Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2028/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędzia WSA Gabriela Nowak Protokolant referent stażysta Anna Ziółkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2016 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej A. B. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Nieruchomość gruntowa położona przy ul. [...] w W. stanowiła przed wejściem w życie dekretu z dnia 26 października 1945r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. nr 50 poz. 279), dalej "dekret warszawski", własność C. K. i A. P. w częściach równych, niepodzielnie na mocy kupna aktem z dnia [...] grudnia 1938r.

W dniu [...] listopada 1948r., C. K. wniosła wniosek o przyznanie jej prawa własności czasowej do tej nieruchomości.

Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] września 1955 r. nr [...] Prezydium Rady Narodowej [...] (Prezydium) odmówiono C. K. i A. P. przyznania prawa własności czasowej do gruntu tej nieruchomości oznaczonej nr hip. [...] we wsi [...] nr [...] rej. Hip. [...] oraz stwierdzono przejście na własność Skarbu Państwa wszystkich znajdujących się na tym gruncie budynków lub ich fragmentów. Podstawą prawną orzeczenia był art. 1,5,7 i 8 dekretu warszawskiego.

Decyzją z dnia [...] października 2008r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (SKO) po rozpatrzeniu wniosku pana N.K., następcy prawnego C. K. orzekło, że orzeczenie PRN w części odnoszącej się do sprzedanych lokali mieszkalnych o nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] znajdujących się w budynku zlokalizowanym na tym gruncie wydane zostało z naruszeniem prawa a w pozostałej części stwierdziło jego nieważność. Decyzja SKO została skierowana do pełnomocnika N. K. i do kuratora nieznanego z miejsca pobytu A. P. oraz do właścicieli 11 lokali mieszkalnych.

Wnioskiem z dnia [...] maja 2012r., pani A. B. (Skarżąca), właścicielka lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji SKO w W. z dnia [...] października 2008r., z powodu skierowania jej do kuratora A. P. (osoby nieobecnej, nieznanej z miejsca pobytu), który w dacie podjęcia decyzji już nie żył.

Decyzją z dnia [...] września 2014r., SKO stwierdziło nieważność własnej decyzji z dnia [...] października 2008r. Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją SKO z dnia [...] stycznia 2015r.

Po ponownym rozpoznaniu wniosku N. K., SKO decyzją z dnia [...] marca 2015 r. stwierdziło na podstawie art. 156 § 2 kpa, że orzeczenie Prezydium z dnia [...] września 1955 r., w części dotyczącej gruntu wchodzącego obecnie w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] związanego z lokalami mieszkalnymi o numerach [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] wydane zostało z naruszeniem prawa jednakże ze względu na wywołane przez tę część orzeczenia nieodwracalne skutki prawne nie stwierdzono jego nieważności oraz na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 kpa stwierdziło nieważność przedmiotowego orzeczenia administracyjnego w pozostałej części jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa.

Wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją SKO z dnia [...] marca 2015 r. złożyła Skarżąca oraz Województwo [...].

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, SKO decyzją z dnia [...] września 2015 r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2015 r. i w tym zakresie orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że :

1. na podstawie art. 158 § 2 kpa w związku z art. 156 § 2 kpa stwierdziło wydanie orzeczenia Prezydium dnia [...] września 1955r. w części dotyczącej gruntu wchodzącego obecnie w skład działki o numerze ewidencyjnym [...] z obrębu [...] odnoszącej się do sprzedanych [...] lokali mieszkalnych o nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] znajdujących się w budynku położonym przy ul. [...] w W. z naruszeniem prawa bez stwierdzania jego nieważności w tej części z powodu wywołania przez orzeczenie we wskazanej części nieodwracalnych skutków prawnych;

2. na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 kpa w pozostałej części stwierdziło nieważność orzeczenia Prezydium z dnia [...] września 1955 r. jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa to jest art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego.

