Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1460/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 107, art. 138
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 1, ust. 2-4, art. 30, art. 32, art. 83
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Jyż (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2009r. przy udziale - sprawy ze skargi D.G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr: [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.; dalej jako ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej powoływana jako k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku D.G. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r., nr [...], odmawiającą D.G. umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na:

- na ubezpieczenie społeczne – za okres: [...] w łącznej kwocie [...] zł, w tym z tytułu: składek – [...] zł; odsetek liczonych na dzień [...] r. – [...] zł;

- ubezpieczenie zdrowotne – za okres: [...] w łącznej kwocie – [...] zł, w tym z tytułu: składek - [...] zł; odsetek liczonych na dzień [...] r. – [...]zł;

- Fundusz Pracy – za okres od [...] w łącznej kwocie – [...] zł, w tym z tytułu: składek – [...]zł, odsetek liczonych na dzień [...] r. – [...] zł.

W uzasadnieniu wskazanej wyżej decyzji Prezes ZUS-u w pierwszej kolejności wskazał na stan faktyczny sprawy. W dniu [...] r. do Oddziału ZUS-u w R. wpłynął wniosek D.G. o umorzenie należności z tytułu nie opłaconych składek za okres od [...]r. do [...] r. Wnioskodawczyni uzasadniła wniosek aktualną trudną sytuacją finansową, na poparcie czego przedłożyła częściowa dokumentację w języku niemieckim. Organ wezwał D.G. do przedłożenia tejże dokumentacji w tłumaczeniu na język polski oraz o jej uzupełnienie o brakującą dokumentację ekonomiczno-finansową, dokumentację medyczną oraz o udokumentowanie wszelkich wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania oraz ewentualnie ponoszonych kosztów leczenia.

Po przeanalizowaniu nadesłanych przez wnioskodawczynię dokumentów organ rentowy uznał, iż w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek do zakwalifikowania zaległości jako całkowicie nieściągalnej oraz nie stwierdzono "ważnego interesu osoby zobowiązanej", o którym mowa jest w art. 28 ust. 3a i 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w wydanym na ich podstawie rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). W konsekwencji organ ten wydał decyzję pierwszoinstancyjną z dnia [...] r., nr [...], w której odmówił umorzenia zadłużenia.

W dniu [...] r. wpłynął do Oddziału ZUS w R. wniosek D.G. o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku podtrzymała ona swoje dotychczasowe żądanie umorzenia zadłużenia, motywując go swoja trudną sytuacją finansową. Pismem z dnia [...] r. organ wezwał D.G. do uzupełnienia wniosku poprzez udokumentowanie zaistniałych ewentualnie nowych okoliczności mających wpływ na sprawę po wydaniu zaskarżonej decyzji z [...] r. Pismo to w dniu [...] r. zostało zwrócone z adnotacją "nie podjęto w terminie". Na podstawie dokumentacji będącej w posiadaniu Oddziału ZUS-u organ rentowy dokonał ponownej analizy sytuacji rodzinnej i majątkowej D.G. i wydał wskazaną na wstępie zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu podniósł, iż w toku ponownego rozpatrzenia sprawy w pierwszym rzędzie dokonano analizy akt sprawy pod kątem wystąpienia przesłanek uzasadniających zakwalifikowanie niezapłaconych należności jako całkowicie nieściągalnych, wymienionych w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Stwierdzono, iż żadna z tych przesłanek aktualnie nie zachodzi. Następnie dokonano analizy akt sprawy pod kątem stwierdzenia "ważnego interesu osoby zobowiązanej", podkreślając, iż ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych dopuszcza umorzenie należności mimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednak tylko składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek i tylko wówczas, gdy przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacenia oraz pod warunkiem, że zostaną spełnione warunki wymienione w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). W ocenie organu warunki te nie zostały spełnione. Z akt sprawy wynika, iż D.G. prowadziła działalność gospodarczą od [...] r. do [...] r. i od [...] r. do [...] r., kiedy to wyrejestrowała płatnika składek z ubezpieczeń na druku ZUS ZWP z kodem "113" – tj. zawieszenie prowadzenia działalności. Od [...] lat przebywa wraz z dwiema córkami w Niemczech, gdzie ponownie wyszła za mąż. Od [...] r. w Niemczech prowadzi odrębną działalność gospodarczą (kwiaciarnię). Z tego tytuł uzyskuje miesięczny dochód w wysokości [...] euro; zaś za okres od [...] r. do [...] r. osiągnęła dochód w łącznej wysokości [...] euro; w okresie kumulacyjnym od [...] r. do [...] r. w wysokości [...] euro. Jej mąż – G.W. –jest bezrobotnym i w okresie od [...] r. do [...]r. otrzymywał pomoc społeczną z [...] w formie zasiłków w miesięcznej kwocie [...] euro. W oparciu o przedłożone rachunki organ rentowy stwierdził, iż wydatki związane z utrzymaniem domu kształtują się na poziomie [...] euro. Nadto D.G. posiada zadłużenie wobec "A" w wysokości [...] euro, które spłaca w miesięcznych ratach od [...] r. w wysokości [...] euro oraz posiada zadłużenie z tytułu zaległego czynszu – w kwocie [...] euro – które spłaca w miesięcznych ratach.

