Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1194/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędziowie NSA Eugeniusz Christ,, Anna Wiciak (spr.), Protokolant Halina Modliszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł ( słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 21 § 1 pkt 2 i art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.) w zw. z art.1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tj. z 1993 r. Nr 94 poz. 431 ze zm.) oraz art. 2 ust. 1 i 2, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 5, art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9 poz. 31 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. po rozpatrzeniu odwołania W. B. od decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za okres od [...] do [...] 2006 r. w wysokości [...] zł – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy nawiązał na wstępie do zasad wymiaru podatku od nieruchomości określonych w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którym podatkowi od nieruchomości podlegają: grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dalej wskazano na podmiotowy zakres powołanej ustawy wynikający z jej art. 3 ust. 1 podkreślając, że podatnikami podatku od nieruchomości są między innymi osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych.

W dalszej kolejności przybliżono zasady wymiaru podatku rolnego, określone w art. 1 powołanej wcześniej ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, zgodnie z którym opodatkowaniu tym podatkiem podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Zwolnione od podatku rolnego są użytki rolne klasy V, VI, VI z oraz grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, co wynika z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy. Wyjaśniono, że podatnikami podatku rolnego są miedzy innymi osoby fizyczne będące posiadaczami samoistnymi gruntów.

Nawiązując do zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazano, że podatnik jest współwłaścicielem w ½ części nieruchomości położonej w C. przy ul. A (Nr ewid. [...], Nr jedn. rej. [...] i [...], Nr KW [...] i nr [...]), która obejmuje budynek mieszkalny o pow. [...] m2 oraz grunty o łącznej powierzchni [...] ha. Grunty te sklasyfikowane zostały w ewidencji gruntów jako [...]-inne tereny zabudowane o pow. [...] ha, [...]-zurbanizowane tereny niezabudowane o pow. [...] ha, [...] - tereny mieszkaniowe o pow. [...] ha oraz [...]– grunty orne o pow. [...] ha.

Sporne grunty o łącznej powierzchni [...] ha oraz budynek objęte zostały wymiarem podatku od nieruchomości na 2006 r. zaś grunty o powierzchni [...] ha stanowiące użytki rolne kl. V ustawowo podlegają zwolnieniu z podatku rolnego.

Wyjaśniono dalej, że wymiaru podatku od nieruchomości od budynku oraz gruntów pozostałych o powierzchni [...] ha dokonano przy zastosowaniu stawek podatkowych określonych w Uchwale Rady Miasta w C. Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie stawek podatku od nieruchomości w 2006 r., która została wydana w oparciu o delegację ustawową wynikającą z art. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych.

Po przedstawieniu szczegółowego wyliczenia należnego podatku od nieruchomości odniesiono się do zarzutów odwołania. W tych zaś ramach wskazano, że w ich świetle zasadniczą kwestią jest ustalenie kompetencji organów podatkowych do ustalania powierzchni gruntów, która stanowi podstawę opodatkowania w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy. Podkreślono w tym kontekście, że w ustawie tej nie przewidziano żadnej odrębnej procedury w tym zakresie. Natomiast w ustawie z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 110 poz. 1086 ze zm.) określono, że podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków (art. 21). Wskazuje to w sposób jednoznaczny na wiążący charakter danych uwidocznionych w ewidencji gruntów i budynków w postępowaniu podatkowym, a tym samym na niedopuszczalność dokonywania własnych, odrębnych ustaleń w zakresie tych danych przez organy podatkowe.

Powyższy wywód podsumowano stwierdzeniem, że przyjęcie za podstawę wymiaru podatku powierzchni lub klasy gruntu innej, niż ta która figuruje w rejestrze gruntów byłoby w sposób oczywisty sprzeczne z prawem. Podkreślono, że teza ta znajduje wsparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyjaśniono równocześnie, że kwestionowanie danych dotyczących powierzchni gruntów może się odbywać w odrębnym postępowaniu, a dopóki to nie nastąpi dopóty nie można skutecznie zarzucać organom podatkowym błędnych ustaleń co do powierzchni gruntów. Jeśli zaś istnieją rozbieżności miedzy stanem faktycznym a danymi wynikającymi z ewidencji gruntów, to na podatniku ciąży obowiązek doprowadzenia do ich zgodności ze stanem faktycznym (wyrok NSA z dnia 20 marca 1992 r. - SA/Kr 139/92).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. B., działając w imieniu własnym i swego syna J., wniósł o uchylenie ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzucając, iż nie wyjaśniono powodów, dla których część gruntów stanowiących ich współwłasność została potraktowana przy wymiarze podatku jako grunty orne V klasy, mimo iż dotychczas były uznawana za grunty budowlane. Domyśla się, iż stało się to na skutek przekwalifikowania gruntów, lecz o wszczęciu takiego postępowania i jego wynikach nie został powiadomiony.

