Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 137/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 1 pkt 1, art. 131 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 93 poz 12 art. 13 ust. 1 lit. b
law: ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) NR 510/2006 z dnia 20 marca 2006 r. w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych i nazw pochodzenia  produktów rolnych i środków spożywczych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia WSA Sławomir Kozik Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi F. z siedzibą w B., Kolumbia na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej F. z siedzibą w B., Kolumbia kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (UP RP) po rozpoznaniu sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno - graficzny Café CLASSIC COLOMBIANO 100% Arabica o numerze [...] udzielonego na rzecz G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w U., wszczętej na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny wniesionego przez F. z siedzibą w B., Kolumbia, na podstawie art. 246 i art. 247 ust. 2 w związku z art. 132 ust. 1 pkt 1, art. 132 ust. 1 pkt 11, art. 131 ust. 1 pkt 3, art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późniejszymi zmianami), art. 14 w związku z art. 13 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) 510/2006 z dnia 20 marca 2006 r. w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych i nazw pochodzenia produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 93 z 31.03.2006 r., str. 12) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej oddalił sprzeciw oraz przyznał uprawnionej od wnoszącego sprzeciw kwotę 1600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu chronologii postępowania przed organem, przytoczeniu zarzutów podnoszonych przez wnoszącego sprzeciw a także argumentów uprawnionego Urząd Patentowy stwierdził, że wniesiony sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ wskazał, że przedmiotowy sprzeciw został wniesiony w terminie, o którym mowa w art. 246 ustawy Prawo własności Przemysłowej zatem wnoszący sprzeciw nie musiał wykazywać Interesu prawnego we wszczęciu tego postępowania.

(art. 246 p.w.p. każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu prawa ochronnego w ciągu sześciu miesięcy od opublikowania w Wiadomościach Urzędu Patentowego informacji o udzieleniu prawa).

Organ stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie wnioskodawca podniósł zarzut udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy z naruszeniem art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej zgodnie z którym, nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy, jeżeli jest on identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielone zostało prawo ochronne z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.

Według organu, dla wypełnienia dyspozycji powyższego przepisu konieczne jest spełnienie łącznie następujących przesłanek:

1) identyczność lub podobieństwo towarów do oznaczania których znaki są przeznaczone;

2) identyczność lub podobieństwo znaków towarowych;

3) ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.

Organ podkreślił, że nie każde podobieństwo pomiędzy znakami powoduje niedopuszczalność udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, lecz tylko podobieństwo w takim stopniu, które mogłoby stwarzać ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd. Odwołując się do utrwalonej praktyki i orzecznictwa Urząd Patentowy stwierdził, że oznaczenia powinny być oceniane jako całość, gdyż sama powtarzalność wyodrębnionych elementów lub zbieżność członów oznaczeń nie musi determinować stworzenia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd. Organ zaakcentował, że mając na uwadze całościową ocenę znaku towarowego należy zwrócić uwagę na proporcje w sile odróżniającej poszczególnych elementów, a także ich oryginalność i sposób ich postrzegania, miejsce w znaku i kontekst w jakim poszczególne elementy zostały użyte. Dokonanie oceny porównawczej powinno się odbywać na różnych płaszczyznach postrzegania mając na uwadze jednocześnie ogólne wrażenie jakie znaki wywierają na odbiorcy. Ocena podobieństwa znaków towarowych dokonywana jest w trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, z uwzględnieniem ich dystynktywnych i dominujących elementów, pomijając drobne lub nieistotne różnice między nimi.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Urząd Patentowy podniósł, że wnoszący sprzeciw zarzucił, iż znak sporny jest podobny w stopniu stwarzającym ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd do następujących znaków towarowych:

- słowno-graficznego znaku towarowego CAFÉ DE COLOMBIA o numerze [...];

- wspólnotowego słowno-graficznego znaku towarowego CAFÉ DE COLOMBIA o numerze [...];

- wspólnotowego słowno-graficznego znaku towarowego 100% CAFÉ DE COLOMBIA o numerze [...];

- wspólnotowego słowno-graficznego znaku towarowego Juan Valdez 100% CAFÉ DE COLOMBIA o numerze [...].

Organ wskazał, że zarówno znak sporny Café CLASSIC COLOMBIANO 100% Arabica o numerze [...] jak i przeciwstawione mu znaki towarowe przeznaczone są do oznaczania identycznych towarów w klasie 30, tj. kawy. Wszystkie bowiem towary wymienione w wykazie towarów znaku spornego, tj. kawa, kawa mielona, kawa rozpuszczalna mieszczą się w szerokim pojęciu kawy, do oznaczania której zostały przeznaczone znaki przeciwstawione.

(niesporne między stronami)

Następnie organ opisał w jakiej postaci są chronione poszczególne znaki. W tym zakresie wskazał, że

1) sporny znak towarowy Café CLASSIC COLOMBIANO 100% Arabica jest znakiem słowno- graficznym. Składa się on z elementu graficznego przedstawiającego filiżankę ze spodkiem utworzoną z ziaren kawy w kolorze brązowym. Nad ww. elementem graficznym umieszczony został napis Café CLASSIC Colombiano w kolorach brązowym i białym, zaś poniżej tego elementu graficznego znajduje się napis 100% Arabica w kolorze białym. Ww. elementy zostały umieszczone na tle w kolorze brązowym, żółtym, czerwonym i beżowym. Znak ten chroniony jest w następującej postaci:

[pic]

