Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 106/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan (spr.) Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont as. sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant: st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi Starostwa Powiatowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2002 rok oddala skargę. /-/ K.Pawlicki /-/ G. Gorzan /-/ W.Zygmont


UZASADNIENIE

Burmistrz decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. t.jedn. Nr 9 z 2002 r., poz. 84) oraz art. 21 § 5, art. 53 § 4 oraz art. 207 Ordynacji podatkowej określił dla Powiatu N. reprezentowanego przez Starostę Powiatu podatek od nieruchomości za rok 2002 na kwotę [...] zł. przypadający od lokali użytkowych o łącznej powierzchni [...] m2, pominiętych przez podatnika w deklaracji za 2002 rok oraz zaległość podatkową w kwocie [...] zł z odsetkami za zwłokę.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że podatnik w deklaracji za rok 2002 nie wymienił budynków lub ich części związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą o łącznej pow. [...] m2, uznając, że ich oddanie przez Powiat N. , jako właściciela w najem osobom fizycznym lub osobom prawnym (spółkom z o.o.) przenosi na najemców obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości od tych lokali użytkowych.

Tymczasem w stanie prawnym obowiązującym w 2002 roku – podstawę obciążenia skarżącego powiatu podatkiem od nieruchomości od powyższych lokali użytkowych stanowi art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w myśl którego obowiązek podatkowy w tym podatku ciąży na właścicielu lub samoistnym posiadaczu nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem. Przepis art. 2 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy, na którym oparte jest stanowisko skarżącego powiatu, w ustalonym w sprawie stanie faktycznym nie ma zastosowania. Zgodnie z jego brzmieniem "obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości..., ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które:..., są posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego, a także umowy zawartej z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa, albo ustanowionego zarządu...".

Zagadnienie prawidłowej interpretacji treści art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84) w analogicznej, co niniejsza sprawa, było w ostatnim czasie przedmiotem uchwały pięciu sędziów Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego nr sygnatury FPK 4/00, podjętej w związku z zapytaniem prawnym, z którym do tejże Izby zwróciło się jedno z Samorządowych Kolegiów Odwoławczych. Ponieważ ustawa podatkowa nie definiuje pojęcia "nieruchomości", nasuwało się pytanie czy pojęcie to, którym posługuje się ustawodawca w art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy podatkowej należy rozumieć w sensie "cywilistycznym", czy też w jej rozumieniu nieruchomością będzie także lokal nie stanowiący odrębnej własności, położony w budynku będącym własnością jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie z ową "cywilistyczną" interpretacją, wynikającą z art. 46 Kodeksu cywilnego – "nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej, stanowiące odrębny przedmiot własności (gminy), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli z mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.

Takim przepisem szczególnym jest – zdaniem Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego – ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 z późniejszymi zmianami).

Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 tejże ustawy – odrębną nieruchomość może stanowić samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu (lokal użytkowy), spełniający określone tam warunki.

Dla powstania odrębnej własności lokalu konieczna jest umowa notarialna, albo jednostronna czynność prawna właściciela nieruchomości albo też orzeczenie Sądu znoszące współwłasność i niezbędny jest również wpis do księgi wieczystej.

Zatem – nie każdy samodzielny lokal użytkowy stanowi odrębną nieruchomość, a jedynie taki, który został "wyodrębniony" prawnie w jeden z podanych wyżej sposobów.

