Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 904/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia - Maria Jagielska ( spr. ) Sędzia - WSA - Andrzej Wieczorek Protokolant - po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005r. sprawy ze skargi J. L. "[...]" na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2005r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2003r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz J. L. kwotę 382,00zł ( trzysta osiemdziesiąt dwa złote ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

J. L. prowadzący "J." w K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] lutego 2005r. domagając się jej uchylenia. Wskazaną decyzją uchylono decyzję z dnia [...] maja 2003r. w części, w punktach 1, 2, 3, i 4 i nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10.750zł. za cztery przekroczenia łącznie.

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego przeprowadził dnia [...] kwietnia 2003r. kontrolę w prowadzonym przez J. L. "J." w K. Przedmiotem kontroli były, jak podano w protokole kontroli nr [...] z [...] kwietnia 2003r. regulacje związane z dostępem do rynku, na podstawie ustawy o transporcie drogowym, a także normy dotyczące przestrzegania czasu jazdy i odpoczynku kierowców zgodnie z Umową Europejską regulującą sprawy pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR) oraz ustawę o czasie pracy kierowców.

Łącznie skontrolowano 395 wykresówek zakres od [...] lutego 2003r. do [...] lutego 2003r. które przyporządkowano do konkretnego pojazdu, a następnie ustalono trasę przejazdu oraz kierowców obsługujących pojazdy na tej trasie i w danym przedziale czasu. Stwierdzono:

1. przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy, przy wykonywaniu transportu drogowego – w 7 przypadkach (naruszenia wskazane pod nr 1, 1A, 2, 4, 5, 6, 7 protokołu),

2. niezachowanie przez wykonującego transport drogowy wykresówki z urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju przez okres 12 miesięcy ( naruszenie wskazane pod nr 3 i 11 protokołu ),

3. zmniejszenie czasu odpoczynku tygodniowego, przy wykonywaniu transportu drogowego (naruszenie wskazane pod nr 8, 8A, 9, 9A protokołu) oraz

4. wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego bez wymaganego zapisu urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju (naruszenie wskazane pod nr 10 i 10A).

W złożonych wyjaśnieniach do protokołu kontroli skarżący J. L. zauważył, że inspektorzy kontroli wybierali dowolny okres prowadzenia, nie zwracając uwagi na zapisy AETR i ustawy o czasie pracy kierowców i dlatego ich wnioski są błędne.

Odnosząc się do naruszenia nieprzestrzegania zasad maksymalnego okresu prowadzenia bez przerwy, ustalenia protokołu kontroli nr: 1, 1A, 2, 4, 5 i 7 są całkowicie błędne, a w przypadku naruszenia nr 6 częściowo błędne przez wadliwe odczytanie danych z wykresówki i zwiększenie z tego powodu czasu prowadzenia, a zmniejszanie czasu przerw. Skarżący ocenił, że dane z wykresówek powinny były być odczytane przy pomocy specjalnego urządzenia.

Co do naruszenia nr 3 błędnie ustalono, że brakująca wykresówka (faktycznie zagubiona) należała do innego kierowcy, niż podany w protokole, co wynikało m.in. z dostarczonego inspektorom grafiku jazd autokaru nr boczny [...].

Ustosunkowując się do naruszeń dotyczących zmniejszenia czasu odpoczynku tygodniowego, należało stosować przepisy AETR, które definiują tydzień jako okres pomiędzy godziną 0.00 w poniedziałek, a godziną 24.00 w niedzielę i dopiero przy tak zdefiniowanym tygodniu oceniać przestrzeganie przepisu art. 7 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców i art. 8 pkt 3 AETR. Inspektorzy do oceny czasu odpoczynku tygodniowego przyjęli wyrwane w sposób dowolny, różne okresy czasu pracy kierowców i w ten sposób uzyskali błędne wyliczenia. Skarżący dokonał analizy stosowania przez kierowców zasad odpoczynku tygodniowego przez spisanie danych z wykresówek, zaznaczając je w sporządzonej przez siebie tabeli jako okres dobowego odpoczynku, dziennego odpoczynku i wypoczynku tygodniowego dla poszczególnych kierowców i stwierdził, że:

- naruszenie wskazane pod nr 8 protokołu oparte jest na czasie pracy nie mającym nic wspólnego z rzeczywistością. Przepis został naruszony, jednak niedopuszczalne przesunięcie odpoczynku tygodniowego wynosiło 13 h i 33 min. tzn. skrócono tygodniowy odpoczynek o 10 h i 27 min., nie zaś 13 h 45 min.