2) przeciwstawione znaki towarowe [...] oraz [...] są identycznymi znakami słowno-graficznymi składającymi się z popiersia mężczyzny w kapeluszu, ubranego w tradycyjny strój obok którego umieszczona została głowa osła lub muła na tle gór. Poniżej umieszczony jest napis Cafe de Colombia. Całość wykonana w kolorystyce czarno-białej. Znaki te chronione są w następującej postaci:

Café de Colombia

3) przeciwstawiony znak towarowy 100% CAFE DE COLOMBIA [...] jest także znakiem słowno-graficznym. Składa się on z dużego napisu 100% poniżej którego umieszczono napis CAFE DE COLOMBIA, oraz z małego motywu graficznego umieszczonego w prawym górnym rogu znaku w postaci popiersia mężczyzny w kapeluszu, ubranego w tradycyjny strój, obok którego umieszczona została głowa osła lub muła na tle gór. Całość wykonana w kolorystyce czarno-białej. Znak ten chroniony jest w następującej postaci:

[pic]

CAFÉ DE COLOMBIA

4) przeciwstawiony znak towarowy Juan Valdez 100% CAFE DE COLOMBIA [...] jest również znakiem słowno-graficznym. Składa się on z napisu Juan Valdez, poniżej którego znajduje się napis 100% CAFE DE COLOMBIA. Pomiędzy słowami Juan i Valdez został umieszczony motyw graficzny w postaci popiersia mężczyzny w kapeluszu, ubranego w tradycyjny strój, obok którego umieszczona została głowa osła lub muła na tle gór. Znak ten chroniony jest w następującej postaci:

[pic]

100% CAFÉ DE COLOMBIA

Według organu, z powyższego zestawienia wynika, że zarówno znak sporny jak i przeciwstawione mu znaki towarowe wnoszącego sprzeciw są oznaczeniami złożonymi składającymi się zarówno z elementów słownych jak i graficznych. Znaki te co prawda posiadają identyczny element słowny CAFÉ oraz podobny element słowny COLOMBIA i COLOMBIANO, jednakże jako całość różnią się one istotnie, przede wszystkim w warstwie wizualnej i fonetycznej, tak że wywierają całkowicie odmienne ogólne wrażenie .

W warstwie wizualnej w znakach wnoszącego sprzeciw [...] i [...] wyeksponowany został element graficzny w postaci popiersia mężczyzny w kapelusz, ubranego w tradycyjny strój, obok którego umieszczona jest głowa osła lub muła na tle gór. W znaku towarowym wnoszącego sprzeciw [...] został natomiast wyeksponowany napis 100% wykonany dużymi, wyraźnymi (rzucającymi się w oczy) literami, obok którego w prawym górnym rogu zostało umieszczono niewielkich rozmiarów popiersie mężczyzny oraz głowa osła lub muła na tle gór opisane powyżej. Z kolei w znaku towarowym wnoszącego sprzeciw [...] wyeksponowany został napis Juan Valdez wykonany wyrazistymi, rzucającymi się w oczy literami, a pomiędzy tymi wyrazami umieszczone jest opisane powyżej popiersie mężczyzny oraz głowa osła lub muła na tle gór. Ze względu na swoje rozmiary i umieszczenie w centralnej części wszystkie ww. elementy stanowią elementy dominujące tych znaków, jako że kombinacja słowna "Cafe de Colombia" i 100% Cafe de Colombia są niewielkich rozmiarów i zostały umieszczone poniżej ww. elementów. Należy także wskazać, że ww. elementy stanowią wyróżniające elementy tych znaków, gdyż towarzyszące Im elementy słowne Cafe de Colombia i 100% Cafe de Colombia są oznaczeniami czysto opisowymi, informującymi odbiorców o tym że mają do czynienia z konkretnym produktem jakim jest kawa pochodząca z Kolumbii. Natomiast w spornym znaku wyeksponowany został wyraźnie inny element graficzny, a mianowicie filiżanka ze spodkiem, utworzona z ziaren kawy. Element ten został umieszczony w centralnej części tego znaku i podkreślony cieniowaniem w kolorach żółtym i brązowym. Powyżej ww. elementu graficznego umieszczony jest napis składający się ze słów Cafe CLASSIC Colombiano umieszczonych jedno pod drugim, przy czym w napisie tym wyeksponowane zostało słowo CLASSIC zapisane dużymi, drukowanymi literami w kolorze białym, podczas gdy pozostałe elementy słowne, tj. Cafe i Colombiano zostały wykonane znacznie ciemniejszą czcionką w kolorze beżowym, w taki sposób, że niemalże zlewają się z tłem. Wobec powyższego Kolegium Orzekające stwierdziło, że dominującymi elementami spornego znaku, które w pierwszej kolejności rzucają się w oczy, są ww. element graficzny oraz napis CLASSIC, przy czym wyróżniającym elementem w tym znaku jest element graficzny, gdyż towarzyszące mu elementy słowne są oznaczeniami czysto opisowymi informującymi odbiorców o tym, że mają do czynienia z produktem jakim jest klasyczna kawa arabika pochodząca z Kolumbii. Oprócz tego, że ww. elementy słowne składające się na porównywane znaki odgrywają podrzędną rolę w postrzeganiu porównywanych znaków towarowych w warstwie wizualnej, Kolegium stwierdziło, że za wyjątkiem słowa Cafe, słowa składające się na sporny znak towarowy nie są identyczne z tymi składającymi się na znaki przeciwstawione. Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że porównywane znaki jako całość różnią się istotnie w warstwie wizualnej.

