Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2480/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 190
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 35 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron ( spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi B. S.A. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego B. S.A. w W. kwotę 760 zł. (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2009r. Prezydent [...] na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu wniosku B. S.A.w [...] odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego Nr [...] na terenie nieruchomości stanowiącej działki nr ew. [...] (część), [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 29 grudnia 2008r. inwestor złożył wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego, w tym projektu zagospodarowania terenu i udzielenia pozwolenia na budowę ww. budynku.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2009r. organ nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w projekcie w zakresie:

1. Doprowadzenia do zgodności projektu z zapisami § 8 ust. 6 obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego terenu [...] w gminie [...], przyjętego uchwałą Nr [...] z dnia [...] września 2002r. ( Dz. U. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]);

2. Decyzji na lokalizację zjazdów z dróg publicznych - ul. [...] oraz ul. [...] wymaganej zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych a niezbędnych do obsługi komunikacyjnej projektowanego zespołu budynków;

3. Uzgodnienia z zarządcą ul. [...] oraz ul. [...] projektowanego zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego ww. ulicy w zakresie możliwości włączenia inwestycji do ruchu drogowego - zgodnie z art. 35 ust. 3 ww. ustawy o drogach publicznych;

4. Opinii ZUD uzgadniającej przebieg podłączenia do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej, deszczowej, energetycznej oraz cieplnej - zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (załączona opinia ZUD nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 nie obejmuje swoim zakresem pełnego przebiegu w/w sieci i nie zatwierdza ich podłączenia do istniejących przewodów).

5. Załącznika graficznego do warunków technicznych MPWiK nr [...] z dnia [...] marca 2008r.;

6. Analizy nasłonecznienia i przesłaniania wykazującej spełnienie wymagań § 13, 57 i 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zarówno dla projektowanych, jak i istniejących budynków na terenach sąsiednich;

7. Uzgodnienia lokalizacji stacji TRAFO - zgodnie z punktem 7.3 warunków technicznych S. z dnia [...] czerwca 2008r.;

8. Prawidłowego rozliczenia % powierzchni biologicznie czynnej, tj. względem powierzchni terenu w granicach obszaru przeznaczonego ustaleniami planu pod zabudowę mieszkaniową MW/U(MN), tj. z wyłączeniem części działki własnej inwestora przeznaczonej ustaleniami planu na cele komunikacji publicznej - drogi KL4 i KL5;

9. Podania danych technicznych obiektu budowlanego charakteryzujących wpływ obiektu budowlanego na środowisko i jego wykorzystywanie oraz na zdrowie ludzi i obiekty sąsiednie,

10. Wykazania, że przyjęte w projekcie architektoniczno-budowlanym rozwiązania przestrzenne, funkcjonalne i techniczne ograniczają lub eliminują wpływ obiektu budowlanego na środowisko przyrodnicze, zdrowie ludzi i inne obiekty budowlane, zgodnie z odrębnymi przepisami i wezwał inwestora do usunięcia wyżej wymienionych braków w terminie 7-dni od dnia doręczenia ww. postanowienia.

Inwestor w dniu 25 maja 2009r. spełnił wymagania określone w punkcie 5, 6, 7, 8 i 9 ww. postanowienia, natomiast odnośnie pozostałych punktów postanowienia zakwestionował, postawę prawną do wymogu decyzji na lokalizację zjazdu z drogi publicznej uzgodnienia z zarządcą ul. [...] i ul. [...] projektowanego zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego ww. ulicy w zakresie możliwości włączenia inwestycji do ruchu drogowego oraz nie przedstawił w projekcie zagospodarowania terenu pełnego schematu podłączenia do istniejących sieci uzbrojenia terenu (zostało wykreślone podłączenie do miejskiej sieci centralnego ogrzewania).

Organ podkreślił, że inwestor nie przedstawił analizy wykazującej zharmonizowanie projektowanej zabudowy wielorodzinnej o wysokości 30,65 m.n.p.m. z zabudową znajdującą się w najbliższym sąsiedztwie-jednorodzinną oraz wielorodzinną o wysokości do 4 kondygnacji.