Podstawą faktyczną orzeczeń organów obu instancji było ustalenie, że możliwe było pogodzenie korzystania z gruntu przez dotychczasowych właścicieli z jego przeznaczeniem gruntu w planie zagospodarowania obowiązującym w dacie wydania orzeczenia dekretowego, co oznacza, że orzeczenie o odmowie przyznania prawa własności czasowej z dnia [...] września 1955 r. rażąco naruszało prawo to jest art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego.

Skarżąca wniosła skargę na powyższe rozstrzygnięcie zarzucając naruszenie:

1. art. 156 § 4 k.p.a. wobec skierowania decyzji do N. K. oraz D.K. mimo że osobom tym nie służy przymiot strony bowiem nie są następcami prawnymi dawnego właściciela nieruchomości,

2. art. 28 k.p.a. w związku z art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia przez organ kręgu podmiotów, którym służy przymiot strony a wyrażające się w stwierdzeniu "nie było potrzeby dokonywania przez SKO jakichkolwiek ustaleń cod o tego, czy wnioskodawcom, N. i D. K. służy przymiot strony, ponieważ dokonał tego już sąd powszechny,

3. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie ustaleń, co do pobranego na przedmiotową nieruchomość warszawską przy ul. [...] odszkodowania na podstawie układów indemnizacyjnych, co skutkowało błędnym poczynieniem ustaleń, że w chwili obecnej następcy prawni dawnego właściciela uprawnieni są do kwestionowania prawidłowości rozstrzygnięcia z dnia [...] września 1955 r., oraz zaniechanie ustaleń co do terminu złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej wynikającego z przepisów dekretu warszawskiego,

4. art. 16 k.p.a. poprzez brak zapewnienia Marszałkowi Województwa [...] udziału w obu stadiach postępowania przed SKO,

5. art. 28 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak skierowania zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji do współwłaścicielek jednego z wykupionych lokali tj. lokalu nr [...] przy ul. [...] do E. J. i Z. B., co skutkowało brakiem udziału strony bez własnej winy w sprawie.

Z uwagi na powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

N. K., D. K.. B. P.; E. W., M.Ś. i A.S. (następcy prawni C. K. i A.P.) wnieśli o oddalenie skargi wskazując, że nieruchomość objęta została w posiadanie przez Gminę w dniu [...] sierpnia 1948 r. to jest z dniem opublikowania ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] (nr [...]).

Na rozprawie w dniu [...] września 2016 r. Województwo [...] i prokurator wnieśli o uchylenie decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] września 2016 r. następcy prawni C. K. i A. P. wnieśli o otwarcie rozprawy i dopuszczenie dowodu z dokumentów w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a.

Skarżąca wniosła o nie uwzględnienie wniosku o otwarcie rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Skarga jest uzasadniona, zaskarżona decyzja oraz decyzja z dnia [...] marca 2015 r. naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu, pomimo nie podzielenia przez Sąd wszystkich zarzutów podniesionych w skardze.

W pierwszej kolejności ustosunkować się należy do wyrażonego przez następców prawnych C.K. i A. P. poglądu, że Skarżącej (właścicielce wyodrębnionego lokalu w budynku posadowionym na przedmiotowej nieruchomości) nie przysługuje interes prawny w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia dekretowego. Uzasadniając powyższe stanowisko wskazywali oni na orzecznictwo tutejszego sądu to jest m.in. wyrok z dnia 29 kwietnia 2015 r. I SA/Wa 2161/14 wydany w sprawie dotyczącej przedmiotowej nieruchomości jak również wyrok z dnia 7 października 2013 r. I SA/Wa 1695/12 i z dnia 10 grudnia 2013 r. I SA/Wa 951/13 z których wynika, że właściciele wyodrębnionych lokali nie mają przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia dekretowego.

Zaaprobowanie powyższego stanowiska prowadziłoby do konieczności oddalenia skargi, bez względu na to, czy sąd podniesione w niej zarzuty uważałby za uzasadnione czy też nie.

