Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1069/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono sprzeciw od decyzji administracyjnej - art 64a ppsa
Powołane przepisy: article: art 38 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Warszawa, 13 czerwca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kaja Angerman po rozpoznaniu 13 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu [...] od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji oddala sprzeciw.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 1069/19

UZASADNIENIE

Decyzją z [...] kwietnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania I. O., B. N. i W. N., uchyliło decyzję [...] W. z [...].02.2019 r. nr [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] [...] W. z [...].03.2018 r. o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie [...] wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i drogową (w tym dwóch zjazdów z drogi serwisowej ul. [...], budynku usługowo-handlowego, budynku [...] [...] retencyjnego) na cz. dz. ew. nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w W. (inwestor: [...]) i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzja była wynikiem następujących ustaleń i oceny prawnej.

Decyzją z [...].02.2019 r. nr [...] organ I instancji, po wznowieniu postępowania na wniosek I. O., B. N. i W. N. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] [...] W. z [...].03.2018 r. o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.

Organ I instancji podniósł, że wniosek o wznowienie postępowania w tej sprawie został wniesiony [...].11.2018 r., w sytuacji gdy ww. osoby dowiedziały się o ww. decyzji o warunkach zabudowy z zawiadomienia o wszczęciu postępowania o pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji, w którym zostały uznane za strony. Organ I instancji wskazał, że nie uznał ww. osób za strony postępowania, z uwagi na to, że dz. ew. nr [...] w obrębie [...] stanowiąca współwłasność wnioskodawców, nie graniczy bezpośrednio z terenem ww. inwestycji, ale rozdziela je dz. ew. nr [...]. Organ I instancji odmówił uchylenia ww. decyzji o warunkach zabudowy z tego powodu, że nie potwierdziła się ww. przesłanka wznowieniowa (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).

Od ww. decyzji wnioskodawcy o wznowienie postępowania wnieśli w terminie odwołanie. Podniesiono w nim, że organ I instancji nieprawidłowo nie uznał wnioskodawców o wznowienie postępowania za strony w sprawie ww. warunków zabudowy, gdyż nie dokonał właściwej oceny zasięgu oddziaływania oraz stopnia uciążliwości planowanej inwestycji dla sąsiedniej nieruchomości, wprawdzie niegraniczącej z terenem wnioskowanej inwestycji, ale znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji na wstępie zauważył, że organ I instancji nie ustalił właściwych adresów dwóch stron: J. K. i H. Z. Ponadto skierował decyzję do J. S., która - wg urzędu pocztowego - zmarła. Już z tych powodów zdaniem organu zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu do ponownego rozpatrzenia.

Ponadto organ I instancji powinien załączyć do akt sprawy zawiadomienie o wszczęciu postępowania o pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji wraz z dowodem jego doręczenia wnioskodawcom, lub inny dokument potwierdzający, że wnioskodawcy dowiedzieli się o decyzji [...].10.2018 r., a to w celu wykazania zachowania terminu z art. 148 § 1 i 2 k.p.a.

Ponadto, zdaniem Kolegium, wnioskodawcy o wznowienie postępowania powinni być uznani za strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, zgodnie z art. 28 k.p.a. w związku z orzecznictwem do przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1945 z późn. zm.). Niewątpliwie ich nieruchomość (dz. ew. nr [...] w obrębie [...]), chociaż niegranicząca bezpośrednio z terenem inwestycji (dz. ew. nr [...] obręb ten sam), to jednak położona jest w tak nieznacznej odległości ok. 3 m. od działki nr [...], że wszelkie uciążliwości związane z funkcjonowaniem przedmiotowej inwestycji (zapach, hałas), a także to, że działka [...] niewątpliwie straci na wartości, przesądzają o interesie prawnym wnioskodawców już na etapie ustalenia warunków zabudowy, a nie tylko na etapie wydawania pozwolenia na budowę. Organ powołał się na stanowisko sądów administracyjnych, w tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 grudnia 2016 r. (VIII SA/Wa 313/16, LEX nr 2189969) w którym sąd podkreślił, że "1. O interesie prawnym podmiotu świadczy m.in. prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości, wynikające z art. 140 (ochrona właściciela przed immisjami bezpośrednimi, uniemożliwiającymi korzystanie z prawa własności) i art. 144 k.c. (ochrona właściciela przed immisjami pośrednimi, zakłócającymi korzystanie z nieruchomości ponad przeciętna miarę). Oba powołane przepisy należy uwzględnić przy określaniu kręgu stron postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.