W warstwie fonetycznej zachodzi podobna sytuacja, bowiem zarówno sporny znak towarowy jak i znaki mu przeciwstawione, jak wskazano powyżej, składają się z identycznego słowa Cafe oraz oznaczenia 100% występującego w znakach [....] i [...]. Ponadto znak sporny zawiera słowo Colombiano podobne do słowa Colombia występującego w znakach przeciwstawionych, a także dodatkowe elementy słowne tj. CLASSIC i Arabica, które nie występują w żadnym przeciwstawionym mu znaku towarowym, a które sprawiają, że znak ten jako całość ma odmienne brzmienie. Sporny znak towarowy będzie bowiem wymawiany przez polskich odbiorców zgodnie z jego zapisem jako "kafe klasik kolomblano sto procent arabika" podczas gdy przeciwstawione mu znaki towarowe jako: "kafe de kolombia", "sto procent kafe de kolombia" oraz "Juan" lub "Huan Valdez sto procent kafe de kolombia".

Ze znaczeniowego punktu widzenia, znaki te wykazują pewne podobieństwo w zakresie w jakim składają się z identycznego słowa Café oznaczającego w różnych językach, np. w językach francuskim i hiszpańskim kawę, oraz podobnych określeń, tj. słowa Colombia w znakach przeciwstawionych, które w języku hiszpańskim oznacza Kolumbia, oraz słowa Colombiano w znaku spornym, które w języku

hiszpańskim oznacza kolumbijska. Należy jednak zauważyć, o czym była mowa powyżej, że ww. elementy nie będą postrzegane przez odbiorców jako posiadające samoistny charakter odróżniający, a co za tym idzie nie podlegają one szczególnej ochronie.

Zdaniem Urzędu Patentowego, występujące w porównywanych znakach towarowych identyczne i podobne elementy słowne, o czym była mowa powyżej, nie są elementami dominującymi w znaku spornym Café ESPRESSO NEGRO COLOMBIANO 100% Arabica o numerze [...]. W związku z powyższym, w świetle powołanego w decyzji orzecznictwa, nie można uznać aby znak sporny był podobny do znaków przeciwstawionych.

Wobec braku podobieństwa porównywanych znaków towarowych Kolegium Orzekające stwierdziło, że nie istnieje ryzyko wprowadzenia potencjalnego odbiorcy w błąd co do pochodzenia towarów oznaczanych tymi znakami. W rozpatrywanej sprawie odbiorcami tymi jest ogół polskich konsumentów, wśród których są zarówno osoby pijące często kawę jak i jedynie okazjonalnie. Odbiorcy ci z reguły mają swoje ulubione rodzaje kawy i niechętnie je zmieniają. Tym samym Kolegium Orzekające uznało za niezasadny zarzut udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy z naruszeniem art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

Następnie organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie wnoszący sprzeciw zarzucił, że prawo ochronne na sporny znak towarowy zostało udzielone z naruszeniem prawa z rejestracji oznaczenia geograficznego Café de Colombia, które jest przeznaczone do oznaczania takich produktów jak kawa.

Zgodnie z art. 132 ust. 1 pkt 1 (1) p.w.p. nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli znak ten jest identyczny lub podobny do zarejestrowanego oznaczenia geograficznego lub nazwy pochodzenia produktu rolnego lub środka spożywczego, o których mowa w rozporządzeniu Rady (WE) nr 510/2006 z dnia 20 marca 2006r. w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych i nazw pochodzenia produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 93 z 31.03.2006r" str. 12).

Organ przypomniał, że również art. 14 w związku z art. 13 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) 510/2006 z dnia 20 marca 2006r. w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych i nazw pochodzenia produktów rolnych i środków spożywczych wyłącza od ochrony znak towarowy ze względu na zarejestrowane na podstawie rozporządzenia nr 510/2006 oznaczenie geograficzne. Przepis art. 14 ww. rozporządzenia stanowi, iż w przypadkach gdy nazwa pochodzenia lub oznaczenie geograficzne zostało zarejestrowane na podstawie niniejszego rozporządzenia, wniosek o rejestrację znaku towarowego, odpowiadający

jednemu z przypadków wymienionych w art. 13 i odnoszący się do tej samej kategorii produktów, jest odrzucany, o ile wniosek o rejestrację znaku towarowego został złożony po złożeniu w Komisji wniosku o rejestrację. Natomiast według art. 13 ust. 1 lit. b ww. rozporządzenia zarejestrowane nazwy są chronione przed wszelkim nadużywaniem, imitacją lub przywołaniem ich, nawet jeśli wskazane jest prawdziwe pochodzenie produktu lub jeśli chroniona nazwa została przetłumaczona lub towarzyszy jej określenie takie, jak: "rodzaj", "typ", "metoda", "na sposób", "imitacja" lub inne podobne określenie.

