Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 313/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-08-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 10, art. 24 § 1 i 3, art. 27 § 1, art. 49, art. 107 § 3,art. 156 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 33 ust. 1 pkt 7 , art. 33 ust. 2 pkt 1 lit. b, art. 59 ust. 1 pkt 2, art. 62 ust. 2, art. 66 ust. 1 pkt 5, art. 71 ust. 1, art. 80, art. 81, art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a i b, art. 84 ust. 4,art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2016 poz 353
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 5 pkt 1d, pkt 2b, pkt 17b , art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 142
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.
article: art. 88l ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 sierpnia 2018 r. sprawy ze skarg Fundacji [...] i B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia -skargi oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skarg B. (dalej również: B.) oraz Fundacji [...] (dalej: Fundacja) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: SKO lub Kolegium) z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 24 czerwca 2014 r. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w [...] (dalej w skrócie: RZGW lub inwestor) wystąpił do Prezydenta Miasta [...] o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "Odtworzeniu pierwotnej pojemności zbiornika przystopniowego w [...] na rzece [...]" na wyszczególnionych w decyzji działkach, położonych w obrębach: [...].

W opinii sanitarnej z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] (dalej: PPIS) pozytywnie zaopiniował realizację rozpatrywanego przedsięwzięcia, natomiast postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] (dalej: RDOŚ) pozytywnie uzgodnił warunki realizacji tego przedsięwzięcia.

Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...], Prezydent Miasta [...] określił szczegółowo środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia objętego w/w wnioskiem. Jak wskazano w decyzji, przedmiotowe przedsięwzięcie polegać będzie na usunięciu namułów i zatrzymanego rumowiska zalegającego w czaszy zbiornika Rzeszów zlokalizowanego w południowej części miasta [...], na terenie osiedli: [...]. Powierzchnia terenu objęta przedsięwzięciem ma obejmować zarówno wody Zbiornika, jak i obszary do niego przyległe. Oszacowano, że czas trwania przedsięwzięcia wynosił będzie 10 lat, w tym 5 lat prac odmuleniowych i 5 lat trwałości projektu. W decyzji określono warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Decyzja nie nakładała obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, w przypadku konieczności jego uzyskania, jak również obowiązku przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko. Wskazano również, że planowane przedsięwzięcie przy prawidłowej eksploatacji i zastosowanych zabezpieczeniach nie będzie powodować zagrożenia wystąpienia poważnych awarii czy też nadzwyczajnych zagrożeń dla środowiska. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Wydając decyzję, organ wziął pod uwagę, złożony przez inwestora raport o odziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, kilkukrotnie uzupełniany w trakcie prowadzonego postępowania. Ze wskazanych w raporcie wariantów przedsięwzięcia, organ za najkorzystniejszy pod względem środowiskowym uznał Wariant IIIb (wskazywany również przez inwestora).

W uzasadnieniu decyzji podano m.in., że w ramach prowadzonego postępowania przeanalizowano możliwość kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć zlokalizowanych w rejonie planowanego zamierzenia, w tym przedsięwzięcia pn.: "Budowa drogi wojewódzkiej w [...] na odcinku od skrzyżowania ul. [...] z ul. [...] do Al. [...]" obejmującego budowę mostu na [...]. W toku prowadzonego postępowania stwierdzono również, że posiadane na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach informacje na temat przedsięwzięcia pozwalają wystarczająco ocenić jego oddziaływanie na środowisko. Organ wskazał, że planowane przedsięwzięcie nie wpłynie znacząco negatywnie na przedmioty i cele obszaru Natura 2000 [...] Środkowy w Dopływami [...], na integralność tego obszaru oraz spójność sieci Natura 2000.

Po wydaniu decyzji w dniu 14 lipca 2017 r. do Urzędu Miasta [...] wpłynęło pismo Ogólnopolskiego B [...] (dalej: OB) zgłaszające zamiar uczestniczenia na prawach strony w prowadzonym postępowaniu oraz wniosek B. o umorzenie tego postępowania, natomiast w dniu 17 lipca 2017 r. wpłynęło pismo Fundacji zawierające uwagi dotyczące prowadzonego postępowania.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosły: B., OB oraz Fundacja, zaskarżając jednocześnie postanowienie RDOŚ z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...].

We wszystkich odwołaniach podniesiono naruszenie szeregu przepisów postępowania, w tym w szczególności zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji zanim jeszcze wpłynęły nadane w terminie uwagi i wnioski stron postępowania.

Fundacja zarzuciła m.in., że przedsięwzięcie w wybranym wariancie będzie powodowało pogorszenie stanu siedlisk i gatunków chronionych obszarem Natura 2000 "[...] z dopływami". Wśród przedmiotów ochrony, na które inwestycja będzie negatywnie wpływać jest zdaniem Fundacji siedlisko lasów łęgowych, które ma status siedliska o znaczeniu priorytetowym. Podniosła ponadto, że nie przeprowadzono analizy oddziaływań skumulowanych.

Z kolei OB i B. podniosły m.in., że przy wydawaniu decyzji nie wzięto pod uwagę wyników postępowania z udziałem społeczeństwa, niektórych istotnych ustaleń podanych w raporcie o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a także nie określono konieczności i zasad ochrony zabytków, o których mowa w raporcie. Ponadto zakwestionowano nadanie skarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji na wniosek SKO w [...] wyznaczył do rozpoznania w/w odwołań SKO w [...]. Powodem powyższego było uprzednie wyłączenie od załatwienia przedmiotowej sprawy członków tego Kolegium postanowieniem SKO w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], w którym to wskazano, że stroną prowadzonego postępowania jest członek etatowy Kolegium w [...].

Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 17 pkt 1, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 108 § 1, art. 138 § 1 pkt 1, art. 142 i art. 144 k.p.a., art. 61 ust. 2, art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 77 ust. 7, art. 80 ust. 1 pkt 1, art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2016 r. poz. 353 z późn. zm. – dalej: o.o.ś.) oraz § 3 ust. 1 pkt 65 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r. poz. 71 – dalej: rozporządzenie) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Na wstępie organ odwoławczy wskazał, że usunięcie namułów w celu przywrócenia pierwotnych właściwości Zbiornika to przedsięwzięcie zmierzające do odtworzenia stanu wody, a zatem zawierające się w pojęciu "regulacja wód" użytym w § 3 ust. 1 pkt 65 rozporządzenia, co oznacza kwalifikację inwestycji jako potencjalnie znacząco oddziałującą na środowisko. W pierwszej kolejności organ odniósł się do kwestii powtarzającego się we wszystkich odwołaniach zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Zdaniem organu, zarzut ten może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, mających wpływ na rozstrzygnięcie, co nie miało miejsca w rozpatrywanej sprawie.

Przechodząc do zarzutów sformułowanych pod kątem raportu, Kolegium oceniło, że zawiera on prawnie wymagane elementy, jest spójny i rzetelny. W kwestii wymogów, jakie powinien posiadać autor raportu organ wyjaśnił, że zostały one dodane do ustawy o ocenach z dniem 1 stycznia 2017 r. (art. 74a) na podstawie art. 1 pkt 36 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1936), lecz nie dotyczą one niniejszej sprawy, gdyż wszczęcie postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej i wydanie postanowienia stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 miało miejsce przed dniem wejścia w życie w/w ustawy.

Dalej Kolegium wyjaśniło, że z woli ustawodawcy postanowienia uzgadniające na etapie wydawania decyzji środowiskowej są niezaskarżalne (art. 77 ust. 7 o.o.ś.), zatem kontrola ich legalności odbywa się na etapie rozpatrywania odwołań od decyzji środowiskowej.

W kwestii zarzutów podniesionych wobec postanowienia RDOŚ oraz samej zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił m.in., że nie było konieczności nałożenia obowiązku przeprowadzenia powtórnej oceny przedsięwzięcia na środowisko, znaczenia oddziaływań skumulowanych pochodzących od już realizowanych lub planowanych w najbliższej przyszłości na Zalewie przedsięwzięć (w tym pogorszenie stanu siedlisk i gatunków w szczególności lasów łęgowych), transgranicznego oddziaływania na środowisko oraz kompensacji przyrodniczych w sytuacji braku dowodu wskazującego na konieczność ich przeprowadzenia. Kolegium wskazało również, że wariant IIIb - wybrany przez inwestora do realizacji we wszystkich uzupełnieniach do raportu - został uznany przez organ I instancji za najkorzystniejszy dla środowiska. W samym raporcie natomiast przeanalizowano oddziaływanie inwestycji na wody podziemne na etapie realizacji i po zakończeniu inwestycji. Z raportu nie wynika również, aby na terenie inwestycji znajdowały się dobra kultury bądź zabytki archeologiczne. Odnośnie rygoru natychmiastowej wykonalności, organ zauważył, że w świetle najnowszego orzecznictwa sądowoadministracyjnego co do zasady nie ma przeszkód, by taki rygor nadać nieostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Powyższą decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżyły B. oraz Fundacja.

