Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2234/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-08-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28  ust. 2, art. 3 pkt 20
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły ( spr.), Sędziowie sędzia WSA Mirosław Montowski, sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2018 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej A. F. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. F. ("skarżąca") jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ("GINB") z [...] lipca 2018 r., znak: [...], wydana w sprawie dotyczącej wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Starosta [...] decyzją z [...] lutego 2015 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] Sp. z o.o. w [...] [...] w [...] ("[...]", "inwestor") pozwolenia na budowę - rozbudowę układu zaporowo-upustowego projektowanego gazociągu [...] na działkach nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], obręb [...] przy ul. [...] w [...].

Pismem z 14 czerwca 2016 r. skarżąca wniosła do Starosty [...] o stwierdzenie nieważności ww. decyzji w związku z naruszeniem stosunków wodnych na działce będącej przedmiotem robót. Pismo to zostało przekazane Wojewodzie [...] ("Wojewoda") jako organowi właściwemu w sprawie.

Pismem z 20 czerwca 2016 r. skarżąca uzupełniła wniosek, wskazując na naruszenie przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Wojewoda postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r. znak: [...] na podstawie art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., "k.p.a."), po zapoznaniu się z ww. wnioskiem, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Starosty [...] z [...] lutego 2015 r. nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ ten podał, że wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności może mieć miejsce tylko z wniosku strony, w tym przypadku wniosek pochodzi od osoby nie mającej interesu prawnego; skarżąca wykazuje się bowiem jedynie interesem faktycznym.

GINB po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, postanowieniem z [...] grudnia 2016 r. znak: [...] w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu postanowienia GINB stwierdził, że postanowienie organu I instancji jest błędne, albowiem skarżąca winna być stroną postępowania. Wywodzi ona swój interes prawny z tytułu posiadanego przez nią prawa własności działki nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w [...] (co potwierdza Księga wieczysta nr [...] prowadzona przez Sąd Rejonowy w [...] – [...] Wydział Ksiąg Wieczystych). Z projektu zagospodarowania terenu spornej inwestycji (projekt budowlany – nr rys. 03/UZU, s. 89), wynika, że na działce skarżącej nr ew. [...] przewidziano realizację odcinka kabla światłowodowego 24J 9/125 um jednowodowego w rurociągu 2-otworowym z rur HDPE 40/33. W tej sytuacji, jak stwierdził GINB, skarżąca jako właściciel działki, na której prowadzone mają być roboty budowlane, posiada interes prawny w kwestionowaniu ww. decyzji Starosty.

Dalej, po wszczęciu postępowania, o czym Wojewoda poinformował pismem z 20 stycznia 2017 r., organ ten orzekł decyzją z [...] kwietnia 2017 r. znak: [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Starosty [...] z [...] lutego 2015 r. nr [...]. W uzasadnieniu tego orzeczenia Wojewoda wskazał, że wnioskodawczyni postępowania nie ma przymiotu strony w sprawie. Szczegółowa analiza akt sprawy oraz wyjaśnienia jednostki projektowej wykazały bowiem, realizacja odcinka kabla światłowodowego na terenie działki skarżącej będzie miała miejsce w następnym etapie realizacji gazociągu, którego to etapu nie obejmuje kwestionowana decyzja Starosty. Podniósł nadto, że w kwestii zakłóceń stosunków wodnych na terenie przedmiotowej inwestycji Miasto [...] prowadzi odrębne postępowanie.

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej GINB decyzją z [...] lipca 2017 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił ww. decyzję Wojewody i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując na brak spójności pomiędzy rozstrzygnięciem a uzasadnieniem zaskarżonej decyzji oraz na wadliwą ocenę dotyczącą legitymacji procesowej A. F. W tej ostatniej kwestii GINB zauważył, że wobec treści projektu zagospodarowania terenu w projekcie budowlanym zatwierdzonym kwestionowaną decyzją, bez znaczenia jest podniesiona przez organ okoliczność, iż elementy gazociągu DN500 realizowane będą według odrębnego opracowania, co potwierdzać ma pismo jednostki projektowej.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania, Wojewoda [...] stycznia 20118 r. wydał decyzję, którą, na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz. U. z 2018 r., poz. 2096,), umorzył w całości postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty z [...] lutego 2015 r.

