Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 792/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 3, ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant ref. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2017 r. sprawy ze skargi O. w M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23), po rozpatrzeniu odwołania O. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił ustalony tan faktyczny wskazując, że pismem z dnia 26.02.1997 r. O. wystąpiło z wnioskiem o wydanie nakazu rozbiórki wykonanych przez Przedsiębiorstwo [...] obiektów regulacji rzeki [...], zlokalizowanych w rejonie mostu w W., tj. tamy podłużnej [...], poprzeczki [...] i [...] od strony brzegu prawego oraz budowli [...], poprzeczki i ostrogi [...], [...], [...], a także nasypu w linii budowanego mostu - od strony brzegu lewego.

Postanowieniem z dnia [...].05.1997 r. znak: [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nakazał wstrzymać roboty budowlane polegające na wykonaniu tamy podłużnej [...], poprzeczki [...] oraz poprzeczki [...].

Niniejsze postanowienie zostało uchylone przez GINB postanowieniem z dnia [...].07.1997 r. znak: [...] a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Z kolei postanowieniem z dnia [...].04.1997 r. znak: [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, nakazał wstrzymać roboty budowlane polegające na wykonaniu tamy poprzecznej [...], tamy poprzecznej [...], poprzeczki [...] oraz poprzeczki [...]. Niniejsze postanowienie również zostało uchylone przez GINB postanowieniem z dnia [...].06.1997 r. znak: [...] a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Postanowieniem z dnia [...].10.1997 r. znak: [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane ponownie nakazał wstrzymać roboty budowlane polegające na wykonaniu tamy poprzecznej [...], tamy poprzecznej [...], tamy poprzecznej [...] oraz poprzeczki [...].

Następnie Wojewoda [...] wydał decyzję z dnia [...].10.1997 r. znak: [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych prowadzonych w związku z realizacją tamy poprzecznej [...], tamy poprzecznej [...] oraz poprzeczki [...]. W uzasadnieniu tajże decyzji organ wskazał, że stopień zaawansowania robót związanych z realizacją ww. obiektów wynosi od 55% do 70 % (w zależności od obiektu). Organ powołał się na oświadczenie Okręgowej Dyrekcji Gospodarki Wodnej w W., z którego wynikało, że roboty dotyczące regulacji [...] są niezbędne do wykonania ze względu na ochronę nowobudowanego mostu w W. oraz ochronę przeciwpowodziową wyjątkowo zatorogennego odcinka rzeki w okolicach W., a także opinie prof. A. J. oraz doc. dr. J. W., z których wynikało, że budowle regulacyjne w okolicach W. są niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa przeprawie mostowej oraz ludzi z niej korzystających. W konkluzji uzasadnienia organ stwierdził, że w rozpatrywanym przypadku nie może mieć zastosowania przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane, lecz likwidacja samowoli budowlanej powinna nastąpić na podstawie art. 50 i 51 ustawy. Nie można bowiem orzec o nakazaniu rozbiórki części obiektu budowlanego stanowiącego rozbudowę całego systemu regulującego koryto rzeki [...], gdyż ewentualna rozbiórka tych budowli wymagałaby równocześnie doprowadzenie do stanu poprzedniego całego systemu regulacyjnego nie wyłączając przeprawy.

Niniejsza decyzja również została uchylona przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].12.1997 r. znak: [...] a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Pismem z dnia 07.04.1998 r. Dyrekcja Okręgowa Dróg Publicznych w W. wystąpiła z wnioskiem. o wydanie w trybie pilnym pozwolenia na budowę obiektów regulacyjnych w obrębie budowanego mostu w W. i nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, wskazując, że brak należytego funkcjonowania obiektów regulacji rzeki może doprowadzić do katastrofy budowlanej.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].04.1998 r. znak: [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę regulacji rzeki [...] w km [...] do [...] w rejonie nowobudowanego mostu w W.. GINB decyzją z dnia [...].06.1998 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]. Decyzja GINB została zaskarżona przez O. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Ponadto, O. w piśmie z dnia 11.05.1998 r. skierowanym do Wojewody [...] ponowiło swój wniosek z dnia 26.02.1997 r. o wydanie nakazu rozbiórki samowolnie wykonanych budowli hydrotechnicznych, wskazując, że zgodnie z decyzją GINB z dnia [...].12.1997 r. znak: [...] organ zobowiązany był do ponownego rozpatrzenia sprawy.

Decyzją z dnia [...].08.1998 r. znak: [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane, odmówił nakazania rozbiórki poprzecznych ostróg [...] i [...] oraz tamy równoległej [...] i związanych z nią poprzeczek [...] i [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że sprawa regulacji rzeki [...] w rejonie mostu w W. toczy się odrębnie od postępowania związanego z budową mostu, dla którego regulacja jest niezbędna z uwagi na bezpieczeństwo budowli. Ze względu na długotrwałe postępowanie administracyjne dotyczące regulacji rz. Wisły oraz wystąpienie zagrożenia bezpieczeństwa budowanego mostu inwestor tj. Dyrekcja Okręgowa Dróg Publicznych w W. przystąpiła do realizacji części obiektów hydrotechnicznych przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające potwierdziło wystąpienie bezpośredniego zagrożenia dla budowanego mostu poprzez wymycie dna rzeki w rejonie podpór nr [...] i [...]. Stan zagrożenia wystąpił z powodu nie zachowania projektowanej koncentracji przepływu wody oraz braku regulacji rzeki w obrębie mostu. Ponadto organ wskazał, że ewentualna rozbiórka już wykonanych częściowo robót (stanowiących część wszystkich robót regulacyjnych) mogłaby spowodować zagrożenie w trakcie budowy mostu jak i później.