B. w swojej skardze wniosło o stwierdzenie nieważności tej decyzji, gdyż jego zdaniem SKO w [...] nie było organem właściwym miejscowo do jej wydania, a także o uchylenie w całości postanowienia SKO w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...], w przedmiocie wyłączenia wszystkich członków tego organu od załatwienia sprawy rozpatrzenia wniesionych odwołań oraz postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2017 r., nr [...], wyznaczającego, jako organ właściwy w sprawie dla rozpatrzenia wniesionych odwołań SKO w [...], jak również o uchylenie wydanej w sprawie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

Zdaniem skarżącego decyzja Kolegium dotknięta jest wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt. 1 k.p.a.), gdyż Samorządowym Kolegium Odwoławczym właściwym w omawianej sprawie, było SKO w [...], które nie miało żadnych powodów do wyłączenia się od rozpatrzenia odwołań. Natomiast postanowienie SKO w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. zostało wydane z błędnym zastosowaniem art. 27 § 3 k.p.a., bowiem SKO w [...] mogło bez przeszkód rozpatrzeć wniesione odwołania z wyłączeniem tylko jednego, etatowego pracownika tego organu, który był stroną w omawianym postępowaniu. W świetle powyższego, w postanowieniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2017 r. również niewłaściwe zastosowano przepisu art. 27 § 3 k.p.a., na podstawie którego wyznaczono do prowadzenia sprawy SKO w [...].

Wobec zaskarżonej decyzji podniesiono ponadto zarzut naruszenia przepisów postępowania, a to w związku z błędnym zastosowaniem przez SKO w [...] art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i nie zastosowaniem art. 138 § 2 k.p.a., błędnym zastosowaniem art. 144 k.p.a. względem postanowienia RDOŚ z dnia [...] czerwca 2017 r. oraz naruszeniem art. 10 § 1, art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., a także w związku z naruszeniem art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 2187 z późn. zm.), gdyż organ odwoławczy błędnie uznał iż stanowiska archeologiczne, wymienione w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, nie są zabytkami archeologicznymi. Ponadto organ naruszył art. 10 § 1 k.p.a., gdyż nie poinformował stron o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wniesienia końcowych uwag i wniosków przed wydaniem decyzji ostatecznej, art. 7 k.p.a., ponieważ nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz art. 77 § 1 k.p.a., z powodu nie ustosunkowania się do wszystkich zarzutów, wniesionych w odwołaniach od decyzji organu I instancji. Nadto uzasadnienie decyzji nie spełnia w ocenie skarżącego wymogu art. 107 § 3 k.p.a.

B. podniosło również szereg zarzutów naruszenia prawa materialnego, skierowanych względem decyzji organu I instancji, a to w szczególności:

1) art. 80 ust. 1 pkt 2 oraz art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. "b" tiret pierwszy o.o.ś., gdyż organ I instancji przy ustalaniu środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia nie wziął pod uwagę istotnych wskazań ostatecznej wersji raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, takich jak przykładowo: prowadzenia monitoringu stanu siedlisk oraz populacji ssaków w trakcie realizacji przedsięwzięcia, prowadzenia monitoringu wód podziemnych, organizacji prac sprzętu mechanicznego uwzględniając zasadę unikania równoczesnej pracy maszyn wytwarzających duży poziom hałasu, zasad postępowania z zabytkami, jakimi są istniejące w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia, ujawnione w raporcie, stanowiska archeologiczne;

2) art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. "b" o.o.ś., gdyż w uwarunkowaniach środowiskowych organ I instancji nie uwzględnił konieczności ochrony zinwentaryzowanych stanowisk archeologicznych, które - wbrew stanowisku SKO w [...] - należą do zabytków archeologicznych;

3) art. 82 ust. 2 pkt 2 i 3 o.o.ś, ponieważ w związku z rozstrzygnięciem o braku potrzeby przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko, Prezydent [...] w uzasadnieniu swojej decyzji nie wziął pod uwagę licznych przedsięwzięć, które mają miejsce lub rozpoczną się w najbliższych latach na Zalewie oraz niekorzystnych oddziaływań skumulowanych od nich pochodzących, a także nie rozpatrzył możliwości zaistnienia możliwości oddziaływania omawianego przedsięwzięcia na sąsiadujący z nim rezerwat przyrody "[...]";

4) art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. "a" oraz art. 84 ust. 2 o.o.ś., poprzez brak sprecyzowania całkowitej długości dróg utwardzonych, planowanych do budowy lub rozbudowy w celu realizacji odmulenia zbiornika, w sytuacji kiedy kwestia ta przesądza, czy w planowanym przedsięwzięciu mamy do czynienia tylko z jednym działaniem, kwalifikującym to przedsięwzięcie do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (regulacja wód Zalewu [...]), czy też z dwoma działaniami, tj. regulacją wód i budową dróg utwardzonych o całkowitej długości ponad 1 km;

5) art. 80 ust. 1 pkt 3, art. 37 pkt 2 oraz art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a o.o.ś., gdyż organ I instancji nie wziął pod uwagę wniosków dwóch organizacji ekologicznych i nie odniósł się do nich w uzasadnieniu decyzji.

Z kolei Fundacja w złożonej skardze domagała się stwierdzenia nieważności decyzji SKO w [...], względnie jej uchylenia oraz jednoczesnego uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także uchylenia postanowienia RDOŚ oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania.

Powyższe żądania Fundacja oparła na zarzutach naruszenia:

1) art. 7, 77 i 80 k.p.a., poprzez nienależyte rozpatrzenie dowodów, skutkujące brakiem należytej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar ochrony Natura 2000 i błędną kwalifikacją przedsięwzięcia jako nieznacząco oddziaływujące na przedmioty ochrony i integralność obszaru Natura 2000 "[...]" i tym samym naruszenie prawa materialnego art. 62 ust. 1 i 2 o.o.ś.;

2) art. 10 § 1 k.p.a., które to naruszenie skutkuje nieważnością decyzji na zasadzie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

3) art. 107 § 3 w zw. z art. 140 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., poprzez brak rozpatrzenia wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji I instancji;

4) art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 82 ust. 2 o.o.ś. w zw. z art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1232 z późn. zm. - dalej: p.o.ś.), poprzez nieuchylenie decyzji I instancji, mimo że wadliwie pominięto w niej postanowienie nakładające obowiązek przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w sytuacji gdy brak było możliwości oceny wpływu przedsięwzięcia na środowisko na etapie pierwotnej oceny jego oddziaływania na środowisko;

5) art. 33 ust. 1 i art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151 poz. 1220 - z poźn. zm.), poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji skutkującej dopuszczeniem do realizacji inwestycji o znaczącym oddziaływaniu na obszar Natura 2000;

6) art. 6 ust. 2 oraz art. 75 ust. 1 i 2 p.o.ś., poprzez nieustalenie jakichkolwiek kompensacji utraconych składników przyrody, w tym siedlisk i gatunków chronionych na mocy Dyrektywy Siedliskowej, jak i gatunków chronionych prawem krajowym;

7) art. 62 ust. 1 i 2, art. 66 ust. 1., art. 80 ust. 1, art. 85 ust 2. pkt 1 o.o.ś.

W uzasadnieniu skargi, podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji, podnoszono głównie kwestię wpływu planowanego przedsięwzięcia na stan siedlisk i gatunków chronionych obszarem Natura 2000. Jak podano, z dokumentacji przedsięwzięcia wynika, że w wyniku realizacji wariantu inwestorskiego całkowitemu zniszczeniu ulegnie ok. 6,8 ha siedlisk lasów łęgowych w granicach obszaru Natura 2000, z czego ok. 4,5 ha w pierwszym etapie inwestycji, co stanowi prawie 10% powierzchni tego siedliska, a około połowę powierzchni siedliska w badanym obszarze wpływu przedsięwzięcia. Z tego względu istotna pozostaje kwestia rozpatrzenia oddziaływań skumulowanych, bowiem kumulacja oddziaływań w przypadku realizacji projektowanego przedsięwzięcia budowy drogi wojewódzkiej w [...] na odcinku od skrzyżowania ul. [...] z ul. [...] do al. [...], dla którego Prezydent Miasta [...] wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], spowodowałaby utratę dalszej 1,3 ha siedlisk lasów łęgowych - łącznie powyżej 8 ha. Fundacja podniosła, że w tym przypadku Prezydent uznał zniszczenie 1,3 ha lasów łęgowych w tym samym obszarze Natura 2000 i w tym samym miejscu (zbiornik [...]) wynikające z budowy ww. drogi wojewódzkiej za znacząco negatywnie oddziałujące na obszar Natura 2000 i wymagające zastosowani kompensacji przyrodniczych, zaś fizyczne zniszczenie 5 razy większego areału tego siedliska i kumulację oddziaływań z wspomnianym 1,3 ha - uznał za nie mające charakteru znaczącego oddziaływania na ten sam obszar.

W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skargi zostały przez Sąd oddalone, bowiem okazały się niezasadne.

W pierwszej kolejności należy podnieść, iż sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; zwana dalej w skrócie "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności decyzji administracyjnych, Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Przedmiotem skarg organizacji ekologicznej "B." oraz Fundacji [...], jest decyzja SKO w [...] z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...], o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2017 r., znak [...], o ustaleniu środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Odtworzenie pierwotnej pojemności zbiornika przystopniowego w [...] na rzece [...]" na działkach w obrębach : [...].

1) WSA zobligowany był w pierwszej kolejności rozważyć podniesioną w skardze kwestię nieważności rozstrzygnięcia Organu odwoławczego. Otóż organizacja ekologiczna "B." (zwana dalej TOP) wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji SKO na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., bowiem zaskarżona decyzja Kolegium narusza według Skarżącej przepisy o właściwości miejscowej organu odwoławczego. W motywach zarzutu podkreślono, że organem właściwym do rozpoznania zwyczajnego środka zaskarżenia od decyzji Prezydenta Miasta [...] było SKO w [...], a nie SKO w [...].

