Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 275/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 1 pkt 7
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Asesor WSA Damian Bronowicki Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Czajkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2021 r. sprawy ze skargi J.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Skarżący J.B. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] marca 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] stycznia 2021 r., którym organ odmówił uznania zarzutów nieistnienia obowiązku i zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz uznał za zasadny zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia i umorzenia postepowania egzekucyjnego.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny sprawy.

Organ pierwszej instancji przyjął do realizacji tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] marca 2016 r., wystawiony przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty, w celu wyegzekwowania z majątku skarżącego zaległości z tytułu opłat abonamentowych rtv za okres od stycznia 2011r. do sierpnia 2015 r.

W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę skarżącego. Odpis zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. doręczono zobowiązanemu w dniu 13 czerwca 2016 r.

Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. skarżący wniósł zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie ww. tytułu wykonawczego, wskazując na nieistnienie obowiązku, brak uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Jednocześnie wniósł o wstrzymanie dalszych czynności egzekucyjnych i nie zajmowanie wynagrodzenia.

Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r., organ egzekucyjny, stosownie do art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przekazał Wierzycielowi wniosek zobowiązanego, celem zajęcia stanowiska odnośnie zgłoszonych zarzutów.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne., stosownie do art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W dniu 2 lipca 2018 r. organ pierwszej instancji, mając na uwadze wiążące, ostateczne stanowisko wierzyciela (postanowienie z [...] kwietnia 2018 r.), wydał postanowienie, którym odmówił uwzględnienia zarzutu nieistnienia obowiązku oraz zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz uznał za uzasadniony zarzut braku uprzedniego doręczenia Zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i umorzył postępowanie egzekucyjne.

Pismem z [...] lipca 2018 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji w części dotyczącej odmowy uznania zarzutu nieistnienia obowiązku.

Organ drugiej instancji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że analiza akt administracyjnych wskazuje na brak dokumentów, czy też dowodów potwierdzających tezy przedstawione w uzasadnieniu stanowiska wierzyciela, na których następnie oparł się organ.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji wydal postanowienie z dnia [...] lipca 2019 r., którym: - odmówił uznania zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, - odmówił uznania zarzutu nieistnienia obowiązku, - uznał za uzasadniony zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i umorzył postępowanie egzekucyjne.

Na powyższe rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego skarżący złożył zażalenie, w którym podniósł, że w 2005 r. dokonał wyrejestrowania odbiornika, jednakże nie posiada na to dowodów, ponieważ obowiązek przechowywania stosownych dokumentów wynosi 5 lat.

Organ drugiej instancji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W ocenie organu w sprawie nie zostały poddane merytorycznej ocenie wszelkie okoliczności, które mogą decydować o sposobie rozpoznania wniesionych zarzutów, w szczególności w zakresie nieistnienia obowiązku.

Organ pierwszej instancji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w dniu [...] września 2020 r. wydał postanowienie, którym: - odmówił uznania zarzutu nieistnienia obowiązku, - odmówił uznania zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, - uznał za uzasadniony zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].

Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący złożył zażalenie z dnia [...] września 2020 r., w którym wskazując, że zaskarża ww. postanowienie w części dotyczącej odmowy uznania zarzutu nieistnienia obowiązku, zarzucił "(...) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie zarzut nieistnienia obowiązku jest nieuzasadniony, podczas gdy należało przyjąć, że powyższy zarzut jest w pełni uzasadniony."

Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. ponownie uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w sprawie nie zostały poddane merytorycznej ocenie wszystkie okoliczności, które mogą decydować o sposobie rozpoznania zgłoszonego przez Zobowiązanego zarzutu nieistnienia obowiązku, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Postanowieniem z [...] stycznia 2021 r. organ pierwszej instancji ponownie: -odmówił uznania zarzutu nieistnienia obowiązku, - odmówił uznania zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, - uznał za uzasadniony zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał m.in., że wielokrotnie zwracał się do wierzyciela o przesłanie potwierdzonych za zgodność z oryginałem pełnych akt powyższej sprawy, a przede wszystkim zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, który stanowi dowód zarejestrowania odbiorników rtv i zastępuje dotychczasowe dowody zarejestrowania w formie imiennych książeczek z datą nadania przesyłki listowej powiadomienia abonenta oraz inne niezbędne dokumenty, których w posiadaniu jest Poczta. Organ egzekucyjny wystąpił również o ustalenie, czy zawiadomienie z dnia [...] lipca 2008 r. zostało wysłane pod właściwy adres i wyjaśnienie czy zobowiązany był zarejestrowany jako użytkownik odbiorników rtv przed 2008 r. Poczta potwierdziła, że przesłany wcześniej duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych z dnia [...] lipca 2008 r. stanowi obecnie jedyny i wyłączny dowód zarejestrowania odbiornika. Poczta wykonała zobowiązanie wobec skarżącego wysyłając przesyłką listową zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] wraz z pakietem zawierającym spersonalizowane blankiety wpłat. Wierzyciel podkreślił, iż nie anulował zgłoszonego przez użytkownika wcześniejszego wniosku rejestracyjnego, a jedynie zastąpił imienną książeczkę opłat nr [...] indywidualnym numerem, identyfikacyjnym. Wierzyciel wskazał, iż zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] zobowiązanemu potwierdza dokonaną rejestrację z dnia [...].09.1988 r. W kwestii przedstawienia dowodu potwierdzającego fakt przesłania przez wierzyciela zawiadomienia użytkownikowi odbiorników telewizyjnych Poczta podkreśla, iż była zobowiązana wyłącznie do powiadamiania użytkowników o nadanym indywidualnym numerze identyfikacyjnym, przesyłając zawiadomienie o nadaniu numeru. Przepisy prawa nie nakładały na Pocztę wymogu prowadzenia rejestru przesyłek. Wobec powyższego Poczta nie jest zobowiązana do legitymowania się potwierdzeniem doręczenia zawiadomienia. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania czy zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia.

Organ wskazał, że skarżący w zarzutach z dnia [...] czerwca 2016 r. podnosi, iż dokonał wyrejestrowania odbiorników rtv wraz ze zwrotem książeczki w 2005 roku. Jednakże wierzyciel stwierdził, iż w istniejącym systemie abonentów P. S.A, jakim jest Kartoteka RTV nie odnotował dokonania wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego przez zobowiązanego. Tym samym zarzut nieistnienia obowiązku nie został potwierdzony przez wierzyciela.

Odnosząc się do zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, wierzyciel wskazał, iż egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Poczta w dniu 21 września 2015 r. wysłała do zobowiązanego na adres wskazany we wniosku rejestracyjnym upomnienie wzywające do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. W aktach sprawy brak jest jednak potwierdzenia doręczenia upomnienia, o którym mowa w przepisie art.15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tym samym zarzut braku doręczenia upomnienia został uznany za zasadny, a dalsze postępowanie egzekucyjne stało się bezprzedmiotowe.

Skarżący ponownie wniósł zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji podnosząc, że zarzut nieistnienia obowiązku jest w pełni zasadny.

Postanowieniem z [...] marca 2021 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Jako postawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) oraz art. 18 i 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r. Uzasadniając swoje stanowisko organ stwierdził, m.in., że z akt przedmiotowej sprawy wynika, że wierzyciel uznał za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku ujętego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] marca 2016 r., ponieważ zobowiązany nie dopełnił formalności dotyczących wyrejestrowania odbiornika rtv w okresie objętym tytułem wykonawczym (wierzyciel nie dysponuje żadnym dokumentem zobowiązanego), a zatem wierzyciel nie mógł uznać roszczenia zobowiązanego dotyczącego zarzutu nieistnienia obowiązku, określonego w art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W świetle powyższych ustaleń oraz mając na uwadze wiążące organ egzekucyjny ostateczne postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela z dnia [...] kwietnia 2018 r. stwierdzono, że nie istniały podstawy prawne do uwzględnienia przez organ egzekucyjny zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu.

