Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2168/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 6, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1090
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami  Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity.
article: art. 98 § 1, art. 7, art. 77, art. 80, art. 138 § 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2016 r. sprawy ze skargi N. P. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej uzasadnienia; 2. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz skarżącej N. P. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Skarbu Państwa decyzją z [...] października 2015 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania N. P. od decyzji Wojewody [...] z [...] września 2015 r. nr [...] o odmowie potwierdzenia N.P., P. G., D. W. i K. W. prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez H. i J. małż. S., uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzja Ministra Skarbu Państwa wydana została w następującym stanie sprawy:

Wnioskami z 3, 4 i 6 sierpnia 2014 r. N. P., D. W., P.G. i K. W. wystąpili do Wojewody [...] o potwierdzenie na ich rzecz prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez H. i J. S. nieruchomości poza obecnymi granicami RP - w miejscowości K., pow. [...], woj. [...].

Wnioski złożone zostały na zasadzie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. - o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2014 r. poz. 195) dalej: "ustawa zmieniająca", gdyż jak podnosili wnioskodawcy, nie złożyli ich do 31 grudnia 2008 r. bowiem H. S. miał miejsce zamieszkania w chwili wybuchu wojny w W., a w K. miał jedynie poboczne miejsce zamieszkania. Odnośnie zaś J.S. byli przekonani, że w momencie wybuchu wojny nie przebywała w ww. miejscowości, w związku z czym rekompensata im się nie należy. Jednocześnie każdy z wnioskodawców wnosił o zawieszenie postępowania, w celu zgromadzenia dokumentów niezbędnych do wykazania przysługującego im prawa.

Pismem z 15 września 2014 r. Wojewoda [...] wezwał inicjatorów postępowania do uzupełnienia w terminie 7 dni wniosków, poprzez przedłożenie dowodów, że na spełnienie przez właścicieli pozostawionej nieruchomości wymogu zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na kresach mają wpływ zmiany ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. - o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2014 r., poz. 1090) dalej: ustawa zabużańska", dokonane nowelą grudniową. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawcy wnieśli o przedłużenie powyższego terminu.

Postanowieniem z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił zawieszenia postępowania, powołując się na nieprzedłożenie przez strony dowodów na spełniania przesłanki z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, a także zasadę szybkości postępowania.

Następnie decyzją z [...] września 2015 r. Wojewoda [...] odmówił potwierdzenia na rzecz wnioskodawców prawa do rekompensaty, wskazując na nieprzedłożenie dokumentów potwierdzających spełnienie warunków z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej. Podkreślał, że zgodnie z tym przepisem, warunkiem koniecznym uwzględnienia wniosku złożonego w zakreślonym w art. 2 ust. 1 tej ustawy terminie jest ustalenie, że wnioskodawca nie złożył go do 31 grudnia 2008 r., ponieważ dysponował dokumentami, z których wynikało, że mógł oczekiwać niekorzystnego rozstrzygnięcia, ze względu na niespełnienie przesłanki zamieszkiwania na dzień 1 września 1939 r. na dawnych kresach. Takich dowodów zaś wnioskodawcy nie przedłożyli mimo upływu 12 miesięcy od złożenia podania i wystosowanego wezwania do uzupełnienia w tym zakresie wniosków. W związku zaś informacją przekazaną przez pełnomocnika N. P., iż przed Wojewodą [...] zawisło już postępowanie w sprawie rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez małżonków S. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, zainicjowane przez M. R., organ wyjaśnił, że owo postępowanie zainicjowane zostało wnioskiem złożonym w terminie określonym w art. 5 ust. 1 ustawy zabużańskiej. Natomiast przedmiotem niniejszego postępowania są wnioski złożone w trybie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.

Od decyzji tej N. P. wniosła odwołanie, domagając się jej uchylenia i skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, jak też uchylenie poprzedzającego tę decyzję postanowienie Wojewody o odmowie zawieszenia postępowania.