W pierwszej kolejności odnieść się należy do wyroku z dnia 29 kwietnia 2015 r. I SA/Wa 2161/14 wydanego – jak wskazywali następcy prawni – w sprawie przedmiotowej nieruchomości.

Rzeczywiście, wyrok ten dotyczył przedmiotowej nieruchomości, jednak wydany został w innej sprawie administracyjnej. Kontroli sądu w owej sprawie poddane zostało postanowienie Minister Administracji i Cyfryzacji zawieszające z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej w części dotyczącej budynku mieszkalnego posadowionego na przedmiotowej nieruchomości. W wyroku tym sąd uznał, że właściciele wyodrębnionych lokali nie mają przymiotu strony w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, czyli decyzji wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r., nr 32 poz. 191 ze zm.).

Nie można jednak powyższego poglądu zastosować sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia wydanego na podstawie dekretu warszawskiego.

Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela wyrażane w nauce prawa administracyjnego poglądy, zgodnie z którymi na pojęcie sprawy administracyjnej składają się elementy konstytutywne oraz elementy realne.

Elementy konstytutywne sprawy administracyjnej to norma uprawniająca do konkretyzacji prawa oraz norma konkretyzowana, to jest norma, mająca postać abstrakcyjną, którą określony organ winien zastosować w razie zaistnienia określonego stanu faktycznego, przy czym zastosowanie tej normy odbywa się poprzez wydanie aktu administracyjnego. Weryfikacja elementów stanu faktycznego objętych hipotezą normy konkretyzowanej stanowi sedno procesu jurysdykcyjnego.

Elementy realne sprawy administracyjnej to podmioty stosunku administracyjnoprawnego to jest podmiot czynny (organ uprawniony z mocy normy kompetencyjnej do wydania rozstrzygnięcia) oraz podmiot bierny (będący adresatem rozstrzygnięcia). Do elementów realnych sprawy administracyjnej zalicza się również fakty sprawy, czyli stan faktyczny od którego zależy możliwość podjęcia rozstrzygnięcia (zastosowania normy kompetencyjnej) i stan faktyczny od którego zależy rozstrzygnięcie (czyli stan faktyczny objęty hipotezą normy konkretyzowanej).

Zarówno w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej jak i w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej organy badają, czy doszło do rażącego naruszenia prawa, jednak badanie to dotyczy innych aktów prawnych. Nie można więc uznać, by wyrok wydany w sprawie I SA/Wa 2161/14 przesądzał o uznaniu jakiegokolwiek podmiotu za stronę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej.

Odnosząc się do kwestii przysługiwania właścicielom wyodrębnionych lokali przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej sąd wyjaśnia, że problem ten był wielokrotnie rozważany w orzecznictwie sądów administracyjnych( por. wyroki NSA z 24 kwietnia 2008 r. sygn. I OSK 264/08, z 8 lutego 2007 r., I OSK 1110/06, z 31 marca 2011 r. I OSK 798/10, z 27 maja 2015 r. I OSK 508/14, z 8 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 1691/14, wyroki tutejszego sądu z dnia 17 marca 2016 r., I SA/Wa 1501/15, z dnia 23 września 2015 r. I SA/WA 3037/14, z 17 sierpnia 2016 r., I SA/Wa 663/16). W orzeczeniach tych uznawano, że osobom takim przysługuje przymiot strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności orzeczenia wydanego w trybie dekretu warszawskiego.

Sąd zwraca w tym miejscu uwagę, że przywołanym wyżej wyrokiem z dnia z 27 maja 2015 r. I OSK 508/14, NSA uchylił cytowany przez następców prawnych C. K. i A. P. wyrok tutejszego sądu z dnia 7 października 2013 r., sygn. akt. I SA/Wa 1695/12. Również pogląd wyrażony w wyroku z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt. I SA/Wa 951/13 nie został zaaprobowany przez NSA (por. przywołany wyżej wyrok z 8 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 1691/14).