Wobec tego argumentu oraz faktu, że organem pierwszej instancji był Prezydent Miasta [...], wskazać należy na niepowołany w skardze B. przepis § 1 pkt 9 lit. c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. z 2003 r., Nr 198, poz. 1925). W myśl treści tej regulacji, właściwość miejscowa SKO w [...] obejmuje powiaty dębicki, leżajski, łańcucki, ropczycko-sędziszowski, rzeszowski i strzyżowski oraz miasto na prawach powiatu – [...]. Nie podlega więc wątpliwości, że SKO w [...] jest organem kontroli instancyjnej względem rozstrzygnięć Prezydenta Miasta [...].

Odpowiadając na wskazany wyżej zarzut Sąd stwierdza, że decyzja SKO nie jest obarczona wadą nieważności, spowodowaną naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej organu odwoławczego.

Zgodnie z art. 27 § 1 K.p.a. członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 § 1 Kodeksu. O wyłączeniu tego członka w przypadkach określonych w art. 24 § 3 postanawia przewodniczący organu kolegialnego lub organu wyższego stopnia na wniosek strony, członka organu kolegialnego albo z urzędu. W niniejszej sprawie wyłączeniu z mocy art. 24 § 1 pkt 1 K.p.a. podlegał ten z członków SKO, który był stroną postępowania administracyjnego. Natomiast pozostali członkowie SKO zostali wyłączeni przez Prezesa tego organu na podstawie art. 24 § 3 K.p.a. Powołany przepis stanowi:

Bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika.

Wydane przez Prezesa SKO postanowienie o wyłączeniu z urzędu od załatwienia sprawy wszystkich członków tego organu kolegialnego było w świetle powołanej regulacji zasadne, bowiem już choćby zawodowe relacje członków SKO wyłączonych z mocy prawa z pozostałymi członkami Kolegium, w tym z jego Prezesem, uprawdopodobniały wątpliwości, co do ich bezstronności w ocenie legalności decyzji Prezydenta Miasta [...]. Brak wyłączenia pozostałych członków SKO w [...] skutkowałby taką sytuacją, w której rozstrzygaliby o sytuacji administracyjnoprawnej koleżanki z pracy. W przypadku niewyłączenia wszystkich członków SKO w [...] i rozpoznania sprawy przez ten Organ w postępowaniu odwoławczym, można byłoby wysuwać niepozbawione racji podejrzenia czy Prezes tego Organu jak również wyznaczeni do rozpoznania sprawy członkowie byli w pełni bezstronni w swych działaniach orzeczniczych.

Dlatego wniosek strony skarżącej – B. - o stwierdzenie nieważności przedmiotu skargi został przez Sąd uznany za niezasadny bowiem zachodziły przesłanki wyłączenia Prezesa SKO w [...] jak i pozostałych członków tego organu na podstawie art. 24 § 3 K.p.a. od udziału w postępowaniu a więc także od rozstrzygania sprawy.

2) Odnosząc się zaś do pozostałych zarzutów Stron skarżących wyjaśnić przyjdzie, iż SKO w trybie przepisów o postępowaniu odwoławczym kontrolowało decyzję wydaną po zastosowaniu przez Prezydenta Miasta [...] regulacji u.d.i.ś., normujących kwestię decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

W myśl art. 71 ust. 1 u.d.i.ś decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Tego rodzaju akt administracyjny jest wymagany dla planowanych przez inwestora przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko jak również przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko – art. 71 ust. 1 pkt 2 u.d.i.ś. Szczegółowe rodzaje tego typu przedsięwzięć ustalają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r. poz. 71; dalej zwane rozporządzeniem). Wydanie w/w decyzji jest wymagane przez ustawodawcę przed uzyskaniem określonych w art. 72 ust. 1 u.d.i.ś. decyzji administracyjnych warunkujących legalność procesu inwestycyjnego, do których zalicza się w szczególności decyzję o pozwoleniu na budowę, decyzję o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, czy również pozwolenie wodnoprawne na regulację wód.

Jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:

1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;

2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;

3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;

4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone (art. 80 ust. 1 u.d.i.ś).

Ponadto, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 u.d.i.ś.).

Ustawodawca w art. 81 u.d.i.ś. określił sytuacje, w których organ obowiązany jest odmówić wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Otóż jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji. Natomiast w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia (art. 81 ust. 1 u.d.i.ś). Według zaś art. 81 ust. 2 u.d.i.ś. jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

Pojęcie znaczącego oddziaływania na obszar Natura 2000 zostało zdefiniowane w przepisach ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2018 r., poz. 142; zwana dalej u.o.p.). W myśl art. 33 ust. 1 tej ustawy, zabrania się, z zastrzeżeniem art. 34, podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności:

1) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub

2) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub

3) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.

Interpretując powyższy przepis należy mieć na uwadze inne istotne dla kwestii oddziaływania na obszar Natura 2000 definicje ustawowe. Otóż w myśl art. 5 pkt 1d u.o.p. przez integralność obszaru Natura 2000 należy rozumieć spójność czynników strukturalnych i funkcjonalnych warunkujących zrównoważone trwanie populacji gatunków i siedlisk przyrodniczych, dla ochrony których zaprojektowano lub wyznaczono obszar Natura 2000. Warto też nadmienić, iż obszar Natura 2000 to jedna z form ochrony przyrody w postaci obszaru specjalnego ochrony ptaków, specjalnego obszaru ochrony siedlisk lub obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty, utworzonego w celu ochrony populacji dziko występujących ptaków lub siedlisk przyrodniczych lub gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty (art. 5 pkt 2b u.o.p.). Z kolei siedlisko przyrodnicze o znaczeniu priorytetowym, to siedlisko przyrodnicze zagrożone zanikiem na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej, za którego ochronę Wspólnota ponosi szczególną odpowiedzialność z powodu wielkości jego naturalnego zasięgu mieszczącego się na terytorium tych państw (art. 5 pkt 17b u.o.p.).

3) Postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym, co oznacza, że każda sprawa będąca przedmiotem rozpatrzenia i rozstrzygnięcia przed organem pierwszej instancji podlega, na skutek złożenia środka zaskarżenia, ponownemu rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu w pełnym zakresie przed organem drugiej instancji. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy, a w szczególności ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podniesionych w środku odwoławczym (tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. IV SA/Wa 622/10, CBOSA). W sytuacji gdy choćby jednej z zarzutów odwołania nie został przez organ odwoławczy rozpatrzony, czyli w uzasadnieniu decyzji brakuje odniesienia się do rzeczowych argumentów strony czy wskazanych przez nią dowodów, to jego decyzja nie poddaje się w pełni kontroli sądu administracyjnego, bowiem nie wyraża stanowiska tego organu o całości sprawy administracyjnej. Chodzi tu przede wszystkim o zarzuty, których uwzględnienie przez Organ odwoławczy mogłoby spowodować wydanie decyzji innej niż decyzja o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Tą kwalifikację będą wypełniać zarzuty uzasadnione przez odwołującego się i oparte na takich regulacjach prawa materialnego, których stosowanie przesądza o nawiązaniu i w dalszej kolejności o treści stosunku administracyjnoprawnego. Nie ustosunkowanie się do treści złożonych odwołań narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego w ten sposób, że nie pozwala przyjąć że sprawa została zbadana we wszystkich jej istotnych aspektach. Konsekwencją naruszenia tej zasady, jest brak możliwości skontrolowania przez Sąd decyzji organu pierwszej instancji co do jej meritum.

Podkreślenie kwestii związanych z instancyjną kontrolą decyzji Prezydenta Miasta [...] było konieczne, bowiem w obu wniesionych skargach pojawiły się wyraźnie sformułowane zarzuty nierozpoznania przez SKO całości złożonych środków odwoławczych.

Według Fundacji [...] Kolegium nie odniosło się do argumentacji dotyczącej kwestii znaczącego negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na Obszar Natura 2000. Natomiast B. podnosi w swej skardze, że SKO wydało decyzję z naruszeniem art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z. art. 77 K.p.a., gdyż nie rozpatrzyło wszystkich zarzutów wniesionych w odwołaniach od decyzji organu pierwszej instancji, co oznacza że nie rozpatrzono wszystkich okoliczności sprawy odmulania zalewu.

4) WSA oceniając pod tym kątem decyzję SKO nie dostrzegł naruszenia przez Kolegium przepisu art. 16 i art. 127 § 1 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez nieodniesienie się do argumentacji odwołania Fundacji [...] dotyczącej kluczowego dla sprawy naruszenia przez Organ pierwszej instancji przepisu art. 81 ust. 2 u.d.i.ś., czyli regulacji określającej przesłanki wydania decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań.

