Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1618/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Odrzucenie sprzeciwu
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 64 e, art. 141 § 4, art. 151a § 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 138 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 21 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 31/21 w sprawie ze sprzeciwu A.L. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, dalej również jako "WSA", wyrokiem z dnia 8 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 31/21 oddalił sprzeciw A.L. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], dalej jako "SKO" lub "Kolegium", z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało podjęte na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Decyzją z [...] sierpnia 2020 r., nr [...] Burmistrz Miasta [...], dalej jako "Burmistrz Miasta", po rozpatrzeniu wniosku A.L. z [...] lipca 2020 r., przyznał jej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu niepodejmowania zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką J.L. na okres [...] lipca 2020 r. - [...] lipca 2020 r. w kwocie 580 zł oraz na okres [...] sierpnia 2020 r. - [...] października 2020 r. w kwocie 620 zł miesięcznie.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania, w tym wywiadu środowiskowego uznał, że w realiach sprawy spełnione zostały przesłanki określone w art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm.), dalej jako "u.ś.r.", uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku. W tej mierze organ wskazał na istnienie obowiązku alimentacyjnego, opiekę nad matką legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności przez wnioskodawczynię, która z uwagi na sprawowanie opieki nie może podjąć zatrudnienia nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy, spełnienie kryterium dochodowego (dochód 660,77 zł w przeliczeniu na osobę w rodzinie).

W odwołaniu od powyższej decyzji A.L., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, sygn. akt K 38/13, z 21 października 2014 r., wniosła o uchylenie decyzji i "przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na matkę na okres stały".

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] grudnia 2020 r., nr [...], Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Kolegium wskazało, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną. Dalej organ wyjaśnił, że wnioskodawczyni w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką J.L. ubiega się zarówno o świadczenie pielęgnacyjne (na wniosek złożony w październiku 2019 r.) oraz o specjalny zasiłek opiekuńczy w okresie zasiłkowym 2019/2020 (na wniosek złożony w dniu [...] lipca 2020 r.). W dniu wydania decyzji przyznającej stronie specjalny zasiłek opiekuńczy A.L. nie miała prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (decyzja odmowna organu pierwszej instancji z dnia [...] lutego 2020 r. została utrzymana w mocy decyzją Kolegium z dnia [...] kwietnia 2020 r.). Jednakże ten stan rzeczy uległ zmianie gdyż wyrokiem z 10 listopada 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 645/20, WSA uchylił ww. decyzje. Sprawa nabycia przez A.L. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zostanie zatem rozpoznana po raz kolejny przez organ pierwszej instancji z zachowaniem wskazań zawartych w wyroku, a dotyczących pominięcia tej części normy prawnej art. 17 ust. 1b u.ś.r., którą Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) uznał za niezgodną z Konstytucją RP oraz przy uwzględnieniu okresu na jaki świadczenie winno być przyznane, okoliczności złożenia wniosku w październiku 2019 r. oraz śmierci osoby objętej opieką.

Kolegium uznało więc, że dojdzie do zbiegu uprawnień strony do dwóch świadczeń, o którym mowa w art. 27 ust. 5 uś.r. Jak zaś wynika z oświadczeń strony w obu sprawach, wybiera ona świadczenie pielęgnacyjne przed specjalnym zasiłkiem opiekuńczym. Zdaniem Kolegium w tej sytuacji Burmistrz Miasta powinien w pierwszej kolejności rozpoznać sprawę nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, przy czym sprawa z wniosku o specjalny zasiłek opiekuńczy złożonego w lipcu 2020 r. nie może zostać rozpoznana co do istoty przed zakończeniem sprawy o świadczenie pielęgnacyjne – nabycie prawa do tego świadczenia wyklucza bowiem prawo do zasiłku na ten sam okres świadczeniowy. Kolegium podkreśliło, że sprawa nabycia każdego ze świadczeń jest odrębną sprawą administracyjną, a jeżeli strona nabędzie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego i nie wycofa wniosku o specjalny zasiłek opiekuńczy, to konieczna będzie odmowa przyznania tego drugiego świadczenia zgodnie z art. 16a ust. 8 pkt 1 lit. c) u.ś.r.

