Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 656/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2019-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.2 pkt.8; art. 20; art. 24 ust.2a
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: par. 44 pkt. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1034
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2019 r. sprawy ze skargi M. i R. G. na decyzję Inspektora z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów 1/ oddala skargę; 2/ przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz pełnomocnika skarżących - radcy prawnego J. S. Ł. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym z urzędu.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że w wyniku licznych składanych przez M i R G oraz ich pełnomocnika wniosków, m.in. z dnia "[...]"r. i z "[...]"r., dotyczących aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków w kwestii nieruchomości stanowiących ich współwłasność, położonych w obrębie "[...]" miasta O (działka nr "[...]" i "[...]"), w zakresie zmiany dotychczasowych oznaczeń użytków gruntowych, na zgodne z ich żądaniem oraz ze stanem faktycznym, poprzez wpisanie w odniesieniu do działek: "[...]" i "[...]" w miejsce terenów mieszkaniowych oznaczonych symbolem - B, oznaczenia gruntów rolnych zabudowanych tj. B-RV, tak jak gruntów przyległych, wszczęto postępowanie administracyjne.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia "[...]"r. znak: "[...]" Prezydent O, działając na podstawie art. 20 ust. 1, art. 22 ust. 1 i art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2101) dalej: p.g.k. oraz art. 105 § 1 i art. 104 Kodeksu postepowania administracyjnego, odmówił wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, w części dotyczącej działek "[...]" i "[...]" w obrębie "[...]" m. O opisanych w księdze wieczystej nr "[...]", polegającej na wykreśleniu budynków położonych na działkach nr "[...]" i "[...]" oraz użytku "tereny zabudowane" i zaliczeniu gruntów do gruntów klasy V oraz umorzył postępowanie w części dotyczącej wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów dla działki nr "[...]" w obrębie "[...]" m. O opisanej w księdze wieczystej nr "[...]", wnioskowanych przez pp. M i R G oraz T R. W uzasadnieniu wskazano, iż podczas oględzin w dniu "[...]"r. stwierdzono posadowienie na działce nr "[...]" dwóch garaży (murowanego i blaszanego), zaś pozostała część działki jest niezabudowana, natomiast na działce nr "[...]" zlokalizowany został budynek murowany pełniący rolę składzika, do którego przylega drewniana szopa. Wyjaśniono, że blaszany garaż jako obiekt nietrwale związany z gruntem nie podlega ujawnieniu w rejestrze ewidencji gruntów i budynków.

Od decyzji tej odwołanie wnieśli pp. M i R G nie akceptując jej i wskazując na faktyczny stan zabudowania nieruchomości. Podali, że na działce nr "[...]" znajduje się chlewik na fundamencie o pow. ok. "[...]" m², w końcowej fazie remontu, oraz składak z płyt obitych blachą bez fundamentów, zaś na działce nr "[...]" zlokalizowany jest były silos i wc. bez fundamentów, w złym stanie technicznym.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej jako: WINGiK, organ odwoławczy) decyzją z dnia "[...]" r. znak:"[...]", działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2017 r. poz. 1257, z późn.zm.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 p.g.k., uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej działek nr "[...]" i "[...]" oraz budynków położonych na tych działkach i orzekł aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczącą:

1. Działki ewidencyjnej nr "[...]", polegającą na:

a) usunięciu konturu użytku gruntowego "tereny mieszkaniowe - B" o polu powierzchni "[...]" ha,

b) ujawnieniu konturu użytku gruntowego "grunty rolne zabudowane - Br" o polu powierzchni "[...]" ha, z zaliczeniem do gleb gruntów przyległych "grunty orne - R" klasa V, zamiast konturu, o którym mowa w pkt 1 lit. a;

2. Działki ewidencyjnej nr "[...]", polegającą na :

a) usunięciu konturu użytku gruntowego "tereny mieszkaniowe - B" o polu powierzchni "[...]" ha,

b) ujawnieniu konturu użytku gruntowego "grunty rolne zabudowane - Br" o polu powierzchni "[...]" ha, z zaliczeniem do gleb gruntów przyległych "grunty orne - R" klasa V, zamiast konturu, o którym mowa w pkt 2 lit. a;