Z powyższych względów, jak stwierdził Wojewoda [...], decyzją z dnia [...].04.1998 r. znak: [...] udzielającą pozwolenia na budowę regulacji rzeki [...] w km [...] do [...] w rejonie nowobudowanego mostu w W., objęte zostały również wcześniej wykonane roboty budowlane. Dlatego nie ma podstaw do nakazania rozbiórki budowli hydrotechnicznych będących przedmiotem postępowania.

Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji przez O., GINB decyzją z dnia [...].09.1998 r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł "brak podstaw prawnych do wydania odmowy nakazu rozbiórki ww. obiektów hydrotechnicznych." Z uzasadnienia decyzji GINB wynika, że decyzja organu I instancji została uchylona wyłącznie z przyczyn formalnych. GINB zgodził się natomiast ze stanowiskiem organu I instancji, że brak jest podstaw do rozbiórki kwestionowanych przez O. obiektów regulacji rzeki [...].

Pismem z dnia 11.07.2000 r. Generalny Dyrektor Dróg Publicznych wystąpił z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektów regulacji rzeki [...] wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...].04.1998 r. znak: [...].

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].07.2000 r. nr [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie ww. obiektów. Decyzja ta została uchylona przez GINB decyzją z dnia [...].10.2000 r. znak: [...] a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Dalszy tok postępowania w sprawie obiektów regulacji rzeki [...], zdeterminowany był orzeczeniem, jakie wydał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi O. na decyzję GINB z dnia [...].06.1998 r. znak: [...]. Sąd wyrokiem z dnia 19.02.2001 r. sygn. akt IV SA 1736/00 uchylił powyższą decyzję GINB wskazując, że wydana decyzja o pozwoleniu na budowę nie pozwala ocenić, czy obiekty wyliczone w skardze przez stronę zostały nią objęte. W wyroku Sąd wyjaśnił, że pozwolenie na budowę musi wyraźnie i jednoznacznie określać wszystkie obiekty albo poprzez ich enumeratywne wyliczenie w samej decyzji bądź w wykazie załączników stanowiących integralną część decyzji.

Ponownie rozpatrując sprawę, w związku z ww. wyrokiem NSA w Warszawie, GINB stwierdził, że zaskarżona decyzja o pozwoleniu na budowę została już wykonana a inwestor wystąpił z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie inwestycji. W związku z powyższym, decyzją z dnia [...].06.2001 r. znak: [...] GINB uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...].04.1998 r. znak: [...] i umorzył postępowanie organu I instancji w sprawie pozwolenia na budowę.

Decyzją z dnia [...].02.2002 r. nr [...], Wojewoda [...] odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektów regulacji rzeki [...] od km [...] do km [...] w rejonie nowobudowanego mostu w W. uzasadniając, że w związku z uchyleniem decyzji Wojewody [...] z dnia [...].04.1998 r. znak: [...] nałożony tą decyzją obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, przestał istnieć.

GINB decyzją z dnia [...].07.2002 r. znak: [...] uchylił powyższą decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji stwierdzając, że wygaśnięcie obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie skutkuje bezprzedmiotowością postępowania.

W związku ze skargą Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17.03.2004 r. uchylił powyższą decyzję GINB w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego pozwolenia na użytkowanie.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, GINB wydał decyzję z dnia [...].06.2004 r., znak: [...], którą uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...].02.2002 r. nr [...], w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie i umorzył postępowanie organu I instancji. Wydanie powyższej decyzji spowodowane było zmianą przepisów dotyczących organu właściwego w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.

W związku z pismem O. z dnia 21.07.2001 r. ponawiającym wniosek o wydanie nakazu rozbiórki obiektów regulacyjnych (oznaczonych symbolami: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]) postępowanie w sprawie wszczął [...] WINB.

Postanowieniem z dnia [...].01.2005 r. nr [...] [...] WINB, działając na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nakazał wstrzymać roboty budowlane przy budowie obiektów regulacji rzeki [...] od km [...] do km [...] w rejonie mostu w W., będących przedmiotem wniosku O. i zobowiązał GDDKiA do przedłożenia inwentaryzacji wszystkich wykonanych obiektów i robót budowlanych.

Następnie decyzją z dnia [...].03.2005 r. nr [...] [...] WINB, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane nałożył na Inwestora obowiązek przedłożenia 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego.

GINB postanowieniem z dnia [...].04.2005 r. znak: [...] uchylił powyższe postanowienie [...] WINB z dnia [...].01.2005 r. nr [...], natomiast decyzją z dnia [...].06.2005 r. uchylił ww. decyzję [...] WINB z dnia [...].03.2005 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu powyższych rozstrzygnięć GINB wskazał, że postępowanie należy prowadzić z uwzględnieniem wyroku NSA w Warszawie z dnia 19.02.2001 r. sygn. akt IV SA 1736/00 uchylającym decyzję GINB w przedmiocie pozwolenia na budowę obiektów regulacyjnych, tj. wyodrębnić obiekty wykonane w warunkach samowoli budowlanej, a więc przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę i obiekty wykonane po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, których wykonania w żadnej mierze nie można zaliczyć do samowoli budowlanej.