Organ I instancji w uzasadnieniu wyjaśnił, jakie przepisy określają, komu przysługuje w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę przymiot strony, oraz pojęcia "interes prawny" i "interes faktyczny".

Następnie wskazał, że A. F. jest właścicielką nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], nr ew. [...], która to działka sąsiadujące z terenami, na których została zlokalizowana przedmiotowa inwestycja. Skarżąca nie potwierdziła wpływu przedmiotowej inwestycji na jej działkę. Nie wskazała konkretnego przepisu prawa materialnego, który został naruszony poprzez wzniesienie przedmiotowej inwestycji na działkach sąsiadujących bezpośrednio z należącą do niej nieruchomością.

I dalej, organ podał, że skarżącą swoje prawo do bycia stroną w postępowaniu wywodzi z faktu, iż powstająca przy działce nr [...] budowla – mur oporowy – spowoduje odcięcie jedynej naturalnej drogi spływu wód opadowych i powierzchniowych. Zarzut ten, zdaniem organu, jest gołosłowny i nie został poparty żadnymi dowodami. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] ("PINB") pismem z 20 lipca 2016 r., znak: [...] skierowanym do skarżącej, po przeprowadzeniu 29 czerwca 2016 r. kontroli stwierdził, iż kwestionowana budowa "muru oporowego" dotyczy prowadzenia robót na terenie działek nr. ew. [...], [...], [...], [...] i jest to ogrodzenie działek inwestora. Ogrodzenie to o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m powyżej poziomu terenu w ocenie PINB nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę jak też dokonania zgłoszenia, co stanowi, że nie będzie ono przedmiotem prowadzenia działań administracyjnych. Z pisma PINB wynika również, że ewentualna kwestia zakłócenia stosunków wodnych na analizowanym terenie należy do obowiązku Prezydenta Miasta [...], który może w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom.

Organ wskazał następnie, że z informacji uzyskanej w Urzędzie Miasta [...] wynika, że na skutek przeprowadzenia odrębnego postępowania administracyjnego w kwestii zakłóceń stosunków wodnych na terenie przedmiotowej inwestycji Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] listopada 2017 r. odmówił nakazania przywrócenia stanu poprzedniego, gdyż biegły hydrolog nie wykazał istniejących zaburzeń stosunków wodnych na tych terenach. Decyzja ta na tym etapie postępowania nie była prawomocna, bowiem została zaskarżona przez skarżącą do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Ponadto, w kwestii ewentualnego podtapiania przez wody opadowe i powierzchniowe działek znajdujących się poniżej terenu układu zaporowo upustowego, w tym działki nr [...], inwestor przedłożył Wojewodzie projekt wykonawczy odprowadzenia wód powierzchniowych z tego terenu, obejmujący wykonanie drenażu po stronie zachodniej działek nr [...] i [...], mający zapobiec zalewaniu m.in. działki nr [...].

Jednocześnie organ podkreślił, że działka skarżącej nie znajduje się w strefie zagrożonej wybuchem, zaś ograniczenia dotyczące zabudowy tej działki nie są związane z aktualnie prowadzoną inwestycją, a z już istniejącym gazociągiem.

Poza tym organ podał, że zgodnie z pismem jednostki projektowej z 12 grudnia 2017 r., gazociąg wysokiego ciśnienia DN500 został w całości zaprojektowany łącznie z kablem światłowodowym służącym do technicznej obsługi gazociągu, ale inwestycja posadowiona na działce nr ew. [...] objęta jest odrębnym projektem budowlanym.

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca powtórzyła argumenty o zakłóceniu stosunków wodnych oraz bliskości instalacji. Podniosła przy tym, że strefa kontrolowana gazociągu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obejmuje swoim zasięgiem prawie połowę jej działki.