Inwestor kwestionując wymóg uzyskania zgody na lokalizację projektowanych zjazdów nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego zgodę właściciela tych dróg na projektowanie zjazdów na terenie działki nr ew. [...] i nr ew. [...] i [...] jak również dokumentu potwierdzającego zgodę na przeprowadzenie obsługi komunikacyjnej przez działki nr ew. [...], [...], [...], [...] i [...] stanowiące ul. [...] i [...]. Ponadto organ wskazał, że inwestor nie przedstawił uzgodnienia z zarządcą drogi publicznej, projektowanego zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego ww. ulicy w zakresie możliwości włączenia inwestycji do ruchu drogowego.

Dalej, w uzasadnieniu organ podkreślił, że w wyniku wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. zobligował jeszcze raz inwestora do zapewnienia obsługi komunikacyjnej projektowanego osiedla, tj. przedstawienia zgody właściciela działek nr ew. [...], [...], [...], [...] i [...] stanowiących ul. [...] i [...] na przeprowadzenie ruchu kołowego przez ww. nieruchomości, skoro nie stanowią one dróg publicznych w rozumieniu ww. ustawy. Z powyższego jednak obowiązku inwestor się nie wywiązał.

Organ pierwszej instancji wskazał także, że postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] uzupełnił postanowienie z dnia [...] maja 2009 r. w zakresie uwzględnienia w projekcie budowlanym prawa wykonywania służebności gruntowej w pasie gruntu o szerokości 5,0 m wzdłuż południowo-wschodniej granicy działki nr ew. [...].

W odpowiedzi na powyższe w dniu 5 czerwca 2009 r. w projekcie zagospodarowania terenu rozpatrywanego odrębnym postępowaniem administracyjnym został oznaczony pas dojazdu szer. 5,0 m po północno-zachodniej części działki nr ew. [...] z obrębu [...] oraz fragment terenu szer. 5,0 m w północnej części działki nr ew. [...] z obrębu [...]. Inwestor pozostawił w ten sposób pas gruntu zapewniający właścicielom działek nr ew. [...] i [...] dostęp do drogi publicznej, jednakże w sposób inny niż ustalono w ww. decyzjach o podziale nieruchomości i Akcie Notarialnym Rep. A. [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. usytuowanie bowiem projektowanego budynku uniemożliwia wykonanie prawa służebności w sposób ustalony.

Organ I instancji mając na uwadze fakt, iż do dnia wydania decyzji inwestor nie wywiązał się z obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. uzupełnionego postanowieniami z dnia [...] maja 2009 r. oraz z dnia [...] czerwca 2009 r., decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. odmówił zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.

Odwołanie od ww. decyzji złożyła B. S.A.

Po rozpatrzeniu odwołania B. S.A. od ww. decyzji, Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] września 2009 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podjętej decyzji organ odwoławczy powołując przepis art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego i podkreślając niezbędne sprawdzenia dokonywane przez organ wskazał, że inwestor zobowiązany do doprowadzenia do zgodności projektu z zapisami § 8 ust. 6 obowiązującego planu zagospodarowania terenu [...] w Gminie [...] (uchwała [...] z dnia [...] września 2002 r.) w zakresie zharmonizowania planowanej zabudowy z zabudową na działkach i terenach sąsiednich, obowiązku tego nie wykonał.

Organ odwoławczy za nieuzasadniony uznał zarzut inwestora o braku podstawy prawnej zaskarżonej decyzji. Zdaniem Wojewody organ pierwszej instancji prawidłowo wskazał jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia przepis art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego.

Odnośnie stwierdzenia inwestora, iż do uzyskania pozwolenia na budowę w świetle art. 33 i 34 Prawa budowlanego nie jest wymagana decyzja o ustaleniu lokalizacji zjazdu z drogi publicznej organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 3 lit b projekt budowlany winien zawierać m.in. stosownie do potrzeb oświadczenie właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą publiczną, zgodnie z przepisami o drogach publicznych, czyli zezwolenie na lokalizację zjazdu z drogi publicznej, zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

Organ II instancji podkreślił, że w aktach sprawy brak ww. zezwolenia na lokalizację zjazdu z dróg publicznych ul. [...] i ul. [...].