Decyzją z dnia [...].03.2006 r. nr [...], [...] WINB umorzył postępowanie w sprawie wydania nakazu rozbiórki obiektów hydrotechnicznych, wskazując, że bezpodstawnie zostało ono wszczęte na wniosek O., będącej organizacją społeczną.

W toku przeprowadzonego z urzędu dalszego postępowania w przedmiotowej sprawie, [...] WINB ustalił, że budowa wszystkich obiektów będących przedmiotem postępowania została rozpoczęta przed udzieleniem pozwolenia na budowę decyzją Wojewody [...] z dnia [...].04.1998 r. znak: [...] a więc roboty przynajmniej w części były prowadzone w warunkach samowoli budowlanej. W celu zalegalizowania wykonanych robót budowlanych [...] WINB wydał na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane postanowienie z dnia [...].04.2006 r. nr [...], nakładające na GDDKiA, obowiązek przedstawienia, w terminie 6 miesięcy, określonych dokumentów.

Po wypełnieniu przez inwestora obowiązków nałożonych ww. postanowieniem, [...] WINB wydał postanowienie z dnia [...].11.2011 r. nr [...], nakładające na GDDKiA opłatę legalizacyjną z tytułu wybudowania bez wymaganego pozwolenia na budowę obiektów regulacji rzeki [...], oznaczonych symbolami: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], które to postanowienie zostało uchylone przez GINB postanowieniem z dnia [...].01.2012 r. znak: [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy [...] WINB wydał postanowienie z dnia [...].04.2012 r. nr [...], ponownie nakładające na GDDKiA opłatę legalizacyjną z tytułu wybudowania bez wymaganego pozwolenia na budowę obiektów regulacji rzeki [...].

Postanowieniem z dnia [...].07.2012 r. znak: [...] GINB uchylił ww. postanowienie [...] WINB i umorzył postępowanie organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie GINB stwierdził, że brak jest podstaw do prowadzenia odnośnie obiektów będących przedmiotem niniejszej sprawy, postępowania w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. GINB wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...].04.1998 r. znak: [...] o pozwoleniu na budowę miała usankcjonować samowolnie rozpoczęte roboty budowlane związane z budową obiektów będących przedmiotem niniejszego postępowania i jednocześnie zezwolić na ich dokończenie. Spowodowane to było wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności polegających na istnieniu potencjalnego zagrożenia bezpieczeństwa konstrukcji budowanego mostu na rzece, w przypadku niewykonania przedmiotowych obiektów hydrotechnicznych. Bez wątpienia poszczególne obiekty będące przedmiotem niniejszego postępowania, zostały częściowo zrealizowane samowolnie a częściowo na podstawie ww. pozwolenia na budowę. GINB stwierdził jednak, że fakt późniejszego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Wojewody [...] z dnia [...].04.1998 r. znak: [...] nie daje podstaw do uznania, że poszczególne obiekty zostały wybudowane w warunkach samowoli budowlanej, skoro prowadząc roboty budowlane mające na celu dokończenie samowolnie rozpoczętych robót inwestor legitymował się już decyzją o pozwoleniu na budowę. GINB uznał, że nie jest też dopuszczalne prowadzenie odrębnych postępowań administracyjnych w stosunku do samowolnie wykonanych części obiektów oraz części obiektów wybudowanych już na podstawie pozwolenia na budowę. Samowolnie wykonane części obiektów stanowią nierozłączne elementy składowe poszczególnych obiektów, dlatego też powinno być prowadzone jedno postępowanie legalizacyjne dotyczące całych obiektów budowlanych. W świetle powyższego, zdaniem GINB, brak było podstaw do prowadzenia odnośnie obiektów będących przedmiotem niniejszej sprawy, postępowania w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, ponieważ zrealizowane obiekty nie są typową samowolą budowlaną. Ponadto, GINB wskazał, że odnośnie kilku obiektów będących przedmiotem niniejszej sprawy, tj. poprzecznych ostróg [...] i [...] oraz tamy równoległej [...] i związanych z nią poprzeczek [...] i [...] było już prowadzone przez właściwe organy postępowanie w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane (zakończone decyzją GINB z dnia [...].09.1998 r. znak: [...]). Reasumując GINB stwierdził, że postępowanie legalizacyjne w niniejszej sprawie powinno być prowadzone na podstawie przepisów art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, które mają zastosowanie do przypadków innych niż określone w art. 48 ustawy Prawo budowlane.

W związku z powyższym, pismem z dnia 19.03.2014 r. [...] WINB zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie spornych obiektów regulacji rzeki [...], na podstawie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane,.

Następnie decyzją z dnia [...].03.2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, [...] WINB nałożył na GDDKiA obowiązek sporządzenia i przedstawienia trzech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego przedmiotowych obiektów regulacji rzeki [...], w terminie 4 miesięcy od daty doręczenia decyzji.

GINB decyzją z dnia [...].06.2014 r. znak: [...] uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Argumentując swoją decyzję GINB stwierdził, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, ponieważ wydanie decyzji na podstawie wskazanego przepisu dopuszczalne jest tylko w przypadku, gdy w obrocie prawnym istnieje decyzja o pozwoleniu na budowę. W innym przypadku organ nie ma bowiem możliwości dokonania właściwej oceny zaistniałych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. W związku z tym, że w rozpatrywanej sprawie decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę obiektów regulacji rzeki [...] nie funkcjonuje już w obrocie prawnym, GINB uznał, że brak było podstaw do wydania przez [...] WINB decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy [...] WINB wydał decyzję z dnia [...].10.2014 r. nr [...], o takim samym jak poprzednio rozstrzygnięciu. Uzasadniając swoją decyzję organ powołał się na stanowisko NSA zaprezentowane w wyroku z dnia 25.02.2014 r. sygn. II OSK 2286/12, który dopuścił stosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane w sytuacji, gdy została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego a roboty budowlane zostały już zakończone.

Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę GINB wydał decyzję z dnia [...].12.2014 r. znak: [...] utrzymującą w mocy ww. decyzję [...] WINB z dnia [...].10.2014 r. nr [...]. GINB stwierdził, że pogląd NSA dopuszczający możliwość zastosowania przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane w szerszym zakresie, a więc nie tylko w przypadku istotnych odstępstw od istniejącego pozwolenia na budowę, zasługuje na akceptację z punktu widzenia wykładni celowościowej przepisu art. 51 ustawy Prawo budowlane, którego celem jest doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Skargę na tę decyzję do WSA w Warszawie złożył O..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12.06.2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 339/15 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podzielił stanowisko zaprezentowane przez NSA w wyroku z dnia 25.02.2014 r. sygn. akt II OSK 2286/12 a tym samym uznał dopuszczalność prowadzenia postępowania w rozpatrywanej sprawie w oparciu o art. 51 ustawy Prawo budowlane, zastrzegając jednak, że wydanie w przedmiotowej sprawie takiego rozstrzygnięcia uznać należy co najmniej za przedwczesne. Sąd wyraził pogląd, że budowa obiektu rozpoczęta w warunkach samowoli budowlanej a następnie kontynuowana i dokończona na podstawie obowiązującego pozwolenia na budowę podlega legalizacji na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane, o ile część obiektu budowlanego zrealizowana przed uzyskaniem pozwolenia na budowę nie da się wydzielić bez uszczerbku dla reszty określonej całości. W związku z tym, Sąd uznał, że fundamentalną okolicznością w rozpatrywanej sprawie jest precyzyjne ustalenie zakresu robót wykonanych przez inwestora przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, szczególnie w kontekście podstawowego zarzutu podnoszonego przez stronę skarżącą, dotyczącego zrealizowania niektórych obiektów od początku do końca w warunkach samowoli budowlanej. Stwierdził, że organ nie ustalił, w jakim zakresie prowadzono roboty budowlane przed uzyskaniem pozwolenia, a w jakim po, a w szczególności, czy część obiektów nie została wybudowana w całości w warunkach samowoli budowlanej. W związku z powyższym, Sąd nakazał organom aby ponownie rozpoznając sprawę ustaliły zakres prac wykonanych przed uzyskaniem pozwolenia na budowę i na tej podstawie zdecydowały o sposobie legalizacji, pamiętając o tym, że obiekty zrealizowane przed uzyskaniem pozwolenia podlegają rygorom określonym w art. 48 ustawy Prawo budowlane, podobnie jak część obiektu, która może być rozebrana bez istotnej ingerencji w tą pozostałą część obiektu budowlanego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, [...] WINB wydał decyzję z dnia

[...].12.2015 r. nr [...], którą działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 7 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409, z późn. zm.) po raz kolejny orzekł o nałożeniu na Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad obowiązku sporządzenia i przedstawienia trzech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego obiektów regulacji rzeki [...], zlokalizowanych od km [...] do km [...] rzeki w rejonie mostu w W., oznaczonych symbolami: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], na działkach nr ew.: [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...]; [...] obręb [...]; [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...]; [...] obręb [...]; [...], [...] obręb [...]; rzeka obręb [...] - w terminie 4 miesięcy od daty doręczenia decyzji.

Jak wynika z uzasadnienia tejże decyzji, [...] WINB biorąc pod uwagę zalecenia zawarte w wyroku WSA w Warszawie z dnia 12.06.2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 339/15, ustalił na podstawie zebranego materiału dowodowego (m.in. protokół z przyjęcia interesantów z 16.02.2006 r.), że przed uzyskaniem pozwolenia na budowę zrealizowano roboty budowlane polegające na zatopieniu materacy faszynowych, stanowiących fundamenty poszczególnych budowli. Dowodami świadczącymi o prowadzeniu robót przy ww. obiektach przed uzyskaniem pozwolenia na budowę z dnia [...].04.1998 r. są protokoły oględzin z dnia 14.10.1997 r. i dnia 22.01.1998 r., przeprowadzonych przez pracowników Urzędu Wojewódzkiego w [...] oraz zapisy dokonywane w księgach obmiarów, załączonych do dokumentacji złożonej przez inwestora przy wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę. W księgach obmiarów opisanych jako: 4a, 4b i 4c widnieją zapisy kierownika oraz sprawdzającego - Inżyniera Rezydenta, z których jednoznacznie wynika, że zakres wykonanych przed uzyskaniem pozwolenia na budowę robót stanowiły prace polegające na wykonywaniu podwodnych narzutów kamiennych, a także zatopieniu materacy brzegowych bądź taśmowych na głowicach lub skrzydełkach poszczególnych budowli, stanowiących kolejne warstwy fundamentów. Dalsze roboty związane z formowaniem koron budowli prowadzono już po uzyskaniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...].04.1994 r. o pozwoleniu na budowę. Biorąc pod uwagę, że po zrealizowaniu przedmiotowych obiektów regulacji rzeki nie ma możliwości wydzielenia - bez uszczerbku dla reszty określonej całości - ich części zrealizowanych przed uzyskaniem pozwolenia na budowę (wiązałoby się to z koniecznością rozbiórki całości poszczególnych budowli) organ I instancji zastosował tryb legalizacji na podstawie art. 51ustawy Prawo budowlane.