- naruszenie wskazane pod nr 8A protokołu nie wystąpiło. Kierowca pomiędzy tygodniowymi odpoczynkami nie przekroczył maksymalnej normy odpowiadającej sześciu dobowym okresom prowadzenia, a to na podst. Art. 7 ust. 4 ustawy o czasie pracy kierowców pozwoliło na przełożenie tygodniowego odpoczynku na koniec szóstego dobowego okresu prowadzenia, który zakończył się [...] lutego o godz. 2.37.

-naruszenie wskazane pod nr 9 protokołu wyliczono błędnie. W tym przypadku nie został spełniony warunek umożliwiający przełożenie wypoczynku tygodniowego, a więc szóstego dnia kierowca skrócił wypoczynek tygodniowy o 3h i 37min. Podczas gdy w protokole wyliczono 12h i 30 min.

-naruszenie pod nr 9A naruszono ustawę o czasie pracy kierowców, przy jednoczesnym nienaruszeniu AETR, która nie pozwala na łączenie tygodniowego odpoczynku w dwóch różnych tygodniach, następującego po sobie. Skrócony został tygodniowy odpoczynek o 1h i 24 min. Nie zaś 10h i 25 min. jak podał protokół.

- co do uchybienia wskazanego pod nr 11 protokołu niezachowania wykresówki, to inspektorzy pominęli fakt istnienia przedłożonej im do kontroli wykresówki z zarejestrowanym czasem odpoczynku pomiędzy dniem [...] lutego

g. 18.15, a dniem [...] lutego g. 07.10. Dodatkowo nie przeprowadzili żadnego dowodu na okoliczność uchybienia podawanego w protokole, tymczasem w trakcie jazdy kierowca podejrzewając awarię autobusu, dostał polecenie odstawienia go do bazy autobusowej partnera w [...] i zakończenia wykonywania transportu drogowego. W międzyczasie serwis naprawczy stwierdził, że autobus jest sprawny i decyzja została zmieniona, a kierowca włożył do tachografu czystą wykresówkę. Skarżący na dowód swoich twierdzeń załączył oświadczenie kierowcy.

Nadto, skarżący nie zgodził się ze stwierdzeniem organu naruszenia nr 10 i 10A wykonywania międzynarodowego transportu drogowego bez wymaganego zapisu urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju w autobusie nr rej. [...], na dwóch trasach przewozu dnia [...] -[...] lutego 2003r. i

[...] - [...] lutego 2003r. (urządzenie rejestrowało czynności tylko jednego prowadzącego). Pojazd, którego zarzut dotyczył obsługiwany przez dwóch kierowców, wyposażony był w tachograf przystosowany do rejestrowania czynności tylko na jednej tarczce wykresówki. Drugi kierowca sam rejestrował swoje okresy prowadzenia.

Decyzją z dnia [...] maja 2003r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 93 ust. 1 i art. 92 ust. 1 pkt 10 ustawy o transporcie drogowym ( Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm. ) nałożył na J. L. karę pieniężną w wysokości 10.750,00zł. za

1. niezachowanie przez wykonującego transport drogowy wykresówki z urządzenia samoczynnie rejestrującego prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju przez okres 12 miesięcy (500zł.),

2. przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy przy wykonywaniu transportu drogowego (1900zł.),

3. zmniejszenie czasu odpoczynku tygodniowego przy wykonywaniu transportu drogowego (4.350,00zł),

4. wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego bez wymaganego zapisu urządzenia samoczynnie rejestrującego prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju (4.000,00zł.).

W wyniku złożonego odwołania, w którym skarżący zarzucił organowi naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, wnosząc o zmianę decyzji lub uchylenie jej i przekazanie do ponownego rozpoznania, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2005r. :

- uchylił zaskarżoną decyzję w części nakładającej karę w wysokości 500,00zł i nałożył karę 300,00zł za nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu,

- uchylił zaskarżoną decyzję w części nakładającej karę w wysokości 1.900zł i nałożył karę w wysokości 950,00zł,

- uchylił zaskarżoną decyzję w części nakładającej karę 4.350,00zł i nałożył karę 4.300,00zł,

- uchylił zaskarżona decyzję w części nakładającej karę w wysokości 4.000,00zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zapisu urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju i nałożył karę w wysokości 4.000,00 zł za używanie przyrządu kontrolnego, który nie odpowiada przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy.

Organ wskazał i omówił podstawy prawne wskazanych naruszeń oraz stwierdził, że po przeanalizowaniu tarczek tachografu, protokołu kontroli oraz całości materiału dowodowego doszedł do wniosku, iż kary zostały nałożone w sposób prawidłowy i nie ma wątpliwości co do stwierdzonych naruszeń.