Po rozpatrzeniu tego odwołania GINB wydał wskazaną na wstępie decyzję z [...] lipca 2018 r., którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że sporne przedsięwzięcie obejmuje realizację układu śluzy nadawczo-odbiorczej tłoka inspekcyjnego z układami obejściowymi oraz zespołu zaporowo-upustowego gazociągu wysokiego ciśnienia DN 500, MOP 6,0 MPa relacji [...]-[...]. W ramach inwestycji przewidziano m.in. budowę układu zaporowo-upustowego, przenośnego zbiornika kondensatu oraz kabla światłowodowego (projekt budowlany – s. 5). Poszczególne elementy inwestycji wymieniono także w treści kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Z projektu zagospodarowania terenu spornej inwestycji (projekt budowlany - nr rys. 03/UZU, s. 89) wynika, że na działce skarżącej przewidziano realizację odcinka kabla światłowodowego 24J 9/125 urn jednowodowego w rurociągu 2-otworowym z rur HDPE 40/33.

Jednakże [...] w toku postępowania konsekwentnie podkreślała, że powyższy kabel światłowodowy będzie realizowany w ramach następnego etapu przedmiotowej inwestycji, który nie jest objęty kwestionowanym pozwoleniem na budowę. Do pisma z 12 grudnia 2017 r. [...] załączyła wyjaśnienia, z których wynika, że "gazociąg wysokiego ciśnienia DN 500 został w całości zaprojektowany łącznie z kablem światłowodowym służącym do technicznej obsługi gazociągu. (...) Zgodnie z powyższym, na działce nr ew. [...] obr. [...] również zaprojektowano gazociąg DN 500 wraz z kablem światłowodowym służącym do obsługi technicznej projektowanego gazociągu. (...) inwestycja posadowiona na działce nr ew. [...], obr. [...] objęta jest wraz z innymi działkami odrębnym projektem budowlanym". Na wezwanie organu odwoławczego z 25 maja 2018 r. [...] przy piśmie z 12 czerwca 2018 r. przekazała decyzję Starosty [...] nr [...] z [...] marca 2018 r. w przedmiocie udzielenia [...] pozwolenia na budowę gazociągu DN 500 oraz rurociągu dla prowadzenia kabla światłowodowego do technicznej obsługi gazociągu m.in. na działce nr ew. [...]. Z projektu zagospodarowania terenu zatwierdzonego ww. decyzją istotnie wynika, że gazociąg DN 500 wraz z kablem światłowodowym będą realizowane na podstawie tej decyzji Starosty, a nie decyzji Starosty z [...] lutego 2015 r., której unieważnienia domaga się skarżąca. Ponadto w postępowaniu zakończonym ww. decyzją Starosty z [...] marca 2018 r. A. F. brała udział jako strona postępowania, na której nieruchomości zaprojektowano inwestycję, i decyzji tej nie kwestionowała.

W związku z powyższym, w ocenie organu, jakkolwiek w projekcie budowlanym znalazł się błędny zapis, iż kabel światłowodowy realizowany będzie na działce skarżącej na podstawie pozwolenia na budowę z [...] lutego 2015 r., to z pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie wynika bezsprzecznie, że sporne przedsięwzięcie – w zakresie zatwierdzonym kwestionowaną decyzją – nie obejmuje działki nr ew. [...], której skarżąca jest właścicielką, nie przewiduje jakichkolwiek prac na terenie tej działki ani usytuowania na niej jakichkolwiek elementów spornej sieci. Poza tym podał, że skoro odcinki gazociągu DN 500 oraz DN 300 oznaczono jako realizowane "wg odrębnego opracowania", to w analizowanym przypadku nie można też mówić o ograniczeniu możliwości zagospodarowania działki skarżącej, które wynikałoby z ustanowienia stref kontrolowanych gazociągu, o których mowa w § 10 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r. poz. 640).

GINB podkreślił, że działka skarżącej nie znajduje się również w strefie zagrożenia wybuchem przedmiotowego układu zaporowo-upustowego (projekt budowlany – nr rys. 07 – s. 93).

