Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 885/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 1 art. 7 ust. 1 art. 15 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Protokolant: Sekretarz sądowy Agnieszka Kerszner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2014 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za sierpień 2010r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 885/14

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] 2013r., określającą T. W. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2010 r. w kwocie 9.016 zł.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania.

W wyniku kontroli podatkowej w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2008 r. do grudnia 2011 r. ustalono, że w latach 1997 i 1998 strona wraz z małżonkiem dokonała zakupu nieruchomości stanowiącej działki nr [...] i [...] położone we wsi W., gm. T. (łączna wartość umów 7.500 zł) na podstawie dwóch aktów notarialnych: z dnia 11 grudnia 1997 r. - umowa sprzedaży i z dnia 30 marca 1998 r. - umowa darowizny i umowa sprzedaży.

Na podstawie aktu notarialnego Nr [...] z dnia 11 stycznia 2007 r. dokonano następnie zamiany działki nr [...] na działkę nr [...], zaś decyzją z dnia [...] 2008 r. wydaną przez Wójta Gminy T. działki nr [...] i nr [...] (obie o powierzchni 1,02 ha) zostały z kolei podzielone na kilkanaście mniejszych, w przedstawiony w decyzji sposób.

W latach 2008 - 2011 strona dokonała następnie sprzedaży działek, które powstały w wyniku powyższego podzielenia:

1. Repertorium [...] nr [...] z 20.06.2008 r. za 50.000,00 zł - działka nr [...] oraz udział 1/15 części w działce nr [...];

2. Repertorium [...] nr [...] z 20.06.2008 r. za 125.000,00 zł - działka nr [...] i [...] oraz udział 2/15 części w działce nr [...];

3. Repertorium [...] nr [...] z 25.07.2008 r. za 100.000,00 zł - działka nr [...] oraz udział 1/15 części w działce nr [...];

4. Repertorium [...] nr [...] z 01. 09.2008 r. za 50.000,00 zł - działka nr [...] oraz udział 1/15 części w działce nr [...];

5. Repertorium [...] nr [...] z 12.05.2009 r. za 50.000,00 zł - działka nr [...] oraz udział 1/15 części w działce nr [...];

6. Repertorium [...] nr [...] z 12.05.2009 r. za 50.000,00 zł - działka nr [...] oraz udział 1/15 części w działce nr [...];

7. Repertorium [...] nr [...] z 11.08.2010 r. za 40.000,00 zł - działka nr [...] oraz udział 1/15 części w działce nr [...];

8. Repertorium [...] nr [...] z 12.08.2010 r. za 60.000,00 zł - działka nr [...] oraz udział 1/15 części w działce nr [...];

9. Repertorium [...] nr [...] z 24.01.2011 r. za 178.000,00 zł - działka nr [...] i [...] oraz udział 2/15 części w działce nr [...].

Mając na uwadze powyższe ustalenia Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. wydał decyzję z dnia [...]2013 r. określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2010 r., uznając, że okoliczności towarzyszące dokonanym przez T. W. transakcjom sprzedaży powyższych działek miały charakter zaplanowany, nastawiony na osiągnięcie zysku ekonomicznego, co jest właściwe dla handlowca prowadzącego działalność gospodarczą i wypełnia dyspozycje art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.).

Od decyzji organu I instancji strona złożyła odwołanie zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 120 w związku z art. 121 § 1 i art. 122, art. 123 oraz art. 200 Ordynacji podatkowej poprzez ich niezastosowanie, co doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji, rodzącej niekorzystne skutki prawne wobec strony,

- art. 180 § 1 w związku z art. 187, art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie wiążące się z naruszeniem obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,

- art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez błędne przyjęcie, iż działania strony miały charakter zaplanowany i nastawiony na osiągnięcie zysku,

- nie uwzględnienie ewentualnego przedawnienia wpłaconych zaliczek w roku 2006, 2007 - organ nie przeprowadził żadnego dowodu, pomimo złożenia wniosku w tym zakresie.

Z uwagi na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji lub ewentualne umorzenie postępowania w sprawie.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii wniosku dotyczącego wyłączenia wszystkich pracowników Urzędu, Naczelnika Urzędu oraz zastępców od załatwiania wszystkich spraw dotyczących zobowiązań podatkowych małżonków W. i wskazał, że w sprawie nie zaistniały przesłanki obligujące do wyłączenia pracowników organu pierwszej instancji z udziału w prowadzonym postępowaniu.

Przechodząc do meritum podkreślono, że w okresie czerwiec - wrzesień 2008 r. strona zawarła cztery transakcje sprzedaży nieruchomości, w miesiącu maju 2009 r. strona zawarła dwie transakcje, zaś w miesiącu sierpniu 2010 r. kolejne dwie transakcje.