Skarżąca wniosła na powyższą decyzję SKO sprzeciw do WSA. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca wniosła o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przez organy oraz o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego za miesiące lipiec - wrzesień 2020 r. w trybie ustawowym, przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od października 2020 r., do zakończenia sprawy oraz "złożenie oświadczenia o rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego na rzecz świadczenia pielęgnacyjnego".

W uzasadnieniu powołanego na wstępie wyroku WSA wskazał, że sprzeciw należało oddalić – zdaniem WSA organ odwoławczy wydał decyzję zgodną z art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej jako "k.p.a.". W ocenie WSA w realiach rozpatrywanej sprawy nie można uznać, że organ odwoławczy bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że jak wynika ze stanowiska SKO, ukierunkowanego na urzeczywistnienie stanowiska skarżącej odnośnie wyboru świadczenia korzystniejszego, wobec zainicjowania przez skarżącą dwóch odrębnych postępowań administracyjnych w przedmiocie przyznania dwóch odrębnych świadczeń opiekuńczych, organ pierwszej instancji winien wstrzymać się z rozpoznaniem sprawy wszczętej w późniejszym okresie (to jest sprawy o specjalny zasiłek opiekuńczy wszczętej w lipcu 2020 r.) do momentu definitywnego zakończenia postępowania zainicjowanego wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (sprawa wszczęta w październiku 2019 r.), zważywszy na fakt, że sposób procedowania organu w tej sprawie determinowany jest wskazaniami płynącymi z korzystnego dla skarżącej wyroku WSA w Gdańsku z 10 listopada 2020 r. w sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie WSA słusznie przyjęło Kolegium, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Innymi słowy organ pierwszej instancji nie dokonał pełnego rozpatrzenia niniejszej sprawy, gdyż nie rozpoznał jej z uwzględnieniem skutków jakie dla tego postępowania wynikają z ubiegania się przez skarżącą o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w innym postępowaniu. WSA zaznaczył, że skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez osobę uprawnioną świadczenia korzystniejszego. Na zakończenie WSA wskazał, że sprawa administracyjna zainicjowana wnioskiem z lipca 2020 r., nie jest tożsama przedmiotowo ze sprawą zainicjowaną przez skarżącą wnioskiem z października 2019 r., o przyznanie innego świadczenia, zatem nie jest możliwe aby w granicach sprawy wyznaczonej wnioskiem z lipca 2020 r., podejmować działania w celu przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca. Zaskarżając go w całości zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik postępowania tj. naruszenie:

• art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", poprzez niepełną ocenę istnienia przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.,

• art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez dokonanie oceny prawnej sprawy bez pełnego odniesienia do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co miało wpływ na ocenę prawidłowości wydania przez Kolegium decyzji z [...] grudnia 2020r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego w trybie art. 138 § 2 k.p.a.,

• art. 151a § 2 p.p.s.a. poprzez bezzasadne zastosowanie i art. 151a § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. poprzez bezzasadne niezastosowanie - co stanowi o zaistnieniu podstaw skargi kasacyjnej zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku WSA w Gdańsku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi oraz przyznanie pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia z tytułu kosztów udzielonej pomocy prawnej.

Skarga kasacyjna zawiera uzasadnienie powołanych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 181 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na rozprawie w składzie trzech sędziów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Natomiast skargę kasacyjną od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego sprzeciw od decyzji Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje na posiedzeniu niejawnym (art. 182 § 2a p.p.s.a.) i orzeka w składzie jednego sędziego (§ 3 in principio).

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. tj.:

1) naruszeniem prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie podkreślenia wymaga, że zaskarżony wyrok został wydany w wyniku rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji sprzeciwu od decyzji kasacyjnej organu odwoławczego, wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Charakter i zakres zaskarżonej decyzji, tj. decyzji kasacyjnej, powoduje, że przedmiotem rozważań w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie są kwestie związane z merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, ale zagadnienia dotyczące wydania w postępowaniu odwoławczym tego rodzaju decyzji. Zgodnie bowiem z art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. W myśl natomiast art. 64e p.p.s.a. sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od decyzji ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z przepisu tego wynika, że wydanie decyzji kasacyjnej połączone z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji uzależnione jest od wystąpienia dwóch przesłanek, które powinny znaleźć potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Po pierwsze, organ odwoławczy jest zobowiązany wykazać, że postępowanie przed organem pierwszej instancji, w którym została wydana decyzja, było prowadzone z naruszeniem przepisów postępowania i po drugie – niezbędnym jest wykazanie istnienia niewyjaśnionego przez organ pierwszej instancji zakresu sprawy, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Dodać także należy, że decyzja kasacyjna może zapaść, jeżeli wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a.

