Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 36/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2007-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.), Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek, Protokolant asystent sędziego Tomasz Modzelewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi E.P. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego I. odrzuca skargę w części dotyczącej żądania zobowiązania uczestniczki postępowania E.W. do naprawienia szkody, II. oddala skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] Prezydent Miasta, po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] listopada 2005 r., zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił E.P. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na terenie działki nr ewid. [...].

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] ww. organ, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1 i 150 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 49, poz. 509 z późn.zm.), przywoływanej dalej jako "K.p.a.", wznowił z urzędu postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę budynku gospodarczego udzielonego powyższą decyzją. Następnie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r., Prezydenta Miasta, nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia, w terminie siedmiu dni, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zgodnego z faktycznym stanem władania.

Decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...] Prezydent Miasta w trybie wznowieniowym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 151 § 1 pkt 2 Kpa, uchylił ostateczną decyzję z [...] stycznia 2006 r. w sprawie pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na terenie działki nr ewid. [...] wydaną E.P. i jednocześnie odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że

z dokumentów dołączonych do wniosku E.P. o pozwolenie na budowę wynika, że nieruchomość jest współwłasnością wnioskodawcy i U.R.. W dniu [...] lipca 2006 r. do organu wpłynęło pismo U.R. i E.W., z którego wynika, że E.W. jest są "współwłaścicielem" nieruchomości, której dotyczy przedmiotowa decyzja na podstawie postanowienia ze stycznia 2003 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym W.R.. W tej sytuacji organ uznał, że istnieje przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzja ostateczną, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Prowadząc postępowanie po wznowieniu organ uznał, że nieuwzględnienie w oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością jednego ze współwłaścicieli jest okolicznością istotną w sprawie o pozwolenie na budowę. Pomimo wezwania, inwestor w wyznaczonym terminie nie przedstawił wymaganego oświadczenia o prawie do dysponowania przedmiotową nieruchomością uwzględniającego faktyczny stan władania nią. Oświadczenie to zdaniem organu, zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy

z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn.zm.), jest warunkiem koniecznym do uzyskania pozwolenia na budowę. W tej sytuacji Prezydent Miasta uznał, że ujawniona nowa okoliczność dla sprawy, istniejąca w dniu wydania decyzji nr [...], lecz nie znana organowi przy jej wydaniu, ma wpływ na odmienne rozstrzygnięcie wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. W związku

z powyższym organ uznał, że należało uchylić decyzję ostateczną z [...] stycznia 2006 r. oraz odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na terenie spornej nieruchomości.

Od powyższej decyzji E.P. odwołał się do Wojewody, który decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z dnia [...] listopada 2005 r. inwestor jako współwłaściciela nieruchomości objętej wnioskiem o pozwolenie na budowę z dnia [...] listopada 2006 r. wskazał jedynie U.R., której zgodę na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia posiadał, a organ pierwszej instancji przyjął ten stan prawny za pewny, skoro nie ustalił z urzędu statusu prawnego przedmiotowej nieruchomości. Organ drugiej instancji uznał, że fakt, iż poza inwestorem i wskazaną przez niego współwłaścicielką prawo do nieruchomości o nr ewid. gr. [...] posiada także E.W., stanowi nową okoliczność faktyczną, której organ nie znał w dniu wydania decyzji w sprawie pozwolenia na budowę. Nadto Wojewoda stwierdził, że zgodnie z przepisem art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. U.R. i E.W. są "współwłaścicielkami nieruchomości" objętej inwestycją, zatem inwestor nie może dysponować na cele budowlane tą nieruchomością bez zgody pozostałych "współwłaścicieli". Z akt sprawy wynika, że E.P. nie posiada zgody E.W. na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia budowlanego, mimo wezwania organu nie przedłożył także prawidłowego oświadczenia o prawie do dysponowania sporną nieruchomością na cele budowlane. Organ uznał zatem, że wobec braku takiego oświadczenia, należało odmówić wydania decyzji w sprawie pozwolenia na budowę.