W następstwie rozpoznania powyższego odwołania Minister Skarbu Państwa decyzją z [...] października 2015 r., działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] września 2015 r. jak też poprzedzające ją postanowienie z [...] sierpnia 2015 r. i przekazał Wojewodzie [...] sprawę do ponownego rozpatrzenie.

Zdaniem Ministra, w przedstawionych przez organ wojewódzki okolicznościach faktycznych odmowa zawieszenia postępowania na zgodny wniosek stron narusza art. 98 § 1 k.p.a. Odwołując się do treści tego przepisu wskazywał mianowicie, że odmowa zawieszenia postępowania na zgodny wniosek stron wymaga wykazania, iż zagrażałoby to interesowi społecznemu. To zaś zagrożenie musi być rzeczywiste a nie tylko potencjalne. Takiego natomiast Wojewoda nie wskazał. Zwracał przy tym uwagę, że strony w toku postępowania wnosiły o przedłużenie postępowania celem zebrania niezbędnych dokumentów. W tej zaś sytuacji nie można mówić, iż w sprawie zebrano materiał dowodowy dostateczny do ustalenia stanu faktycznego umożliwiający podjęcie decyzji. To z kolei doprowadziło go do konkluzji, że decyzja Wojewody [...] wydana została z mającym wpływ na wynika sprawy naruszeniem art. 7, 8, 77 § oraz 98 k.p.a.

Za niezasadny natomiast uznawał podniesiony w odwołaniu zarzut naruszenia przez Wojewodę [...] art. 5 ust. 3 ustawy zabużańskiej - którego odwołująca upatrywała w braku właściwości Wojewody [...] do załatwienia sprawy - wskazując w tym kontekście na ustalenie właściwości według reguły z art. 5 ust. 3 pkt 4 tej ustawy, tj. wg miejsca złożenia wniosku, gdy nie można ustalić jej w sposób określony w pkt 1-3 (czyli według zamieszkania byłych właścicieli). W niniejszej sprawie bowiem brak było danych pozwalających ustalić miejsce zamieszkania H. S. Odnosząc się z kolei do argumentu, iż wniosek jednego ze spadkobierców (w tym wypadku wniosek M. R.) złożony w terminie przewidzianym ww. ustawą wywoływał skutki także w odniesieniu do pozostałych spadkobierców, Minister stanął na stanowisku, że ustawa zabużańska nie przewiduje legitymacji łącznej do wniesienia wniosku. Tylko zatem wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie prawa do rekompensaty wszczyna postępowanie w tym zakresie i statuuje uprawnienia wynikające z przymiotu strony. Na potwierdzenie swojego stanowiska przywołał orzeczenia sądów administracyjnych prezentujących tego rodzaju pogląd. W związku zaś z powoływaniem przez stronę orzeczeń prezentujących pogląd odmienny zauważał, że wyroki sądów wiążą organ w konkretnej sprawie i zapadają w oparciu konkretny stan faktyczny. W tym stanie rzeczy, w jego ocenie prawidłowe było stanowisko Wojewody [...], że postępowanie wywołane wnioskami z 2014 r. zainicjowało odrębne postępowania od postępowania prowadzonego przed Wojewodą [...] uruchomionego terminowo złożonym przez M. R. wnioskiem.

W zaleceniach dla organu pierwszej instancji Minister wskazywał na konieczność ponownego rozpatrzenia wniosku stron o zawieszenie postępowania w aspekcie przesłanek z art. 98 § 1 k.p.a. W dalszej zaś kolejności, po uzupełnieniu materiału dowodowego, zalecał dokonanie ustalenia czy wnioskodawcy wykazali,. stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, że na ocenę spełniania przez współwłaścicieli pozostawionej nieruchomości wymogu zamieszkiwania na dzień 1 września 1939 r. miały wpływ zmiany dokonane ustawą z grudnia 2013 r. W jego ocenie ustaleń tych nie mógł on dokonywać we własnym zakresie, gdyż te - mające zasadnicze znaczenia dla rozpatrzenia sprawy - zostałyby dokonane po raz pierwszy przez organ drugiej instancji. Takie działanie mogłoby zaś prowadzić do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.)

Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa, w części dotyczącej jej uzasadnienia, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła N.P., zarzucając jej:

-naruszenie art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokładną ocenę i niedokładne rozpatrzenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz brak wszechstronnego wyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej uzasadnienia decyzji, co spowodowało wydanie decyzji, która mimo że zawiera rozstrzygnięcie zgodnie z wnioskiem skarżącej, to jej uzasadnienie jako dotknięte wadliwością nie może się ostać;

-naruszenie art. 5 ust. 3 ustawy zabużańskiej w zw. z art. 19 i art. 65 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, w efekcie czego organ drugiej instancji w wytycznych skierowanych do organu pierwszej instancji nie nakazał przekazania sprawy do organu właściwego bądź dokonania szczegółowej analizy właściwości miejscowej organu w sprawie;

-naruszenie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy zabużańskiej polegające na błędnej ich interpretacji poprzez uznanie, iż wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty złożony przez skarżącą do Wojewody [...] inicjuje odrębną sprawę administracyjna, od tej która toczy się przed Wojewodą [...] pod znakiem [...].

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniosła o uchylenie uzasadnienia zakwestionowanej decyzji.

W obszernych motywach skargi, poza rozwinięciem ww. zarzutów, wywodziła, odwołując się do poglądów judykatury, iż możliwe jest zaskarżenie do sądu administracyjnego jedynie uzasadniania decyzji, jak też uchylenie zaskarżonej w ten sposób decyzji jedynie w części obejmującej uzasadnienie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

skarga jest zasadna, gdyż zakwestionowana decyzja Ministra Skarbu Państwa w zakresie swego uzasadnienia jest wadliwa i w tej części podlega uchyleniu.

Na wstępie wyjaśnić należy, że o ile możliwość zaskarżenia uzasadnienia decyzji, nie jest w orzecznictwie oraz doktrynie kwestionowana, to rozbieżności już budzi dopuszczalność uchylenia tego elementu decyzji przez sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). W części bowiem orzeczeń prezentowany jest pogląd, iż ze względu na to, że uzasadnienie decyzji nie funkcjonuje w obrocie prawnym samodzielnie, nie może być wyeliminowane z tego obrotu przez sąd administracyjny bez jednoczesnego wyeliminowania "sentencji" decyzji (tak np. WSA w Warszawie w wyroku z dnia 18 lipca 2014 r. I SA/Wa 67/14 Lex nr 1561608), w części natomiast wyrażany jest pogląd, że w uwzględnieniu wniesionej na uzasadnienie decyzji skargi możliwe jest uchylenie decyzji w tej części, w tym również decyzji wydanej w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. (tak np. NSA w wyroku z dnia 26 kwietnia 2013 r. II OSK 2610/11, Lex nr 1337401). Ten ostatni pogląd, skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Za przyjęciem możliwości uchylenie jedynie części decyzji obejmującej jej uzasadnienie, zwłaszcza decyzji kasacyjnych (w sytuacji, gdy samo rozstrzygnięcie sprawy jest zgodne z prawem) przemawia bowiem z jednej strony konieczność wyeliminowania błędnych wskazań uzasadnia, które - gdyby organ pierwszej instancji się do nich zastosował - mogłyby prowadzić do wadliwego prawnie rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, z drugiej zaś wzgląd na zasadę szybkości postępowania. Nie można też tracić z pola widzenia, że ewentualne uchylenie w takiej sytuacji w całości zakwestionowanej decyzji, godzić by mogło w ustanowiony w art. 134 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zakaz reformationis in peius. Nie ma jednocześnie w takim przypadku niebezpieczeństwa związanego z pozostawieniem w obrocie decyzji bez uzasadnienia czy też z uzasadnieniem wewnętrznie niespójnym. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w tym aspekcie stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wyrażone w wyroku z dnia 19 października 2004 r. II SA/Lu 161/04 (OSP 2006/2/15), iż eliminacja uzasadnienia zaskarżonej decyzji znajduje bowiem wówczas "wypełnienie treściowe" w postaci argumentów uzasadnienia sądu administracyjnego, chociaż formalnie to pierwsze nie jest przez to ostatnie zastępowane .