3. Budynku nr "[...]", polegającą na zastąpieniu dotychczasowego wpisu:

a) w głównej funkcji budynku ("budynek nie określony innym atrybutem"), wpisem "budynek składowy w gospodarstwie rolnym – "[...]"oraz

b) w klasie budynku według PKOB ("pozostałe budynki niemieszkalne"), wpisem "budynki gospodarstw rolnych –"[...]".

4. Budynku nr "[...]", polegającą na usunięciu tego budynku.

5. Budynku nr "[...]", polegającą na zastąpieniu dotychczasowego wpisu:

a) w głównej funkcji budynku ("budynek nie określony innym atrybutem"), wpisem "inny budynek w gospodarstwie rolnym –"[...]" oraz

b) w klasie budynku według PKOB ("pozostałe budynki niemieszkalne"), wpisem "budynki gospodarstw rolnych – "[...]".

W uzasadnieniu wyjaśniono, że zaskarżona decyzja jest kolejną wydaną w tej sprawie, gdyż poprzednia decyzja Prezydenta O została uchylona decyzją WINGiK z dnia "[...]"r. ("[...]"), przy czym nakazano dokładnie ustalić stan faktyczny, zebrać i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, a w szczególności dokumenty uzasadniające obecne wpisy, na które powołują się strony postępowania i organ. Wskazano, iż postępowanie w zakresie dotyczącym działki nr "[...]" winno być umorzone, bowiem wnioskodawcy nie występowali o zmianę danych dotyczących tej działki. Organ odwoławczy wyjaśnił, że obecna ocena i analiza całokształtu zebranego materiału dowodowego wskazuje na podjęcie decyzji przez organ I instancji także z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego.

WINGiK podkreśli, że przeprowadzone oględziny nie potwierdziły istnienia na gruncie budynku nr "[...]" (stolarni) opisanego jako: inny budynek przemysłowy (główna funkcja), o powierzchni zabudowy "[...]" m², którego zewnętrzne ściany są murowane, a jego budowę zakończono w 1918 r., gdzie w EGiB (uwagi) podano liczbę jego lokali usługowo-handlowych jako 1. Uznano zatem, że twierdzeniu stron o likwidacji tego budynku nie można odmówić wiarygodności. Organ I instancji, mimo wyjaśnienia rzeczywistego stanu na gruncie, poświadczonego oględzinami pracowników, nie wziął tego faktu pod uwagę i ocenę. Stwierdzono w zakresie pozostałych budynków, że mimo poprawnie zebranego materiału dowodowego dotyczącego budynków nr "[...]" (silos), i "[...]" tj. dokumentów z projektu opisowo-kartograficznego założenia ewidencji budynków dla obrębu "[...]", przedstawionego na mapach i w rejestrach budynków, zatwierdzonych decyzją Prezydenta O z "[...]"r. ("[...]"), nie uwzględniono ich i niepoprawnie dokonano ich oceny. Przedstawione uzasadnienie decyzji organu I instancji pozostaje bowiem rozbieżne z rozstrzygnięciem.