E.P. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wobec naruszenia art. 148 § 1 Kpa, gdyż strona postępowania E.W. wiedziała i to najpóźniej w styczniu 2006 r. o wydaniu skarżącemu pozwolenia na budowę, natomiast żądanie U.R. i E.W. wznowienia postępowania nastąpiło dopiero w piśmie z [...] lipca 2006 r.,

2. stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, ponieważ wydano ją z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 17

i art. 35 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, w związku

z nieujawnieniem przez E.W. jej prawa własności w księdze wieczystej niezwłocznie po uprawomocnieniu się postanowienia Sądu Rejonowego

z dnia [...] stycznia 2003 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po W.R.,

3. w przypadku nieuwzględnienia niniejszej skargi o zobowiązanie uczestniczki E.W. do naprawienia szkody wyrządzonej mu poprzez nieujawnienie w terminie swojego prawa własności w księdze wieczystej na podstawie art. 35 ust. 2 ustawy

o księgach wieczystych i hipotece, a także o zwrot kosztów postępowania sądowego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w dniu [...] stycznia 2006 r. na mocy decyzji Prezydenta Miasta uzyskał pozwolenie na budowę budynku gospodarczego na terenie działki nr ew. gr. [...] wraz z zatwierdzeniem projektu budowlanego. Od decyzji nikt się nie odwołał. Zgodnie z księgą wieczystą nr [...] w dacie udzielania pozwolenia na budowę, jak również według stanu na dzień [...] września 2006 r. jako "współwłaściciele sąsiedniej nieruchomości" wpisani byli współmałżonkowie W. i U.R., nie była ujawniona w tej księdze E.W. pomimo, iż na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] stycznia 2003 r. stała się współwłaścicielką tej nieruchomości. E.P. wywiódł, że zgodnie

z przepisem art. 35 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, właściciel nieruchomości jest obowiązany do niezwłocznego złożenia wniosku o ujawnienie swego prawa w księdze wieczystej, natomiast w myśl art. 35 ust. 2 ww. ustawy, jeżeli osoba trzecia doznała szkody na skutek nieujawnieni prawa własności w księdze wieczystej właściciel ponosi odpowiedzialność za szkodę powstała na skutek niewykonania tego obowiązku, bądź na skutek opieszałości w jego wykonaniu. Przywołując także treść art. 17 ww. ustawy, skarżący stwierdził, że jeżeli skarga nie zostanie uwzględniona, przysługuje mu odszkodowanie za wyrządzoną szkodę, zgodnie z przepisem art. 161 § 3 Kpa.

Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa, które skutkowałoby jej uchyleniem bądź stwierdzeniem nieważności.

Na wstępie należy podkreślić, iż zasadą postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 16 Kpa, jest trwałość ostatecznych decyzji administracyjnych tj. decyzji, od których nie służy odwołanie. Oznacza to, że uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w przepisach szczególnych. Wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej możliwe jest w szczególności, w przypadku zaistnienia przesłanek jednego z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, a mianowicie przez

1) uchylenie (zmianę) decyzji w trybie postępowania w sprawie uchylenia (zmiany) decyzji prawidłowej bądź dotkniętej wadą niekwalifikowaną (art.154, art. 155, art. 161 Kpa),

2) uchylenie decyzji w trybie postępowania w sprawie wznowienia postępowania (art. 145 § 1 w związku z art. 151 § 1 pkt 2 Kpa). Uchylając decyzję organ wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

3) stwierdzenie nieważności decyzji w trybie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 Kpa). Stwierdzenie nieważności decyzji może otwierać drogę do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy.

