Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 815/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 136, art. 137 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Magdalena Dobek – Rak po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2021 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. L., M. K., G. K. i R. K. na decyzję Wojewody z dnia 18 września 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody solidarnie na rzecz skarżących J. L., M. K., G. K. i R. K. kwotę 1228 zł (jeden tysiąc dwieście dwadzieścia osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarga J. L., M. K., G. K. i R. K. na decyzję Wojewody z dnia 18 września 2020 r., nr [..], wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

M. K., J.M. L., R. B. K. i J. K. K. aktem notarialnym Rep. A nr [..] z dnia 22 września 1980 r., zawartym w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz.U. z 1974 r., nr 10, poz. 64), sprzedali Skarbowi Państwa działkę nr [..] wraz ze znajdującym się na niej domem za cenę 73 059,00 zł.

Wnioskiem z dnia 23 maja 2018 r. J. L., działając w imieniu własnym oraz w imieniu R. K., M.K. i . K., zwróciła się do Starosty o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej nr [..] położonej w obrębie [..], gmina W. o pow. 0,0231 ha.

Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, decyzją z dnia 26 maja 2020 r., nr [..], wydaną na podstawie art. 136 ust. 3, art. 139, art. 140 i art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r., poz. 65 z późn. zm.), orzekł o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..], położonej w obrębie [..], gmina W. o pow. 0,0231 ha, na rzecz: 1) J. L. w udziale 8/24, 2) R. K. w udziale 8/24, 3) M.K. w udziale 3/24 oraz 4) G. K. w udziale 5/24.

Uzasadniając wydaną decyzję Starosta wskazał, że celem wywłaszczenia nieruchomości będącej przedmiotem postępowania było przeznaczenie jej na cele handlowe - punkt sprzedaży pamiątek "[..]". Wynika to z przedłożonej do aktu notarialnego Rep. A nr [..] z dnia 22 września 1980 r. ostatecznej decyzji Urzędu Miejskiego z dnia 3 czerwca 1980 r., [..], w której Naczelnik Miasta wyraził zgodę na dokonanie zmiany sposobu użytkowania budynku położonego we W. przy ul. S. na cele handlowe - punkt sprzedaży pamiątek "[..]".

Starosta ocenił przy tym, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany i wyjaśnił, że zgodnie z informacją internetowego słownika Wikipedia "[..]" ([..]) to centralny związek spółdzielni rękodzieła, który prowadził placówki handlowe zajmujące się zbytem towarów produkowanych w zrzeszonych spółdzielniach, wykonywanych bądź inspirowanych twórczością polskich artystów ludowych. Istniał w latach 1949-1990. Do realizacji celu wywłaszczenia niezbędny był obiekt, w którym mogłaby się odbywać działalność handlowa - punkt sprzedaży pamiątek, takim obiektem miał być budynek zlokalizowany na działce nr [..]. Zużycie budynku zostało ocenione przez biegłych Urzędu Wojewódzkiego Z. J. oraz inż. J. T. na 82%. Na zły stan techniczny budynku wskazują również powołani na świadków: D. M., E. L. oraz S. D. Zostało to potwierdzone w protokole z rozprawy przeprowadzonej dnia 31 stycznia 2019 r. Zgodnie z zeznaniami świadków budynek został rozebrany ze względu na zły stan techniczny. W budynku nie była prowadzona działalność związana z ochroną zabytków ani [..]. Rozbiórka nastąpiła na początku lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku. Po rozbiórce budynku nie była prowadzona żadna działalność a plac był i jest pusty. Z dokumentacji otrzymanej z Wydziału Geodezji, Kartografii i Katastru Starostwa Powiatowego wynika, że rozbiórka budynku została dokonana pomiędzy 1978 a 2005 r. W Wydziale Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego nie odnaleziono dokumentacji związanej z rozbiórką budynku. Urząd Miasta w piśmie z dnia 12 lipca 2018 r. poinformował, że nie posiada dokumentów potwierdzających datę rozbiórki budynku ani określających stan nieruchomości na dzień wywłaszczenia i później. Starosta zauważył również, że obowiązujący w dniu wydania decyzji wywłaszczeniowej, w dniu tj. 22 września 1980 r. ogólny plan zagospodarowania przestrzennego W., zatwierdzony uchwałą nr X/57/78 Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 25 kwietnia 1978 r. nie pozwalał na realizację celu wywłaszczenia. Plan ten dla wywłaszczonej nieruchomości ustalał przeznaczenie KN III - trasa miejska przebiegająca we W. jako ciąg po ulicach S., Ż. i dalej obecną drogą państwową do K. aż do włączenia się w przyszłą ulicę główną /obwodnicę/ droga [..] za zachodnim krańcem C. Trasa pełniąca funkcję ulicy rozdzielczej w mieście. Szerokość w liniach rozgraniczających 30 m, klasa i kategorie N III. Tym samym, na nieruchomości nie znajdował się punkt handlowy [..], ani żaden o podobnym charakterze i profilu działalności.