Jak wynika z uzasadniania odwołania, zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak rzetelnego wyjaśnienia i rozpatrzenia wszystkich okoliczności faktycznych, co miało zdaniem skarżącego istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem O. błędnie zastosowano art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, ponieważ wydana decyzja zmierza do legalizacji obiektów budowlanych powstałych w całości bez wymaganego pozwolenia na budowę. O. twierdzi, że w aktach sprawy znajdują się istotne dowody na okoliczność, że przynajmniej część budowli wodnych - w szczególności pięć, o oznaczeniach: [...], [...] (tamy poprzeczne), [...] i [...] (tamy równoległe) oraz [...] (opaska brzegowa na brzegu lewym) - zostało w całości ukończonych przed wydaniem w ich sprawie pozwolenia na budowę. Ponadto, O. zarzucił, że nie zostało wystarczająco udowodnione przez organ I instancji, że po ukończeniu wszystkich prac budowlanych przy omawianych 12 budowlach - nie ma możliwości wydzielenia - bez uszczerbku dla reszty określonej całości - ich poszczególnych części zrealizowanych przed uzyskaniem pozwolenia na budowę.

Rozpoznając odwołanie od tej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie są obiekty regulacji rzeki [...], zlokalizowane od km [...] do km [...] rzeki w rejonie mostu w W., oznaczone symbolami: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], na działkach nr ew.: [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...]; [...] obręb [...]; [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...]; [...] obręb [...]; [...], [...] obręb [...]; rzeka obręb [...]

Bezsporną okolicznością jest to, że budowa ww. 12 obiektów została rozpoczęta przed wydaniem przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...].04.1998 r. znak: [...] o pozwoleniu na ich budowę (utrzymanej przez GINB decyzją z dnia [...].06.1998 r. znak: [...], ), a więc w warunkach samowoli budowlanej.

Kwestią sporną jest natomiast to, kiedy została zakończona budowa tychże obiektów. O. twierdzi bowiem, że przynajmniej 5 budowli zostało zakończonych przed wydaniem pozwolenia na budowę, co oznaczałoby, że stanowią one w całości samowolę budowlaną podlegającą rygorom art. 48 ustawy Prawo budowlane.

Zgodnie z wytycznymi WSA w Warszawie zawartymi w wyroku z dnia 12.06.2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 339/15 kwestia ta powinna być przedmiotem analizy w ponownie przeprowadzonym postępowaniu.

Zgodnie ze stanowiskiem O. przed dniem 22.04.1998 r., kiedy to wydano w sprawie pozwolenie na budowę zostały całkowicie ukończone następujące obiekty: [...], [...] (tamy poprzeczne), [...] i [...] (tamy równoległe) oraz [...] (opaska brzegowa na brzegu lewym). Swoje stanowisko skarżący wywodzi z tego, że postanowieniami Wojewody [...] z dnia [...].05.1997 r. znak: [...] oraz Wojewody [...] z dnia [...].10.1997 r. znak: [...], zostały wstrzymane roboty budowlane polegające na wykonaniu tylko 7 obiektów ozn. jako: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. W związku z tym, że w przywołanych postanowieniach brak jest wzmianki o wstrzymaniu robót przy budowie pozostałych pięciu budowli, zdaniem O., świadczy to jednoznacznie o tym, że budowle te zostały całkowicie ukończone przed wydaniem pozwolenia na budowę.

Ze stanowiskiem tym nie zgodził się organ odwoławczy. Stwierdził, że zaprezentowana w odwołaniu argumentacja strony nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można wywodzić, że budowa niektórych budowli została zakończona przed dniem 22.04.1998 r., tylko z tego, że nie wydano w stosunku do nich postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Istotnymi dowodami w niniejszej sprawie pozwalającymi ustalić czas wykonania poszczególnych obiektów hydrotechnicznych oraz zakres wykonanych robót są znajdujące się w aktach księgi obmiarów robót, które zawierają opis poszczególnych robót w kolejności technologicznej ich wykonania. W księdze obmiarów robót nr 3 za okres od XI. 1997 r. do VI. 1999 r. (ozn. 4c) znajdują się odpowiednie wpisy, z których jednoznacznie wynika, że po wydaniu pozwolenia na budowę, a więc po dniu 22.04.1998 r., były jeszcze prowadzone roboty budowlane przy obiektach ozn.: [...], [...], oraz [...]. Świadczą o tym następujące wpisy: wpis z dnia [...].05.1999 r. dotyczący budowli ozn. [...], wpis z dnia [...].09.1998 r. dotyczący budowli ozn. [...] oraz wpisy z dnia: [...].04.1998 r., [...].05.1998 r., [...].10.1998 r., [...].11.1998 r. dotyczące budowli ozn. [...].

Odnośnie tamy podłużnej [...] dodatkowym dowodem potwierdzającym, że obiekt ten nie został ukończony przed wydaniem pozwolenia na budowę, jest protokół oględzin przeprowadzonych w dniu 22.01.1998 r. przez przedstawicieli Wojewody [...], w którym stwierdzono, że stan zaawansowania robót m.in. przy tym obiekcie wynosił ok. 40 %.