Należy przy tym podkreślić, że wzruszenie ostatecznej decyzji, będące wyjątkiem od zasady trwałości decyzji, powinno być poprzedzone przeprowadzeniem szczególnie wnikliwego postępowania uwzględniającego w pełni art. 7, art. 8 i art. 77 Kpa, a także wypełniającego zawarte w art. 1 Konstytucji RP wskazania o stosowaniu w praktyce zasad demokratycznego państwa prawnego (vide wyrok NSA z 26 października 1992 r. III SA 907/92 w Kodeks postępowania administracyjnego z orzecznictwem, Gdańsk 2000, s.102).

Przechodząc od rozważań ogólnych na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, iż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2006 r. uchylająca ostateczną decyzję tego organu z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w sprawie udzielenia E.P. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na terenie działki nr ewid. gr. [...] i zatwierdzenia projektu budowlanego,

z jednoczesnym orzeczeniem o odmowie udzielenia skarżącemu pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu budowlanego i zatwierdzenia projektu budowlanego, zostały wydane w trybie postępowania wznowieniowego.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2006 r. zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami proceduralnymi, uregulowanymi w rozdziale 12 Kpa.

Po myśli art. 145 § 1 pkt 4 i 5 Kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, między innymi jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (pkt 4) oraz w sytuacji gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję (pkt 5). Zgodnie z przepisem art. 147 w związku

z art. 149 § 1 Kpa, wznowienie postępowania następuje, w drodze postanowienia,

z urzędu lub na żądanie strony, przy czym wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 145 a następuje tylko na żądanie strony.

W przedmiotowej sprawie, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. Prezydent Miasta wznowił z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Mimo, iż w uzasadnieniu organ nie sprecyzował przesłanki, na której podstawie wznowił postępowanie, jednakże analiza akt sprawy oraz przywołanie w podstawie prawnej postanowienia art. 145 § 1 pkt 5 Kpa oznacza, iż wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją nastąpiło z tej przyczyny, że wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który tę decyzję wydał. Oznacza to, że wznowienie postępowania nie nastąpiło na wniosek strony, w związku

z brakiem jej udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4), a pismo U.R. i E.W. z dnia [...] lipca 2006 r., nie stanowiło podania o wznowienie postępowania lecz jedynie zawarte w nim oświadczenia i dokumenty stanowiły podstawę powzięcia przez organ informacji skutkujących wznowieniem postępowania z urzędu. W tej sytuacji, wbrew twierdzeniu skarżącego, nie ma zastosowania norma art. 148 Kpa, a organ mógł wznowić postępowanie niezależnie od daty, w której E.W. i U.R. dowiedziały się o wydaniu decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r.

Sąd zważył także, iż zasadniczo organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do istoty rozstrzygnięcia, mimo iż na podstawie zgromadzonych w postępowaniu dowodów błędnie ustaliły stan faktyczny

w sprawie, w zakresie określenia charakteru przysługującego skarżącemu oraz E.W. i U.R. prawa rzeczowego do nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Na podstawie analizy dokumentów zgromadzonych w sprawie, w szczególności umów sprzedaży z dnia [...] stycznia 1967 r. oraz [...] grudnia 1966 r. (akty notarialne sporządzone w Państwowym Biurze Notarialnym repert. nr [...] oraz [...]), umowy darowizny z dnia [...] maja 1999 r. (akt notarialny rep. [...]) oraz wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] sierpnia 2006 r. dotyczącego działki nr [...] należy stwierdzić, iż właścicielem przedmiotowej działki w całości jest Miasto, podczas gdy E.P., U.R. i E.W. przysługuje prawo użytkowania wieczystego nieruchomości odpowiednio w ½, 3/8 i 1/8 części. Strony są jednocześnie właścicielami lokali mieszkalnych wyodrębnionych w budynku posadowionym na przedmiotowej nieruchomości.

Ustalenie zatem stanu faktycznego sprawy w tym zakresie nastąpiło z naruszeniem art. 7 Kpa, jednakże uchybienie to nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia w sprawie, albowiem ochrona prawa użytkownika wieczystego w procesie budowlanym zbliżona jest do ochrony praw właściciela nieruchomości, chyba że umowa o ustanowieniu użytkowania wieczystego zawiera w tym zakresie szczególne ograniczenia.