Nadto organ drugiej instancji stwierdził, że skarżący dopiero na etapie postępowania odwoławczego wskazał, że w obrocie prawnym istnieją dwa tytuły wykonawcze obejmujące te same należności w zakresie od [...] stycznia 2014 r. do [...] sierpnia 2015 r., tym samym brak było możliwości merytorycznej oceny zarzutów wniesionych po upływie ustawowego terminu do ich zgłoszenia.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący podniósł zarzut naruszenia: - art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 18 w administracji, poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, podczas gdy należało postanowienie to uchylić i umorzyć postępowanie egzekucyjne; - naruszenie art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, przez błędne przyjęcie, iż nie zachodzi w sprawie przesłanka nieistnienia obowiązku zapłaty; - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 Kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a polegające na zaniechaniu przez organy obu instancji inicjatywy dowodowej poprzez: - bezzasadne przyjęcie, że nie wyrejestrował odbiornika, podczas gdy wierzyciel dysponuje jego oświadczeniem o jego wyrejestrowaniu i w oparciu o posiadaną dokumentację obowiązany był taką okoliczność ustalić, - dowodu z okoliczności zaprzestania płacenia przez skarżącego abonamentu od czasu wyprowadzki za granicę w 2005 r. i zamieszkiwanie w Niemczech, co w połączeniu z zaniechaniem dochodzenia od niego przez wierzyciela opłat abonamentowych za okres od 2005 r. do września 2016 r. dowodzi wyrejestrowania odbiornika; - naruszenie art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1689), przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż - mimo wyrejestrowania odbiornika - skarżący odbiornik posiada; - naruszenie § 5 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten nie wymaga legitymowania się przez operatora jakimkolwiek potwierdzeniem wysłania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, aby spełniony był wymóg "przesłania", o którym mowa w tym przepisie.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz rozważenie ewentualnego uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji. Wniesiono również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:

Skargę należało oddalić.

Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Zaskarżone do Sądu postanowienie zostało wydane w postępowaniu prowadzonym w zakresie złożonych przez zobowiązanego zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

W myśl art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązanemu przysługuje prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Podstawę zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowić mogą okoliczności enumeratywnie wymienione w przepisie art. 33 § 1 powołanej ustawy, czyli:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Z kolei zasady rozpatrywania zarzutów na postępowanie egzekucyjne zostały określone w art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym: - zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku, o którym mowa w art. 33 § 2, stanowiska wierzyciela nie wymaga się (§1), - jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu (§ 1a), - na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie (§ 2), - organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (§4).

Natomiast zgodnie z trybem art. 35 § 1 ww. ustawy zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego.

Zdaniem organu z akt sprawy wynika, że wierzyciel uznał za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku ujętego w tytule wykonawczym nr [...] z [...] marca 2016 r., ponieważ zobowiązany nie dopełnił formalności dotyczących wyrejestrowania odbiornika rtv w okresie objętym tytułem wykonawczym (wierzyciel nie dysponuje żadnym dokumentem zobowiązanego), a zatem wierzyciel nie mógł uznać roszczenia zobowiązanego dotyczącego zarzutu nieistnienia obowiązku, określonego w art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W świetle powyższych ustaleń oraz mając na uwadze wiążące go ostateczne postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela z dnia [...] kwietnia 2018 r. stwierdzono, że nie istniały podstawy prawne do uwzględnienia przez organ egzekucyjny zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu.

Przypomnieć należy, że skarżący konsekwentnie twierdził, że odbiorniki RTV wyrejestrował w 2005 r. w związku z wyjazdem za granicę, gdzie przebywał do 2009 r. Ponadto do 2016 r. nie miał żadnej informacji pochodzącej od Poczty, że jest zobowiązany do zapłaty abonamentu.