Odnosząc się do kary nałożonej w pkt 1 decyzji, za fakt bezsprzeczny organ uznał nieokazanie wykresówki z dnia [...] lutego 2003r.; analiza wykresówek z dnia [...] – [...] lutego 2003r. (dotyczyła kierowcy D. T. i przejazdu do [...]), wykazała brak ciągłości zapisu czasu pracy kierowcy w godz. 18.00 dnia [...] lutego, a godz. 7.10 dnia [...] lutego 2003r. Badane wykresówki zobrazowały też przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy przy wykonywaniu transportu drogowego. Organ wskazał wielkość przekroczenia przyporządkowując go kierowcy, dacie naruszenia i czasowi prowadzenia bez przerwy. Stwierdzone przekroczenia odpowiadały wielkościom ustalonym protokołem kontroli oraz decyzja organu I instancji. Również stwierdzone przez organ I instancji skrócenie tygodniowego czasu pracy kierowców przy wykonywaniu transportu drogowego w czterech przypadkach, zdaniem organu odwoławczego znalazło swoje potwierdzenie w wyliczeniach przez ten organ dokonanych. Kolejne naruszenie – wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego bez wymaganego zapisu urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i czas postoju, znalazło swoją podstawę faktyczną w ustaleniu wykonania przewozu pojazdem o nr [...] w dniach [...] – [...] lutego 2003r. oraz tym samym pojazdem w dniach [...] -[...] lutego 2003r. zaopatrzonym w tachograf rejestrujący czas pracy jednego tylko kierowcy, podczas gdy załoga pojazdu była dwuosobowa.

Zmiana wysokości kar wynika wyłącznie ze zmiany przepisów ustawy o transporcie drogowym w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw. W związku z wejściem w życie tej ustawy zmianie uległ nazwa ostatniego naruszenia, jednak podstawy prawne nałożenia kary pozostały te same. Ponadto, jak stwierdził organ, w związku z przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej z dniem 1 maja 2004r. stosować należy przepisy prawa wspólnotowego.

J. L. wniósł na rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Transportu Drogowego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 77, art. 107 i art. 139 kpa. przez nieodniesienie się w zaskarżonej decyzji do dowodów przedstawionych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji wydanej w I instancji oraz w zarzutach i wyjaśnieniach do protokołu kontroli,

2. naruszenie art. 139 kpa. przez zmianę w zaskarżonej decyzji na niekorzyść skarżącego kwalifikacji naruszenia z przyjętego decyzją I instancyjną wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zapisu urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju i wymierzenia za to kary 4.000,00zł na naruszenie w postaci używania przyrządu kontrolnego, który nie odpowiada przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy i wymierzenia za to kary 4.000, 00zł.,

3. naruszenie art. 1 ust. 4, art. 6 i art. 8 ust. 3 – 5 rozporządzenia Rady EWG nr 3820 z dnia 20 grudnia 1985r. poprzez błędną wykładnię tych przepisów i niewłaściwe zastosowanie, a konsekwencji naruszenie art. 92 ustawy o transporcie drogowym i l.p. 1.11.2 załącznika do ustawy poprzez bezpodstawne wymierzenie kar pieniężnych,

4. naruszenie art. 7 cyt. rozporządzenia poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło do naruszenia art. 92 u.t.d. i l.p. 1.11.4 załącznika do ustawy poprzez bezpodstawne wymierzenie kar pieniężnych,

5. naruszenie art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co narusza art. 92 u.t.d. i l.p. 1.11.11. ust. 1 lit a załącznika do ustawy poprzez wymierzenie bezpodstawne kary pieniężnej,

6. naruszenie rozporządzenia Rady nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji naruszenie art. 92 u.t.d. i l.p. 1.11.7. ust. 2 załącznika do ustawy poprzez bezpodstawne wymierzenie kary pieniężnej.