Mając to na uwadze organ odwoławczy podał, że zgodnie z przytoczonymi wyżej arkuszami spisowymi budynków z dnia "[...]" r., będącymi dokumentami z ww. projektu operatu opisowo-kartograficznego, rodzaj i funkcję budynków nr "[...]" ("[...]"), i nr "[...]" ("[...]"m², chlewik) określono jednakowo jako: "g", kod."181". Zaś z § 29 ust. 1 pkt 9 i ust. 2 rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 158, poz. 813), obowiązującego w dniu sporządzania spisu, wynika , iż budynki te określono jako "produkcyjne i usługowe rolnictwa oraz gospodarcze". Wobec tego należało uznać, że stan prawny tych budynków w zakresie ich funkcji, poprzez zatwierdzenie decyzją Prezydenta O z "[...]"r. został ustalony. Wyjaśniono, że ponieważ nie przedstawiono innych dowodów dotyczących stanu prawnego przedmiotowych budynków w zakresie ich funkcji, w szczególności decyzji o zmianie sposobu użytkowania budynku, należało dokonać zmiany istniejącego w tym zakresie wpisu w EGiB. Dlatego też organ II instancji w decyzji orzekł o zmianie informacji zawartych w EGiB dotyczących wskazanych budynków orzekając zgodnie z załącznikiem nr 1a do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2016 r. poz. 1034, z późn.zm.) dalej zwanego: rozporządzeniem ws. EGiB.

Odnośnie zaś do użytków rolnych wyjaśniono, że stosownie do załącznika nr 6 do rozporządzenia ws. EGiB, oznaczenie użytku uzależnione jest od rodzaju budynków, budowli i urządzeń, występujących na działkach nr "[...]" i "[...]", ich zorganizowania w całość gospodarczą oraz od wykorzystywania gruntów położonych pomiędzy tymi budynkami i urządzeniami lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń. Wobec tego ustalenia poczynione przez organ I instancji w tym zakresie są niezrozumiałe, gdyż zgodnie z lp. 12 załącznika nr 6 ww. rozporządzenia grunt zalicza się do użytku "tereny mieszkaniowe - B", gdy nie wchodzi on w skład działek siedliskowych oznaczonych Br (dawne oznaczenie B-R). Z zebranych w sprawie materiałów wynika tymczasem, iż grunty "B", znajdujące się bezpośrednio pod budynkami nr "[...]" i "[...]", tworzą zorganizowaną całość gospodarczą z budynkami położonymi na działce siedliskowej nr "[...]" (B-RV, B-PsV) oraz są otoczone lub sąsiadują z gruntami rolnymi zabudowanymi. Zatem, zgodnie z lp. 5 ust. 2 pkt 2 ww. załącznika nr 6, obecne grunty "B" to grunty zajęte pod budynkami, które są przeznaczone do produkcji rolniczej, niewykorzystywane obecnie do produkcji rolniczej. Nie istnieją zaś dowody świadczące o wyłączeniu tych gruntów z produkcji rolnej w rozumieniu ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Z tego powodu należało takie grunty zaliczyć do "gruntów rolnych zabudowanych - Br" i takie też zapisy zostały przywrócone w wydanej decyzji. Odnośnie do przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji ww. gruntów podano, że klasyfikacji nie przeprowadza się dla gruntów oznaczonych w ewidencji gruntów jako grunty rolne zabudowane, gdyż ich klasyfikacja następuje automatycznie poprzez zaliczenie do klasy gleb gruntów przyległych. Takie stanowisko potwierdził NSA w wyroku z dnia 21 września 2017 r. sygn. I OSK 448/17. Reasumując wobec przedstawionych argumentów stwierdzono, że decyzja Prezydenta O wydana została w oparciu o naruszające prawo ustalenia i dlatego w tym zakresie uchylono decyzję organu I instancji i orzeczono co do istoty sprawy.

Od tego rozstrzygnięcia m.in. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wywiedli M i R G, zaskarżając je w całości i wnosząc o unieważnienie decyzji WINGiK z dnia "[...]" r. znak : "[...]" oraz zwolnienie od wszelkich opłat z powodu trudnej sytuacji i niskich świadczeń rentowych, przyznanie prawa pomocy w postaci radcy prawnego. Przedstawili obszernie zarzuty dotyczące istniejących zapisów w EGiB odnośnie swoich działek w zakresie uwzględnienia na nich nieistniejących budynków, czy też lasu wokół jeziora, który został zniszczony ściekami cmentarnymi. Podnieśli, że ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji nie uwzględnił nakazów wojewódzkiego inspektora co do uzupełnienia materiałów sprawy. Wyjaśnili, iż już wcześniejszą decyzją WINGiK z dnia "[...]"r. Prezydent O został zobowiązany do prawidłowego procedowania w zakresie EGiB według ich wskazań lecz nigdy organ tego nie uczynił. Zarzucili niewłaściwe ustalenia dokonane w toku oględzin, gdyż nie uwzględniono rzeczywistego użytkowania budynków czasowych bez fundamentów, usytuowanych z konieczności na działkach w związku z przejściem na renty rolnicze i inwalidzkiego. Dotyczy to budynku blaszanego, szopy drewnianej i byłego ustępu murowanego bez fundamentów krytego zniszczoną blachą o stopniu zniszczenia w 70% - na działce "[...]". Na działce zaś "[...]" znajduje się budynek gospodarczy ok. "[...]" m² w końcowej odbudowie po zerwaniu dachu i części muru przez huragan oraz budynek - szopa blaszana przylegająca do tego budynku, postawiona z gotowych elementów - płyt obitych blachą, w związku z przejęciem działki przez córkę T R i zamiarem jej użytkowania rolniczego. Jest to budynek podręczny przylegający do chlewiku murowanego. Podali, że na nieruchomości nigdy nie było innej zabudowy przemysłowej, gospodarczej, poza starym zniszczonym budynkiem mieszkalnym z 1900 r. Nie prowadzono żadnej usługi jaką wykazywano w EGiB. Wydana decyzja nie może pozostać jako załatwienie ich sprawy, gdyż wprawdzie grunty zgodnie z klasyfikacją stanowią grunty 5 klasy jako użytki rolne, jednak dokonany w pkt 1 i 2 decyzji zapis o gruntach rolnych zabudowanych Br oraz gruntach ornych - R jest nieprawidłowy, gdyż poza chlewikiem w stanie końcowego remontu na działce nr "[...]" wszystkie pozostałe zabudowania powinny być usunięte, gdyż są zniszczone oraz bez fundamentów. Odnośnie do zapisu w pkt 3 i 4 decyzji dotyczących budynków nr "[...]", "[...]" i "[...]", to są one nieczytelne i dla nich niezrozumiałe. W skardze podniesiono też liczne zarzuty do decyzji WINGiK z dnia "[...]" r. znak: "[...]" w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów zapisu dla działki "[...]", którą zarejestrowano pod sygn. akt II SA/Ol 657/18.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego działki nr "[...]" wyjaśnił, że zlokalizowany jest na niej jeden budynek i nie występuje tu zabudowa przemysłowa, zgodnie z twierdzeniem skarżących. Z tego powodu usunięto z ewidencji gruntów i budynków (dalej: EGiB) zapis o budynku przemysłowym nr "[...]" i obecnie w EGiB wskazuje się na tej działce tylko jeden budynek. Pozostałe uwagi dotyczą postępowań rozstrzygniętych przez WINGiK pismem z dnia "[...]"r. oraz w decyzjach z dnia: "[...]"r., "[...]" r., "[...]"r. i "[...]"r. Podkreślono, że zaskarżona decyzja nie utrzymuje błędnych wcześniejszych ustaleń lecz jedynie je wymienia, jako podstawę do uchylenia decyzji Prezydenta O. Wyjaśniono nadto, że usunięcie budynku nr "[...]" i wykazanie użytku Br-RV (dawne B-RV) w rejestrach EGiB orzeczone w decyzji, jest zgodne z wnioskami skarżących z dnia "[...]" r. i ich pełnomocnika z dnia "[...]" r. i "[...]"r. Podano, że stan techniczny budynków nie ma wpływu na wykazanie ich istnienia w EGiB. Murowany budynek typu silos nr "[...]" na działce nr "[...]" z 1918 r. powinien być wykazany w EGiB, zgodnie z zapisami załącznika do rozp. Rady Ministrów z 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowalnych (PKOB), w związku z § 2 ust. 1 pkt 4 rozp. ws. EGiB. Dlatego żądanie usunięcia z ewidencji budynku z tego powodu, że obiekt ten nie posiada fundamentu nie jest cechą najistotniejszą dla EGiB. Odnośnie do zarzutów dotyczących użytków gruntowych na działkach nr "[...]" i "[...]" wskazano, że są one niezrozumiałe, bowiem użytki te wykazano zgodnie z rodzajem zabudowy i wnioskiem stron, czyli jako Br-RV (dawne B-RV). Podkreślono, że nawet jeśli budynki nr "[...]" i "[...]" (min. komórki, garaże, szopy, podwórza), występujące na działkach "[...]" i "[...]", obecnie nie są wykorzystywane do produkcji rolniczej, to nadal grunty zajęte przez te obiekty wraz z gruntami sąsiednimi zaliczane są do gruntów rolnych zabudowanych (Br), o ile nie zostały wyłączone z produkcji rolniczej. Wyjaśniono, że zaskarżona decyzja właśnie eliminuje błędy i nieprawidłowości organu I instancji.

Postanowieniem z "[...]" r. sygn. akt II SA/Ol 656/18 zwolniono M G i R G od kosztów sądowych i ustanowiono dla nich radcę prawnego.

Pismem procesowym z dnia "[...]" r. WINGiK poinformował o zmianach wprowadzonych w EGiB od dnia wydania zaskarżonej decyzji w odniesieniu do działki nr "[...]", gdyż wnioskiem z "[...]" r. p. T R wystąpiła o wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków wynikającej z dokumentacji geodezyjnej zawierającej wyniki pomiarów geodezyjnych oraz wyniki opracowania w ramach prac geodezyjnych związanych z zakończeniem remontu budynku gospodarczego na działce nr "[...]" przy ul. P w O, gdzie obecnie w miejsce budynku o pow. zabudowy "[...]" m² wpisano powierzchnię "[...]" m² oraz rodzaj budynku jako ""[...]" -pozostałe budynki niemieszkalne".

Na rozprawie w dniu 12 lutego 2019 r. pełnomocnik skarżących podtrzymała wniesioną skargę oraz argumenty w niej zawarte. Wyjaśniła, że po konsultacji ze skarżącymi oraz przedstawieniu im stanowiska w tej sprawie uznali, że nadal podtrzymują wniesioną skargę. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę i piśmie procesowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) zwanej dalej: p.p.s.a.

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).

Z przytoczonych przepisów wynika, że sąd administracyjny rozpoznając sprawę bada, czy postępowanie, w wyniku którego wydano zaskarżony akt przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami je regulującymi, czy ustalenia faktyczne mają oparcie w zebranym w sprawie materiale i czy ustalony stan faktyczny wyczerpuje dyspozycję przepisu powołanego przez organ jako podstawa prawna rozstrzygnięcia sprawy.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie została podjęta z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Przypomnienia wymaga, że kontrolą Sądu objęta jest decyzja reformatoryjna WINGiK z dnia "[...]"r. znak:"[...]", którą uchylono decyzję Prezydenta O z dnia "[...]"r. w części dotyczącej wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów dla działek "[...]" i "[...]" obręb "[...]" m. O i orzeczono co do istoty sprawy o wprowadzeniu nowych poprawnych zapisów w odniesieniu do działki "[...]" jako "grunty rolne zabudowane - Br" o polu pow. "[...]" ha z zaliczeniem ich do gleb gruntów przyległych "grunty orne - R" klasa V, zaś do działki nr "[...]" jako "grunty rolne zabudowane - Br" o polu pow. "[...]" ha z zaliczeniem ich do gleb gruntów przyległych "grunty orne - R" klasa V, usunięciu z ewidencji budynku nr "[...]", oraz uznania budynku nr "[...]" jako "budynki gospodarstw rolnych –"[...]"" oraz budynku nr "[...]"jako "budynki gospodarstw rolnych – "[...]"". W motywach uzasadnienia organ odwoławczy wyjaśnił, że ustalony stan faktyczny tej sprawy jednoznacznie wskazuje na konieczności dokonania zmiany dotychczas istniejących wpisów w EGIB, skoro istniejące wpisy nie odpowiadają zebranym w sprawie materiałom i poczynionym ustaleniom, które pozwalają organowi na dokonanie takiej zmiany w oparciu o istniejące dotychczas materiały.

W ocenie Sądu stan faktyczny stanowiący podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie został ustalony i przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób wyczerpujący i znajduje oparcie w zgromadzonych w aktach sprawy administracyjnej dokumentach. Prawidłowo organ odwoławczy dysponując pełnym materiałem w tej sprawie, w ramach upoważnienia wynikającego z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił decyzję organu I instancji w zakresie rozstrzygnięcia dotyczącego działek nr "[...]" i "[...]" obręb "[...]" m. O i w tym zakresie orzekł merytorycznie o wprowadzeniu nowych prawidłowych zapisów w ewidencji gruntów. Słusznie także zauważył organ odwoławczy, iż wpisy te są zgodne z wnioskami skarżących i ich pełnomocnika z dnia "[...]"r. i "[...]"r., w których podnoszono m.in. na niezgodne ze stanem faktycznym i rzeczywistym wykorzystywanie przeznaczenia działki "[...]", gdzie przeważająca jej część ma charakter gruntu rolnego zabudowanego B-RV, zaś działka "[...]" winna być uznana za działkę o charakterze gruntu rolnego klasy V (symbol RV).

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy istniały podstawy prawne do wprowadzenia w ewidencji gruntów i budynków zmian wnioskowanych przez skarżących i dokonanych w decyzji organu II instancji, w postaci przywrócenia poprzedniego zapisu użytków dla działki nr "[...]" i "[...]", wykreślenia budynku nr "[...]" oraz pominięcia pozostałych budynków nr "[...]" i "[...]", skoro budynki te pozostają w złym stanie technicznym zdaniem skarżących.

W pierwszej kolejności pozostaje przypomnieć, że podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z 17 maja 1989r.- Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 z późn. zm.) zwanej dalej: p.g.k. oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 1034 z późn. zm.) zwanego dalej: rozporządzeniem ws. EGiB.

Stosownie do art. 2 pkt 8 p.g.k. ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami i lokalami. Ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie (art. 22 ust. 1 p.g.k.). Obejmuje ona informacje wskazane w art. 20 p.g.k., w tym w szczególności informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1 p.g.k.). Zgodnie zaś z art. 20 ust. 3 p.g.k., grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją gruntów, przeprowadzaną w sposób jednolity dla całego kraju, na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów. Zaliczanie gruntów do odpowiednich użytków gruntowych określa załącznik nr 6 do rozporządzenia ws. EGiB.

W myśl art. 24 ust. 2a pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 2b p.g.k., aktualizacja operatu ewidencyjnego odbywa się z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania i w zależności od jej podstawy, następuje w drodze czynności materialno-technicznej lub w drodze decyzji administracyjnej. Wg ust. 2c tego artykułu, odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Natomiast zasady prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian uregulowane zostały rozporządzeniem ws. EGiB. Zgodnie z jego § 44 pkt 2 obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi spoczywa na staroście, który dokonuje aktualizacji poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1), stosując odpowiednio przepisy § 35 i § 36 rozporządzenia (§ 45 ust. 2). Z treści zaś § 35 cyt. rozporządzenia źródłami danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji są:

1) materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym;

2) wyniki pomiarów fotogrametrycznych;

3) wyniki terenowych pomiarów geodezyjnych;

4) dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach, prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów przez: sądy, organy administracji publicznej oraz państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne;

5) dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne;

6) dane zawarte w dokumentacji architektoniczno-budowalnej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej;

7) wyniki oględzin.

Według treści § 45 ust.1 rozporządzenia ws. EGiB, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi, 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych, 3) wyeliminowania danych błędnych.

Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zatem zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z przepisów Rozdziału 3 (§ 44 i nast.) rozporządzenia ws. EGiB.

W świetle powyższych uregulowań istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2) oraz eliminowaniem ewentualnych błędów.

W tym stanie prawnym nie ulega wątpliwości, wbrew zarzutom skargi, że w niniejszej sprawie zasadnie organ ewidencyjny II instancji dokonał zmiany danych w ewidencji gruntów dotyczących działki nr "[...]" i "[...]" obręb "[...]" m. O oraz budynków znajdujących się na tych działkach, poprzez wprowadzenie prawidłowego oznaczenia dla działki nr "[...]" odnośnie konturu użytku gruntowego, jako "grunty rolne zabudowane - Br" o powierzchni "[...]"ha z zaliczeniem do gleb gruntów przyległych "grunty rolne - R" klasa V, o co wnioskowali skarżący oraz wykreślenia z tej działki budynku nr "[...]" (stolarni), skoro w wyniku przeprowadzonych oględzin stwierdzono, że budynek ten nie istnieje, zaś na działce posadowiony jest tylko budynek nr "[...]". Natomiast w odniesieniu do działki "[...]" także prawidłowo wprowadzono oznaczenie odnoście konturu użytku gruntowego, jako "grunty rolne zabudowane - Br" o powierzchni "[...]" ha z zaliczeniem do gleb gruntów przyległych "grunty rolne - R" klasa V, skoro na gruncie tym posadowiony jest budynek nr "[...]".

Wprowadzone zmiany w zakresie budynków nr "[...]" (silos) i "[...]" (chlewik) wynikają z operatu opisowo-kartograficznego założenia ewidencji budynków dla obrębu "[...]" m. O, przedstawionego na mapach i w rejestrach budynków, zatwierdzonego decyzją Prezydenta O z "[...]"r. ("[...]"). W arkuszach spisowych budynków z dnia "[...]"r. stanowiących dokumenty do ww. zatwierdzonego operatu opisowo - kartograficznego, rodzaj i funkcja tych budynków określona została jednakowo jako "g" kod "181". Stosownie do treści § 29 ust. 1 pkt 9 i ust. 2 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 17 grudnia 1996r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 158, poz. 813), takie budynki określano jako "produkcyjne i usługowe rolnictwa oraz gospodarcze."’ Tak ustalony sposób wykorzystywania wskazanych budynków winien zatem być odzwierciedlony w EGiB, tymczasem pomimo braku innych dowodów, że przedmiotowe budynki w zakresie ich funkcji uległy zmianie, w szczególności uległ zmianie sposób ich użytkowania w wyniku wydania stosownej decyzji, wpis dotychczasowy dotyczący tych budynków w EGiB był nieprawidłowy. Przed zmianą, którą wprowadziła zaskarżona decyzja, w odniesieniu do budynku nr "[...]"w ewidencji widniał zapis "pozostałe budynki niemieszkalne" i taki sam wpis w odniesieniu do budynku nr"[...]". Natomiast jak już wskazano wyżej w stosunku do tych budynków powinien być zastosowany wpis wskazujący na związanie tych budynków z gospodarstwem rolnym stron skarżących. Z tego też powodu aktualnie, w zaskarżonej decyzji organ II instancji właściwie określił wskazane budynki prawidłowym wpisem jako "budynki gospodarstw rolnych".

Odnośnie do zarzutu, iż budynku te nie powinny być uwidocznione w EGiB bowiem są w złym stanie technicznym i nie posiadają fundamentu, wyjaśnić pozostaje, iż stosownie do treści § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2016 r. poz. 1034, z późn.zm.) dalej zwanego: rozporządzeniem ws. EGiB., pod pojęciem budynku należy rozumieć obiekt budowlany, który jest budynkiem w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz.U. poz. 1316, z późn. zm) dalej: rozporządzenie PKOB. Należy zatem stwierdzić, że pojęcie budynku dla celów ewidencji gruntów nie jest pojęciem tożsamym z budynkiem w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Nie ma dla tego znaczenia okoliczność, w jakim stanie technicznym jest budynek, poza ustaleniem, że taki budynek przestał istnieć, co ustalono w trakcie oględzin w odniesieniu do budynku nr "[...]". Nie sposób podzielić zatem stanowiska skarżących, iż murowany budynek "[...]" (typu silos) nie powinien być uwidoczniony w EGiB z tego powodu, że nie posiada fundamentu, gdy tymczasem stosownie do objaśnień wstępnych - pojęć podstawowych do rozporządzenia PKOB wynika, że przez budynki rozumie się zadaszone obiekty wraz z wbudowanymi instalacjami i urządzeniami technicznymi, wykorzystywane dla potrzeb stałych, przystosowane do przebywania ludzi, zwierząt lub ochrony przedmiotów, przy czym za szczególny rodzaj budynku uważa się wiatę, która stanowi pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione. Z tego tez względu prawidłowo organ odwoławczy dokonał zakwalifikowania budynków nr "[...]" i"[...]", jako "budynki gospodarstw rolnych", nawet jeśli obecnie nie jest prowadzona produkcja rolna z ich wykorzystaniem.

Konsekwencją poprawnego zakwalifikowania wyżej wskazanych budynków jest też prawidłowe określenie terenów po wskazanymi budynkami na działce nr "[...]" i "[...]", które w skarżonej decyzji zostały określone zgodnie z rodzajem zabudowy i wnioskiem stron, jako "grunty rolne zabudowane - Br" klasy V (dawne R-RV) w miejsce dotychczasowego oznaczenia "tereny mieszkaniowe - B ", skoro grunty tych działek na powierzchni pod budynkami nadal przeznaczone są do produkcji rolniczej, gdyż nie zostały one wyłączone z produkcji rolnej w rozumieniu ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Z przekazanych akt administracyjnych, zebranych materiałów dowodowych nie wynika aby w stosunku do tych działek została wydana taka decyzja o ich wyłączeniu z produkcji rolnej, zatem prawidłowo organ II instancji ustalił rodzaj użytku pod budynkami zgodnie z rodzajem zabudowy i wnioskiem skarżących.

Dla oceny dokonanych zmian w EGiB bez wpływu pozostaje natomiast zmiana dokonana po wydaniu zaskarżonej decyzji, gdzie na skutek działań jednego z właścicieli doszło do wprowadzenia nowych danych wynikających z przedłożonych decyzji oraz wyników opracowania w ramach prac geodezyjnych związanych z zakończeniem remontu budynku gospodarczego na działce nr "[...]" w O.

W tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym nie budzi wątpliwości Sądu, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zaś żądanie skarżących pozostaje niezrozumiałe w odniesieniu do klasyfikacji gruntu pod budynkami, który został wprowadzony zgodnie z ich żądaniem i stanem na gruncie.

Pozostaje także przypomnieć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie stwierdzano, iż zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają jedynie charakter techniczno-deklaratoryjny (por. wyrok NSA z 14 listopada 2007 r. sygn. I OSK 1488/06, wyrok NSA z 28 lipca 2009 r. sygn. I OSK 1044/08, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa. gov.pl). Organy ewidencyjne rejestrują więc stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nadto organy ewidencyjne nie są uprawnione do weryfikacji dokumentów, na podstawie których dokonują zmian w ewidencji i do rozstrzygania sporów o posiadanie, własność i granice działki.

Resumując, z wyżej wskazanych powodów należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Mając to na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji.

W przedmiocie wynagrodzenia radcy prawnego za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącym z urzędu orzeczono w pkt 2 sentencji, w oparciu o art. 250 p.p.s.a. oraz § 2 pkt 1 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit."c" w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2016 r. poz. 1714), przy czym z uwagi na przyznanie prawa pomocy każdemu ze skarżących odrębnie ustalone wynagrodzenie uwzględnia tę okoliczność.