Skarżący podkreślił, iż wprawdzie skutki podatkowe takiego przekwalifikowania są dla współwłaścicieli gruntu korzystne, to uważa, że w efekcie został pokrzywdzony, gdyż w zasadniczy sposób zmniejszyła się wartość gruntu. W konkluzji stwierdził, iż zaskarżona decyzja pozostaje w sprzeczności ze znanym mu stanem prawnym nieruchomości.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Zaakcentowano, że zaskarżona decyzja została oparta na danych wynikających z rejestru gruntów prowadzonych przez właściwy organ geodezyjny. Przyjęcie za podstawę wymiaru podatku powierzchni bądź klasy gruntu innej niż ujawniona w tym rejestrze byłoby sprzeczne z prawem.

Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] r. skarga w części dotyczącej J. B. została odrzucona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna, jednakże z innych powodów niż wskazane w jej uzasadnieniu.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności, a więc zgodności działań administracji z obowiązującym prawem.

W sytuacji, gdy sąd administracyjny stwierdzi, iż wydana decyzja narusza prawo, to zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchyla decyzję w części lub całości. Uchylenie decyzji następuje w przypadku, gdy nastąpiło naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu, decyzja organu odwoławczego zawiera uchybienia, które uzasadniają jej uchylenie, bowiem w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym miejscu należy zauważyć, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, przedmiotem rozważań i oceny Sądu są wszystkie aspekty treści zaskarżonego aktu lub czynności, co oznacza, że Sąd ma prawo i obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji , nawet w sytuacji, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Rozważając niniejszą sprawę w takich granicach Sąd na wstępie podkreśla, że tak jak trafnie organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji zauważył, iż jedyną podstawą wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, co wynika z treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) to z tej nie budzącej wątpliwości konstatacji nie wyprowadził pożądanych wniosków w odniesieniu do oceny prawidłowości przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania dowodowego.

W aktach sprawy przedłożonych Sądowi znajdują się cztery wypisy z rejestru gruntów dotyczących gruntów położonych przy ul. A w C. stanowiących współwłasność skarżącego i jego syna. Dwa z nich obejmują stan na dzień [...] 2005 r., czyli sprzed daty wydania decyzji przez organy podatkowe obu instancji, zaś dwa kolejne opisują stan na dzień [...] 2006 r. Z punktu widzenia dowodowego musi być oczywiste, że wypisy z daty [...] 2005 r. budzą poważne zastrzeżenia. Znajdują się bowiem na nich skreślenia, dopisane cyfry. Dotykają one tak ważnych danych jak opis użytków, ich klasyfikacja i powierzchnia, co dyskwalifikuje ich wartość dowodową.

Treść owych wypisów w zakresie istotnym dla wymiaru podatku niczym się nie różni, przy czym musi być oczywiste, że organ odwoławczy wydając w dniu [...] r. zaskarżoną decyzję nie dysponował wypisami dotyczącymi stanu na [...] 2006 r. Rozpoznając odwołanie od decyzji organu I instancji oparł się on zatem na dotkniętych opisanymi uchybieniami dokumentach mimo, że skarżący podnosił zastrzeżenia co do klasyfikacji części gruntów i powierzchni gruntów pozostałych.

Gdy chodzi o podniesiony w skardze zarzut uwzględnienia przez organy podatkowe przy wymiarze podatku skutków nieznanej skarżącemu zmiany klasyfikacji gruntów, to zauważyć trzeba, że w aktach sprawy znajduje się przedłożona przez skarżącego decyzja ustalająca podatek od nieruchomości za rok 2005, w której podstawą opodatkowania oprócz budynku mieszkalnego były "grunty pozostałe" Znaczy to, że istotnie doszło do przekwalifikowania części tych gruntów na grunty orne V klasy. W aktach sprawy brak jednak zawiadomienie Starosty C. w sprawie opisanej zmiany klasyfikacji gruntów, co zdaniem Sądu wymagało także wyjaśnienia w toku postępowania podatkowego.

Wszystko, co do tej pory wywiedziono wskazuje na to, że w toku postępowania podatkowego doszło do naruszenia wynikającej z art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej zasady prawdy materialnej. Organy podatkowe prowadzące postępowanie nie podjęły bowiem niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności nie zebrały całego materiału dowodowego. Jak wskazano, dokumenty na których oparły się organy podatkowe budzą zasadnicze zastrzeżenia, brak też istotnego dokumentu w postaci zawiadomienia starosty o zmianie klasyfikacji gruntów.

W tej sytuacji, biorąc pod uwagę opisany stan sprawy orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z póź. zm.). Koszty postępowania zasądzono na podstawie art. 200, a nadto orzeczono na podstawie art.152 powyższej ustawy.