Zasadniczy zarzut odwołania Fundacji [...], podobnie jak zarzut skargi opierał się na naruszeniu przez Organ pierwszej instancji art. 34 ust. 1 u.o.p. Fundacja zwróciła uwagę, że wykonanie zamierzenia będzie wiązać się z całkowitym zniszczeniem 6,8 ha siedliska 91E0 znajdującego się w ramach obszaru Natura 2000, co stanowi 10% powierzchni tego siedliska deklarowanego w Standardowym Formularzu Danych na obszar 70,58 ha, a około połowę powierzchni siedliska w badanym obszarze przedsięwzięcia. Według strony skarżącej, nawet najmniejsza utrata siedliska o znaczeniu priorytetowym powinna być uznana za znaczące oddziaływanie na obszar Natura 2000, czego dowodzi aktualne orzecznictwo TSUE odnoszące się do znaczności oddziaływania przedsięwzięć. Dlatego planowane przedsięwzięcie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, co winno wiązać się z wyborem wariantów alternatywnych oraz wykonaniem kompensacji przyrodniczych. Akcentuje się, iż tych kwestii decyzja Prezydenta nie uwzględnia, a przede wszystkim nie uwzględnia skumulowanego oddziaływania tego przedsięwzięcia z projektowanym przedsięwzięciem w postaci budowy drogi wojewódzkiej w [...] na odcinku od skrzyżowania ul. [...] z ul. [...] do Al. [...], dla którego to Prezydent Miasta [...] wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach w dniu [...] kwietnia 2017 r. Odwołująca się Fundacja zwróciła także uwagę, że podczas tej procedury Organ uznał, że zniszczenie 1,3 ha lasów łęgowych w tym samym obszarze Natura 2000 za znacząco oddziaływujące na ten obszar i wymagające działań kompensacyjnych.

Powyższy zarzut odwołania nawiązywał do przytoczonej wyżej regulacji art. 81 ust. 2 u.d.i.ś. oraz do art. 34 ust. 1 u.o.p., czyli do przepisu który pozwala wydać zezwolenie na odstępstwo od zakazów obowiązujących na terenie obszaru Natura 2000. Na mocy art. 34 ust. 1 u.o.p. jeżeli przemawiają za tym konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym, i wobec braku rozwiązań alternatywnych, właściwy miejscowo regionalny dyrektor ochrony środowiska, a na obszarach morskich - dyrektor właściwego urzędu morskiego, może zezwolić na realizację planu lub działań, mogących znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 lub obszary znajdujące się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1, zapewniając wykonanie kompensacji przyrodniczej niezbędnej do zapewnienia spójności i właściwego funkcjonowania sieci obszarów Natura 2000. W przypadku gdy znaczące negatywne oddziaływanie dotyczy siedlisk i gatunków priorytetowych, zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, może zostać udzielone wyłącznie w celu:

1) ochrony zdrowia i życia ludzi;

2) zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego;

3) uzyskania korzystnych następstw o pierwszorzędnym znaczeniu dla środowiska przyrodniczego;

4) wynikającym z koniecznych wymogów nadrzędnego interesu publicznego, po uzyskaniu opinii Komisji Europejskiej (art. 81 ust. 2 u.i.o.ś.).

Z uwagi na przedmiot przedsięwzięcia należało także wziąć pod uwagę przepis art. 35a u.o.p., który stanowi: W przypadku działań przewidzianych do realizacji w ramach planowanych przedsięwzięć zezwolenie, o którym mowa w art. 34 ust. 1, zastępuje się decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach lub uzgodnieniem z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (...). Na mocy tej regulacji ustawodawca pozwala zastąpić zezwolenie na realizację przedsięwzięcia mogącego znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Jeżeli zaś taka decyzja nie jest wymagana, aktem równoważącym zezwolenie jest uzgodnienie dokonane przez regionalnego dyrektora.

Odwołująca się Fundacja oprócz powołania się na art. 34 u.o.p. zwróciła też uwagę na konieczność rozpatrzenia przez Organ oddziaływań skumulowanych na obszar Natura 2000, a więc na konieczność zastosowania w sprawie art. 62 ust. 2 u.d.i.ś., który stanowi: W ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 określa się, analizuje oraz ocenia oddziaływania przedsięwzięcia na obszary Natura 2000, biorąc pod uwagę także skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia z innymi realizowanymi, zrealizowanymi lub planowanymi przedsięwzięciami.

Mając na uwadze przepisy, do których strona odwołująca się nawiązała w swym zarzucie, nie można mieć wątpliwości, że sposób ich wykładni oraz zastosowania miał znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem ustalenie znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, powinno spowodować wydanie decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Strona oparła się na orzecznictwie TUE oraz, co istotne, na dokumencie w postaci decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., znak [...], w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn.: budowa drogi wojewódzkiej w [...] na odcinku od skrzyżowania ul. [...] z ul. [...] do Al. [...].

Nie jest prawdą, że SKO nie rozstrzygnęło sprawy we wskazanym przez skarżącą zakresie. Do kwestii konieczności nałożenia obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny przedsięwzięcia na środowisko, znaczenia oddziaływań skumulowanych pochodzących od realizowanych już lub planowanych w najbliższej przyszłości na Zalewie przedsięwzięć (w tym pogorszenie stanu siedlisk i gatunków w szczególności lasów łęgowych), transgranicznego oddziaływania na środowisko oraz kompensacji przyrodniczych, Kolegium na stronie nr 23 uzasadnienia decyzji, odnosi się w ten sposób, że jego zdaniem brakuje dowodu wskazującego na konieczność ich przeprowadzenia, zaś wnioski stron odwołujących się nie zostały potwierdzone treścią raportu oraz jego uzupełnień i zostały oparte jedynie na przypuszczeniach niepopartych dowodami (w tym fragmencie przytoczono wyrok WSA w Krakowie z 8 sierpnia 2017 r., sygn. II SA/Kr 729/17). Jednocześnie Kolegium ocenia raport oraz jego uzupełnienia jako poprawny pod względem prawnym, jak również spójny oraz rzetelny.

Należy zauważyć, że do poruszonej przez Fundację problematyki znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 odniósł się inwestor w treści raportu oraz dokonanych na żądanie RDOŚ uzupełnień. Stąd też odwołanie się przez SKO do tego dokumentu było konieczne oraz celowe. Zdaniem Sądu, autorzy tego dokumentu zdołali wykazać w sposób przekonujący, że przedmiotowa inwestycja nie będzie skutkować niebezpieczeństwem takiego oddziaływania na obszar Natura 2000, który eliminuje przepis art. 81 ust. 2 u.d.i.ś. Nie można więc twierdzić, że SKO nie rozpoznało opisanego wyżej zarzutu, i że zebrane dowody nie potwierdzają stanowiska organów obu instancji.

Zastrzeżenia Strony zostały wyjaśnione przez inwestora w treści uzupełnienia raportu z 23 maja 2017 r. na stronach nr 4-9. Autorzy Raportu przyznają, że realizacja przedsięwzięcia będzie skutkować częściowym zniszczeniem zespołu łęgów (nadrzeczny łęg wierzbowy i łęg wierzbowo - topolowy), które stanowią przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 [...]. Podkreślono w raporcie, że bez tego uszczerbku dla środowiska nie jest możliwe odmulenie zalewu, zaś same łęgi występują na obszarach namułów planowanych do usunięcia. Jednocześnie w treści raportu zwrócono uwagę na dokument podstawowy dla tego obszaru w postaci Standardowego Formularza Danych (SFD jest ujednoliconym w całej Unii Europejskiej opisowym dokumentem zawierający szczegółowe informacje o konkretnych obszarach Natura 2000), który w sposób jednoznaczny nie charakteryzuje tego siedliska jako elementu przyrody godnego ochrony. W przytoczonym formularzu (zaktualizowany na miesiąc kwiecień 2014 r. dokument SFD został załączony do Raportu, vide załącznik nr 5) w rubryce "Dodatkowa charakterystyka obszaru" stwierdza się: Fragmenty łęgów wierzbowych i wierzbowo-topolowych (91E0) spotykane były w różnych częściach obszaru. Głównie były to pozostałości większych niegdyś nadrzecznych lasów z dominacją wierzby kruchej Salix fragilis, w. białej S. alba i czeremchy zwyczajnej Padus avium. We wszystkich stwierdzonych płatach zaobserwowano obecność będących ostatnio w ekspansji gatunków: łoczygi pośredniej Lapsana intermedia, nawłoci olbrzymiej Solidago gigantea i rudbeki nagiej Rudbekia laciniata, a także w niektórych płatach kolczurki klapowatej Echinocystis lobata. Obecnie w wyniku silnej antropopresji zostały one prawie doszczętnie zniszczone. Niewielkie powierzchniowo płaty, godne ochrony pozostały jedynie: -- nad [...] na N od [...] w okolicach [...] 2 niewielkie fragmenty na lewym brzegu rzeki i trzeci po obydwu stronach (B/B), -- między [...] a [...] na lewym brzegu rzeki, największy z zachowanych i dobrze wykształcony fragment łęgu (A/B), -- na prawym brzegu koło wsi [...], długi, wąski pas łęgu wzdłuż brzegu Wisłoka, -- niewielki powierzchniowo fragment w obrębie grądu (oddz. 324 a) między [...] a [...], -- w zakolu [...], na lewym brzegu w [...] naprzeciwko wsi [...], niewielki powierzchniowo fragment łęgu (B/B) przechodzący w szuwar mozgowy, -- na lewym brzegu [...] we wsi [...], niewielki fragment, słabo zachowany (C/C), -- na S od [...] wzdłuż rzeki [...], wąski pasek zniszczonych dawnych łęgów nadrzecznych (B/C). Pozostałe tereny nadrzeczne pozbawione są zbiorowisk z listy NATURA 2000 (podkreślenie Sądu), jednakże ze względu na ochronę samej rzeki (np. ochrona przed zaśmiecaniem) warto, aby w granicach ostoi znalazły się przylegające do rzeki, (...). Na treść SFD powoływali się autorzy raportu już w pierwotnym jego brzmieniu, tj. przed uzupełnieniami dokonywanymi na żądanie RDOŚ.