W sprawie ma znaczenie okoliczność, że postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela wydano z dnia [...] kwietnia 2018 r., więc w stanie prawnym w którym postanowienia tego nie można było odrębnie zaskarżyć do sądu administracyjnego. Należy zwrócić uwagę, że Ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658) dokonano zmiany przepisów i wyłączono możliwość zaskarżania postanowień wierzyciela w sprawie niedopuszalności zgłoszonego zarzutu (art. 34 § 1a u.p.e.a.) oraz postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela (art. 34 § 2 u.p.e.a.). Uznano bowiem, że tego rodzaju postanowienia "mają charakter incydentalny. W tych przypadkach w pełni skuteczna ochrona praw jednostki jest zapewniona poprzez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej (postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów" (Uzasadnienie do projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Druk sejmowy Nr 1633 i 2538, VII kadencja Sejmu, s. 4).

Postanowienia wydane na podstawie art. 34 § 2 u.p.e.a. nie posiadają charakteru rozstrzygnięcia w znaczeniu materialnym, ale są tylko elementem materiału dowodowego w sprawie wniesionych zarzutów, dlatego też mogą one zostać skontrolowane podczas badania postanowienia w sprawie rozpoznania zarzutu wydanego przez organ egzekucyjny.

Ustawodawca dokonując zmiany ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ww. zakresie nie przesądził o utracie postanowienia wierzyciela w przedmiocie zarzutów waloru wiążącego dla organu egzekucyjnego. W tym względzie nie doszło również do zmiany ustawy egzekucyjnej, bowiem zgodnie z art. 34 § 1 stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów wskazanych w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W ocenie Sądu zmiana art. 3 § pkt 2 pkt 3 p.p.s.a. nie mogła pozbawić jednak zobowiązanego ochrony prawnej. Niewątpliwie fakt, że stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów określonych w pkt 1-5 oraz 7 art. 33 § 1 u.p.e.a. jest dla organu wiążące, mogłoby doprowadzić do iluzorycznej ochrony podmiotu wobec którego prowadzone było postępowanie. Z tego też względu by tę ochronę zapewnić, stanowisko wierzyciela musiało być poddane "weryfikacji" i odbywała się ona na etapie zaskarżania do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych przez organ egzekucyjny w przedmiocie zarzutów. Dopiero kolejną nowelizacją przepisów - Ustawa z 11.09.2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2070) przywrócono możliwość wnoszenia skarg m.in. na postanowienia wierzyciela w przedmiocie wnoszonych zarzutów. Jednak przepisy te weszły w życie od 30 lipca 2020 r. i nie miały zastosowania do postanowienia wierzyciela wydanego w kwietnia 2018 r.

Żalący podniósł zarzuty nieistnienia obowiązku, braku uprzedniego doręczenia upomnienia o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Zgodnie z przytoczonymi powyżej przepisami prawa, obowiązkiem Naczelnika Urzędu Skarbowego było wystąpienie do Wierzyciela o stanowisko w zakresie zarzutów, oparte na przepisach art. 33 § 1 pkt 1, 6 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Z akt sprawy wynika, że Wierzyciel - Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty, po rozpatrzeniu argumentów powołanych przez zobowiązanego, ostatecznym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r., uznał za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Uznał natomiast jako zasadny zarzut braku doręczenia upomnienia.

