Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 532/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2008-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 55 ust. 7
journal: Dz.U. 1989 nr 29 poz 154
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej.
article: art. 26 ust. 1 pkt 9 ust. 7
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda - Ossowska Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Asesor sądowy Ewa Kruppik - Świetlicka Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Winiecka po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA/ Bd 532/08

UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w B, decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...], Nr [...] określającą J.D. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok, w kwocie 38.922,40 zł od przychodów uzyskanych ww. roku. Organ orzekał w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...] kwietnia 2005 roku skarżący złożył zeznanie o wysokości

osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2004 - PIT-37 wraz

z załącznikiem PIT-0 , w którym wykazał :

• dochód w wysokości 173.672,64 zł,

• podatek należny w kwocie 0,00 zł,

• kwotę nadpłaty w wysokości 36.442,40 zł

• oraz odliczenie od dochodu w kwocie 158.000,00 zł.

W dniu [...] maja 2005 roku – na wezwanie organu I instancji – podatnik przedłożył m. in. umowę darowizny z dnia [...] 2004 roku, z której wynikało, iż Proboszcz Rzymskokatolickiej Parafii św. [...]w J. potwierdził otrzymaną od skarżącego darowiznę w kwocie 158.000,00 zł na cele charytatywno - opiekuńcze Kościoła Rzymskokatolickiego. W związku z dokonaną darowizną organ wszczął postępowanie wyjaśniające. Z treści sporządzonego na tę okoliczność protokołu z przeprowadzenia czynności wyjaśniających, spisanego w dniu 17 czerwca 2005 roku wynikało, iż obdarowany ksiądz J.P. Proboszcz Rzymskokatolickiej Parafii PW.[...] potwierdził otrzymanie od strony w dniu 22 grudnia 2004 roku darowizny, wskazując, iż otrzymał ją w gotówce, jednorazowo "do ręki". Kwota ta nie

została wpłacona na konto bankowe kościoła. Proboszcz zeznał, iż w zw. z tym na tę okoliczność sporządzona została umowa darowizny. Oświadczył, iż otrzymaną darowiznę przeznaczy na cele charytatywno - opiekuńcze Kościoła Rzymskokatolickiego na Ukrainie i Białorusi. Organ podał, że z protokołu wynika również, iż proboszcz otrzymanej darowizny nie wydatkował i nie sporządził sprawozdania.

Organ podatkowy pierwszej instancji, pismem z dnia 8 listopada 2006 roku Nr [...]wezwał podatnika do przedłożenia sprawozdania o przeznaczeniu darowizny na kościelną działalność charytatywno - opiekuńczą.

Z przedłożonego w dniu [...] grudnia 2006 roku sprawozdania, które zostało sporządzone przez obdarowanego wynikało, iż kwota darowizny w wysokości 158.000,00 zł została przekazana na działalność charytatywno - opiekuńczą na terenie Parafii w okresie od 1 stycznia 2005r. do 30 listopada 2006r. i przeznaczona została na niżej wskazane cele, a mianowicie na :

• środki higieny osobistej oraz specyficzne produkty spożywcze przeznaczone dla niemowląt w ramach działalności w zakresie ochrony macierzyństwa - 20.000,00 zł,

• produkty spożywcze oraz podstawowe artykuły odzieżowe dla rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji - 50.000,00 zł,

• pomoc dla osób pozbawionych wolności i wychodzących z więzienia – 50.000,00 zł,

• pomoc ludziom ofiarom powodzi w N.M.L. i okolicach - 25.000,00 zł,

• dofinansowanie wypoczynku dzieci i ministrantów - 12.500,00 zł,

• podstawowe materiały biurowe w zakresie krzewienia idei pomocy bliźnim i postaw społecznych temu sprzyjających wśród dzieci i rodzin patologicznych - 500,00 zł.

Następnie organ I instancji postanowieniem z dnia [...] Nr PB [...] wszczął z urzędu - wobec podatnika postępowanie podatkowe w sprawie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2004.

Decyzją z dnia [...] 2007 roku Nr [...]określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok - w kwocie 38.922,40 zł od dochodów uzyskanych w ww. roku.