Na marginesie należy wskazać, że także skarżący zarówno w oświadczeniu o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak i w skardze, błędnie określał przysługujące mu prawo do przedmiotowej nieruchomości gruntowej jako współwłasność, a nie współużytkowanie wieczyste. Nadto należy wskazać, iż w aktach sprawy brak jest dowodów wskazujących na prawidłowość określenia uczestniczek postępowania jako właścicielek "nieruchomości sąsiedniej". E.P. nie przedstawił również jakichkolwiek dokumentów na okoliczność, iżby dokonano prawnego podziału spornej nieruchomości. Ewentualny, faktycznie dokonany pomiędzy współużytkownikami wieczystymi podział do korzystania z nieruchomości, nie wpływa na ograniczenie ich praw do dysponowania w całości przedmiotową nieruchomością na cele budowlane.

Niezależnie od powyższych okoliczności Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły, że ujawniona okoliczność faktyczna, iż prawo rzeczowe do przedmiotowej nieruchomości uprawniające do współdecydowania o rozporządzaniu nią na cele budowlane, przysługiwało oprócz E.P. i U.R. także E.W., miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku E.P. o udzielenie pozwolenia na budowę oraz zatwierdzenia projektu budowlanego. Ponadto zasadnie organy ustaliły, że okoliczność ta istniała w dniu wydania decyzji ostatecznej tj. [...] stycznia 2006 r. i nie była znana organowi, który tę decyzję wydał.

Bezsporna w sprawie pozostaje okoliczność, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] stycznia 2003 r. sygn. akt I 2NS 1547/02 spadek po zmarłym [...] sierpnia 2002 r. W.R. na podstawie ustawy nabyła żona U.R. i córka E.W., po ½ części każda z nich oraz, że w skład masy spadkowej weszło także prawo własności lokalu w budynku położonym na nieruchomości przy ul. [...] oraz udział w użytkowaniu wieczystym nieruchomości gruntowej tj. działki nr ewid. [...]. Oznacza to, że E.W. nabyła w drodze dziedziczenia udział w użytkowaniu wieczystym przedmiotowej nieruchomości oraz własności odrębnego lokalu mieszkalnego, w budynku posadowionym na tej nieruchomości. Jedynie pierwotne nabycie prawa użytkowania wieczystego, czy też przeniesienie go w wyniku odpłatnej umowy wymagałoby dla skuteczności wobec osób trzecich wpisu w księdze wieczystej o charakterze konstytutywnym. W niniejszej sprawie nabycie przez E.W., w drodze spadkobrania, prawa do przedmiotowej nieruchomości nie było zatem uzależnione od ujawnienia tego prawa w księdze wieczystej.

Prawo użytkowania wieczystego działki nr [...], z którym łączy się uprawnienie do współdecydowania o przeznaczeniu nieruchomości na cele budowlane (art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego) przysługiwało zatem w dacie wydania decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. trzem osobom tj. E.P., U.R. i E.W.. W przypadku współwłasności, a także współużytkowania wieczystego nieruchomości na większość robót budowlanych jej dotyczących, wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli bowiem inwestycja budowlana na nieruchomości co do zasady stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną, zatem znajdują tu zastosowanie właściwe przepisy Kodeksu cywilnego uzależniające skuteczność takiej czynności od zgody wszystkich podmiotów, którym prawo przysługuje. Ewentualny brak zgody jednego ze współwłaścicieli może być usunięty w drodze rozstrzygnięcia sądu powszechnego, zawierającego upoważnienie do dokonania konkretnej czynności. Jednocześnie jednak należy podkreślić, że brak zgody jednej z osób której zgoda jest wymagana, czy też zakwestionowanie oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wyklucza możliwość wydania przez organ budowlany pozytywnej decyzji o pozwoleniu na budowę (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 listopada 2005r. sygn. akt II OSK 179/05, ONSAiWSA 2006 r., Nr 3, poz. 88). Zgodnie bowiem z przepisem art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżący do wniosku z dnia [...] listopada 2005 r. o udzielenie pozwolenia na budowę budynku gospodarczego dołączył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, do którego dołączył zgodę U.R. na przeprowadzenie planowanej inwestycji. Wprawdzie z przepisów ww. ustawy nie wynika obowiązek, a nawet uprawnienie badania przez organ prawdziwości oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej, a nadto ustawodawca nie wymaga wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością za pomocą dokumentów, lecz w ocenie sądu, organ prowadzący postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę winien, kierując się zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, podjąć chociażby w minimalnym zakresie czynności wyjaśniające dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, w tym ewentualnego kręgu osób, którym w postępowaniu mógłby przysługiwać przymiot strony (np. uzyskać wypis z rejestru gruntów). W rozpoznawanej sprawie organ poprzestając na przyjęciu oświadczenia inwestora zaniechał podjęcia czynności i przeprowadzenia dowodów na okoliczność ustalenia kręgu osób, którym przysługiwałby ewentualny tytuł prawny do nieruchomości. Nie oznacza to jednakże, że w okolicznościach niniejszej sprawy jedynie na podstawie takich dokumentów jak aktualny w dacie orzekania wypis z rejestru gruntów, czy też z księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, udałoby się ustalić, iż poza inwestorem i U.R., także E.W. posiadała tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości.

W ustalonym w wyniku wznowionego postępowania stanie faktycznym sprawy nie może budzić wątpliwości, że E.W., mimo posiadanego prawa do współdecydowania o przeznaczeniu spornej nieruchomości na planowane cele budowlane, nie wyraziła na powyższe zgody (brak wyraźnego oświadczenia woli) ani przed wydaniem decyzji z [...] stycznia 2006 r., ani na etapie wznowionego postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. Oznacza to, że inwestor nie uzyskał zgody na dysponowanie nieruchomością wyrażonej przez wszystkich współużytkowników wieczystych. Nie uzupełnił także mimo wezwania organu, pierwotnego niekompletnego oświadczenia w tym zakresie, które nie uwzględniało E.W., jako użytkownika wieczystego spornej nieruchomości w 1/8 części.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, rozpoznając ponownie przedmiotową sprawę co do istoty, organ nie miał możliwości wydania pozytywnej decyzji o udzieleniu skarżącemu pozwolenia na budowę. W tej sytuacji należy stwierdzić, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta Miasta z [...] września 2006 r. są zgodne z prawem.

Sąd, w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę, nie podzielił także zarzutu skargi, zgodnie z którym zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą skutkującą stwierdzenie jej nieważności na podstawie 156 § 1 pkt 2 Kpa, ponieważ wydano ją

z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 17 i art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982

o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 z późn.zm.),

w związku z nieujawnieniem przez E.W. jej "prawa własności" w księdze wieczystej niezwłocznie po uprawomocnieniu się postanowienia Sądu Rejonowego

z dnia [...] stycznia 2003 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po W.R.. Brak bowiem ujawnienia przez spadkobierców W.R. ich praw w księdze wieczystej dla nieruchomości nie stanowiło i nie stanowi przeszkody dla organu administracji do rozstrzygnięcia o przesłankach udzielenia pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy na podstawie zgromadzonych dokumentów można stwierdzić, komu faktycznie prawa takie przysługują i czyją zgodę musi uzyskać inwestor dla prawa do dysponowania nieruchomością na określony cel budowlany.