Nadto Wojewoda wskazał, iż organ I instancji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. nałożył na inwestora obowiązek wynikający z art. 34 ust. 3 pkt 3 b Prawa budowlanego tj.:

-przedłożenia uzgodnienia z zarządcą drogi publicznej projektowanego zagospodarowania terenu w zakresie możliwości włączenia inwestycji do ruchu drogowego, zgodnie z art. 34 ust. 3 Prawa budowlanego oraz art. 35 ust. 3 ustawy o drogach publicznych,

- zapewnienia obsługi komunikacyjnej projektowanego osiedla, tj. przedłożenia zgody właściciela działek nr ew. [...], [...], [...], [...] i [...] stanowiących ul. [...] i [...] na przeprowadzenie ruchu kołowego przez ww. nieruchomości. Powyższych wymogów inwestor nie spełnił.

Organ odwoławczy odnosząc się do służebności gruntowych i ewentualnego zakłócenia tej materii wyjaśnił, że środki ochrony prawnej mogą być realizowane przed sądem powszechnym, a nie na drodze administracyjnej w tym zakresie uznał, że postanowienie organu I instancji z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...] nie znajdowało uzasadnienia faktycznego i prawnego.

Dokonując analizy akt sprawy organ stwierdził, iż brak jest kompletnej opinii ZUD uzgadniającej przebieg projektowanych sieci, wymaganej zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne bowiem załączona opinia ZUD nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. nie obejmuje swoim zakresem pełnego przebiegu ww. sieci i nie zatwierdza ich podłączenia do istniejących przewodów.

Wojewoda [...] badając zgodność z przepisami decyzji organu I instancji zauważył równocześnie, że przedłożona przez inwestora dokumentacja zawiera jeszcze inne uchybienia, co do zwięzłego opisu stanu technicznego, który powinien uwzględniać m.in. dane techniczne obiektu charakteryzujące jego wpływ na środowisko oraz zdrowie ludzi i sąsiednie obiekty (woda, ścieki, emisja zanieczyszczeń hałasu).

Organ cytując przepis art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego zaznaczył, że inwestor obowiązany jest przedstawić projekt zagospodarowania terenu dla całego zamierzenia budowlanego. Z posiadanych przez organ informacji wynika, że inwestor nie posiada zatwierdzonego projektu zagospodarowania terenu dla ww. inwestycji albowiem Prezydent [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego, w tym projektu zagospodarowania terenu i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego mieszkalnego nr 1 położonego na terenie nieruchomości stanowiącej działki nr ew. [...] (część), [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2009 r. utrzymał w mocy ww. decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2009 r.

Jakkolwiek organ odwoławczy stwierdził, iż wydanie przez organ I instancji trzech kolejnych postanowień nakładających na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości, stanowi uchybienie procedurze przewidzianej w Prawie budowlanym, to jednak w przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że inwestor nie złożył odpowiadającego przepisom prawa projektu budowlanego.

Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniosła B. S.A. wnosząc o jej uchylenie.

Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji brak podstawy materialnoprawnej, bo powołanie przepisu art. 35 ust. 3 prawa budowlanego, dokonane w związku z innymi przepisami nie spełnia wymogu określenia podstawy prawnej. Podniosła, że Wojewoda uznał postanowienie Nr [...] z [...]maja 2009r. za niezasadne, jednakże nie znajduje to odzwierciedlenia w sentencji zaskarżonej decyzji. Dalej skarżąca podniosła, że organ nie wskazał na czym polega niezgodność z zapisem § 8 ust. 6 planu miejscowego, który, zdaniem inwestora, nie dotyczy przedmiotowej inwestycji, a żaden przepis nie wymaga, by inwestor był zmuszony uzasadniać przyjęte rozwiązania pod kątem zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Co do decyzji o lokalizacji zjazdu z drogi publicznej skarżąca podniosła, iż ulice [...] i [...] nie są drogami publicznymi, zaś dostęp do drogi publicznej zgodnie z decyzją zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości został zapewniony przez działki ewidencyjne nr [...], [...] i [...] będące własnością [...]. Organ traktuje ul. [...] i [...] jako drogi publiczne, podczas gdy nie są one zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych. Nadto utożsamia oświadczenie właściwego zarządcy drogi publicznej z decyzją o ustaleniu lokalizacji zjazdu na drogę publiczną, pomijając, że dostęp do drogi publicznej nie musi następować w sposób bezpośredni. Co do opinii ZUD skarżąca podniosła, że wniosek inwestora nie obejmuje budowy sieci i przyłączy, które należą do przedsiębiorstw energetycznych.