2. Na problem ustalenia stron postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (również decyzji lokalizacyjnych przez analogię) należy spojrzeć z perspektywy art. 6 ust. 2 u.p.z.p."

W związku z powyższym, organ odwoławczy nie podzielił poglądu, że wnioskodawcom nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu w sprawie ww. warunków zabudowy. Stąd zarzut z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. że osoby te bez własnej winy nie brały udziału w postępowaniu w sprawie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, jest zasadny.

Organ I instancji nie rozważał sprawy w dalszym ciągu, tzn. ograniczył się do stwierdzenia, że skoro wnioskodawcom nie służył przymiot strony w postępowaniu w sprawie wz, to z tego powodu należało odmówić uchylenia ww. decyzji ustalającej warunki zabudowy dla tej inwestycji. Zdaniem jednak organu odwoławczego, organ I instancji, powinien uznając fakt, że ww. wnioskodawcy niezasadnie nie zostali uznani za strony w postępowaniu w sprawie ustalenia wz, rozpatrzyć sprawę merytorycznie, rozważając, czy decyzja w sprawie wz jest mimo to prawidłowa, czy powinna być uchylona, czy też nie (zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 lub 151 § 2 k.p.a.).

Mając na uwadze powyższe, zdaniem organu odwoławczego należało zaskarżoną decyzję uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w celu przeprowadzenia ponownego postępowaniu z uwzględnieniem wskazanych zaleceń.

Sprzeciw od decyzji wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie inwestor zaskarżając ją w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1) art. 138 § 2 w związku z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz w związku z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. i przyjęcie, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki umożliwiające organowi II Instancji uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, gdy tymczasem w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do utrzymania decyzji organu I instancji w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., a nie doszło do spełnienia przesłanek zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.;

2) art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

3) art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz dokonanie kontroli zaskarżonych decyzji, w szczególności niewyjaśnianie na podstawie jakich okoliczności, dowodów uznano istnienie interesu prawnego, stanowiącego podstawę do uznania wnioskodawców za strony postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji.

Skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu sprzeciwu podniesiono, że zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, jedynie gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy jest obowiązany wykazać, że postępowanie przed organem I instancji, w którym została wydana decyzja, było prowadzone z naruszeniem przepisów postępowania i po drugie - niezbędne jest wykazanie istnienia niewyjaśnionego przez organ I instancji zakresu sprawy, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Decyzja kasacyjna może zapaść, jeżeli wątpliwości organu II instancji co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a.

Organ odwoławczy ma obowiązek nie tylko dokonać kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, ale co do zasady ma również rozpatrzyć całość sprawy i orzec merytorycznie. Na organie odwoławczym ciążą zatem te same, co na organie I instancji, obowiązki w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

Zdaniem Skarżącego organ odwoławczy wręcz uchylił się od rozpoznania sprawy, poprzestając jedynie na arbitralnym stwierdzeniu, że nieznaczna odległość działki wnioskodawców od działki na której ma być zlokalizowana inwestycja sprawia, że "wszelkie uciążliwości związane z funkcjonowaniem przedmiotowej inwestycji (zapach, hałas), a także to że działka niewątpliwie straci na wartości przesądzają o interesie prawnym wnioskodawców" w zakresie przyznania im statusu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy.

