Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 613/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 122, art. 187, art. 191, art. 194, art. 247 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 233
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
article: art. 134 par. 1, art. 141 par. 4, art. 145 par. 1 pkt 2, art. 151, art.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 1997 nr 169 poz 77
law: Porozumienie w formie wymiany listów między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską uzupełniające Umowę między Europejską  Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską o Protokół w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędziowie NSA Maria Lorych-Olszanowska Jerzy Sulimierski Protokolant Jarosław Poturnicki po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 24 stycznia 2008 r. sygn. akt III SA/Lu 562/07 w sprawie ze skargi A. A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia o zmianie danych w zgłoszeniu celnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. B. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w B. 180 (sto osiemdziesiąt) złotych, tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. wyrokiem z dnia 24 stycznia 2008 r., sygn. akt III SA/Lu 562/07 oddalił skargę A. A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia.

Sąd orzekał w następującym stanie sprawy.

A. B. w dniu [...] lutego 2005 r. zgłosił do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu samochód osobowy sprowadzony ze Szwajcarii. Do zgłoszenia celnego dołączył rachunek zakupu nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. na kwotę 2.000 CHF i świadectwo pochodzenia EUR 1. Organ celny przyjął zgłoszenie jako odpowiadające wymogom formalnym, zgodnie z art. 62 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE Nr L 302, z 19.11.1992 r., dalej: WKC).

Naczelnik Urzędu Celnego w L. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...], dokonał korekty zgłoszenia celnego i określił wartość celną pojazdu na kwotę 11.964 zł. W uzasadnieniu organ powołał się na pismo z dnia [...] października 2006 r., nadesłane przez Generalną Inspekcję Celną Szwajcarii w odpowiedzi na wniosek o weryfikację faktury. We wspomnianym piśmie poinformowano, że eksporter przedstawił jako dowody potwierdzające sprzedaż pojazdu następujące dokumenty: rachunek Nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. na kwotę 2.000 CHF; rachunek Nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. o następującej treści: płatność z dnia [...] lutego 2005 r. - 2.000 CHF, płatność reszta: 2.500 CHF, kwota rachunku ogółem 4.500 CHF; rachunek z dnia [...] lutego 2005 r. na kwotę 4.300 CHF, potwierdzający zakup pojazdu przez eksportera od wcześniejszego właściciela, tj. szwajcarskiej firmy L. Dysponując wymienionymi materiałami szwajcarskie władze celne stwierdziły, że nie jest możliwe ustalenie, czy wystawianie faktur przez eksportera z kwotami cząstkowymi było przypadkowe czy też stanowiło świadome działanie zmierzające do uzyskania nierównych warunków odpraw wwozowych na obszarze Unii Europejskiej.

A. B. nie wniósł zażalenia na powyższe postanowienie.

W dniu [...] sierpnia 2007 r. do Izby Celnej w B. wpłynął wniosek skarżącego o stwierdzenie, na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] kwietnia 2007 r. Zdaniem strony, organ błędnie uznał za wiarygodne rachunki nadesłane przez Generalną Inspekcję Celną Szwajcarii, przyjmując, że są dokumentami urzędowymi, korzystającymi z domniemania prawdziwości.

Dyrektor Izby Celnej w B. postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia.

Zażalenie na to postanowienie wniósł A. B.