Dodała także, że zarzut braku określenia warunków dla osób niepełnosprawnych stanowi tego rodzaju brak dokumentacji, który podlegałby uzupełnieniu w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. Ani przepisy kpa ani Prawa budowlanego nie ograniczają możliwości korzystania z tego przepisu przez organ II instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 lutego 2010r. w sprawie VII SA/Wa 2068/09 oddalił skargę Spółki B.

NSA - po rozpoznaniu skargi kasacyjnej – B. S.A. od wyroku w/w WSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie

Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji jednakże nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są słuszne.

Podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia był art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w razie stwierdzenia uchybień w zakresie określonym w ust. 1 właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości określając termin ich usunięcia a po bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.

W niniejszej sprawie inwestor postanowieniami wydanymi w trybie w/w przepisu został zobowiązany do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Część obowiązków nie została przez niego wykonana, co skutkowało odmową udzielenia pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego. Analiza uzasadnienia decyzji organu II instancji prowadzi do wniosku, że organ uznał za konieczne uzupełnienie projektu budowlanego w następującym zakresie:

-zgodności inwestycji z §8 ust. 6 obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

-uzyskania uzgodnienia z zarządcą dróg publicznych w zakresie możliwości podłączenia działki z drogą publiczną oraz przedstawienie przez inwestora dokumentu potwierdzającego zgodę na przeprowadzenie obsługi komunikacyjnej przez działki nr [...], [...], [...], [...] i [...] (stanowiące ulice [...] i [...]) właściciela tych działek,

-uzyskania kompletnej opinii ZUD uzgadniającej przebieg projektowanej sieci wymaganej zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 17.05.1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (opinia dołączona do akt nie obejmuje swoim zakresem pełnego przebiegu sieci i nie zatwierdza ich podłączenia do istniejących przewodów);

-braku opisu technicznego, który - w stosunku do budynku mieszkalnego – wielorodzinnego – powinien określać sposób zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich. W tym ostatnim zakresie organ odwoławczy nie wezwał inwestora – przed wydaniem decyzji - do uzupełnienia dokumentacji.

-braku przedstawienia projektu zagospodarowania terenu dla całego zamierzenia inwestycyjnego w sytuacji, gdy organowi wiadomo z urzędu, że plan zagospodarowania terenu przedstawiony dla innego etapu tej inwestycji nie został zatwierdzony.

Należy co do zasady podzielić stanowisko organów architektoniczno budowlanych co do tego, że w przypadku nieusunięcia wskazanych przez organ nieprawidłowości w zakresie projektu architektoniczno - budowlanego organ zobowiązany jest odmówić zatwierdzenia tego projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Decyzja w tym zakresie ma charakter związany, ustawodawca nie pozostawił zatem organowi tzw. luzu decyzyjnego. Skoro – jak wynika z treści art. 35 Prawa budowlanego w zw. z art. 141 kpa na postanowienie zobowiązujące inwestora do uzupełnienia braków projektu lub jego poprawienia nie przysługuje zażalenie, to ocena legalności decyzji wydanej w oparciu o art. 35 ust. 3 obejmować musi również (a nawet: przede wszystkim) zasadność wezwania do usunięcia tych nieprawidłowości. Jedynie w sytuacji podzielenia przez Sąd stanowiska organu w tym zakresie może skutkować przyjęciem, że decyzja o odmowie zatwierdzenia projektu jest decyzją wydaną zgodnie z przepisami prawa.

Reasumując - obowiązkiem Sądu w pierwszej kolejności była ocena zasadności wezwania do usunięcia stwierdzonych przez organ uchybień.

Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma treść art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej P.p.s.a.), zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. A zatem w niniejszej sprawie Sąd związany jest wykładnią zawartą w wyroku NSA z dnia 15.09.2011 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia NSA wskazał na treść art. 34 ust. 3 pkt 3 lit. b. Prawa budowlanego. Wskazał dalej, że ulice [...] i ul. [...] w [...] nie są drogami publicznymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., umorzyło postępowanie w sprawie wyrażenia zgody B. S.A. na lokalizację zjazdów z ul. [...] i ul. [...] w [...] na teren działek o nr ew. [...], [...], [...], [...] i [...] z obr. [...] uznając, iż ulice te nie zostały zaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych, w tym dróg gminnych, a więc Prezydent [...] nie jest zarządcą owych ulic, a budowa lub przebudowa zjazdu z tych ulic nie wymaga uzyskania jego zgody, ani zgody jakiegokolwiek innego organu administracji publicznej, o której mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. nr 19, poz. 119 ze zm.). Zgoda więc na budowę zjazdów na te ulice jest, w świetle powołanego przepisu Prawa budowlanego, zbędna. Podobnie zbędne jest dokonywanie uzgodnienia w trybie art. 35 ust. 3 ustawy o drogach publicznych zmiany zagospodarowania terenu przyległego do ulic [...] i [...].

Zauważono też, że ani Sąd I instancji, ani organy administracji nie odniosły się w swych orzeczeniach do znajdującej się w aktach sprawy decyzji nr [...] Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 28 marca 2007 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w [...] w dzielnicy [...]w rejonie ulicy [...] oznaczonej, jako działka ewidencyjna nr [...], z obrębu [...], z której wynika, iż dla wydzielonych w wyniku podziału działek dostęp do "drogi publicznej – ul. [...]" przewidziany jest przez "działki ewidencyjne nr [...], [...] i [...] z obrębu [...] będące własnością Miasta [...]". W szczególności we wskazanych orzeczeniach nie określono, jakie znaczenie z punktu widzenia art. 34 ust. 3 pkt 3 lit. b Prawa budowlanego ma owa decyzja i czy domaganie się dołączenia do projektu budowlanego decyzji na lokalizację zjazdów z "dróg publicznych – ul. [...] oraz ul. [...]" było zasadne. Podniesione więc w zakresie domagania się zgody zarządcy drogi na wykonanie owych zjazdów i nie ustosunkowania się do wskazanej decyzji, zarzuty są zasadne.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przepis art. 34 ust. 3 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego wymaga, aby projekt budowlany "stosownie do potrzeb" zawierał "oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu energii, wody, ciepła i gazu, odbioru ścieków oraz warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych oraz dróg lądowych. Użyte w tym przepisie określenie: "stosownie do potrzeb" należy rozumieć w ten sposób, iż w przypadku, w którym inwestor zamierza korzystać z któregoś z wymienionych mediów owo oświadczenie i warunki przyłączenia winy być dołączone do projektu budowlanego. Znajdująca się w aktach opinia nr [...] Prezydenta [...] Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej Sieci Uzbrojenia Terenu z dnia [...] stycznia 2009 r. opiniuje pozytywnie lokalizację sieci, kanalizacyjnej, wodociągowej elektroenergetycznej. Opina ta nie określa jednak warunków przyłączenia zamierzenia inwestycyjnego do tej sieci. W tej sytuacji jako chybiony NSA uznał zarzut naruszenia art. 34 ust. 3 pkt. 3 lit. a Prawa budowlanego. Dodał, że już w samej opinii zaznaczono, iż dotyczy ona wyłącznie lokalizacji przewodów, a nie dotyczy rozwiązań technicznych.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał za trafny zarzut podniesiony w skardze kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że w przypadku składania wniosku o pozwolenia na budowę etapów inwestycji inwestor obowiązany jest posiadać zatwierdzony projekt zagospodarowania terenu. W takim przypadku to jest w przypadku zamierzenia inwestycyjnego obejmującego więcej niż 1 obiekt pozwolenie na budowę może obejmować na wniosek inwestora wybrane obiekty, ale wtedy inwestor musi przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu dla całego zamierzenia budowlanego. Podniesiona więc okoliczność, iż inwestor nie posiada takiego zatwierdzonego projektu, nie ma znaczenia dla możliwości wydania pozwolenia budowlanego, w sytuacji, w której taki projekt został złożony razem z projektem budowlanym dotyczącym budynku nr 1. Okoliczność, więc, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji odmawiająca zatwierdzenia projektu budowlanego w tym projektu zagospodarowania terenu i udzielenia pozwolenia na budowę tego budynku nie ma dla rozpoznawanej sprawy znaczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd I instancji naruszył art. 134 i 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nie rozpoznanie podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przez organy administracji przepisów art. 7, 77 § 1, 107 § 3 i 139 k.p.a. oraz art. 33 i 34 Prawa budowlanego. Podkreślono w uzasadnieniu wyroku, że organy administracji, a także Sąd I instancji pominęły w swych rozważaniach przepisy § 8 ust. 1, 2 i 6 uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] września 2002 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu [...] w gminie [...] (Dz.Urz. Woj. [...] nr [...], poz. [...]). Ust. 1 powołanego paragrafu stanowi, "jako podstawowe przeznaczenie terenów oznaczonych na rysunku planu symbolem MW ustala się mieszkalnictwo wielorodzinne". Ust. 2 przewiduje, iż jako przeznaczenie podstawowe równorzędne ustala się mieszkalnictwo jednorodzinne o wysokiej lub średniej intensywności usług. W myśl zaś ust. 6 dopuszcza się na tym samym obszarze realizację zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zabudowy, o której mowa w ust. 2 "pod warunkiem ich właściwego wzajemnego zharmonizowania oraz ich zharmonizowania z zabudowa na działkach i terenach sąsiednich". Tak więc obowiązek owej harmonizacji istnieje wyłącznie wtedy, gdy na określonym terenie w obrębie oznaczonym na planie symbolem MW będzie realizowane "mieszkalnictwo wielorodzinne" oraz "mieszkalnictwo jednorodzinne" o wysokiej lub średniej intensywności usług. Skoro w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia wyłącznie z budynkiem wielorodzinnym obowiązek owej harmonizacji nie może mieć podstawy w powołanych przepisach.

