Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 268/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2012-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Skarżony organ: Zarząd Powiatu
Treść wyniku: stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 maja 2012r. sprawy ze skargi Wojewody Kujawsko-Pomorskiego na uchwałę Zarządu Powiatu w Nakle nad Notecią z dnia 30 listopada 2011r. nr XX/55/2011 w przedmiocie założenia do opracowania arkuszy organizacji pracy szkół i placówek oświatowych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 268/12

Uzasadnienie

Składając skargę Wojewoda Kujawsko-Pomorski jako organ nadzoru, powołując się na art. 81 ustawy o samorządzie powiatowym, wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały nr XX/55/2011 Zarządu Powiatu Nakielskiego z dnia 29 kwietnia 2011 r. w sprawie założeń do opracowania arkuszy organizacji pracy szkół i placówek oświatowych prowadzonych przez powiat nakielski na rok szkolny 2011/2012. Podstawę prawną uchwały stanowiły przepisy art. 4 ust. 1 pkt 1 oraz art. 32 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, a także art. 5 ust.7 pkt 1 i 4 w zw. z art. 5c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Wg skarżącego nie wynika z nich umocowanie dla Zarządu Powiatu do uchwalania tego typu założeń. Uchwała jest wadliwa, gdyż kwestię organizacji pracy szkół i placówek oświatowych regulują przepisy rozporządzenia MEN z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół w poszczególnych załącznikach dot. określonych szkół. Arkusz organizacji szkoły lub placówki oświatowej sporządza dyrektor, a zatwierdza organ prowadzący, którym jest starosta. Zarząd Powiatu nie był umocowany do podjęcia uchwały; tym samym narusza ona art. 7 Konstytucji, zgodnie z którym organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Ponadto skarżący zarzucił organowi, iż przed podjęciem uchwały nie przeprowadził konsultacji związkowych.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej odrzucenie względnie oddalenie wywodząc, że założenia mają na celu wskazanie dyrektorom kierunków racjonalizacji zatrudnienia z punktu widzenia gospodarki finansowej, a przede wszystkim planowanej likwidacji szkół i nie wkraczają bezpośrednio w kompetencje starosty i dyrektora w zakresie zatwierdzania arkuszy organizacji szkoły lub placówki. Za organizację szkoły odpowiada dyrektor, który jednocześnie administruje przyznanym budżetem. Powiat finansuje szkołę, jako jednostka prowadząca, zgodnie z art. 34a. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (j.t. Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.). Założenia nie zawierają żadnych sankcji dla dyrektorów szkół za ich niestosowanie. Są jedynie wskazówką i pomocą w oparciu o obowiązujące przepisy, a także odpowiadają zasadom współżycia społecznego z art. 5 kc. Z tych względów zbędne były w ocenie organu konsultacje związkowe, a uchwała jest zgodna z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Według przepisu art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na innym kryterium.

Uchwała rady gminy jest prawidłowa wówczas, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa, które zawierają upoważnienie do wydania takiego aktu oraz określają tryb postępowania prawodawczego. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sądy administracyjne zostały powołane do orzekania w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny może zakwestionować zaskarżony akt tylko wtedy, gdy jest on niezgodny z prawem. W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują i dlatego skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przesłanki zgodności z prawem uchwały organu powiatu są określone w art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592 ze zm.). Według tego przepisu uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna. Podstawą stwierdzenia nieważności takiego aktu jest zatem uznanie, że doszło do naruszenia prawa.

Stanowienie aktów prawa miejscowego poddane jest reglamentacji prawnej. Stanowi o tym Konstytucja RP. Według art. 87 ust. 2 Konstytucji źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego.