Wobec powyższego wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, iż właściciel lokalu mieszkalnego i jednocześnie współużytkownik wieczysty gruntu do dawnej nieruchomości warszawskiej ma interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej byłemu właścicielowi takiej nieruchomości prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego).

Sąd rozpoznający sprawę powyższy pogląd w pełni podziela i przyjmuje za własny.

Skarżąca podnosiła w skardze, że organ nie powiadomił o toczącym się postępowaniu i nie doręczył decyzji wszystkim właścicielom wyodrębnionych lokali.

Rzeczywiście, na organie administracyjnym ciąży obowiązek ustalenia wszystkich stron postępowania i umożliwienia im wzięcia udziału w postępowaniu. Naruszenie powyższego obowiązku, czyli pominięcie jednej ze stron postępowania jest okolicznością umożliwiającą wznowienie postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Jednocześnie, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. stwierdzenie przez sąd naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, uzasadnia uchylenie decyzji administracyjnej.

Zwrócić jednak należy uwagę na fakt, że wznowienie postępowania administracyjnego z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może nastąpić tylko na żądanie pominiętej strony (art. 147 k.p.a.). Wobec powyższego ewentualne zaniechanie ustalenia przez organ wszystkich stron postępowania otwiera stronom pominiętym możliwość wystąpienia z wnioskiem o wznowienie [...] postępowania, nie daje jednak podstawy do uchylenia z tego powodu decyzji przez sąd administracyjny.

Głównym zarzutem skargi, w ocenie sądu, była kwestia przysługiwania N. i D. K. interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji dekretowej.

Okolicznością niesporną w sprawie było przysługiwanie C. K. prawa własności do nieruchomości w określonym przez organy ułamku. Skarżąca jak i prokurator wskazywali, że w ich ocenie nie zostało wykazane, by N. i D. K. byli następcami prawnymi C. K. Uzasadniając powyższe twierdzenie Skarżąca podnosiła, że inny był podpis dawnej właścicielki a inny poprzedniczki prawnej N. i D. K.

N. i D. K. wyjaśniali, że podpis pod umową z akt 30-tych złożony był alfabetem polskim, podpis pod umową i pełnomocnictwem z lat 90-tych złożony był przy zastosowaniu alfabetu i języka hebrajskiego.

Sąd zauważa w tym miejscu, że z akt administracyjnych wynika różna pisownia imienia i nazwiska matki Skarżących (C. K., A. K., A. K.). Również imiona i nazwiska wnioskodawców mają różną pisownię (N. K., D.K., D. K.).

W aktach administracyjnych znajduje się kopia postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] Wydział I Cywilny z dnia [...] października 2013 r. sygn. akt [...], zgodnie z którym spadek po C. K. zmarłej w dniu [...] marca 1999 r. w T. (w [...]), ostatnio na stałe zamieszkałej w T. na podstawie ustawy nabyli syn N. K., syn N. i C., oraz syn D. K., syn N. i C. po ½ części każdy z nich.

Na postanowieniu znajduje się adnotacja, że jest ono prawomocne od dnia [...] listopada 2013 r.

Kopia powyższego postanowienia poświadczona została za zgodność z oryginałem przez adwokata R. P. w dniu [...] listopada 2013 r.

Stosownie do art. 76a § 2 k.p.a. zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć jego odpis, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W realiach niniejszej sprawy, odpis postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku został zwane poświadczony za zgodność z oryginałem przez adwokata, będącego pełnomocnikiem strony, czyli m.in. N. i D. K.

Sąd wyjaśnia w tym miejscu, że zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Oznacza to, że zarówno SKO jak i obecnie sądu rozpoznający sprawę związane są opisanym wyżej postanowieniem Sądu Rejonowego, z którego wynika, że C. K. jest poprzedniczką prawną N. i D. K. Prawidłowo zatem SKO przyjęło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że kwestia następstwa prawnego N. i D. K. po C. K. wynika z postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku wydanego przez Sąd Rejonowy dla [...] Wydział I Cywilny z dnia [...] października 2013 r. sygn. akt [...].