Zasadniczą przyczyną, która legła u podstaw uchylenia przez Ministra Skarbu Państwa decyzji Wojewody [...] o odmowie potwierdzenia N. P., P. G., D. W. i K. W. prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez H. i J. małż. S. i skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji była nieuprawniona, w aspekcie treści normatywnej art. 98 § 1 k.p.a., odmowa zawieszenia postepowania na wniosek stron, a w konsekwencji także uniemożliwienie im pozyskania w okresie zawieszenia dokumentów niezbędnych dla rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy wywołanej ich podaniami na gruncie przepisów prawa materialnego, a przez to także naruszenie w stopniu mającym wpływ na wynika sprawy art. 7, 8, 77 § 1 k.p.a. W związku z powyższymi naruszeniami Minister, zalecił organowi wojewódzkiemu ponowną ocenę zasadności zgłoszonego przez strony wniosku o zawieszenie postępowania w aspekcie przesłanek z art. 98 § 1 k.p.a., a w dalszej kolejności, po uzupełnieniu materiału dowodowego, dokonania oceny przesłanek z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. - o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2014 r. poz. 195) przywoływanej dalej jako: "ustawa zmieniająca".

W ocenie Sądu o ile zgodzić się należy z Ministrem, że rozstrzygnięcie sprawy przez Wojewodę [...], podjęte zostało z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, tj. przepisów art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., regulujących przyjętą w postępowaniu administracyjnym teorię dowodów i postępowania dowodowego, co uzasadniało zastosowanie w sprawie art. 138 § 2 k.p.a., to jednak owego naruszenie upatrywać należy w innych niż podniesione przez organ odwoławczy aspektach. W konsekwencji inne niż wskazywane przez Ministra elementy stanu faktycznego sprawy winny być w pierwszym rzędzie w ponownie prowadzonym postępowaniu wyjaśnione, aby można było w niej wydać odpowiadające prawu rozstrzygnięcie.

Uszło bowiem uwadze organu odwoławczego, a wcześniej Wojewody, że podstawową kwestią wymagającą wyjaśnienia i determinującą dalsze postępowanie, po wystąpieniu przez jednostkę z wnioskiem o przyznanie prawa rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej jest ustalenie jej legitymacji do skutecznego uruchomienia w tym względzie postępowania. Godzi się natomiast przypomnieć, że uprawnionymi do dochodzenia rekompensaty w przypadku śmierci właściciela pozostawionych nieruchomości (a z taką sytuacja mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie), w myśl art. 3 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 8 lipca 2005 r. - o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2014 r., poz. 1090) przywoływanej dalej jako: "ustawa zabużańska", są jedynie spadkobierca tego właściciela, względnie niektórzy z nich wskazani przez pozostałych spadkobierców. Tylko zatem oni legitymowani są po myśli art. 5 ust. 2 powołanej ustawy do złożenia w tym względzie wniosku inicjującego postępowanie. Następstwo prawne winni oni przy tym potwierdzić dołączając do wniosku postanowienia o nabyciu spadku albo o dziale spadku (art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy zabużańskiej). W sytuacji zaś niedopełnienia powyższego wymogu, organ wojewódzki zobligowany jest do ich wezwania od usunięcia braków wniosku w terminie 6 miesięcy od doręczenie wezwania (art. 6 ust. 6 ustawy zabużańskiej). Reguły te mają zastosowanie także w przypadku złożenia wniosku z powołaniem się na art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej. Nowelizacja ustawy nie zmieniała wszak zasadniczych reguł postępowania w sprawie o rekompensatę.

W okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy natomiast poza sporem jest, że dokumentów potwierdzających następstwo prawne po małżonkach Straszewskich, inicjatorzy postępowania nie przedłożyli, a organ wojewódzki do uzupełnienia w tym względzie braków wniosku nie wzywał. Tymczasem to, czy są oni istotnie spadkobiercami ww. właścicieli, jak też ustalenie czy w tym gronie znajdowała się M. R. (która zainicjowała już w 2008 r. w tożsamym przedmiocie postępowanie przez Wojewodą [...]), będzie determinowało ocenę, który z organów wojewódzkich będzie miejscowo właściwy do rozpoznania podań N. P., P. G., D. W. oraz K. W., a także samą ocenę charakteru owych podań, a więc czy stanowią one wnioski inicjujące odrębne postępowanie złożone na zasadzie art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, czy też winny być traktowane jako pisma procesowe złożone w toku postępowania już zawisłego tyle, że zaadresowane do niewłaściwego miejscowo organu.

Sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie nie podziela bowiem poglądu prezentowanego przez Ministra, wedle którego złożenie w terminie określonym ustawą zabużańska wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty przez jednego z uprawnionych nie skutkuje automatycznie wszczęciem postępowania względem pozostałych spadkobierców. Przepisy ww. ustawy, wbrew temu co stwierdził organ odwoławczy (a wcześniej Wojewoda [...]), nie wymagają, aby do dnia 31 grudnia 2008 r. koniecznie każda z potencjalnie uprawnionych osób (będąca spadkobiercą byłego właściciela pozostawionych nieruchomości) wystąpiła ze stosownym wnioskiem.

Zgodnie z treścią przywoływanego już art. 3 ust. 2 ustawy zabużańskiej, w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2 ustawy (posiadają obywatelstwo polskie). Wskazanie osoby uprawnionej do rekompensaty następuje przez złożenie oświadczenia z podpisem poświadczonym notarialnie lub przed organem administracji publicznej albo przez złożenie oświadczenia w polskiej placówce konsularnej. Stosownie zaś do treści art. 5 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty w przypadkach, o których mowa w art. 3, składa współwłaściciel lub spadkobierca lub wskazana osoba uprawniona do rekompensaty. Wykładnia przytoczonych przepisów prowadzić musi zatem do następujących wniosków. Po pierwsze: przepis art. 3 ust. 2 ustawy wyraźnie stanowi, że w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli posiadają obywatelstwo polskie. Po drugie: z przepisu art. 5 ust. 2 wynika, że kiedy uprawnienie do realizacji prawa do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom (lub niektórym wskazanym przez pozostałych uprawnionych), wniosek składa spadkobierca lub wskazana osoba uprawniona do rekompensaty. To z kolei, że ustawodawca użył w redakcji przepisu liczby pojedynczej, określając podmiot uprawniony do wystąpienia z wnioskiem – "spadkobierca lub wskazana osoba uprawniona do rekompensaty"- nie oznacza, że dla zachowania prawa do potwierdzenia prawa do rekompensaty każda z tych osób musi złożyć stosowny wniosek w terminie wskazanym w ustępie 1 art. 5. Z konstrukcji powołanych przepisów wynika bowiem, że złożenie w terminie wniosku przez jednego z legitymowanych podmiotów wszczyna postępowanie administracyjne co do wszystkich uprawnionych. Wystarczy zatem, że jeden ze spadkobierców złożył wniosek przed 31 grudnia 2008 r., aby pozostali uprawnieni, którzy takich wniosków nie złożyli zachowali swoje roszczenia, stosownie do posiadanych udziałów w spadku (por. wyrok NSA z 7 listopada 2014r. sygn. akt I OSK 682/13, Lex nr 1598213; a także wyroki NSA z: 16 lipca 2014 r. sygn. akt I OSK 3130/12, Lex nr 1518077 i 29 października 2013 r. sygn. akt I OSK 977/12, Lex nr 1612178).

