Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1153/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, art. 15 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 46 ust. 2
journal: Dz.U. 1999 nr 15 poz 139
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Tomasz Grossmann (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi: I. T., Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej w [...], Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej w [...], oraz Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej w [...] na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 29 sierpnia 2006 r. nr CI/1149/IV/2006 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Rataje-Łacina" część A w Poznaniu oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z 22 października 2012 r. I. T. oraz wspólnoty mieszkaniowe nieruchomości położonych w Poznaniu przy ul. [...], ul. [...] oraz ul. [...] (dalej: "Skarżący"), zastępowani przez zawodowego pełnomocnika, zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu uchwałę Rady Miasta Poznania nr CI/1149/IV/2006 z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Rataje - Łacina" część A w Poznaniu (Dz. Urz. Woj. Wielk. z 2007 r. Nr 153, poz. 3365; dalej: "Uchwała" lub "Plan"), wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej Uchwały w całości lub ewentualnie w części, tj. w zakresie przedstawionym w wezwaniu Rady Miasta Poznania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnień Skarżących z 20 sierpnia 2012 r. w odniesieniu do terenu 06KD-Z, czyli – jak wynika z treści tego wezwania oraz z uzasadnienia skargi – poprzez:

A. Oznaczenie ul. Milczańskiej jako drogi lokalnej i poprowadzenie drogi zbiorczej 06KD-Z od planowanego skrzyżowania z terenem 07KD-Z wzdłuż terenu 01KD-GP, aż do skrzyżowania z drogą 05KD-Z na wysokości połowy północno-wschodniej granicy dotychczasowego terenu 6U;

lub

B. Zmianę § 11 Uchwały w ten sposób, że:

1) na wstępie § 11 w miejsce symbolu "06KD-Z" zostanie wprowadzony symbol "06KD-L";

2) w § 11 ust. 1 pkt 1) ppkt c) symbol "06KD-Z" zostanie wykreślony, a w § 11 ust. 1 pkt 1) ppkt d) zostanie dodany symbol "06KD-L";

3) w § 11 ust. 3 pkt 3) ppkt c) w miejsce symbolu "06KD-Z" zostanie wprowadzony symbol "06KD-L";

4) w § 11 ust. 10 pkt 7) zawierającym tabelę dotyczącą minimalnych parametrów oraz innych nakazów, ograniczeń i dopuszczeń dla układu komunikacyjnego na poszczególnych terenach w miejsce symbolu "06KD-Z" zostanie wprowadzony symbol "06KD-L", dla którego:

a) w kolumnie "szerokość w liniach rozgraniczenia" wartość "24,0 m" zostanie zastąpiona wartością "12,0 m";

b) w kolumnie "min. szerokość jezdni i torowiska tramwajowego" wartość "7,0 m" zostanie zastąpiona wartością "5,5 m";

c) w kolumnie "min. szerokość i lokalizacja chodników" wartość "2,25 m" i wartość "3,0 m" zostaną zastąpione wartością "2,0 m";

d) w kolumnie "inne" wprowadzenie nakazu pozostawienia min. 5 m wolnej przestrzeni pomiędzy planowanym chodnikiem a dotychczasowymi zabudowaniami;

e) w kolumnie "inne" zastąpienie nakazu zachowania wolnych od wszelkich urządzeń pasów terenu szerokości minimum 3,0 m każdy, w celu ustalonym w ust. 3 pkt 3, nakazem zachowania istniejących nasadzeń i drzewostanu;

f) w kolumnie "inne" wprowadzenie nakazu ograniczenia ruchu pojazdów o masie powyżej 3,5 t.

Pełnomocnik Skarżących wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Nadto w petitum skargi zostały zawarte liczne wnioski dowodowe, w tym m.in. o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi, dokumentacji przygotowania i opracowania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz Planu, akt postępowań dotyczących ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (o wskazanych w skardze numerach), akt postępowań dotyczących wydania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia przebudowy działek wymienionych w skardze, leżących przy ul. Milczańskiej w Poznaniu, a także o przeprowadzenie dowodu z oględzin obszaru objętego ustaleniami zaskarżonego Planu ze szczególnym uwzględnieniem ulicy Milczańskiej (tj. terenu oznaczonego symbolem 06KD-Z) oraz o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego urbanisty, z zeznań świadków wymienionych w skardze oraz z projektu przebudowy / budowy ul. Milczańskiej - na okoliczności wskazane w skardze, a w szczególności odnośnie do dotychczasowego charakteru i funkcji ul. Milczańskiej, możliwości zrealizowania tzw. ul. Nowej Milczańskiej w sposób alternatywny, przebiegu ul. Milczańskiej po przebudowie oraz potrzeby wycięcia drzew i postawienia ekranów akustycznych. W zakresie zawnioskowanych dowodów z oględzin, opinii biegłego urbanisty oraz zeznań świadków strona skarżąca wskazała, że w niniejszej sprawie należy dokonać wykładni celowościowej art. 106 § 3 w zw. z § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") i uznać możliwość przeprowadzenia tych dowodów w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Podkreśliła, że w przypadku skargi na uchwałę organu gminy brak jest postępowania dowodowego, stąd konieczność poczynienia określonych ustaleń wymaga wyjścia poza ramy "dowodów uzupełniających z dokumentów".

Skarżonej Uchwale zarzucono:

1. Naruszenie uprawnień właścicielskich Skarżących, w szczególności:

– prawa do korzystania z nieruchomości w sposób zgodny z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, gwarantowane przez art. 21 i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483 z późn. zm.; dalej: "Konstytucja RP"), art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 20 marca 1952 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175/1 z późn. zm.; dalej: "Protokół nr 1 do EKPCz") oraz art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.; dalej: "Kodeks cywilny", w skrócie "k.c.") - poprzez narażenie na hałas wywołany wzmożonym ruchem samochodów osobowych oraz pojazdów o masie całkowitej powyżej 3,5 t, utrudnienie dostępu do nieruchomości, zakłócenie spokoju otoczenia nieruchomości, a także pominięcie uprawnień wynikających z ostatecznych decyzji o warunkach zabudowy i pozwoleń na budowę, które pozostają w mocy;

– prawa własności poprzez obniżenie wartości rynkowej nieruchomości i ich atrakcyjności, przy szczególnym uwzględnieniu sytuacji planistyczno-przestrzennej, w jakiej nastąpiło nabycie nieruchomości oraz ich dotychczasowego przeznaczenia;

– prawa do prawidłowych warunków życia wynikającego m.in. z art. 5 Konstytucji RP oraz art. 72 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 z późn. zm.; dalej: "Prawo ochrony środowiska", w skrócie "p.o.ś.").

2. Naruszenie podstawowych zasad planowania i zagospodarowania przestrzennego, takich jak:

– zasada ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju - art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717 z późn. zm.; dalej: "ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w skrócie "u.p.z.p.");

– zasada uwzględniania wymagań ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury - art. 1 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.;

– zasada uwzględniania wymagań ochrony środowiska - art. 1 ust. 2 pkt 3 u.p.z.p.;

– zasada uwzględniania wymagań ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi - art. 1 ust. 2 pkt 5 u.p.z.p.,

– zasada uwzględniania walorów ekonomicznych przestrzeni - art. 1 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p.;

– zasada uwzględniania prawa własności - art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p.;

– zasada uwzględniania potrzeb interesu publicznego - art. 1 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p.

3. Naruszenie art. 2, art. 21, art. 32 i art. 64 Konstytucji RP oraz art. 14 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.; dalej: "EKPCz") i art. 1 Protokołu nr 1 do EKPCz - poprzez brak poszanowania prawa własności, nieuwzględnienie praw słusznie nabytych oraz nierówne traktowanie obywateli znajdujących się w tej samej sytuacji prawnej, a także art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez naruszenie wywodzonej z tej normy zasady proporcjonalności, tj. zakazu nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki.

4. Naruszenie przepisów postępowania w sprawie sporządzania i uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej w skrócie: "m.p.z.p."):

– art. 9 ust. 4 u.p.z.p. - poprzez przyjęcie rozwiązań niezgodnych z ustaleniami uchwały Rady Miasta Poznania nr XXlI/276/III/99 z dnia 23 listopada 1999 r. w sprawie uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Poznania (dalej: "Studium");

– art. 14 ust. 1 i 2 u.p.z.p. - poprzez brak podjęcia uchwały w sprawie przystąpienia do sporządzenia m.p.z.p. dla obszaru ostatecznie objętego Uchwałą, ewentualnie brak stosownej zmiany uchwały Rady Miasta Poznania z dnia 14 września 2004 r. nr LII/555/IV/2004 w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Rataje-Łacina" w Poznaniu (dalej: "Uchwała o przystąpieniu z 2004 r.");

– art. 17 u.p.z.p. - poprzez wprowadzenie nieuzasadnionego, nieracjonalnego i niezgodnego z zasadami planowania przestrzennego podziału obszaru, dla którego zgodnie z postanowieniami Uchwały o przystąpieniu z 2004 r. miał zostać uchwalony jeden plan miejscowy, co w konsekwencji doprowadziło do przeprowadzenia pierwszej części procedury planistycznej dla całego obszaru z uwzględnieniem pełnego kontekstu przestrzennego, a następnie jej zakończenie tylko w odniesieniu do wybranego arbitralnie fragmentu bez zachowania wymagań ładu przestrzennego (w rozumieniu art. 2 pkt 1 u.p.z.p.), a także pozbawiło Skarżących realnej możliwości ustosunkowania się do przyjętych w planie rozwiązań poprzez zgłaszanie wniosków i uwag.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że naruszenie uprawnień Skarżących w związku z podjęciem zaskarżonej Uchwały wynika z naruszenia wymogów procedowania nad projektem planu miejscowego określonych w u.p.z.p., a także przyjęcia w planie założeń sprzecznych z ustaleniami Studium oraz wydanych dla przedmiotowych nieruchomości decyzji o warunkach zabudowy i pozwoleń na budowę. Zarazem wyjaśniono, że skarga przede wszystkim związana jest z ustaleniem nowej funkcji (kategorii) oraz przebiegu ul. Milczańskiej w Poznaniu - w sposób godzący w interesy prawne i prawo własności Skarżących, bez żadnego racjonalnego uzasadnienia - jednakże podniesione w sprawie zarzuty mogą skutkować nieważnością całej uchwały zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.z.p.

