Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 872/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 239b par. 1 pkt 1, par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 5 maja 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2013 roku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] października 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...] czerwca 2019 r. w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności własnej decyzji nieostatecznej z [...] marca 2019 r. określającej B. Ł. wysokość zobowiązań w podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2013 r. w łącznej kwocie 42.013 zł.

Organ podatkowy drugiej instancji stwierdził, że zobowiązania podatkowe, których dotyczy rygor natychmiastowej wykonalności, nie uległy przedawnieniu, pomimo iż pięcioletni termin przedawnienia tych zobowiązań, przewidziany w art. 70 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 900, powoływanej dalej w skrócie jako: "O.p.") upłynął 31 grudnia 2018 r.

Zgodnie z wyjaśnieniami organu podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 4 O.p. bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych skarżącego za okresy rozliczeniowe wynikające ze wskazanej na wstępie decyzji został zawieszony z dniem 10 września 2018 r., tj. z dniem doręczenia zarządzeń zabezpieczających wydanych w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Postępowania zabezpieczające pozostają w toku, a zatem na dzień wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia przedmiotowe zobowiązania są wymagalne, ponieważ w myśl art. 70 § 7 pkt 5 O.p. bieg terminu przedawnienia po zawieszeniu biegnie dalej od dnia następującego po dniu zakończenia postępowania zabezpieczającego w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Postanowienie organu pierwszej instancji o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności zostało wydane na podstawie art. 239b § 1 pkt 1 O.p., zgodnie z którym decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych.

Organ podatkowy drugiej instancji podzielił stanowisko organu niższej instancji, iż przywołany przepis znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, ponieważ na dzień wydania postanowienia w sprawie rygoru natychmiastowej wykonalności wobec podatnika prowadzone były postępowania egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] i [...] zmierzające do wyegzekwowania zaległości w podatku od osób fizycznych za 2013 r. w łącznej kwocie 102.382,32 zł, których wierzycielem jest Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł. oraz zaległości na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] na kwotę 14.361,00 zł, których wierzycielem jest Burmistrz Gminy i Miasta S..

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. spełniony został także warunek określony w art. 239b § 2 O.p., bowiem zaistniały okoliczności faktyczne, na podstawie których można wnioskować, że wskazana na wstępie decyzja w sprawie określenia zobowiązań w podatku od towarów i usług, nie zostanie wykonana.

W złożonych w [...]Urzędzie Skarbowym Ł. zeznaniach podatkowych za lata 2015 - 2018 podatnik wraz z małżonką wykazał następujące dochody: za 2015 r. - 36.084,33 zł, za 2016 r. - 14.944,70 zł, za 2017 r. - 3.116,66 zł i za 2018 r. - 16.656,07 zł (łącznie 70.801,76 zł). Na podstawie powyższych danych organ podatkowy drugiej instancji ocenił, że wysokość osiąganych dochodów w poszczególnych latach jest niższa od łącznej kwoty zaległości podatnika wobec Skarbu Państwa. Tym samym zdaniem organu obawa, że zaległości te nie zostaną wykonane, jest uzasadniona.

Ponadto organ podatkowy wskazał, że należące do podatnika nieruchomości są obciążone hipotecznie na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z., Gminy i Miasta S. oraz G. i J. B..

W księgach wieczystych prowadzonych dla nieruchomości skarżącego widnieje ostrzeżenie, iż z nieruchomości objętych ww. księgami wszczęto egzekucję w celu poszukiwania należności państwa G. i J.B. wynikających z wyroku Sądu Rejonowego dla Ł. w Ł. z [...] października 2012 r. sygn. akt [...]. Natomiast w dziale III księgi wieczystej [...] widnieje ostrzeżenie, iż do egzekucji przyłączył się kolejny wierzyciel – M. P. na podstawie nakazu zapłaty wydanego 30 lipca 2015 r. w postępowaniu upominawczym przez Sąd Rejonowy w Z. sygn. akt [...].

W dniu 21 maja 2019 r. do Urzędu Skarbowego w Z. wpłynęło pismo Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z. A. N. stanowiące wezwanie do złożenia wykazu zaległości podatkowych skarżącego i jego żony w związku z planowaną na 15 lipca 2019 r. pierwszą licytacją prawa własności do nieruchomości gruntowej (zabudowanej budynkiem dworkowym), położonej w D. pod nr 24, gm. S., dla której Sąd Rejonowy w Z. V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze [...]. Egzekucja z nieruchomości w przedmiotowej sprawie prowadzona jest z wniosku wierzyciela M. P..

Ponadto według danych ujętych w księdze wieczystej nr [...] podatnik posiada 2/4 udziału w prawie do nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. 5/5A o pow. 0,0330 ha. W dziale III księgi wieczystej widnieje wzmianka, iż z udziału w nieruchomości wynoszącego 2/4 wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko dłużnikowi B. Ł. celem wyegzekwowania należności pieniężnych na rzecz G. B. i J. B. w sprawie KM [...].

