Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 265/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-08-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11 art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy [...] po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej w związku z powstaniem szkód w uprawach rolnych w 2018 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Sz [...]

U Z A S A D N I E N I E

Dyrektor [...], decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika [...] z dnia [...] r., nr [...], o przyznaniu pomocy finansowej producentowi rolnemu – Z. P. (dalej: "Strona", "Skarżący"), w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w [...] suszy lub powodzi, o wartości brutto w wysokości: [...] zł stanowiącej równowartość [...] euro.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy:

W dniu [...] r. do Biura [...] wpłynął wniosek Strony o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w [...] suszy lub powodzi. We wniosku Strona wystąpiła o udzielenie pomocy finansowej do upraw, na których wystąpiły szkody co najmniej 30% i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni [...] ha. Strona oświadczyła, że w roku [...] posiadała ubezpieczenie do co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, od co najmniej jednego ryzyka (suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi, lawiny).

Do wniosku Strona dołączyła: protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego oraz wykaz działek ewidencyjnych i powierzchnię upraw, na których wystąpiły szkody, polisy ubezpieczenia [...] o numerach [...] (ubezpieczenie od ryzyka – ogień), potwierdzenie zapłaty.

W dniu [...] r. do Biura [...] wpłynęło pismo jako dokument uzupełniający do wniosku Strony, w którym [...] wyjaśnia definicję ubezpieczenia od jednego z ryzyk - od ognia.

W dniu [...] r. Kierownik [...] wydał zawiadomienie o zakończeniu postępowania dowodowego, które zostało doręczone w dniu [...] r. Strona nie wniosła żadnych uwag w okresie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zakończeniu postępowania dowodowego.

W dniu [...] r. Kierownik [...] wydał decyzję nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w [...] suszy lub powodzi - szkody na powierzchni uprawy w wysokości co najmniej 30 % i mniej niż 70 % danej uprawy na powierzchni uprawy. Płatność dla Strony została przyznana w kwocie [...]zł.

W uzasadnieniu decyzji Organ I instancji wskazał, że zgodnie z § 13r ust. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U z 2015 r. poz. 187 z późn. zm. – dalej w skrócie "rozporządzenie"), pomoc została pomniejszona o 50 % w związku z brakiem ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym w dniu wystąpienia szkód w uprawach, z wyłączeniem łąk i pastwisk, od co najmniej od jednego z ryzyk. Decyzja została Stronie skutecznie doręczona w dniu [...] roku.

W dniu [...] roku do Biura [...] wpłynęło, odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu odwołania Strona wskazała, że wydano decyzję z naruszeniem art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – dalej w skrócie "K.p.a."), art. 107 § 3 K.p.a., art. 7 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 K.p.a. i art. 7a K.p.a. oraz § 13 ust. 12 rozporządzania oraz z naruszeniem przepisu art. 3 ust. 2 pkt. 6 ustawy z dnia 7 lipca 2005 roku o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz.U. z 2017 r., poz. 2047 ze zm. – dalej w skrócie "ustawa o ubezpieczeniach upraw rolnych").

Dyrektor [...] po rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz po zapoznaniu się ze stanowiskiem Strony zawartym w odwołaniu stwierdził, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ odwoławczy wskazał, że jak to ustalono podczas przeprowadzonego postępowania, pomoc finansowa została dla strony przyznana w wysokości [...] zł przez wzgląd, iż uprawy Strony nie były ubezpieczone (co najmniej 50 %), z wyłączeniem łąk i pastwisk od jednego z ryzyk: suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi, lawiny.

W ocenie Organu odwoławczego, Kierownik [...] rozpatrzył wniosek prawidłowo, a zmniejszenia dokonał na podstawie § 13r ust. 12 rozporządzania. Zgodnie z powyższym przepisem pomoc finansową przyznaje się producentowi rolnemu w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w [...] suszy lub powodzi, pomoc pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3.

Organ odwoławczy wskazał, iż powierzchnia gruntów w gospodarstwie zgłoszona przez Stronę we wniosku o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu w którego gospodarstwie powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w [...] r. suszy lub powodzi wynosiła [...], z wyłączeniem łąk i pastwisk. Organ zaznaczył przy tym, iż 50% powierzchni upraw rolnych w gospodarstwie rolnym Strony, wynosiło [...] ha ([...] %). Strona przedstawiła polisę ubezpieczenia od ryzyka wystąpienia ognia o nr [...] o łącznej powierzchni upraw [...] ha [...]