W odpowiednich księgach obmiarów brak jest natomiast informacji o tym, że po dniu 22.04.1998 r. były wykonywane roboty przy pozostałych dwóch wskazywanych przez skarżącego obiektach [...] oraz [...]. Jednakże z ksiąg obmiarów robót wynika, że przed datą wydania pozwolenia na budowę przy ww. obiektach nie wykonano wszystkich robót budowlanych. I tak, z księgi obmiarów robót nr [...] (ozn. 4b) wynika, że przed wydaniem pozwolenia na budowę przy obiekcie [...] zrealizowano roboty polegające na: wykonaniu i zatopieniu materaca faszynowego, wykonaniu narzutu kamiennego podwodnego oraz wykonaniu podkopu pod głowicą budowli - wpisy z dnia: [...].11.1996 r., [...].11.1996 r., [...].11.1996 r., [...].11.1996 r. [...].11.1996 r., [...].11.1996 r., [...].12.1996 r. [...].04.1997 r. Odnośnie zaś obiektu [...] z księgi obmiarów nr 2 i nr 3 wynika, że przed pozwoleniem na budowę przy obiekcie tym zrealizowano tylko roboty polegające na wykonaniu i zatopieniu materaca taśmowego - wpisy z dnia [...],09.1997 r., [...].10.1997 r., [...].11.1997 r. Brak we wspomnianych księgach obmiarów wpisów na temat obiektów ozn[...] oraz [...] dotyczących okresu po [...].04.1998 r. nie oznacza też, że przy tych obiektach nie kontynuowano robót budowlanych po wydaniu pozwolenia na budowę bądź też zaniechano ich wykonania. Ze znajdującego się w aktach sprawy projektu budowlanego sporządzonego przez mgr inż. K. P. z października 2006 r. (nr archiwalny [...]) wynika, że ww. budowle regulacyjne zostały ukończone.

Zakres wykonanych robót budowlanych przy obiektach [...] oraz [...] wskazuje zatem na to, że także te obiekty, tak samo jak pozostałe wskazane przez O. obiekty tj. [...], [...], oraz [...], nie zostały ukończone przed uzyskaniem pozwolenia na budowę.

Odnośnie pozostałych obiektów będących przedmiotem niniejszego postępowania, tj. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] z akt sprawy wynika, że ich budowa została wstrzymana w związku z postanowieniami Wojewody [...] z dnia [...].05.1997 r. znak: [...] oraz Wojewody [...] z dnia [...].10.1997 r. znak: [...]. Zgodnie z wyjaśnieniami złożonymi do protokołu w dniu 08.01.2006 r. przez Pana M. P. - kierownika budowy, prace przy budowie obiektów regulacji rzeki wstrzymanych ww. postanowieniami zostały wznowione na wiosnę 1998 r., po wydaniu pozwolenia na budowę, tj. po [...].04.1998 r. Powyższe potwierdził także Pan K. P. - inspektor nadzoru do spraw urządzeń wodnych, w wyjaśnieniach złożonych w dniu 16.02.2006 r. do protokołu. Stwierdził on, że "Do wstrzymania robót wykonano zakres robót polegających na zatopieniu materacy faszynowych stanowiących fundament pod budowę. Zatem żaden obiekt wstrzymany nie został wykonany w całości zgodnie z projektem budowlanym i technologią prac. Dalsze prace przy obiektach zostały rozpoczęte dopiero po uzyskaniu pozwolenia na budowę, tj. po dniu [...].04.1998 r. i polegały na uformowaniu korony wymienionych wyżej budowli z narzutu kamiennego."

W ocenie organu odwoławczego także znajdujące się w aktach inne dokumenty, m.in.: oświadczenie inżyniera rezydenta budowy mostu przez [...] w W. z dnia [...].10.1997 r., protokół oględzin Wojewody [...] z dnia 14.10.1997 r. oraz oświadczenie zastępcy Dyrektora P. w W. z dnia 15.10.1997 r. potwierdzają, że w związku z wydanymi ww. postanowieniami Wojewody [...] z dnia [...].05.1997r. znak: [...] oraz Wojewody [...] z dnia [...].10.1997 r. znak: [...], zostały wstrzymane roboty budowlane polegające na wykonaniu obiektów [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], a stopień ich zawansowania wynosił od 55% do 70 % stanu projektowanego. Z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 22.01.1998 r. przez przedstawicieli Wojewody [...] wynika, że stan zaawansowania robót przy tamach poprzecznych [...], [...], [...], [...] oraz tamie podłużnej [...], wynosił ok. 40 %.

W świetle powyższego, organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że żaden z obiektów będących przedmiotem niniejszego postępowania nie został ukończony przed wydaniem pozwolenia na budowę z dnia [...].04.1998 r., co oznacza, że żaden z tych obiektów nie może podlegać w całości rygorom art. 48 ustawy Prawo budowlane.

Z kolei odnośnie części poszczególnych obiektów wykonanych przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, a więc w warunkach samowoli budowlanej należy stwierdzić, że nie jest możliwe ich rozebranie bez istotnej ingerencji w pozostałe części tychże obiektów. Z wpisów zawartych w księgach obmiarów nr 2 i nr 3, dotyczących przedmiotowych obiektów wynika, że zrealizowane samowolnie roboty budowlane polegały m.in. na wykonaniu i zatopieniu materacy faszynowych oraz wykonaniu narzutów kamiennych podwodnych, będących warstwami fundamentów. Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że rozebranie tych części wiązałoby się z koniecznością rozbiórki całości poszczególnych budowli.