Na poparcie swego twierdzenia, Kolegium zamiast uzasadniania decyzji przytoczyło kilka orzeczeń sądów administracyjnych zawierających ogólne wytyczne w zakresie postępowania mającego ustalić przymiot stron postępowania. W orzeczeniach tych Sądy odwołują się do pojęcia interesu prawnego wyznaczonego zakresem oddziaływania danej inwestycji oraz stopniem jej uciążliwości dla nieruchomości sąsiednich. Kolegium w żaden sposób nie odniosło się do zakresu odziaływania planowanej inwestycji (tymczasem sam charakter przedsięwzięcia nie przesądza sam w sobie o zakresie oddziaływania i stopniu uciążliwości planowanej inwestycji).

Pominięto, iż w decyzji nr [...] Prezydenta W. z dnia [...] marca 2017r. o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie [...] na działce ew. nr. [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...]. W. stwierdzono brak możliwości występowania oddziaływań o znacznej wielkości lub złożoności, wskazując, że planowane przedsięwzięcie nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko. Również sama odległość działki od terenu inwestycji (nawet nieznaczna) nie stanowi automatycznej przesłanki do uznania właścicieli nieruchomości nie sąsiadującej z terenem inwestycji za strony postępowania (nie wynika to z żadnych regulacji prawnych).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] pominęło, że nieruchomości mieszkalne wnioskodawców znajdują się w odległości ponad 50 m od planowanych obiektów [...].

Z treści decyzji nie wynika o jakich "uciążliwościach związanych z funkcjonowaniem inwestycji (zapach, hałas)" Kolegium wspomina, tzn. na podstawie czego Kolegium ustaliło zakres i sposób oddziaływania bliżej nieokreślonego zapachu i hałasu na nieruchomość - a tym samym jak ustalono zakres i zasięg oddziaływania na działkę wnioskodawców niegraniczącą z terenem inwestycji (nie wskazano w oparciu o jakie dowody poczyniono ww. bliżej nieokreślone ustalenia).

Zupełnie niezrozumiałym jest odwoływanie się przez Kolegium do argumentu "że działka (wnioskodawców) niewątpliwie straci na wartości" w związku z planowaną inwestycją.

Nie wiadomo na podstawie czego Kolegium wysnuło takie wnioski i co powyższe okoliczności (o ile nawet miały by miejsce) mają wspólnego z interesem prawnym wnioskodawców (w ww. przypadku można by się ewentualnie zastanawiać nad interesem faktycznym wnioskodawców).

Zdaniem skarżącego strony postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji zostały prawidłowo ustalone zgodnie z treścią art. 28 k.p.a. Pojęcie interesu prawnego dającego przymiot bycia stroną postępowania musi wynikać z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę sformułowania interesu lub obowiązku czyli przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Przy czym wywodzony z normy prawa materialnego interes prawny musi być jednoznacznie skonkretyzowany, zindywidualizowany i realny - rzeczywiście istniejący w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego, jednocześnie obiektywnie sprawdzalny, bezpośredni, osobisty i nawet jeśli znajdzie potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, musi dotyczyć sfery prawnej podmiotu.

W przedmiotowej sytuacji trudno podzielić stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], że normą o charakterze materialnoprawnym, z której wnioskodawcy wywodzą swój interes prawny, jest argument o bliskości ich zabudowy mieszkaniowej od inwestycji jak i strefy oddziaływania inwestycji na teren ich nieruchomości. Argumenty te, w oderwaniu od jakiejkolwiek normy prawa materialnego trudno uznać za podstawę do uznania ich za stronę postępowania administracyjnego. Ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], ani odwołujący nie wykazali norm, przepisów prawa materialnego jako podstawy interesu prawnego uzasadniającego nadanie wnioskodawcom przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k,p.a.