Uzasadniając odmowę uwzględnienia zarzutu nieistnienia obowiązku Wierzyciel wskazał, że w rozważanej sprawie zgłoszono rejestrację odbiornika telewizyjnego na dane osobowe Zobowiązanego, po czym wydana została książeczka opłat rtv stanowiąca dowód zarejestrowania odbiornika i służąca do dokonywania opłat z tytułu abonamentu rtv. W chwili wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych został Uczestnikowi przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta. Wierzyciel podkreślił, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych jest przypisany do osób, które dokonały rejestracji odbiorników a nie do adresu rejestracji. Na abonencie spoczywa obowiązek aktualizacji danych, a w przypadku zaprzestania używania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych - obowiązek ich wyrejestrowania. Wyłącznie podjęcie przez abonenta działań zmierzających do wyrejestrowania odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, opisanych w powołanych wyżej powszechnie obowiązujących przepisach, może doprowadzić do ustania obowiązku opłacania abonamentu. Jeżeli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiorników, to nadal jest zobowiązany do uiszczania opłat abonamentowych. Wywiązanie się z ustawowego obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, wnoszenia opłat abonamentowych oraz zgłaszania w placówce pocztowej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, należy do obowiązków abonenta. Wierzyciel wskazał, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia Poczta nie dysponowała dokumentem, który stanowiłby o dopełnieniu przez Zobowiązanego w placówce pocztowej formalności, związanych ze zgłoszeniem wyrejestrowania odbiornika radiofonicznego /telewizyjnego, jak również takiego dokumentu zobowiązany nie przedstawił. Brak dokumentu o wyrejestrowaniu odbiornika telewizyjnego oznacza, że abonent jest zobowiązany do uregulowania zaległych opłat abonamentowych, a nadto, że wszczęcie egzekucji administracyjnej jest w pełni uzasadnione.

Wskazać jednak należy, że organ pomija okoliczność, że skarżący odbiorniki wyrejestrował jeszcze w 2005 r. Poczta dopiero w 2016 r. podjęła jakiekolwiek czynności o których uczestnik miał wiedzę w zakresie egzekwowanie opłaty abonamentowej.

Wierzyciel - Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty, uzasadniając odmowę uwzględnienia zarzutu nieistnienia obowiązku wskazał, że w rozważanej sprawie zgłoszono rejestrację odbiornika telewizyjnego na dane osobowe zobowiązanego, po czym wydana została książeczka opłat RTV stanowiąca dowód zarejestrowania odbiornika i służąca do dokonywania opłat z tytułu abonamentu RTV. W chwili wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych został zobowiązanemu przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...]. Wierzyciel podkreślił, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych jest przypisany do osób, które dokonały rejestracji odbiorników a nie do adresu rejestracji.

W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny zwrócił się do Poczty o przesłanie potwierdzonych za zgodność z oryginałem pełnych akt sprawy, a przede wszystkim zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, który stanowi dowód zarejestrowania odbiorników rtv i zastępuje dotychczasowe dowody zarejestrowania w formie imiennych książeczek z datą nadania przesyłki listowej powiadomienia abonenta oraz inne niezbędne dokumenty, w których posiadaniu jest Poczta.

Poczta potwierdziła, że przesłany wcześniej duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiorników radiofonicznych/ telewizyjnych z dnia [...] lipca 2008 r. stanowi obecnie jedyny i wyłączny dowód zarejestrowania odbiornika. Do abonenta wysłano przesyłką listową zawierającą zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] wraz z pakietem zawierającym spersonalizowane blankiety wpłat, Poczta podkreśliła, iż nie anulowała zgłoszonego przez użytkownika wcześniejszego wniosku rejestracyjnego, a jedynie zastąpił imienną książeczkę opłat Nr [...] indywidualnym numerem identyfikacyjnym.