Konkludując organ podatkowy drugiej instancji ocenił, że nieruchomości, którymi dysponuje podatnik obciążone są hipotekami, a w niektórych przypadkach wszczęte zostały postępowania egzekucyjne z nieruchomości celem wyegzekwowania należności na rzecz wierzycieli innych niż Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z.. Sytuacja ta - zdaniem organu - świadczy o trudnościach płatniczych podatnika, a w związku z tym zachodzi uzasadniona obawa, że podatnik nie ureguluje zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za m-ce: luty i marze 2013 r. w łącznej wysokości 1.500,00 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.

W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. podatnik zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 239b § 1 oraz § 2 O.p. poprzez bezzasadne przyjęcie, że w sprawie zachodziły przesłanki do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności i dostatecznie uprawdopodobniona została obawa niewykonania zobowiązania wynikającego z decyzji podatkowej,

b) art. 127 O.p. poprzez wyłącznie kontrolę zaskarżonego postanowienia przy jednoczesnym braku ponownego rozpoznania całej sprawy.

Mając na uwadze powyższe zarzuty naruszenia prawa podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu podatkowego pierwszej instancji w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że przytoczone przez organ podatkowy okoliczności mające na celu wykazanie spełnienia przesłanek warunkujących możliwość nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej zostały przedstawione w oderwaniu od aktualnie istniejącego stanu faktycznego. Skarżący przyznał, że część należących do niego nieruchomości obciążona jest hipoteką przymusową, jednak organ podatkowy pominął fakt, iż wartość ustawionych zabezpieczeń hipotecznych nie odpowiada rzeczywistej wysokości zadłużenia skarżącego. Zdaniem skarżącego powyższa okoliczność jest konsekwencją przepisu art. 1101 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, zgodnie z którym jeżeli z dokumentu stanowiącego podstawę wpisu hipoteki przymusowej nie wynika wysokość sumy hipoteki, suma hipoteki nie może przewyższać więcej niż o połowę zabezpieczonej wierzytelności wraz z roszczeniami o świadczenia uboczne określonymi w dokumencie stanowiącym podstawę wpisu hipoteki na dzień złożenia wniosku o wpis hipoteki.

Skarżący podważył również podnoszoną przez organy podatkowe kwestię toczących się wobec niego postepowań egzekucyjnych.

Podniósł, że na skutek wniesionego przez niego powództwa opozycyjnego toczy się postępowanie w przedmiocie pozbawienia wykonalności tytułów wykonawczych w postaci: nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy w Z. w dniu [...] lipca 2015 r. w sprawie o sygn. akt: [...] i zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z 29 września 2015 r. oraz nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy w Z. w dniu[...] lipca 2015 r. w sprawie o sygn. akt: [...] i zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z 23 listopada 2015 r. Powyższe tytuły wykonawcze uzyskane zostały na skutek powództwa wniesionego przez M. P..

Skarżący wyjaśnił, że wystąpił z powództwem opozycyjnym z powodu prowadzenia egzekucji na podstawie w/w nakazu zapłaty przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z. A. N., pomimo wcześniejszego wyegzekwowania wynikającej z tytułu wykonawczego należności w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Ł. w Ł. (pozostała do zapłaty jednie kwota 45,53 zł, która została już wraz z odsetkami wpłacona przez skarżącego na rachunek komornika).

Podatnik argumentuje, że w postępowaniu wywołanym w/w powództwem przeciwegzekucyjnym został złożony wniosek o zabezpieczenie poprzez zawieszenie bezpodstawnie toczącego się postępowania egzekucyjnego. Z uwagi na powyższe w/w postępowanie egzekucyjne nie powinno stanowić przesłanki przemawiającej za wydaniem skarżonego postanowienia.

Odnosząc się natomiast do wskazanego przez organ podatkowy postępowania egzekucyjnego toczącego się z wniosku G. i J. B. przed Komornikiem Sądowym w Z. na podstawie zaopatrzonego w klauzulę wykonalności wyroku Sądu Rejonowego dla Ł. w Ł. z [...] października 2012 r. sygn. akt [...], skarżący podniósł, że 27 czerwca 2017 r. dokonał bezpośrednio na rzecz wierzycieli wpłaty kwoty 95.061,53 zł, wskutek czego pozostała do zapłaty należność główna wynosi według komornika 3.748,69 zł (stan na listopad 2017 r.). W tym zakresie złożona została skarga na czynność komornika, który nie uwzględnił dwóch wpłat na kwotę łączną ponad 3.000,00 zł.

Podatnik podniósł, że postępowanie egzekucyjne z wniosku wierzycieli G. i J. B. prowadzone pod sygn. akt [...], na które powołuje się organ podatkowy, zostało umorzone postanowieniem komornika z 16 grudnia 2014 r. i jako takie nie może stanowić przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.