Wobec takiej oceny autora SFD należało potwierdzić, że określony w decyzji Prezydenta Miasta [...] warunek dopuszczający wycinkę siedliska 91E0 jedynie w celu wykonania umocnienia prawego brzegu w km. ok 78 + 100 do ok 77 + 200, uznanego za niezbędny do zabezpieczenia miejsca zdeponowania odpadów, nie grozi niebezpieczeństwem znaczącego negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Nie sposób tu pominąć, iż jednym z warunków realizacji jest monitorowanie stanu i zachowania siedliska – pkt 23 decyzji Prezydenta Miasta [...]. Nie nastąpiło więc naruszenie tych przepisów materialnoprawnych u.d.i.ś. oraz u.o.p., które nie pozwalają na wykonanie takich inwestycji, które grożą znaczącym pogorszeniem chronionych siedlisk przyrodniczych.

Wymaga także podkreślenia fakt, że w decyzji Prezydent Miasta [...] jako zasadę przyjmuje się zakaz jakiegokolwiek niszczenia siedliska. Tylko wyjątkowo dopuszczono ewentualność wycinki takiej wielkości siedliska, która jest konieczna, aby przeprowadzić proces inwestycyjny. Inwestor przyznaje, że planowane przedsięwzięcie nie będzie obojętne dla chronionego obszaru, jednakże jego negatywny wpływ nie będzie taki jak opisuje to art. 34 u.o.p., czyli znaczący.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że nie każde negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000 będzie oddziaływaniem "znaczącym", a tylko takie które charakteryzuje się ponad przeciętnym względem innych inwestycji wpływem na takie elementy środowiska, które zostały ocenione jako wartościowe i przez to objęte ochroną obszarową (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 20 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 1111/11, CBOSA). Przekonująco brzmi to twierdzenie autorów Raportu, że w ocenie oddziaływania na środowisko siedliska roślinnego warto kierować się przede wszystkim jego wartością fitosocjologiczną, a wartość ta w przypadku łęgów występujących przy zalewie rzeszowskim nie jest szczególna i zasługująca na szczególne bo podwyższone standardy ochronne. Do tego wniosku skłania specjalistyczny opis przedmiotowych łęgów wyrażony w treści dokumentu podstawowego dla oceny siedlisk znajdujących się w granicach chronionego obszaru czyli w SFD.

Zdaniem WSA, nie sposób uznać oddziaływania planowanego odmulenia za negatywne, jeżeli w wyniku realizacji przedsięwzięcia ma ulec likwidacji siedlisko nie sklasyfikowane w SFD za istotne dla obszaru Natura 2000. Skoro wnioskodawcy utworzenia obszaru nie uznali za konieczne objęcie ochroną siedlisk znajdujących się w otoczeniu zalewu, to nie można oczekiwać, aby organ zarządzający obszarem Natura 2000, czy również organy wydające decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, miały przyjąć stanowisko odmienne, skutkujące uznaniem znaczącego negatywnego oddziaływania, poprzez ich częściowe usunięcie. Nie można powoływać się na zapisy dotycząc znaczącego negatywnego oddziaływania na środowisko względem takich siedlisk, które nie mają znaczenia z punktu widzenia ochrony w/w formy ochrony przyrody. Dlatego słusznie SKO pisze w swej decyzji, że zarzuty odwołania Fundacji dotyczące kwestii oddziaływania na obszar Natura 2000 nie są uzasadnione, bowiem nie przedstawiono takich argumentów, które byłyby w stanie obalić ocenę jaką wyraża treść SFD względem siedlisk znajdujących się w obszarze zalewu. Pogląd skarżącej Fundacji byłby zasadny gdyby zamiary inwestora dotyczyły zniszczenia siedlisk łęgowych zakwalifikowanych w SFD jako godne ochrony, a nie takich które według specjalistów są pozbawione zbiorowisk Natura 2000.

Do przyjętych przez orzekające Organy wniosków przekonuje również i ta uwaga uzupełnienia raportu, gdzie podkreśla się fakt sztucznego utworzenia przystopniowego zbiornika [...]. Chroniąc obszar natura 2000 "[...]" nie można pomijać, że zbiornik [...] powstał przede wszystkim po to, aby zapewnić mieszkańcom tego miasta dostęp do wody, zaś siedliska łęgowe rozwinęły się na tym obszarze jako pośredni skutek działań inwestycyjnych człowieka. Zapewnienie tego dostępu musi z uwagi na uwarunkowania środowiska naturalnego uwzględniać jego odmulanie jak również inne prace utrzymaniowe, mające na celu zapewnienie realizacji funkcji, dla których zbiornik został stworzony. Zaniechanie tych prac będzie prowadzić nie tylko do całkowitego zarośnięcia zbiornika i związanego z tym ograniczenia funkcji poboru wody, ale także utraty siedlisk łęgowych, o których ochronę zabiega strona skarżąca.

Nie bez znaczenia dla kwestii oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 pozostaje także argument dotyczący skutków obowiązywania w czasie wydawania decyzji SKO, przepisu art. 88l ust. 1 pkt 2 uchylonej ustawy z 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz.U. z 2015 r. poz. 469 ze zm.; zwana dalej u.P.w.). Otóż powołana w uzupełnieniu raportu regulacja u.P.w. wyraźnie zabraniała na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią (takim jest obszar zalewu [...]) sadzenia drzew lub krzewów. Powołując się na art. 88l ust. 1 pkt 2 u.P.w. wyjaśniono także, że nakazanie nasadzeń topoli jest czynnością utrudniającą ochronę przed powodzią a nawet zwiększającą zagrożenie powodziowe. Dlatego zabiegi kompensacyjne, o jakie wnioskuje skarżąca strona, mogłyby prowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia ochrony przeciwpowodziowej.

Wobec powyższego, SKO stwierdzając formalną prawidłowość Raportu, który na temat poruszonych przez skarżącą Fundację kwestii wypowiada się w sposób całościowy i przekonujący, jak również wypowiadając się o braku znaczącego negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, rozważyło kwestię znaczącego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 w wyniku planowanego przez inwestora wycięcia siedliska 91E0 łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe i olsy źródliskowe, oczywiście w kontekście treści złożonego środka odwoławczego.

Subiektywna opinia stron o nieodniesieniu się przez Organ odwoławczy do zarzutów środka odwoławczego, nie przekonuje do negatywnej oceny decyzji SKO, która wypowiada się na temat specjalistycznego opracowania jakim jest raport jak również postanowienia opiniującego RDOŚ. Dlatego podniesione przez skarżącą Fundację zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego nie miały wpływu na ustalony przez SKO wynik sprawy w postępowaniu odwoławczym.

Nie można też czynić SKO zarzutu nieprzeprowadzenia dowodu z decyzji środowiskowej dotyczącej obwodnicy południowej, bowiem decyzja ta została uchylona przez SKO w [...] decyzją z [...] czerwca 2017 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Powoływana przez skarżąca decyzja nie istniała więc w obrocie prawnym w chwili rozstrzygania sprawy zarówno przez organ pierwszej jak i drugiej instancji (vide: pismo Prezydenta Miasta [...] z 20 czerwca 2017 r., nr SR-II.6220.1.19.2018, karta akt sądowych nr 80 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z 13 marca 2018 r., sygn. II SA/Rz 1323/17, o oddaleniu sprzeciwu B. złożonego na decyzję SKO z [...] czerwca 2017 r., nr [...], CBOSA).

4) Skarżącą Fundacja poruszyła w swej skardze także kwestie niedokonania przez Organy oceny oddziaływania skumulowanego przedsięwzięć na obszar Natura 2000. Również i ten zarzut nie mógł zostać przez WSA potwierdzony. Należy przypomnieć, iż w myśl art. 62 ust. 2 u.d.i.ś. w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 określa się, analizuje oraz ocenia oddziaływania przedsięwzięcia na obszary Natura 2000, biorąc pod uwagę także skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia z innymi realizowanymi, zrealizowanymi lub planowanymi przedsięwzięciami.

Wątpliwości związane z oddziaływaniami skumulowanymi wyrażone w uwagach RDOŚ, zostały wyjaśnione przez autorów Raportu w treści uzupełnień datowanych na kwiecień 2017 r., jak również maj 2017 r. Uwzględniono w ocenie oddziaływania skumulowanego plany inwestycyjne związane z budową drogi wojewódzkiej w [...] wraz z mostem na odcinku od [...] – ul. [...] do [...] – ul. [...] w [...], poprzez analizę informacji zawartych w Raporcie stworzonym na potrzeby uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Oceniono także wpływ skumulowanych zniszczeń siedlisk łęgowych na obszarze 1,2 ha, co jest związane z koniecznością przekroczenia zbiornika na W. Na temat wartości fitosocjologicznej siedlisk łęgowych wypowiedziano się w uzupełnieniu raportu datowanym na maj 2017 r. W treści tego uzupełnienia dodano także kolejne informacje o braku znaczącego wpływu skumulowanego oddziaływania tych inwestycji na środowisko obszaru Natura 2000. Na podstawie tych danych RDOŚ wydał pozytywne uzgodnienie decyzji, a to oznacza że nie nastąpiło naruszenie art. 62 ust. 2 u.d.i.ś. Nie można twierdzić, że organy obu instancji nie miały wiedzy o ewentualnych zagrożeniach związanych z negatywnymi oddziaływaniami na środowisko; powstałe w toku postępowania wątpliwości były rzeczowo wyjaśniane przez autorów raportu. Prawidłowo nie stwierdzono konieczności ponawiania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

5) Kwestię naruszenia art. 10 K.p.a., która pojawiła się w treści obu złożonych do WSA skarg, wypadało rozpatrzyć poprzez art. 33 ust. 1 pkt 7 u.d.i.ś. W myśl tej regulacji, przed wydaniem i zmianą decyzji wymagających udziału społeczeństwa organ właściwy do wydania decyzji, bez zbędnej zwłoki, podaje do publicznej wiadomości informacje o sposobie i miejscu składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie 21 dniowy termin ich składania.