Zatem ocena sądu pierwszej instancji sprowadza się do skontrolowania kwestii zasadności wydania przez organ odwoławczy decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Kontrola ta nie może natomiast obejmować sformułowania końcowej oceny materialnoprawnej związanej z istotą sprawy, gdyż formułowanie wniosków w tym zakresie byłoby przedwczesne i niedopuszczalne. Sąd pierwszej instancji kontrolując taką decyzję nie powinien wyrażać oceny prawnej w zakresie szerszym niż odnoszącym się do przesłanek określonych w art. 138 § 2 k.p.a. W wyniku rozstrzygnięcia o charakterze kasacyjnym sprawa wraca do organu pierwszej instancji w celu dokonania niezbędnych ustaleń, których dokonanie jest istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, a które wykraczały poza zakres postępowania, jakie mógł przeprowadzić organ odwoławczy na podstawie art. 136 k.p.a. Zasadniczo rozpoznając sprzeciw, sąd administracyjny nie powinien zatem dokonywać bezpośrednio wykładni prawa materialnego, jednakże jeśli zakres postępowania wyjaśniającego determinują przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, kwestie materialnoprawne nie mogą być przez sąd administracyjny w ogóle zignorowane (por. wyroki NSA: z dnia 8 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2045/18; z dnia 11 grudnia 2018r., sygn. akt I OSK 4191/18).

Pierwszy ze wskazanych w skardze kasacyjnej zarzutów, tj. zarzut naruszenia art. 64 e p.p.s.a. poprzez niepełną ocenę istnienia przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a, nie mógł zostać uwzględniony.

Rozpoznając niniejszą sprawę WSA zasadnie, wobec brzmienia art. 64e p.p.s.a., oceniał legalność zaskarżonej decyzji kasacyjnej wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., nie badał natomiast kwestii merytorycznych z uwagi na fakt, że kontrolowana przez Sąd decyzja kasacyjna nie rozstrzyga sprawy co do istoty wniosku skarżącej.