Ponadto, zdaniem organu, przedmiotowa inwestycja nie powoduje ograniczeń w możliwości zagospodarowania działki skarżącej, które to ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa, co prowadzi do stwierdzenia, że nieruchomość skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji.

W tej sytuacji organ stwierdził, że skarżąca nie wykazała istnienia interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane (obecnie Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm. "Prawo budowlane"), który by uzasadniał jej żądanie. W związku z tym postępowanie, stosownie do dyspozycji art. 105 § 1 k.p.a., należało umorzyć, albowiem wszczęcie postępowania na wniosek nielegitymowanego podmiotu jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania.

Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego toczącego się postępowania w sprawie zakłócenia stosunków wodnych organ stwierdził, że sama skarżąca wskazała, że postępowanie to wszczęto w związku z wydarzeniami powstałymi na długo przed wydaniem kontrolowanego pozwolenia na budowę. Trudno zatem mówić, aby pozostawały one ze sobą w jakimkolwiek związku.

W skardze do Sądu na ww. decyzję GINB z [...] lipca 2018 r. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała przede wszystkim na to, że w stosunku do terenu, na którym zlokalizowana jest sporna inwestycja, zanim [...] zakupiła działki pod inwestycję trwało postępowanie administracyjne o zakłócenie stosunków wodnych, którego była stroną. Postępowanie do tej pory nie zostało zakończone. Kolejne ekspertyzy hydrologiczne (Dariusza Winiarskiego z 2012 r., dr. Wiktora Przybyłowicza z 2014 r., Marka Kokoszki 2017 r. i inż. Kazimiery Cicheckiej z 2018 r.) wykazały bezsprzecznie zakłócenie stosunków wodnych na tym terenie. Pomimo tego projektant [...] zaprojektował niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (który zakazuje podnoszenia terenu) mur pod ogrodzenie zagłębiony na 2 metry w głąb terenu, który jest trwałą przeszkodą dla powierzchniowego spływu wód i dodatkowo zaburzy przepływ wód gruntowych. Jest to potwierdzone ekspertyzą negatywne oddziaływanie na teren posesji skarżącej. Jej działka znajduje się więc w obszarze oddziaływania, wobec czego skarżąca ma interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust.2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego.

Skarżąca podkreśliła, że poprzez strefę kontrolowaną inwestycja ogranicza jej prawo własności, zaś tłumaczenie, że w decyzji znalazł się zapis o kablu światłowodowym, który nie powinien być tam umieszczony, świadczy, w jej ocenie, o wadliwości decyzji Starosty.

Wreszcie, skarżąca wskazała, że hałas, który jest emitowany w czasie regulacji ciśnienia w układzie zaporowo-upustowym, jest tak uciążliwy, że uniemożliwia przebywanie w otwartej przestrzeni jej działki.

W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Sąd kontrolował w niniejszej sprawie decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2018 r. znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2018 r. o umorzeniu postępowania wszczętego z wniosku skarżącej, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. w [...] [...] w [...] pozwolenia na budowę - rozbudowę układu zaporowo-upustowego projektowanego gazociągu [...] na działkach nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], obręb [...] przy ul. [...] w [...]. Umarzając postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. aktu, organy obu instancji przyjęły, że skarżąca nie ma przymiotu strony w tym postępowaniu, albowiem nieruchomość, do której posiada tytuł prawny nie znajduje się w obszarze oddziaływania kwestionowanej inwestycji.

Oceny tej, w okolicznościach sprawy, nie sposób uznać za prawidłową.

Przy czym, należy zgodzić się z organami orzekającymi, że wobec wniosku zawartego w piśmie z 14 czerwca 2016 r., należało po wszczęciu postępowania z tegoż wniosku, poczynić ustalenia co do przymiotu strony skarżącej. Nie budzi bowiem wątpliwości, że postępowanie w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w art. 156 i nast. k.p.a. może być uruchomione albo z urzędu albo na wniosek strony (v. art. 157 § 2 k.p.a.). Skoro zaś skarżąca a zarazem wnioskodawczyni postępowania nie brała udziału w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją ostateczną wydaną przez Starostę [...], to należało zbadać, czy posiada ona przymiot strony i może skutecznie uruchomić wskazane postępowanie nadzorcze. W okolicznościach niniejszej sprawy, ocena w ww. zakresie nie mogła mieć miejsca poza postępowaniem, albowiem nie była oczywista i czyniła koniecznym przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, a w ramach jego uwzględnienie argumentacji skarżącej oraz "rozwiązań" zawartych w zatwierdzonym kwestionowaną decyzją projekcie budowlanym w kontekście art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.