Z przedłożonej dokumentacji wynika, iż mąż D.G. jest po zawale serca i od kilku lat jest leczony na chorobę wieńcową, astmę, nadciśnienie tętnicze i cukrzyce typu II. Z informacji uzyskanych przez organ rentowy w urzędzie Miasta O. wynika, iż wnioskodawczyni nie figuruj w ewidencji podatników podatku od nieruchomości ani podatku rolnego. Z oświadczenia D.G. o stanie majątkowym złożonego w dniu [...] r. wynika, iż jest ona właścicielem samochodu.

Reasumując organ rentowy stwierdził, iż w przypadku D.G. nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, gdyż całkowita nieściągalność to również trwała nieściągalność a taka nie występuje w przedmiotowej sprawie uwagi na to, że zobowiązana: 1) nadal na terenie Niemiec prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga dochody, 2) spłaca swoje zobowiązania cywilnoprawne, a zatem tym bardziej jej zobowiązania publicznoprawne w stosunku do ZUS-u nie mogą być traktowane jako zobowiązania drugoplanowe, które regulowane są dopiero wówczas, gdy pozostaną jakieś środki pieniężne po uiszczeniu należności wobec innych wierzycieli, 3) w stosunku do zadłużenia wobec ZUS-u wdrożone zostało postępowanie egzekucyjne. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły także, w ocenie organu rentowego, przesłanki wymienione w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), ponieważ zobowiązana: 1) nie poniosła strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, 2) nie udowodniła swojej przewlekłej choroby, ani sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, 3) uzyskuje stałe dochody z działalności gospodarczej przy jednoczesnym spłacaniu zobowiązań cywilnoprawnych, tym samym nie można uznać, iż opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Organ zaakcentował, iż w sprawie należy wziąć pod uwagę także interes społeczny wyrażony w zasadzie równości i powszechności w wypełnianiu obowiązków płatnika, który nie pozwala ZUS-owi dowolnie preferować interesów jednych podatników kosztem innych. Ponadto podkreślił, ze prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z ponoszeniem wszelkich konsekwencji z tym związanych i powinno być kwestią świadomego wyboru podatnika.

Przedmiotowa decyzja z [...] r. stała się przedmiotem skargi D.G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skarżąca wniosła o: 1) umorzenie zadłużenia wobec ZUS, 2) gdyby było to niemożliwe – o umorzenie odsetek naliczonych przez ZUS, 3) o rozłożenie zadłużenia głównego na miesięczne raty w wysokości nie wyższej niż [...] euro w przeliczeniu na złotówki, 4) zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdził, iż nie miała świadomości swego zadłużenia wobec ZUS, ponieważ sprawą jej składek ZUS-owskich zajmowało się biuro rachunkowe. Opisała swoją sytuację rodzinna i majątkową, wskazała na chorobę męża i konieczność utrzymania dwóch córek.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Dyrektora Oddziału ZUS-u w R. podtrzymała dotychczasowe stanowisko organu rentowego w tej sprawie, podkreślając, iż skarżąca w skardze nie podniosła żadnych nowych okoliczności nie znanych organowi w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Organ wniósł o oddalenia skargi.

W piśmie procesowym z dnia [...] r. (wpływ do Sądu w dniu [...] r.- fax) skarżąca podkreśliła jeszcze raz, iż nie jest w stanie uiścić zaległych należności wobec ZUS-u, ponieważ pociągnęłoby to negatywne skutki wobec jej i jej rodziny; pobawiłoby ją i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Nadto dodała, że nie może osiągnąć wyższych dochodów z uwagi na chorobę męża i jej własna przewlekłą chorobę kręgosłupa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Dalej wskazać należy, iż zgodnie z art. 134 cytowanej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze pod uwagę każde naruszenie prawa, także to nie kwestionowane przez stronę.