Powołując się na treść art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), wskazano, że strona oraz jej małżonek na podstawie umów z dnia 11 grudnia 1997 r. Repertorium [...] nr [...] i z dnia 30 marca 1998 r. Repertorium [...] nr [...] nabyli nieruchomości stanowiące działki nr [...] i [...] we wsi W., zaś na podstawie umowy z dnia 11 stycznia 2007 r. Repertorium [...] nr [...] dokonali zamiany działki [...] na działkę [...]. Następnie na wniosek J. W. z dnia 30 maja 2007 r. oraz T. W. z dnia 30 października 2007 r. Wójt Gminy T. wydał decyzję o ustaleniu warunków zabudowy odpowiednio z dnia [...] 2007 r. nr [...] w zakresie inwestycji polegającej na budowie 13 budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z konieczną infrastrukturą techniczną na działce o nr ewidencyjnym gruntów [...], [...] dla J. W. i decyzję o ustaleniu warunków zabudowy z dnia [...] 2008 r. nr [...] w zakresie inwestycji polegającej na budowie 2 budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z konieczną infrastrukturą techniczną na działce o nr ewidencyjnym gruntów [...], [...] dla T. W.. W dalszej kolejności małżonkowie wystąpili z wnioskiem do Urzędu Gminy w T. o zatwierdzenie projektu podziału działek nr [...] i [...]. Podział powyższych działek zatwierdzony został prawomocną decyzją Wójta Gminy T. z dnia [...] 2008 r. na 15 działek o numerach: [...]-[...]oraz [...]-[...], z czego powstały następnie działki o numerach od [...]do [...] oraz działka nr [...] stanowiąca drogę wewnętrzną.

Podniesiono, że małżonkowie W. ponieśli koszty związane z podziałem nieruchomości oraz z wykonaniem przyłączy wodno-energetycznych, zamieścili w lokalnej prasie ogłoszenie o sprzedaży działek, a w dniach: 20 czerwca 2008 r., 25 lipca 2008 r., 1 września 2008 r. i 12 maja 2009 r. dokonali sprzedaży sześciu działek, a w dniach 11 i 12 sierpnia 2010 r. kolejnych dwóch działek za cenę znacznie przewyższającą cenę nabycia.

Zdaniem organu, okoliczności towarzyszące powyższym transakcjom, tj.: inicjatywa gospodarcza osób fizycznych (małżonków W.), uzyskanie warunków zabudowy, podział działek, poniesienie kosztów wykonania przyłączy wodno-energetycznych, zamieszczenie ogłoszenia o sprzedaży działek, świadczą o tym, że działalność strony nosi znamiona działalności handlowej. Organ wskazał również, że strona ze sprzedaży nieruchomości gruntowych uczyniła źródło finansowania wydatków mieszkaniowych swoich dzieci, jak również własne źródło utrzymania.

Powołując się na orzecznictwo TSUE wskazano, że omawiane czynności oceniane pojedynczo nie decydują jeszcze o handlowym charakterze działań strony, niemniej brane pod uwagę łącznie dowodzą, że strona wykonywała czynności określone w art. 5 i działała w charakterze podatnika w świetle art. 15 ustawy o VAT.

W świetle powyższego organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji dokonał właściwej wykładni przepisów zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, co potwierdzają przywołane w tej decyzji orzeczenia sądów oraz zasadnie uznał stronę za podatnika podatku VAT, w zakresie przeprowadzonych czynności cywilnoprawnych dotyczących obrotu nieruchomościami.

W ocenie organu odwoławczego okoliczności sprawy nie potwierdzają, iż działki zostały wyodrębnione w celu zaspokojenia potrzeb osobistych sprzedających. Wręcz przeciwnie, zdaniem organu II instancji, ocena materiału dowodowego wskazuje, że działania związane z przedmiotowymi nieruchomościami wiązały się z zamiarem ich sprzedaży. Świadczą o tym chociażby podejmowane działania mające na celu zamianę i podział działek na mniejsze działki, a następnie ich sprzedaż po cenie znacznie wyższej od ceny nabycia.

Podniesiono również, że w sprawie nie może mieć zastosowania art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług, a jednocześnie dokonanie tego typu transakcji wyklucza możliwość skorzystania przez stronę ze zwolnienia podmiotowego z art. 113 ustawy. Dokonując sprzedaży działek strona stała się zatem podatnikiem podatku od towarów i usług w momencie pierwszej sprzedaży działek udokumentowanej aktami notarialnymi Rep. [...] i Rep. [...]z dnia 20 czerwca 2008 r., a opodatkowaniu podlega całość kwot wynikających z aktów notarialnych.