Organ odwoławczy stwierdził, że Strona nie posiadała ubezpieczenia upraw rolnych w wysokości co najmniej 50 %, od co najmniej jednego z ryzyk w § 2 ust.1 pkt 3 rozporządzenia, którego posiadanie jest warunkiem niezbędnym do otrzymania płatności w pełnej wysokości. W związku z powyższym, pomoc finansowa została przyznana Stronie w pomniejszonej wysokości.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, Organ odwoławczy uznał je za nieuzasadnione.

W ocenie Organu odwoławczego, wydana decyzja nie narusza art. 11 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a., gdyż zawiera należyte uzasadnienie prawne oraz faktyczne. Nie dokonano również naruszenia art. 7 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 K.p.a. i art. 7a K.p.a., gdyż pisemna interpretacja ryzyka dostarczona przez stronę została wyczerpująco przeanalizowana.

Odnosząc się do kwestii poruszonej przez Stronę, iż "ogień wskazany w polisie obejmuje w swoim zakresie również ogień wywołany działaniem zjawiska, które jest zawarte w definicji zdarzeń losowych, co oznacza iż polisa nr [...] z dnia [...] r. obejmuje ogień wywołany wyładowaniem atmosferycznym jakim jest piorun", Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z ogólnymi warunkami ubezpieczenia [...] upraw rolnych, szkody spowodowane przez ogień nie są równoznaczne z wystąpieniem pioruna. Ubezpieczyciel - wystąpienie ognia (szkody powstałe w wyniku działania ognia, który przedostał się poza palenisko lub powstał bez paleniska i rozszerzył się o własnej sile w następstwie zdarzenia losowego lub działalności człowieka) i pioruna (oznacza szkody będące następstwem wyładowania atmosferycznego pozostawiającego bezsporne ślady tego zdarzenia) traktuje jako dwie różne kategorie szkód. W związku z powyższym, wniosek Strony jakoby ubezpieczenie od ognia należałoby interpretować jak ubezpieczenie od pioruna jest zbyt dalece idącą nadinterpretacją definicji szkód, występujących w uprawach rolnych przedstawionych przez [...]

Odnosząc się do pisma z [...] r. Organ odwoławczy zaznaczył, iż ubezpieczyciel wskazał, że ogień może być wywołany w następstwie różnych zdarzeń losowych lub działania człowieka, w tym także ogień wywołany działaniem pioruna. Jednak zaznaczył, iż w tym przypadku kwestią sporną jest ubezpieczenie od danego ryzyka, a nie następstw wywołanych wystąpieniem ryzyka. [...] w ogólnych warunkach ubezpieczenia upraw dokładnie wskazał definicje poszczególnych ryzyk: ognia i pioruna, tym samym rozgraniczył je na dwie różne grupy ryzyk. Powoduje to, że następstwa jednego ryzyka mogą zawierać się w definicji kolejnego ryzyka, ale nadal są to dwie oddzielne grupy ryzyk i nie należy ich traktować jako tożsame.

Organ odwoławczy wskazał, że ustawodawca jasno zaznaczył w § 2 ust. 1 pkt 3 rodzaje ryzyk (suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi, lawiny), od których powinno być zawarte ubezpieczenie upraw rolnych i ogień nie występuje w tej grupie, w związku z czym pomoc przyznana producentowi rolnemu musiała zostać pomniejszona o 50%.

Zdaniem Organu odwoławczego, nie doszło również do naruszenia art. 3 ust. 2 pkt 6 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich który mówi, że szkody spowodowane przez piorun - oznaczają szkody będące następstwem wyładowania atmosferycznego pozostawiającego bezsporne ślady tego zdarzenia. Z powyższego wynika, iż polisa ubezpieczeniowa Strony powinna być zawarta od ryzyka jakim jest piorun. W tej sytuacji nie można analogicznie założyć, że ubezpieczenie od ryzyka "ogień" jest jednoznaczne z ubezpieczeniem od ryzyka "piorun".