Skarżący, w pierwszym rzędzie, podniósł zarzut braku odniesienia się przez organ do złożonych przez skarżącego wyjaśnień i zarzutów wniesionych do protokołu kontroli (jak wynika z decyzji I instancji organ odstąpił tylko od zarzutu wskazanego pod nr 1A oraz 3) oraz pominięcie sporządzonej przez skarżącego analizy stanu faktycznego na tle kontrolowanych wykresówek. Organ błędnie obliczył okresy pracy kierowców, nie uwzględniając faktu stosowania przez kierowców okresu odpoczynku w wymiarze 15 minut w czasie prowadzenia i w okresie następującym po nim bezpośrednio, przy zachowaniu zasady, że okresy 15 minutowego odpoczynku składające się na cztero i pół godzinny okres prowadzenia dadzą łącznie 45 minut odpoczynku. Przyjęcie opisanych w protokole i powtórzonych w kolejnych decyzjach naruszeń wynika z faktu błędnej wykładni art. 7 ust. 2 AETR oraz art. 7 Rozporządzenia Rady. Organ, stwierdzając przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy, popełnił błąd polegający na nieuwzględnieniu stosowania przez kierowców okresów odpoczynku w wymiarze 15 minutowym w czasie prowadzenia i w okresie bezpośrednio następującym po nim, przy zachowaniu zasady, że okresy 15 minutowego odpoczynku przypadające na 4,5 godzinny okres prowadzenia pojazdu dadzą łącznie wymagany okres 45 minut odpoczynku. Skarżący przedstawił własne wyliczenia czasów prowadzenia pojazdów wraz z okresami przerw przez wszystkich sześciu kierowców wskazanych w tabeli na stronie 5 decyzji, według których tylko w jednym przypadku dotyczącym kierowcy S. G., nastąpiło przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy, lecz nie o 40 minut jak podał organ, a o 6 minut. Ponieważ przepisy przewidują sankcję za naruszenie obowiązku maksymalnego prowadzenia bez przerwy za czas powyżej 15 minut, przekroczenie 6 minutowe nie podlega karze.

Skarżący nie zgodził się również ze sposobem ustalenia naruszenia skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku przy wykonywaniu transportu drogowego oraz z trybem w jakim to ustalenie dokonano. Organ naruszył przepisy art. 6 ust. 1 oraz art. 8 ust. 3 – 5 rozporządzenia Rady Nr 3820/85, a także art. 107 § 3 kpa. ponieważ do wyliczeń, poza jednym przypadkiem przejazdu wykonywanego przez kierowcę G. P., przyjął dowolny okres zamiast wynikający z przepisów czas od godz. 0.00 w poniedziałek do godz. 24.00 w niedzielę. Skarżący przedstawił wyliczenia zrealizowanego w danym tygodniu czasu prowadzenia i czasu odpoczynku, co pozwoliło mu stwierdzić, że w dwóch przypadkach karę nałożono całkowicie niezasadnie (dotyczy kierowców B. C. i G. P.), a w dwóch pozostałych (dotyczy kierowców J. Z. i H. C.) kara winna być znacznie niższa.

Kara nałożona w pkt 4 zaskarżonej decyzji, zdaniem skarżącego, narusza prawo ponieważ organ zmienił podstawę prawną stwierdzonego naruszenia, czym naruszył art. 139 kpa. Ostatecznie, sankcję wymierzono na podstawie l.p. 1.11.7. załącznika do ustawy, co w świetle załącznika I rozdział II pkt 1 – 3 rozporządzenia Rady nr 3821/85 dopuszczającego, jak to miało miejsce w przypadku skarżącego, ręczne nanoszenie danych o czasie pracy kierowcy aktualnie nieprowadzącego pojazdu, nie powinno znajdować zastosowania. Sankcja powinna być, zdaniem skarżącego, wymierzona na podstawie l.p. 1.11.11. załącznika do ustawy o t.d. jako naruszenie obowiązków rejestracyjnych, a nie wadliwość samego urządzenia. Dodatkowo, skarżący podniósł, że w przypadku kary wskazanej w pkt 4 decyzji organ wymierzył ją dwukrotnie za to samo naruszenie – sankcjonowany jest sam fakt wyposażenia pojazdu w nieodpowiedni przyrząd, nie zaś kilkakrotny przejazd tym pojazdem przez rożnych kierowców.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podkreślając że za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym oraz l.p. 1.11.11 ust. 1 lit.a, l.p. 1.11.4, l.p.1.11.2, l.p. 1.11.7. załącznika do ustawy z zastrzeżeniem uwzględnienia w dacie orzekania zmienionych przepisów ustawy o t.d. i przepisów prawa wspólnotowego. Za niezrozumiały organ uznał zarzut naruszenia art. 139 Kpa. ponieważ, uznając decyzję organu I instancji za słuszną co do zasady, organ zastosował wobec skarżącego przepisy względniejsze i zmniejszył nałożone kary. Za niezrozumiałe organ uznał zastrzeżenia skarżącego co do wykładni art. 7 umowy AETR i dodał że szczegółowo wskazał w jaki sposób ustalił przekroczenia norm czasu pracy kierowców, co znajduje umocowanie w materiale dowodowym sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne powołane są do badania legalności zaskarżonych decyzji, to jest ich zgodności z prawem tak materialnym, jak też procesowym. Badając skargę w tym zakresie, Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo, a zatem skarga podlega uwzględnieniu.

Przedmiotem rozpoznania jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2005r. w przedmiocie nałożenia kar za stwierdzone, podczas przeprowadzonej przez służby Inspektoratu Transportu Drogowego w [...] kontroli, naruszenia stwierdzone protokołem z dnia 14 kwietnia 2003r. Kontrola została przeprowadzona na podstawie art. 68 ust. 1 pkt 2 ustawy dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) jako kontrola przedsiębiorcy, a jej przedmiotem było przestrzeganie przez przedsiębiorcę okresów prowadzenia pojazdów i obowiązkowych przerw oraz czasu odpoczynku kierowcy na podstawie Umowy Europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), która weszła do krajowego porządku prawnego z dniem opublikowania jej w Dzienniku Ustaw tj. z dniem 24 listopada 1999r. Przedmiot kontroli mieścił się w dyspozycji art. 50 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym.

Zaskarżoną decyzją organ potwierdził zasadność nałożenia przez organ I instancji na przedsiębiorcę J. L. kar pieniężnych za stwierdzone naruszenia, jednak wysokość tych kar zmniejszył, stosując przepisy obowiązujące w dacie wydawania decyzji.

I. Nałożoną w pkt 1 decyzji karę 300zł. za nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie, należy uznać za nałożoną z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z 7 kpa. organ obowiązany jest podjąć wszystkie niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, której to zasadzie służy przepis art. 77 § 1 kpa. obligujący organ administracji do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie. Stosownie zaś do dyspozycji art. 80 kpa. o tym czy dana okoliczność została udowodniona decyduje organ na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Karę 300 zł. nałożono na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 u.t.d. l.p. 1.11.11 ust. 1 lit a załącznika nr 2 do ustawy za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, podczas kontroli w przedsiębiorstwie – za każdy dzień pracy kierowcy.

Organ nie rozważył całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, nie wziął pod uwagę wyjaśnień skarżącego, który konsekwentnie podnosił w wyjaśnieniach do protokołu kontroli , a następnie w odwołaniu od decyzji, że okazał do kontroli wykresówkę z okresu [...] - [...] lutego 2003r. a stwierdzony przez inspektorów brak ciągłości zapisu wykresówki wynikał ze skierowania pojazdu do naprawy. Na okoliczność dokonywania naprawy skarżący złożył wraz z odwołaniem fakturę za naprawę, protokół z naprawy, wyciąg z ksiąg handlowych i dziennik korespondencji. Powoływał się na składane inspektorom oświadczenie kierowcy wyjaśniające przyczynę przerwy w zapisie wykresówki. Organ nie odniósł się w żaden sposób do wyjaśnień skarżącego, co wynika z treści uzasadnienia decyzji w tym punkcie (wiersz 7 – 12 zaskarżonej decyzji). Ponadto nie jest wiadome, czy organ ustalił fakt kwalifikujący do zastosowania sankcji wskazanej w l.p. 1.11.11 ust. 1 lit a załącznika nr 2 do ustawy tj. nieokazanie wykresówek, czy stwierdził tylko brak ciągłości zapisu okazanej wykresówki, co nie uzasadnia nałożenia kary za nieokazanie wykresówek. Z uzasadnienia decyzji w tym punkcie nie tylko nie wynika w sposób jednoznaczny konkretne ustalenie, a wręcz jest ono zaprezentowane w sposób sprzeczny– organ w jednym miejscu podaje "nie została okazana wykresówka z dnia [...] lutego 2003r." a następnie stwierdza "analiza wykresówek z dnia [...] – [...] lutego 2003r. wykazała brak zapisu". Oceniając takie działanie organu, należy stwierdzić, że naruszył on zasadę prawdy obiektywnej, a okoliczność kwalifikującą się jego zdaniem do nałożenia kary ustalił w sposób niejednoznaczny, co narusza art. 107 § 3 kpa.

II. Nakładając karę przewidzianą w l.p. 1.11.4 załącznika nr 2 do ustawy za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy, organ przywołał przepis art. 7 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, zgodnie z którym po czteroipółgodzinnym okresie prowadzenia pojazdu kierowcy przysługuje przerwa, co najmniej 45-minutowa, chyba że zaczyna on okres odpoczynku. Zgodnie z ust. 2 i 3 cyt. artykułu przerwa może być zastąpiona przerwami wynoszącymi co najmniej 15 minut, rozłożonymi na okres prowadzenia pojazdu lub bezpośrednio po tym okresie w taki sposób, aby było to zgodne z przepisami ust. 1. Powyższe przepisy, które w dacie kontroli i wydawania decyzji w I instancji nie miały zastosowania stanowią odpowiednik przepisu art. 7 ust. 1 i 2 Umowy Europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), których przestrzeganie przez skarżącego było przedmiotem kontroli w rozpatrywanej sprawie.