Podkreślono także, że będąc podatnikiem podatku od towarów i usług, w odniesieniu do sprzedaży nieruchomości, strona winna wykazać obrót oraz podatek należny z tytułu sprzedaży nieruchomości w rejestrze sprzedaży, a następnie w deklaracji VAT-7.

Wyjaśniono, że w celu ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego organ pierwszej instancji dokonał przesłuchania w charakterze świadków nabywców nieruchomości w kwestii zapłat bądź przedpłat oraz czy sprzedaż nieruchomości potwierdzona była fakturą VAT. Wskazano, że z materiału dowodowego wynika, że strona nie wystawiała faktur VAT, ani też nie otrzymywała przed dniem podpisania aktów notarialnych z dnia 11 i 12 sierpnia 2010 r. części należności.

W sytuacji zatem, gdy strona nie przedłożyła żadnych dokumentów potwierdzających otrzymanie zaliczek, z których wynikałyby także daty dokonanych przedpłat, jak również nie posiada faktur dokumentujących otrzymanie części lub całości należności z tytułu zbywanych nieruchomości, należy przyjąć, że obowiązek podatkowy z tytułu ich zbycia powstał zgodnie z zapisami zawartymi w aktach notarialnych, stanowiących umowy sprzedaży tych nieruchomości, a zastosowanie znajdzie art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Podniesiono, że kwestia wydania towaru w stanie faktycznym sprawy nie jest przedmiotem sporu.

Wobec powyższego stwierdzono, że obowiązek podatkowy z tytułu sprzedaży nieruchomości (wobec braku dokumentów potwierdzających zapłatę zaliczek na poczet zakupionych nieruchomości) powstał w miesiącach ich sporządzenia.

Określając zaś podstawę opodatkowania przyjęto wartość nieruchomości w kwotach wynikających z ww. umów. Organ w rozpatrywanej sprawie odstąpił od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, ponieważ dane wynikające z aktów notarialnych pozwalały na określenie podstawy opodatkowania z uwzględnieniem posiadanych przez T. W. udziałów. Wyjaśniono, że łączna wartość sprzedaży nieruchomości w sierpniu 2010 r. wynikająca z aktów notarialnych wynosi 100.000 zł, z tego 50.000 zł to kwota przypadająca na podatniczkę. Zatem łączny podatek należny z tytułu sprzedaży nieruchomości według podstawowej stawki 22 %, przypadający na T. W., wynosi – jak stwierdzono - 9.016 zł.

Dalej wyjaśniono, że w dniu 26 marca 2013 r. pełnomocnik strony przedłożył w Urzędzie Skarbowym w T. faktury dokumentujące koszty poniesione przez małżonków W. w związku z podziałem posiadanych nieruchomości. Wśród przedłożonych faktur nie było jednak dokumentów zakupu z wykazanym podatkiem naliczonym, który mógłby pomniejszyć podatek należny w rozliczeniu za miesiąc objęty przedmiotową decyzją.

Następnie wskazano, że za niezasadne uznano zarzuty dotyczące ograniczenia dostępu do akt sprawy, przesłuchania świadków bez zawiadomienia strony o prowadzonych czynnościach oraz nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony, jak również ten dotyczący braku zawiadomienia pełnomocnika strony o przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadków w dniu 24 lipca 2013 r.

Organ odwoławczy - w ślad za organem pierwszej instancji - za bezzasadny uznał również zarzut strony dotyczący niestawienia się części świadków i udzielenia przez jednego z nich pisemnej odpowiedzi na pytania organu pierwszej instancji.

Zdaniem organu II instancji strona miała możliwość zgłaszania wniosków dowodowych i przedstawiania dowodów. Organ pierwszej instancji właściwie, zgodnie z prawidłami logiki, ocenił zebrane dowody, rozpatrzył cały materiał dowodowy, dokonał oceny znaczenia i wartości poszczególnych dowodów dla toczącej się sprawy.

Również zawarte w odwołaniu zarzuty strony dotyczące naruszenia art. 120 w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 123, art. 200 oraz art. 180 § 1 w związku z art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy uznał za bezzasadne.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w trakcie postępowania podatkowego organ pierwszej instancji uzyskał wszystkie dowody, które były niezbędne, aby w prawidłowy sposób ustalić stan faktyczny sprawy. Wszystkie zebrane w sprawie dowody zostały włączone do akt sprawy i ocenione, co znalazło swe odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dlatego brak jest podstaw do uznania, by postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone z naruszeniem przywoływanych powyżej zasad postępowania podatkowego.

Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] 2014 roku, strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 14 ustawy Ordynacja podatkowa.

Wniesiono również o przeprowadzenie dowodu z przykładowej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. oraz poprzedzającej jej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego T. z dnia [...]2014 roku na okoliczność uzasadnienia uchylenia zaskarżonej decyzji oraz faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy.

Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]2014 roku oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] 2013 roku oraz zasądzenie kosztów zastępstwa radcowskiego według stawki 150 %, z jednoczesnym oświadczeniem, że powyższe koszty nie zostały ani w całości ani w części zapłacone.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż organy obu instancji nie dokonały z należytą starannością analizy materiału dowodowego. Organy oparły swoje oceny i wyliczenia na kserokopii aktów notarialnych, których walor dowodowy jest znikomy a dla określenia decyzji wymiarowej niewystarczający. Ponadto podniesiono, że pomijając ten aspekt, ocena tych dokumentów jest rażąco błędna.

Ponadto, zdaniem strony, organ II instancji przyjął bezkrytycznie za organem I instancji, iż strona wraz z małżonkiem dokonała zakupu nieruchomości stanowiącej działki nr [...] i [...] położone we wsi W.. Podniesiono, że działka nr [...] została nabyta na wyłączną własność J. W., a nie na majątek wspólny. Ten błąd skutkuje w nieprawidłowym ustaleniu wszystkich pozostałych decyzji wymiarowych, a z uwagi na fakt zaliczania do kosztów uzyskania przychodu także kosztów w proporcji 50:50 oraz przenoszenia podatku na kolejne miesiące, ten błąd dotyka wszystkie dalsze decyzje wymiarowe.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Natomiast na rozprawie w dniu 7 listopada 2014 r. złożył dokumentację potwierdzającą przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie skarga nie jest uzasadniona, bowiem organy podatkowe nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów proceduralnych w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny ustalony przez organ podatkowy w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy, można przejść do skontrolowania subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane przez organ przepisy prawa materialnego.

Podstawą dla uznania zaskarżonej decyzji za zgodną z prawem było przyjęcie przez Sąd stanu faktycznego sprawy, który Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. przedstawił w uzasadnieniu wydanej decyzji. Zdaniem Sądu, został on ustalony w sposób prawidłowy. Wbrew bowiem zarzutom skargi, organ podatkowy zebrał wyczerpujący materiał dowodowy przydatny do wydania ostatecznej decyzji oraz dokonał jego wszechstronnej i prawidłowej oceny, a przy tym właściwie zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego. Stan faktyczny i prawny sprawy został ustalony zgodnie z wymogami zawartymi w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej O.p., a w szczególności w art. 121, art. 122, art. 124, art. 180, art. 187, art. 188 oraz 191 O.p., zaś dokonana przez organ ocena materiału dowodowego nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 191 O.p. Zgodnie z treścią tego przepisu organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ podatkowy w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone, Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Tak też jest w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu, organ odwoławczy właściwie rozważył całość zebranego materiału dowodowego, a w obszernym uzasadnieniu rozstrzygnięcia bardzo szczegółowo wyjaśnił, na których dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie. Podnieść należy, że skarżąca nie zdołała podważyć oceny poszczególnych dowodów dokonanej przez organy podatkowe obu instancji, mimo, że w odwołaniu od decyzji, jak i w rozpoznawanej skardze, neguje ustalenia dokonane przez organy podatkowe oraz dowody zebrane w toku kontroli podatkowej. Tymczasem sama negacja i ewentualna polemika z ustaleniami w sprawie, bez przedstawienia kontrdowodów nie może zostać uznana za skuteczną. Skarżąca nie przedstawiła bowiem dowodów, które potwierdziłyby prawdziwość jej twierdzeń, obalając tym samym ustalenia poczynione w niniejszej sprawie. To zaś, że organy podatkowe dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje skarżąca nie świadczy jeszcze o naruszeniu reguł rządzących postępowaniem dowodowym. Zdaniem Sądu, konkluzja w zakresie ustaleń faktycznych, wywiedziona przez Dyrektora Izby Skarbowej, znajduje pełne odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, który we wzajemnym powiązaniu treści poszczególnych dowodów pozwala na przyjęcie tych ustaleń w sposób jednoznaczny, zgodnych z logiką i doświadczeniem życiowym. Podjęto przy tym wszelkie niezbędne działania umożliwiające czynny udział strony w postępowaniu. Przed wydaniem zaskarżonej decyzji zapewniono stronie prawo do wypowiedzenia się w sprawie zebranych dowodów i materiałów.