Jednocześnie, Starosta wskazał, że dla celów niniejszego postępowania został sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego W. S. operat szacunkowy, który stanowi wiarygodny dowód w sprawie. W operacie zostały określone trzy wartości: wartość rynkowa nieruchomości dla aktualnego stanu i przeznaczenia planistycznego nieruchomości - 15 347,00 zł, wartość rynkowa nieruchomości dla stanu z dnia wywłaszczenia - 260 634,00 zł i wartość nieruchomości dla stanu na dzień wyceny, bez uwzględniania skutków wynikających ze zmiany przeznaczenia i zmian w otoczeniu nieruchomości - 15 347,00 zł. Wycena została sporządzona w podejściu porównawczym, metodą porównywania parami. Do porównania przyjęto 17 transakcji rynkowych z rynku nieruchomości gruntowych niezabudowanych i 5 transakcji rynkowych z rynku nieruchomości gruntowych zabudowanych kilkudziesięcioletnimi i starszymi budynkami. W rozpatrywanej sprawie zwrotowi podlega działka gruntu, dla której dla celów wywłaszczenia ustalono odszkodowanie w wysokości 73 059,00 zł. Zwaloryzowane odszkodowanie wynosi 25 155,79 zł. Po dokonaniu wywłaszczenia wskutek rozbiórki budynku znajdującego się na działce nr [..] obręb [..] wartość nieruchomości zmniejszyła się, co zostało wykazane w operacie szacunkowym. Różnica wartości nieruchomości wyliczona została następująco: wartość rynkowa nieruchomości dla stanu z dnia wywłaszczenia 260 634,00 zł minus wartość nieruchomości dla stanu na dzień wyceny, bez uwzględniania skutków wynikających ze zmian przeznaczenia i zmian w otoczeniu nieruchomości 15 347,00 zł. Różnica wartości wynosi 245 287,00 zł. Zwaloryzowane odszkodowanie pomniejszone o różnicę wartości wyniosłoby ujemną wartość. W związku z powyższym zwrot nieruchomości następuje bez dokonywania zwrotu odszkodowania.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Gmina.

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 18 września 2020 r. Wojewoda uchylił decyzję Starosty z dnia 26 maja 2020 r. w całości i orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..], położonej w obrębie [..], gmina W., o pow. 0,0231 ha.

Uzasadniając wydaną decyzję, Wojewoda wskazał, że z treści aktu notarialnego z dnia 22 września 1980 r., Repertorium A nr [..], wynika, że wywłaszczenie działki nr [..], wbrew twierdzeniu Starosty, nastąpiło na obiekt muzealny (wskazano to przywołując decyzję Urzędu Wojewódzkiego z dnia 21 maja 1980 r., [..]. /końcowy nr nieczytelny/ z datą ważności do dnia 31 grudnia 1980 r. na nabycie działki na obiekt muzealny). Ponadto, w decyzji z dnia 14 marca 1979 r., nr [..], Naczelnik Miasta, po rozpatrzeniu wniosku M.K. z dnia 13 marca 1979 r., zezwalającej na podział nieruchomości położonej we W. przy ul. P. nr [..], stanowiącej własność B.K., działka nr [..], KW nr [..], wskazał, iż podział działki ma na celu wykupienie przez Urząd Miejski działki nr [..] o pow. 231 na rzecz Skarbu Państwa. Na tej działce znajduje się budynek, który został zakwalifikowany jako zabytek architektury m. W. objęty ochroną konserwatorską na mocy ustawy o ochronie dóbr kultury i o muzeach z dnia 15 lutego 1962 r. Budynek i działka zostanie przekazana Miejskiemu Ośrodkowi Kultury, Sportu i Rekreacji, który będzie odpowiedzialny za stan i wykorzystanie obiektu. W ocenie Wojewody, decyzja Naczelnika Miasta z dnia 3 czerwca 1980 r., nr [..] wyrażającą zgodę na zmianę sposobu użytkowania budynku położonego we W. przy ul. S. na cele handlowe - punkt sprzedaży pamiątek "[..]", nie określała celu wywłaszczenia, a jedynie wskazywała, że skoro dotychczas budynek stanowiący obiekt muzealny wykorzystywany był na usługi, to dopuszcza się użytkowanie obiektu dla celów handlowych - punkt sprzedaży pamiątek "[..] przez Miejski Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji, podmiot który był odpowiedzialny za jego stan i wykorzystanie. Wojewoda zauważył przy tym, że z akt sprawy wynika jednoznacznie, że w dacie wywłaszczenia na działce nr [..] znajdował się budynek stanowiący obiekt muzealny - zabytek architektury miasta W. Był on w złym stanie technicznym a jego zużycie określono na 82%. Wojewoda wskazał jednocześnie, że J. L. we wniosku z dnia 23 maja 2018 r. wskazała, że jej matka jako właścicielka nieruchomości była zobowiązana do utrzymywania budynku, który się na niej znajdował zgodnie z wymogami dotyczącymi zabytków, jednak z uwagi na sytuację rodzinną nie była w stanie sprostać wymaganiom. Zapewne to było przyczyną przejęcia nieruchomości oraz obowiązków związanych z dbaniem o obiekt muzealny przez Skarb Państwa. Ponadto, z pisma skarżącej wynika, iż rozbiórka tego budynku nastąpiła w 1983 r., czyli po 3 latach od wywłaszczenia. Z powyższego, zdaniem Wojewody, wynika, że przejęcie na własność Państwa zabytku nieruchomego nastąpiło w trybie art. 34 i art. 33 ustawy o ochronie dóbr kultury.