Organ pierwszej instancji stosując się do powyższej regulacji obwieścił na stronach internetowych (obwieszczenie o udziale społeczeństwa z 31 maja 2017 r.) o możliwości zapoznania się z dokumentacją oraz składnia uwag przez 21 dni w okresie od 2 do 22 czerwca 2017 r. w godzinach od 7.30 do 15.30. To obwieszczenie pojawiło się po wpływie ostatniego z uzupełnień raportu z 23 maja 2017 r., co z kolei umożliwiło społeczeństwu, w tym organizacjom społecznym, zapoznanie się z całością istotnej dla sprawy środowiskowych uwarunkowań argumentacji jak również złożenie stosownych względem dokonanych ocen wniosków i żądań. Organ zastosował się w tym zakresie do art. 33 ust. 2 pkt 1 lit. b u.d.i.ś., który nakazuje udostępnić społeczeństwu stanowiska innych organów, jeżeli stanowiska te są dostępne w terminie składania uwag i wniosków. Sąd wyraża w tym miejscu pogląd, że regulacja art. 33 ust. 1 pkt 7 u.d.i.ś. (tj. termin 21 - dni na składanie uwag i wniosków) stanowi samodzielną podstawę (jest przepisem lex specialis) podawania do publicznej wiadomości informacji o sposobie i miejscu składania uwag i wniosków, zatem w zakresie liczenia biegu tego terminu nie ma zastosowania art. 49 k.p.a. (analogicznie WSA w Krakowie w wyroku z 10 lutego 2015 r., sygn. II SA/Kr 1796/14, LEX).

Należy też dodać, że po zgromadzeniu całego materiału dowodowego, Organ pierwszej instancji zawiadomieniem z dnia 23 czerwca 2017 r. poinformował strony o możliwości wypowiedzenia się na temat zebranych dowodów oraz materiałów do dnia 12 lipca 2017 r. Należało podkreślić, iż termin podany przez Prezydenta Miasta [...] w zawiadomieniu na wypowiedzenie się stron o przebiegu dotychczasowego postępowania, nie jest terminem ustawowym, lecz urzędowym, bo wyznaczonym przez organ prowadzący postępowanie. Terminy urzędowe mogą być z ważnych przyczyn skracane bądź przedłużane; mają one względem tego organu walor terminu instrukcyjnego nie zaś zawitego. Zdaniem Sądu, okoliczności podane przez Fundację (zabiegi inwestora mające na celu uzyskanie środków publicznych na realizację przedsięwzięcia) w treści odwołania przekonywały do jak najszybszego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Strony skarżące powinny zwrócić uwagę na treść art. 10 § 2 K.p.a., który wyraźnie zezwala na odstąpienie od zasady wyrażonej w § 1 tego artykułu w przypadku, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki m.in. ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Skoro więc Prezydent Miasta [...] był umocowany prawem do skrócenia terminu wyznaczonego stronom postępowania w treści zawiadomienia z 23 czerwca 2017 r., jak również do odstąpienia od zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania, to tym bardziej mógł wydać przedmiotową decyzję już następnego dnia po zakończeniu wyznaczonego w tym zawiadomieniu terminu na składanie uwag i wniosków. Ponadto, Skarżący nadając swe wnioski w ostatnim dniu terminu, tj. 12 lipca 2017 r., musieli uwzględnić potencjalne ryzyko wpływu tych dokumentów do Urzędu Miasta [...] po wydaniu decyzji kończącej postępowanie, tym bardziej że w myśl art. 12 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. WSA podziela utrwalone w orzecznictwie stanowisko SKO, iż dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu administracyjnym konieczne jest wykazanie, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dlatego też nierozpatrzenie przez Organ pierwszej instancji złożonych w dniu 12 lipca 2017 r. wniosków, nie odbyło się z takim naruszeniem art. 10 § 1 K.p.a. jak również przepisów u.d.i.ś., który miałby jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, zaś skarżący mogli już wcześniej na etapie postępowania z udziałem społeczeństwa, tj. w terminie ustawowym 21 dni skorzystać z przysługującego im prawa do składania wniosków, zastrzeżeń czy uwag.

Dlatego WSA podziela stanowisko SKO na temat braku możliwości uwzględnienia zarzutu opartego na naruszeniu przez Prezydenta Miasta [...] przepisu art. 10 K.p.a. Sposób odniesienia się do tego zarzutu odwołań przez Kolegium nie budzi wątpliwości względem zgodności z prawem, w tym z przepisem art. 10 § 1 K.p.a. Złożone przed Prezydentem Miasta [...] uwagi pokrywają się z treścią odwołań, do których SKO należycie się odniosło w uzasadnieniu skarżonej do WSA decyzji. W szczególności, Kolegium trafnie wyjaśniło podniesioną w piśmie OB kwestię istnienia przedmiotu sprawy administracyjnej w postaci ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Stwierdzono bowiem, że usunięcie namułów w celu przywrócenia pierwotnych właściwości zbiornika, jest przedsięwzięciem zmierzającym do odtworzenia stanu wody. Sąd podziela opinie organów, że tego rodzaju przedsięwzięcie mieści się w prawnym pojęciu regulacji wód, co z kolei oznacza konieczność traktowania go jako przedsięwzięcie potencjalnie znacząco oddziaływujące na środowisko. Pojęcie regulacji wód występuje bowiem w przepisie § 3 pkt 65 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 71). Wobec tego postępowanie miało swój przedmiot z uwagi na jednoznaczną treść art. 59 ust. 1 pkt 2 u.d.i.ś., co warunkowało konieczność przeprowadzenia postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko oraz decyzyjnego ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowej inwestycji.

6) B. wnosi w swej skardze o uchylenie decyzji SKO z uwagi na takie naruszenia przepisu art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż decyzja organu pierwszej instancji została wydana z uchybieniem art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b u.d.i.ś.

Wobec tego należy przypomnieć, iż w myśl art. 80 ust. 1 pkt. 2 ustawy, jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, bierze pod uwagę ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Natomiast według art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy, uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów K.p.a., powinno zawierać informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione:

– ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

– uzgodnienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz opinie organu, o którym mowa w art. 78,

–wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

Badając decyzję Organu pierwszej instancji pod kątem wymagań wynikających tych regulacji nie sposób było potwierdzić twierdzeń B.. Otóż decyzja Prezydenta opisuje w swej treści działania minimalizujące wpływ inwestycji na teriofaunę, poprzez zobowiązanie inwestora do wykonywania nadzoru przyrodniczego i udział w wykonywanym nadzorze herpetologa/teriologa (zob. pkt 57 decyzji Prezydenta Miasta [...]). Przez cały okres realizacji przedsięwzięcia należało będzie prowadzić sprawozdawczość z prowadzonych prac nadzorczych i sporządzać comiesięczne raporty. W myśl postanowień decyzji Prezydenta i zgodnie z ustaleniami raportu, prace będą mogły być prowadzone jedynie w porze nocnej, zaś zaplecze ma zostać wyposażone w środki zapobiegające przenikaniu szkodliwych substancji do gleby, ziemi i do wód. Urządzenia powodujące hałas mają zostać zabezpieczone dźwiękoszczelnie. Ma być prowadzony monitoring wpływu wydobytych osadów na przyrodę i ludzi. Na stronie 22 uzasadnienia decyzji Prezydenta opisano zaś sposoby minimalizacji wpływu użycia sprzętu technicznego na składniki przyrody obszar zalewu (np.: przewidziano kontrolę szczelności układów hydraulicznych, paliwowych i chłodzenia sprzętu wydobywczego i środków transportu). Przewidziane w decyzji działania ochronne są wystarczające dla ochrony środowiska, skoro raport kwalifikuje zagrożenia dla życia ssaków w tym dla populacji wydry i bobra jako nieznaczące (raport strona nr 189), zaś większość zinwentaryzowanych gatunków posiada dużą tolerancję dla zmian w środowisku. Określone w decyzji Prezydenta warunki realizacji inwestycji odpowiadają treści pkt I 62 lit. b postanowienia uzgodnieniowego RDOŚ.

Decyzja Prezydenta uwzględnia także ustalenia raportu dotyczące wpływu odmulania zalewu na wody podziemne, które polegają na zmianie kontaktów hydraulicznych, między wodami podziemnymi i powierzchniowymi, tj. na zwiększeniu prędkości oraz wydajności przepływów między podanymi typami wód (raport strona nr 153). Na stronie nr 20 uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta zawarto charakterystykę Jednolitej Części Wód Podziemnych, zidentyfikowano zagrożenia dla tych wód w postaci prac ziemnych i deponowania osadów ziemnych, zaś na stronie 21 decyzji jednoznacznie oceniono, że prace w ramach odtworzenia pierwotnej pojemności zbiornika, nie wprowadzają znaczących modyfikacji cech morfologicznych Jednolitej Części Wód Podziemnych, co zgodne jest z treścią postanowienia uzgadniającego RDOŚ (vide strona 16 uzasadnienia postanowienia RDOŚ). Organ odnosi się także do kwestii skutków wpływu usunięcia osadów dennych W. na dynamikę przepływów między wodami podziemnymi i powierzchniowymi stwierdzając wyraźnie, że nie ulegną zmianie stany wód podziemnych w sąsiedztwie Zbiornika (s. 23 uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta [...], s. 16 uzasadnienia postanowienia RDOŚ). Znajduje to potwierdzenie w ustaleniach Raportu, gdzie na stronie 154, nie stwierdzono aby prace miały wpływ na zmianę dobrego stanu ilościowego oraz chemicznego wód JCWPd 127. Dlatego Organ mógł nie wprowadzać warunków związanych z monitoringiem wód podziemnych.