W ocenie organu, w ustalonym w sprawie stanie faktycznym, brak było podstaw do wyłączenia z podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok ww. darowizny w kwocie 158 000,00 zł.

W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i o umorzenie postępowania i o wstrzymanie jej wykonania do czasu rozstrzygnięcia odwołania z uwagi na interes strony. W opinii strony organ bezpodstawnie uznał, że w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego Rzeczypospolitej Polskiej.

Wydanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm. ) dalej Op. , a w szczególności jej przepisów tj. art. 120 i art. 121.

Organ I instancji, postanowieniem z dnia [...]Nr [...] rozpatrzył negatywnie wniosek strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy , uznając, iż zaskarżone rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części - decyzją z dnia [...] Nr [...]uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał temu organowi ww. sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzja powyższa została zaskarżona do tut. Sądu, który wyrokiem z dnia [...] Sygn. akt [...] skargę oddalił.

W trakcie ponownie prowadzonego postępowania, organ podatkowy pierwszej

instancji pismem z dnia [...]Nr PB [...] zwrócił się do Ks. J.P. Proboszcza Parafii Rzymskokatolickiej Parafii PW. [...] z prośbą o podanie danych, umożliwiających stwierdzenie przeznaczenia darowizny na kościelną działalność charytatywno – opiekuńczą, zobowiązując jednocześnie obdarowanego do ewentualnego dołączenia dokumentów potwierdzających fakt otrzymania przedmiotowej darowizny.

W odpowiedzi Ks. J.P. w piśmie z dnia [...] sierpnia 2007 roku zaznaczył, iż nie może spełnić zadość prośbom zawartym w piśmie z uwagi obowiązujące go zasady opisane w Kodeksie Prawa Kanonicznego, w szczególności "prawo do dobrego imienia i ochrony własnej prywatności".

Postanowieniem z dnia [...] nr [...]w związku z ustąpieniem przyczyny uzasadniającej zawieszenie postępowania tj. oddaleniem skargi przez tut. Sąd na decyzję organu odwoławczego, mocą którego uchylono decyzję organu I instancji i przekazano sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania - Naczelnik właściwego urzędu skarbowego podjął z urzędu zawieszone postępowanie.

Następnie postanowieniem z dnia [...] nr [...] organ I instancji zwrócił się do skarżącego o przedstawienie informacji,

dokumentów lub innych danych mogących potwierdzić wydatkowanie darowizny na

działalność charytatywno - opiekuńczą Parafii św. [...] w J. Z powyższej

możliwości skarżący nie skorzystał.

W związku z czym, ww. organ decyzją z dnia [...] nr [...]określił skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok w kwocie 38 922,40 zł od dochodów uzyskanych w roku 2004 .

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ podatkowy pierwszej instancji wskazał, iż brak odpowiedniego sprawozdania o przeznaczeniu darowizny na działalność charytatywno - opiekuńczą Parafii PW. [...] w J.

stanowi o tym, iż nie została spełniona druga przesłanka zawarta w art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła w Rzeczypospolitej Polskiej.

Stwierdził również, iż z uwagi na fakt, że dyspozycja zawarta w tym przepisie nie została spełniona to skarżący nie nabył prawa do wyłączenia z podstawy opodatkowania przekazanej darowizny.

Ponadto zaznaczył, iż w tym przypadku nie może mieć również zastosowania art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ nie został spełniony warunek określony w art. 26 ust. 7 ustawy tj. wysokość wydatków nie została udokumentowana dowodem wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem podatnik złożył odwołanie,

w którym wskazując na naruszenie art. 120, 121 i 191 Ordynacji

podatkowej, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Jednocześnie wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do dnia rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy.

Zdaniem strony organy bezpodstawnie uznały, że w sprawie nie może mieć zastosowania art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. postanowieniem z dnia

[...] nr [...] odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Dyrektor Izby Skarbowej w B. po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji i wobec tego decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w myśl art. 55 ust. 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29, poz. 154 ze zm.) darowizny na kościelną działalność charytatywno - opiekuńczą są wyłączone z podstawy opodatkowania darczyńców podatkiem dochodowym i podatkiem wyrównawczym, jeżeli kościelna osoba prawna przedstawi darczyńcy:

• pokwitowanie odbioru

• sprawozdanie o przeznaczeniu darowizny na ww. cel ( sprawozdanie winno być sporządzone w okresie dwóch lat od dnia przekazania darowizny ).