Organ odwoławczy wskazał, że nie neguje, iż Strona ubezpieczyła [...] ha powierzchni swojego gospodarstwa, jednak rodzaj ryzyka od którego zostały ubezpieczone grunty nie kwalifikuje się do spełnienia warunku z § 13r ust. 12, by pomoc mogła zostać przyznana w pełnej stawce.

Mając powyższe na uwadze, Organ odwoławczy stwierdził, że nie doszło do naruszenia przez Organ I instancji przepisów materialnych i proceduralnych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] na decyzję Dyrektor [...] z dnia [...] r., Skarżący wniósł o: uwzględnienie skargi; uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz uchylenie w części decyzji organu I instancji w zakresie odmowy przyznania na rzecz Skarżącego środków pieniężnych w wysokości [...] zł przy uznaniu, iż zachodzą podstawy do zastosowania sankcji obniżenia kwoty pomocy finansowej o 50% oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie zasad postępowania administracyjnego, tj.:

I. naruszenie art. 11 K.p.a., oraz 107 § 3 K.p.a. przez brak należytego uzasadnienia decyzji i wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się organ wydając zaskarżoną decyzję, w szczególności pominięcia dokonania wykładni przepisu §13 ust. 12 rozporządzenia,

II. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 §1 K.p.a. przez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego i brak wyczerpującego zbadania i rozpatrzenia złożonego przez Skarżącego dowodu w postaci pisemnej interpretacji ryzyka wskazanego w treści polisy nr [...] i pominięcie podnoszonej w toku postępowania okoliczności, iż T. U. udzielające ochrony ubezpieczeniowej Skarżącemu, zalicza ogień do kategorii szkód będących następstwem wyładowania atmosferycznego jakim jest piorun, tj. pozostawiającym bezsporne ślady tego zdarzenia a zatem ubezpieczenie obejmowało swoim zakresem wystąpienia ryzyka jakim jest piorun,

III. art. 7a K.p.a. przez niedokonanie rozstrzygnięcia na korzyść Skarżącego przy wystąpieniu wątpliwości, co do treści normy prawnej, tj. literalnego określenia ryzyka określonego w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w polisie ubezpieczeniowej a nie jego następstwa oraz nieuwzględnienie przez organ II instancji istoty regulacji dotyczącej pomocy finansowej w przypadku szkód w uprawach, która ma na celu nakłonienie rolników do zawierania umów ubezpieczenia obejmujących określoną część produkcji od ryzyk wywołujących szkody materialne,

IV. art. 15 K.p.a. w związku z art. 140 K.p.a. w zw. z art. 138 §1 pkt 1 K.p.a. i art. 138 §1 pkt 2 K.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo istnienia przesłanek do uchylenia tej decyzji w części, tj. w zakresie odmowy przyznania na rzecz Skarżącego środków pieniężnych w wysokości [...] zł przy uznaniu, iż zachodzą podstawy do zastosowania sankcji obniżenia kwoty pomocy finansowej o 50 %,

V. naruszenie przepisu § 13 ust. 12 rozporządzenia przez jego błędną wykładnię i uznanie, iż zachodzą podstawy do zastosowania sankcji i obniżenia kwoty pomocy finansowej, podczas gdy ocena spełnienia warunku posiadania ubezpieczenia nie powinna być odnoszona do literalnego nazewnictwa "ryzyka" w polisie ubezpieczeniowej lecz do skutku tegoż ryzyka, jakie nastąpiło w wyniku jego zaistnienia w postaci szkody,

VI. naruszenie przepisu art. 3 ust. 2 pkt 6 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych, do którego doszło wskutek pominięcia i niezastosowania ustawowej definicji szkody spowodowanej przez ryzyko jakim jest "piorun" i niezasadne utożsamienie wystąpienia samego "ryzyka" ze "szkodą", która jest jego następstwem i które to następstwa w postaci szkody winny zostać objęte ubezpieczeniem (nie zaś zjawisko).

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor [...] wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] z w a ż y ł, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było przyznanie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w [...] roku suszy.

Według organu odwoławczego, Skarżący jako producent rolny nie posiadała ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Uznał tym samym, że organ I instancji prawidłowo przyjął, iż należna pomoc finansowa podlega w związku z tym zmniejszeniu o 50 %.

Skarżący kwestionuje zaskarżoną decyzję wskazując że przysługuje mu 100 % pomocy. Zdaniem Skarżącego, dokonał on ubezpieczenia własnych upraw w swoim gospodarstwie rolnym na podstawie umowy ubezpieczenia z dnia [...] r., co potwierdza objęcie ubezpieczeniem od ryzyka "ognia" upraw pszenicy na ziarno na powierzchni [...] ha.

W badanej sprawie nie było sporne, że z powodu szkody w uprawach spowodowanych suszą Skarżącemu przysługiwała – co do zasady – pomoc finansowa., Kwestię sporną zaś stanowiła wysokość tej pomocy, w szczególności zastosowanie w stosunku do Skarżącego pomniejszenia kwoty pomocy o 50 % dla rolników nieposiadających polisy ubezpieczenia co najmniej 50 % powierzchni upraw rolnych, z wyłączeniem łąk i pastwisk, w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej.

Skarżący twierdził, że posiadana przez niego polisa ubezpieczeniowa obejmująca zakresem ryzyko "ogień" mieści się w zakresie szkody spowodowanej przez piorun, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia.

W ocenie Skarżącego, przedłożona polisa oraz pisemne oświadczenie ubezpieczyciela z dnia [...] r. skutkuje tym, że w jego przypadku nie ma zastosowania § 13r ust. 12 rozporządzenia czyli pomoc finansowa przysługuje mu w pełnej wysokości, bez zmniejszeń, o których mowa we wskazanym przepisie.

Organy kwestionując twierdzenie Skarżącego stwierdziły, że określona w przedłożonej przez niego polisie ubezpieczeniowej z dnia [...] r. szkoda w postaci "ognia" nie znajduje się w zakresie pojęć ryzyka jakie wymienia przywołane rozporządzenie, co oznacza brak wymaganej ochrony ubezpieczeniowej.

Organ odwoławczy podkreślił, że szkody spowodowane przez ogień nie są równoznaczne z wystąpieniem pioruna bowiem ubezpieczyciel wystąpienie ognia i pioruna traktuje jako dwie różne kategorie szkód. Zdaniem organu przyjęcie, iż ww. polisa stanowi ubezpieczenie od ryzyka "pioruna" stanowiłoby nadinterpretację. Z tego powodu skutek "ogień" i ryzyko "piorun" nie mogło być stosowane zamiennie.

W tak zakreślonym sporze rację należało przyznać organom.

Z zasadniczych ustaleń faktycznych wynika, że powierzchnia gruntów w gospodarstwie zgłoszona przez Skarżącego we wniosku o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w [...] suszy lub powodzi wynosiła [...] ha. W protokole szacowania szkody wskazana została szkoda w produkcji roślinnej na poziomie [...] co stanowi więcej niż wymagany rozporządzeniem poziom 30%.

Bezspornie również stwierdzone zostało, że Skarżący w [...] roku posiadał ubezpieczenie upraw pszenicy na ziarno na łącznej powierzchni [...] ha (klasa użytków rolnych [...]) w zakresie ryzyka "ogień" (polisa z dnia [...] r. nr [...]).

Sąd odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego wskazuje, że nie doszło do naruszenia § 13r ust. 12 rozporządzenia (błędnie opisanego w skardze jako § 13 ust. 12 rozporządzenia) oraz art. 3 ust. 2 pkt 6 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych.

Zasady udzielania żądanej przez Skarżącego pomocy uregulowano w kolejnych przepisach § 13r ust. 1 – 12 rozporządzenia.

Zgodnie z § 13r ust. 1 rozporządzenia [...] r. A. udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:

1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2) w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy;

3) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014.

Przytoczony przepis § 13r ust. 1 rozporządzenia wskazuje warunki, jakie musi spełnić producent rolny by możliwe było przyznanie mu pomocy na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi. Wśród tych warunków wymienione zostało powstanie szkód w gospodarstwie rolnym spowodowane wystąpieniem w [...] r. suszy lub powodzi. Szkody te mają być szkodami w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych. Powinny, także powstać na powierzchni uprawy i objąć co najmniej 30 % danej uprawy.