W dalszych rozważaniach Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że istotą zawartego w art. 139 k.p.a. zakazu reformationis in peius jest stworzenie stronie odwołującej się gwarancji procesowych, iż w wyniku złożenia odwołania jej sytuacja prawna nie ulegnie pogorszeniu, bowiem organ odwoławczy może bądź utrzymać w mocy decyzję dotychczasową, bądź też zmienić ją na decyzję bardziej korzystną dla strony, która składa odwołanie. Nie może zaś wydać decyzji mniej korzystnej dla strony odwołującej się niż decyzja dotychczasowa. W odniesieniu do decyzji odmownej (negatywnej) zakaz ten nie może mieć zastosowania. Nie można uznać za naruszenie tego zakazu sytuacji, w której organ odwoławczy dopatruje się w zaskarżonej decyzji większej ilości wad, niż organ I instancji, ale utrzymuje jego decyzję w mocy. Tym nie mniej NSA podzielił stanowisko składającej skargę kasacyjną, iż co do zasady nie ma przeszkód, aby to organ II instancji nałożył na inwestora w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego obowiązek usunięcia wskazanych, a dostrzeżonych przez organ odwoławczy nieprawidłowości w wyznaczony terminie. Nie powinno to mieć jednak zastosowania wtedy, gdy organ II instancji podziela stanowisko organu I instancji, co do istotnych braków projektu budowlanego, które nie zostały wcześniej usunięte w toku postępowania przed organem I instancji.

Reasumując, NSA ocenił, że zasadny jest zarzut skarżącej spółki co do tego, że przedłożony do zatwierdzenia projekt nie jest sprzeczny z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności §8 ust. 1, 2 i 6 wskazanej wyżej uchwały. Skoro bowiem inwestycja polegać ma na budowie budynku wielorodzinnego to nie ma potrzeby dostosowywania jej do zabudowy na sąsiednich działkach.

Tym stanowiskiem NSA związany jest Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. W konsekwencji należało uznać, że zbędne było wzywanie inwestora do poprawienia projektu poprzez dostosowanie go do wymogów określonych w w/w części planu zagospodarowania przestrzennego a niepoprawienie projektu w tej części nie mogło uzasadniać odmowy jego zatwierdzenia.

Podobnie należało ocenić żądanie organu przedłożenia zatwierdzonego planu zagospodarowania terenu dla całego zamierzenia inwestycyjnego skoro przedmiotowy wniosek dotyczyli jedynie wybranego obiektu (budynku mieszkalnego nr 3). NSA wskazał, że żądanie takie nie znajdowało uzasadnienia w przepisach prawa skoro inwestor przedstawił do zatwierdzenia projekt całego terenu wraz projektem architektoniczno – budowlanym budynku nr 1; bez znaczenia przy tym pozostaje, że projekt ten nie został zatwierdzony.