Powyższe, w ocenie Wojewody, oznacza, że cel wywłaszczenia w postaci obiektu muzealnego - zabytku architektury istniał już w dacie wywłaszczenia, bowiem budynek wybudowany w latach 1800-1828 został uznany za zabytek przed wywłaszczeniem i objęty ochroną konserwatorską na mocy ustawy o ochronie dóbr kultury i o muzeach z dnia 15 lutego 1962 r. Jak wynika z wyjaśnień J. L., przejęcie tej nieruchomości miało na celu przede wszystkim przejście obowiązków związanych z utrzymaniem tego budynku na Skarb Państwa, bowiem dotychczasowa właścicielka nie była w stanie im sprostać. Wojewoda wskazał przy tym, że przepis art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewiduje sytuacji, w której realizacja celu wywłaszczenia nastąpiła przed wywłaszczeniem. Skoro jednak niedopuszczalny jest zwrot nieruchomości, na której cel wywłaszczenia zrealizowano z przekroczeniem terminów ustawowych, to tym bardziej niedopuszczalny jest zwrot nieruchomości, na której cel, dla którego ją wywłaszczono został zrealizowany jeszcze przed wywłaszczeniem. Istota "zbędności" polega bowiem na tym, że cel wywłaszczenia nie jest (i nie był zrealizowany), a nie na tym, że cel został zrealizowany przed formalnym stwierdzeniem wywłaszczenia. Tym samym, cel wywłaszczenia w postaci zabytku architektury - obiektu muzealnego może zostać uznany za zrealizowany z dniem wywłaszczenia, skoro ustawa o ochronie dóbr kultury przewidywała możliwość przejęcia takiej nieruchomości. Ponadto, skoro obiekt muzealny istniał w dacie wywłaszczenia na przedmiotowej nieruchomości, a dopiero po jakimś czasie (nawet jeżeli byłyby to miesiąc) rozebrano go, to niemożliwy jest zwrot przedmiotowej nieruchomości.

We wniesionej do Sądu skardze skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie:

- art. 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 136 ust. 3 oraz art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez błędne ustalenie, iż celem wywłaszczenia nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..] położonej w obrębie [..] był "obiekt muzealny", który został zrealizowany, podczas gdy z zeznań świadków: D. M., E. L. oraz S. D. a także ze stanowiska stron wynika, że w budynku znajdującym się na przedmiotowej działce nie była prowadzona działalność związana z ochroną zabytków, czy też punkt handlowy "[..]", co stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

- art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 136 ust. 3 oraz art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez uznanie, iż cel wywłaszczenia w postaci zabytku architektury - obiektu muzealnego może zostać uznany za zrealizowany z dniem wywłaszczenia, skoro ustawa o ochronie dóbr kultury przewidywała możliwość przejęcia takiej nieruchomości, podczas gdy prawidłowe ustalenie stanu faktycznego prowadzi do wniosku, iż cel wywłaszczenia nigdy nie został zrealizowany, w krótkim okresie po dokonaniu wywłaszczenia budynek, który znajdował się na nieruchomości wywłaszczonej został rozebrany, nie były prowadzone tam żadne prace mające na celu utrzymania budynku, ani też polepszenia jego stanu, który w dacie wywłaszczenia został oceniony na 82% zużycie, co stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

- art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu faktycznym decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (w szczególności co do zeznań świadków, którzy złożyli oświadczenie w dniu 31 stycznia 2019 r. na rozprawie administracyjnej), lakoniczność uzasadnienia, co stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

- art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a., poprzez błędne uchylenie decyzji organu I instancji oraz odmienne orzeczenie co do istoty sprawy, podczas gdy decyzja ta była oparta na właściwych ustaleniach faktycznych, tj. prawidłowe ustalenia faktyczne, których konsekwencją było orzeczenie zwrotu nieruchomości, co stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej uchylenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola legalności wykazała, że decyzja Wojewody z dnia 18 września 2020 r. wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Kontrolowana decyzja Wojewody z dnia 18 września 2020 r. wydana została po rozpoznaniu odwołania wniesionego od decyzji Starosty, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej z dnia 26 maja 2020 r., wydanej po rozpoznaniu wniosku skarżących o zwrot nieruchomości stanowiącej działkę nr [..] o powierzchni 0,0231 ha, położonej w obrębie W., wywłaszczonej od M. K., J. L., R. K.i J.K. na rzecz Skarbu Państwa na podstawie aktu notarialnego z dnia 22 września 1980 r., Repertorium A nr [..], zawartego w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r., nr 10, poz. 64).

Materialnoprawne podstawy realizacji zgłoszonych w niniejszej sprawie żądań o zwrot wywłaszczonej nieruchomości zawierają przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r., poz. 65 ze zm.), zwanej dalej u.g.n.

Przepis art. 216 u.g.n. zawiera zamknięty katalog nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa, do których mają zastosowanie przepisy rozdziału 6 działu III u.g.n. zatytułowanego "Zwrot wywłaszczonych nieruchomości". Zgodnie zaś z treścią art. 216 ust. 1 u.g.n. przepisy rozdziału 6 działu III u.g.n. dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 lub art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. poz. 64 oraz z 1982 r. poz. 79).