W związku z tym, stwierdzono, że wykluczone jest zastosowanie trybu art. 48 ustawy Prawo budowlane także do samowolnie wybudowanych części poszczególnych budowli.

Reasumując powyższe GINB uznał, że w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy, to jest w sytuacji gdy budowa wszystkich obiektów została rozpoczęta bez wymaganego pozwolenia na budowę ale została dokończona już na podstawie obowiązującego pozwolenia na budowę, przy czym części poszczególnych obiektów zrealizowanych w warunkach samowoli budowlanej nie da się wydzielić bez uszczerbku dla reszty określonej całości, obiekty te podlegają legalizacji na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane. Mając z kolei na względzie, że w rozpatrywanej sprawie decyzja o pozwoleniu na budowę obiektów regulacji rzeki [...] i zatwierdzony tą decyzją projekt budowlany, tj. decyzja Wojewody [...] z dnia [...].04.1998 r., znak: [...] utrzymana w mocy decyzją GINB z dnia [...].06.1998 r., znak: [...], została usunięta z obrotu prawnego, a więc w aktualnym stanie wykonane w całości roboty budowlane nie mają oparcia w legalnie istniejącej dokumentacji, za zasadne należy uznać zastosowanie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane i nałożenie na inwestora obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego obiektów regulacji rzeki [...].

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło O.z/s w M..

Zaskarżonej decyzji z dnia 3 lutego 2016r. skarżące O. zarzucił, że: I została wydana z błędnym zastosowaniem w omawianej sprawie art. 138 par. 1 pkt. 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego (KPA) i nie zastosowaniem art. 138 par. 2 KPA, jak również:

1) po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego (odwoławczego) z naruszeniem art. 10 par. 1 KPA,

2) z uznaniem okoliczności - jako udowodnione, odnośnie których strona nie miała możliwości wypowiedzieć się przed wydaniem decyzji, jak również w trakcie przeprowadzania dowodu (art. 81 KPA),

II iż utrzymano w niej w mocy Decyzję [...] WINB (organu I instancji) z dnia [...] grudnia 2015r., wydaną:

- z błędnym zastosowaniem w sprawie art. 51 ust. 1 pkt. 3 i 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U. 2013r., poz. 1409, ze zm.) - odnośnie części objętych tą decyzją budowli wodnych,

- bez zastosowania się do wskazań prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w warszawie z dnia o sygn. VII SA/Wa 339/15 (naruszenie art. 153 "ppsa"),

- po przeprowadzeniu postępowania l-instancyjnego z naruszeniem art. 7, art. 77 par. 1 oraz art. 107 par. 3 KPA.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12.06.2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 339/15.

Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.

Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia jego wadliwości (zob. A. Kabat, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 345).

W orzecznictwie jednoznacznie stwierdza się także, że związanie sądu i organu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu trwa w danej sprawie dopóty, dopóki nie zostanie ono uchylone lub zmienione lub nie ulegną zmianie przepisy, czyniąc pogląd prawny nieaktualnym. Podobny skutek (tekst jedn.: ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny), może spowodować zmiana (po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 1999 r., sygn. akt I SA 2019/98, ONSA 2000, Nr 3, poz. 129). Zatem skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane; postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne; przyszłe postępowanie administracyjne, oraz ewentualne przyszłe postępowanie sądowoadministracyjne, w tym także przed NSA w przypadku ewentualnego rozpoznawania skargi kasacyjnej od ponownego wyroku sądu pierwszej instancji (v: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 1230/08, publ. LEX 493588). Stąd skutkiem wyroku sądu administracyjnego w toku każdego z tych postępowań jest zakaz formułowania nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej przez sąd administracyjny poglądem, a sąd zobowiązany jest do podporządkowania się im w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku. Ponadto, zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Artykuł ten wprowadza zasadę, zgodnie z którą moc wiążąca wcześniejszego orzeczenia, w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 613/08, publ. LEX 551652). Twierdzenie powyższe pozostaje również aktualne w zakresie związania oceną prawną organu administracji publicznej, który wydał kwestionowane rozstrzygnięcie.

Ocena prawna i wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12.06.2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 339/15 mają zatem pierwszorzędne znaczenie. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności uzasadniających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w tym wyroku. Stwierdzić zatem należy, że ocena w nim wyrażona była i jest nadal wiążąca na gruncie niniejszej sprawy. W konsekwencji nie straciły także na swojej aktualności zalecenia Sądu co do dalszego postępowania. Wobec takiego stanu rzeczy zaskarżoną decyzję należało ocenić przy uwzględnieniu treści powyższego wyroku.

W wyniku tak zakreślonych ram prawnych badanej sprawy, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem ocena legalności wydanych w sprawie decyzji prowadzi do wniosku, że organy nadzoru budowlanego w sposób prawidłowy zastosowały się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w ww. wyroku Sądu z dnia 12 czerwca 2015 r.