W toku postępowania administracyjnego Skarżąca podnosiła, że w jej ocenie C. K., poprzedniczka prawna N. i D.K. nie jest osobą tożsamą z C. K., współwłaścicielką nieruchomości dekretowej.

Sąd wskazuje w tym miejscu, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że mężem poprzedniczki prawnej N. i D. K. był N. (por. karta emigracyjna A. K.; podobnie postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] Wydział I Cywilny w którym jako imię ojca N. i D. wskazano "N."). Natomiast ze znajdującej się w aktach administracyjnych kopii aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 1939 r. wynika, że stanęła do niego C. K., działająca w asystencji i za zgodą męża swego N. K.

W świetle powyższego wyjaśnienia wymagało czy C. K. będąca poprzedniczką prawną N. i D. K. jest osobą tożsamą z C. K., współwłaścicielką przedmiotowej nieruchomości.

Sąd wskazuje w tym miejscu, że do akt sprawy złożony został została przy piśmie z dnia [...] maja 2013 r. publikacja "Imiona przez Żydów polskich używane" w której wskazane zostało, że imię "N." i "N." są dwoma wersjami tego samego męskiego imienia, przy czym forma "N." jest formą zdrobniałą. W publikacji tej zawarte zostały również wyjaśnienia, co do tożsamości formy imienia C. i A. (forma zdrobniała "A.").

Sąd wskazuje w tym miejscu, że pomimo podnoszenia przez Skarżącą już na etapie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy konieczności wyjaśnienia czy poprzedniczka prawną N. i D. K. jest osobą tożsamą z C. K., w tym z uwagi na występujące różnice w pisowni imion i nazwisk, organ do kwestii tej nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co sąd uznaje na naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.

Oznacza to, że rozpoznając ponownie sprawę organ obowiązany będzie do odniesienia się do kwestii rozbieżności imienia męża C. K. wskazanego w umowie z dnia [...] czerwca 1939 r. oraz w znajdujących się w aktach sprawy dokumentach, uwzględniając w szczególności treść przywołanej wyżej publikacji, oraz ewentualnie uzupełniając akta sprawy o akt zgonu C.K. (A. K.).

Skarżąca podnosiła również, że organ rozpoznając sprawę nie poczynił ustaleń co do terminu objęcia w posiadanie spornej nieruchomości, a w konsekwencji co do tego, czy wniosek złożony został w terminie.

Rzeczywiście, ani w decyzji z dnia [...] marca 2015 r. ani w decyzji z dnia [...] września 2015 r. SKO nie wskazało, w jakiej dacie, w jego ocenie, nastąpiło objęcie spornej nieruchomości w posiadanie.

Na etapie postępowania sądowego, w odpowiedzi na skargę następcy prawni C. K. i A. P. wskazali, że w ich ocenie grunt został objęty w posiadanie w dniu [...] sierpnia 1948 r. to jest w dniu opublikowania w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy (nr 20) ogłoszenia o objęciu w posiadanie gruntów ograniczonych osiami ulic: [...],[...],[...],[...] i [...] do przecięcia z osią ul. [...], a więc także przedmiotowy grunt (punkt 8 ogłoszenia). Do akt sądowych złożona została kopię powyższego ogłoszenia.

Jeżeli nieruchomość została objęta w posiadanie w dniu [...] sierpnia 1948 r., to termin na złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej upływał w dniu [...] lutego 1949 r.

Wskazać należy w tym miejscu, że w aktach administracyjnych znajduje się wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości złożony przez Okręgowy Urząd Likwidacyjny, w którym wskazano, że nieruchomość została objęta w posiadanie na mocy ogłoszenia opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy z dnia 19 kwietnia 1948 r. (nr 10).

Jeżeli nieruchomość została objęta w posiadanie w dniu [...] kwietnia 1948 r., to termin na złożenie wniosku upływał w dniu [...] października 1948 r.

Wniosek C. K. o przyznanie prawa własności czasowej wpłynął w dniu [...] listopada 1948 r.