Dalej pełnomocnik Skarżących obszernie opisał stan faktyczny sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem: uchwalenia Studium i treści jego postanowień w odniesieniu do obszaru Łacina; zabudowy terenów po północno-wschodniej stronie ul. Milczańskiej, przebudowy tej ulicy oraz wznoszenia zabudowy kubaturowej na tym obszarze, realizowanych przez [...] Sp. z o.o. (dalej: "Deweloper"); zmiany Studium dokonanego przez Radę Miasta Poznania (dalej: "RMP") uchwałą Nr XXV/171/IV/2003 z dnia 10 lipca 2003 r. (dalej "Zm2003Studium"); przystąpienia do sporządzenia m.p.z.p. Rataje-Łacina w Poznaniu, a także uchwalenia skarżonego Planu. W opisie tym podkreślono w szczególności, że zgodnie z postanowieniami Studium realizacja funkcji mieszkalnej w rejonie Łaciny miała nastąpić z naciskiem na zachowanie jakości życia, pozostawienie możliwie jak największej ilości zieleni i realizację dróg oraz handlu bez obciążania zabudowy mieszkaniowej. Zwrócono nadto uwagę, że w roku 2000 Deweloper uzyskał dwie decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydane przez Prezydenta Miasta [...] (dalej: Prezydent Miasta") z uwzględnieniem postanowień miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Poznania zatwierdzonego uchwałą nr X/58/II/94 RMP z dnia 6 grudnia 1994 r. (dalej: "Plan ogólny z 1994 r."), z których pierwsza (nr [...]) określiła m.in. warunek zachowania komfortu akustycznego 60 dB w porze dziennej i 50 dB w porze nocnej oraz zachowanie istniejącego drzewostanu ul. Milczańskiej, a druga (nr [...]) gwarantowała, zdaniem Skarżących, że ul. Milczańska zachowa status drogi lokalnej - o czym byli informowani potencjalni nabywcy zainteresowani ofertą Dewelopera realizującego inwestycję osiedla [...]. W ocenie Skarżących, w toku postępowań zakończonych wydaniem ww. decyzji ustalono i potwierdzono, że dotychczasowa ul. Milczańska zachowa charakter drogi lokalnej, a drogą zbiorczą - posiadającą połączenie z ul. Inflancką - będzie ulica nowoprojektowana (tzw. ul. Nowa Milczańska) biegnąca równolegle do estakady ul. Bolesława Krzywoustego. Pełnomocnik Skarżących podkreślił, że Deweloper w kolejnych etapach prac realizował zabudowę kubaturową, występując o wydanie pozwoleń na budowę poszczególnych budynków wielorodzinnych i przedkładając projekty wraz z planowanym zagospodarowaniem nieruchomości, m.in. w zakresie obsługi komunikacyjnej. Zaznaczył, że przy projektowaniu poszczególnych budynków, w szczególności tych znajdujących się bezpośrednio przy ul. Milczańskiej (aktualnie numery 12, 14 i 16) nie brano pod uwagę sąsiedztwa drogi zbiorczej o dużym natężeniu ruchu i obsłudze zaopatrzeniowej przestrzeni handlowych, w tym wielkopowierzchniowej galerii. Obsługa komunikacyjna osiedla została zaprojektowana przy uwzględnieniu lokalnego charakteru ulicy. Tym samym przewidziane wówczas dwa wyjazdy na drogę publiczną były wystarczające dla obsługi kilkunastu dużych budynków wielorodzinnych. W zakresie procedury planistycznej zaakcentowano przede wszystkim dokonany podział pierwotnie jednolitego obszaru planistycznego Rataje Łacina na dwie części: południową, stanowiącą przedmiot m.p.z.p. "Rataje - Łacina" część A, i północną, obejmująca pozostały obszar objęty Uchwałą o przystąpieniu z 1994 r.

Na tle przedstawionego w skardze stanu faktycznego oraz opisu procedury planistycznej pełnomocnik Skarżących podkreślił, że naruszenie uprawnień jego mandantów związane jest bezpośrednio z nowym ustaleniem przeznaczenia terenu 06KD-Z. Zgodnie z zapisami Uchwały, ul. Milczańska - biegnąca wzdłuż zabudowań mieszkalnych Skarżących - ma stać się drogą zbiorczą stanowiącą główny ciąg komunikacyjny obsługujący nowotworzone wielkopowierzchniowe centrum handlowe. Ze względu na dotychczasowe przeznaczenie nieruchomości położonych przy tej ulicy oraz sposób korzystania z nich przez Skarżących, a także poprzedzający uchwalenie Planu charakter ulicy jako drogi lokalnej (a nawet dojazdowej), przyjęcie zapisów Uchwały należy uznać za godzące w przysługujące właścicielom prawa. W momencie prowadzenia procedury planistycznej i uchwalenia Planu, nieruchomości Skarżących stanowiły spokojne zabudowania mieszkalne, położone na uboczu centrum miasta. W wyniku realizacji Uchwały dotychczasowy sposób korzystania z przedmiotowych nieruchomości ulegnie istotnej zmianie i ograniczeniu. Przy sporządzaniu Planu nikt szczegółowo nie analizował możliwych skutków oddziaływania planowanej drogi zbiorczej na nieruchomości sąsiednie, co, zdaniem Skarżących, zostało wyraźnie przyznane w Prognozie oddziaływania na środowisko dotyczącej projektu m.p.z.p. "Rataje-Łacina" część A (dalej "Prognoza oddziaływania na środowisko"). Z powodu planowanego przebiegu i funkcji ul. Milczańskiej konieczne stanie się zlikwidowanie jednego z wyjazdów, co przy równoczesnej zmianie charakteru tej drogi na zbiorczą istotnie utrudni dostęp do drogi publicznej. Połączenie ul. Milczańskiej jako zbiorczej z ul. Inflancką stworzy alternatywę komunikacyjną dla ul. Bolesława Krzywoustego, która notorycznie "korkuje się" na dojeździe do Ronda Rataje. Obsługa ruchu zbiorczego będzie dodatkowym utrudnieniem dla osób mieszkających przy ul. Milczańskiej. Istnieje również uzasadniona obawa, że aktualnie zaplanowane poprowadzenie drogi zbiorczej przez ul. Milczańską stanie się alternatywą dla ruchu tranzytowego, albowiem ul. Bolesława Krzywoustego stanowi element drogi krajowej nr 11 - tym bardziej jeśli się zważy aktualny zły stan techniczny estakady tej ulicy, której, w ocenie Skarżących, nieunikniona przebudowa w przyszłości spowoduje realizację przedstawianych scenariuszy. Zdaniem Skarżących, z uwagi na przyjęte w Planie rozwiązania wartość nieruchomości Skarżących uległa i będzie podlegać dalszemu obniżeniu, na co ma wpływ przede wszystkim wprowadzenie utrudnień komunikacyjnych, doprowadzenie do kilkunastokrotnego zwiększenia natężenia ruchu, narażenie na hałas oraz zmniejszenie atrakcyjności przestrzennej (budowa ekranów przeciwhałasowych, likwidacja zieleni i istniejącego drzewostanu).