W tych okolicznościach, jak słusznie przyjęły orzekające w sprawie organy, żądanie skarżących należało rozpoznać w trybie art. 136 u.g.n., który w ust. 1 stanowi, że nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. Zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie z art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Z powołanych przepisów wynika, że pierwszym i podstawowym warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest obiektywnie stwierdzona jej zbędność dla realizacji celu wywłaszczenia. Wykładnia pojęcia "zbędności" wywłaszczonej nieruchomości, o którym mowa w art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n., prowadzi do wniosku, że o zwrocie nie decyduje wyłącznie niedochowanie wskazanych tam terminów. Podstawową przesłanką zwrotu jest bowiem w ogóle niezrealizowanie celu. Dopiero wówczas, gdy nie doszło do jego zrealizowania, ma miejsce ocena czy upłynął już siedmioletni okres dla rozpoczęcia realizowania celu albo dziesięcioletni dla jego ukończenia, przy czym ten drugi termin ma zastosowanie tylko wówczas gdy doszło do rozpoczęcia realizacji celu. Zrealizowanie celu w każdym przypadku wyklucza możliwość zwrotu chociażby do niego doszło z naruszeniem terminów wskazanych w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. (por. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 991/18, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Określone w punktach 1 i 2 terminy 7 i 10 lat stanowią tylko dopełnienie przesłanki zbędności. Istota "zbędności" polega na tym, że cel wywłaszczenia nie jest (i nie był) zrealizowany. Użyte w przepisie sformułowanie "pomimo upływu" znaczy tylko tyle, że zgłoszone przed upływem wyżej wymienionych terminów roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie będzie mogło zostać zaspokojone.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 marca 2014 r., w sprawie o sygn. akt P 38/11 (Dz. U. z 2014 r. poz. 376), rozstrzygając kwestię wstecznego działania art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n., w sytuacji gdy cel wywłaszczenia zrealizowano przed 22 września 2004 r., wskazał również, że w literalnej wykładni art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. nacisk należy położyć w pierwszej mierze na ustaleniu przesłanki "cel wywłaszczenia nie został zrealizowany", a dopiero na drugim etapie i w razie niespełnienia pierwszej przesłanki - na ustaleniu, czy celu nie zrealizowano "pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna". Skoro zatem podstawowym warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest jej zbędność na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, to ocenę zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia należy w pierwszej kolejności odnieść do okoliczności realizacji celu wywłaszczenia. Tym samym, terminy 7 i 10 lat należy traktować jako dopełnienie przesłanki zbędności, a organ rozpatrujący żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jedynie w sytuacji, gdy ta nie została jeszcze wykorzystana na cel wywłaszczenia, winien ustalić, czy upłynęły już ww. terminy i w razie dokonania pozytywnego ustalenia wydać decyzję o zwrocie, w przeciwnym razie - o odmowie zwrotu. Wtedy to bowiem do oceny czy dana nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia konieczne jest zbadanie przesłanek zawartych w art. 137 ust. 1 u.g.n.

Jednakże w sytuacji, gdy cel wywłaszczenia został zrealizowany, zwrot nie jest możliwy bez względu na to, kiedy realizacja ta nastąpiła. Przy czym ocenę realizacji celu wywłaszczenia należy dokonywać na dzień złożenia wniosku o jej zwrot. Przyjmuje się, iż w przypadku pomyślnej realizacji celu wywłaszczenia przed dniem złożenia wniosku nie jest możliwy zwrot nieruchomości niezależnie od terminu, kiedy ta realizacja nastąpiła.

W świetle powyższego, obowiązkiem organów orzekających w niniejszej sprawie było ustalenie, na jaki cel nieruchomość objęta wnioskiem skarżących została wywłaszczona, a następnie czy cel ten został zrealizowany, czy też wywłaszczona nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Punktem wyjścia dla oceny, czy istnieje stan zbędności powinno być zatem w pierwszym rzędzie precyzyjne ustalenie celu wywłaszczenia. Następnie, konfrontując tak ustalony cel, na jaki nieruchomość została wywłaszczona ze stanem faktycznym w jakim ona się znajduje powinno być dokonanie rzetelnej oceny w oparciu o wskazane wyżej kryteria, czy nieruchomość stała się zbędna, a więc czy cel wywłaszczenia nie jest i nie był realizowany.

W ocenie Sądu, dokonana w niniejszej sprawie przez Wojewodę ocena celu, na jaki nieruchomość – działka nr [..] o powierzchni 0,0231 ha położona w obrębie W. została wywłaszczona, budzi wątpliwości co do jej prawidłowości i nie zasługuje na aprobatę, gdyż nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym niniejszej sprawy.

Starosta uznał, że przedmiotowa nieruchomość, stanowiąca działkę nr [..] została wywłaszczona na cele handlowe – punkt sprzedaży pamiątek "[..]". Ocenę swoją organ oparł na przedłożonej do aktu notarialnego z dnia 22 września 1980 r., Repertorium A nr [..], ostatecznej decyzji Urzędu Miejskiego z dnia 3 czerwca 1980 r., nr [..], w której wskazano, że Naczelnik Miasta wyraził zgodę na dokonanie zmiany sposobu użytkowania budynku położnego we W. przy ul. S. na cele handlowe – punkt sprzedaży pamiątek "[..]".