Wobec powyższego, ustalenie daty objęcia nieruchomości w posiadanie ma podstawowe znaczenie dla oceny zgodności z prawem orzeczenia o odmowie przyznania prawa własności czasowej. Jeżeli objęcie w posiadanie nastąpiło [...] kwietnia 1948 r. wówczas odmowa przyznania prawa własności czasowej do gruntu byłaby prawidłowa z uwagi na złożenie wniosku po upływie terminu.

Zaniechanie ustalenia daty objęcia gruntu w posiadanie sąd uznaje zatem za naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd wskazuje również, że nie może na tym etapie postępowania podzielić ustaleń faktycznych poczynionych przez organ co do przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

SKO wskazało, że w dacie wydania orzeczenia dekretowego dla przedmiotowej nieruchomości obowiązywał plan ogólny zabudowania m.st. Warszawy zatwierdzony przez Ministerstwo Robót Publicznych [...] sierpnia 1931 r. przewidujący zwarty sposób zabudowy budynkami czterokondygnacyjnymi i powierzchnią zabudowy wynoszącą 50 %, odniesienie zatem wniosku dawnych właścicieli nieruchomości do ustaleń tego planu powinno skutkować jego uwzględnieniem.

W aktach administracyjnych przedstawionych sądowi znajduje się pismo pełnomocnika N. K. z dnia [...] stycznia 2007 r. do którego dołączono czarno-białe, nie poświadczone za zgodność kserokopie fragmentów planu zagospodarowania – Ogólnego Planu Zabudowania [...] z 1931 r., kopie dokumentów z lat 1938-39 oraz kopie fragmentów planu zagospodarowania Warszawy z 1956 r. W piśmie tym N. K. wskazał, że w dacie wydania orzeczenia dekretowego obowiązywał plan z 1931 r. oraz podniósł, że zgodnie z dokumentami z lat 1938-39 teren był przeznaczony pod zwarte, 4-kondygnacyjne budownictwo mieszkaniowe.

Z akt administracyjnych nadesłanych do sądu nie wynika, by poza zapoznaniem się z powyższym pismem organy podejmowały jakichkolwiek czynności mające na celu ustalenie jaki plan obowiązywał w dacie wydanie orzeczenia dekretowego oraz jakie było przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości w owym planie.

Sąd wskazuje w tym miejscu, że w jego ocenie na podstawie czarno-białej kserokopii fragmentów planu i zastosowanych wyjaśnień w nim oznaczeń nie jest możliwe ustalenie przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wobec powyższego nie jest również możliwe zbadanie prawidłowości poczynionych w tym zakresie przez SKO ustaleń faktycznych.

Sąd wskazuje, że przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej organ nie poczynił żadnych ustaleń co do tego, w skład jakich obecnych działek geodezyjnych wchodzi przedmiotowa nieruchomość.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Województwo [...] wskazywało, że należy wykonać mapę wskazującą jednoznacznie jakiego obszaru dotyczy wniosek i podnosiło, że SKO nie wyjaśniło sposobu rozliczenia powierzchni i nie wskazało dokumentów na podstawie których to uczyniło.

Również w toku ponownego rozpoznania sprawy SKO nie poczyniło w tym zakresie żadnych ustaleń wskazując jedynie, że organ prowadzący postępowanie nadzorcze nie dokonuje rozliczenia aktualnej powierzchni nieruchomości gdyż nie jest to celem tego postępowania, Rozliczenie to będzie konieczne i celowe dopiero w toku postępowania w przedmiocie ponownego rozpoznania wniosku dekretowego. SKO podkreśliło, że w sentencji decyzji z [...] marca 2015 r. odkreślono jednoznacznie jakie działki ewidencyjne wchodziły w skład dawnej nieruchomości hipotecznej Kolonia we wsi [...] nr [...], więc zarzuty co do braku możliwości zlokalizowania miejsca usytuowania gruntu roszczeniowego są bezzasadne.