W sprawach o wydanie pozwolenia na budowę, jak i w trybach nadzwyczajnych dotyczących decyzji wydanych w tym przedmiocie, krąg stron ustala się bowiem w oparciu o art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Wskazany przepis stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a., wprowadzając ograniczenia podmiotowe przez wskazanie podmiotów uprawnionych do bycia stroną postępowania i uzależniając dodatkowo ich status od tego czy ich nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, zdefiniowanym w art. 3 pkt 20 ww. ustawy budowlanej. W tym też kontekście należało przeprowadzić postępowanie i wyjaśnić, czy skarżąca należy do kręgu tych podmiotów.

Powyższe zostało prawidłowo przyjęte i zaakcentowane w niniejszej sprawie, w tym – w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a przebieg postępowania wskazuje na zapewnienie wnioskodawczyni możliwości wykazania zasadności swojego żądania, w tym – przymiotu strony (przede wszystkim poprzez wszczęcie postępowania i rozważanie kwestii związanej z legitymacją procesową skarżącej po jego uruchomieniu). W tym też kontekście Sąd nie stwierdził, aby doszło w sprawie do naruszenia prawa. Niemniej, Sąd nie podziela oceny organów orzekających, wskazujących na zasadność zastosowania (w I instancji) art. 105 § 1 k.p.a. i umorzenia na jego podstawie postępowania. Wprawdzie wskazany przepis winien znaleźć zastosowanie w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek podmiotu niemającego przymiotu strony, ale -zdaniem Sądu- okoliczności faktyczne i prawne sprawy nie wskazują na to, aby taka sytuacja w tym przypadku miała miejsce. Zastosowanie ww. art. 105 Kodeksu w niniejszej sprawie jest, zdaniem Sądu, wynikiem nieuwzględnienia w obu instancjach wszystkich aspektów podnoszonych w toku postępowania przez skarżącą, nadto – błędnej oceny tych uwzględnionych i ważnych dla ustalenia legitymacji procesowej skarżącej.

Rozwijając tę ocenę zważyć trzeba, że w myśl ww. przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę dotyczy interesu prawnego właściciela sąsiedniej nieruchomości, jeżeli jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, który ma być wybudowany. Zgodnie z art. 3 pkt 20 tej ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o obszarze oddziaływania obiektu należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowie tego terenu.

Z przytoczonej definicji obszaru oddziaływania wynika, że chodzi o ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiadującego z projektowanym obiektem terenu, znajdujące oparcie w konkretnej regulacji prawnej. Przy czym w orzecznictwie przyjmuje się, że właściciele sąsiednich nieruchomości winni mieć prawo do wzięcia udziału w postępowaniu i możliwość ustosunkowania się do przedstawionych przez inwestora okoliczności faktycznych odnośnie zakresu wpływu inwestycji na ich nieruchomość w sytuacjach, gdy położenie obiektu wskazuje na możliwość takiego wpływu. Innymi słowy, stronami w sprawie pozwolenia na budowę powinny być nie tylko osoby, których interes prawny zostaje naruszony określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie, na których nieruchomości obiekt projektowany (biorąc pod uwagę jego indywidualne cechy i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora) może potencjalnie oddziaływać, nawet jeśli z projektu budowlanego wynika, że spełniono wszystkie wymagania wynikające z przepisów prawa budowlanego oraz przepisów odrębnych. Poza tym, interes prawny w postępowaniu o pozwolenie na budowę winien mieć, oprócz podmiotu którego nieruchomość znajduje się obszarze oddziaływania, także podmiot, na którego nieruchomości roboty budowlane w ramach projektowanej inwestycji mają być wykonywane, czy też: "muszą" być wykonane, mimo iż nie jest on inwestorem. Taka sytuacja automatycznie powoduje bowiem, że planowana inwestycja będzie wpływać na nieruchomość tego podmiotu i godzić w jego interes prawny.