W rozpatrywanej sprawie skarżący twierdzi, że realizował obowiązkowe przerwy w prowadzeniu pojazdu, korzystając z możliwości rozłożenia minimalnej 45 minutowej przerwy na przerwy dopuszczone przez art. 7 ust. 2 cyt. rozporządzenia i umowy AETR.

Organ przedstwił w tabeli na str. 5 zaskarżonej decyzji stwierdzone przez siebie przekroczenia, których dopuściło się sześciu kierowców w określonych dniach, podał wielkość przekroczeń i okres prowadzenia pojazdu bez przerwy, przypisując za każde przekroczenie określoną karę pieniężną. Należy stwierdzić, że organ nie wskazał, wbrew temu co twierdzi w odpowiedzi na skargę, sposobu w jaki dokonał obliczeń, a kwestia ta jest decydująca, bowiem skarżący zarzucił organowi błędne wyliczenia z uwagi na nierespektowanie zasady określonej w art. 7 ust. 1 AETR i art. 7 ust. 1 cyt. rozporządzenia Rady obliczania wymaganych przerw po 4,5 godzinnym okresie jazdy. Skarżący zarzucał organowi dokonanie wyliczeń w dowolnych okresach jazdy, bez uwzględnienia jej rozpoczęcia i przerw 15 minutowych realizowanych w trakcie 4,5-godzinnego okresu jazdy. Organ nie odniósł się w żaden sposób do zarzutów skarżącego podnoszonych zarówno w wyjaśnieniach do protokołu kontroli, jak też w złożonym odwołaniu od decyzji organu I instancji i pominął milczeniem wyliczenia czasu prowadzenia i przerw dokonane przez skarżącego, zgodnie z którymi naruszenia zasady przerwy po 4,5 godzinnym okresie prowadzenia dopuścił się tylko jeden kierowca S. G., a przekroczenie wynosiło 6 minut. Tymczasem, w sytuacji gdy strona kwestionuje dokonane przez organ obliczenia prezentując swój sposób ich obliczenia, organ winien prześledzić tok rozumowania skarżącego, skonfrontować go z obowiązującymi przepisami i z dokonanymi przez siebie wyliczeniami i dopiero po tych zabiegach, wyjaśnić skarżącemu dlaczego jego wyliczenia czasu jazdy i przerw w pracy kierowców nie zasługują na uwzględnienie, innymi słowy dlaczego jego wyliczenia są błędne. Na uwagę zasługuje fakt, że skarżący dokonał obliczeń odnosząc je do każdego kursu z udziałem danego kierowcy z uwzględnieniem rozpoczęcia prowadzenia i jego zakończenia. Takiego ustalenia organu brak i nie jest wiadome jak organ ustalił naruszenie przepisu art. 7 AETR i art. 7 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 skoro nie liczył pracy danego kierowcy od momentu jej rozpoczęcia do czasu jej zakończenia.

W ocenie Sądu opisane działanie organu naruszyło przepisy art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa. Należy stwierdzić, że wszelkie ustalenia organu muszą znajdować bezpośrednie odbicie w materiale dowodowym zgromadzonym w trakcie postępowania administracyjnego. Za niewystarczające należy uznać posłużenie się przez organ ustaleniami dokonanymi w trakcie kontroli przedsiębiorstwa, tym bardziej, że ustalenia protokołu, poza stwierdzeniem naruszeń wymaganych okresów przerw w prowadzeniu pojazdu w poszczególnych przypadkach konkretnych kierowców i przejazdów, nie podają sposobu w jaki organ doszedł do wniosku, że przekroczenia w określonym wymiarze nastąpiły. Organ ponownie rozpatrując sprawę winien wyczerpująco wyjaśnić w jaki sposób dokonał obliczeń przekroczeń czasu prowadzenia bez przerwy przez danego kierowcę, wykorzystując w tym celu specjalistyczną wiedzę, którą powinien posiadać lub powołując dla dokonania takich obliczeń biegłego. Tylko takie działanie organu może stanowić podstawę faktyczną zastosowania kary i równoczesnego wyjaśnienia skarżącemu dlaczego jego obliczenia są wadliwe i nie mogą zostać przez organ uwzględnione.

III. W przypadku kary nałożonej za skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku, organ prawidłowo przywołał podstawę prawną nałożonej kary tj. zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 u.t.d. oraz l.p. 1.11.2. załącznika do ustawy. Zasady realizowania przez kierowców czasu odpoczynku określone są w art. 8 AETR i art. 8 cyt. rozporządzenia Rady nr 3820/85, zaś do odpoczynku tygodniowego odnoszą się przepisy ust. 3 – 5 przywołanych aktów.

