Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 463/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6071 Trwały zarząd nieruchomościami
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, 77, 138 par. 1 pkt 2, art. 107 par. 3, art. 10 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2011 r. sprawy ze skargi [...] w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] lutego 1995 r. Nr [...] o przekazaniu w zarząd na czas nieoznaczony na rzecz [...] w W. zabudowanego gruntu położonego w W. przy ul. [...] oznaczonego jako działka ewid. nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] podał, że decyzją z dnia [...] lutego 1995 r. Nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w W. orzekł o przekazaniu w zarząd na czas nieoznaczony na rzecz [...] w W. w/w nieruchomości.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła P. podnosząc, iż legitymuje się dokumentami potwierdzającymi jej zarząd nad przedmiotową nieruchomością, który uzasadnia nabycie wieczystego użytkowania gruntu i prawa własności budynków w postępowaniu wieczysto-księgowym w trybie ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym.

Rozpatrując odwołanie Wojewoda stwierdził, że P. przedłożyła postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] marca 1996 r. oraz zawiadomienie z dnia [...] marca 1996 r., z których to dokumentów wynika, że dla nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] składającej się z działki ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] m2 opisanej na wyrysie z mapy ewidencyjnej z maja 1991 r. Nr [...] została założona księga wieczysta KW Nr [...]. W dziale II tej księgi wpisano jako właściciela Skarb Państwa, a P. jako użytkownika wieczystego przedmiotowego gruntu i właściciela znajdujących się na nim budynków.

Podstawą wpisu było wystąpienie [...] z dnia [...] listopada 1995 r. do sądu wieczysto-księgowego o założenie księgi wieczystej dla przedmiotowej nieruchomości i dokonanie na jej rzecz wpisu prawa użytkowania wieczystego gruntu i prawa własności budynków stosownie do art. 182 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385).

Organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 182 w/w ustawy "uwłaszczenie" szkoły wyższej na mocy tego przepisu nie wymaga wydania w trybie administracyjnym deklaratoryjnej decyzji, a szkoły wyższe występują bezpośrednio do sądu o ujawnienie nabytego prawa w księdze wieczystej. Ocena, czy zachodzą przesłanki do uwłaszczenia szkoły wyższej należy do kompetencji Sądu, który w postępowaniu wieczysto-księgowym okoliczność tę potwierdza. Nabycie zaś przez szkoły wyższe uprawnień wynikających z art. 182 następuje z mocy prawa z dniem wejścia w życie ustawy tj. w dniu 27 września 1990 r.

Wojewoda stwierdził, iż zgodnie z art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 4 lipca 1996 r. o zmianie nazw niektórych wyższych szkół artystycznych (Dz. U. Nr 100, poz. 462) P. [...] sierpnia 1996 r. nadano nazwę A.

Organ odwoławczy wskazał, iż z dniem 1 września 2005 r. weszła w życie ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 64, poz. 1365) i zgodnie z art. 256 tej ustawy - z dniem jej wejścia w życie – grunty Skarbu Państwa pozostające w użytkowaniu wieczystym uczelni publicznej stają się własnością uczelni, a nabycie prawa własności nieruchomości gruntowych stwierdza w drodze decyzji wojewoda.

Organ II instancji ustalił, że w wyniku przeprowadzonego na wniosek A. postępowania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa przez tę A. prawa własności gruntu Skarbu Państwa, pozostającego w użytkowaniu wieczystym uczelni o pow. [...] ha położonego w W. przy ul. [...] składającego się z działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...], uregulowanego w księdze wieczystej KW Nr [...].

Podstawę wydania powyższej decyzji stanowią:

- odpis z księgi wieczystej KW Nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., zgodnie z którym nieruchomość położona w W. przy ul. [...] oznaczona jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] ha stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje w użytkowaniu wieczystym P., natomiast znajdujące się na tym gruncie budynki stanowią odrębną nieruchomość – przedmiot własności uczelni;

- wypisy z rejestru gruntów z dnia [...] lipca 2009 r. oraz z dnia [...] lipca 2009 r., zgodnie z którymi przedmiotowa nieruchomość składa się z działek ewidencyjnych nr [...] o pow. [...]ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow.[...] ha z obrębu [...] o łącznej pow. [...] ha;

- zaświadczenie Prezydenta W. z [...] października 2009 r., z którego wynika, że działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] ha, uregulowanej w księdze wieczystej nr KW NR [...] odpowiadają aktualne działki nr [...] o łącznej pow. [...] ha, a zaistniała różnica w powierzchni wynika z modernizacji operatu ewidencyjnego.

W związku z powyższym, a w szczególności w związku z faktem, iż objęta decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] lutego 1995 r. Nr [...] działka nr [...] od dnia [...] września 1990 r. pozostawała z mocy prawa w użytkowaniu wieczystym P., a od dnia [...] września 2005 r. stanowi z mocy prawa własność A., organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie przed organem I instancji jako bezprzedmiotowe.

Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł [...] w W. zarzucając jej brak podstawy prawnej, rażące naruszenie art. 7,8, 9 i 10 § 1 kpa, art. 77 i 107 § 3 kpa w zw. z art. 153 ppsa, wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż Wojewoda [...] wskazując jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji art. 138 § 1 pkt 2 kpa wydał ją bez podstawy prawnej.

W ocenie skarżącego Wojewoda winien ze szczególną uwagą zbadać dowody dotyczące okresu sprzed "uwłaszczenia" P. i w razie jakichkolwiek wątpliwości dążyć do ich wyjaśnienia, gdyż dowody przedstawione przez skarżącego, a znajdujące się w aktach sprawy świadczą o wieloletnim władaniu przez niego działką nr [...] i przeczą twierdzeniu P. Wojewoda nie odniósł się do nich w żaden sposób, nie poddał ich ocenie i nie wypowiedział się na temat znaczenia tych dowodów w sprawie. Ponadto zdaniem skarżącego Wojewoda nie zastosował się do wskazań Sądu co do dalszego postępowania, zawartych w wyrokach NSA z dnia 19 listopada 1997 r. sygn. akt I SA 880/97 i z dnia 28 października 1999 r. sygn. akt I SA 177/99.

W ocenie skarżącego nie zostały nigdy spełnione przesłanki, które stanowiłyby o nabyciu przez P. prawa użytkowania wieczystego, co winno skutkować utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Zgodnie zaś z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed 1 stycznia 2004 r. z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.

Analiza zarzutów skargi i ich uzasadnienie wskazuje, że zostały one oparte na stanowisku, że w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącego o przekazanie nieruchomości w zarząd (obecnie w trwały zarząd) było konieczne i dopuszczalne ponowne ustalenie czy P. (obecnie A.) nabyła prawo użytkowania wieczystego działki nr [...], także w wypadku ujawnienia tego prawa w księdze wieczystej. Czynności podejmowane w tym zakresie nie powinny – według skarżącego – ograniczać się do sprawdzenia treści wpisu w księdze wieczystej. Zdaniem skarżącego nie nastąpiło ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz P., a niepodjęcie przez Wojewodę [...] czynności w celu ustalenia czy doszło do nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego do działki nr [...] prowadzić ma do naruszenia wymienionych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wojewoda [...] uchylając decyzję organu I instancji i umarzając postępowanie przed organem I instancji wyjaśnił, że z odpisu księgi wieczystej nr KW [...] wynika, iż na podstawie art. 182 ustawy z dnia 12 września 1990 r. zostało wpisane prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] na rzecz P. Ocena czy zachodzą przesłanki do uwłaszczenia [...] – należą zdaniem Wojewody do kompetencji Sądu, który w postępowaniu wieczysto-księgowym okoliczność tę potwierdza.

W niniejszej sprawie Wojewoda [...] był związany rękojmią miary publicznej ksiąg wieczystych wynikająca z art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.). Zakwestionowanie prawa ujawnionego w księdze wieczystej może nastąpić wyłącznie w ramach postępowania prowadzonego przed sądem powszechnym, którego przedmiotem będzie żądanie usunięcia niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej, a rzeczywistym stanem prawnym.

Kwestia ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz [...]i na mocy art. 182 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym pozostaje poza kognicją organów administracji (por. wyrok NSA z 21 lipca 2006 r. sygn. akt I OSK 1116/05 LEX nr 275437, wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2005 r. sygn. akt I OSK 4/05, LEX nr 188300, wyrok NSA z dnia 22 marca 2000 r. sygn. akt I SA 603/99, LEX nr 54430, postanowienie Sądu Najwyższego z 17 maja 2007 r. sygn. akt I CSK 54/07, LEX nr 334973.

W toku postępowania administracyjnego skarżący nie twierdził, że prawo uczelni nie zostało ujawnione w księdze wieczystej, a jedynie zarzucał, iż nie zostały spełnione ustawowe warunki ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.

Wojewoda [...] zdaniem Sądu nie był w toku prowadzonego postępowania umocowany do oceny czy ujawnione w księdze wieczystej prawo wieczystego użytkowania przedmiotowej działki było zgodne z rzeczywistym stanem prawnym.

Skarżący nie wskazywał przy tym, aby toczyło się postępowanie przed sądem powszechnym w celu usunięcia ewentualnej niezgodności między rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości i prawem ujawnionym w księdze wieczystej. Oznacza to, że Wojewoda [...] wydając zaskarżoną decyzję i opierając się na rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, mógł – oceniając zarzut skarżącego – ograniczyć się do sprawdzenia faktu ujawnienia w księdze wieczystej prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] na rzecz P., a odpis księgi wieczystej dołączony do akt administracyjnych stanowi dowód co do faktu pozostawania działki nr [...] w użytkowaniu wieczystym uczelni.