Kierując się powyższym Sąd zauważa, iż w sprawie występowały dwa zagadnienia istotne dla ustalenia legitymacji skarżącej do skutecznego uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Pierwsze z nich, analizowane w decyzjach obu instancji, dotyczy realizacji na działce skarżącej o nr ew. [...] kabla światłowodowego. I tak, jak wskazał organ odwoławczy, w ramach inwestycji przewidziano m.in. budowę układu zaporowo-upustowego, przenośnego zbiornika kondensatu oraz kabla światłowodowego, tego ostatniego m.in. na działce skarżącej (v. projekt budowlany – s. 5 oraz rys. 03/UZU s. 89; kabel światłowodowy 24J 9/125 um jednowodowy w rurociągu 2-otwororowym z rur HDPE 40/33). Poszczególne elementy inwestycji wymieniono także w treści kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Niemniej organ ten uznał (za organem I instancji), że z pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie (tj. z wyjaśnień jednostki projektującej) wynika, że przedsięwzięcie – w zakresie zatwierdzonym kwestionowaną decyzją – nie obejmuje działki nr ew. [...], której to właścicielką jest skarżąca; nie przewiduje jakichkolwiek prac na terenie tej działki, ani usytuowania na niej jakichkolwiek elementów spornej sieci. To też stanowiło o przyjęciu, że skarżąca nie ma interesu prawnego w sprawie. Zdaniem Sądu, jest to ocena błędna, nie do zaakceptowania. Skoro bowiem z decyzji Starosty [...] z [...] lutego 2015 r. nr [...] wynika, że obejmuje ona również budowę kabla światłowodowego, zaś z projektu zagospodarowania terenu zatwierdzonego tą decyzją wynika, że kabel światłowodowy przewidziano także na działce skarżącej o nr [...], to nie sposób uznać, aby osoba ta -jako właściciel nieruchomości objętej również inwestycją- nie miała przymiotu strony. Zdaniem Sądu, skarżąca winna mieć prawo do weryfikacji takiej decyzji tym bardziej wówczas, gdy wskazany zapis dotyczący realizacji kabla światłowodowego (bez wskazania, iż jest on objęty odrębnym opracowaniem, jak to ma miejsce w przypadku projektowanego gazociągu) znalazł się w kwestionowanym orzeczeniu "tylko" na skutek błędu. Stąd też, powołanie się w ww. kwestii na dodatkowy materiał dowodowy (w tym na wyjaśnienia inwestora zawarte w piśmie z 12 czerwca 2018 r. oraz na decyzję o pozwoleniu na budowę gazociągu wysokiego ciśnienia DN500 z [...] marca 2018 r.), mający wskazywać na to, że objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzja Starosty nie dotyczy robót na działce skarżącej, wobec zakresu projektu zagospodarowania terenu zatwierdzonego kwestionowaną decyzją Starosty, nie mogło prowadzić do stwierdzenia o braku interesu prawnego zainteresowanej. Pomimo dodatkowego materiału dowodowego, decyzja z [...] lutego 2015 r. "nadal" dotyczy m.in. kabla światłowodowego, w tym - na działce skarżącej, a skoro tak, to osoba ta ma przymiot strony w sprawie. Sąd dostrzega jednocześnie, że takie stanowisko GINB prezentował w tym postępowaniu począwszy od 2016 r., kiedy to działając na skutek zażalenia skarżącej uchylił postanowienie organu I instancji i przesądził z ww. przyczyny o interesie prawnym zainteresowanej (v. postanowienie GINB z [...] grudnia 2016 r.), taki też pogląd zaprezentował w decyzji kasacyjnej z [...] lipca 2017 r., a dopiero z nieznanych powodów stanowisko to zmienił w zaskarżonej decyzji z [...] lipca 2018 r. wydając w efekcie wadliwe rozstrzygnięcie.