Nie można także zarzucać Organowi pierwszej instancji pominięcia kwestii organizacji pracy sprzętu mechanicznego, która winna uwzględniać zasadę unikania jednoczesnej pracy urządzeń wytwarzających hałas. Przede wszystkim decyzja wyraźnie wypowiada się o zasadach używania środków technicznych niezbędnych do przeprowadzenia odmulenia zalewu (dokładny techniczny opis sprzętu, tj. refulera, pogłębiarki, oraz sposobu jego pracy zawiera uzupełnienie raportu z kwietnia 2017 r. strona 3 i nast.). W jej uzasadnieniu na stronie nr 21 Organ zastrzega, że jednorazowo pracować będzie mogła tylko jedna koparka, refuler lub pogłębiarka. Jedynie w trudnych warunkach terenowych dopuszczono krótkotrwałe, jednoczesne użycie dwóch typów tych maszyn (np.: koparka i pogłębiarka). Pozostaje to spójne z określonymi w sentencji warunkami realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, gdzie jednorazowo dopuszczono pracę jednej koparki lub refulera lub pogłębiarki.

Organy w sposób poprawny odniosły się w swych rozstrzygnięciach do wymogów związanych z ochroną dóbr kultury. Treść raportu na stronie nr 226 i 227 zwraca uwagę na znajdujące się na obszarze planowanego przedsięwzięcia stanowiska archeologiczne, natomiast decyzja Prezydenta Miasta [...] to ustalenie wyraźnie uwzględnia oraz dokonuje ich oceny, albowiem na stronie 32, stwierdza się, że przedmiotowa inwestycja nie będzie mieć wpływu na dobra kultury, zaś rozpoznane trzy stanowiska archeologiczne nie zostały wpisane do rejestru zabytków jak również nie są przewidziane do objęcia takim wpisem. Organ wskazał w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, że prowadzone prace ziemne w rejonie tych stanowisk mają być prowadzone zgodnie z obowiązującymi regulacjami dotyczącymi ochrony zabytków tj. art. 31 ust. 1a pkt 2 i art. 82a ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. nr 162, poz. 1568 ze zm.). wobec tego decyzja Prezydenta Miasta [...] uwzględnia zalecenia Raportu wyrażone na stronie 226 i 227, polegające na wskazaniu obowiązujących aktualnie prawnych zasad ochrony zabytków. Nie można pomijać, że w Raporcie nie stwierdzono aby niebezpieczeństwa prowadzenia robót budowlanych czy ziemnych realizowanych w ramach prac odmulania, miały jakikolwiek negatywny wpływ na obiekty zabytkowe (strona Raportu nr 197). Względem stanowisk archeologicznych takie zagrożenia stwierdzono, stąd zalecono w Raporcie stosowanie się do postanowień rozdziału 10.5, który zwraca uwagę na obowiązujące w tym względzie regulacje prawne, co z kolei znajduje pełne odzwierciedlenie w pkt 9 uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta.

Zdaniem Sądu, wynikający z ustawy obowiązek uwzględnienia ustaleń raportu wbrew sugestiom skargi nie oznacza bezwzględnego związania tymi ustaleniami, co oznacza że organy mogą odnieść się do wyrażonych w tym dokumencie zaleceń realizacji przedsięwzięcia w inny sposób niż proponowany w jego treści. W niniejszej sprawie tak stało się w stosunku do proponowanej przez autorów Raportu rezygnacji z działań ochronnych kotewki orzecha wodnego i platform dla rybitw, które zostały przewidziane w decyzji Prezydenta Miasta [...] (zob. pkt 24 i 49 decyzji Prezydenta Miasta [...]).

Nie doszło zatem też do istotnej obrazy art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b u.d.i.ś., bowiem decyzja określa istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Nie nastąpiło też naruszenie art. 80 ust. 1 pkt 3, art. 37 pkt 2 oraz art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a u.i.o.ś. bowiem zostały uwzględnione przez orzekające w sprawie organy wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa (art. 80 ust. 1 pkt 3 u.d.i.ś.).

7) Prezydent Miasta [...] nie naruszył przepisów ustawy dotyczących wskazań jak i uzasadnienia wyboru wariantów realizacji przedsięwzięcia. Przede wszystkim raport oraz jego uzupełnienia spełniają wymogi wynikające z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.d.i.ś. bowiem zawierają opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania (vide: Raport strony od 11 do 23 i 217). W uzupełnieniu raportu datowanego na miesiąc luty 2017 r. na stronie 4 jednoznacznie wyjaśniono Organom, a także pozostałym uczestnikom postępowania, że Wariant IIIb, jako najkorzystniejszy dla środowiska jest jednocześnie wariantem proponowanym do realizacji. Natomiast w uzupełnieniu raportu z kwietnia 2017 r. (strona 3-4) dokładnie wyszczególniono, jaki sprzęt będzie używany przy odmulaniu zbiornika oraz dokonano technicznej charakterystyki działalności tego sprzętu – refuler, koparka, pogłębiarka. Na stronie 14 uzupełnienia Raportu z maja 2017 r. wytłumaczono, że dokonana zmiana rodzajów użytego sprzętu służącego do odmulania (pierwotnie proponowano użycie jedynie koparek na pontonach), jest uzasadniona względami technicznymi (tj. wskazano zalety dopuszczenia pracy dodanego do Wariantu IIIb refulera i pogłębiarki), ich oddziaływanie na środowisko zostało opisane w Raporcie wobec czego nie ma potrzeby modyfikacji oceny oddziaływania tych urządzeń na środowisko. Dlatego SKO słusznie stwierdza w swej decyzji, że w związku z udzielonymi przez inwestora wyjaśnieniami w kolejnych uzupełnieniach złożonego raportu, wybór Wariantu IIIb wraz z wiążącymi się z tym wyborem środkami technicznymi, został właściwie przez inwestora uzasadniony. Nie można mieć zastrzeżeń co do ich przyjęcia w kontrolowanych przez Sąd rozstrzygnięciach. Ten wariant został dopuszczony zarówno przez RDOŚ jak również Prezydenta Miasta [...], co oznacza że argumentacja inwestora dotycząca racjonalności tego wariantu oraz wpływu na środowisko zyskała akceptację organów. Wyjaśnić też należy, że wskazany w skardze TOP Wariant IIIa (odmulanie przy zastosowaniu technologii TECHNOLAB PROGROUPE-Słowacja), na żadnym etapie postępowania nie był preferowany przez jego uczestników, a więc przez inwestora jak i organy prowadzące postępowanie. Dla przykładu w raporcie na stronie nr 217, stwierdza się wyraźnie, że najkorzystniejszy pod względem środowiskowym jest Wariant IIIb, gdyż generuje mniejsze oddziaływania w odniesieniu do środowiska gruntowo – wodnego, flory i siedlisk przyrodniczych, ichtiofauny i malakofauny, herpetofauny, teriofauny, klimatu akustycznego, życia i zdrowia mieszkańców oraz obszaru Natura 2000.

8) Według B., Prezydent Miasta nie uwzględnił także art. 82 ust. 2 pkt 2 i 3 u.d.i.ś., który stanowi, że w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ przedstawia stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, z zastrzeżeniem pkt 4a i 4b powołanej ustawy (art. 82 ust. 1 pkt 4 u.d.i.ś.). W tym stanowisku właściwy organ stwierdza konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, oraz pozwolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 4b, biorąc pod uwagę to czy :

- ze względu na rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia oraz jego powiązania z innymi przedsięwzięciami istnieje możliwość kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie;

- istnieje możliwość oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody.

Także w/w zarzut skargi nie znalazł potwierdzenia. Po pierwsze, decyzja Organu pierwszej instancji przedstawia stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko. To rozstrzygnięcie wyrażono w sposób wyraźny w pkt 4 osnowy decyzji. Po drugie, Organ pierwszej instancji w związku ze swym rozstrzygnięciem o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko brał pod uwagę oddziaływania skumulowane na środowisko. Organ podejmując to rozstrzygnięcie korzystał bowiem z wyników postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko opisanych w treści Raportu inwestora i bazujących na zapisach MasterPlanu dla obszaru [...] (strona nr 201) oraz decyzji RDOŚ. Autorzy Raportu na stronie 201 i 202 wykluczają możliwość wystąpienia oddziaływań skumulowanych, zaś w uzupełnieniu tego dokumentu datowanego na miesiąc kwiecień 2017 r., na stronie 36 szerzej odnoszą się do planów budowy drogi wojewódzkiej wraz z mostem, rozbudowę łącznika autostrady A4.