Odnosząc się do powyższego zarzutu wnoszącego sprzeciw Urząd Patentowy stwierdził, że nie ulega wątpliwości, iż zarówno sporny znak towarowy Café CLASSIC COLOMBIANO 100% Arabica jak i przeciwstawione oznaczenie geograficzne Café de Colombia zawierają wspólny element słowny Café oraz podobny element jakim są słowa Colombiano w znaku spornym i Colombia w znaku przeciwstawionym. Jednakże w ocenie Kolegium Orzekającego nie uzasadnia to twierdzenia wnoszącego sprzeciw o takim podobieństwie znaku spornego do przeciwstawionego oznaczenia geograficznego, które stanowiłoby nadużycie, imitację czy też aluzję do przeciwstawionego oznaczenia geograficznego. Należy bowiem zauważyć, że występujące w tych oznaczeniach słowo Café stanowi określenie rodzajowe dla produktu jakim jest kawa, a tym samym nawet jeżeli jest ono elementem oznaczenia geograficznego, jego umieszczenie w spornym znaku towarowym zgodnie z art. 13 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) 510/2006 z dnia 20 marca 2006r. w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych i nazw pochodzenia produktów rolnych i środków spożywczych, nie może zostać uznane za sprzeczne z art, 13 ust. 1 lit b ww. rozporządzenia. Jak bowiem stanowi wyżej powołany przepis "gdy zarejestrowana nazwa zawiera w sobie nazwę produktu rolnego lub środka spożywczego, która jest uważana za nazwę rodzajową, to zastosowanie (tej) nazwy ogólnej (rodzajowej) na właściwym produkcie rolnym lub środku spożywczym nie jest sprzeczne z ust. 1 lit. a) lub b)." Z powyższego wynika, że określenie rodzajowe produktu rolnego lub środka spożywczego w znaku towarowym musi być uznane za zgodne z art. 13 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) 510/2006.

Z uwagi na opisowy charakter oznaczenia Cafe w odniesieniu do kawy nie sposób uznać go za element wyróżniający zarówno spornego znaku towarowego jak i przeciwstawionego oznaczenia geograficznego. Natomiast elementy słowne Colombiano w znaku spornym i Colombia w znaku przeciwstawionym wskazują na kraj położony w Ameryce Południowej - Kolumbię. Słowo Colombia oznacza w języku hiszpańskim Kolumbia, natomiast słowo Colombiano oznacza w języku hiszpańskim kolumbijski. Słowa te będą postrzegane przez ogół polskich odbiorców jako określenia odnoszące się do miejsca pochodzenia towarów, tj. kawy. Powyższe samo w sobie nie może jednak prowadzić do konkluzji, jak zdaje się sugerować wnoszący sprzeciw, że oznaczenie każdej kawy określeniem odnoszącym się do Kolumbii będzie stanowiło nadużycie, imitację czy aluzję do oznaczenia geograficznego wnoszącego sprzeciw. Porównując bowiem sporny znak towarowy oraz oznaczenie geograficzne Kolegium Orzekające stwierdziło, że różnią się one istotnie zwłaszcza w warstwie wizualnej, ale także fonetycznej tak, że wywierają one odmienne ogólne wrażenie na odbiorcach. Wobec powyższego, oraz z uwagi na opisowy charakter określeń Café oraz Colombiano i Colombia, Kolegium stwierdziło, że używanie spornego znaku towarowego nie stanowi nadużycia, imitacji ani aluzji do chronionego oznaczenia geograficznego. W ocenie Kolegium Orzekającego odbiorcy poszukujący kawy oznaczanej zarówno znakiem spornym jak i oznaczeniem geograficznym należącym do wnoszącego sprzeciw odróżnią te towary od siebie, pomimo tego, że odnoszą się one do Kolumbii.

W związku z powyższym Kolegium Orzekające stwierdziło, że prawo ochronne na sporny znak towarowy nie zostało udzielone z naruszeniem art. 132 ust. 1 pkt I1 p.w.p. oraz art. 14 w związku z art. 13 ust:. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) 510/2006 z dnia 20 marca 2006 r. w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych i nazw pochodzenia produktów rolnych i środków spożywczych.

Odnosząc się z kolei do podniesionych przez wnoszącego zarzutów naruszenia art. 131 ust. 1 pkt 3 p.w.p. oraz art. 132 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Urząd Patentowy stwierdził, że zarzut oparty na naruszeniu art. 131 ust. 1 pkt 3 p.w.p. został podniesiony dopiero przy piśmie złożonym w dniu [...] czerwca 2013 r., a więc po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia w Wiadomościach Urzędu Patentowego informacji o udzieleniu prawa ochronnego na sporny znak towarowy, stanowi więc on niedopuszczalne rozszerzenie sprzeciwu. Natomiast zarzut udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy z naruszeniem art. 132 ust. 1 pkt 1 został podniesiony, co prawda w sprzeciwie, lecz nie zawierał motywacji, w związku z powyższym w świetle ugruntowanego orzecznictwa Kolegium Orzekające nie miało obowiązku badania zasadności ww. zarzutów.

Formułując powyższe stanowisko organ odwołał się do wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2010 r. (sygn. akt. VI SA/Wa 1970/09), z dnia 11 sierpnia 2010 r. (sygn. akt VI SA/Wa 138/10) oraz z dnia 6 listopada 2012 r. (VI SA/Wa 1444/12).

Wysokość zwrotu niezbędnych kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego dla pełnomocnika uprawnionego) Kolegium Orzekające ustaliło w oparciu o przepisy art. 98 § 1 k.p.c. i § 8 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 roku w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. z 2003r., Nr 212, poz. 2076 z późniejszymi zmianami).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Rozpatrywana sprawa o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy CAFE CLASSIC COLOMBIANO 100% ARABICA udzielonego na rzecz spółki G. była prowadzona w trybie postępowania spornego na skutek uznania przez uprawnionego wniesionego sprzeciwu za bezzasadny.