Odnosząc się natomiast do zarzutu nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania podatniczki, stwierdzić należy, że wbrew twierdzeniom skarżącej, organy podatkowe uprawnione były do odmowy przeprowadzenia dowodu z jej przesłuchania na okoliczności dotyczące transakcji sprzedaży nieruchomości, kwestii własnościowych i charakteru działalności. Stosownie bowiem do art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeśli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są innym dowodem. Kategorie dowodów wymienia zaś art. 181 O.p., nie można jednakże zapominać o tym, iż zawarte w tym przepisie wyliczenie ma jedynie charakter przykładowy, na co wskazuje zawarty w nim zwrot "w szczególności". To zaś oznacza, że skoro skarżąca swoje stanowisko co do charakteru swojej działalności, kwestii własnościowych i okoliczności transakcji sprzedaży zawarła w złożonym od decyzji organu I instancji odwołaniu i pismach składanych do organu, to przesłuchanie skarżącej na tę okoliczność miałoby jedynie walor procesowy, nie zmieniłoby poczynionych przez organy ustaleń, a wyjaśnienia skarżącej w tym zakresie są niezmienne. Istotne jest i to, że uwzględnienie tego żądania w sytuacji, gdy wiadomym było stanowisko strony w tym zakresie, w nieuzasadniony sposób przedłużyłoby postępowanie, a to stanowiłoby naruszenie ekonomiki, jak i szybkości prowadzenia postępowania podatkowego (art. 125 O.p.).

Niezasadny jest też zarzut dotyczący nie zawiadomienia pełnomocnika strony o przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadków w dniu 24 lipca 2014 r., gdyż informacja o wstąpieniu do przedmiotowej sprawy A. G. w charakterze pełnomocnika strony wpłynęła do organu w dniu 9 lipca 2013 r., a więc już po doręczeniu stronie zawiadomień o przesłuchaniu świadków. Poza tym, jak podkreślił organ na stronie 13 zaskarżonej decyzji, zarówno strona skarżąca jak i jej pełnomocnik byli obecni na przesłuchaniu świadków w dniu 9.07.2013 r., po czym w trakcie prowadzonych czynności opuścili urząd. Natomiast o terminie przesłuchania świadków w dniu 23 sierpnia 2013 r. pełnomocnik strony został powiadomiony i brał czynny udział w czynnościach w ww. dniu.

Odnośnie niestawiennictwa części świadków i udzielenia przez jednego z nich pisemnych odpowiedzi na pytania organu, organ wytłumaczył zasady postępowania w tym przypadku i zawarł je w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd uznał tłumaczenie organu w tej kwestii za wystarczające i nienaruszające przepisów postępowania.

Z akt sprawy wynika również, że strona miała możliwość zapoznania się aktami na każdym etapie postępowania, w tym z całością materiałów i dowodów zebranych w sprawie, mogła zatem zgłosić stosowne wnioski.

Co do zarzutu oparcia rozstrzygnięcia na kserokopiach aktów notarialnych, których walor dowodowy według strony jest znikomy, podnieść należy, że jest on niezasadny. Należy zaznaczyć, iż co do zasady niepotwierdzone kserokopie (odbitki, odpisy) dokumentów nie powinny stanowić podstawy dokonywanych ustaleń faktycznych, gdyż właśnie brak tego potwierdzenia, iż treść tych kserokopii jest zgodna z treścią oryginału może nasuwać wątpliwości, zwłaszcza przy uwzględnieniu aktualnych możliwości technicznych, co do ich zgodności z treścią oryginału. Nie oznacza to jednak, że takie kserokopie bezwzględnie nie mogą być uznane jako dowód w rozumieniu art. 180 Ordynacji podatkowej. Oznacza to jedynie, że w takim stanie rzeczy niepotwierdzone kserokopie dokumentów mogą stanowić dla organów podatkowych podstawę dokonywanych ustaleń, ale organy muszą zachować szczególną ostrożność i rozwagę przy ich ocenie, a w szczególności rozważyć czy istnieją podstawy do przyjęcia zgodności treści tych kserokopii z oryginałami. Strona może kwestionować wartość takiego dowodu, ale aby czyniła to w sposób skuteczny nie może ograniczyć się tylko do podnoszenia generalnej zasady, iż kserokopia dokumentu nie jest dowodem, ale winna uzasadnić swoje stanowisko, przywołując okoliczności i argumenty przekonujące o braku wartości dowodowej takich kserokopii. W niniejszej sprawie, mimo tak stanowczego akcentowania braku wartości dowodowej kserokopii dokumentów, strona skarżąca w istocie nie wskazała, że kserokopie dokumentów mogą różnić się w swojej treści od oryginałów i w związku z tym nie mogą stanowić dowodów, na podstawie których organy dokonały ustaleń stanu faktycznego (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 23.10.2007r. sygn. akt l SA/Rz 44/07).