Z kolei, zdaniem Wojewody, nieruchomość stanowiąca działkę nr [..] została wywłaszczona na obiekt muzealny w trybie art. 33 i art. 34 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury (Dz.U. nr 10, poz. 48). Taki cel wywłaszczenia, w ocenie Wojewody wynika z promesy Urzędu Wojewódzkiego z dnia 21 maja 1980 r., nr [..]/końcowy nr nieczytelny/ z datą ważności do dnia 31 grudnia 1980 r. na nabycie działki na obiekt muzealny. Ponadto, taki cel wywłaszczenia, w ocenie Wojewody wynika z decyzji Naczelnika Miasta z dnia 14 marca 1979 r., nr [..], zezwalającej na podział nieruchomości położonej we W. przy ul. P. nr [..], stanowiącej działkę nr [..], w której wskazano, że podział działki ma na celu wykupienie przez Urząd Miejski działki nr [..] o powierzchni 231 m2 na rzecz Skarbu Państwa, na której znajduje się budynek, który został zakwalifikowany jako zabytek architektury miasta W. objęty ochroną konserwatorską na mocy ustawy o ochronie dóbr kultury i o muzeach z dnia 15 lutego 1962 r. Nadto, z opinii szacunkowej z dnia 22 grudnia 1978 r. wynika, że budynek ten był w złym stanie technicznym (jego zużycie określono na 82%) a, jak oświadczyła J. L. we wniosku z dnia 23 maja 2018 r., jej matka, będąca właścicielką nieruchomości, z uwagi na sytuację rodzinną, nie była w stanie utrzymać budynku zgodnie z wymogami ustawy o ochronie dóbr kultury.

Zauważyć przy tym należy, że cel wywłaszczenia należy interpretować ściśle stosownie do treści art. 136 ust. 1 u.g.n. zakazującego przeznaczania nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Cel wywłaszczenia winien być interpretowany ściśle, a nie w sposób dorozumiany, czy rozszerzająco. Dokonanie prawidłowej subsumcji normy prawnej z art. 137 u.g.n. wymaga precyzyjnego ustalenia celu wywłaszczenia danej nieruchomości i zbadania terminu realizacji celu wywłaszczenia, przy czym cel wywłaszczenia musi być interpretowany ściśle (zob. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 311/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W judykaturze utrwalony jest pogląd, że cel wywłaszczenia wynika przede wszystkim z treści decyzji wywłaszczeniowej lub z innych aktów poprzedzających proces wywłaszczenia (np. zezwolenia na nabycie nieruchomości, decyzji lokalizacyjnej, decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego). Dopiero w sytuacji, gdy na podstawie wskazanych wyżej dowodów nie da się ustalić celu wywłaszczenia należy sięgnąć do innych zgromadzonych w sprawie dowodów, w szczególności dokumentacji poprzedzającej proces inwestycyjny i tej zgromadzonej w postępowaniu wywłaszczeniowym, planu zagospodarowania przestrzennego i na podstawie całokształtu okoliczności sprawy cel ten zrekonstruować (por. wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1044/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, ocena celu wywłaszczenia musi się opierać w pierwszej kolejności na dokumentach (lub dowodach zmierzających do odtworzenia dokumentów), w oparciu o które dokonano wywłaszczenia.