Pełnomocnik Skarżących zwrócił uwagę, że tereny, na których znajdują się nieruchomości Skarżących, zostały objęte m.p.z.p. "Rataje - Łacina" część B, zaś przeznaczenie drogi obsługującej ten obszar zostało ustalone w kwestionowanym m.p.z.p. "Rataje - Łacina" część A. W wyniku takiego "zabiegu" planistycznego ustanowienie obszaru 06KD-Z drogą zbiorczą jest tylko pozornie racjonalne i uzasadnione obsługą pozostałych terenów mieszkalnych, usługowych i wielkopowierzchniowego centrum handlowego. Ów sztuczny podział obszaru, dla którego pierwotnie miał zostać przyjęty m.p.z.p., uniemożliwił uchwycenie całego kontekstu urbanistycznego i prawidłową ocenę postanowień przyjętej Uchwały. Tymczasem zostały już wszczęte procedury zmierzające do podziału nieruchomości należących do Skarżących i wywłaszczenia fragmentów niezbędnych pod planowaną drogę zbiorczą. Wbrew jednak założeniom Studium oraz zaskarżonej Uchwały, zrealizowanie inwestycji oznacza usunięcie dotychczasowych nasadzeń i kilkudziesięcioletniego drzewostanu, przy równoczesnym braku miejsca na poprowadzenie nowych szpalerów drzew po obu stronach planowanej drogi, a dla zachowania wymogów ochrony środowiska wiąże się z koniecznością postawienia "pod oknami" nieruchomości ekranów akustycznych. Pełnomocnik podkreślił przy tym, że problem oddziaływania akustycznego oraz wzmożonego ruchu samochodowego w ogóle nie był przedmiotem zainteresowania organu, co wprost stwierdza Prognoza oddziaływania na środowisko. Planowana rozbudowa obszaru, w szczególności stworzenie kolejnego wielkopowierzchniowego centrum handlowego, ma się dokonać kosztem ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludności, która zamieszkiwała na przedmiotowym obszarze jeszcze przed uchwaleniem Planu. Brak szczegółowych prognoz oddziaływania planowanej drogi zbiorczej podważa zasadność kwestionowanej Uchwały i dowodzi, że stanowi ona przejaw nieuzasadnionego, arbitralnego władztwa planistycznego, a wręcz nadużycia tegoż. Dążąc bowiem do zrealizowania koncepcji zagospodarowania przestrzennego obszaru, w tym tzw. ringu Łaciny, organ zaniechał uwzględnienia innych, alternatywnych rozwiązań - w mniejszym stopniu uciążliwych dla Skarżących i godzących w ich prawa. Uchwała nie uwzględnia praw słusznie nabytych przysługujących Skarżącym, którzy w momencie zakupu mieli podstawy oczekiwać, iż ul. Milczańska będzie w dalszym ciągu drogą klasy lokalnej.

Nadto strona skarżąca zarzuciła nieuprawnione powoływanie się na zgodność Planu ze Studium, które wymagało, aby kształtując ulice zbiorcze uwzględniano m.in. ochronę i obsługę funkcji terenów otaczających, co wskutek podziału m.p.z.p. dla Łaciny i przypisania ulicy do "części A" nie zostało zrealizowane w odniesieniu do nieruchomości mieszkalnych położonych po północno-wschodniej stronie tej ulicy. Proponowany w załącznikach graficznych do Studium przebieg dróg zbiorczych miał charakter całkowicie orientacyjny, albowiem wprost wskazano w części tekstowej na możliwość daleko idących korekt w opracowaniach uszczegóławiających i realizacyjnych, co odnosi się przede wszystkim do późniejszej uchwały planistycznej. Organ planistyczny pominął także sformułowany w Studium wymóg, aby ulice zbiorcze nie stanowiły alternatywy dla dróg wyższych klas. Aktualnie zaplanowany przebieg ulicy jako drogi zbiorczej niewątpliwie będzie stanowił alternatywę dla ulicy mającej status drogi głównej (krajowej). Organ był uprawniony do przyjęcia rozwiązań alternatywnych wobec wynikających z załączników graficznych do Studium, czego zaniechał i co ostatecznie pociągnęło za sobą niezgodność Uchwały z jego zapisami.

Pełnomocnik Skarżących zarzucił, że obszar objęty Uchwałą o przystąpieniu z 2004 r. został podzielony na dwie części bez zmiany tej uchwały. Ocenił nadto, że podział ten był nieuzasadniony, nieracjonalny i niezgodny z zasadami planowania przestrzennego. Dla prawidłowego stosowania przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym konieczne było podjęcie stosownej uchwały zmieniającej Uchwałę o przystąpieniu z 2004 r., gdyż lakoniczne postanowienie jej § 1 ust. 3 - dopuszczającego odrębne opracowywanie i uchwalanie częściowych m.p.z.p. - nie było wystarczające dla zagwarantowania prawidłowości i zasadności dokonanego podziału. Nadto z zebranej dokumentacji planistycznej nie sposób dowiedzieć się, kto i w oparciu o jakie przesłanki podjął decyzję o podzieleniu planu na dwie części. Dokonany podział doprowadził do sytuacji, w której istotna funkcja ulicy, jako drogi zbiorczej, stała się przedmiotem ustaleń planu, który nie obejmuje swoim zakresem nieruchomości leżących przy tej ulicy. Taki stan rzeczy spowodował przekłamanie kontekstu urbanistycznego i doprowadził do przyjęcia uchwały rażąco naruszającej uprawnienia Skarżących. Podejmowane w sprawie czynności polegają m.in. na ocenie założeń planu jako całości. Wymaga to kompleksowego zbadania kwestii istotnych w procedurze planistycznej, takich jak zachowanie wymagań ładu przestrzennego, ochrony środowiska itd. W sytuacji "oderwania" ulicy od nieruchomości mieszkalnych przy niej położonych należy mieć poważne zastrzeżenia co do tego, czy plan został opracowany z odpowiednim rozpoznaniem wszystkich istotnych zagadnień. Mieszkańcy nieruchomości położonych przy ulicy zostali pozbawieni faktycznej możliwości udziału w opracowywaniu projektu planu poprzez zgłaszanie odpowiednich wniosków i uwag - ich zainteresowanie zostało bowiem skupione na tej części planu, która obejmowała swoimi granicami ich nieruchomości (tj. "Rataje-Łacina" część B). W kontekście powoływania się przez organ przy "forsowaniu" założeń Planu na zgodność z postanowieniami Studium pełnomocnik podkreślił, że m.p.z.p. "Rataje - Łacina" część B został uchwalony dopiero w dniu 07 lipca 2009 r. i jest oparty na zapisach zmienionego w 2008 roku Studium, które aktualnie nie zawiera już wyznaczenia dróg zbiorczych. Oznacza to, że obszar, dla którego pierwotnie miał zostać sporządzony plan w całości, na skutek nieuzasadnionych działań organu objęty jest postanowieniami dwóch planów uchwalonych w oparciu o całkowicie odmienne brzmienie Studium. Pełnomocnik ocenił, że taki stan rzeczy jest również nie do pogodzenia z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do stanowionego prawa miejscowego.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Miasta Poznań - Rady Miasta Poznania wniósł o jej oddalenie w całości, jako bezzasadnej, oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Napisał, że analiza skargi prowadzi do wniosku, iż zarzuty Skarżących sprowadzają się do kwestionowania przyjętej w zaskarżonej Uchwale koncepcji urbanistycznej, do kształtowania której organy gminy miały prawo w ramach przysługującego im władztwa planistycznego, i są wyrazem niezadowolenia Skarżących z faktu uchwalenia Planu. Tymczasem prawo własności nie jest prawem nieograniczonym, a jego ochrona zagwarantowana w art. 21 Konstytucji RP nie jest ochroną absolutną. Ustawodawca w art. 64 ust. 3 Konstytucji RP wskazał przesłanki dopuszczalności ograniczenia własności, a w art. 140 k.c. określił jej granice, którymi są przepisy ustaw, zasady współżycia społecznego oraz społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa. Art. 6 ust. 1 u.p.z.p. stanowi, iż ustalenia m.p.z.p. kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności. Również powołana przez Skarżących EKPCz dopuszcza ograniczenie prawa własności, zgodnie z art. 1 Protokołu nr 1 i 4 do EKPCz.

W ocenie pełnomocnika Organu przedmiotowa Uchwała nie pozbawia Skarżących przysługującego im prawa własności, ani nie wprowadza ograniczeń, które uniemożliwiałyby Skarżącym korzystanie z tego prawa zgodnie z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, a już z całą pewnością nie godzi w istotę tego prawa.

Odnosząc się w sposób bardziej szczegółowy do poszczególnych zarzutów skargi pełnomocnik Organu zaznaczył, że kwestia organizacji ruchu na drodze (tu: na ul. Milczańskiej) - w którego wzmożeniu Skarżący upatrują naruszenia swoich uprawnień właścicielskich - nie jest i nie może być przedmiotem ustaleń m.p.z.p. To, czy po przedmiotowej ulicy będą poruszać się samochody o masie powyżej 3,5 t, będzie zależeć od decyzji zarządcy drogi, którego zadaniem jest ustalenie organizacji ruchu na drodze. Jest to już etap realizacyjny, a nie planistyczny. Zaskarżona Uchwała nie ogranicza przy tym liczy zjazdów na teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej (oznaczonej symbolem 12MW). Ponadto w m.p.z.p. "Rataje - Łacina" część B dla terenu 12MW ustalono dostępność dla samochodów do przedmiotowej ulicy bez ograniczeń.