Skarżąca zdaje się nie dostrzegać powyższej prawidłowości, gdyż w złożonym do WSA sprzeciwie wniosła m.in. o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego. Dodatkową kwestią jest, że sprawa o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawą odrębną, a sprawa niniejsza dotyczy specjalnego zasiłku opiekuńczego, zatem jak wskazywały organy oraz WSA brak jest możliwości w granicach przedmiotowej sprawy podejmować działania w celu przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Okoliczność ta wpływa jednak na zasadność wydania decyzji kasacyjnej w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. W październiku 2019 r., skarżąca złożyła bowiem do organu pierwszej instancji wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, natomiast [...] lipca 2020 r., wniosła o przyznanie jej specjalnego zasiłku opiekuńczego. Co prawda decyzją Burmistrza Miasta z [...] lutego 2020 r., utrzymaną w mocy decyzją SKO z [...] kwietnia 2020 r., skarżącej odmówiono przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Niewątpliwie rzutowało to na ocenę przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego – decyzją z [...] sierpnia 2020 r., Burmistrz Miasta przyznał jej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Jednakże wyrokiem z 10 listopada 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 645/20, WSA uchylił decyzje odmawiające przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego – wobec czego wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego zostanie ponownie rozpoznany z zachowaniem wskazań zawartych w wyroku, dotyczących pominięcia tej części normy prawnej art. 17 ust. 1b u.ś.r., którą Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 uznał za niezgodną z Konstytucją RP. Słuszne zatem są argumenty, że w sprawie może dojść do zbiegu uprawnień skarżącej, to jest prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego, przy czym w takiej sytuacji przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną. Nie ulega przy tym wątpliwości, które ze świadczeń skarżąca uznaje za bardziej korzystne, a z którego chce zrezygnować – jej oświadczenia w tej mierze są jednoznaczne i składane były wielokrotnie. Wbrew zatem podniesionym w skardze kasacyjnej argumentom organ drugiej instancji nie był władny rozstrzygać w przedstawionych powyżej okolicznościach kwestii prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, mając na uwadze jednoczesne ubieganie się przez skarżącą o prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Powyższe rozważania są zgodne z orzecznictwem, które Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w pełni podziela, iż w przypadku zbiegu do świadczeń, strona ma prawo wyboru świadczenia, niezależnie od tego które zostało przyznane jako pierwsze. Jednakże mając na uwadze specyfikę przedmiotowej sprawy godzi się uznać za celowe rozpoznanie w pierwszej kolejności wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (które w istocie było też pierwszym wnioskowanym przez skarżącą świadczeniem). Innymi słowy w przypadku gdy w organie pierwszej instancji rozpoznawane są dwa wnioski o różne świadczenia na rzecz strony skarżącej, przy jej jednoznacznej deklaracji które świadczenie wybiera, za słuszne należy uznać rozpoznanie w pierwszej kolejności wniosku o świadczenie korzystniejsze dla strony. Jest to uzasadnione słusznym interesem skarżącej, jak też swego rodzaju ekonomiką procesową. Takie rozstrzygnięcie omawianej kwestii jest również zgodne ze stanowiskiem skarżącej, która przez cały przebieg niniejszego postępowania w istocie wnosi o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, nie przyjmując do wiadomości, że niniejsze postępowanie odnosi się do drugiego jej wniosku – o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Słusznie zatem WSA podzielił stanowisko organu odwoławczego, że w przedmiotowej sprawie istniały podstawy do wydania decyzji kasacyjnej w trybie art. 138 § 2 k.p.a., a to z uwagi na fakt, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Jak wskazał WSA organ pierwszej instancji nie dokonał w istocie pełnego rozpatrzenia niniejszej sprawy, bowiem nie rozpoznał jej z uwzględnieniem skutków jakie dla tego postępowania wynikają z ubiegania się przez skarżącą o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w innym postępowaniu. Braki w tym zakresie rzutowały na prawidłowość postępowania i możliwość merytorycznego orzekania przez organ odwoławczy, z uwagi na zasadę dwuinstancyjności postępowania.

Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten określa elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku i ma charakter formalny, a o jego naruszeniu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie wyroku nie spełnia określonych w nim warunków. W orzecznictwie przyjmuje się, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną wówczas, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 9/09 ONSAiWSA 2010/3/39) bądź uniemożliwia dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA z dnia: 28 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1605/09; 13 października 2010 r., sygn. akt II FSK 1479/09). Jednakże wbrew twierdzeniom skarżącej w niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, podano zarzuty sformułowane w sprzeciwie, stanowisko organu oraz wskazano podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie, a przede wszystkim wbrew podnoszonemu zarzutowi WSA w pełni odniósł się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala zatem na prześledzenie toku rozumowania WSA i poznanie motywów, jakimi kierował się podejmując rozstrzygnięcie w sprawie. Podkreślenia wymaga, iż za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, czy procesowego.

W skardze kasacyjnej skarżąca podniosła również naruszenie "art. 151a § 2 p.p.s.a. poprzez bezzasadne zastosowanie i art. 151a § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. poprzez bezzasadne niezastosowanie". Jednakże naruszenie ww. przepisu prawa, mającego wynikowy charakter (podobnie jak analogiczny art. 151 p.p.s.a) jest następstwem uchybienia innym przepisom i nie może być samoistną podstawą skargi kasacyjnej. Podmiot skarżący kasacyjnie chcąc powołać się w zarzucie naruszenia przepisów postępowania na uchybienie art. 151a p.p.s.a zobowiązany jest powiązać taki zarzut z naruszeniem konkretnych przepisów, którym, jego zdaniem uchybił Sąd pierwszej instancji w toku rozpatrywania sprawy. Ponadto zastosowanie tego przepisu jest uzależnione od stwierdzenia bądź niestwierdzenia przez sąd administracyjny naruszeń prawa przez organ administracji publicznej. Oznacza to, że przepis ten może być naruszony tylko wówczas, gdy sąd, uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie, wydaje orzeczenie oddalające skargę, lub gdy Sąd, uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, uwzględnia ją. W przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez WSA normy prawnej.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2a i 3 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia, bowiem wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a.