Dla oceny prawidłowości podjętej w przedmiocie kar za skrócenie czasu tygodniowego odpoczynku nie jest wystarczające przywołanie podstawy prawnej do nałożenia określonej sankcji, jak również zacytowanie przepisów określających jak winien być realizowany odpoczynek tygodniowy. Konieczne jest, poza wskazaniem przekroczeń, zaprezentowanie stronie postępowania w jaki sposób organ doszedł do wniosku, że te przekroczenia nastąpiły. Obowiązek precyzyjnego wyjaśnienia tej kwestii powstaje zawsze wtedy, gdy skarżący kwestionuje dokonane przez organ obliczenia, tak jak stało się w rozpatrywanej sprawie. Skarżący zarzucił organowi, że stwierdzając naruszenia w omawianym zakresie, nie brał pod uwagę tygodnia pracy definiowanego przez art. 1 lit l) AETR i art. 1 pkt 4 cyt. rozporządzenia Rady jako okresu od godz. 0:00 w poniedziałek do godz. 24:00 w niedzielę, lecz brał okresy z tygodnia wyrwane i w ten sposób dochodził do błędnych wniosków. Na okoliczność zgłoszonych zarzutów skarżący przedstawił w wyjaśnieniach do protokołu kontroli własne wyliczenia realizowanego przez kierowców czasu odpoczynku tygodniowego, których jak stwierdził w odwołaniu organ nie wziął pod uwagę. Również w tym przypadku, jak w przypadku opisanym wyżej w pkt II uzasadnienia, organ odwoławczy nie zmierzył się z argumentami skarżącego, a winien był to uczynić z uwagi na treść przepisów art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa.

IV. Karę wskazaną w pkt 4 zaskarżonej decyzji nałożono za naruszenie określone jako używanie przyrządu kontrolnego, który nie odpowiada przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy.

Zgodnie z pkt C4c) rozdziału III Suplementu i do AETR, w przypadku pojazdów z załogą składającą się z kilku kierowców, rejestracje o których mowa w ust. 4a (czas prowadzenia pojazdu, wszystkie inne okresy pracy, czas gotowości do pracy, przerwy w prowadzeniu i okresy dziennego odpoczynku) muszą być dokonywane na dwóch odrębnych wykresówkach, przy czym jedna wykresówka jest przydzielona jednemu kierowcy. W takim przypadku poruszanie do przodu różnych wykresówek musi być zapewnione przez jeden mechanizm lub przez oddzielne zsynchronizowane mechanizmy.

Z brzmienia przepisu wynika, że zapisy wykresówek w przypadku dwóch kierowców prowadzących pojazd winny dokonywać się automatycznie. Jak wykazała kontrola przeprowadzona [...] i [...] kwietnia 2003r. w przedsiębiorstwie skarżącego pojazd o nr rej [...] w okresie poddanym kontroli tj. od [...] lutego 2003 do [...] lutego 2003r. wykonywał międzynarodowy transport drogowy bez wymaganego zapisu urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju. Również obowiązujące w dacie kontroli przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 2001r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 123, poz. 1354 ze zm.) dysponowały obowiązek instalowania i używania w pojazdach samochodowych przeznaczonych do przewozu osób i rzeczy przyrządów kontrolnych. Zgodnie z art. 35 ust. 2 przyrządy takie miały rejestrować czas prowadzenia pojazdu, czas wykonywania innej pracy, okresy przerw w prowadzeniu przeznaczonych na odpoczynek oraz okresy odpoczynku dziennego i czas dyżuru, a stosownie do ust. 5 w przypadku, gdy w pojeździe znajdowało się dwóch lub więcej kierowców, przyrząd kontrolny miał rejestrować wskazane okresy u każdego z kierowców prowadzących pojazd. Jest poza sporem, że skarżący nie posiadał, w przypadku pojazdu kontrolowanego w trakcie kontroli w przedsiębiorstwie, zainstalowanego takiego urządzenia, lecz urządzenie, które mogło prowadzić zapis tylko dla jednego kierowcy. Powyższe naruszenie zostało zakwalifikowane, jak wynika z decyzji wydanej w I instancji, jako naruszenie art. 92 ust. 1 pkt 10, a karę pieniężną w wysokości 2.000,00zł nałożono na podstawie l.p. 10 pkt 10.7 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz. U. Nr 115, poz. 999 ze zm.) za wskazane w tym punkcie "wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zapisu urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju". Z uwagi na zmianę przepisów w trakcie rozpoznawania złożonego przez skarżącego odwołania (ustawa z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie niektórych innych ustaw – Dz. U. Nr 149, poz. 1452), organ odwoławczy, do stanu faktycznego stwierdzonego w trakcie kontroli zastosował, zgodnie z obowiązującym prawem, przepisy obowiązujące w dacie rozstrzygania – względniejsze dla skarżącego tj. art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym, a karę nałożył zgodnie z l.p. 1.11.7 pkt 2 załącznika do ustawy o t.d. – za przewinienie określone w tym załączniku jako "przyrząd kontrolny nie odpowiada przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy". Tak zakwalifikowane przewinienie odpowiada stanowi faktycznemu stwierdzonemu podczas kontroli, stanowi odpowiednik przewinienia wskazanego w pkt 4 decyzji wydanej w I instancji i nie narusza, jak zarzucił w skardze J. L., przepisu art. 139 kpa. Stwierdzone przewinienia były tak w oparciu o poprzednio obowiązujące przepisy, jak też przepisy obowiązujące w dacie wydawania decyzji zaskarżonej opatrzone sankcją w wysokości 2.000,00zł.