Ponieważ o udzieleniu prawa na sporny znak towarowy ogłoszono w Wiadomościach Urzędu Patentowego [...], a sprzeciw wniesiono w dniu [...] kwietnia 2012 r oznacza to, że od opublikowania informacji w WUP do dnia wniesienia sprzeciwu nie upłynęło 6 m-cy. Rację ma zatem organ stwierdzając w uzasadnieniu decyzji, że sprzeciwiający się tj. F. (obecnie skarżący) nie musiał wykazywać interesu prawnego we wszczęciu niniejszego postępowania. (v. art. 246 ust. 1 p.w.p.).

W niniejszym postępowaniu miał zastosowanie przepis art. 255 ust. 4 p.w.p., a więc organ był zobowiązany rozstrzygnąć sprawę w granicach wniesionego sprzeciwu a także był związany podstawą wskazaną przez wnoszącego sprzeciw, o której stanowi art. 246 ust. 2 p.w.p.

Należy przy tym dodać, że w postępowaniu spornym o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy zasada działania Urzędu Patentowego z urzędu w kwestiach dotyczących ustalania i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy podlega odpowiedniej modyfikacji z uwagi na treść art. 164 p.w.p., który stanowi, że ciężar dowodu, że nie zostały spełnione ustawowe warunki do uzyskania prawa ochronnego spoczywa na wnioskodawcy, jak również odpowiednio na wnoszącym sprzeciw. Z tej przyczyny, w art. 256 ust. 1 p.w.p. przyjęta została w odniesieniu do postępowania spornego zasada odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, nie zaś zasada stosowania tychże przepisów wprost. Organ w tym postępowaniu powinien przede wszystkim wyczerpująco rozpatrzeć i ocenić materiał dowodowy przedstawiony przez strony, a zwłaszcza przez wnioskodawcę i odpowiednio przez wnoszącego sprzeciw, który zobowiązany jest do wskazania podstaw unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy, jak również wykazania ich zasadności.

PODSTAWA PRAWNA SPRZECIWU

Jako podstawę prawną wskazano w sprzeciwie art. 132 ust. 1 pkt 1 (1) p.w.p. Świadczy o tym treść przytoczonego w sprzeciwie powyższego przepisu oraz argumenty świadczące, zdaniem skarżącego, o naruszeniu tego przepisu przy rejestracji spornego oznaczenia CAFE CLASSIC COLOMBIANO 100% ARABICA. Nie ulega wątpliwości, że przywołanie w sprzeciwie ww. przepisu bez indeksu (1) stanowiło oczywistą omyłkę strony wnoszącej sprzeciw, dostrzegalną natychmiast, bez większej refleksji a to ze względu na przytoczenie pełnej treści przepisu art. 132 ust. 1 pkt 1 (1) p.w.p. Ponadto należy wskazać na treść protokołu rozprawy z dnia 12 lutego 2013r. podczas, której wnoszący sprzeciw powyższą pomyłkę oraz sprecyzował, że jako podstawy prawne sprzeciwu wskazuje art. 132 ust. 1 pkt 1 (1) p.w.p., art. 14 w zw. z art. 13 rozporządzenia Rady (WE) nr 510/2006 z dnia 20 marca 2006 r. w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych i nazw pochodzenia produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 93 z 31,03.2006 r., str. 12) oraz art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. (v. k. 85 Tom I akt adm.) .

Z kolei z protokołu rozprawy, która odbyła się przed Urzędem Patentowym w dniu [...] czerwca 2013 r wynika, że skarżący ostatecznie wskazał, jako podstawę prawną wniesionego sprzeciwu: art. 132 ust. 1 pkt 1 p.w.p., art. 132 ust. 1 pkt 1 (1) p.w.p., art. 14 w zw. z art. 13b) rozporządzenia Rady (WE) nr 510/2006 z dnia 20 marca 2006r. w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych i nazw pochodzenia produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 93 z 31.03.2006r., str. 12), art. 131 ust. 1 pkt 3 p.w.p., art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. (v. k. 215 Tom ll akt adm.)

W tym stanie rzeczy należy uznać, że zarzut skarżącego oparty o przepis art. 132 ust. 1 pkt 1 p.w.p. został zgłoszony po raz pierwszy na rozprawie przez Urzędem Patentowym w dniu [...] czerwca 2013 r. a nie już w sprzeciwie, jak twierdzi organ w uzasadnieniu decyzji.

W niniejszej sprawie organ nie rozpoznał zarzutów wnoszącego sprzeciw sformułowanych w oparciu o przepis art. 131 ust. 1 pkt 3 p.w.p. oraz art. 132 ust. 1 pkt 1 p.w.p. W odniesieniu do pierwszej z wymienionych podstaw Urząd Patentowy stwierdził, że nie jest możliwe zgłaszanie nowych podstaw i motywacji po upływie wskazanego w przepisie art. 246 ust. 1 p.w.p. terminu 6 miesięcy. Natomiast w odniesieniu do art. 132 ust. 1 pkt. 1 p.w.p podniósł, że co prawda przepis ten podniesiony został w sprzeciwie, lecz nie zawierał motywacji (uzasadnienia), co zwalniało organ z obowiązku badania zasadności tego zarzutu.

Uwzględniając przedstawioną chronologię zdarzeń zaistniałych w sprawie podsumowująco należy stwierdzić, że zarzuty naruszenia przy spornej rejestracji przepisów art. 132 ust. 1 pkt 1 p.w.p. oraz art. 131 ust. 1 pkt 3 p.w.p. zostały zgłoszone i uzasadnione przez wnoszącego sprzeciw na rozprawie w dniu [... ] czerwca 2013r. Nastąpiło to, co prawda po upływie 6-miesięcznego terminu, o jakim mowa w art. 246 ust. 1 p.w.p. jednakże, wbrew stanowisku Urzędu Patentowego, organ nie był a priori zwolniony od rozpatrzenia tych podstaw sprzeciwu.