Z kolei układ komunikacyjny dzielnicy Łacina należy, zdaniem Organu, rozpatrywać w szerszym kontekście. Dzielnica, wraz z przyległymi osiedlami Lecha i Tysiąclecia stanowi zespół o dominującej funkcji mieszkaniowej wielorodzinnej, otoczony "ramą" ulic wysokiej klasy. Każda z nich wyposażona jest w co najmniej cztery pasy ruchu. Przez środek terenu oraz ulicami Chartowo i Jana Pawła II przebiega trasa tramwajowa. Pozostałymi ulicami obrzeżnymi prowadzone są trasy autobusowe. Zgodnie z zasadami dostępności, ulice główne nie powinny bezpośrednio obsługiwać (poprzez zjazdy) przyległych terenów. Dla takiej obsługi, a także dla zwiększenia dostępności do transportu autobusowego, istnieją lub zostały zaprojektowane ulice zbiorcze (klasa Z) - Inflancka, Wiatraczna, Piaśnicka, "Ring Łaciny" oraz łączniki między ramą i "Ringiem". Ponadto, dla powiązania sąsiednich zespołów mieszkaniowych - os. Lecha i osiedla przy ul. Milczańskiej - zaplanowano, w przedłużeniu ul Wiatracznej, dwupasowy łącznik miedzy "Ringiem" i ul. Inflancką (teren oznaczony w planie miejscowym "Rataje - Łacina" część A symbolem 06KD-Z), wykorzystujący m.in. istniejącą ul. Milczańską. Połączenie to służyć będzie niemal wyłącznie ruchowi między Łaciną, a przyległymi osiedlami Chartowa - głównie osiedlem Lecha - i nie będzie stanowić alternatywy dla jakichkolwiek z otaczających teren ulic głównych, ani nawet dojazdu (z innych terenów niż Chartowo) do istniejącego i planowanego centrum handlowego, które mają być komfortowo dostępne przez bezpośrednie łączniki między "ramą" i "Ringiem". Dojazdy innymi drogami, w tym ul. Milczańską, jako zdecydowanie dłuższe i wolniejsze będą nieracjonalne. Tak zaplanowany układ (zewnętrzna "rama" dla ruchu nie związanego z obszarem, układ okrężnych ulic zbiorczych z łącznikami oraz centralna oś tramwajowa) zapewnią, w ocenie Organu, optymalną obsługę transportową całego obszaru Łaciny - m.in. prowadząc tranzyt samochodowy poza wnętrzem omawianego obszaru.

Odnosząc się natomiast do wskazywanych w skardze decyzji o warunkach zabudowy oraz pozwoleń na budowę, pełnomocnik Organu podkreślił, że decyzje te są związane bezpośrednio z zabudową mieszkaniową, w ramach której Skarżącym przysługuje prawo własności. Ani zaskarżony m.p.z.p. "Rataje - Łacina" część A, ani m.p.z.p. "Rataje - Łacina" część B nie zmieniają przeznaczenia terenu, na którym zlokalizowana jest zabudowa mieszkaniowa Skarżących. Uchwalając przedmiotowy Plan, RMP ustaliła między innymi zasady zagospodarowania terenu oraz zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. Nawet gdyby przyjąć, iż w zaskarżonej Uchwale ustalono zasady inne niż miało to miejsce w powołanych przez Skarżących decyzjach administracyjnych, to nie można z tego wnioskować o niezgodności zaskarżonej Uchwały z prawem. Nie ma bowiem obowiązku inkorporowania do treści m.p.z.p. ustaleń wynikających z takich decyzji. To właśnie plan miejscowy jest podstawowym narzędziem regulacji zagospodarowania przestrzennego. Decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania są instrumentem zastępczym, znajdującym zastosowanie w sytuacji braku m.p.z.p.

W kontekście ustawowej zasady zgodności planu miejscowego ze studium, pełnomocnik Organu podkreśliła, że obowiązujące w dniu uchwalenia zaskarżonej Uchwały Studium, w ślad za Planem ogólnym z 1994 r., dla ul. Milczańskiej ustalało drogę klasy zbiorczej o symbolu kZ.18.

W ocenie Organu całkowicie bezzasadny jest także zarzut obniżenia poprzez ustalenia planu wartości należących do Skarżących nieruchomości i ich atrakcyjności. Zaskarżona Uchwała umożliwia lepsze skomunikowanie terenu - zakłada przebudowę układu komunikacyjnego, w sposób umożliwiający połączenie obszaru Łaciny z ul. Inflancką, a poprzez tzw. Ring Łaciny z ul. B. Krzywoustego. Równocześnie, przy uwzględnieniu ustaleń m.p.z.p. "Rataje -Łacina" część B i odpowiedniej organizacji ruchu, inwestycje te chronią wnętrze Łaciny przed ruchem tranzytowym. Zaskarżona Uchwała umożliwia budowę atrakcyjnego osiedla mieszkaniowego oraz dużego centrum handlowo-usługowego wraz z nowym układem komunikacyjnym, w tym przebudowę ronda Rataje do parametrów umożliwiających bezkolizyjne przemieszczanie się pieszych. W konsekwencji, w ocenie pełnomocnika organu, realizacja ustaleń Planu, wbrew twierdzeniom Skarżących, podniesie wartość nieruchomości, a nie ją obniży.

Pełnomocnik podkreślił, że przy sporządzaniu Planu szczegółowo przeanalizowano możliwe skutki oddziaływania planowanej drogi zbiorczej (oznaczonej na rysunku planu symbolem 06KD-Z) na nieruchomości sąsiednie. Przeanalizowano również możliwości innego poprowadzenia tej drogi. Rozpatrywane były możliwości zastąpienia przewidzianego w Studium układu "Ringu Łaciny" układem krzyżowym, m.in. pod kątem wpływu obu rozwiązań na otoczenie i ich sprawność. W wyniku tych analiz stwierdzone zostało, że zaprojektowany w m.p.z.p. "Rataje - Łacina" część A oraz m.p.z.p. "Rataje - Łacina" część B układ komunikacyjny (tzw. "Ring Łaciny"), jest lepszym rozwiązaniem, ponieważ: daje możliwość eliminacji ruchu tranzytowego w mocno zainwestowanych terenach mieszkaniowych i umożliwia organizację ruchu z priorytetem dla ruchu lokalnego; unika konieczności budowy węzła drogowego z estakadą na wysokości pierwszego piętra budynków na os. Oświecenia; zapewnia lepsze powiązania z zewnętrznym układem ulic; zapewnia lepszą obsługę centrum handlowego oraz daje możliwość strefowania (od hałasu z dróg układu zewnętrznego) zabudowy mieszkaniowej zabudową usługową. Inne natomiast trasowanie drogi klasy zbiorczej - poza ul. Milczańską - musi uwzględniać możliwą, tj. zgodną z przepisami ustawy o drogach publicznych, lokalizację skrzyżowania z ul. Inflancką, co powoduje, że ewentualna droga wzdłuż ul. B. Krzywoustego na znacznym odcinku musiałaby być poprowadzona z wykorzystaniem obecnego śladu ul. Milczańskiej.

Jako chybiony został oceniony również zarzut skargi o konieczności budowy ekranów akustycznych - w aktualnym projekcie realizacyjnym układu komunikacyjnego to rozwiązanie nie jest przewidziane. Plan nie wymaga również wycinki drzew; przeciwnie - ustala taki przekrój drogi, w którym jest miejsce na zieleń przyuliczną.

Nadto pełnomocnik Organu podkreśliła, że uruchomienie obszaru Łaciny przyniesie Miastu Poznań (dalej: "Miasto") wymierne korzyści w podatkach, przysporzy nowych miejsc pracy, zwiększy zasoby mieszkaniowe, wpłynie korzystnie na ład przestrzenny w miejscu, które obecnie jest niezagospodarowane i zaśmiecone, a także umożliwi uzyskanie od inwestora planowanego na tym terenie wielofunkcyjnego centrum "Łacina" świadczeń partycypacyjnych w wysokości ok. 98 mln zł.

Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia szeregu zasad planowania i zagospodarowania przestrzennego Organ wskazał, że Skarżący rozpatrują owe zasady tylko i wyłącznie z punktu widzenia własnych interesów. Tymczasem plan miejscowy musi uwzględniać szereg często wykluczających się wzajemnie uwarunkowań. Zasady kształtowania polityki przestrzennej oraz wartości, jakimi należy się kierować w planowaniu przestrzennym, należy stosować łącznie, ważyć interes prywatny oraz publiczny. Nie można, jak to czynią Skarżący, "wybierać" wartości takich, jak ich prawo własności i komfort akustyczny, a zapominać o innych wartościach wskazanych w art. 1 ust. 2 u.p.z.p., w tym potrzebach interesu publicznego.