Dyrektor Izby Celnej w B. postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] września 2007 r. i wyjaśnił, że pismo szwajcarskich władz celnych jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej. Organ uznał też, że nie można dopatrzyć się rażącego naruszenia przepisów postępowania - art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia 11 kwietnia 2007 r. Organ celny podjął bowiem wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. oddalając skargę podkreślił, że przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki takiego orzeczenia, wymienione w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Jedną z tych przesłanek jest wydanie rozstrzygnięcia z rażącym naruszeniem prawa, które oznacza oczywistą sprzeczność między treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją (postanowieniem). Stwierdzenie nieważności decyzji (postanowienia) z tej przyczyny może nastąpić w wypadku zastosowania w kwestionowanym rozstrzygnięciu normy prawnej, której znaczenie można ustalić w sposób niewątpliwy, bezsporny. Nie może być zatem podstawą do takiego działania norma prawna, co do której treści istnieją istotne rozbieżności w orzecznictwie. Tymczasem ocena mocy dowodowej dokumentów uzyskiwanych w ramach współpracy służb celnych nie jest jednolita. Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. w wyroku z dnia 6 listopada 2007 r. sygn. akt III SA/Lu 492/07 stwierdził, iż dokumenty uzyskane w ramach procedury weryfikacyjnej nie mogą być traktowane jako dokument urzędowy w braku wyraźnego ustalenia tej treści w umowie międzynarodowej. W innym wyroku uznał jednak, że pismo zagranicznych służb celnych wydane w tym trybie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej, gdyż polska procedura nie ogranicza pojęcia dokumentów urzędowych do dokumentów krajowych (wyrok z dnia 6 września 2007 r., sygn. akt III SA/Lu 247/07). Zdaniem WSA, wobec braku jednolitości orzecznictwa sądowego, co do charakteru dokumentu stanowiącego odpowiedź zagranicznych służb celnych, nie można uznać, że opowiedzenie się przez organy celne za jednym z przedstawionych stanowisk stanowić może rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności postanowienia.

W ocenie Sądu I instancji, nie można stawiać organowi zarzutu rażącego naruszenia prawa przez nierzetelne przeanalizowanie całego materiału dowodowego przejawiające się w niezasadnym obdarzeniu wiarygodnością dokumentu szwajcarskich władz celnych, opartego, zdaniem skarżącego, na sfałszowanych dowodach. Organ prawidłowo przyjął za udowodniony fakt wynikający z treści dokumentu urzędowego szwajcarskich służb celnych, wystawionego w ramach obowiązującej procedury, wynikającej z protokołu dodatkowego do porozumienia w formie wymiany listów między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską uzupełniającego Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską o Protokół w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, podpisanego w dniu 9 czerwca 1997 r. w Brukseli (Dz. U. EU L 97.169.77 z dnia 27 czerwca 1997 r.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że podnoszone w toku postępowania administracyjnego zarzuty skarżącego co do niewłaściwości formy rozstrzygnięcia odmowy stwierdzenia nieważności poprzez wydanie postanowienia w miejsce decyzji są oczywiście niezasadne. Zgodnie z art. 219 w zw. z art. 248 § 3 Ordynacji podatkowej, rozstrzygnięcie w sprawie nieważności postanowienia przybiera postać postanowienia, a nie decyzji.

A. B. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się uchylenia go w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w L. oraz o zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1) art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez błędne oddalenie skargi wskutek uznania, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności postanowień organów celnych;

2) art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej: p.u.s.a.) poprzez niezbadanie, czy stan faktyczny został ustalony przez organy celne zgodnie z przepisami art. 122 w związku z art. 187 i art. 191 w związku z art. 194 Ordynacji podatkowej w związku z art. 8 i art. 11 Protokołu dodatkowego w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych do Porozumienia między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską uzupełniającego Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską;

3) art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 106 § 5 p.p.s.a. w związku z art. 233 k.p.c. poprzez brak wnikliwej analizy materiału dowodowego w sprawie;

4) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez:

- przemilczenie naruszenia przez organy celne art. 122 w związku z art. 187 i art. 191 w związku z art. 194 Ordynacji podatkowej w związku z art. 8 i art. 11 Protokołu dodatkowego,

- przyjęcie przez Sąd stanu faktycznego, który organ celny ustalił bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i bez jego właściwej oceny,

- nieodniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę w skardze

- logiczną niespójność wywodów.

W uzasadnieniu skarżący akcentował błędne uznanie przez Sąd i organy celne, pisma szwajcarskich służb celnych (wraz z jego załącznikami) za dokument urzędowy korzystający z podwyższonej mocy dowodowej. Nie zgodził się ze stwierdzeniem, że w sprawie istniała rozbieżność w orzecznictwie, co do oceny mocy dowodowej dokumentów uzyskiwanych w ramach współpracy celnej, pozwalająca organom na opowiedzenie się za jedną z koncepcji bez narażania się na zarzut rażącego naruszenia prawa. Powołane przez Sąd wyroki zapadły po wydaniu przez organ I instancji kwestionowanego postanowienia. W związku z tym teza o istnieniu rozbieżności nie mogła być podstawą uznania, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia organu celnego, a tym samym oddalenie skargi było błędne.