Jako podstawę prawną zaskarżonej uchwały Zarząd Powiatu w Nakle nad Notecią wskazał przepisy art. 4 ust. 1 pkt 1 oraz 32 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592;z 2002 r. Nr 23, poz. 220, Nr 62, poz. 558, Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271, Nr 200, poz. 1688 i Nr 214, poz. 1806, z 2004 r. Nr 102, poz. 1055 i Nr 167, poz. 1759; z 2007 r. Nr 173, poz. 1218; z 2008 r., Nr 180, poz. 1111 i Nr 223, poz. 1458; z 2009 r. Nr 92, poz. 753; z 2010 r. Nr 28, poz. 142; Nr 28, poz. 146; Nr 106, poz.675), art. 5 ust. 7 pkt 1 i 4 w związku z art. 5c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256 poz. 2572, Nr 69, poz. 624, Nr 109, poz. 1161, Nr 273 poz. 2703, Nr 281 poz. 2781, Dz. U. z 2005 r. Nr 17 poz. 141, Nr 94 poz. 788, Nr 122 poz. 1020, Nr 131 poz. 1091, Nr 167 poz. 1400, Nr 249 poz. 2104; Dz. U. z 2006 r. Nr 144 poz. 1043, Nr 208 poz. 1532, Nr 227 poz. 1658; Dz. U. z 2007 r. Nr 42 poz. 273, Nr 80 poz. 542, Nr 115 poz. 791, Nr 120 poz. 818, Nr 180 poz. 1280, Nr 181 poz. 1292; Dz. U. z 2008 r. Nr 70 poz. 416, Nr 145 poz. 917, Nr 216 poz. 1370, Nr 235 poz. 1618; Dz. U. z 2009 r. Nr 6 poz. 33, Nr 31 poz. 206 Nr 56 poz. 458, Nr 157 poz. 1241, Nr 219 poz. 1705; Dz. U. z 2010 r. Nr 44 poz. 250, Nr 54 poz. 320, Nr 127 poz, 857, Nr 127 poz. 857 z późn. zm.).

Przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 przywoływanej ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym stanowi, iż powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie edukacji publicznej.

Natomiast przepis art. 32 ust. 1 tejże ustawy stanowi, że zarząd powiatu wykonuje uchwały rady powiatu i zadania powiatu określa przepisami prawa.

Przepis art. 5 ust. 7 pkt 1 i 4 przywołanej ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty stanowi, że organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności: zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki, wyposażenie szkoły lub palcówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczych, przeprowadzenia sprawdzianów i egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych.

Przywołany przepis art. 5c pkt 2 tej ustawy stanowi, że w przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, zadania i kompetencje organu prowadzącego określone w: art. 5 ust. 7, art. 36 ust. 2, art. 36a ust. 1, 4-6, 10,12, i 14, art. 38 ust. 1, art. 39 ust. 4a i 5, art. 62 ust. 6 oraz art. 71c ust. 1 - - wykonuje odpowiednio: wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu, zarząd województwa.

Z analizy tych przepisów wynika w ocenie Sądu, że nie mogły one stanowić żadnej podstawy prawnej do wydania zaskarżonej uchwały. W szczególności należy mocno podkreślić, że przepisy art. 5 ust. 7 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty przywołanego w podstawie prawnej decyzji zobowiązują organ prowadzący do zapewnienia szkole lub placówce warunków działalności. Na cele wymienione w tym przepisie organy prowadzące szkolę zobowiązane są zapewnić odpowiednie środki finansowe i zapewnić warunki materialno- organizacyjne i stosownie do tego przysługują mu odpowiednie uprawnienia nadzorcze np. poprzez powierzanie stanowiska i odwoływanie ze stanowiska dyrektora szkoły. Przepisy te nie upoważniają organu prowadzącego do wydania tego rodzaju aktów prawa miejscowego jak zaskarżona uchwała.

Również jakikolwiek inny przepis przywołanych w zaskarżonej uchwale ustaw nie upoważniał do wydania zaskarżonej uchwały. Podstawy prawnej do wydania zaskarżonej uchwały nie zawierał też jakkolwiek inny akt prawny.

W tym stanie rzeczy podzielając stanowisko skarżącego Wojewody Kujawsko - Pomorskiego należało mając na uwadze treść art. 7 Konstytucji RP i fakt, że uchwała ta stanowiła akt prawa miejscowego na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. Nr 142 z 2001 r., poz. 1592 ze zm.) oraz art. 147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdzić w nieważności w całości zaskarżonej uchwały - pkt 1 wyroku, opierającym rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku na przepisie art. 152 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r.