Sąd wskazuje w tym miejscu, że w punkcie 1 sentencji decyzji z dnia [...] marca 2015 r stwierdzono, że orzeczenie administracyjne z dnia [...] września 1955 r. w części dotyczącej gruntu wchodzącego obecnie w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] związanego z określonymi lokalami jest wydane niezgodnie z prawem.

W punkcie 2 decyzji nie wskazano w ogóle w skład jakiej działki gruntu wchodzi obecnie dawna nieruchomość dekretowa.

Decyzja z dnia [...] marca 2015 r. została uchylona w całości przez SKO decyzją z dnia [...] września 2015 r. W decyzji z dnia [...] września 2015 r. wskazano, że w skład nieruchomości dekretowej wchodzi część działki nr [...] i [...]. SKO wyjaśniło, że musiało uchylić decyzję pierwszoinstancyjną, bowiem nie było możliwe uzupełnienie decyzji m.in. o prawidłowe oznaczenie działek w trybie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej (o co wnosili następcy prawni C. K. i A. P.).

W toku postępowania wywołanego wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy następcy prawni C. K. i A. P. złożyli do akt sprawy pismo z dnia [...] sierpnia 2015 r. do którego dołączyli aktualną mapę z naniesieniem granic i rozliczeniem powierzchni tej części dawnej nieruchomości hipotecznej "[...]", która należała do C. K. i A.P. (dokument zatytułowany mapa z projektem podziału nieruchomości KW nr [...] nieruchomości KW nr [...] do rewindykacji) oraz dokument zatytułowany "Badanie stanu prawnego wykonane w celu wskazania granic dawnej nieruchomości stanowiącej własność C. K. i A. P. i rozliczenia powierzchni w odniesieniu do aktualnej ewidencji gruntów".

W ocenie sądu rozpoznającego sprawę, w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej konieczne jest wykonanie opracowania wskazującego miejsce położenia dawnej nieruchomości warszawskiej z jego jednoczesnym odniesieniem do postanowień planu zagospodarowania obowiązującego w dacie wydawania orzeczenia dekretowego. Jednocześnie wskazać należy, że ustalenie, w skład jakich obecnych działek ewidencyjnych wchodzi dawna nieruchomość warszawska ma znaczenie dla ustalenia stron postępowania, bowiem przymiot strony w takim postępowaniu przysługuje nie tylko dawnym właścicielom czy ich następcom prawnym ale i podmiotom mającym obecnie prawa rzeczowe do tychże gruntów.

Skarżąca zarówno na etapie postępowania administracyjnego jak i na etapie skargi do tutejszego sądu podnosiła, że organ nie poczynił ustaleń co do tego, czy pobrane zostało przez C. K. odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w trybie tzw. układów indemnizacyjnych.

Na etapie postępowania drugoinstancyjnego następcy prawni C. K. i A. P. złożyli do akt sprawy zaświadczenie Ministra Finansów z dna [...] marca 2015 r. zgodnie z którym z dokumentacji posiadanej przez ten organ nie wynika, by C.K. z domu P. przyznano rekompensatę w ramach międzynarodowych układów indemnizacyjnych za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], objętej księgą wieczystą "[...]".

SKO wskazało, że w jego ocenie bezzasadne jest stwierdzenie, że pobranie odszkodowania za nieruchomość skutkuje utratą wszelkich do niej praw.

Sąd powyższego poglądu nie podziela.

Przyznanie odszkodowania w ramach układu indemnizacyjnego (którego celem jest wynagrodzenie szkód) powoduje przejście prawa własności nieruchomości oraz wszelkich związanych z nią roszczeń na rzecz Skarbu Państwa, a po stronie osoby otrzymującej odszkodowanie powodowało utratę praw do tego mienia i związanych z nim roszczeń majątkowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 listopada 2001 r., I SA 3403/01, nie publik.). Oznacza to, że dawny właściciel, który otrzymał odszkodowanie w ramach układu imdemnizacyjnego traci przymiot strony w postępowaniu mającym na celu stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej (por. pogląd wyrażony w wyroku NSA Z dnia 25 marca 2015 r.).