Drugie z zagadnień mających znaczenie w sprawie dotyczy okoliczności w istocie pominiętej przez organy, czy inaczej – potraktowanej zbyt ogólnikowo, w konsekwencji niewyjaśnionej i nieuwzględnionej przy ocenie przymiotu strony skarżącej, a mianowicie wykonania w ramach kwestionowanej inwestycji muru (będącego częścią ogrodzenia) zmieniającego stosunki wodne, albowiem uniemożliwiającego swobodny przepływ wody opadowej. To zaś powoduje, jak wielokrotnie wskazywała skarżąca w postępowaniu, gromadzenie się wody na niżej położonych terenach, w tym na jej nieruchomości. Okoliczności te nie zostały zbadane; nie wzięto pod uwagę, że w ramach inwestycji po wykonaniu wstępnej niwelacji terenu przewiduje się wykonanie nasypu (v. projekt budowlany – opis techniczny, str. 7); nie wzięto też pod uwagę, że zgodnie z projektem zagospodarowania terenu inwestycja obejmuje m.in. panele systemowe – ogrodzenie; nie wzięto w końcu pod uwagę, że w związku z tą inwestycją opracowano projekt odprowadzania wód powierzchniowych z terenu przyległego (v. projekt wykonawczy w aktach organu I instancji, z grudnia 2016 r.), z którego wynika, że teren inwestycji jest wyniesiony (wykonano nasyp na działce nr [...]), a część sąsiadujących działek w tym o nr ew. [...] jest zaniżonych w stosunku do tego terenu, co powoduje gromadzenie się na nich wód opadowych. W konsekwencji z tego ostatniego dokumentu wynika, że w celu poprawy sytuacji (w związku z realizacją zespołu zaporowo-upustowego) projektuje się wykonaniu drenażu w odległości 0,5 m od zachodniej granicy działek [...] i [...]. Uwzględnienie powyższego również, zdaniem Sądu, winno doprowadzić organy orzekające w niniejszej sprawie do uznania skarżącej za stronę; wskazuje bowiem w stopniu wystarczającym na realny wpływ inwestycji na jej nieruchomość. Tym samym skarżąca winna mieć możliwość zweryfikowania w postępowaniu, czy inwestycja powstająca w jej sąsiedztwie nie zmieni naturalnego spływu wód opadowych i nie naruszy (z tej przyczyny) jej interesu prawnego wynikającego z prawa własności do działki nr ew. [...] i zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu osiedla "[...]’" wraz z terenami przyległymi na obszarze miasta [...] przyjętego uchwałą Nr [...] z dnia [...] marca 2013 r., obowiązującego na terenie inwestycyjnym (w zakresie w jakim regulują one zakaz zmiany ukształtowania istniejącego terenu oraz z uwagi na trudne warunki gruntowe – wprowadzają zasadę analizowania lokalizacji obiektów liniowych przecinających drogi naturalnego spływu wód powierzchniowych i płytkiego krążenia, v. § 7 i 8 planu). Tym bardziej jeśli zważy się, że stroną postępowania powinny być nie tylko osoby, których prawa zostają naruszone określonym rozwiązaniem projektowym, ale także takie, na których nieruchomości obiekt projektowany może oddziaływać, nawet jeżeli z projektu wynika, że spełniono wszystkie wymagania aktualnie wynikające z przepisów prawa budowlanego i przepisów odrębnych. Niedopuszczalne jest bowiem uzależnienie przyznania przymiotu strony wyłącznie od stwierdzenia negatywnego oddziaływania inwestycji na prawa osób trzecich rozumianego jako naruszenie ich interesu prawnego (a więc - naruszenie konkretnej normy prawnej).

W konsekwencji Sąd uznał, że tak zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie może się ostać, jako że orzeczenia te zostały wydane z naruszeniem art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, co skutkowało błędnym zastosowaniem na etapie I instancji art. 105 § 1 k.p.a.

W tej sytuacji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.