W ocenie pełnomocnika Organu bezzasadne są także zarzuty naruszenia przepisów postępowania w sprawie sporządzania i uchwalania m.p.z.p., które miałyby polegać na niezgodności ustaleń Planu z postanowieniami Studium oraz na sporządzeniu Planu dla obszaru Łaciny w częściach. Te kwestie były już zresztą, jak podkreślił Organ, w odniesieniu do tej samej Uchwały przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej - w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 06 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Po 733/06, a także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2007 r., sygn. akt II OSK 759/07, który uchylił zaskarżony wyrok sądu I instancji oraz rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego z dnia 3 października 2006 r. nr PN.II-8.0911-427/06 w przedmiocie m.p.z.p. "Rataje - Łacina część A" w Poznaniu, nie dopatrując się wadliwości działania organów planistycznych przy sporządzaniu przedmiotowego Planu. Ponadto - z uwagi na fakt, iż układ komunikacyjny na obszarze Łaciny (tzw. "Ring Łaciny" wraz z jego "ramami") objęty jest ustaleniami zarówno m.p.z.p. "Rataje - Łacina" część A, jak i m.p.z.p. "Rataje - Łacina" część B - Organ podkreślił, że uchwała RMP w sprawie tego ostatniego planu (tj. uchwała RMP Nr LVII/757/V/2009 z dnia 7 lipca 2009 r. w sprawie m.p.z.p. "Rataje - Łacina" część B) była dwukrotnie przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnymi wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W odpowiedzi na wezwanie Sądu, pełnomocnik Skarżących w piśmie procesowym z 01 marca 2013 r. wskazał, że interes prawny wszystkich Skarżących oparty jest na dyspozycji art. 140 k.c. będącym źródłem prawa materialnego - prawa własności stanowiącego przedmiot ochrony w niniejszej sprawie. Podkreślił, że pas drogowy drogi zbiorczej 06KD-Z wchodzi w obszar dwóch działek skarżącej I.T. (zostały już wszczęte procedury podziałowe), a jeżeli granica Planu pokrywa się z zewnętrzną krawędzią pasa drogowego drogi zbiorczej 06KD-Z, to także nieruchomości dwóch skarżących Wspólnot Mieszkaniowych (ul. [...] i ul. [...]) będą musiały być częściowo wywłaszczone. Ponadto występuje bezpośrednie negatywne "oddziaływanie Planu" na nieruchomości wszystkich Skarżących (obniżenie walorów estetycznych, hałas, drgania, wycięcie drzew, montaż ekranów dźwiękochłonnych, utrudnienia w ruchu pojazdów poprzez zwielokrotnienie natężenia, obniżenie wartości nieruchomości).

W piśmie procesowym datowanym na dzień 05 kwietnia 2013 r. pełnomocnik Skarżących podtrzymał dotychczasowe zarzuty i stanowisko w sprawie, zgłosił dalsze wnioski dowodowe, a także odniósł się do argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę, podkreślając w szczególności, że Skarżący nie kwestionują układu drogowego w postaci "Ringu Łacina", a wyłącznie sprzeciwiają się poprowadzeniu drogi zbiorczej pod ich oknami i zaniechaniu zbadania, możliwości innego jej przebiegu.

Po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 10 kwietnia 2013 r. Sąd zamknął ją i odroczył ogłoszenie wyroku na okres 14 dni, jednocześnie zobowiązując pełnomocnika Miasta do uzupełnienia akt sprawy oraz wskazując, że dowód z nadesłanych dokumentów przeprowadzi poza rozprawą.

W odpowiedzi na wezwanie Sądu pełnomocnik Organu w piśmie procesowym z 17 kwietnia 2013 r. (złożonym w tut. Sądzie w tym samym dniu) zaprezentował argumenty przemawiające za przyjętym w zaskarżonym Planie rozwiązaniem komunikacyjnym.

Pismem procesowym z 19 kwietnia 2013 r. pełnomocnik Skarżących zwrócił się z wnioskiem o otwarcie rozprawy na nowo z uwagi na to, że "[w] przypadku, gdy pełnomocnik Strony przeciwnej przedłożył wskazane dokumenty, konieczne jest umożliwienie Skarżącym zapoznania się z ich treścią i ustosunkowania. W przeciwnym razie dojdzie do naruszenia art. 113 § 2 p.p.s.a. dającego możliwość przeprowadzenia uzupełniającego dowodu z dokumentów po zamknięciu rozprawy tylko, gdy są one znane stronom."

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Jej podstawę prawną stanowił przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.; dalej: "ustawa o samorządzie gminnym", w skrócie: "u.s.g."), w myśl którego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Oznacza to, że w pierwszej kolejności obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy wniesiona skarga podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny i czy spełnia wymogi formalne, do których w niniejszej sprawie zaliczyć należy: (1) zaskarżenie uchwały z zakresu administracji publicznej, (2) wcześniejsze bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, (3) zachowanie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (dwa ostatnie punkty stanowią wymogi formalne dopuszczalności skargi).

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 u.p.z.p.), a tym samym stanowi niewątpliwie uchwałę z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Skarżący dopełnili wymogu wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, występując z takim wezwaniem do Miasta Poznań, które wpłynęło do Urzędu Miasta 22 sierpnia 2012 r. Dnia 21 września 2012 r. doręczono pełnomocnikowi Skarżących odpowiedź organu. Skarga została złożona, za pośrednictwem organu, w dniu 22 października 2012 r., a więc w terminie. Zarządy poszczególnych wspólnot mieszkaniowych podjęły stosowne uchwały odnośnie zaskarżenia Planu, a pełnomocnictwa udzielone przez poszczególnych Skarżących są prawidłowe.

W następnej kolejności konieczne stało się zbadanie legitymacji poszczególnych Skarżących do zaskarżenia przedmiotowej Uchwały.

W tym miejscu należy podkreślić, iż w świetle art. 101 ust. 1 u.s.g. legitymacja do wniesienia skargi na m.p.z.p. do sądu administracyjnego przysługuje nie temu, kto ma w tym interes prawny, ale temu, czyj interes prawny został naruszony skarżonym rozstrzygnięciem (zob. wyrok NSA z 03.09.2004 r., OSK 476/04, ONSAiWSA 2005, nr 1, poz. 2). Naruszenie interesu prawnego wnoszącego skargę musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, muszą więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego. Wskazać należy, iż w wyroku z 04 listopada 2003 r. (SK 30/02, OTK-A 2003, nr 8, poz. 4) Trybunał Konstytucyjny zauważył, że skarga na podstawie art. 101 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. Podstawą zaskarżenia jest bowiem równocześnie naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy, ewentualnie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą w inny sposób prawnie związany. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że – jak trafnie ujął to Sąd Najwyższy w wyroku z 07 marca 2003 r. (III RN 42/02, OSNP 2004, nr 7, poz. 114) – każdy skarżący składając skargę w trybie art. 101 u.s.g. musi wykazać, iż w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżoną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza (pozbawia lub ogranicza) jego interes prawny lub uprawnienie jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka określonej wspólnoty samorządowe.

W świetle powyższego w niniejszej sprawie Skarżący, w ocenie Sądu, mieli legitymację procesową do wniesienia skargi na Uchwałę.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że granice kontrolowanego Planu przebiegają w części, od strony północno-wschodniej, wzdłuż działek należących do Skarżących (stosowne wypisy z Kw – w aktach sądowych): [...] przy czym, jak wynika z wyjaśnień pełnomocnika Skarżących w piśmie z 01 marca 2013 r. (k. 281–286), w odniesieniu do I. T. jest niewątpliwe, a względem ww. dwóch Wspólnot wielce prawdopodobne, że wykonanie postanowień Planu w zakresie zmiany parametrów (poszerzenia) ulicy Milczańskiej (06KD-Z) skutkować będzie bezpośrednią ingerencją w prawo własności tych Skarżących, z możliwością wywłaszczenia części ich nieruchomości włącznie. Ponadto wszyscy Skarżący (a więc także Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] – dz. nr [...]) są właścicielami nieruchomości, dla których wymagany dostęp do drogi publicznej i obsługa komunikacyjna są zapewnione przez ul. Milczańską objętą ustaleniami zaskarżonego Planu i posiadająca status drogi powiatowej. W rezultacie wszelkie zmiany kategorii i parametrów tej drogi w związku z wdrożeniem postanowień Planu nie pozostaną bez wpływu na sposób korzystania z nieruchomości Skarżących. Nie bez znaczenia dla oceny legitymacji skargowej jest także okoliczność, że zgodnie z Uchwałą o przystąpieniu z 2004 r., działki Skarżących znajdowały się na obszarze objętym projektowanym zamierzeniem planistycznym dla dzielnicy Łacina, które dopiero w toku procedury planistycznej uległo podziałowi na część A i część B, dla których ostatecznie uchwalono odrębne m.p.z.p.

Mając wszystko to na uwadze, w ocenie Sądu, Skarżący podnosząc, że ustalenia nowej funkcji oraz przebiegu ulicy Milczańskiej ograniczają prawo własności należących do nich nieruchomości, wykazali w stopniu dostatecznym istnienie naruszenia ich uprawnień właścicielskich, legitymujące do wniesienia przedmiotowych skarg.

Należy jednak podkreślić, że naruszenia interesu prawnego (praw podmiotowych) Skarżących postanowieniami Planu nie można utożsamiać z naruszeniem prawa w znaczeniu przedmiotowym, skutkującym nieważnością tych postanowień. Innymi słowy, samo naruszenie interesu prawnego (uprawnienia) skarżących nie oznacza jeszcze konieczności uwzględnienia skargi. Obowiązek uwzględnienia skargi na m.p.z.p. powstaje dopiero wtedy, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Obowiązku takiego nie ma natomiast wówczas, gdy naruszony zostaje wprawdzie interes prawny lub uprawnienie, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie tzw. władztwa planistycznego, w którego ramach rada gmina ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy (zob. wyrok NSA z 12.05.2011 r., II OSK 355/11; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA").