Nie sposób też podzielić zarzutu oparcia rozstrzygnięcia na niepełnym oraz ocenionym dowolnie i sprzecznie z zasadami logiki materiale dowodowym, jak i niewyjaśnienia, na jakich przesłankach oparto rozstrzygnięcie. Zarzut ten nie znajduje potwierdzenia w załączonych aktach administracyjnych, których analiza prowadzi do wniosku, iż w niniejszej sprawie organy stosownie do art. 122 oraz art. 187 § 1 O.p. podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. W tym celu organy m.in. zgromadziły dokumenty świadczące o nabyciu, a następnie zamianie i przeniesieniu własności nieruchomości, działaniach podjętych przez stronę w celu uzyskania warunków zabudowy oraz podziału nieruchomości na mniejsze działki pod zabudowę budynkami jednorodzinnymi, przesłuchały świadków na okoliczności związane z uzyskaniem informacji o możliwości nabycia działek od skarżącej i jej męża, zasad nabywania wydzielonych działek i dokonania zapłaty za nie.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada treści art. 210 O.p., albowiem zawiera ono nie tylko mające zastosowanie w sprawie przepisy, ich analizę prawną, opisuje stan faktyczny, ale również w części dotyczącej subsumcji tych przepisów do okoliczności faktycznych sprawy, odwołuje się - wbrew zarzutom skargi - do dowodów, na podstawie których oparto ustalenia faktyczne, które następnie stanowiły podstawę rozpoznania tej sprawy.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia, czy realizowana przez stronę skarżącą w roku 2010 sprzedaż nieruchomości (dwóch działek) następowała w ramach zarządu majątkiem prywatnym, jak twierdzi skarżąca, czy też, jak twierdzą organy podatkowe, przedmiotowe grunty skarżąca nabywała wraz z mężem, a następnie dokonała z małżonkiem podziału nieruchomości, wydzielenia dróg wewnętrznych, uzbrojenia, uzyskała warunki zabudowy i wreszcie sprzedawała w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Kwestią podlegającą rozważeniu jest też, czy w konsekwencji dostawa przedmiotowych działek budowlanych winna być opodatkowana podatkiem od towarów i usług, czy też z tego podatku winna być zwolniona.

Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), dalej u.p.t.u., podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Natomiast ust. 2 wyżej cytowanego przepisu stanowi, że: działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Pojęcie podatnika podatku od towarów i usług konstruowane na podstawie art. 15 ust. 1 w związku z ust. 2 u.p.t.u., poprzez odwołanie się do definicji działalności gospodarczej, obejmuje swym zakresem wszystkie podmioty, które prowadzą określoną działalność - w tym rolniczą, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ustawodawca określił podmiot zobowiązany na tyle szeroko, by w każdym wypadku profesjonalnej aktywności zawodowej, wykonywanej w sposób niezależny i z zamiarem dokonywania czynności opodatkowanych w taki sposób - mógł on zostać uznany za podatnika w zakresie tych czynności. Działalność gospodarcza ma miejsce również wówczas, gdy nie przynosi ona żadnych widocznych efektów, co dotyczy także podjęcia czynności przygotowawczych do faktycznego rozpoczęcia danego typu działalności.

Należy zatem przyjąć, że w każdym przypadku, gdy działalność m.in. osoby fizycznej przybierze charakter zorganizowany oraz zarobkowy - stanie się działalnością gospodarczą. Zatem przyjęcie, że dana osoba fizyczna, sprzedając działki z warunkami zabudowy dotyczącymi budynków jednorodzinnych działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą, wymaga ustalenia, że jej działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną), czyli stałą (powtarzalność czynności i zamiar wykazany obiektywnymi dowodami ich kontynuacji), a w konsekwencji zorganizowaną. Powyższe potwierdza również wyrok TSUE z dnia 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10 (powołany przez organ w zaskarżonej decyzji), a dotyczący osób, które nabyły grunty orne, a następnie grunty te sprzedały. Z orzeczenia tego wynika, że jeżeli dana osoba w celu dokonania wspomnianej sprzedaży podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców, w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy 2000/112, zmienionej Dyrektywą 2006/138, należy uznać ją za podmiot prowadzący "działalność gospodarczą" w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od wartości dodanej.

Uznać zatem należy, że działalnością gospodarczą jest działalność mająca charakter zarobkowy, zorganizowany, w ramach której podejmowane są aktywne działania, pozwalające na uczestnictwo w obrocie gospodarczym. W świetle powyższego o tym, czy dokonujący sprzedaży gruntu budowlanego działał w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, a nie w ramach zarządu majątkiem prywatnym, wykonując prawo własności, decyduje stopień jego aktywności w zakresie obrotu nieruchomościami. Z jego działań winno zatem wynikać, że angażuje on środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w ramach prowadzenia działalności gospodarczej.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy należy zauważyć, że bezspornym jest fakt, że w roku 1997 i 1998 skarżąca oraz jej mąż nabyli dwie działki gruntu o numerach [...] i [...] położone w miejscowości W., zaś w styczniu 2007 r. została dokonana zamiana działki [...] na działkę [...].

