek w każdym przypadku weryfikować dokumenty, z których inwestor wywodzi prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Sąd I instancji nie stwierdził też, że inwestor ma obowiązek dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę wraz z dokumentami, z których wynika jego prawo do dysponowania nieruchomością odpis umowy cywilnej, który jest niezbędny do oceny, czy inwestor skutecznie wywodzi z tej umowy prawo do dysponowania nieruchomością.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził jedynie, że ogólnikowe powołanie się na umowę cywilnoprawną bez wskazania jej przedmiotu nie spełnia wymogu wskazania dokumentu, z którego wynika prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor rzeczywiście we oświadczeniu o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do działek o nr ew. [...] i [...] enigmatycznie wskazał, że prawo to wynika z umów cywilnych z dnia 10 marca 2010 r.. Inwestor nie wskazał jednak, jakiego rodzaju są to umowy, to jest czy są to np. umowy dzierżawy, użytkowania, użyczenia lub innego rodzaju umowa. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że tego rodzaju informacja powinna być w oświadczeniu zawarta. Oczywistym jest bowiem, że nie każda umowa cywilnoprawna może być źródłem uprawnień, więc organ administracji powinien posiadać minimum informacji pozwalających na zweryfikowanie twierdzenia inwestora o posiadaniu prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Otrzymując od inwestora oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w którym jako źródło tego prawa wskazano jedynie ogólnie na umowę cywilnoprawną, organ administracji powinien te kwestię wyjaśnić poprzez wezwanie inwestora do wskazania, jakiego rodzaju jest to umowa.

Zgodzić natomiast należy się z twierdzeniem Wojewody, że wskazane przez Sąd I instancji uchybienie w realiach niniejszej sprawy nie miało wpływu na jej wynik. Odnośnie uprawnień do działki [...] inwestor jeszcze na etapie postępowania administracyjnego dołączył zawartą w formie aktu notarialnego umowę z dnia 18 maja 2010 r. o ustanowieniu służebności gruntowej. Z kolei odnośnie uprawnień do działki o nr ew. [...] z akt sprawy wynika, że jej właścicielami są E. W. i S. W. Działka ta została wymieniona w treści decyzji organu I instancji. Decyzja ta została doręczona E. W. i S. W. Osoby te nie składały odwołania od tej decyzji i w żaden inny sposób nie kwestionowały prawa inwestora do dysponowania działką o nr ew. [...] na cele budowlane. W realiach niniejszej sprawy nie było podstaw do kwestionowania uprawnień inwestora do dysponowania na cele budowlane nieruchomościami wymienionymi w oświadczeniu.

Zgodzić należy się również z przedstawionym przez Wojewodę poglądem, że na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy organ architektoniczno-budowlany nie ma obowiązku dokonywania oceny planowanej inwestycji pod kątem jej zgodności z § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.).

W postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy organy administracji nie dokonują oceny planowanej inwestycji pod kątem jej zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dokonywanie oceny planowanej inwestycji pod kątem jej zgodności z przepisami wyżej wskazanego rozporządzenia nie jest możliwe na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy, gdyż inwestor może uzyskać zgodę na odstępstwo od tych przepisów. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.; dalej: Prawo budowlane) w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych, do których zalicza się m.in. warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie.

Art. 9 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi, że właściwy organ, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, w drodze postanowienia, udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo. Z kolei z art. 9 ust. 3 tej ustawy wynika, że wniosek do ministra, w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo właściwy organ składa przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.

Organ administracji orzekający w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy nie może przesądzić na etapie wydawania tej decyzji, że planowana inwestycja musi być zgodna z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, gdyż uniemożliwiałby w ten sposób inwestorowi możliwość ubiegania się o zgodę na odstępstwo od tych przepisów. Zgodę tę można uzyskać tylko w toku postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, to jest w postępowaniu, które następuje po wydaniu decyzji o warunkach zabudowy. Organem właściwym do wydania zgody na odstępstwo jest organ uprawniony do wydawania pozwoleń na budowę.

Organy administracji orzekające w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy stosują przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wówczas, gdy z wynika to wprost z tych przepisów, to jest z § 12 ust. 2, § 18 ust. 2, § 26 ust. 5, § 36 ust. 4 wskazanego rozporządzenia. W przedmiotowej sprawie okoliczności uzasadniające zastosowanie tych przepisów nie powstały.

Jeśli inwestycja, której dotyczy decyzja o warunkach zabudowy nie spełnia wymogów wynikających z przepisów wynikających z rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, to jej dostosowanie do tych wymogów może nastąpić poprzez uzyskanie przez inwestora zgody na odstępstwo. Na inwestorze będzie ciążył obowiązek uzyskania takiej zgody i to on będzie ponosił ryzyko, że w przypadku jej nieuzyskania nie otrzyma pozwolenia na budowę.

Mimo błędnego uzasadnienia wyroku wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny analiza akt sprawy pozwala stwierdzić, że uchylenie zaskarżonej decyzji było zasadne.

Wskazać bowiem należy na okoliczność, na którą nie zwróciły uwagi zarówno organy administracji jak i Sąd I instancji. Otóż, zgodnie z treścią art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku miejscowego planu.

Z akt sprawy wynika, że inwestor przedłożył decyzję o warunkach zabudowy z dnia [...] maja 2009 roku (Nr [...]). Decyzja ta obejmuje działki o nr ew. [...],[...],[...],[...],[...] i [...]. Tymczasem pozwolenie na budowę obejmuje działki o nr ew. [...],[...],[...],[...],[...] i [...] oraz działkę o nr ew. [...]. Działka o nr ew. [...] wymieniona jest w części tytułowej projektu budowlanym, jako działka, na której ma być zrealizowana sieć uzbrojenia terenu. Numer tej działki wskazany jest również na mapie dla celów projektowych, chociaż na mapie nie zaznaczono przebiegu przez tę działkę sieci uzbrojenia terenu. Zauważyć też należy, że w części szczegółowej projektu budowlanego działka ta nie jest wymieniana.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji powinien więc wyjaśnić, czy planowana inwestycja ma być realizowana na działce o nr ew. [...], a jeżeli tak, to czy dla działki tej wydana została decyzja o warunkach zabudowy. Jeśli decyzja taka została wydana, to powinna zostać załączona do akt sprawy, zaś organ administracji powinien dokonać oceny zgodności projektu budowlanego z tą decyzją. Ma to bowiem zasadnicze istotne dla oceny zgodności z prawem decyzji organu I instancji o pozwoleniu na budowę.

Z powyższych względów, na podstawie art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.