Skoro wymogi wstępne z art. 101 ust. 1 u.s.g. zostały w niniejszej sprawie spełnione, to Sąd zobligowany był dokonać kontroli zaskarżonej Uchwały przez pryzmat przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Przy tym pod pojęciem trybu (procedury planistycznej) należy rozumieć kolejno podejmowane czynności planistyczne określone przepisami ustawy, gwarantujące możliwość udziału zainteresowanych podmiotów w procesie planowania (składanie uwag i wniosków) i kontroli legalności przyjmowanych rozwiązań w granicach uzyskiwanych opinii i uzgodnień. Natomiast pojęcie zasad sporządzania m.p.z.p. wiąże się z merytorycznymi wartościami i wymogami kształtowania polityki przestrzennej.

Wskazanie w art. 28 ust. 1 u.p.z.p. przywołanych podstaw nieważności uchwały w sprawie m.p.z.p. prowadzi do uznania, że przepis ten stanowi regulację szczególną (lex specialis) wyłączającą zastosowanie ogólnej regulacji art. 91 ust. 1 u.s.g., według którego uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny (wtedy, zgodnie z art. 91 ust. 4 u.s.g., organ nadzoru albo, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny nie stwierdzają nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa). Oznacza to, że rozstrzygnięcia nadzorcze wojewody albo orzeczenie sądu administracyjnego stwierdzające nieważność uchwały w sprawie m.p.z.p. jest wydawane tylko w przypadku zajścia co najmniej jednej z podstaw nieważności wymienionych w art. 28 ust. 1 u.p.z.p. W konsekwencji pozostałe naruszenia prawa (niewymienione w powołanym wyżej przepisie) należy traktować jako nieistotne, tj. niebędące przyczyną nieważności uchwały (por. T. Bąkowski, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, Zakamycze 2004, uw. 3 do art. 28).

W niniejszej sprawie Skarżący domagają się stwierdzenia nieważności Uchwały w całości "lub ewentualnie" w części, tj. w "zakresie przedstawionym w wezwaniu Rady Miasta Poznania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnień Skarżących", który to zakres został później powtórzony w uzasadnieniu skargi. O ile nie budzi wątpliwości dopuszczalność żądania stwierdzenia przez sąd administracyjny nieważności Uchwały w całości lub określonej części, o tyle analizując drugą część żądania Skarżących wskazać należy, że sąd administracyjny nie jest władny w ramach sprawowanej przez siebie kontroli administracji dokonywać jakichkolwiek uzupełnień treści kontrolowanych aktów, polegających np. na modyfikacji brzmienia skarżonych przepisów czy ich uzupełnianiu. Nie leży zatem w kompetencjach Sądu dokonanie postulowanej przez Skarżących zmiany treści § 11 Uchwały ani też zobowiązanie Organu do wprowadzenia takich zmian. W związku z tym tak sformułowane żądanie skargi Sąd interpretuje jako żądanie stwierdzenia nieważności zaskarżonej Uchwały w części dotyczącej ustalenia przebiegu ulicy Milczańskiej i oznaczenia jej symbolem 06KD-Z oraz wynikającego stąd określenia kategorii i parametrów tej ulicy.

Powyższe wynika z generalnych zasad kontroli sądowoadministracyjnej. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") – nawiązującego w tym zakresie wprost do art. 184 Konstytucji RP – kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia, który może obejmować całość albo tylko część określonego aktu lub czynności (zob.: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, uw. 1 do art. 134; wyrok NSA z 05.03.2008 r., I OSK 1799/07; wyrok NSA z 09.04.2008, II GSK 22/08; wyrok NSA z 27.10.2010 r., I OSK 73/10 – orzeczenia dostępne w CBOSA; por. też uzasadnienie uchwały NSA z 03.02.1997 r., OPS 12/96, ONSA 1997/3/104), oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności). Kontrola sądu nie obejmuje natomiast zasadniczo oceny wypełniania przez organy administracji pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego, ani kryteriów celowościowych, takich jak realizacja określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 25.09.2009 r., I OSK 1403/08, CBOSA).

Z uwagi na wskazane wyżej wyłączenie dopuszczalności kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonych aktów z punktu widzenia kryterium celowości, poza zakresem rozpoznania przez Sąd w niniejszej sprawie pozostają zarzuty i argumenty skargi ogniskujące się wokół kwestii niecelowości, zdaniem Skarżących, lokalizowania na obszarze objętym Planem kolejnego w Poznaniu centrum handlowego, w sąsiedztwie innych istniejących już obiektów wielkopowierzchniowych, zamiast przeznaczenia tego terenu na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, a także motywów, jakimi kierowała się RMP przyjmując takie rozwiązanie planistyczne.

Dalsze ograniczenia zakresu kognicji Sądu w niniejszej sprawie wynikają z faktu, że zaskarżona Uchwała była już przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej - w sprawie rozstrzygniętej wyrokiem WSA w Poznaniu z 06 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Po 733/06, oraz zapadłym na skutek skargi kasacyjnej od tego orzeczenia wyrokiem NSA z 11.09.2007 r., sygn. akt II OSK 759/07. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się bowiem na związanie sądu orzekającego o legalności aktu prawa miejscowego, po jego wcześniejszej kontroli sądowej ze skargi innego podmiotu, tymi ocenami wyroku oddalającego skargę na ten akt, które odnoszą się do ustaleń dotyczących praw i obowiązków ogółu jego adresatów, a także na obowiązek sądu rozpoznania tych zarzutów, które mając charakter indywidualny, nie mogły być przedmiotem rozpoznania sądu wcześniej orzekającego o legalności aktu, o którym mowa. Jeżeli zatem o legalności określonego aktu prawa miejscowego orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił, to sąd ten orzekając później, ze skargi innego podmiotu, jest związany dokonanymi wcześniej ocenami w zakresie, o którym mowa, a kolejną skargę może rozpoznać w granicach, w jakich nie była rozpoznawana wcześniej, tj. naruszenia indywidualnego interesu skarżącego. W konsekwencji ewentualne stwierdzenie nieważności takiego aktu może nastąpić tylko w części dotyczącej interesów prawnych skarżącego (zob. wyrok NSA z 04.06.2008 r., II OSK 1883/07; por. też postanowienie NSA z 06.07.2010 r., II OSK 1207/10 oraz wyrok WSA z 06.10.2011 r., II SA/Kr 38/11 – orzeczenia dostępne w CBOSA).

Wskazać zatem należy, że chociaż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu powołanym wyrokiem z 06 lutego 2007 r. (II SA/Po 733/06) oddalił skargę Miasta na wydane przez Wojewodę Wielkopolskiego (dalej: "Wojewoda") rozstrzygnięcie nadzorcze z 03 października 2006 r. stwierdzające nieważność m.p.z.p. "Rataje - Łacina" część A, to na skutek skargi kasacyjnej Miasta, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 11 września 2007 r. (II OSK 759/07) uchylił zaskarżone orzeczenie WSA oraz rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody. W przywołanym wyroku NSA przesądził m.in. dopuszczalność "etapowego" uchwalenia m.p.z.p. dla obszaru "Rataje - Łacina" (tj. z podziałem na część A i część B) oraz potwierdził stanowisko WSA o zgodności Uchwały ze Studium (w rozpoznawanym przez te sądy zakresie – rozmieszczenia wielkopowierzchniowych obiektów handlowych).

W związku z powyższym kwestie te, jako objęte powagą rzeczy osądzonej (res iudicata), nie podlegają już ponownemu badaniu w niniejszej sprawie, po myśli art. 101 ust. 2 u.s.g. Co więcej, z uwagi na wspomnianą, uprzednią kontrolę sądowoadministracyjną, poza granicami niniejszej sprawy pozostaje w ogóle kontrola całej procedury planistycznej ("trybu sporządzania planu miejscowego" w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p.). W tym zakresie obowiązek kontroli zaskarżonego planu miejscowego spoczywał bowiem, jak się przyjmuje, na sądzie rozpoznającym pierwszą skargę na dany akt (por wyrok WSA z 06.10.2011 r., II SA/Kr 38/11, CBOSA), i to bez względu na to, czy przeprowadzeniu takiej kontroli ów sąd dał wyraźny wyraz w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia. Reguły tej nie zmienia okoliczność, gdy - jak w niniejszej sprawie - pierwsza skarga nie dotyczyła wprost planu miejscowego, lecz rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność takiego planu. Jak się bowiem trafnie przyjmuje w doktrynie, rozpoznając skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze, obowiązkiem sądu jest najpierw zbadanie zgodności z prawem samej uchwały organu samorządu terytorialnego, a dopiero w następnej kolejności badanie legalności rozstrzygnięcia nadzorczego, mocą którego stwierdzono nieważność tej uchwały (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, uw. 3 do art. 148; podobnie J. Zimmermann, Elementy procesowe nadzoru i kontroli NSA nad samorządem terytorialnym, PiP 1991, nr 10, s. 48; tak też wyrok WSA z 28.12.2010 r., I SA/Op 520/10, CBOSA). W sprawach ze skarg na rozstrzygnięcie nadzorcze, gdy przedmiotem tego rozstrzygnięcia jest uchwała rady gminy, chodzi bowiem w istocie o to samo, o co chodzi w sprawie ze skargi na uchwałę rady gminy wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. - o ocenę legalności danej uchwały (zob. wyrok NSA z 04.08.2011 r., II OSK 168/11, CBOSA).