Skarżący podniósł również, że organy celne poprzez uznanie pisma szwajcarskich władz celnych za dokument urzędowy w sposób rażący naruszyły art. 8 i art. 11 Protokołu dodatkowego w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, które wskazują w jakiej formie organ zagraniczny przekazuje informacje o wynikach dochodzeń organowi wnioskującemu oraz w jakich celach informacje te mogą być wykorzystywane. Powołał się m.in. na wyrok SN z dnia 7 czerwca 2001 r., sygn. akt III RN 126/2000, w którym stwierdzono, iż dokumenty nadesłane przez zagraniczne władze celne w wyniku dochodzenia, prowadzonego na wniosek polskich organów stanowią dowód w sprawie, podlegający ocenie polskich organów celnych na równi z innymi dowodami. Dokument uzyskany od zagranicznych organów nie jest wydawany w postępowaniu odpowiadającym zasadom prowadzenia postępowania podatkowego. Zagraniczne organy celne w sprawach pomocy urzędowej nie mogą stosować środków przymusowych, a w związku z tym zdane są na współpracę właściwych osób. Przesłane dokumenty nie są zatem wynikiem kontroli, lecz bazują na dobrowolnie przesłanych przez podmiot zagraniczny materiałach. Tym samym dochodzi do uwiarygodnienia informacji i dokumentów dostarczonych przez eksportera. Jest to rażące tym bardziej, że, zdaniem skarżącego, wystawiona faktura jest fikcyjna, a adres do doręczeń jest adresem wynajętym. Wymienione okoliczności powinny skłonić organy celne do dokładniejszej analizy materiału dowodowego.

Skarżący podniósł, że Sąd zaniechał wnikliwej analizy materiału dowodowego - nie wyjaśnił rozbieżności pomiędzy poszczególnymi dowodami (rachunkami zakupu), jak również nie uwzględnił wniosków i zarzutów strony. Rachunki ujawnione w toku postępowania wyjaśniającego przez szwajcarskie organy celne, którym organ dał wiarę, nie są prawdziwe. Zostały spreparowane przez eksportera na potrzeby udzielenia odpowiedzi szwajcarskim organom celnym.

Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Oznacza to, że Sąd ten nie może dowolnie kształtować sfery rozważań, lecz zobligowany jest poprzestać na ocenie zarzutów przedstawionych przez stronę w skardze kasacyjnej. Zarzuty te powinny z kolei odnosić się do sprawy, która była przedmiotem rozstrzygnięcia sądu I instancji.

W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji kontrolował postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] października 2007 r., utrzymujące w mocy wcześniejsze postanowienie z dnia [...] września 2007 r., którym odmówiono stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] kwietnia 2007 r. Tym ostatnio wymienionym postanowieniem organ dokonał korekty zgłoszenia celnego, określając należności celne w nowej wysokości. Zmiana zgłoszenia celnego została przeprowadzona w związku ze stwierdzeniem zadeklarowania przez skarżącego nieprawidłowej wartości celnej importowanego towaru. Organ zakwestionował bowiem wysokość zadeklarowanej ceny zakupu towaru, powołując się na pismo szwajcarskich władz celnych, zawierające wyniki weryfikacji przeprowadzonej w procedurze określonej w Protokole dodatkowym w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych do Porozumienia między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską uzupełniającego Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską.

Strona składając wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia uruchomiła nadzwyczajny tryb postępowania, mający na celu wzruszenie ostatecznego (wskutek odstąpienia od wyczerpania toku instancji) rozstrzygnięcia organu celnego. Tryb ten został uregulowany w art. 247 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym możliwość stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) uzależniona jest od wystąpienia jednaj z przesłanek wymienionych w tym przepisie. W wypadku stwierdzenia, że któraś z tych przesłanek zaistniała, organ obowiązany jest stwierdzić nieważność decyzji (postanowienia). Istota postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) sprowadza się zatem do oceny, czy ostateczne rozstrzygnięcie nie zostało dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. W postępowaniu tym nie bada się na nowo wszystkich okoliczności sprawy.