W toku postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia stwierdzono brak możliwości występowania oddziaływań o znacznej wielkości lub złożoności oraz że planowane przedsięwzięcie nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko. W ramach realizacji przedsięwzięcia przewidziano szereg rozwiązań technologicznych ograniczających oddziaływanie przedsięwzięcia poza granice inwestycji. Funkcjonowanie [...] nie spowoduje ponadnormatywnego zagrożenia środowiska hałasem ani ograniczeń w powszechnym korzystaniu ze środowiska, które mogłyby być powodem protestów jakiejś grupy społecznej. Nie ma potrzeby projektowania rozwiązań ograniczających przenikanie hałasów do otoczenia. Ze względu na potrzeby ochrony środowiska przed hałasem przedsięwzięcie nie powoduje ograniczeń w obecnym wykorzystaniu terenów sąsiadujących ani monitorowania hałasu. Jednakże ze względów społecznych zaprojektowano dodatkowe ekrany dźwiękochłonne zlokalizowane od strony zabudowy mieszkaniowej, zgodnie z wytycznymi z cytowanej powyżej decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych .

Uwzględniając ograniczenie oddziaływania przedsięwzięcia do granic jego realizacji i brak negatywnego wpływu inwestycji na teren innych nieruchomości, w tym nieruchomości wnioskodawców brak jest podstawy do uznania ich za stronę takiego postępowania, ponieważ posiadają oni wyłącznie interes faktyczny, a nie prawny.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło się w zaskarżonej decyzji, od merytorycznego rozpoznania sprawy, ignorując dowody zgromadzone w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Całkowicie pominięto ustalenia i wytyczne wskazane w "Raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko" opracowanym w ramach przeprowadzonej procedury oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przez Prezydenta W. , a w szczególności zakres oddziaływania inwestycji na środowisko, w tym nieruchomości sąsiadujące .

W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2019 r. nie została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a.

Sądowa kontrola rozstrzygnięcia wydanego na podstawie ww. przepisu, stosownie do treści art. 64e ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej również p.p.s.a.), dotyczy jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Jeśli Sąd stwierdzi jego naruszenie, uchyla decyzję w całości (art. 151a § 1 p.p.s.a.), w przeciwnym przypadku - oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd nie odnosi się do meritum sprawy, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem.

Postępowanie administracyjne, będące przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, toczyło się w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, która zakończona została decyzją ostateczną i w stosunku, do której zaistniała jedna ze wskazanych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a. okoliczności będących podstawami wznowienia postępowania.

W przedmiotowej sprawie przesłanką wznowieniową, na którą powołali się wnioskodawcy we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego było pominięcie ich jako stron postępowania zakończonego wydaniem decyzji ustalającej warunki zabudowy dla planowanej inwestycji, a więc okoliczność wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Organ odwoławczy prawidłowo uznał, że ocena organu I instancji, że w sprawie nie zachodzi przyczyna wznowieniowa, w związku z brakiem interesu prawnego po stronie wnioskodawców nie była zasadna. Nieprawidłowa zdaniem sądu ocena dotycząca interesu prawnego wnioskodawców skutkowała przedwczesną oceną o braku przesłanek do uchylenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Organ I instancji nie dokonywał tym samym żadnych ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie, nie dokonywał oceny zgromadzonego materiału dowodowego, pominął konieczność ustalenia aktualnego kręgu stron, co niewątpliwie powodowało konieczność uchylenia decyzji i skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone z istotnym naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, art. 10 i art. 77 § 1 kpa. Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy ze względu na treść art. 150 § 1 i art. 151 § 1 K.p.a. nie mógł dokonać merytorycznej oceny sprawy i wydać rozstrzygnięcia co do istoty, gdyż w postępowaniu wznowieniowym kompetencja do rozstrzygnięcia sprawy w sytuacji istnienia podstawy wznowieniowej przyznana jest organowi, który wydał decyzję dotychczasową. Twierdzenie więc, że organ odwoławczy uchylił się od rozstrzygnięcia sprawy co do istoty nie jest zasadne.