Jedność stosunku materialnoprawnego kształtowanego na skutek wniosku złożonego przez jednego ze spadkobierców właściciela pozostawionych nieruchomości wyklucza zatem równoległe prowadzenie odrębnego postępowania w tożsamym przedmiocie na skutek wniosków składanych przez pozostałych spadkobierców, choćby składane one były w różnych terminach. Aby jednak możliwe było stwierdzenie zaistnienia powyższego skutku (względnie jego wykluczenia), a w dalszej kolejności uwzględnienia konsekwencji prawnych z tym związanych – w tym także konsekwencji proceduralnych- niezbędne jest ustalenie, że pierwotnie złożony wniosek (tu wniosek M. R.), pochodził istotnie od osoby będącej spadkobiercą właścicieli pozostawionych nieruchomości, a także, że obecnie występujący z żądaniem przyznania rekompensaty do tego grona również należą. O tym natomiast kto jest spadkobiercą przesądza art. 1025 § 2 k.c, zgodnie z którym domniemywa się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą. Do czasu wylegitymowania się tego rodzaju dokumentem osoby powołujące się li tylko na sam fakt pokrewieństwa ze zmarłymi, za ich spadkobierców nie mogą być uznane. Na wyjaśnienie tych okoliczności ukierunkowane winno być więc w pierwszym rzędzie postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ pierwszej instancji. Mają one bowiem fundamentalne znaczenie, nie tylko dla samego rozstrzygnięcia sprawy, ale w ogóle dla trybu dalszego jej procedowania. W sytuacji bowiem gdyby okazało się, że sprawa zawisła przed Wojewodą [...] wywołana została przez osobę będącą spadkobiercą repatriantów, a składający żądanie do Wojewody [...] – N. P., P.G., D. W. oraz K.W. należą także do grona ich spadkobierców byliby oni bez wątpienie uczestnikami tego postępowania. W związku z czym ich pisma z 3, 4 i 6 sierpnia 2014 r. nie mogłyby wszcząć odrębnego postępowania administracyjnego przed Wojewodą [...], a tym samym prowadzone przed nim postępowanie winno być umorzone, a pisma stron przekazane według właściwości Wojewodzie [...].

Akcentowana natomiast przez Ministra kwestia ewentualnego zawieszenia postępowania i oceny zasadności zgłoszonego w tym względzie żądania stron w aspekcie przesłanek z art. 98 § 1 k.p.a. zaktualizuje się dopiero po uzyskania odpowiedzi osób wnoszących podanie do Wojewody [...] na wystosowane przez ów organ wezwanie, o którym mowa w art. 6 ust. 6 ustawy zabużańskiej.

Z tych względów zawarte w uzasadnieniu decyzji Ministra Skarbu Państwa zalecenia co okoliczności faktycznych, które winny być wyjaśnione nie przystają do aktualnego stanu sprawy. Wynikały one przy tym z błędnej interpretacji przepisów art. 5 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy zabużańskiej, prowadzącego do nieadekwatnego w świetle zgromadzonego w aktach materiału dowodowego oglądu stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzja organu pierwszej instancji i wadliwego zidentyfikowania popełnionych przez ów organ uchybień prawa procesowego. To zaś prowadzi do wniosku, że uzasadnienie podjętej przezeń decyzji –zawierającej prawidłowe pod względem prawnym rozstrzygnięcie (sentencję) -narusza w sposób istotny art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., a to prowadzić musi do uchylenia tej części decyzji. Pozostawienie bowiem w obrocie prawnym uzasadnienia decyzji kasacyjnej zawierającej błędną wykładnię mających znajdować zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, przy jednoczesnych wadliwie zakreśleniu okoliczności, które organ pierwszej instancji winien wziąć pod uwagę przy jej rozpoznawaniu, mogło by prowadzić do wydania przez ów organ decyzji prawnie wadliwej.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy.