Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 144/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 184, art. 197 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1742/11 oddalające wniosek o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia (...) czerwca 2011 r., nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1742/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek r. pr. P. S. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia (...) czerwca 2011 r., nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1742/11 przyznał W. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W związku z uprawomocnieniem się niniejszego postanowienia Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie wyznaczyła r.pr. P. S. pełnomocnikiem dla skarżącego w ramach przyznanego prawa pomocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 stycznia 2012 r. odrzucił skargę W. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia (...) czerwca 2011 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania.

W piśmie z dnia 3 stycznia 2012 r. (k-54) r.pr. P. S. wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Oświadczył ponadto, że żądane koszty nie zostały opłacone w całości ani w części.

Powyższy wniosek został oddalony postanowieniem referendarza sądowego z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. akt. I SA/Wa 1742/11.

W dniu 30 stycznia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw r.pr. P. S. od ww. postanowienia, wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie wynagrodzenia podlega rozpoznaniu na nowo.

W dniu 26 stycznia 2012 r. wpłynął ponowny wniosek r.pr. P. S. o zasądzenie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu W. K. w postępowaniu przed Sądem oraz za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej powiększonej o koszty korespondencji ze skarżącym (7,50 zł).

Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1742/11 przyznał pełnomocnikowi stosowne wynagrodzenie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwotę 7,50 zł tytułem niezbędnych udokumentowanych wydatków.

Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji wskazał, iż z uwagi na skutecznie wniesiony sprzeciw, postanowienie referendarza sądowego z dnia 17 stycznia 2012 r. utraciło moc prawną, a wniosek pełnomocnika skarżącego podlegał rozpoznaniu przez Sąd na nowo. Jak wynika z akt sprawy postanowieniem referendarza sądowego z dnia 31 stycznia 2012 r., przyznane zostało stosowne wynagrodzenie r.pr. P. S.. Sąd pierwszej instancji uznał więc, że żądanie pełnomocnika o zwrot kosztów zostało zaspokojone. Pozostający zatem w aktach sprawy wniosek z dnia 3 stycznia 2012 r. stał się bezzasadny i jako taki podlegał oddaleniu.

W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego podniósł, iż referendarz sadowy 17 stycznia 2012 r. oddalił jego wniosek uznając, iż udział w sprawie polegający na przejrzeniu akt sądowych oznacza, iż nie świadczył realnej pomocy prawnej. Natomiast 31 stycznia 2012 r. zostało mu przyznane wynagrodzenie, lecz jedynie za sporządzenie opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej. Nadal nie zostało mu przyznane wynagrodzenia za postępowanie przed sądem I instancji do której to kwestii w ogóle nie odniósł się WSA w swoim uzasadnieniu.

W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, że jako radca prawny podjął czynności mające na celu przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. Skoro więc poczynił nakład pracy i udzielił stronie pomocy prawnej, powinien zgodnie z dyspozycja art. 250 p.p.s.a. otrzymać za wykonaną pracę wynagrodzenie. Nie ulega wątpliwości, iż przejrzenie akt oraz sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej było jedynym co w ramach pomocy prawnej można było zrobić w tym postępowaniu. W związku z tym należy uznać, iż pomoc prawna została udzielona w sposób pełny i profesjonalny. Zgodzenie się ze stanowiskiem referendarza doprowadziłoby do sytuacji, iż w przypadku gdy skarga nie jest zasadna, a pomimo tego sąd przyzna prawo pomocy, pełnomocnikowi nigdy nie będzie się należało wynagrodzenie. Pełnomocnik zdając sobie sprawę z bezzasadności skargi chciał poinformować o tym skarżącego i w jego imieniu cofnąć skargę. Zanim jednak to zrobił otrzymał postanowienie o odrzuceniu skargi i w związku z tym sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 250 p.p.s.a. za udzieloną stronie niezbędną pomoc prawną pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu przysługuje odpowiednie wynagrodzenie. O przyznaniu wynagrodzenia oraz jego wysokości orzeka sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji, na wniosek złożony przez pełnomocnika, zawierający oświadczenie że opłaty stanowiące koszty sądowe nie zostały zapłacone w całości lub w części. Sąd orzekając o wynagrodzeniu pełnomocnika ocenia od strony merytorycznej rzetelność udzielonej pomocy prawnej, przede wszystkim biorąc pod uwagę czy czynności procesowe przez niego dokonane odpowiadają wymaganiom formalnym.

W rozpatrywanej sprawie pełnomocnik skarżącego złożył wymagany prawem wniosek dotyczący przyznania wynagrodzenia, wraz z oświadczeniem, iż koszty postępowania zażaleniowego nie zostały opłacone w całości.

Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał na rzecz radcy prawnego P. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 147,60 (sto czterdzieści siedem 60/100) złotych, w tym tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 27,60 (dwadzieścia siedem 60/100) złotych oraz kwotę 7,50 zł (siedem 50/100 złotych) tytułem niezbędnych udokumentowanych wydatków.

Wnoszący zażalenie pełnomocnik podnosi, iż ww. postanowieniem zostało mu przyznane wynagrodzenie, lecz jedynie za sporządzenie opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej natomiast nie zostało mu przyznane wynagrodzenie za postępowanie przed Sądem pierwszej instancji. Należy jednak uznać, iż występujący przed Sądem instancji pełnomocnik otrzymał należne mu wynagrodzenie, stąd kolejny wniosek o zasądzenie na jego rzecz dodatkowych kosztów postępowania nie mógł zostać uznany za słuszny.

Zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie jedynie w związku z faktycznym (rzeczywistym) udzieleniem pomocy prawnej (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04, ONSAiWSA 2005/5/93; postanowienie NSA z 18 października 2007 r., sygn. akt II FZ 515/07, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 835/07 oraz S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek: Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 316-317). W niniejszej sprawie pomoc prawna udzielona przez pełnomocnika skarżącego ograniczała się do sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stąd na podstawie § 14 ust. 2 pkt 2 lit b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, pełnomocnik ten otrzymał wynagrodzenie powiększone dodatkowo o koszty jakie poniósł tytułem niezbędnych udokumentowanych wydatków.

Przyznana pełnomocnikowi kwota stanowi zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i brak jest podstaw do zasądzania innych, dodatkowych kosztów na jego rzecz. Powołany w zażaleniu art. 250 p.p.s.a. nie nakłada na sąd obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Każdy wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega ocenie sądu pod kątem usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. Przyznane wynagrodzenie obciąża Skarb Państwa, a sąd dysponując w tym zakresie środkami publicznymi odpowiada za "zasadność i legalność ich wydatkowania". (por. B. Dauter w: S. Babiarz i inni, "Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych", Wyd. LexisNexis 2007, s. 317).

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.