Odnosząc się do przedstawionej argumentacji Urzędu Patentowego w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wymóg wskazania podstawy prawnej wywodzony z art. 255 ust. 4 p.w.p. nie oznacza, że w trakcie postępowania strona nie może jej zmienić bądź uzupełnić. Przepis ten statuuje bowiem jedynie zasadę, iż to wnoszący sprzeciw zakreśla ramy prawne rozpoznania organu w postępowaniu spornym. Nie może być zaś interpretowany jako wykluczający zmianę tej podstawy prawnej na dalszym etapie postępowania (tak: Krystyna Szczepanowska-Kozłowska w glosie do wyroku WSA w Warszawie sygn. akt VI SA/Wa 1970/09; OSP 2012 Nr 7-8, poz. 70).

Wcześniej takie samo stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lipca 2011 r. sygn. akt II GSK 647/10. W wyroku tym stwierdzono m.in. (...) art. 255 ust. 4 p.w.p. stanowi, że Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę.

Po pierwsze więc to ograniczenie (związanie) dotyczy wyłącznie organu, a nie wnioskodawcy. Związanie UP granicami wniosku oznacza jedynie, że organ nie może wykroczyć poza zakres żądania określonego we wniosku. Nie może być natomiast rozumiane, co wydaje się oczywiste, jako związanie wnioskiem w taki sposób, że nie pozwala organowi na uwzględnienie żądania jedynie w części. Po drugie - z ustawy p.w.p. ani też z przepisów k.p.a. mających odpowiednie zastosowanie w takich sprawach na podstawie art. 256 ust. 1 p.w.p. nie wynika, iżby wnioskodawca nie mógł zmienić (modyfikować) swojego wniosku wszczynającego postępowanie sporne, po wszczęciu tego postępowania. Co więcej, że względu na istotę postępowania spornego, zakładającego niejako większą aktywność stron w tym postępowaniu, w porównaniu ze zwykłym postępowaniem administracyjnym, należałoby takie właśnie działania wnioskodawcy uznać za całkowicie zrozumiałe i dopuszczalne. Świadczy o tym co najmniej pośrednio art. 255(6) ust. 2 pkt 3 p.w.p. w którym ustawodawca określa podstawowe elementy treści protokołu z przebiegu rozprawy przed UP, wymieniając: czynności stron, w szczególności ugodę, uznanie żądania, wycofanie, zmianę, rozszerzenie lub ograniczenie wniosku.

Tak więc w niniejszej sprawie, w zależności od ustaleń poczynionych w zakresie innych podstaw sprzeciwu, organ miał obowiązek rozpoznać zarzuty naruszenia art. 131 ust. 1 pkt 3 p.w.p. oraz art.132 ust. 1 pkt. 1 p.w.p., gdyż nie można było ich uznać za zarzuty spóźnione. Należy przy tym mieć na uwadze, że uwzględnienie chociażby jednej z podstaw wniesionego sprzeciwu i w konsekwencji unieważnienie prawa na sporny znak towarowy zwalnia organ od rozpatrywania pozostałych zarzutów sprzeciwu, a to z uwagi na samodzielny charakter przesłanek unieważnienia.

Zarzut naruszenia art. 132 ust. 1 pkt 1 (1) p.w.p. w zw. z art. 13 b) Rozporządzenia nr 510/2006

Skarżący zarzucił, że rejestracja spornego znaku towarowego nastąpiła z naruszeniem art. 132 ust. 1 pkt 1 (1) p.w.p. w związku z art. 13 b) Rozporządzenia nr 510/2006.

W tym zakresie powołał się na zarejestrowane na swoją rzecz oznaczenie geograficzne CAFE de COLOMBIA.

Zgodnie z przepisem art. 132 ust. 1 pkt 1 (1) p.w.p. nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli znak ten jest identyczny lub podobny do zarejestrowanego oznaczenia geograficznego lub nazwy pochodzenia produktu rolnego lub środka spożywczego, o których mowa w rozporządzeniu Rady (WE) nr 510/2006 z dnia 20 marca 2006 r. w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych i nazw pochodzenia produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 93 z 31.03.2006r., str. 12).

W myśl art. 13 ust. 1 lit. b) Rozporządzenia nr 510/2006 Zarejestrowane nazwy są chronione przed wszelkim nadużywaniem, imitacją lub przywołaniem ich, nawet jeśli wskazane jest prawdziwe pochodzenie produktu lub jeśli chroniona nazwa została przetłumaczona lub towarzyszy jej określenie takie, jak: "rodzaj", "typ", "metoda", "na sposób", "imitacja" lub inne podobne określenie;

W tej sprawie skarżący wywodził, że przepis art. 13 Rozporządzenia nr 510/2006 gwarantuje ochronę oznaczeń geograficznych nie tylko przed wykorzystaniem ich w formie w jakiej zostały zarejestrowane ale również przed ich "przywołaniem" czyli skojarzeniem. Według strony skarżącej, bez wątpienia sporny znak towarowy CAFE CLASSIC COLOMBIANO 100% ARABICA użyty w odniesieniu do kawy jest w stanie przywołać skojarzenie z chronionym oznaczeniem geograficznym Cafe de Colombia zarejestrowanym dla kawy dlatego powinien zostać unieważniony.