Skarga nie okazała się zasadna.

W rozpatrywanej sprawie, w ocenie składu orzekającego Sądu, nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miałoby wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, zatem skargę należało oddalić.

Stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.): "Należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4.

2. Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a.

3. Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

3a. Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

3b. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.

4. Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty."

Nadto art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi, iż: "Do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i 29". Zgodnie natomiast z art. 32 tejże ustawy: "Do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne."

W oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 28 ust. 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zostało wydane rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365; dalej jako rozporządzenie z 31 lipca 2003 r.). § 3 tegoż rozporządzenia stanowi, że: "Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

2. Za rodzinę, o której mowa w ust. 1 pkt 1, uważa się wspólnie zamieszkujące i gospodarujące z zobowiązanym osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające z zobowiązanym w faktycznym związku.

3. Za działalność, o której mowa w ust. 1 pkt 2, uważa się pozarolniczą działalność w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych."

Z treści przytoczonych wyżej przepisów wynika, że w myśl art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadkach ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a tego przepisu ustawy. Treść art. 28 ust. 2, jak i poprzedzającego go ust. 1 wskazuje, iż decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy. Decyzje uznaniowe, podobnie jak decyzje związane, winny zawierać uzasadnienie prawne i faktyczne (wyrok NSA z dnia 1 lutego 1982 r., I SA 2671/81, ONSA 1982, nr 1, poz. 13), a zatem organ działając w ramach uznania administracyjnego określonego w wyżej wskazanych przez Sąd przepisach, nie jest zwolniony z obowiązku podania w uzasadnieniu swej decyzji motywów, jakimi kierował się, wydając decyzję odmowną. W wyroku z dnia 19 lipca 1982 r. (sygn. akt. II SA 883/82, PiP 1983, z. 6, s. 141 z glosą A. Wasilewskiego) NSA stwierdził, że: "1. Organ państwowy działając w granicach uznania administracyjnego, zanim podejmie rozstrzygnięcie i zdecyduje, w jakim zakresie uczyni użytek ze swych uprawnień, ma obowiązek: wyjaśnić wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy, wysłuchując strony w trakcie postępowania, a przed wydaniem decyzji (art. 7, 10 § 1 oraz 77 k.p.a.); rozpatrzyć stan faktyczny w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie. 2. Decyzje uznaniowe wymagają również wnikliwego i logicznego uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a.)." Podobnie w wyroku z dnia 20 czerwca 1984 r., (sygn. akt III SA 87/84, GAP 1986, nr 13, s. 44), NSA przyjął, że: "1. Okoliczność, że przepis prawa materialnego pozostawia sposób rozstrzygnięcia sprawy uznaniu organu administracji, nie zwalnia sama przez się tego organu od obowiązku uzasadnienia faktycznego decyzji."

W uchwale z dnia 6 maja 2006 r. (sygn. akt II UZP 6/04 – OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy stwierdził, iż zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stwarza dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Wskazać należy także na tezę wyroku NSA z dnia 29 sierpnia 2007 r. (sygn. akt II GSK 141/07 – LEX nr 368197): "Decyzja, o której stanowi art. 28 ust. 1 ustawy (...) o systemie ubezpieczeń społecznych ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że nawet wówczas, gdy ponad wszelką wątpliwość ustalona zostanie całkowita nieściągalność należności, organ może odmówić ich umorzenia."

