Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2789/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 218  par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 153, art. 145 par 1ai c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu 12 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. uchla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta [...] z [...] maja 2021 r. nr [...]; 2. przyznaje od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz B. M. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] czerwca 2020 r. nr [...] Prezydent [...] (dalej też jako organ I instancji) odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W, przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...], w prawo własności tej nieruchomości, w trybie art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2040, dalej jako ustawa). Postanowieniem z [...] lipca 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako organ/kolegium) utrzymało powyższe postanowienie w mocy. Wyrokiem z 23 listopada 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 1257/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił powyższe postanowienia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Rozpoznając ponownie sprawę, Prezydent [...] postanowieniem z [...] maja 2021 r. nr [...] ponownie odmówił wydania zaświadczenia. Postanowieniem z [...]września 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało powyższe postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu postanowienia kolegium wskazało, że jak prawidłowo wywiódł organ I instancji, dostępne dane nie pozwalają na rozstrzygnięcie, czy co najmniej połowę lokali znajdujących się w budynku położonym na przedmiotowej nieruchomości stanowią lokale mieszkalne. Według bowiem posiadanej przez organ I instancji wiedzy, we wskazanym budynku znajdują się trzy wyodrębnione lokale mieszkalne oraz niewyodrębniona liczba lokali o nieznanym charakterze. Brak informacji o liczbie lokali i charakterze lokali niewyodrębnionych nie pozwala na ustalenie, czy spełniony został warunek określony w art. 1 ust. 2 ustawy, co w ocenie organu uniemożliwia wydania zaświadczenia o żądanej treści.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie z [...] września 2021 r. B. M. (dalej jako skarżąca) zarzuciła Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] naruszenie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy i wniosła o wydanie zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności. Skarżąca podniosła, że z danych dostępnych organowi jednoznacznie wynika, że w budynku znajduje się 15 lokali mieszkalnych i 3 użytkowe, zaś łączna powierzchnia lokali użytkowych nie przekraczała [...] m2, przy ok. [...] m2 powierzchni lokali mieszkalnych. Ponadto w ocenie skarżącej ustawodawca określił jedynie jakimi budynkami musi być zabudowany grunt, by uległ przekształceniu, tym samym organ przy wydawaniu zaświadczenia powinien odwołać się jedynie do treści księgi wieczystej i ewidencji gruntów i budynków.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako ppsa) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Z kolei w myśl art. 1 ust. 2 ustawy, przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami:

1) mieszkalnymi jednorodzinnymi lub

2) mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub

3) o których mowa w pkt 1 lub 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych.

Przekształcenie potwierdza się w zaświadczeniu wydawanym przez organ administracji publicznej, które stanowi podstawę ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków (art. 4 ust. 1 ustawy). Wydanie zaświadczenia następuje z urzędu lub na wniosek, o czym stanowi art. 4 ust. 2 ustawy.

Tryb wydawania zaświadczeń określony jest w art. 217-220 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako kpa). Zgodnie z art. 218 § 1 kpa zaświadczenie ma na celu potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Stosowanie zaś do art. 218 § 2 kpa, organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Postępowanie to ma jedynie charakter pomocniczy, uproszczony i odformalizowany, nie podlega rygorom pełnego postępowania dowodowego. Niedopuszczalne jest zatem kompletowanie w tym postępowaniu materiału dowodowego, mającego służyć wydaniu zaświadczenia określonej treści, gdyż treść zaświadczenia ma się opierać na już posiadanych przez organ ewidencjach, rejestrach, czy też zbiorach danych. Zaświadczenie jest bowiem aktem wiedzy, a nie władzy organu, który jedynie potwierdza w ten sposób istnienie określonego obiektywnego stanu (faktycznego, prawnego) na podstawie posiadanych danych. Pojęcie danych znajdujących się w posiadaniu organu należy interpretować ściśle. Nie są to nowe informacje zebrane przez organ w postępowaniu, o którym mowa w art. 218 § 2 kpa ani oceny oparte o orzeczenia sądowe i dokumenty innych organów, ani też, co do zasady, dane dostarczone właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie.

W orzecznictwie oraz doktrynie wskazuje się, że punktem wyjścia dla oceny, czy dana nieruchomość jest zabudowana budynkami mieszkalnymi są zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2021 r. sygn. akt I OSK 793/21). Jak wynika z ewidencji gruntów i budynków, na przedmiotowej nieruchomości posadowiony jest jedynie budynek mieszkalny o powierzchni [...] m2, w którym znajdują się trzy lokale samodzielne, o nr: [...], [...] i [...] i łącznej powierzchni [...] m4, brak natomiast innych lokali. Fakt ten potwierdza również treść prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości księgi wieczystej nr [...]. Z powyższych danych ewidencyjnych w sposób jednoznaczny wynika zatem, że na objętej wnioskiem nieruchomości znajduje się wyłącznie budynek przeznaczony na cele mieszkalne. W takich okolicznościach nieruchomość ta spełnia warunek opisany w art. 1 ust. 2 ustawy. Należy ponownie podkreślić, że w postępowaniu w przedmiocie wydania zaświadczenia organ nie może badać, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, kwestii dotyczących faktycznego sposobu użytkowania spornego budynku czy braku wyodrębnienia lokali, bowiem tego rodzaju postępowanie wykracza poza zakres postępowania o wydanie zaświadczenia.

Ponadto zauważyć należy, że kwestia przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności była już przedmiotem oceny sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 23 listopada 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 1257/20 przekazując sprawę do ponownego rozpoznania stwierdził m.in., że "(...) w świetle dostępnych organowi danych ewidencyjnych brak było podstaw do kwestionowania spełnienia przez przedmiotową nieruchomość przesłanek przekształcenia (.....). Rozpoznając sprawę ponownie organ, mając na uwadze ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu, weźmie pod uwagę dane rejestrowe wskazujące na charakter budynku posadowionego na działce [...] z obrębu [...] (....)". Powyższa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu, stosownie do treści art. 153 ppsa były dla organów wiążące, przyjęcie przez organy innej oceny prawnej niż wskazana w wyroku sądu stanowi o naruszeniu przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu w sprawie doszło do naruszenia art. 4 ust. 1 i 4 w zw. z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy, poprzez wadliwe przyjęcie przez organy, że wątpliwości co do faktycznego wykorzystywania lokali niewyodrębnionych uzasadniają odmowę wydania zaświadczenia. Ponadto w sprawie doszło do naruszenia art 153 ppsa, poprzez przyjęcie przez organy odmiennej oceny prawnej niż wskazana w wyroku Sądu. Z tych względów, na podstawie art 145 § 1a i c orzeczono jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania w pkt 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.

Rozpoznając sprawę ponownie organ rozpatrzy wniosek o wydanie zaświadczenia uwzględniając ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku.

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 ppsa.