Według organu, z uwagi na opisowy charakter oznaczenia Cafe w odniesieniu do kawy nie sposób uznać go za element wyróżniający zarówno spornego znaku towarowego jak i przeciwstawionego oznaczenia geograficznego. Natomiast elementy słowne Colombiano w znaku spornym i Colombia w znaku przeciwstawionym wskazują na kraj położony w Ameryce Południowej - Kolumbię. Słowo Colombia oznacza w języku hiszpańskim Kolumbia, natomiast słowo Colombiano oznacza w języku hiszpańskim kolumbijski. Słowa te będą postrzegane przez ogół polskich odbiorców, jako określenia odnoszące się do miejsca pochodzenia towarów, tj. kawy. Zdaniem organu, powyższe samo w sobie nie może jednak prowadzić do konkluzji, jak zdaje się sugerować wnoszący sprzeciw, że oznaczenie każdej kawy określeniem odnoszącym się do Kolumbii będzie stanowiło nadużycie, imitację czy aluzję do oznaczenia geograficznego wnoszącego sprzeciw. Porównując bowiem sporny znak towarowy oraz oznaczenie geograficzne Kolegium Orzekające stwierdziło, że różnią się one istotnie zwłaszcza w warstwie wizualnej, ale także fonetycznej tak, że wywierają one odmienne ogólne wrażenie na odbiorcach. Wobec powyższego, oraz z uwagi na opisowy charakter określeń Café oraz Colombiano i Colombia, Kolegium stwierdziło, że używanie spornego znaku towarowego nie stanowi nadużycia, imitacji ani aluzji do chronionego oznaczenia geograficznego. W ocenie Kolegium Orzekającego, odbiorcy poszukujący kawy oznaczanej zarówno znakiem spornym jak i oznaczeniem geograficznym należącym do wnoszącego sprzeciw odróżnią te towary od siebie, pomimo tego, że odnoszą się one do Kolumbii.

Odnosząc się do powyższych stanowisk na wstępie należy wskazać, że jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych, w rozpatrywanej sprawie uzyskanie prawa ochronnego na sporny towarowy Cafe Classic Colombiano 100 % Arabica nastąpilo później niż data złożenia wniosku o rejestrację nazwy geograficznej Cafe de Colombia (sporny znak towarowy zarejestrowano z pierwszeństwem od [...] października 2009 r. , natomiast wniosek do rejestru chronionych nazw geograficznych złożono w dniu [...] czerwca 2005 r. v. k. 74 akt adm.).

Z powyższego wynikają dwie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności a mianowicie:

1) na gruncie niniejszej sprawy w pełni znajduje zastosowanie art. 14 ust. 1 Rozporządzenia nr 510/2006 zgodnie z którym w przypadkach gdy nazwa pochodzenia lub oznaczenie geograficzne zostało zarejestrowane na podstawie niniejszego rozporządzenia, wniosek o rejestrację znaku towarowego, odpowiadający jednemu z przypadków wymienionych w art. 13 i odnoszący się do tej samej kategorii produktów, jest odrzucany, o ile wniosek o rejestrację znaku towarowego został złożony po złożeniu w Komisji wniosku o rejestrację. Znaki towarowe zarejestrowane z naruszeniem akapitu pierwszego są unieważniane,

2) Nie ma natomiast zastosowania w tej sprawie art. 14 ust.2 Rozporządzenia nr 510/2006, który to przepis, pod pewnymi warunkami, zezwala na dalsze używanie znaku towarowego w przypadku korzystania ze znaku w rozumieniu art. 13 ust. 1 lit. b tegoż rozporządzenia.

(art. 14 ust. 2 Przy poszanowaniu prawa wspólnotowego używanie znaku towarowego odpowiadającego jednemu z przypadków określonych w art. 13, zgłoszonego, zarejestrowanego łub - o ile jest to przewidziane w odpowiednich przepisach - nabytego poprzez używanie go w dobrej wierze na terytorium Wspólnoty, przed dniem objęcia ochroną nazwy pochodzenia lub oznaczenia geograficznego w kraju pochodzenia albo przed dniem 1 stycznia 1996 r., może być dalej dozwolone, niezależnie od rejestracji danej nazwy pochodzenia lub oznaczenia geograficznego, o ile brak jest podstaw unieważnienia lub wygaśnięcia znaku towarowego określonych w pierwszej dyrektywie Rady 89/104/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych oraz w rozporządzeniu Rady (WE) nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego)

Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że w rozpatrywanej sprawie, przy uwzględnieniu związania organu podstawami prawnymi wniesionego sprzeciwu organ miał obowiązek zbadać czy zachodzi jeden z przypadków objętych dyspozycją art. 13 ust. 1 lit. b) Rozporządzenia nr 510/2006.

W tym miejscu wypada wskazać, że w zaskarżonej decyzji organ posługuje się terminologią zaczerpniętą z nieobowiązującego od dnia 31 marca 2006 r. przepisu art. 13 ust. 1 lit. b) ROZPORZĄDZENIA RADY (EWG) NR 2081/92 z dnia 14 lipca 1992 r. w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych i nazw pochodzenia produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. U.UEL z dnia 24 lipca 1992 r.)