Należy wskazać, że żaden przepis ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie określa szczególnych zasad ustalania kręgu stron postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. W konsekwencji zastosowanie znajduje ogólna zasada wyrażona w artykule 28 kpa zgodnie z którą stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny jest kategorią materialnoprawną obejmującą uprawnienia i obowiązki strony oparte na prawie, a więc o istnieniu interesu prawnego decyduje przepis prawa materialnego. Interes prawny musi być indywidualny i realny, a więc znajdujący potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy, które uzasadniają zastosowanie danej normy prawa materialnego. W sprawie zagospodarowania przestrzennego prawo do ochrony interesu prawnego może być skutecznie realizowane przez wskazanie konkretnego przepisu prawa materialnego, który chroni bezpośredni i rzeczywisty interes, który zostaje naruszony postanowieniami decyzji o warunkach zabudowy. Zasada ta wynika bezpośrednio z treści art. 6 ust 2 ustawy, zgodnie z którym każdy ma prawo w granicach określonych ustawą do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Zgodnie z tą zasadą stroną postępowania w sprawie warunków zabudowy mogą być poza inwestorem i właścicielem nieruchomości objętej wnioskiem, w zależności od okoliczności, zarówno właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiadujących (graniczących) z terenem inwestycji, jak również właściciele działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. Jednak uzyskanie statusu strony w tym postępowaniu nie jest związane tylko z faktem bycia właścicielem nieruchomości, gdyż o interesie prawnym tych osób przesądzać będzie zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (wyrok NSA z 12 kwietnia 2012r., sygn. akt II OSK 135/11, z 24 stycznia 2012r., sygn. akt II OSK 2105/10).

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że oddziaływanie inwestycji obejmuje działkę wnioskodawców, choć podana przez organ argumentacja jest lakoniczna i niewystarczająco przekonująca. To jednak naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. i art. 11 k.p.a., a więc zasady przekonywania o racjonalności i rzetelności działania organu nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż w sprawie nie mogło zapaść inne rozstrzygnięcie.

Niewątpliwie właściciele działki ewid. nr [...] w obrębie [...] wywodzą swój interes prawny z treści art. 144 kc w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 144 kc właściciel nieruchomości przy wykonywaniu swego prawa powinien powstrzymać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Oznacza to, że ochrona przewidziana w tym przepisie dotyczy immisji związanych z korzystaniem z tej konkretnej nieruchomości przez konkretny podmiot, w sposób wykraczający ponad przeciętną miarę. Przekroczenie przeciętnej miary odnoszone jest do społeczno – gospodarczego przeznaczenia nieruchomości na którą ma wpływ sposób korzystania z nieruchomości, jak też stosunków miejscowych.

Z art. 6 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do:

1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich;

2) ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych.

W ocenie sądu powyższe przepisy stanowią źródło interesu prawnego wnioskodawców postępowania wznowieniowego i uzasadniają ich prawo do takiego zakresu ochrony jaki przyznawany jest osobom trzecim w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy.