W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że wyjaśnienia Poczty nie dowodzą, że przesyłka zawierająca zawiadomienie z dnia [...] lipca 2008 r. została wysłana do zobowiązanego - brak na to dowodów w aktach sprawy. Wskazywanie, że wydruk duplikatu pisma o powiadomieniu o wskazanym numerze oraz okoliczność, że przesyłka nie została zwrócona jako niedoręczona, w kontekście braku jakichkolwiek dowodów potwierdzających powyższe okoliczności oraz twierdzeń zobowiązanego, że spornego pisma nie otrzymał i że w ogóle nie istnieje wobec niego obowiązek, jest niewystarczające do stwierdzenia, że takie zawiadomienie zostało do zobowiązanego nadane/wysłane. Ponadto z akt sprawy nie wynika także kiedy nastąpiła pierwotna rejestracja zobowiązanego jako użytkownika RTV, również w kontekście zgłoszonych twierdzeń, że w 2005 r. wyrejestrował odbiornik w [...].

Co prawda z żadnych przepisów nie wynikał obowiązek posiadania dowodu nadania (doręczenia) numeru identyfikacyjnego abonenta. Jednak w niniejszej skarżący, któremu zarzuca się, że nie dysponuje dowodem wyrejestrowania, wskazuje, że z uwagi iż od 2005 r. do 2016 r. nie miał żadnych informacji od Poczty z których wynikałoby, iż nadal jest traktowany jako osoba zobowiązana do uiszczania abonamentu. P. winna posiadać w celach dowodowych dokument potwierdzający nadanie numeru oraz potwierdzenie jego doręczenia.

Skarżący konsekwentnie podnosił, że w 2005 z uwagi na wyjazd za granicę wyrejestrował odbiorniki radiowo – telewizyjne. Natomiast pierwszy tytuł wykonawczy dotyczący opłat otrzymał w 2016 r. Z uwagi na upływ czasu od daty wyrejestrowania odbiorników nie posiada już dowodów na potwierdzenie powyższej okoliczności. Zatem należało przyjąć, że skoro od momentu wyrejestrowania odbiornika upłynęło ponad 10 lat, to skarżący nie miał obowiązku przechowywania dowodu dokonania tej czynności. Ponadto jeżeli zobowiązany przez wiele lat nie otrzymał żadnej informacji dotyczącej istnienia obowiązku uiszczania opłat, a nadto brak jest jakiegokolwiek dowodu, że informację o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego dla uiszczania opłat abonamentowych doręczono zobowiązanemu, to można uznać, za uzasadnione przeświadczenie zobowiązanego wierzyciel został prawidłowo powiadomiony o wyrejestrowaniu odbiorników, a nawet uprawnia do twierdzenia, że wyrejestrował odbiorniki RTV.

W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy należy przyjąć, że brak od 2005 r. jakiejkolwiek reakcji wierzyciela na nieuiszczanie opłat abonamentowych należy ocenić jako usprawiedliwione przeświadczenie strony, że dopełniła wszelkich formalności w zakresie wyrejestrowania odbiorników i że skutecznie poinformowała o tym fakcie wierzyciela. Tym samym pozostawała w usprawiedliwionym przekonaniu, że nie ma obowiązku uiszczania opłat abonamentowych.

Z żadnych przepisów nie wynika, że strona jest zobowiązana bezterminowo przechowywać dokument wyrejestrowania. Wysłane pismo i konsekwentnie nieuiszczanie opłat abonamentowych przy braku jakiejkolwiek reakcji Poczty przez okres 10 lat, przy pięcioletnim terminie przedawnienia wynikającym z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, w ocenie Sądu w pełni usprawiedliwia i tłumaczy brak posiadania dokumentu wyrejestrowania.

Sąd stwierdził jednak, że z uwagi na uznanie przez organ pierwszej instancji, jako uzasadniony zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązaniem upomnienia i w konsekwencji umorzenia postepowania egzekucyjnego, niezasadne było uchylanie zaskarżonego postanowienie na skutek wadliwej interpretacji zagadnienia istnienia obowiązku.

Brak doręczenia upomnienia o którym mowa w art. 15 § 1 ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skutkuje uwzględnieniem zarzutu określonego w art. 33 § 1 pkt 7 ustawy , a to skutkować musiało wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.

Z tych też przyczyn oraz na art. 151 P.p.s.a. skargę należało oddalić.