Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 171/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 134, 109 par. 1, 40 par. 2, 110, 7, 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 ppkt c, 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi A. D. i J. P. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz A. D. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 roku nr [...], po rozpatrzeniu wniosku A. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000 roku nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] stycznia 1952 roku nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w K. , przy ul. [...] oraz utrzymującej je w mocy decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] września 1953 roku nr [...]- stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy .

W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan sprawy.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 roku nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] stycznia 1952 roku nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w K., przy ul. [...] oraz utrzymującej je w mocy decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] września 1953 roku nr [...]. Pismem z dnia [...] kwietnia 2001 roku A. D. zwróciła się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 roku, jednocześnie zwracając się z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy . Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2001 roku Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pismem z dnia [...] października 2006 roku A. D. , złożyła kolejny wniosek o "rozpoznanie odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000 r.". Organ wskazał, że zgodnie za art. 134 kpa , organ odwoławczy w razie zaistnienia wymienionych w tym przepisie przesłanek, stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminu. W wyniku rozpatrzenia pierwszego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, który wpłynął w dniu [...] maja 2001 roku. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2001 roku odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy . Zatem postępowanie w tej sprawie zostało rozstrzygnięte, zaś strona niezadowolona mogła złożyć skargę na ww. postanowienie. Merytoryczne rozpatrzenie wniosku wniesionego - wg organu z uchybieniem terminu - po wydaniu postanowienia o odmowie przywrócenia terminu, stanowiłoby rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 kpa.

Na powyższe postanowienie Ministra Infrastruktury skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A. D. i J. P. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zarzucając ww. postanowieniu naruszenie podstawowych zasad ogólnych postępowania administracyjnego, mianowicie art. 6, 8 i 12 kpa, naruszenie art. 107 § 3 kpa przez całkowite pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia materiału dowodowego, naruszenie art. 134 kpa przez oczywiście błędne przyjęcie uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa. W skardze podniesiono, że zaskarżone postanowienie jest błędne , albowiem odwołanie wniesione przez stronę w dniu [...] kwietnia 2001 roku , w sytuacji gdy decyzja została doręczona w dniu [...] kwietnia 2001 roku było wniesione w terminie . Niedoręczenie decyzji w sposób prawidłowy powoduje , że decyzja taka nie staje się ostateczna i zawsze w trybie zwykłym można wnieść od niej odwołanie , co skarżący uczynili , a co dotychczas nie było przedmiotem rozpoznania . Mnożenie ponad potrzebę tzw. postępowań wpadkowych przez organ spowodowało zamęt proceduralny i stworzyło wrażenie niezwykłej komplikacji w sprawie do tego stopnia, że organ całkowicie pominął wnioski i twierdzenia strony zawarte w pismach składanych w toku postępowania. Z tych względów przywracanie terminu , względnie jego odmowa było czynnością całkowicie zbędną , jeśli strona wniosła w ustawowym terminie odwołanie od zaskarżonej decyzji, które nie zostało rozpoznane .

Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej - w niniejszej sprawie zaskarżonego postanowienia. Badana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie.

Art. 134 k.p.a. stanowi, iż organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W postępowaniu wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu.

W niniejszej sprawie sąd uznał , że nie nastąpiło skuteczne doręczenie A. D. i J. P. decyzji Prezesa Urzędu i Mieszkalnictwa z dnia [...] sierpnia 2000 roku , orzekającej o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego. A zatem nie można mówić o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak również nie można rozważać kwestii przywrócenia bądź odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przedmiotowej sprawie brak było zatem podstaw do wydania postanowienia z dnia [...] sierpnia 2001 roku , odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000 roku , jak również brak było podstaw do wydania zaskarżonego postanowienia z dnia [...] listopada 2007 roku , stwierdzającego uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy .

Decyzja administracyjna to akt sformalizowany , który musi spełniać warunki określone w kodeksie postępowania administracyjnego tj. musi być m.in. doręczona stronom ( art. 109 § 1 kpa ). Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika , że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzję z dnia [...] sierpnia 2000 roku wysłał do pełnomocnika A. D. i J. P. - adwokata A. R. Natomiast z pisma likwidatora kancelarii z dnia [...] lutego 2001 roku dowiedział się o śmierci adwokata R. w [...] 1999 roku. Należy w tym miejscu mieć na uwadze fakt, ze z chwilą śmierci mocodawcy lub pełnomocnika , pełnomocnictwo wygasa. W tej sytuacji organ nie mógł zastosować art. 40 § 2 kpa ,czyli obowiązku doręczenia decyzji pełnomocnikowi. Po wzięciu wiadomości o śmierci pełnomocnika organ jednak nie podjął próby doręczenia decyzji bezpośrednio stronie, lecz z urzędu w dniu [...] czerwca 2001 roku wznowił postępowanie zakończone decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000 roku. Jako podstawę wznowienia wskazano wystąpienie nowej okoliczności , która nie była znana organowi w chwili wydawania decyzji tj. nie posiadał informacji o śmierci A. R. – pełnomocnika skarżących.

Doręczenie decyzji zgodnie z art. 110 K.p.a. powoduje jej wejście do obrotu prawnego, rozpoczyna bieg terminu do wniesienia odwołania, złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Z akt sprawy nie wynika , kiedy decyzja została skarżącym doręczona , z ich twierdzeń zawartych w odwołaniu wynika, że miało to miejsce w dniu [...] kwietnia 2001 roku . Skoro skarżącym decyzja został doręczona dopiero w dniu [...] kwietnia 2001 roku, to od tej pory zaczął biec termin do złożenia od niej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Całe zatem postępowanie dotyczące przywrócenia bądź odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy należy uznać za bezprzedmiotowe , gdyż wniosek o przywrócenie terminu może dotyczyć tylko terminu uchybionego. Wydanie zatem zaskarżonego postanowienia z dnia [...] listopada 2007 roku , jedynie na tej podstawie , że wcześniej zostało wydane postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy należy uznać za nieprawidłowe.

Należy zwrócić uwagę , że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się , iż wydanie przez organ administracji publicznej postanowienia o niedopuszczalności odwołania oraz o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oznacza naruszenia art. 7 i 77 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy ( np. wyrok NSA z dnia 11 maja 1994 roku , SA/Gd 2813 /93, Wspólnota 1994, nr 39 , s. 14 ) .

Reasumując, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyżej opisane naruszenie prawa miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ ma obowiązek ustalić w jakiej dacie decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000 roku została skarżącym doręczona i po ustaleniu tego faktu rozpoznać złożony w dniu [...] kwietnia 2001 roku przez skarżących wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy .

Dlatego też, mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.