Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 368/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2013-07-26 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2,  art. 258 par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak, po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Sp. z o. o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 15 marca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od gier za miesiąc styczeń 2011 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi "A" Sp. z o. o. w K. jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 15 marca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od gier za miesiąc styczeń 2011 r. Wartość przedmiotu sporu opiewa na kwotę 92.000 zł. W związku z tym strona skarżąca na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązana jest - zgodnie z postanowieniami § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1.840 zł. Na dalsze koszty jakie mogą zaistnieć w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 920 zł (§ 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Pełnomocnik strony skarżącej w dniu 12 czerwca 2013 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, sporządzony na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz.270)– zwanej dalej p.p.s.a.

W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy pełnomocnik powołał się na trudną sytuację finansową strony skarżącej, która jest wynikiem straty poniesionej przez nią za poprzedni rok rozliczeniowy (3.942.462,91 zł), zapłaty znacznie większego podatku od gier niż zwykle (o kwotę ponad 46.000.000 zł) w związku z wprowadzeniem nowych regulacji w tym podatku oraz spadku rentowności sprzedaży i kapitału własnego w stosunku do poprzedniego okresu sprawozdawczego. Natomiast w części wniosku dotyczącej oświadczenia o majątku i dochodach wykazano, iż strona skarżąca posiada środki trwałe o wartości 19.379.613,75 zł, środki pieniężne na rachunku bankowym w wysokości 1.858,38 zł (BS B. O/O K.), poniosła stratę za poprzedni rok obrotowy w wysokości 394.262,91zł (podana kwota znacznie odbiega od wykazanej w uzasadnień wniosku). Ponadto oświadczono, iż wartość kapitału zakładowego opiewa na kwotę 1.928.000 zł. Wraz z wnioskiem pełnomocnik strony skarżącej przedłożył wyciąg z rachunku bankowego oraz kserokopie bilansu i rachunku zysków i strat za 2012 r.

Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje:

Stosownie do art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków.

Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 p.p.s.a.).

Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 212 § 1 p.p.s.a.).

Zatem wniosek strony skarżącej dotyczący częściowego prawa pomocy należy rozpatrywać w kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 2, pkt 2 p.p.s.a.

Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Treść powołanego wyżej przepisu art. 246 § 2, pkt 2 p.p.s.a. wskazuje, iż prawo pomocy stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych, przy jednoczesnym uwzględnieniu, z jednej strony wysokości obciążeń finansowych jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowych.

Tak ukształtowany charakter prawa pomocy wynika z tego, iż generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się więc z wydatkami na ten cel i gromadzić środki finansowe na pokrycie koniecznych kosztów. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepublik.), opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z kolei w innym postanowieniu NSA (postanowienie z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8) stwierdził, iż "udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ".

Przy czym wymaga podkreślenia, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia kosztów postępowania. Rozstrzygniecie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej reguły ponoszenia kosztów procesu (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).

Dlatego też jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 p.p.s.a., okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana, na mocy art. 255 p.p.s.a., złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego lub dochodów.

Referendarz sądowy w wyniku analizy informacji przedstawionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPPr) uznał, iż były niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej strony skarżącej. W związku z czym pismem z 17 czerwca 2013 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do przekazania w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania:

- kserokopii deklaracji podatkowych dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych ( CIT ) za ostatni rok podatkowy, tj. 2012 r.,

- kserokopii deklaracji podatkowych dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług ( VAT-7 ) za miesiące styczeń, luty, marzec, kwiecień i maj 2013 r.,

- wyciągów i odpisów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych za ostatnie dwa miesiące,

- zestawień obrotów i sald, kont wynikowych i bilansowych za ostatnie trzy miesiące.

Jednakże strona skarżąca, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, w żaden sposób nie ustosunkowała się do wezwania i to zarówno w wyznaczonym terminie jak i do dnia wydania niniejszego postanowienia.

Zatem w sytuacji gdy strona skarżąca nie przekazała dowodów mogących w pełni obrazować jej sytuację finansową i majątkową należało uznać, iż nie wykazała, że spełnia przesłanki określone w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

Nie przedkładając bowiem żądanych informacji i dokumentów strona skarżąca nie uwiarygodniła swojego oświadczenia co do braku potencjału finansowego i majątkowego umożliwiającego wywiązanie się z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych wymaganych w przedmiotowej sprawie.

Nadto należy wskazać, iż nieustosunkowanie się przez pełnomocnika strony skarżącej do wezwania świadczy również o braku współdziałania w zakresie ustalenia prawidłowego stanu faktycznego dotyczącego sytuacji finansowej i majątkowej strony skarżącej. W postanowieniu z dnia 5.11.2010 r. o sygn. akt II GZ 318/10 NSA podkreślił, iż czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (dostępne na stronie internetowej http:// orzeczenia.nsa.gov.pl).

Poza tym należy nadmienić, że o ile nie przeprowadzenie, w oparciu o przepis art. 255 p.p.s.a., postępowania uzupełniającego co do rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, w sytuacji, gdy okoliczności przedstawione we wniosku budzą wątpliwości, jest istotną wadą postanowienia skutkującą jego uchyleniem, o tyle uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie informacji wskazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 5.09.2005 r., II FZ 414/05; postanowienie NSA z 14.09.2005 r., II FZ 575/05; postanowienie NSA z 10.01.2008 r., II FZ 540/07 niepubl.).

W związku z powyższym, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a., orzeczono o odmowie przyznaniu prawa pomocy.