Skoro zatem powołanym wyżej wyrokiem z 11 września 2007 r. (II OSK 759/07) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność przedmiotowego Planu, to oznacza, że nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowałyby nieważnością kontrolowanego planu miejscowego, a w szczególności uchybień w zakresie trybu jego sporządzenia. Kwestie te, z uwagi na wspomnianą zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), nie podlegają ponownemu badaniu w toku rozpoznawania niniejszej skargi. W rezultacie kognicja Sądu w obecnym składzie ulega zawężeniu do granic, w jakich kontrolowana Uchwała rady gminy nie była rozpoznawana wcześniej, tj. naruszenia indywidualnego interesu Skarżących (zob.: postanowienie NSA z 24.02.2009 r., II OSK 181/09; wyrok WSA z 06.10.2011 r., II SA/Kr 38/11 - orzeczenia dostępne w CBOSA).

Mając na względzie powyższe oraz treść zarzutów i argumentów skargi należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie Sąd jest władny skontrolować Plan zasadniczo wyłącznie w zakresie kwestionowanego przez Skarżących ustalenia przebiegu ulicy Milczańskiej i oznaczenia jej symbolem 06KD-Z oraz wynikającego stąd określenia kategorii i parametrów tej ulicy, a także zaniechanie wyboru alternatywnego wariantu komunikacyjnego.

W ocenie Sądu postanowienia Uchwały w tym zakresie, choć mogą ingerować w uprawnienia właścicielskie Skarżących, to jednak nie naruszają obiektywnego porządku prawnego, gdyż mieszczą się w granicach przyznanego prawodawcy lokalnemu władztwa planistycznego, legitymującego tego rodzaju ingerencje.

Jak trafnie podniesiono w odpowiedzi na skargę, własność nie jest prawem nieograniczonym, a jej ochrona, gwarantowana m.in. w art. 21 Konstytucji RP oraz art. 1 Protokołu nr 1 do EKPCz, nie ma charakteru absolutnego, lecz dopuszcza wprowadzanie określonych ograniczeń. Potwierdza to treść art. 140 k.c., z którego wynika, że granice prawa własności wyznaczają: przepisy ustaw, zasady współżycia społecznego oraz społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa. Jednym z takich ustawowych przepisów limitujących uprawnienia właścicielskie jest art. 6 ust. 1 u.p.z.p., który stanowi, iż ustalenia m.p.z.p. kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności. Z przepisu tego wynika jasno możliwość wprowadzania do m.p.z.p. szczegółowych ustaleń ścieśniających zakres uprawnień właścicielskich na obszarze objętym planem.

Wprowadzanie takich ograniczeń nie jest jednak dowolne. Przede wszystkim - jak wynika z art. 15 ust. 1 u.p.z.p. oraz art. 20 ust. 1 u.p.z.p. w brzmieniu obowiązującym w dniu uchwalenia Planu - postanowienia m.p.z.p. winny być zgodne z ustaleniami studium. Sąd nie dopatrzył się zarzucanego w skardze braku zgodności postanowień Planu ze Studium (w wersji obowiązującej na dzień podjęcia Uchwały, tj. uwzględniającej zmiany wprowadzone przez Zm2003Studium).

W aktach sprawy znajduje się zarówno tekst pierwotny Studium z roku 1999, jak i uchwała z roku 2003 nowelizująca to studium, z uzasadnieniem (k. 444 akt sądowych). Należy przy tym zauważyć, że ta ostatnia uchwała była bardzo lakoniczna i jej regulacje nie odnosiły się bezpośrednio do pierwotnych ustaleń w kwestii przebiegu oraz kategorii spornej ulicy Milczańskiej. W Zm2003Studium wyznaczono bowiem dopuszczalne obszary rozmieszczenia obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2 i wskazano te obszary na rysunku (§ 1); wyznaczono obszary dla których zamierza się sporządzić m.p.z.p. (w tym obszar Rataje-Łacina, regulowany zaskarżoną Uchwałą) ze wskazaniem granic obszarów w załączniku (§ 2), oraz określono, że wszelkie postanowienia Studium "dotyczące rozmieszczenia obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2.000 m2, niezgodne z zapisami § 1 ust. 2 niniejszej uchwały, tracą moc obowiązującą" (§ 3). Sąd dysponuje zatem wersją Studium tak z daty przystępowania do sporządzania projektu zaskarżonej Uchwały, jak i z daty jej uchwalenia. Treść tych dokumentów potwierdza, iż, jak podnosił Organ, obowiązujące w dniu uchwalenia zaskarżonej Uchwały Studium ustalało dla ul. Milczańskiej drogę klasy zbiorczej kZ.18 (k. 170, 444 akt sądowych). Zaskarżona Uchwała określiła zaś, że wskazana ulica będzie miała klasę drogi zbiorczej i będzie służyła przede wszystkim ruchowi między Łaciną a przyległymi osiedlami jako jeden z łączników Ringu Łaciny. Tym samym, w ocenie Sądu, zachowany został wymagany stopień zgodności pomiędzy postanowieniami Studium oraz Planu. Oceny tej nie zmienia podnoszona przez stronę skarżącą okoliczność, że przebieg dróg zbiorczych w Studium miał charakter orientacyjny, dopuszczający możliwość korekt w opracowaniach uszczegóławiających i realizacyjnych. Skoro bowiem mowa jedynie o możliwości, a nie obowiązku dokonania takich korekt, to ich brak w m.p.z.p. żadną miarą nie może być oceniany jako naruszenie wymogu zgodności planu miejscowego ze studium.

Równie nietrafna jest argumentacja skargi upatrująca prawnych gwarancji zachowania przez ul. Milczańską statusu drogi lokalnej w postanowieniach decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanych na rzecz Dewelopera w sierpniu (decyzja nr 1665/2000) i wrześniu (decyzja nr 1973/00) roku 2000. Decyzje te zostały wydane pod rządem poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139; dalej: "ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym", w skrócie "u.z.p."), a bezpośrednią podstawę do ich wydania stanowiły ustalenia Planu ogólnego z 1994 r. Zgodnie z art. 46 ust. 2 u.z.p. decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (dalej w skrócie: "d.w.z.z.t.") nie rodziła praw do terenu oraz nie naruszała prawa własności i uprawnień osób trzecich. Stanowiła (tak, jak i obecnie) rodzaj promesy, stwierdzając potencjalną dopuszczalność, z punktu widzenia przepisów prawa, określonego rodzaju zamierzenia inwestycyjnego na wskazanym terenie. Nie przesądzała natomiast możliwości rzeczywistej realizacji projektowanej inwestycji (tę oceniano dopiero na etapie udzielania pozwolenia na budowę). W myśl art. 46 ust. 1 u.z.p. dla tego samego terenu można było wydać d.w.z.z.t. więcej niż jednemu wnioskodawcy (doręczając odpis decyzji do wiadomości pozostałym wnioskodawcom i właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości). Czyli dla tego samego terenu można było wydać d.w.z.z.t. różnym wnioskodawcom, dla różnych inwestycji. Tymczasem strona skarżąca błędnie zdaje się traktować poszczególne sformułowania ww. decyzji jako bezwzględnie i powszechnie obowiązujące przepisy prawa – nie bacząc na istotę i konstrukcję d.w.z.z.t. oraz jej indywidualny i konkretny charakter.

Podobnie nie znalazły potwierdzenia zarzuty skargi dotyczące braku analizy alternatywnych rozwiązań komunikacyjnych, innych niż tzw. "Ring Łaciny" i stanowiący jej element odcinek ul. Milczańskiej jako drogi zbiorczej. Przede wszystkim, nawiązując do wyjaśnień organu przedstawionych w piśmie procesowym z 17 kwietnia 2013 r., należy zauważyć, że koncepcja "Ringu Łaciny" ma długą historię. W 1992 r. został opracowany Plan Regulacyjny - Rataje Łacina. Koncepcja ta zakładała wykształcenie tzw. Ringu Łaciny, tj. dzielnicowej obwodnicy obsługującej cały obszar objęty opracowaniem. Jedno z powiązań Ringu z układem zewnętrznym prowadziło ulicą Milczańską (k. 446, 457, 461). Koncepcja ta została inkorporowana do Planu ogólnego z 1994 r. (k. 462). W dniu 19 czerwca 1996 r. Rada Miasta Poznania podjęła uchwałę Nr XLIII/278/II/96 w sprawie przystąpienia do sporządzenia m.p.z.p. "Rataje-Łacina", na podstawie której sporządzono projekt planu miejscowego, w którym zastosowano ww. koncepcję Ringu Łaciny, następnie zaimplementowaną również do treści Studium.

W toku prac planistycznych rozważano również wariant alternatywny – tzw. "krzyżowy układ ulic zbiorczych", który obejmował dwie jezdnie wzdłuż całej długości trasy tramwajowej (od ul. Jana Pawła II do Inflanckiej); dwujezdniową ul. Katowicką i jej przedłużenie do ul. Bolesława Krzywoustego (z rozplotem na dwie ulice jednojezdniowe) oraz skrzyżowanie z wyspą centralną na przecięciu ww. ulic – niemal w geometrycznym środku całego obszaru Łaciny. W tej koncepcji ulica Milczańska miała być trasą lokalną, o szerokości w liniach rozgraniczających 24 m. Przewidziano przy tym lokalizację dodatkowej drogi klasy zbiorczej po północnej stronie ul. Bolesława Krzywoustego, odsuniętą od ulicy Milczańskiej na szerokość nasypu, oraz lokalizację dodatkowej drogi klasy lokalnej łączącej ul. Milczańską z projektowaną drogą klasy zbiorczej Zgodnie z powyższą koncepcją, w 2001 r. została opracowana koncepcja szczegółowa przebudowy ul. Milczańskiej wraz z budową fragmentu drogi wzdłuż ul. Bolesława Krzywoustego do skrzyżowania z "Łącznicą" (k. 447). Wersję planu miejscowego z układem krzyżowym dla części południowej Łaciny wyłożono do publicznego wglądu (k. 528), w wyniku czego wpłynęły liczne protesty i zarzuty, co zaskutkowało ponownym przeanalizowaniem całościowej koncepcji zagospodarowania przestrzennego dla tego obszaru. W piśmie procesowym z 17 kwietnia 2013 r. pełnomocnik Miasta obszernie wymienił wady tego rozwiązania (k. 447v-448) i podkreślił, że to z uwagi na nie postanowiono powrócić do koncepcji z 1992 r., w której podstawowym elementem komunikacyjnym był "ring".

W świetle całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy oraz przytoczonych wyjaśnień pełnomocnika organu zarzut niedostatecznego rozważenia alternatywnych rozwiązań komunikacyjnych nie może się więc ostać. Należy przy tym zauważyć, że stanowisko Skarżących, opowiadających się za zachowaniem status quo w zakresie ulicy Milczańskiej – będącej obecnie ulicą lokalną, "ślepą" (tj. nie posiadającą połączenia z ul. Inflancką) – prezentuje tylko jedną z partykularnych koncepcji, i to wcale nie powszechnie podzielanych przez ogół mieszkańców analizowanego obszaru. Świadczy o tym uwaga zgłoszona w toku prac nad projektem m.p.z.p. "Rataje-Łacina" część B przez Wspólnotę Mieszkaniową ul. [...] (a więc bliskich sąsiadów Skarżących), którzy wnioskowali o "odtworzenie połączenia ul. Milczańskiej z Inflancką". Uwaga ta nie została uwzględniona, gdyż, jak wyjaśnił organ, połączenie ulic: Milczańskiej i Inflanckiej jest przedmiotem obowiązującego m.p.z.p. "Rataje-Łacina" część A (zob. § 74 w Załączniku nr 2 do Uchwały LVIII/757/V/2009 RMP z 07.07.2009 r. w sprawie uchwalenia m.p.z.p. "Rataje-Łacina" część B w Poznaniu).

Powyższe potwierdza trafność generalnego spostrzeżenia sformułowanego w odpowiedzi na skargę, iż Skarżący zarzucając naruszenie postanowieniami Uchwały szeregu zasad planowania i zagospodarowania przestrzennego, rozpatrują owe zasady tylko i wyłącznie z punktu widzenia własnych interesów, które ich zdaniem zostały naruszone przez przedmiotowy Plan. Tymczasem plan miejscowy musi uwzględniać szereg często wykluczających się wzajemnie uwarunkowań. Zasady kształtowania polityki przestrzennej oraz wartości, jakimi należy się kierować w planowaniu przestrzennym, należy stosować łącznie, ważąc interes prywatny oraz publiczny. Nie można, jak to czynią Skarżący, "wybierać" tylko niektóre wartości (dobra), takie jak prawo własności lub komfort akustyczny, a pomijać inne również wskazane w art. 1 ust. 2 u.p.z.p., w tym zwłaszcza wzgląd na interes publiczny, który w analizowanym przypadku wyraża się m.in. w poprawie całego układu komunikacyjnego na obszarze "Rataje-Łacina" (acz rzeczywiście kosztem interesu prywatnego w postaci pogorszenia komfortu życia mieszkańców nieruchomości położonych wzdłuż jednego z jego odcinków tego układu – ul. Milczańskiej).

Sąd nie podziela również zarzutów skargi dotyczących nie rozważenia przyjętych rozwiązań planistycznych z punktu widzenia wymogów ochrony środowiska, w tym zwłaszcza problemu oddziaływania akustycznego oraz wzmożonego ruchu samochodowego. Wbrew twierdzeniom Skarżących, kwestie te zostały wzięte pod uwagę w Prognozie oddziaływania na środowisko (zob. rozdz. 6.5. i 7.3.) – zawarta w tej prognozie (na s. 27) wzmianka o ich nieuwzględnieniu w "ocenie akustycznej" dotyczy nie prognozy, lecz odrębnego dokumentu, wskazanego w przypisie 25 na s. 27 Prognozy (pt. "Zagrożenie klimatu akustycznego środowiska dla terenu Łacina A..."), który w procedurze planistycznej nie jest obligatoryjny, a więc jego ewentualne wady w żaden sposób nie mogą przekładać się na wadliwość Planu. Natomiast w Prognozie wyraźnie odnotowano możliwy znaczący wpływ planowanego obiektu handlowego na elementy środowiska, w tym wpływ związany z jego obsługą komunikacyjną, ale negatywnie – z punktu widzenia zachowania prawidłowych warunków dla zamieszkiwania – została oceniona obsługa tego obiektu jedynie w zakresie dróg 14KD-L i 12KD-L (zob. s. 23 Prognozy), nie zaś 06KD-Z (odcinek ul. Milczańskiej). Ponadto w Prognozie zaproponowano konkretne ograniczenia ewentualnego negatywnego oddziaływania ww. obiektu wielkopowierzchniowego dla mieszkańców domów położonych bezpośrednio przy ulicach prowadzących do tego obiektu (poprzez zmianę obsługi komunikacyjnej, linii zabudowy i lokalizacji parkingu podziemnego – zob. s. 27 Prognozy oraz jej rozdz. 6.5.).

Konkludując, plan miejscowy jest podstawowym narzędziem regulacji zagospodarowania przestrzennego, mogącym ingerować w prawo własności nieruchomości położonych w jego granicach. Sąd ocenia, w świetle załączonej dokumentacji planistycznej, że postanowienia Uchwały dotyczące ustalenia przebiegu ulicy Milczańskiej i oznaczenia jej symbolem 06KD-Z oraz wynikającego stąd określenia kategorii i parametrów tej ulicy są zgodne z zapisami Studium i nie naruszają przepisów prawa. Nadto stwierdza, że Miasto dostatecznie wykazało, iż analizowane (a nawet poddane zaawansowanej procedurze planistycznej) były również inne rozwiązania komunikacyjne dotyczące ulicy Milczańskiej. W ocenie Sądu zostało dowiedzione to, że przy sporządzaniu zaskarżonej Uchwały, w zakresie dotyczącym przebiegu i oznaczenia ulicy Milczańskiej została dołożona należyta staranność, aby zapewnić takie rozwiązanie planistyczne, które będzie najbardziej korzystne z punktu widzenia interesu publicznego a zarazem jak najmniej wpływało na poszczególne, wchodzące w grę, interesy indywidualne. Tym samym nie doszło, w ocenie Sądu, do nadużycia władztwa planistycznego przez Miasto.

Motywując oddalenie wniosków dowodowych stron na rozprawie dniu 10 kwietnia 2013 r. (k. 431) Sąd wskazuje zaś, iż nie zostały spełnione przesłanki z art. 106 § 3 p.p.s.a. Przed wszystkim przeprowadzenie tych dowodów prowadziłoby do znacznego przedłużenia postępowania, a nie było niezbędne do wyjaśnienia sprawy. Ponadto część spośród dowodów zawnioskowanych przez stronę skarżącą było w ogóle niedopuszczalnych w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Należy podkreślić, że sąd ten, co do zasady, nie prowadzi postępowania dowodowego. Wyjątek wprowadza art. 106 § 3 p.p.s.a. dopuszczając przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów. Regulacja ta, jako wyjątkowa, nie może być jednak interpretowana rozszerzająco, w kierunku objęcia sądowoadministracyjnym postępowaniem dowodowym także dowodu z oględzin, zeznań świadków czy opinii biegłych.

Odnosząc się zaś do wniosku pełnomocnika Skarżących o otwarcie rozprawy na nowo, należy wskazać, iż był on bezzasadny. Przede wszystkim dlatego, że sąd postanowił o przeprowadzeniu dowodów poza rozprawą postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2013 r. (k. 431), a obecny na tej rozprawie pełnomocnik Skarżących nie zgłosił do protokołu zastrzeżenia, o którym mowa w art. 105 p.p.s.a. Ponadto należy zauważyć, że wyjaśnienia zawarte w piśmie pełnomocnika Organu z 17 kwietnia 2013 r. stanowiły w istocie tylko usystematyzowanie i uszczegółowienie już wcześniej podnoszonych przezeń uwag i przytaczanej argumentacji (w tym na rozprawie), a załączone do tego pisma dokumenty były już wcześniej publicznie dostępne, zwłaszcza w ramach procedur planistycznych, a tym samym istniały podstawy przyjęcia, iż są one znane stronom w rozumieniu art. 113 § 2 p.p.s.a.

Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.