Postanowienie NSA, sygn. akt II GW 6/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Właściwość sądu
Skarżony organ: Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4, art. 15 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 39 ust. 3 zd. pierwsze, art. 19 ust. 2, art. 10, 10 us. 5, art.5-10
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 122 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz (spr.) Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej wniosku P. M. Z. W. z dnia [...] r. nr [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego strona przeciwna G. D. D. K. i A. przedmiot sprawy uzgodnienie projektu budowlanego sieci gazowej w pasie drogowym postanawia: wskazać P. M. Z. W. w sprawie załatwienia wniosku w przedmiocie uzgodnienia projektu budowlanego sieci gazowej w pasie drogowym


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. Prezydent Miasta Z. W. wystąpił o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między nim a GDDKiA, poprzez wskazanie GDDKiA jako organu właściwego do rozpoznania sprawy administracyjnej dotyczącej wniosku M. J., działającego z upoważnienia P. S. G. Sp. z o.o. O. w W. Z. w Ł., w sprawie uzgodnienia projektu sieci gazowej [...] , Z. W. ul. Ł. i ul. S.

W uzasadnieniu wniosku Prezydent Miasta Z. W. wskazał, że w dniu [...] r. Z. D. O. GDDKiA w Ł.- działając na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) - przekazał do Urzędu Miasta wniosek M. J. w sprawie uzgodnienia projektu sieci gazowej [...], Z. W. ul. Ł. i ul. S. Przekazując tenże wniosek, Kierownik Rejonu GDDKiA powołał się na treść art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 21 maca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.; dalej: u.d.p.), który stanowi, że odcinek drogi zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem drogi z chwilą oddania go do użytkowania zostaje pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi gminnej.

Zdaniem Prezydenta Miasta Z. W. art. 10 ust. 5 u.p.d. odnosi się do sytuacji, gdy na pewnym odcinku istniejącej drogi jej dotychczasowy przebieg zostaje zastąpiony nowym odcinkiem. Norma wynikająca z tego przepisu nie ma natomiast zastosowania dla sytuacji wybudowania w innym miejscu całkowicie nowego odcinka drogi o innym przebiegu i dokonywania w związku z tym zmiany numeracji i zaszeregowania dotychczasowych dróg. Prezydent Miasta wskazał, że ul. Ł. i ul. S., na odcinku objętym projektem sieci gazowej, tj. dz. ewid. [...], stosownie do unormowań rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 marca 2010 r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych w województwach dolnośląskim, kujawsko-pomorskim, lubelskim, lubuskim, łódzkim, małopolskim, mazowieckim, opolskim, podkarpackim, podlaskim, pomorskim, śląskim, świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim, wielkopolskim, zachodniopomorskim (Dz. U. Nr 59, poz. 371) stanowi fragment drogi krajowej nr [...] i [...]. Brak jest zatem przesłanek, by posługiwać się pojęciem "stary odcinek drogi krajowej nr [...]". Do momentu wskazania obowiązującego rozporządzenia w sprawie zmiany przebiegu przedmiotowej drogi nie ma podstaw, aby Prezydent Miasta wydał zezwolenie na lokalizację w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego dotyczące ul. Ł. i ul. S.

Ponadto Prezydent Miasta wskazał, że nie był stroną procesu budowlanego dotyczącego inwestycji drogi ekspresowej [...] i nie posiada żadnej dokumentacji dotyczącej oddania do użytkowania przedmiotowej drogi. Jak również, że sporne pozostają pomiędzy Prezydentem Miasta a GDDKiA kwestie dopuszczalności zakwalifikowania ww. odcinka jako drogi gminnej z uwagi na definicję zawartą w art. 6 ust. 1 u.d.p. Wobec powyższego wniósł o rozstrzygnięcie sporu przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego GDDKiA wniósł o wskazanie, że organem właściwym do rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi krajowej nr [...], ul. Ł. i ul. S. jest Prezydent Miasta Z. W.

Wskazał, że odcinek drogi publicznej - ul. Ł. i ul. S. - był zaliczony do kategorii dróg krajowych i podlegał zarządowi GDDKiA. Sytuacja ta jednakże uległa zmianie z chwilą oddania do użytkowania nowo wybudowanego odcinka drogi ekspresowej [...], który zastąpił sporny odcinek drogi krajowej nr [...]. Stosownie do treści art. 10 ust. 5 u.d.p., zastąpiony odcinek drogi uzyskał z mocy prawa i bezwarunkowo status drogi publicznej o kategorii drogi gminnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy prawo postępowania przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne pomiędzy organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.