Zgodnie natomiast z § 13r ust. 12 rozporządzenia, pomoc, o której mowa w ust. 1, pomniejsza się o 50 %, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50 % powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3.

Powołany ww. przepis § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, odwołuje się również do przepisów ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych. Stosownie do tej regulacji Agencja udziela pomocy finansowej z przeznaczeniem na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich.

Ustawodawca w art. 3 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych zdefiniował pojęcia szkód spowodowanych przez huragan, powódź, deszcz nawalny, grad, piorun, obsunięcie się ziemi, lawinę, suszę, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne oraz ubój z konieczności.

Wskazać należy, że do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 27 kwietnia 2006 r. o zmianie ustawy o dopłatach do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2006 r. Nr 120, poz. 825), tj. do dnia 21 lipca 2006 r. przepis art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych, zawierający katalog definiowanych przez ww. ustawę ryzyk), zawierał pojęcie "szkody spowodowanej przez ogień", zaś w pkt 7 ustawy - pojęcie "szkody spowodowanej przez eksplozję" (bez znaczenia dla niniejszej sprawy). "Szkoda spowodowana ogniem" zdefiniowana została przez ustawodawcę jako szkoda powstała w wyniku działania ognia, który przedostał się poza palenisko lub powstał bez paleniska i rozszerzył się o własnej sile. W ustawie także znajduje się definicja pojęcia "szkoda spowodowana piorunem", która oznacza szkodę będącą następstwem wyładowania atmosferycznego.

Nadto, jak wynika z uzasadnienia do tych zmian, celem projektowanych zmian w ustawie z dnia 7 lipca 2005 r. o dopłatach do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. Nr 150, poz. 1249), polegających na wyłączeniu stosowania dopłat do składek z tytułu zawarcia umów ubezpieczenia od ryzyka wystąpienia szkód spowodowanych przez ogień i eksplozję, jest dostosowanie przepisów tej ustawy do wytycznych Wspólnoty w sprawie pomocy państwa w sektorze rolnictwa (2000/C 28/02). Po uchwaleniu przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 7 lipca 2005 r. ustawy o dopłatach do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. Nr 150, poz. 1249), ustawa została przesłana Komisji Europejskiej.

Pismem z dnia 19 grudnia 2005 r., znak D-40646, Komisja Europejska zwróciła się o dokonanie zmian w przedłożonym przez Polskę systemie dopłat do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, polegających na wyłączeniu z tego systemu ryzyka ognia i eksplozji. Jako uzasadnienie przyjętego stanowiska Komisja Europejska wskazała na wytyczne Wspólnoty w sprawie pomocy państwa w sektorze rolnictwa (2000/C 28/02), wyjaśniając, że ryzyko ognia i eksplozji powinno wchodzić w zakres ubezpieczenia handlowego. Zgodnie ze stanowiskiem Komisji Europejskiej wyłącznie rozprzestrzeniający się pożar powodujący szkody na obszarze należącym do kilku przedsiębiorstw (np. w przypadku rozległego pożaru lasu) mógłby zostać uznany za zdarzenie nadzwyczajne w rozumieniu powyższych wytycznych.

Powyższe dowodzi, że ustawodawca rozróżniał szkodę spowodowana "ogniem" od "szkody spowodowanej piorunem", co przesądza że w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych pojęcia te nie były stosowane zamiennie. W obowiązującym w niniejszej sprawie stanie prawnym, ww. ustawa nie definiuje już pojęcia "szkody spowodowanej ogniem", brak ponadto takiego ryzyka w przedmiotowym rozporządzeniu.

Sąd podziela stanowisko organu, że katalog szkód wymieniony w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia jest katalogiem zamkniętym. Tym samym wymienione w przepisie ryzyko "pioruna" należy interpretować ściśle i definiować je zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 6 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych. Podczas, gdy szkoda spowodowana ogniem została w rozporządzeniu pominięta. Nie sposób zgodzić się ze Skarżącym, że szkoda spowodowana ogniem wpisuje się w szkodę spowodowaną piorunem. Na taką ocenę nie wpływa również przedłożone przez Skarżącego oświadczenie ubezpieczyciela z dnia [...] r., w którym przytoczona została definicja szkody spowodowanej ogniem oraz wyjaśniono, że przedmiotowe ubezpieczenie obejmuje zakresem ogień wywołany działaniem pioruna. Sąd podkreśla, że ten sam ubezpieczyciel w ogólnych warunkach ubezpieczenia [...], ustalonych przez Zarząd [...] uchwałą Nr [...] z dnia [...] r. (znajdujących zastosowanie do spornej umowy ubezpieczenia nr [...] z dnia [...] r.), zdefiniował odrębnie szkodę spowodowaną przez "ogień" i "piorun". Tym samym sam ubezpieczyciel odróżnia ww. ryzyka, skoro odmiennie je definiuje.

Zdaniem Sądu, twierdzenie Skarżącego, że ubezpieczenie od ognia należałoby interpretować, jak ubezpieczenie od pioruna, nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. Przedmiotowe ryzyka są odrębne pod względem zarówno definicji, jak i zakresu odpowiedzialności ubezpieczyciela. Nie zmienia tej okoliczności przyjęcie przez ubezpieczyciela odpowiedzialności za szkody wyrządzone ogniem wywołanym uderzeniem pioruna, w ramach ubezpieczenia w zakresie ryzyka "ogień", czemu wyraz dał ubezpieczyciel w przedłożonym przez Skarżącego piśmie z dnia [...] r.

Podkreślić przy tym należy, że przepis § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia jednoznacznie wymienia ryzyka, od których powinno być zawarte ubezpieczenie upraw rolnych, aby producent rolny (tutaj Skarżący) mógł ubiegać się o pomoc finansową na podstawie § 13r rozporządzenia w pełnej wysokości. Ryzyka "ognia" w tym katalogu rozporządzenia prawodawca nie uwzględnił. Wobec tego, zasadnie Organ przyznał Skarżącemu pomoc pomniejszoną o 50 %.

Nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia art. 107 § 3 oraz art. 11 K.p.a. Wbrew zarzutom Skarżącego, organ odwoławczy właściwie ustalił stan faktyczny oraz wskazał mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa. Dokonując ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyczerpująco wyjaśnił podjęte rozstrzygnięcie opierając argumentację na zgromadzonym materiale dowodowym, odwołując się do wniosku o udzielenie pomocy finansowe, polis ubezpieczeniowych, protokołu z oszacowania zakresu i wysokości szkód spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego, odnosząc się również do pisma ubezpieczyciela z dnia [...] r.

Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 7a § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. O istnieniu wątpliwości co do treści normy prawnej można niezaprzeczalnie mówić wówczas, gdy treść normy prawa po zastosowaniu różnych metod wykładni przepisów nadal budzi wątpliwości. Zasadne jest przyjęcie stanowiska, że we wskazanym przepisie chodzi o taką wątpliwość, która pozostaje aktualna po zastosowaniu reguł interpretacji językowej oraz systemowej (por. P.M. Przybysz – "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany" Lex 2019, komentarz do art. 7a). W przedmiotowej sprawie, Skarżący wiąże istnienie wątpliwości odnośnie zakresu ograniczenia Stronie uprawnienia określonego w § 13r rozporządzenia na podstawie § 13r ust. 12 rozporządzenia, z ogniem, jako następstwem szkody wywołanej uderzeniem pioruna. Ryzyko "ognia" stanowi bowiem ryzyko ubezpieczeniowe według kwestionowanej przez Organ polisy z dnia [...] r. Wątpliwości Skarżącego są wynikiem pominięcia przez niego odrębności pomiędzy "szkodą spowodowaną piorunem" i "szkodą spowodowaną ogniem" przez sprowadzenie ryzyka ubezpieczeniowego do następstwa, a nie zjawiska. Należy na gruncie niniejszej sprawy uznać, że fakt rozróżnienia odrębnych kategorii szkody na podstawie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych znajduje swoje odzwierciedlenie w rozporządzeniu. Regulacje te są jednoznaczne, co nie rodzi wątpliwości co do normy prawnej stanowiącej o pomniejszeniu pomocy finansowej i znajdującej zastosowanie w badanej sprawie.

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych występujących w badanej sprawie Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób , który miał lub mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.), orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.