Organ wskazał, że ww. przepis wyznacza konieczne przesłanki, których tylko kumulatywne spełnienie powoduje możliwość skorzystania z prawa do wnioskowanej ulgi. Organ przyznał, że przepisy cytowanej wyżej ustawy nie określają jaką formę i treść powinno zawierać sprawozdanie. W opinii organu to nie oznacza , że jakikolwiek dokument bez względu na jego treść może być uznany za sprawozdanie. Zdaniem organu sprawozdanie powinno zawierać informacje na tyle dokładne, konkretne i sprawdzalne, aby na ich podstawie można było zweryfikować, ustalić i ocenić, iż rzeczywiście darowizna zużytkowana została na działalność charytatywno - opiekuńczą kościoła.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje :

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że ocenie sądu podlega legalność zaskarżonego aktu lub działań administracji publicznej.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) dalej p.p.s.a.

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że została ona wydana bez naruszenia prawa, co oznacza, że skarga podlega oddaleniu.

Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy podatkowe zasadnie odmówiły podatnikowi prawa do skorzystania z wyłączenia z podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych za rok 2004 darowizny na rzecz Rzymskokatolickiej Parafii [...] w J., w kwocie 158.000,00 zł na cele charytatywno - opiekuńcze Kościoła Rzymskokatolickiego.

Kwestię darowizn reguluje przepis art. 55 ust. 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. Nr 29, poz. 154 ze zm. ) . W myśl ww. przepisu darowizny na kościelną działalność charytatywno – opiekuńczą są wyłączone z podstawy opodatkowania darczyńców podatkiem dochodowym i podatkiem wyrównawczym , jeżeli kościelna osoba prawna przedstawi :

• pokwitowanie odbioru

• sprawozdanie o przeznaczeniu darowizny na ww. działalność , sporządzone w okresie dwóch lat od daty otrzymania darowizny.

Tylko kumulatywne spełnienie ww. przesłanek pozwala na zastosowanie odliczenia. Wyjaśnienia wymaga pojęcie " sprawozdanie".

Należy się zgodzić ze stanowiskiem organu, że sprawozdanie nie jest dokumentem urzędowym, co oznacza, że jako dokument prywatny nie jest objęty domniemaniem prawdziwości przedstawionych w nim oświadczeń a zatem podlega ocenie organów podatkowych pod względem formalnym i merytorycznym. W zw. z tym informacje winny być na tyle dokładne , konkretne i przede wszystkim sprawdzalne, aby na ich podstawie można było zweryfikować, ustalić i ocenić , że w rzeczywistości sprawozdanie to dokumentuje przeznaczenie darowizny na kościelną działalność charytatywno – opiekuńczą. (Por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2007r. II FSK 199/06 Lex 291809).

W orzecznictwie podkreśla się wręcz, że sprawozdanie w świetle unormowań art. 55 ust. 7 cyt. ustawy o stosunku Państwa ... ) jest obowiązkiem obdarowanego wobec darczyńcy, nie tylko dlatego aby mógł skorzystać z ulgi ale dlatego również aby wiedział, na co jego środki zostały przeznaczone. ( por. wyrok NSA z dnia 31 maja 2006r. II FSK 789/05 Lex 282603)

Sporządzone przez ks. J.P. sprawozdanie, w którym wskazano, iż kwota

darowizny w wysokości 158.000,00 zł została przekazana na działalność charytatywno -

opiekuńczą na terenie Parafii w okresie od 01.01.2005-30.11.2006 roku nie zawierało

elementów możliwych do weryfikacji, a zatem nie stanowiło sprawozdania, nie spełniało wymogów, o których mowa powyżej. Nie można z jego lakonicznej treści uzyskać informacje, które można by poddać sprawdzeniu, czy darowizna istotnie została przekazana na cel wymieniony w sprawozdaniu. Podatnik zatem zamierzając skorzystać z odliczenia darowizny musi liczyć się koniecznością udokumentowania przedmiotowego faktu, że darowizna została przeznaczona na cel wskazany w ustawie. Natomiast weryfikacja organu, czy rzeczywiście cel ( charytatywno – opiekuńczy) został zrealizowany może nastąpić jedynie w oparciu o sprawozdanie obdarowanego, które, jak wynika z ugruntowanej linii orzeczniczej winno być : dokładne, konkretne i sprawdzalne.