Sąd wskazuje w tym miejscu, że SKO przyjęło w swojej decyzji, iż poprzedniczka prawna N. i D. K. była obywatelką Izraela, nie wyjaśniając jednak z czego wynika powyższe stwierdzenie

Rozpoznając ponownie sprawę organ odniesie się do kwestii czy C. K., współwłaścicielka przedmiotowej nieruchomości jest osobą tożsamą z C. K., spadkodawczynią N. i D. K., następnie zbada kiedy doszło do objęcia gruntu w posiadanie przez gminę, a w konsekwencji czy wniosek był złożony w terminie, ustali jakie było przeznaczenie gruntu w planie zagospodarowania na datę wydania orzeczenia dekretowego oraz ustosunkuje się do problematyki skutków ewentualnej wypłaty odszkodowania w ramach układów indemnizacyjnych po ustaleniu jakie obywatelstwo przysługiwało C. K. oraz w świetle pisma Ministerstwa Finansów z dnia [...] marca 2015 r.

Końcowo sąd wskazuje, że nie uwzględnił wniosku o otwarcie rozprawy i przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do pisma następców prawnych z dnia [...] września 2016 r.

Zgodnie z art. 133 § 2 p.p.s.a. sąd może zamkniętą rozprawę otworzyć na nowo, stosownie natomiast do paragrafu 3 cytowanego artykułu otwarcie rozprawy jest obligatoryjne, jeżeli istotne okoliczności ujawniły się dopiero po jej zamknięciu.

Do pisma z dnia [...] września 2016 r. dołączono : (a) pismo Sądu Rejonowego dla [...] (bez daty) z którego wynika, że akta sprawy [...] zostały zniszczone po okresie przechowywania, (b) stronę faksową w języku angielskim, (c) tytuł wykonawczy Sądu Grodzkiego w W. z [...] czerwca (nie jest możliwe odczytanie roku wydania powyższego tytułu) przywracający C. K. posiadanie połowy nieruchomości położonej przy ul. [...], (d) postanowienie z dnia [...] czerwca 1948 r. w sprawie [...] o przywróceniu C.K. posiadania nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], (e) opinię prawną z dnia [...] grudnia 1990 r. "dla p. C. K. w sprawie nieruchomości w W. przy ul. [...]", (f) pismo C. K. do K. S..

Jedynie pisma wymienione w punkcie a) i b) powyżej poświadczone zostały za zgodność z oryginałem, co oznacza że mogą być uznane za dokumenty w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a.

Następcy prawni wskazywali, że dowody te mogą być przydatne dla ustalenia, że C. K. - poprzedniczka prawna N. i D. K. była właścicielką przedmiotowej nieruchomości.

Sąd przypomina w tym miejscu, że nie jest kwestionowane przysługiwanie prawa współwłasności C. K. do przedmiotowej nieruchomości. Wątpliwości powstają natomiast co do tego, czy C. K. – współwłaścicielka nieruchomości jest tożsama z C. K. – poprzedniczką prawną D. i N. K. Nie można uznać przedstawionych dokumentów za potwierdzających powyższą okoliczność. Wynika z nich jedynie, że w posiadaniu następców prawnych C. K. znajdują się kserokopie dokumentów dotyczących przedmiotowej nieruchomości.

Z uwagi na powyższe sąd nie uznał za zasadne otwarcie rozprawy i przeprowadzenie dowodu z wnioskowanych pism.

Podsumowując sąd wskazuje, że zaskarżona decyzja oraz decyzja z dnia [...] marca 2015 r. naruszają przepisy postępowania to jest art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało ich wyeliminowanie z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.,p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a.

Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach był art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461) w związku z § 21 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800), na podstawie których Sąd zasądził na rzecz Skarżącej zwrot wpisu sądowego w kwocie 200 złotych oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 240 złotych