W konsekwencji sądowa kontrola aktu wydanego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) obejmuje działalność administracji publicznej w zakresie poprawności zbadania wystąpienia przesłanek uzasadniających wzruszenie ostatecznej decyzji (postanowienia). W konkretnej sprawie oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. badał, czy organ administracji celnej nie naruszył prawa odmawiając stwierdzenia nieważności postanowienia. Rozstrzygając sprawę mógł oceniać jedynie przesłanki wynikające z zastosowania tego nadzwyczajnego trybu, zatem ramy powierzonej Sądowi kontroli legalności zaskarżonego aktu zakreślał przepis art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej.

Tymczasem skarżący skupił się na argumentacji odnoszącej się bezpośrednio do wadliwości oceny zgromadzonego materiału dowodowego w postępowaniu w sprawie zmiany zgłoszenia celnego. Podkreślić ponownie należy, że przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie wydane w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności, a nie merytoryczna poprawność rozstrzygnięcia korygującego dane zawarte w zgłoszeniu celnym. Nie można więc przyjąć, że Sąd I instancji miał obowiązek rozważenia i oceny wszystkich zarzutów skargi, bez względu na treść zaskarżonego aktu.

W związku z tym za chybione należy uznać wszelkie zarzuty związane z pominięciem przez Sąd I instancji argumentów odnoszących się do postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ celny I instancji i zakończonego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. Dotyczy to przede wszystkim zarzutu naruszenia art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w związku z powołanymi przepisami Ordynacji podatkowej oraz w związku z art. 8 i art. 11 Protokołu dodatkowego (...). Kwestionowane przez skarżącego ustalenia w zakresie stanu faktycznego dokonywane były w postępowaniu celnym zakończonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r., które - jak już wyjaśniono - nie było przedmiotem kontroli Sądu I instancji. Podkreślenia wymaga, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, określone w art. 247 Ordynacji podatkowej, jest postępowaniem odrębnym od postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie zwykłym, a co za tym idzie inne są przyczyny wzruszania decyzji wydawanych w każdym z tych trybów. W postępowaniu ogólnym już "zwykłe" naruszenie prawa może stanowić podstawę uchylenia decyzji, natomiast w postępowaniu nadzwyczajnym tylko rażące naruszenie prawa może doprowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 106 § 5 p.p.s.a. w związku z art. 233 k.p.c.

Skarżący zarzucając naruszenie art. 134 p.p.s.a. podniósł, że Sąd I instancji zaniechał wnikliwej analizy materiału dowodowego oraz nie wyjaśnił rozbieżności pomiędzy poszczególnymi dowodami - rachunkami zakupu. W związku z tak sformułowanym zarzutem zauważyć należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powołany przepis zobowiązuje zatem sąd do zbadania z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Natomiast zgodnie z art. 106 § 5 p.p.s.a. do postępowania dowodowego przeprowadzonego przez sąd, w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. stosuje się przepisy kodeksu postępowania cywilnego.

Przede wszystkim zauważyć należy, że w ramach kontroli legalności zaskarżanych aktów sąd administracyjny nie przeprowadza analizy, czy też oceny materiału dowodowego, ani też nie wyjaśnia ewentualnych rozbieżności w tym zakresie. Rolą sądu jest natomiast zbadanie czy organy administracji publicznej orzekające w konkretnej sprawie wywiązały się ze swych obowiązków związanych z gromadzeniem i rozpatrywaniem materiału dowodowego. Prowadzi to do wniosku, że skarżący w istocie nie wyjaśnił na czym polegało naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a., gdyż nie podał jakie naruszenia prawa, które nie zostały wskazane w skardze zostały pominięte przez Sąd I instancji z naruszeniem powołanego przepisu. Podkreślenia wymaga również, że w postępowaniu przed WSA nie został przeprowadzony żaden dowód, którego ocena mogłaby być dokonana z naruszeniem art. 106 § 5 p.p.s.a. w związku z art. 233 k.p.c.

Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, podzielił stanowisko skarżącego, iż argumentacja Sądu I instancji jest częściowo błędna, co nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Skarżący słusznie podniósł, że orzeczenia powołane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, z których Sąd I instancji wyprowadził wniosek o istnieniu rozbieżności w ocenie charakteru i mocy dowodowej dokumentu zawierającego odpowiedź zagranicznych służb celnych, zapadły po wydaniu przez Naczelnika Urzędu Celnego w L. postanowienia o zmianie nieprawidłowych danych zawartych w zgłoszeniu celnym. Tym niemniej zarówno wyrok z dnia 6 września 2007 r., sygn. akt III SA/Lu 247/07, jak i wyrok z dnia 6 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Lu 492/07 odnoszą się do decyzji (postanowień) wydanych przez organy celne obu instancji odpowiednio od stycznia do lipca 2007 r. Sądy oceniały zatem stan prawny odpowiadający temu, który występował w niniejszej sprawie i należy uznać, że budził on wątpliwości. W tym miejscu należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lipca 1994 r., sygn. akt V SA 535/94 (ONSA 1995, Nr 2, poz. 91) stwierdził, że "wstępnym warunkiem uznania, że wystąpiło rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jest stwierdzenie, iż w zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny". Powyższe stanowisko należy rozumieć także w ten sposób, że stan prawny należy rozpatrywać na dzień wydania aktu, którego stwierdzenia nieważności dotyczy wniosek i ten stan prawny powinien być możliwy do jednoznacznego ustalenia na podstawie przepisów prawa, bez ujawnienia takich rozbieżności interpretacyjnych, które zmuszają organ do dokonywania wyboru pomiędzy równorzędnymi rozwiązaniami prawnymi. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla zatem, iż wątpliwości interpretacyjne mają charakter obiektywny i mogą istnieć niezależnie od stwierdzenia rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 21 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1268/07 (niepubl.), iż wada decyzji nie może mieć charakteru rażącego naruszenia prawa, gdy brzmienie przepisu nasuwa jakiekolwiek wątpliwości interpretacyjne lub też przepis nie rozstrzyga wprost spornej kwestii, a jego wykładnia jest kształtowana przez orzecznictwo sądów czy organy administracji. W innym wyroku NSA stwierdził, że naruszenie prawa związane z wykładnią przepisów lub nieodpowiednim ich zastosowaniem nie może stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji (wyrok z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 383/07). Oznacza to, że tego typu wada może być podniesiona w ramach zarzutów zgłaszanych w postępowaniu zwykłym. W niniejszej sprawie strona nie skorzystała z zaskarżenia postanowienia w zwykłym toku instancji, to jest nie wniosła zażalenia na postanowienie zmieniające nieprawidłowe dane w zgłoszeniu celnym.

Naczelny Sąd Administracyjny jedynie na marginesie zauważa, że NSA w wyroku z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. I GSK 312/08 (niepubl.) stwierdził, że pismo szwajcarskich władz celnych, sporządzone i nadesłane polskim organom celnym w trybie określonym w Porozumieniu w formie wymiany listów między Wspólnota Europejską a Konfederacją Szwajcarską z dnia 9 czerwca 1997 r., uzupełniające Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską (...) o Protokół dodatkowy w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (...), stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej. Za takim stanowiskiem przemawia to, że zostało ono sporządzone w formie określonej przepisami prawa (tj. w formie przewidzianej w Protokole), przez powołane do tego organy władzy publicznej (tj. szwajcarskie organy administracyjne, do których wpłynął wniosek polskich organów o udzielenie pomocy), uprawnione na podstawie odrębnych przepisów (tj. przepisów Protokołu, w tym m.in. art. 3 ust. 1 i 2 i art. 8) do jego wydania, a zatem w świetle art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej pismo to jest zagranicznym dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego, co zostało w nim "urzędowo stwierdzone". NSA jednocześnie podkreślił, iż dokumenty przesłane przy tym piśmie nie mają waloru dokumentu urzędowego.

W związku z wyżej przedstawionymi wywodami należy stwierdzić, że Sąd I instancji słusznie oddalił skargę. Sąd trafnie uznał, że żądanie przez stronę ponownej analizy przez organy celne zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie może prowadzić do wzruszenia w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) nie polega, jak już wspomniano, na ponownej ocenie postępowania przeprowadzonego w sprawie administracyjnej, lecz zbadaniu, czy nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji słusznie podzielił stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że w sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że dokonując zmiany zgłoszenia celnego Naczelnik Urzędu Celnego w L. dopuścił się rażącego naruszenia prawa.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z §14 ust 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).