Nakładając jednak karę w wysokości 4.000,00zł organ naruszył prawo. Przede wszystkim wskazał w pkt 4 decyzji naruszenie, którego załącznik do ustawy w cytowanym przez organ w uzasadnieniu decyzji pkt 1.11.7 nie przewiduje - "używanie przyrządu kontrolnego, który nie odpowiada przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy". Tymczasem, karę można nałożyć za to, że jak stanowi l.p. 1.11.7 załącznika do u.t.d. "przyrząd kontrolny nie odpowiada przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy" i jest to naruszenie jednostkowe, które może być stwierdzone przez organ uprawniony do kontroli zarówno w trakcie kontroli na drodze, jak też w trakcie kontroli w przedsiębiorstwie. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, zastosowano podwójną karę z uwagi na stwierdzenie zawarte w protokole kontroli, z którego wynikało że pojazd o tym samym numerze rejestracyjnym [...], nie posiadający tachografu rejestrującego samoczynnie równolegle okresów pracy i odpoczynku dwóch kierowców, wykonał w kontrolowanym okresie dwa kursy. Działanie takie jest nieuprawnione, co być może było przyczyną przywołania przez organ innego brzmienia, niż obowiązujące, naruszenia l.p. 1.11.7 załącznika do u.t.d. Kary przewidziane w ustawie o transporcie drogowym nie mają na celu wyłącznie represji, lecz służyć mają przede wszystkim wymuszeniu na podmiotach wykonujących transport drogowy zachowań przewidzianych tą ustawą oraz innymi przepisami wskazanymi w art. 92 ust. 1 tego aktu, a także obowiązującymi przepisami wiążącymi państwa członkowskie Unii Europejskiej. Kontrola przeprowadzona w przedsiębiorstwie skarżącego stwierdziła fakt dwukrotnego wykonania przewozu międzynarodowego pojazdem nie wyposażonym w tachograf rejestrujący samoczynnie i równolegle czas pracy i odpoczynku dwóch kierowców obsługujących pojazd. Należy stwierdzić, że bez względu na to, ile razy taki pojazd wykonał przewóz, nałożona kara musiała odpowiadać kwalifikacji wskazanej w l.p. 1.11.7 załącznika do ustawy. Nałożenie sankcji za brak właściwego przyrządu kontrolnego w danym samochodzie miało uświadomić przedsiębiorcy prowadzącemu transport drogowy, że posługuje się przyrządem wadliwym, nie odpowiadającym obowiązującym przepisom tak krajowym, jak europejskim i zmusić go do zainstalowania przyrządu właściwego. Dwukrotne ukaranie za brak odpowiadającego przepisom przyrządu kontrolnego w danym pojeździe może mieć miejsce wyłącznie w przypadku dwóch kontroli, bez względu na to jaka jest ich forma.

Przedsiębiorca raz ukarany za stwierdzone przez organ przewinienie, nie stosujący się w dalszym ciągu do przepisów, może zostać ponownie ukarany za to samo przewinienie, jednak narusza przepis art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 oraz ust. 4 ustawy o transporcie drogowym w związku z l.p. 1.11.7 załącznika do tej ustawy oraz zamierzony przez tę ustawę prewencyjny cel kary, takie działanie organu, które nakłada karę pieniężną za stwierdzone naruszenie jednostkowe, jakim jest nie odpowiadający przepisom tachograf w danym pojeździe, wielokrotnie tzn. odpowiednio do liczby wykonanych tym pojazdem w kontrolowanym okresie przewozów.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) ustawy z dnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O niewykonalności decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. a o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a