Organ odwoławczy słusznie ocenił, że usytuowanie działki wnioskodawców w stosunku do działki objętej wnioskiem o wydanie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie [...] wraz z towarzyszącą infrastrukturą techniczną i usługową jest tak bliskie, że sytuację tych właścicieli należy traktować na równi z sytuacją prawną właścicieli działek bezpośrednio sąsiadujących z planowaną inwestycją. W istocie oddzielenie przedmiotowej działki od działki inwestycyjnej powierzchnią działki gruntu, która stanowi wąski pas terenu, o szerokości w niektórych odcinkach wynoszącej 3 m, nie stanowi w praktyce żadnej przeszkody eliminującej oddziaływanie przyszłej inwestycji usługowej. Dlatego też sąd podziela stanowisko organu o potrzebie traktowania sytuacji właścicieli działki ewid. nr [...] na równi z działką bezpośrednio graniczącej z działką inwestycyjną. To bardzo bliskie sąsiedztwo uzasadnia stanowisko o potrzebie ochrony interesu prawnego właścicieli działki w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy. Niewątpliwie planowana inwestycja usługowa w postaci [...], choć kontynuuje funkcję usługową występującą już w obszarze analizowanym, to jednak charakter inwestycji różni się od typowych usług. To właśnie charakter inwestycji wpłynie zarówno na możliwości inwestycyjne na działce ewid. nr [...] (ograniczając swobodę jej zagospodarowania w sposób odpowiadający dotychczasowemu przeznaczeniu tj. funkcji mieszkaniowej), a także będzie powodować ponadmiarowe immisje wpływające na swobodny sposób korzystania z tej nieruchomości zgodnie z dotychczasowym jej przeznaczeniem. To, że dotychczas istniejąca na działce ewid. nr [...] zabudowa mieszkaniowa znajduje się w pewnym oddaleniu od granicy działki nie wpływa na istniejącą obecnie możliwość innego jej zagospodarowania dla tych samych celów mieszkaniowych. Niemal bezpośrednie sąsiedztwo [...]i towarzyszącej jej infrastruktury niewątpliwe ograniczy swobodę zagospodarowania z uwagi na względy bezpieczeństwa, oddziaływania hałasowego, zapachowego, światła pochodzącego z oświetlenia usytuowanego na terenie [...] dostępnej całodobowo. Wskazane oddziaływania należy także ocenić jako oddziaływania ponadmiarowe, ponieważ nie będą one oddziaływaniami typowymi dla dotychczasowego sposobu korzystania z tej działki, ani nawet typowymi dla zabudowy usługowej z reguły funkcjonującej tylko w określonych godzinach pory dziennej. Tymczasem [...] to rodzaj usług funkcjonujących przez całą dobę, co nawet w mieście nie stanowi standardu współistnienia z zabudową mieszkaniową.

Nie stanowi wystarczającego argumentu przemawiającego za brakiem oddziaływania tej inwestycji na działkę ewid. nr [...] pozytywna ocena o braku negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko wynikająca z wydanej decyzji środowiskowej. To, że inwestycja nie będzie powodować zagrożeń dla środowiska, a więc także dla zdrowia i życia ludzi, w tym ponadnormatywnego oddziaływania emisji substancji czy hałasu, nie zmienia oceny o ponadprzeciętnym jej oddziaływaniu wpływającym na dotychczasowy sposób korzystania z pobliskiej działki i możliwości jej zagospodarowania.

Organ odwoławczy ma rację także co do tego, że uchylenie decyzji organu I instancji uzasadniało nieustalenie aktualnego kręgu stron postępowania do czego organ prowadzący postępowanie administracyjne zobowiązany jest z urzędu na każdym jego etapie. W tej sprawie organ I instancji powinien mieć świadomość, że kieruje decyzję do osoby zmarłej zamiast do jej następców prawnych, ponieważ informacja o śmierci dotychczasowej strony, którą zobowiązany był wziąć pod uwagę wynikała z adnotacji na kopercie, w której doręczał decyzję o warunkach zabudowy.

Okoliczność ta uprawnia do stwierdzenia, że decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 28 k.p.a., a także wyrażonej w art. 10 k.p.a. zasady czynnego udziału stron w postępowaniu i ich wysłuchania. Natomiast Kolegium, aby uczynić zadość zasadzie dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) zobowiązane było do rozpoznania sprawy w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania przez niego decyzji. Postępowanie wyjaśniające w sprawie z wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o ustalenie warunków zabudowy powinno zostać ponownie przeprowadzone w całości z udziałem wszystkich stron postępowania. Pominięcie spadkobierców dotychczasowej strony postępowania i niezapewnienie im prawa udziału w tym postępowaniu - w ocenie Sądu - należało uznać za konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy wywierający wpływ na jej rozstrzygnięcie. Brak udziału właściwego kręgu stron, w wyniku pominięcia następców prawnych zmarłej strony, a także w wyniku nieskutecznego doręczenia decyzji niektórym ze stron postępowania skutkowałoby na przyszłość możliwością inicjowania kolejnych postępowań wznowieniowych.

Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 151a § 2 w zw. z art. 16 § 2 i art. 64d § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Natomiast z uwagi na nieuwzględnienia skargi Sąd nie był zobowiązany do orzekania o zwrocie kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art. 200 p.p.s.a.).