Następnie na wniosek J. W. z dnia 30 maja 2007 r. oraz T. W. z dnia 30 października 2007 r. Wójt Gminy T. wydał decyzję o ustaleniu warunków zabudowy odpowiednio z dnia [...] 2007 r. nr [...] w zakresie inwestycji polegającej na budowie 13 budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z konieczną infrastrukturą techniczną na działce o numerze ewidencyjnym gruntów [...],[...] dla J. W. i decyzję o ustaleniu warunków zabudowy z dnia [...] 2008 r. nr [...] w zakresie inwestycji polegającej na budowie 2 budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z konieczną infrastrukturą techniczną na działce o numerze ewidencyjnym gruntów [...],[...] dla T. W.. Następnie małżonkowie W. wystąpili z wnioskiem do Urzędu Gminy w T. o zatwierdzenie projektu podziału działek nr [...] i [...]. Podział powyższych działek zatwierdzony został prawomocną decyzją Wójta Gminy T. z dnia [...] 2008 r. na 15 działek o numerach: [...]-[...] oraz [...]-[...], z czego powstały następnie działki o numerach od [...] do [...] oraz działka nr [...] stanowiąca drogę wewnętrzną.

Małżonkowie W., co jest poza sporem, ponieśli koszty związane z podziałem nieruchomości oraz z wykonaniem przyłączy wodno-energetycznych, zamieścili w lokalnej prasie ogłoszenie o sprzedaży działek, a w dniach: 20 czerwca 2008 r., 25 lipca 2008 r. oraz 1 września 2008 r. dokonali sprzedaży czterech działek, w dniu 12 maja 2009 r. kolejnych dwóch działek, 11 i 12 sierpnia 2010 r. kolejnych dwóch działek oraz w dniu 24 stycznia 2011 r. jednej działki. Dodatkowo należy podkreślić, że sprzedaż nieruchomości nastąpiła po znacząco wyższych cenach niż cena nabycia. Istotne znaczenie mają także złożone przez stronę oświadczenia, że środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości (działek) zostały przeznaczone na własne utrzymanie i cele mieszkaniowe dzieci. Strona ze sprzedaży nieruchomości gruntowych uczyniła zatem źródło finansowania wydatków swoich i dzieci. Bezzasadne jest zatem twierdzenie, że działaniom strony nie przyświecał cel zarobkowy, jak słusznie wskazał organ w zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Sądu, organy podatkowe obu instancji przedstawiły obszerne i wystarczające dowody na poparcie tezy, że podatniczka wraz z mężem zaangażowali środki kupując grunty we wsi W. (cena nabycia gruntów oraz koszty notarialne), a następnie po dokonaniu zamiany jednej z nabytych działek uzyskali warunki zabudowy pod inwestycję w sumie 15 budynków jednorodzinnych, wykonali przyłącza wodno-energetyczne, podzielili nieruchomość na kilkanaście mniejszych działek i sprzedali ze znacznym zyskiem.

Należy przy tym zaznaczyć, że bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy pozostaje – podnoszony w skardze - fakt nabycia działki nr [...] na wyłączną własność męża skarżącej, bowiem fakt ten ma znaczenie dla podatku dochodowego i ustalenia kosztów uzyskania przychodu, ale nie ma przełożenia na rozliczenie w podatku VAT z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, dokonywanego wspólnie przez oboje małżonków po wcześniejszym dokonaniu przez nich podziału nieruchomości i połączeniu przy tym podziale części nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] z częścią nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]. Z tych właśnie względów Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego zawartego w skardze, dotyczącego załączenia decyzji wymiarowej pierwszoinstancyjnej w podatku PIT za 2008 r. i decyzji kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej wydanej w sprawie tego podatku, bowiem decyzje dotyczą innego podatku niż ten będący przedmiotem rozpatrzenia w niniejszej sprawie i oparte są na innych przepisach niż te, które były podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonego w niniejszej sprawie.

Dodać też trzeba, jak wskazał Dyrektor Izby Skarbowej, że wśród przedłożonych przez pełnomocnika strony w dniu 26 marca 2013 r. faktur nie było dokumentów zakupu z wykazanym podatkiem naliczonym, który mógłby pomniejszyć podatek należny w rozliczeniu za miesiąc objęty przedmiotową decyzją.

Wracając do kwestii uznania strony skarżącej za podatnika podatku VAT z tytułu sprzedaży działek, podnieść trzeba, że wbrew twierdzeniom skarżącej, materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że zamiarem podatniczki dokonującej wraz z mężem odpłatnego zbycia działek nie była jedynie chęć zarządu majątkiem prywatnym, lecz podział nabywanych nieruchomości na mniejsze działki i ich sprzedaż ze znacznym zyskiem pod budownictwo jednorodzinne, aby zapewnić środki na utrzymanie swoje i dzieci. Podatniczka wraz z mężem w miesiącu sierpniu 2010 r. dokonała sprzedaży 2 działek, osiągając łączny obrót z tego tytułu w kwocie 100.000 zł, którego nie zaewidencjonowała.