Nie jest prawdą, że Organ nie przeanalizował skutków przedsięwzięcia dla rezerwatu przyrody [...] (rezerwat leśny utworzony dla zachowania starodrzewu dębowego). Taka analiza została przeprowadzona na stronach 24 i nast. uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta [...], gdzie stwierdza się że w/w rezerwat znajduje się w bliskim sąsiedztwie planowanej inwestycji. Informacje potwierdzające stanowisko Organu o braku negatywnego oddziaływania na w/w rezerwat wyraża raport na stronie 204, gdzie podkreśla się brak możliwości negatywnego wpływu na rezerwat we wszystkich analizowanych wariantach w tym przyjętym Wariancie IIIb. W postępowaniu nie stwierdzono także niebezpieczeństwa wystąpienia poważnej awarii przemysłowej w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 23 i 24 oraz art. 248 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2013 r. poz. 1232). Skoro materiał dowodowy dawał podstawę do zajęcia stanowiska wyrażonego w pkt 4 osnowy decyzji, to oznacza dochowanie treści powołanego w skardze przepisu art. 82 ust. 2 pkt 2 i 3 u.d.i.ś.

9) W skardze B. pojawił się również zarzut naruszenia przez Organy art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a i art. 84 ust. 4 u.d.i.ś., a więc przepisów, które obligują Organ wydający decyzję środowiskową do określenia rodzaju i miejsca realizacji przedsięwzięcia. Zdaniem Strony, nie wyjaśniono kwestii długości całkowitej dróg utwardzonych planowanych do budowy lub rozbudowy w celu realizacji odmulania zbiornika.

Sąd nie podziela tych twierdzeń, bowiem informacje dotyczące budowy utwardzonych dróg dojazdowych w postaci drogi eksploatacyjnej wokół zbiornika [...] (DD1) oraz budowy drogi dojazdowej do terenów składowania namułów (DD2), zostały przedstawione przez inwestora już na stronach nr 15 i nast. Raportu. Wyraźna informacja o konieczności budowy tych dróg w ramach realizacji robót wykonawczych Wariantu III została umieszczona na stronie 31 Raportu. Na zamieszczonym w raporcie rysunku nr 12 (strona nr 17), usytuowano lokalizację infrastruktury drogowej i zaplecza budowy wraz ze skalą od 0 do 0,8 km. Porównanie planowanej długości dróg dojazdowych oraz skali daje jednoznaczne podstawy do stwierdzenia, że długość tych dróg będzie przekraczać 1 km. Natomiast bardziej szczegółowe dane dotyczące położenia, szerokości, powierzchni czy długości każdej z dróg zaplanowanych dla przedsięwzięcia jak również zapleczy budowlanych zawiera treść uzupełnienia Raportu z miesiąca luty 2017 r., strona nr 6 i 7. W tym uzupełnieniu na żądanie RDOŚ doprecyzowano, że DD1 ma mieć długość ok. 1120 m, zaś DD2 długość ok. 1300 m. Wyjaśniono dostatecznie także długości pozostałych planowanych w ramach inwestycji dróg dojazdowych i technologicznych. Drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km stanowią w myśl powołanych przez Skarżącą przepisów przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Ponieważ inwestor wyraźnie oświadczył, że budowa tych dróg mieści się w granicach planowanego wariantu przedsięwzięcia, to rozstrzygnięcia Organu określające jego lokalizację określone w pkt 1 osnowy decyzji, należy wiązać z całym złożonym procesem odmulania zalewu, który ma obejmować wszystkie przewidziane w raporcie zabiegi techniczno – organizacyjne, a nie tylko działania polegające na wydobywaniu namułu z zalewu. O tym, że Organ pierwszej instancji uwzględnił w swych działaniach konieczność budowy dróg świadczy w sposób ostateczny treść pkt 3.5 załącznika do decyzji, w którym przewidziano konieczność budowy infrastruktury towarzyszącej. Wbrew tezom odwołania B. powyższy załącznik odpowiada zaleceniom RDOŚ w zakresie charakterystyki "Zabezpieczenia skarpy brzegowej" znajdującej się na prawym brzegu w części cofkowej zbiornika.

Strona skarżąca nie powinna mieć pretensji do Organu o naruszenie powołanych przepisów, bowiem Prezydent wyraźnie stwierdza, że powierzchnia terenu objętego przedsięwzięciem obejmuje zarówno wody zbiornika, jak również obszary do niego przyległe, tj. tereny osiedli [...]. Wymaga podkreślenia, że szczegółowe informacje na temat lokalizacji przedsięwzięcia określono także w opisie warunków jego realizacji jak i warunków wycinki siedliska 91E0 czy dotyczących zakresu czynności odmulania. Dokładne określenie terenu przedsięwzięcia wypełnia także podanie numerów działek tworzących ten teren a dokładnie wyszczególnionych na stronie nr 12 i 13 uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta [...].

10) Organ odwoławczy nie doprowadził także do takiego naruszenia art. 10 § 1 K.p.a., które musiałoby skutkować uwzględnianiem złożonej skargi. SKO wypowiedziało się w swej decyzji o wszystkich poruszonych przez odwołujących się kwestiach (tj. o oddziaływaniu skumulowanym inwestycji, dokonanym wyborze Wariantu IIIb wykluczającym konieczność poszukiwania wskazywanych przez organizacje ekologiczne wariantów alternatywnych, prawnej kwalifikacji przedsięwzięcia, oddziaływania na wody podziemne, lokalizacji przedsięwzięcia), zaś zebrany materiał dowodowym nie pozwalał na wątpliwości, które zostały przez odwołujące się strony zgłoszone w składanych w toku postępowania pismach. Niepoinformowanie stron o możliwości złożenia końcowych uwag i wniosków przed wydaniem decyzji przez SKO, nie przełożyło się w żadnym stopniu na wynik postępowania, skoro zarówno w postępowaniu administracyjnym jak i sądowoadministracyjnym nie wykazano, na tyle ważkich uchybień materialnoprawnych czy procesowych, które mogłyby zaważyć na końcowym wyniku sprawy. Natomiast uzasadnienie rozstrzygnięcia Kolegium odnosi się do wszystkich istotnych spraw poruszonych przez Organizacje przed Prezydentem, a nierozpatrzonych przez ten organ przed wydaniem decyzji.

Uzupełniająco należy dodać, że wywiad udzielony w czasopiśmie o tytule. "Biznes i etos" przez naukowca o specjalizacji hydrobiologicznej prof. K. K. nie mógłby zostać uznany za kontrraport, gdyż w sposób oczywisty nie odpowiadał przepisom u.d.i.ś. określającym wymagane od tego typu dokumentu informacje. Ponadto jego treść koncentruje się wokół sensu powstania jak i dalszego istnienia zalewu rzeszowskiego, szans powodzenia procesu odmulenia, ekonomicznych kosztów tego zabiegu, a nie kwestii wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Z treści tej wypowiedzi przebija się wniosek o nienaturalnym stanie aktualnych siedlisk, co jest zgodne z opinią autorów raportu. Dlatego nieodniesienie się SKO do tego dokumentu, nie miało jakiegokolwiek wpływu na ustalony w decyzji wynik sprawy w postaci środowiskowych uwarunkowań planowanej inwestycji.

11) WSA podziela stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Gliwicach z 5 września 2016 r., sygn. II SA/Gl 246/16, co do tego, że : decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawana po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, musi zawierać uzasadnienie we wszystkich kwestiach wskazanych w ust. 2 pkt 1 lit. a-c art. 85 ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W kontrolowanej decyzji WSA nie dostrzegł istotnego naruszenia art. 107 § 3 K.p.a w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a u.d.i.ś., bowiem uzasadnienie decyzji zawiera zarówno informację o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. Skład orzekający Kolegium wyraźnie i wyczerpująco odnosi się do kwestii uwag złożonych przez organizacje ekologiczne przed wydaniem decyzji przez Prezydenta Miasta [...], potwierdzając na stronie 15 uzasadnienia decyzji fakt złożenia uwag i wniosków przez stowarzyszenie "Ogólnopolskie B [...]", "B." i Fundacje [...]. SKO do złożonych uwag i wniosków odnosi się przy okazji oceny naruszenia art. 10 K.p.a., słusznie zauważając, że istotność okoliczności podniesionych w uwagach, o ile były istotne, może stanowić podstawę wyeliminowania decyzji środowiskowej, lecz z uwagi na ich ważkość w kontekście naruszenia konkretnych przepisów gwarantujących szeroko rozumianą ochronę środowiska. Znaczenie tej wypowiedzi Organu wraz ze zdaniem o pokrywaniu się zgłoszonych uwag z treścią odwołania, wyraża jego stanowisko o braku podstaw uwzględnienia zgłoszonych przez organizacje ekologiczne uwag.

Rację należało także przyznać Kolegium na temat kwestii zarzutów podnoszących naruszenie art. 44 u.d.i.ś. poprzez nierozpatrzenie uwag Stowarzyszenia [...] oraz Stowarzyszenia "[...]". Skuteczny zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego dotyczących naruszenia uprawnień procesowych strony, czy też uczestnika na prawach strony, może zgłosić ten podmiot, który został tych uprawnień przez organ prowadzący postępowanie pozbawiony.

Z tych powodów, żaden z podniesionych w toku postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów nie mógł doprowadzić do uwzględnienia złożonych skarg. Wydane w toku postępowania decyzje administracyjne jak również postanowienia organów uzgadniających i opiniujących są prawidłowe zarówno na płaszczyźnie prawa procesowego jak również materialnego. WSA działając z urzędu nie dostrzegł w kontrolowanych rozstrzygnięciach takich wad, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skarg z urzędu na podstawie art. 134 i 135 p.p.s.a.

Wobec tego skargi jako nieuzasadnione zostały przez WSA oddalone na podstawie art. 151 p.p.s.a.