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż w tej sprawie przyczyną odmowy umorzenia należności z tytułu składek było stwierdzenie przez Prezesa ZUS-u, iż nie wystąpiła po stronie wnioskodawczyni którakolwiek z przesłanek całkowitej nieściągalności tych należności enumeratywnie wymieniona przez ustawodawcę w art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie organów ZUS-u, nie wystąpiła również żadna z okoliczności statuowana w § 3 ust. 1 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r., którą na zasadzie wyjątku, może organ ZUS-u zastosować mimo braku przesłanki ustawowej, tj. przesłanki całkowitej nieściągalności. W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ ZUS-u stwierdził, iż skarżąca: a) nadal na terenie Niemiec prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga dochody, b) spłaca regularnie swoje zobowiązania cywilnoprawne. Nie można zatem odmówić organowi rentowemu racji w twierdzeniu, iż zobowiązania publicznoprawne w stosunku do ZUS-u nie mogą być traktowane jako zobowiązania drugoplanowe, które regulowane są dopiero wówczas, gdy pozostaną jakieś środki pieniężne po uiszczeniu należności wobec innych wierzycieli, c) w stosunku do zadłużenia wobec ZUS-u wdrożone zostało postępowanie egzekucyjne, d) nie poniosła strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, e) nie udowodniła swojej przewlekłej choroby, ani sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, f) uzyskuje stałe dochody z działalności gospodarczej przy jednoczesnym spłacaniu zobowiązań cywilnoprawnych, tym samym nie można uznać, iż opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Organ uzasadnił swoją odmowę także tym, iż w sprawie należy wziąć pod uwagę również interes społeczny wyrażony w zasadzie równości i powszechności w wypełnianiu obowiązków płatnika, który nie pozwala ZUS-owi dowolnie preferować interesów jednych podatników kosztem innych. Ponadto podkreślił, ze prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z ponoszeniem wszelkich konsekwencji z tym związanych i powinno być kwestią świadomego wyboru podatnika. Podejmując się wykonywania działalności gospodarczej płatnik bierze na siebie obowiązek zapoznania się z przepisami prawa i respektowania. Skutki finansowe działalności osoby zobowiązanej nie mogą być przerzucane na Fundusze, a w konsekwencji na ogół obywateli.

W ocenie składu orzekającego Sądu organ rentowy w przedmiotowej sprawie zgodnie z prawem przeprowadził postępowanie administracyjne, ustalił wnikliwie stan faktyczny sprawy, umożliwił stronie czynny udział w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji w sprawie, na podstawie art. 10 k.p.a., wyznaczył stronie 7-dniowy termin do wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Organ ten w zaskarżonej decyzji zawarł uzasadnienie faktyczne i prawne, w którym uzasadnił swoje rozstrzygnięcie w sposób wnikliwy i logiczny, podał motywy jakimi się kierował wydając odmowną decyzję, nie przekroczył granic uznania administracyjnego.

Sąd orzekający w tej sprawie podziela również stanowisko i argumenty organów podatkowych co do kwestii, iż nie można akceptować takiej sytuacja, że płatnik składek opłaca je w tych okresach, gdy osiąga odpowiednie w swej ocenie dochody. Należy zgodzić się z organem ZUS-u, iż z przedmiotowych składek finansuje się renty i emerytury. Ewentualne umorzenie w tym wypadku stałoby w sprzeczności z zasadą równego traktowania wszystkich ubezpieczonych, wyrażoną w art. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Należy dodać, że należności z tytułu składek w znaczny sposób zasilają system ubezpieczeń społecznych i przyczyniają się do unikania zaciągania zobowiązań w celu zapewnienia stałej płynności finansowej poszczególnych funduszy, którymi dysponuje ZUS, a w konsekwencji zapobiegają powiększaniu długu publicznego. Wszystkie przesłanki umorzenia należności z tytułu składek powinny być zatem rozpatrywane nie tylko w kontekście sytuacji ekonomiczno-finansowej skarżącej, ale także w odniesieniu do bieżącego stanu finansów ubezpieczeń społecznych, a więc przy uwzględnieniu interesu społecznego.

Odnosząc się do wniosku, który skarżąca zawarła w skardze, a dotyczącego rozłożenia zadłużenia na miesięczne raty Sąd wyjaśnia, iż kwestia ta leży wyłącznie w kompetencji organu rentowego. Sąd administracyjny nie wydaje rozstrzygnięć reformacyjnych, a więc nie orzeka o istocie sprawy, a jedynie orzeczenia kasacyjne, czyli uchylające zaskarżoną decyzję lub orzeczenia oddalające skargę.

Reasumując Sąd stwierdził, iż organ ZUS-u dokonując koniecznych ustaleń w niniejszej sprawie (za pomocą postępowania dowodowego), nie dopuścił się naruszenia prawa procesowego i ustalenia te są wystarczające do merytorycznego załatwienia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek oraz że dokonanej przez organ ocenie tego stanu faktycznego nie można zarzucić dowolności. Także uzasadnienie zaskarżonej decyzji uznaniowej spełnia wymogi prawem nakazane, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm.), oddalił skargę.