Prawidłowo organy wywiodły, że podejmowane przez podatniczkę czynności w powiązaniu z poprzedzającymi je działaniami jednoznacznie wskazują na zorganizowany charakter działalności oraz zamiar wykonywania czynności w sposób powtarzalny dla celów zarobkowych. Opisane w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji działania strony i jej męża doprowadziły do przekształcenia przedmiotowych nieruchomości w działki nadające się pod budowę domów mieszkalnych z wydzielonymi drogami oraz infrastrukturą techniczną i w rezultacie do ich sprzedaży. Podatniczka wraz z mężem podejmowała przy tym aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Z kolei art. 2 ust. 6 u.p.t.u. definiuje, że ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o "towarach" - to rozumie się przez to rzeczy ruchome, jak również wszelkie postaci energii, budynki, i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty. Przepis art. 19 ust. 1 u.p.t.u. określający moment powstania obowiązku podatkowego stanowi, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi. Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 u.p.t.u. zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane lub przeznaczone pod zabudowę.

W świetle powołanych wyżej przepisów prawidłowo organy podatkowe opodatkowały, podstawową 22 % stawką podatku od towarów i usług, dostawę przedmiotowych działek dokonaną przez podatniczkę jako dostawę terenów budowlanych.

W opinii Sądu, organy w sposób właściwy zastosowały w przedmiotowej sprawie art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u.

Nie do przyjęcia jest stanowisko strony, że sprzedaż nieruchomości odbywała się w ramach zarządu majątkiem osobistym. Nie sposób też nie zauważyć, że o fakcie prowadzenia działalności gospodarczej nie decyduje subiektywne przekonanie podatnika. Nie jest istotne również, czy podmiot wykonujący daną działalność, traktuje ją jako prowadzoną w celu zarobkowym. O tym czy działalność prowadzona przez dany podmiot jest działalnością gospodarczą decyduje kryterium obiektywne, tj. ustalenie, czy dany podmiot jest aktywny i faktycznie prowadzi działalność, która obiektywnie może (nie musi) przynosić dochód. Niewątpliwie sprzedaż działek wydzielonych ten dochód przyniosła, co wynika z porównania cen nabycia nieruchomości do cen uzyskanych ze sprzedaży działek. Całokształt działań podjętych skutecznie przez skarżącą i jej męża, w celu podniesienia atrakcyjności nowopowstałych działek (tj. uzyskanie warunków zabudowy w zakresie inwestycji 15 budynków jednorodzinnych z infrastrukturą techniczną, podział nieruchomości, wydzielenie dróg wewnętrznych) wskazuje jednoznacznie na przygotowanie i działania w ramach działalności gospodarczej.

Cechą prowadzonej działalności gospodarczej jest również jej ciągłość. Przesłanka ta ma na celu wyeliminowanie z pojęcia działalności gospodarczej przedsięwzięć jednorazowych, względnie podejmowanych sporadycznie. Pojęcia ciągłości przy interpretacji działalności gospodarczej nie należy rozumieć jako wykonywanie działalności bez przerwy. Istotnym jest bowiem podjęty zamiar powtarzalności określonych czynności celem osiągnięcia dochodu. Nie może ulegać wątpliwości, że skarżąca taki zamiar powzięła, bowiem wydzielone działki sprzedawała w okresie kilku lat. Podkreślić należy, że wykonywanie działalności gospodarczej może być przez osobę fizyczną w zasadzie w dowolnym momencie rozpoczęte, jak i zakończone, działalność ta może być również przerwana. Z tego też względu fakt sprzedaży tylko części działek, nie można uznać za okoliczność świadczącą o niepodejmowaniu czynności noszących cechy działalności gospodarczej. Kolejność działań skarżącej i jej męża, wskazuje w sposób jednoznaczny na ciągłość podejmowania czynności obrotu nieruchomościami. Samo werbalizowanie, że skarżąca wraz z mężem sprzedając grunt nie miała zamiaru prowadzenia działalności gospodarczej w tym zakresie, w świetle powyższych kryteriów oraz przedstawionych w zaskarżonej decyzji okoliczności sprawy – jest niewystarczające do uznania, że sprzedaż taka nie nosi przymiotów tej działalności. Fakt prowadzenia takiej działalności posiada bowiem charakter obiektywny, stąd prawidłowo został wywiedziony z całokształtu okoliczności sprawy, nie zaś wyłącznie z oświadczenia strony w tym względzie.

Konkludując, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, albowiem przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, które mogłyby lub miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.

mko