W uzasadnieniu wydanego w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 339/15 wyroku WSA wskazał, że podziela stanowisko zaprezentowane przez NSA w wyroku z dnia 25.02.2014 r. sygn. akt II OSK 2286/12, a tym samym uznał dopuszczalność prowadzenia postępowania w rozpatrywanej sprawie w oparciu o art. 51 ustawy Prawo budowlane. Sąd wskazał również, że budowa obiektu rozpoczęta w warunkach samowoli budowlanej a następnie kontynuowana i dokończona na podstawie obowiązującego pozwolenia na budowę podlega legalizacji na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane, o ile część obiektu budowlanego zrealizowana przed uzyskaniem pozwolenia na budowę nie da się wydzielić bez uszczerbku dla reszty określonej całości. W związku z tym, Sąd uznał, że fundamentalną okolicznością w rozpatrywanej sprawie jest precyzyjne ustalenie zakresu robót wykonanych przez inwestora przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, szczególnie w kontekście podstawowego zarzutu podnoszonego przez stronę skarżącą, dotyczącego zrealizowania niektórych obiektów od początku do końca w warunkach samowoli budowlanej.

W związku z powyższym, Sąd nakazał organom aby ponownie rozpoznając sprawę ustaliły zakres prac wykonanych przed uzyskaniem pozwolenia na budowę i na tej podstawie zdecydowały o sposobie legalizacji, pamiętając o tym, że obiekty zrealizowane przed uzyskaniem pozwolenia podlegają rygorom określonym w art. 48 ustawy Prawo budowlane, podobnie jak część obiektu, która może być rozebrana bez istotnej ingerencji w tą pozostałą część obiektu budowlanego.

W ocenie Sądu rozpoznającego ponownie sprawę zalecenia o których mowa wyżej zostały wykonane przez organy nadzoru budowlanego, a podjęte na ich podstawie rozstrzygnięcie odpowiada prawu, w szczególności nie narusza art. 153 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że kwestia trybu prowadzenia legalizacji w przedmiotowej sprawie została przesądzona we wspomnianym wyżej wyroku. Wadliwość postępowania organów polegała na nie wyjaśnieniu wszystkich istotnych w sprawie okoliczności.

W związku z tym należy stwierdzić, że organy obszernie i szczegółowo odniosły się do kwestii daty powstania obiektów budowlanych będących przedmiotem niniejszego postępowania. W ocenie Sądu ponownie ustalając stan faktyczny sprawy organy wykorzystały wszelki dostępny materiał dowodowy, zarówno z dokumentów jak i źródeł osobowych. Należy przy tym pamiętać, że postępowanie wyjaśniające dotyczyło okoliczności zaistniałych blisko dwadzieścia lat temu. W związku z tym dostępność dowodów była w znacznym stopniu ograniczona.

Niemniej, w ocenie Sądu organy rzetelnie i szczegółowo, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustaliły datę budowy spornych obiektów i stopień ich zaawansowania w momencie wydawania przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...].04.1998 r. znak: [...] o pozwoleniu na ich budowę.

Sąd podziela te ustalenia oraz zaprezentowaną na ich poparcie argumentację. W rezultacie należy uznać, że żadna z przedmiotowych budowli nie została w całości zakończona przed wydaniem wspomnianego wyżej pozwolenia na budowę.

Prawidłowo zdaniem Sądu uznano również, że te części obiektów, które powstały przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę nie mogą być bez uszczerbku oddzielone od reszty określonej całości.

Należy zauważyć, że z ustaleń organów wynika, że powstałe wcześniej części obiektów stanowiły wstępny lub początkowy etap realizacji inwestycji a zatem ich rozbiórka oznaczała by konieczność rozbiórki całości konkretnych obiektów spełniających istotną rolę w ochronie trwałości konstrukcji mostu.

W tej sytuacji uznać należy za niezasadne zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa. oraz art. 51 ust. 3 i 7 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane.

Nie można też zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 81 kpa. Wskazać należy, że cały materiał dowodowy znajdował się w aktach sprawy a więc był dostępny również stronie skarżącej. Poza tym należy mieć na uwadze, iż skarżące Towarzystwo posiadało wiedzę o możliwości zapoznania się z każdym dowodem w związku z faktem, że postępowanie toczyło się na skutek uchylenia wcześniejszych decyzji, zapadłych w postępowaniu, w których strona skarżąca brała udział.

Niezależnie od tego wskazać należy, że naruszenie przepisów procesowych, w tym art. 10 kpa czy 81 kpa tylko wtedy może być podstawą uchylenia decyzji jeżeli mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Strona skarżąca w żaden sposób nie wykazała, aby podnoszone zarzuty procesowe mogły mieć wpływ na treść decyzji organów nadzoru budowlanego.

Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do kwalifikowanego naruszenia art. 10 k.p.a.

Należy także zauważyć, że poza obowiązkami spoczywającymi na organie administracji publicznej wszechstronnego zebrania materiału dowodowego również na stronie postępowania spoczywa, wynikająca z jej uprawnienia do czynnego udziału w sprawie, powinność przedstawienia i wykazania okoliczność mających przemawiać za słusznością jej wniosku. Strona skarżąca aktywności takiej nie wykazała.

Podkreślenia też wymaga, że na etapie postępowania odwoławczego całość materiału dowodowego była dostępna stronie skarżącej. Oznacza to, że strona skarżąca mogła bez żadnych przeszkód wykazać w odwołaniu wpływ zarzucanych uchybień na treść decyzji organu I instancji.

W konsekwencji, nie podzielając zarzutów skarżącego Stowarzyszenia we wskazanym wyżej zakresie Sąd nie podzielił również stanowiska skargi co do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Sąd skargę oddalił.