/v. art. 13 ust. 1 lit. b) ROZPORZĄDZENIA RADY (EWG) NR 2081/92 Zarejestrowane nazwy są chronione przed każdym niezgodnym z prawem zawłaszczeniem, imitacją lub aluzją, jeśli nawet prawdziwe pochodzenie produktu jest zaznaczone lub chroniona nazwa została przetłumaczona, łub towarzyszy jej wyrażenie "w stylu", "rodzaju", "przy użyciu metody", "tak jak produkowane w", "imitacja" lub "podobne";

v. art. 19 ww ROZPORZĄDZENIU RADY (WE) NR 510/2006 "Niniejszym uchyla się rozporządzenie (EWG) nr 2081/92"

Jednakże nie ma to wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji ponieważ, zdaniem Sądu, choć brzmienie art. 13 ust. 1 lit. b) uległo zmianie, realny zakres przedmiotu regulacji pozostał bez zmian. Powyższe prowadzi do wniosku, że opinie wyrażone przez doktrynę i orzecznictwo na tle poprzedniego uregulowania są nadal aktualne.

Jak już wspomniano, w przepisie art. 13 ust. 1 lit. b) ROZPORZĄDZENIA RADY (WE) NR 510/2006 wskazuje się, że zarejestrowane nazwy są chronione przed wszelkim nadużywaniem, imitacją lub przywołaniem ich, nawet jeśli wskazane jest prawdziwe pochodzenie produktu lub jeśli chroniona nazwa została przetłumaczona lub towarzyszy jej określenie takie jak: "rodzaj", "typ", "metoda", "na sposób'', "imitacja" lub inne podobne określenie;

W ocenie Sądu, z analizy powyższego przepisu wynika, że prawodawca wspólnotowy wyróżnił trzy ewidentnie różne zabronione zachowania.

Zdaniem Sądu, wymienione określenie "przywołanie" stanowi autonomiczne bezprawne zachowanie odmienne od nadużywania i imitacji.

"Imitacja" oznacza takie wykorzystywanie oznaczenia, które może wprowadzać w błąd (v. R. Skubisz, Ochrona geograficznych oznaczeń pochodzenia w prawie wspólnotowymi polskim, EPS luty, 2006). Innymi słowy, z imitacją mielibyśmy do czynienia w razie powtórzenia jednego z terminów nazwy oznaczenia geograficznego, posiadającego największą zdolność wyróżniającą.

"Nadużywanie" oznacza użycie w istocie identycznego chronionego oznaczenia do tego samego rodzaju produktów.

Natomiast pojęcie "przywołanie" (poprzednio "aluzja") według Trybunału Sprawiedliwości odnosi się do sytuacji, w której termin użyty do oznaczenia produktu zawiera w sobie część chronionego oznaczenia, w celu wywołania u klienta wyobrażenia, iż jest to produkt, którego oznaczenie jest chronione. Ponadto Trybunał podkreślił, iż z treści ww. przepisu wynika, że na jego zastosowanie nie ma wpływu wskazanie prawdziwego pochodzenia produktu na opakowaniu lub w inny sposób. Wobec tego nie ma znaczenia w takim wypadku, czy rzeczywiście dochodzi do wprowadzenia odbiorców w błąd. (v. wyrok w sprawie C-87/97 Gorgonzola).

W ocenie Sadu, należy podzielić zarzuty skarżącego naruszenia w art. 132 ust. 1 pkt 1 (1) ustawy Prawo własności przemysłowej w zw. z art. 13 ust. 1 lit. b) Rozporządzenia Rady (WE) nr 510/2006, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu, o ile zachowania określone jako nadużywanie czy imitacja wymagałyby konkretnej czynności po stronie naruszyciela, a mianowicie całkowite naśladownictwo nazwy lub jej części o największej sile wyróżniającej, to zachowanie związane z "przywołaniem" koncentrowałoby się na rezultacie, który miałby zostać osiągnięty na rynku (wytworzenie u konsumentów zabronionego powiązania z chronioną nazwą geograficzną).

Chronione nazwy geograficzne posiadają konkretne znaczenie w języku potocznym określającym oznaczony obszar terytorialny.

Według Sądu, jeżeli znak naruszający wskazuje na to samo pojęcie za pomocą wykorzystania konkretnego toponimu, czy też pośredniego oznaczenia pochodzenia pochodzenia mamy do czynienia z omawianym "przywołaniem" (v. wyrok ETS z dnia 25 lutego 2008 r. C-132/05 w sprawie Parmesan).

Wskazać należy, że jeden znak "przywołuje: inny, jeżeli zdoła przywieść go na myśl. Na podstawie "przywołania" naruszyciel może korzystać z reputacji, którą może cieszyć się chronione oznaczenie geograficzne.

W niniejszej sprawie skarżący konsekwentnie wskazywał, powołując się na przedłożone do akt wyniki badań rynkowych, że 78% polskich konsumentów uważa, że Columbian Coffe/Cafe do Colombia jest najwyższej jakości kawą dla koneserów.

Organ nie odniósł się do powyższych dowodów i argumentów strony w aspekcie art. 13 ust. 1 lit b) Rozporządzenia Rady (WE) 510/2006, co stanowi naruszenie tego przepisu w stopniu mającym wpływ na wynik spawy.

Wywód zawarty w uzasadnieniu decyzji dotyczący braku spełnienia przesłanek powyższego przepisu nie może zostać uznany za prawidłowy już tylko z tego powodu, że ww. przepis nie zawiera kryterium wprowadzenia odbiorcy w błąd, jak zasadnie akcentuje skarżący.

Mając na uwadze powyższe, zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a., natomiast o niewykonaniu uchylonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.

W toku ponownego rozpoznania sprawy organ uwzględni ocenę prawną i wskazania zawarte w niniejszym wyroku (art. 153 p.p.s.a.).