Zgodnie z przepisem art.17 ww. ustawy, przez ujawnienie w księdze wieczystej prawo osobiste lub roszczenie uzyskuje skuteczność względem praw nabytych przez czynność prawną po jego ujawnieniu, z wyjątkiem służebności drogi koniecznej albo służebności ustanowionej w związku z przekroczeniem granicy przy wznoszeniu budynku lub innego urządzenia. W myśl przepisu art. 35 ust. 1 ww. ustawy, właściciel nieruchomości jest obowiązany do niezwłocznego złożenia wniosku o ujawnienie swego prawa w księdze wieczystej. Należy podkreślić, iż powyższe przepisy nie są bezpośrednio adresowane do organów administracji i nie nakładają na nie skonkretyzowanych obowiązków. Mogą one rodzić ewentualne roszczenia cywilne pomiędzy uczestnikami obrotu prawnego nieruchomościami, które jednakże winny być dochodzone przed sądami powszechnymi. W konsekwencji Sąd stwierdził, iż

w przedmiotowym postępowaniu nie można organom administracji publicznej zarzucić naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów.

Także przepis art. 161 Kpa, nie może mieć zastosowania w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, albowiem dotyczy on sytuacji nadzwyczajnych zmuszających do ochrony szczególnie cennych dla dobra publicznego, określonych w tym przepisie wartości, gdy decyzje ostateczne nie mogą być uchylone bądź zmienione w innym trybie przewidzianym w Kpa. Zgodnie z art. 161 § 1 i 2 Kpa, minister (w stosunku do decyzji wydanych przez organy jednostek samorządu terytorialnego w sprawach należących do zadań z zakresu administracji rządowej wojewoda) może uchylić lub zmienić w niezbędnym zakresie każdą decyzję ostateczną, jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa.

Tylko w takiej sytuacji ewentualne zastosowanie może mieć przepis art. 161 § 3 ww. ustawy, na podstawie którego osobie, która poniosła szkodę na skutek uchylenia lub zmiany decyzji, służy roszczenie o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę od organu, który uchylił lub zmienił decyzję; organ ten, w drodze decyzji, orzeka również o odszkodowaniu. W niniejszej sprawie decyzja została uchylona w trybie postępowania o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną,

a podstawą jej zmiany nie były określone wyżej okoliczności. Oczywistym jest zatem, że brak jest podstaw do domagania się od organu przyznania w drodze decyzji odszkodowania, o którym mowa w art. 161 § 3 Kpa. Nadto z akt sprawy nie wynika, aby skarżący żądanie takie zgłosił jakiemukolwiek organowi administracji publicznej.

Z tych powodów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako bezzasadną.

Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. odrzucił skargę E.P. w części obejmującej żądanie zobowiązania uczestniczki postępowania E.W. do naprawienia szkody wyrządzonej skarżącemu poprzez nieujawnieni w terminie swojego prawa w księdze wieczystej, albowiem w tej części nie należy ona do właściwości sadów administracyjnych. Ewentualnych roszczeń związanych z nieujawnieniem prawa w księdze wieczystej, na podstawie przepisu art. 35 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece bądź przepisów Kodeksu cywilnego dochodzić winien skarżący przed sądami powszechnymi. Sądy administracyjne są bowiem powołane jedynie do badania zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej, przy czym stosować mogą wobec nich tylko formy przewidziane przez ustawodawcę. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do rozstrzygania o roszczeniach cywilnoprawnych – odszkodowaniu za wyrządzoną szkodę.

W zakresie zgłoszonego w skardze żądania przyznania skarżącemu zwrotu kosztów postępowania sądowego należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 199 P.p.s.a. zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest samodzielne ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje stronie od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, jedynie w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji lub w razie umorzenia postępowania z przyczyn określonych w art. 54 § 3 P.p.s.a. (art. 200 i 201 P.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie zachodzi, zatem brak było podstaw do orzeczenia o zwrocie skarżącemu kosztów postępowania.

Pomimo treści rozstrzygnięcia wyrok należało uzasadnić z urzędu, albowiem

w swej treści (pkt 1 sentencji) zawierał orzeczenie o odrzuceniu skargi w części, które podlega uzasadnieniu z urzędu.