Niewątpliwie, im dawniej był określany cel wywłaszczenia, tym ogólniej mógł być on ujęty w decyzji wywłaszczeniowej, a nawet mógł wynikać z kontekstu sprawy i całokształtu jej okoliczności. Należy bowiem zaznaczyć, że inne (wyższe) wymagania dotyczące określoności celu wywłaszczenia będą istnieć na tle aktów wywłaszczeniowych dokonywanych pod rządami obowiązującej Konstytucji RP, zwłaszcza w świetle procesu stałego jej rozwoju i precyzowania norm przez Trybunał Konstytucyjny, a inne (niższe) wymagania należy odnosić do celu wywłaszczenia określanego w aktach z wcześniejszego okresu. Następuje bowiem zasadniczo stały wzrost standardu prawnego i wymagań prawnych - fakt ten musi być uwzględniony przy stosowaniu art. 136 ust. 3 i art. 137 u.g.n., gdyż regulacja zawarta w tych przepisach wiąże się z zasady z kwestiami natury historycznej (por. wyroki NSA z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 1454/14, LEX nr 2066127). Wymagania odnośnie szczegółowości celu wywłaszczenia, wskazywanego w decyzji wywłaszczeniowej, powinny być oceniane proporcjonalnie do standardu prawnego i funkcjonalnego z chwili wydawania decyzji wywłaszczeniowej, a nie z daty dokonywania jej kontroli czy analizy. Innymi słowy, w im dalszej przeszłości był określany cel wywłaszczenia, tym ogólniej mógł być on ujęty w decyzji wywłaszczeniowej, a nawet mógł wynikać jedynie z kontekstu sprawy i całokształtu jej okoliczności (zob. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1417/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu, z powołanych przez Wojewodę dokumentów i okoliczności nie wynika jednakże, w sposób jasny i konkretny, aby działka nr [..] została wywłaszczona na obiekt muzealny w trybie art. 33 i art. 34 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury (Dz.U. nr 10, poz. 48), tak jak przyjął to Wojewoda. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią art. 33 tej ustawy jeśli właściciel zabytku a w razie nieustalenia właściciela lub miejsca jego pobytu – użytkownik zabytku nie przestrzega przepisu art. 25 albo jeżeli interes publiczny wymaga przejęcia na własność Państwa zabytku o szczególnej wartości historycznej, naukowej, artystycznej w celu udostępnienia zabytku ogółowi, zabytek może być przejęty na własność Państwa. Przepis art. 25 stanowił przy tym, że właściciel i użytkownik zabytku, każdy w zakresie swoich obowiązków, wynikających z umowy lub określonych przepisami prawa, obowiązani są dbać o jego zachowanie a w szczególności: 1) zabezpieczyć przed zniszczeniem, uszkodzeniem i dewastacją, 2) niezwłocznie zawiadomić właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków o wydarzeniach mogących mieć wpływ ujemny na stan i zachowanie zabytku. Stosownie zaś do treści art. 34 tej ustawy przejęcie na własność Państwa zabytku nieruchomego następuje w trybie przepisów o wywłaszczeniu nieruchomości. Tym samym, przejęcie zabytku w tym trybie następowało w celu zabezpieczenia zabytku przed zniszczeniem, uszkodzeniem i dewastacją albo jeżeli interes publiczny wymagał przejęcia na własność Państwa zabytku o szczególnej wartości historycznej, naukowej, artystycznej w celu udostępnienia zabytku ogółowi. Ustawa o ochronie dóbr kultury i muzeach nie zawierała zatem własnej regulacji dotyczącej trybu przejmowania na własność Państwa zabytku nieruchomego, odsyłając w tym zakresie do właściwej ustawy o wywłaszczaniu nieruchomości, a jedynie w art. 33 wymieniała warunki, po spełnieniu których możliwe było przejęcie zabytku. Skutkiem zaś tego możliwe jest domaganie się zwrotu tak wywłaszczonej nieruchomości na podstawie bezpośrednio stosowanych przepisów art. 136 ust. 3 i art. 137 u.g.n. w razie wystąpienia przesłanki zbędności (por. wyrok NSA z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt I OSK 93/09, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przede wszystkim, taki cel i tryb wywłaszczenia nie wynika z samego aktu notarialnego sporządzonego w dniu 22 września 1980 r. Akt ten sporządzony został na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz.U. z 1974 r., nr 10, poz. 64) i nie odwołuje się do przepisów art. 33 i art. 34 ustawy o ochronie dóbr kultury, które jako podstawę wywłaszczenia wskazuje Wojewoda. Ponadto, taki cel i tryb wywłaszczenia przedmiotowej działki nie wynika również z przedstawionych do powołanego aktu notarialnego dokumentów, przywołanych przez Wojewodę, tj. promesy Urzędu Wojewódzkiego z dnia 21 maja 1980 r., nr [..].../końcowy nr nieczytelny/ z datą ważności do dnia 31 grudnia 1980 r. na nabycie działki na obiekt muzealny jak i z decyzji Naczelnika Miasta z dnia 14 marca 1979 r., nr [..], zezwalającej na podział nieruchomości położonej we W. przy ul. P. nr [..], stanowiącej działkę nr [..], w której wskazano jedynie, że podział działki ma na celu wykupienie przez Urząd Miejski działki nr [..] o powierzchni 231 m2 na rzecz Skarbu Państwa, na której znajduje się budynek, który został zakwalifikowany jako zabytek architektury miasta W. objęty ochroną konserwatorską na mocy ustawy o ochronie dóbr kultury i o muzeach z dnia 15 lutego 1962 r. Promesa nabycia działki oraz dokonanie podziału działki w celu wykupienia jej części na rzecz Skarbu Państwa nie potwierdza faktycznego wywłaszczenia jej na obiekt muzealny. Zawarty akt notarialny w swej treści nie odwołuje się do tych dokumentów i nie wskazuje na realizację tych dokumentów. Jednocześnie, z akt sprawy wynika, że przy zawieraniu aktu notarialnego przedstawiono również decyzję ostateczną Urzędu Miejskiego z dnia 3 czerwca 1980 r., wyrażającą zgodę na zmianę sposobu użytkowania budynku położonego we W. przy ul. S. na cele handlowe – punkt sprzedaży pamiątek "[..]". Nadto, taki cel i tryb wywłaszczenia nie wynika także z opinii szacunkowej z dnia 22 grudnia 1978 r., w której wskazano jedynie, że budynek znajdujący się na działce nr [..] był w złym stanie technicznym (jego zużycie określono na 82%) oraz z faktu, że, zgodnie z oświadczeniem J. L. we wniosku z dnia 23 maja 2018 r., jej matka, będąca właścicielką nieruchomości, z uwagi na sytuację rodzinną, nie była w stanie utrzymać budynku zgodnie z wymogami art. 25 ustawy o ochronie dóbr kultury. W aktach sprawy brak jest jednakże potwierdzenia niewykonywania przez matkę skarżącej obowiązków wynikających z art. 25 ustawy o ochronie dóbr kultury i przejęcia z tego powodu na własność Państwa przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie, z akt sprawy wynika, że w 1983 r., tj. po trzech latach od wywłaszczenia, rozebrano budynek znajdujący się na działce nr [..] a w świetle art. 33 ustawy o ochronie dóbr kultury przejęcie w tym trybie powinno mieć na celu zabezpieczenie przed zniszczeniem, uszkodzeniem i dewastacją albo udostępnienie zabytku ogółowi, czego materiał sprawy nie potwierdza.

Jednocześnie, zdaniem Sądu, wbrew stanowisku Wojewody, zgromadzone w toku postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie dowody, nie wskazują w sposób pewny, aby na terenie działki nr [..] zrealizowany został ustalony przez Wojewodę cel wywłaszczenia.

Niewątpliwie, w sytuacji, kiedy w przeszłości doszło do zrealizowania pierwotnego celu wywłaszczenia nieruchomości, nie ma znaczenia fakt, że następnie zrealizowano na tej nieruchomości inny cel. Oznacza to, że roszczenie byłego właściciela zostaje skonsumowane faktem zrealizowania celu wywłaszczenia. Nie aktualizuje się wraz z podjęciem przez aktualnego właściciela nowej inwestycji. Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt P 12/11 (OTK-A 2012/11/135), stwierdził, że art. 137 ust. 1 u.g.n. w zakresie, w jakim nie uznaje za zbędną nieruchomość, na której w terminach wskazanych w tym przepisie zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, a następnie nieruchomość tę przeznaczono na realizację innego celu, nie jest niezgodny z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP. W wyroku z dnia 13 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2499/17, NSA uznał za utrwalony pogląd, że nieruchomość nie podlega zwrotowi nawet jeśli po latach cel wykorzystywania nieruchomości uległ zmianie. Zbędności nieruchomości nie można wyprowadzać ze zdarzeń przyszłych, które nastąpiły po osiągnięciu celu wywłaszczenia. Nie można mówić o zbędności na cel wywłaszczenia, gdy nieruchomość po wywłaszczeniu została zagospodarowana i wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia określonym w decyzji wywłaszczeniowej, a dopiero później zmieniono jej przeznaczenie czy w ogóle zaprzestano wykorzystywania na cel, na jaki została przejęta. Bowiem w sytuacji wykorzystania nieruchomości na cel wywłaszczenia wygasa prawo byłego właściciela lub jego następców prawnych do jej zwrotu, a regulacja zawarta w art. 137 ust. 1 u.g.n. sytuacji tej nie zmienia. Orzecznictwo nie wyklucza także sytuacji, kiedy określony cel wywłaszczenia zostanie zrealizowany jeszcze przed samym wywłaszczeniem, która to okoliczność nie przesądza jednak o zbędności nieruchomości dla tego celu (zob. wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 335/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W przypadku zrealizowania celu przed wywłaszczeniem (choć przepisy ustawy nie regulują takiej sytuacji), niedopuszczalny jest również zwrot nieruchomości, na której co prawda do przekroczenia wskazanych terminów nie doszło, jednakże cel wywłaszczenia został zrealizowany przed formalnym wywłaszczeniem (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 606/19, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zauważyć bowiem należy, że w ocenie Wojewody, wywłaszczenie działki nr [..] nastąpiło na obiekt muzealny w trybie art. 33 i art. 34 ustawy o ochronie dóbr kultury. Jeszcze raz wyjaśnić zatem trzeba, że przejęcie zabytku w tym trybie następowało w celu zabezpieczenia go przed zniszczeniem, uszkodzeniem i dewastacją albo jeżeli interes publiczny wymagał przejęcia na własność Państwa zabytku o szczególnej wartości historycznej, naukowej, artystycznej w celu udostępnienia zabytku ogółowi.

Tym samym, w ocenie Sądu, o realizacji celu wywłaszczenia nie może świadczyć sam fakt istnienia obiektu zabytkowego na terenie działki nr [..], co w sposób niewątpliwy wynika z decyzji Naczelnika Miasta z dnia 14 marca 1979 r. Przepis art. 33 powołanej ustawy wymaga bowiem aby przejęcie takiego zabytku następowało w celu zrealizowania w zamian za właściciela zabytku obowiązków wynikających z treści art. 25 ustawy, tj. dokonania remontu, konserwacji i rewaloryzacji zabytku albo udostępnienia go ogółowi. Z tego też względu, realizacja celu wywłaszczenia w tym trybie nie mogła odnosić się do zdarzeń przed formalnym wywłaszczeniem a musiała mieć charakter następczy. Jednakże, żaden z przywołanych przez Wojewodę dokumentów jak i żadna z przywołanych przez Wojewodę okoliczności nie potwierdza aby Skarb Państwa po dokonanym wywłaszczeniu zabezpieczał budynek przed zniszczeniem, uszkodzeniem czy też dewastacją. Co więcej, jak już wyżej wskazano, z akt sprawy wynika, że w 1983 r., tj. po trzech latach od wywłaszczenia, rozebrano budynek znajdujący się na działce nr [..]. Okoliczność ta wywołuje poważne wątpliwości co do faktycznego dokonania zabezpieczenia budynku przed zniszczeniem, uszkodzeniem czy też dewastacją. Jednocześnie, żaden z przywołanych przez Wojewodę dokumentów jak i żadna z przywołanych przez Wojewodę okoliczności nie potwierdza aby Skarb Państwa po dokonanym wywłaszczeniu udostępniał zabytek ogółowi. Zgodnie z zeznaniami świadków złożonymi podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 31 stycznia 2019 r. w budynku nie była prowadzona działalność związana z ochroną zabytków ani "[..]". Po rozbiórce budynku nie była prowadzona żadna działalność a plac był pusty.

Z uwagi na powyższe, przyjęcie przez Wojewodę, że na terenie działki nr [..] zrealizowany został cel wywłaszczenia, jakim był obiekt muzealny, nie znajduje uzasadnienia w całokształcie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

W tym miejscu wskazać należy, że w celu zagwarantowania należytej ochrony praw stron postępowania administracyjnego ustawodawca sformułował szereg zasad, do których przestrzegania zobowiązane są orany administracji, w szczególności w zakresie prowadzenia postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalanie stanu faktycznego, który stanie się podstawą zastosowania odpowiednich przepisów prawa materialnego. I tak, zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie przy tym do treści art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jednocześnie, art. 136 § 1 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Przy tym, art. 75 § 1 k.p.a. stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W świetle zaś art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Z powołanych przepisów wynika przede wszystkim, że organ administracji publicznej ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności postępowania dowodowego. Okoliczność, w której strona również ma prawo wykazywania inicjatywy dowodowej, nie zwalnia organu administracji publicznej z obowiązku podejmowania z urzędu czynności zmierzających do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ administracji jako gospodarz postępowania administracyjnego określa zakres postępowania wyjaśniającego oraz dobór środków dowodowych potrzebnych do należytego ustalenia stanu sprawy, przy czym aktywna rola organu administracji publicznej w procesie poszukiwania i gromadzenia materiału dowodowego może przejawiać się zarówno podejmowaniem czynności dowodowych z urzędu, a także gromadzeniem w aktach sprawy dowodów wskazanych lub dostarczonych przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Organ powinien zatem przeprowadzić dowody, które uznał za niezbędne dla dokonania prawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy. Realizacja przez organ administracji publicznej powyższych obowiązków nie pozbawia oczywiście strony prawa do czynnego udziału w czynnościach postępowania dowodowego związanych z realizacją zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Aktywna postawa podczas całego postępowania wyjaśniającego winna być rozumiana jako obowiązek organu wykorzystania w sprawie wszystkich dowodów znanych mu z urzędu, poszukiwania innych dowodów na potwierdzenie określonych faktów z wykorzystaniem dostępnych źródeł dowodowych, a także dopuszczenia wszystkich środków dowodowych zgłaszanych przez stronę lub innych uczestników postępowania, o ile mają one istotne znaczenie dla sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1433/09, LEX nr 600029).

Z kolei, wyrażona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów obliguje organ administracji do poddania analizie całego materiału dowodowego i rozpatrzenia wszystkich dowodów w ich wzajemnym powiązaniu (por. wyrok NSA z dnia 30 marca 1988 r., sygn. akt SA/Po 1495/87, niepubl.), co innymi słowy oznacza, że wniosek dotyczący okoliczności faktycznych powinien być oparty na rozpoznaniu wszystkich dowodów w sprawie, zaś oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodności i mocy dowodów) organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, chyba że chodzi o dowody dotyczące okoliczności niemających znaczenia dla sprawy lub niespornych. Ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego; organ powinien dokonać oceny mocy i wiarygodności dowodu wraz z całym materiałem dowodowym sprawy i na jego tle, co wiąże się z koniecznością porównania różnych dowodów ze sobą, z ustaleniem przesłanek, które obniżają bądź też pozbawiają dany dowód mocy dowodowej lub wiarygodności (zob. J. Borkowski, Glosa do wyroku NSA z dnia 6 października 1993 r., sygn. akt I SA 1270/93, OSP 1994, nr 7–8, poz. 131). To zaś uzasadnia wniosek, że o przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów można w przekonujący sposób twierdzić w sytuacji, gdy organ administracji pozostawia poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę i pomija istotne dla sprawy materiały dowodowe lub dokonuje ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (por. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 1994 r., sygn. akt III SA 491/93). Nieustosunkowanie się przez organ do niektórych dowodów budzi wątpliwości co do prawidłowości oceny innych dowodów (wyrok NSA z 16 lutego 2000 r., sygn. akt I SA/Wr 28/98, LEX nr 1692246). Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że dokonana przez Wojewodę ocena celu wywłaszczenia i realizacji celu wywłaszczenia na terenie działki nr [..] nie znajduje odzwierciedlenia w całokształcie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a tym samym została przeprowadzona z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 136 § 1 k.p.a. a przede wszystkim art. 80 k.p.a., które to naruszeniem niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.

Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewoda, zgodnie z wymogiem art. 153 p.p.s.a., uwzględni ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone przez Sąd.

O kosztach postępowania Sąd orzekł zaś na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w punkcie 2 wyroku.

Sąd wydał w niniejszej sprawie wyrok na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie bowiem z treścią art. 133 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Przepis art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) stanowi zaś, że przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Nadto, w dniu 19 października 2020 r. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wydał zarządzenia nr 49/2020 w sprawie odwołania rozpraw oraz wstrzymania przyjmowania interesantów i ograniczenia obsad kadrowych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku w związku z istotnym zagrożeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2. Z uwagi na intensyfikację rozwoju epidemii oraz niemożność przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Dopuszczalność orzekania na posiedzeniu niejawnym ze względu na okoliczności związane z zarządzeniem stanu pandemii COVID-19 potwierdza uchwała składu 7 Sędziów NSA z 30 listopada 2020 r., sygn. II OSP 6/19 (www.nsa.gov.pl).