Skoro zatem lokale użytkowe oddane przez skarżący powiat w najem nie spełniają wskazanego wyżej kryterium, nie można zasadnie powoływać się na przepis art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy, jako podstawę prawną obowiązku podatkowego ich najemców. Uchwalona przez Radę Gminy stawka podatku od nieruchomości za 1 m2 powierzchni użytkowej budynku związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą wynosi na rok 2002 kwotę [...] zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie, Starosta zarzucił naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przez przyjęcie, że na właścicielu budynku, a nie na najemcach lokali użytkowych ciąży w 2002 r. obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji uznając za prawidłowe ustalenia i stanowisko prawne wyrażone w uzasadnieniu decyzji tego organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W sporze miedzy organami samorządu gminy N. T., i powiatu n. w przedmiocie podmiotu-podatnika, na którym ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości od wynajętych lokali użytkowych, jako części budynku, stanowiącego własność jednostki samorządu terytorialnego, w stanie prawnym obowiązującym w 2002 r. rację ma, w ocenie Sądu, Burmistrz, będący organem podatkowym I instancji w rozpatrywanej sprawie.

Prawidłowe jest założenie tego organu, ze nie każdy lokal w budynku jednostki samorządu terytorialnego stanowi nieruchomość w rozumieniu przepisów regulujących konstrukcję podatku od nieruchomości, a w art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, na który powoływał się skarżący powiat, gdy mowa o posiadaczu, na którym ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości odnosi się on właśnie do nieruchomości lub obiektów budowlanych niezłączonych trwale z gruntem, stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego. Definicji nieruchomości dla ustalenia zakresu przedmiotowego powyższego przepisu prawidłowo organy podatkowe poszukiwały w kodeksie cywilnym (art. 46 k.c.), zresztą takie rozumowanie przyjmuje i na ten przepis powołuje się także w skardze skarżący. Jednak skarżący powiat błędnie nie uwzględnia, że lokal (mieszkalny czy użytkowy), jako część budynku, stanowi nieruchomość jedynie wówczas, gdy na mocy odrębnych przepisów stanowi odrębny od gruntu przedmiot własności. Jak prawidłowo w zaskarżonych decyzjach wyjaśniono, samodzielny lokal mieszkalny czy o innym przeznaczeniu może być uznany za odrębną nieruchomość jeżeli został prawnie wyodrębniony z budynku w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego, na podstawie jednostronnej czynności prawnej dokonanej także w formie aktu notarialnego czy na mocy orzeczenia sądowego. Wyodrębnienie takiego lokalu może być połączone z przeniesieniem jego własności na inna osobę, niż właściciel nieruchomości budynkowej (na nabywcę) – wówczas właściciel takiego lokalu na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu obowiązującym w 2002 roku, staje się podatnikiem podatku od nieruchomości od tego lokalu, jako części budynku i przypadającego udziału w nieruchomości wspólnej, albo też nastąpić może dla siebie bez przeniesienia – jego własności na najemcę lokalu lub inną osobę (art. 7 i art. 10 ustawy z dnia 24.06.1994 r. o własności lokali Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903). Takie wyodrębnienie lokalu, jako części budynku nie fizyczne, lecz prawne – rodzi w podatku od nieruchomości ten skutek, że podatnikiem od tej części (odrębnego lokalu) staje się jego właściciel, co wyżej przedstawiono, albo jego posiadacz – najemca na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – w brzmieniu obowiązującym w 2002 r.. Natomiast pozostałe lokale znajdujące się w budynku nie wyodrębnione prawnie w stanie prawnym obowiązującym w 2002 r. podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, jednak podatnikiem był właściciel budynku, a nie władający tymi lokalami. Powyższe prowadzi do wniosku, że prawidłowe jest stanowisko organów podatkowych w rozpoznawanej sprawie, iż skoro nie zostało zakwestionowane przez skarżący powiat ustalenie co do władania na podstawie umów najmu przez osoby fizyczne lub prawne lokalami użytkowymi, niewyodrębnionymi prawnie z nieruchomości budynkowych samorządu powiatu, tym samym podstawą obowiązku skarżącego powiatu w podatku od nieruchomości za 2002 r. jest art. 2 ust. 1 pkt 1, nie zaś art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu obowiązującym w roku podatkowym 2002.

Skargę, jako niezasadną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) należało oddalić.

/-/K.Pawlicki /-/G.Gorzan /-/Wł.Zygmont

LF