Podobnie zdaniem skarżącego postępowanie egzekucyjne prowadzone z wniosku Urzędu Gminy i Miasta S. jest aktualnie zawieszone, co czyni wydanie zaskarżonego postanowienia bezzasadnym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przyjęte w uzasadnieniu zaskarżonego aktu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Organy podatkowe obu instancji wykazały, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione, ponieważ spełnione zostały przesłanki z art. 239b § 1 pkt 1 oraz § 2 O.p. Wbrew zarzutom skargi uprawdopodobniły również, że zachodzi obawa niewykonania zobowiązania wynikającego z decyzji podatkowej.

Zgodnie z art. 239b § 1 pkt 1 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych.

Dowodząc, że przesłanka wynikająca z cytowanego przepisu została spełniona organ podatkowy wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że wobec skarżącego toczy się postępowania egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] i [...] zmierzające do wyegzekwowania zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. w łącznej kwocie należności głównej 102.382,32 zł, których wierzycielem jest Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł. oraz zaległości na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] na kwotę 14.361,00 zł, których wierzycielem jest Burmistrz Gminy i Miasta S..

Skarżący nie podważył skutecznie powyższych okoliczności. Odnośnie egzekucji prowadzonej z wniosku Burmistrza Gminy i Miasta S. podniósł jedynie, że postepowanie to jest zawieszone, co w jego ocenie oznacza, że postępowanie to nie może stanowić okoliczności uzasadniającej spełnienie przesłanki z art. 239b § 1 pkt 1 O.p.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, ponieważ nie ma ono żadnego oparcia w treści cytowanego art. 239b § 1 pkt 1 O.p. Ponadto nawet gdyby uwzględnić pogląd skarżącego, to wystarczającą okolicznością wskazującą na prawidłowość zastosowania wymienionego przepisu jest prowadzona wobec skarżącego egzekucja zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r.

W ocenie sądu organy podatkowe uprawdopodobniły – jak nakazuje art. 239b § 2 O.p., że zobowiązania wynikające z decyzji nieostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...] marca 2019 r. z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: luty 2013 r. w kwocie 37,00 zł i marzec 2013 r. w kwocie 1.463,00 zł, nie zostaną wykonane.

Okolicznością świadczącą dobitnie o tym, że spełniona została przesłanka z art. 239b § 2 O.p. jest przede wszystkim deklarowana przez skarżącego i jego żonę wysokość dochodów w latach 2015-2018. Z ustaleń organów podatkowych wynika, że małżonkowie w roku 2018 osiągnęli dochód w wysokości 16.656,07 zł, zaś łącznie w latach 2015-2018 uzyskali 70.801,76 zł. Na tej podstawie można przyjąć, że skarżący nie posiada bieżących dochodów, ani nie zgromadził w latach poprzednich oszczędności, które pozwalałyby na wykonanie decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Już tylko ta okoliczność świadczy o tym, że prawdopodobieństwo niewykonania decyzji jest wysokie.

Niezależnie od powyższego organy podatkowe przeanalizowały dostępne dane dotyczące nieruchomości skarżącego i wykazały, że ów majątek nie przesądza o tym, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności było zbędne. Sąd podzielił ocenę organów podatkowych, że z uwagi na okoliczność, iż nieruchomości skarżącego są obciążone hipotecznie i wobec skarżącego toczą się postępowania egzekucyjne w ramach których komornicy prowadzą egzekucję z tych nieruchomości, nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione w świetle art. 239b § 2 O.p. Istnieje bowiem obawa, że decyzja, o której mowa na wstępie, nie zostanie wykonana.

Podnoszone przez skarżącego argumenty w postaci podejmowanych przez niego działań prawnych zwalczających toczące się postępowania egzekucyjne, nie stanowią wystarczającej przeciwwagi dla argumentów organów podatkowych. Zdaniem sądu wytoczenie przez skarżącego powództw przeciwegzekucyjnych, czy też wniesienie skargi na czynność komornika nie świadczy o tym, że skarżący wykona w przyszłości zobowiązanie wynikające z decyzji, której nadano rygor. Nie ma też żadnej gwarancji, że działania skarżącego mające na celu ochronę jego nieruchomości przed działaniami wierzycieli i komorników okażą się skuteczne i zostaną uwzględnione.

Na uwzględnienie nie zasługuje też argumentacja skarżącego, iż egzekucja prowadzona z wniosku Burmistrza Gminy i Miasta S. została zawieszona.

Sąd podziela w tym zakresie stanowisko wyrażone przez WSA w Gliwicach w wyroku z 9 listopada 2010 r. (sygn. akt I SA/Gl 489/10) zgodnie z którym użyte w art. 239b § 1 pkt 1 O.p. określenie: "wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne", oznacza sytuację, w której wobec strony zostało formalnie wszczęte postępowanie egzekucyjne i nie zostało ono formalnie zakończone. Okoliczność, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nastąpiło jego zawieszenie, nie powoduje wykluczenia warunku wymienionego w powołanym przepisie.

Zawieszenie postępowania oznacza, że istnieje przemijająca przeszkoda uniemożliwiająca jego prowadzenie, a nie że postępowanie się nie toczy.

Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) sąd oddalił skargę. AKE.