Sąd stwierdza, że sprawozdanie sporządzone przez obdarowanego Ks. P. wraz z treścią pisma uzupełniającego, w którym Ksiądz wskazał, iż nie może spełnić zadość żądaniom zawartym w piśmie z uwagi na obowiązujące go jako osobę duchowną zasady opisane w Kodeksie Prawa Kanonicznego, w szczególności "Prawo do dobrego imienia i ochrony własnej prywatności" - nie posiadało takich cech.

W tej sytuacji, skoro przedłożone sprawozdanie nie spełniało wymogów jakim powinno odpowiadać, a podatnik pomimo starań organów podatkowych nie podjął próby wskazania jakiegokolwiek dowodu na poparcie swoich twierdzeń, należy uznać, iż brak było podstaw do odliczenia darowizny w kwocie 158.000,00 zł na działalność charytatywne - opiekuńczą. Ponadto należy zauważyć, że darowizna nie została przekazana na rachunek bankowy parafii a została, jak wynika z protokołu, przekazana gotówką " do ręki".

Zdaniem Sądu organ podatkowy ma nie tylko prawo, ale i obowiązek sprawdzenia czy rzeczywiście darowizny zostały przeznaczone na cele charytatywno - opiekuńcze, podejmując w tym celu działania mające na celu zweryfikowanie, czy sprawozdanie odzwierciedla stan rzeczywisty. Kontrola podatkowa, co do prawidłowości odliczenia darowizny nie może opierać się jedynie na działaniu w zaufaniu do składanych oświadczeń podatnika, zważywszy na fakt, że konsekwencją odliczeń darowizn jest zapłata podatku w niższej wysokości.

Należy podkreślić, iż zasadą jest powszechność opodatkowania a odliczenia są odstępstwem od ww. zasady, co w opinii Sądu oznacza, że te odstępstwa muszą być interpretowane ściśle, a korzystanie z nich możliwe staje się wówczas, gdy podatnik spełni przesłanki wskazane przez Ustawodawcę.

Za prawidłowy należy uznać również pogląd organu odwoławczego, że brak było podstaw do zastosowania zwolnienia o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 9 i ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie bowiem z art. 26 ust. 1 pkt 9 powołanej ustawy podstawę obliczenia podatku stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 24 ust. 1 i 2, po odliczeniu kwot darowizn na cele kultu religijnego w wysokości dokonanej darowizny, nie więcej jednak niż 350,00 złotych. Natomiast zgodnie z art. 26 ust. 7 wysokość wydatków na cele określone w ust. 1 ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie. Jednakże w przypadku odliczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 9, odliczenie stosuje się, jeżeli wysokość darowizny jest udokumentowana dowodem wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego, czego w niniejszej sprawie nie stwierdzono.

W ocenie Sądu niezasadny jest także zarzut naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych zawartej w art. 121 Ordynacji podatkowej, ponieważ organy prowadziły postępowanie, przestrzegając zarówno przepisy procesowe jak i prawa materialnego. W sprawie podjęto wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 122 ordynacji zasady prawdy obiektywnej), a materiał dowodowy zebrano w stopniu umożliwiającym podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia.

Zgodnie z wyrażoną w art. 187 § 1 ordynacji podatkowej zasadą zupełności postępowania, organ podatkowy zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy, pomimo, że podatnik we własnym interesie, zważywszy na fakt, że jak w niniejszej sprawie zamierzał z określonych zdarzeń ( darowizna) wywieźć dla siebie pozytywne skutki prawne winien przy ustalaniu rzeczywistego przebiegu zdarzeń współdziałać z organem podatkowym.

Reasumując należy stwierdzić, iż brak konkretnych i sprawdzalnych danych w sprawozdaniu o przeznaczeniu darowizny na działalność charytatywno – opiekuńczą uniemożliwiło potwierdzenie wykorzystania darowizny, zgodnego z przepisem art. 55 ust.7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej.

W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 cyt. ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.