Wojewoda [...] ustalił, iż działce ewidencyjnej nr [...] uregulowanej w księdze wieczystej Nr KW [...] odpowiadają aktualnie działki o nr ewidencyjnych [...].

Należy stwierdzić, iż w aktach administracyjnych znajduje się pismo Urzędu [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. (k.155 akt administracyjnych), z którego wynika, że działka nr [...] została podzielona na działkę [...]. Z pisma Starostwa Powiatu [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. (k. 129 akt administracyjnych) wynika, iż decyzją Urzędu [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1994 r. dokonano podziału działki nr [...] na działki nr [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2.

Tym samym Wojewoda [...] wykonał zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 1999 r. sygn. akt I SA 177/99 i ustalił, że w skład działki nr [...] objętej w/w księgą wieczystą wchodzi aktualnie działka nr [...].

Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż decyzją z dnia [...] października 2009 r.. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie z mocy prawa przez A. prawa własności gruntu Skarbu Państwa, pozostającego w użytkowaniu wieczystym uczelni o pow. [...] ha położonego w W. przy ul. [...], składającego się z działek ewidencyjnych Nr [...] z obrębu [...], uregulowanego w księdze wieczystej KW Nr [...].

Przedstawione okoliczności wskazują na niezasadność zarzutów skargi.

Jeżeli bowiem Wojewoda [...] nie był zobowiązany i uprawniony do przeprowadzenia czynności w celu zgodności ujawnionego prawa z rzeczywistym stanem prawnym, to chybiony jest zarzut naruszenia art. 7 i 77 kpa. Chybiony jest również zarzut naruszenia pozostałych wymienionych w skardze przepisów postępowania administracyjnego. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa, który zawarty jest w katalogu rozstrzygnięć podejmowanych przez organ odwoławczy.

W sytuacji uchylenia przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji z uwagi na jego bezprzedmiotowość wystarczającym jest wskazanie w podstawie prawnej przepisu, który uprawnia organ II instancji do podjęcia tego rodzaju rozstrzygnięcia, które w istocie oznacza umorzenie postępowania w sprawie.

Wobec powyższego zarzut skargi dotyczący braku podstawy prawnej zaskarżonej decyzji uznać należy za chybiony.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art.. 107 § 3 kpa, gdyż Wojewoda [...] uzasadnił zaskarżone decyzje zgodnie z wymogami w nim zawartymi.

Zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 kpa przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynników procesowych. W niniejszej sprawie skarżący powyższego nie wykazał.

Również zarzut naruszenia art. 9 kpa, należy uznać za chybiony, tym bardziej, że nie został on w skardze sprecyzowany, a fakt prowadzenia przez organ II instancji postępowania przez wiele lat mogło skutkować złożeniem skargi na bezczynność organu, czego skarżący nie uczynił.

W ocenie Sądu powoływane w skardze wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie znajdują odniesienia do rozpoznawanej sprawy. Wyrok z dnia 22 lipca 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 902/04 dotyczył postępowania prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, zgodnie z którą uwłaszczenie państwowych osób prawnych potwierdzane było decyzją wojewody, który zobligowany był do ustalenia w tym postępowaniu, czy państwowa jednostka organizacyjna w dacie [...] grudnia 1990 r. legitymowała się prawem zarządu. A więc kwestie powyższe należą do kognicji organu administracji. W niniejszej sprawie natomiast ocena spełnienia przesłanek z art. 182 ustawy z dnia 12 września 1990 r., jak wynika z wcześniejszych rozważań nie należy do kognicji organu administracji.

Z tych też względów wyrok z dnia 28 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 169/09, który dotyczył postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją wydaną w trybie art. 256 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, nie znajduje zastosowania w sprawie niniejszej.

W tej sytuacji zasadne jest rozstrzygnięcie organu odwoławczego uchylające zaskarżoną decyzję i umarzające postępowanie przed organem I instancji. Bezprzedmiotowym jest bowiem prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie przekazania działki nr [...] w trwały zarząd w sytuacji, gdy na działce tej z dniem [...] września 1990 r. ustanowione zostało z mocy prawa użytkowanie wieczyste, przekształcone następnie z dniem 1 września 2005 r. we własność na podstawie art. 256 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym. Przedmiotowa nieruchomość nie stanowi więc już własności Skarbu Państwa, a jedynie nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność jednostek samorządu terytorialnego mogą być oddane w trwały zarząd - dział II ustawy z dnia 21 sierpnia 1991 r. o gospodarce nieruchomościami.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.