NSA odniósł się również do zarzutu naruszenia art. 139 kpa tj. zakazu reformationis in peius przez organ II instancji. O ile do takiego naruszenia – w ocenie tego Sądu – nie doszło, o tyle w sytuacji gdy organ odwoławczy oceni, że postanowienia organu I instancji wzywające do usunięcia nieprawidłowości pozbawione są podstaw prawnych to winien umożliwić inwestorowi uzupełnienie projektu we wskazanym zakresie. W tej sytuacji w/w nieprawidłowość nie mogła uzasadniać sama przez się odmowy zatwierdzenia projektu. Winna być poprzedzona wydaniem postanowienia w trybie art. 35 ust. 3 Prawo budowlane.

W ocenie NSA nieuprawnione było żądanie od inwestora uzyskiwania zgody na budowę zjazdów na ul. [...] i [...] od zarządy drogi, skoro ulice te, mimo że posiadają nazwy, nie są drogami publicznymi w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych. Stanowiskiem takim związany jest Sąd w niniejszej sprawie. Oceniając kwestię dostępu nieruchomości inwestycyjnej do drogi publicznej – ul. [...] organ nie wziął natomiast pod uwagę decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2007r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości – działki nr ew. [...], z której wynika, że dla wydzielonych z tej nieruchomości działek dostęp do ul. [...] przewidziany jest przez działki o nr ew. [...], [...] i [...] stanowiące własność Miasta [...]. Obowiązkiem zatem organu jest ocena czy nieruchomość inwestycyjna ma zapewniony dostęp do drogi publicznej – ul. [...] poprzez m.in. odpowiednie służebności a jeśli tak to czy uprawniało to Prezydenta do żądania od inwestora uzyskiwania zgody właściciela na przeprowadzenie ruchu kołowego przez w/w nieruchomości. W tym zakresie Sąd uznał, że sprawa nie została należycie wyjaśniona a zatem, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7, 77§1, 80 i 107§3 kpa.

Jako przedwczesne należało także uznać twierdzenie organu, że inwestor nie przedłożył kompletnej opinii ZUD uzgadniającej przebieg projektowanych sieci. O ile - jak wskazał NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 15.09.2011r. - znajdująca się w aktach sprawy opinia nr [...] z dnia [...].01.2009r. (k.13) nie spełnia wymogów takiej opinii w rozumieniu art. 34 ust. 3 pkt. 1 z uwagi na to, że nie zawiera rozwiązań technicznych w tym warunków przyłączenia zamierzenia inwestycyjnego do istniejącej sieci, o tyle skarżąca powołała się na opinię z dnia [...] maja 2009r., której jednak brak jest w aktach niniejszej sprawy. W konsekwencji sprawa winna być wyjaśniona równiez w w/w zakresie.

Reasumując – będąc związanym oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA z dnia 15.09.2011r. WSA uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, 77§1, 80 i 107§3 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji zaskarżoną decyzję należało wyeliminować z obrotu prawnego.

Rozpoznając ponownie odwołanie Spółki B. organ weźmie pod uwagę wskazaną wyżej ocenę prawną. Dodatkowo organ rozważy czy zasadnym było wzywanie inwestora do uzupełnienia opinii ZUD czy też pismo, na które skarżący się powołuje – z dnia [...].05.2009r. stanowi takie uzupełnienie. Organ oceni również czy i jaki wpływ na ocenę czy nieruchomość inwestycyjna ma dostęp do ul. [...] ma podział nieruchomości o nr ew. [...] i zawarte w decyzji podziałowej z dnia [...].03.2007r. rozwiązania co do konieczności ustanowienia odpowiednich służebności gruntowych.

I wreszcie organ odwoławczy rozważy konieczność wezwania inwestora do uzupełnienia (poprawienia) projektu architektoniczno - budowlanego w zakresie opisu technicznego co do zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne. Wydanie postanowienia w tym zakresie – w oparciu o art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego będzie niezbędne jedynie w sytuacji, gdy organ oceni, będąc związanym wskazaną wyżej oceną prawną jak też oceną zawartą w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 15.09.2011r., że postanowienia Prezydenta [...] z dnia [...].05.2009r., [...].05.2009r. i z dnia [...].06.2009r. pozbawione są podstaw prawnych.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 145§1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego oraz art. 152 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.

Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 i 205 tej ustawy.