Negatywny spór kompetencyjny, jaki powstał między Prezydentem Miasta Z. W. i GDDKiA dotyczy ustalenia organu właściwego do uzgodnienia projektu sieci gazowej w pasie drogowym ul. Ł. i ul. S. w Z. W., które przed wybudowaniem i oddaniem do użytku drogi ekspresowej [...] stanowiły odcinek drogi krajowej nr [...].

Wniosek w tym zakresie złożyła P. S. G. Sp. z. o.o. O. w W. Z. w Ł.

Zgodnie z art. 39 ust. 3 zd. pierwsze ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.; dalej: u.d.p.) w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, z zastrzeżeniem ust. 7, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej.

Natomiast zgodnie z art. 19 ust. 2 u.d.p., zarządcami dróg, z zastrzeżeniem ust. 3, 5 i 8, są dla dróg:

1) krajowych - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad;

2) wojewódzkich - zarząd województwa;

3) powiatowych - zarząd powiatu;

4) gminnych - wójt (burmistrz, prezydent miasta).

W sprawie jest niesporne to, że objęte wnioskiem ulice były wcześniej zaliczane do kategorii dróg krajowych i podlegały zarządowi GDDKiA, a także to, że nowo wybudowana droga ekspresowa [...] została oddana do użytku (decyzja nr [...] z dnia [...] r.). W istocie spór dotyczy tego, czy w związku z wybudowaniem i oddaniem do eksploatacji drogi ekspresowej [...] nastąpiło przekwalifikowanie tych dróg do kategorii dróg gminnych.

W myśl art. 10 u.d.p. nowo wybudowany odcinek drogi zostaje zaliczony do kategorii drogi, w której ciągu leży (ust. 4), natomiast odcinek drogi zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem drogi z chwilą oddania go do użytkowania zostaje pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi gminnej (ust. 5).

Artykuł 10 ust. 5 u.d.p. ma charakter przepisu lex specialis w stosunku do przepisów u.d.p. regulujących zasady ogólne klasyfikowania dróg publicznych do poszczególnych kategorii (art. 5 – art. 10) i z mocy prawa, a więc w sposób niezależny od woli podmiotów zainteresowanych, rozstrzyga o ich zmianie. Jedynym warunkiem, jaki musi się ziścić, aby doszło do przekwalifikowania określonego odcinka drogi publicznej jest zastąpienie go nowo wybudowanym odcinkiem tej drogi.

Oznacza to, że ul. Ł. i ul. S. z momentem oddania do użytku drogi ekspresowej, co pozwala obecnie na kontynuowanie podróży drogą krajową nr [...] z pominięciem tych ulic, a więc z chwilą spełnienia się ustawowego warunku, utraciły dotychczasowy charakter drogi krajowej i stały się z mocy prawa drogami gminnymi, będącymi pod zarządem Prezydenta Miasta Z. W.

Wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, w wypadku takim jak rozpoznawany, zmiana kategorii drogi publicznej z krajowej na gminną nie wymagała zmiany wskazanego wcześniej rozporządzenia w sprawie ustalania przebiegu dróg krajowych.

Bez znaczenia dla sprawy jest też to, że na chwilę obecną nowy zarządca dróg nie posiada dokumentacji związanej z tymi drogami. Obowiązujące przepisy prawa nie stoją na przeszkodzie w uzyskaniu dokumentów czy też informacji w zakresie niezbędnym do rozpoznania wniosku. Należy jedynie podjąć stosowne działania.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał też brak podstaw do odroczenia rozpoznania wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 października 2013 r. o konstytucyjności ustawy z dnia 13 września 2013 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych, w części dotyczącej art. 10 ust. 5a-5d i ust. 5e zd. drugie z przepisami Konstytucji. Wystąpienie Prezydenta RP dotyczy bowiem nowo uchwalonych zmian do u.d.p., a nie art. 10 ust. 5 tej ustawy.

Stosownie do art. 122 ust. 3 Konstytucji RP przed podpisaniem ustawy Prezydent Rzeczypospolitej może wystąpić do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem w sprawie zgodności ustawy z Konstytucją. Prezydent Rzeczypospolitej nie może odmówić podpisania ustawy, którą Trybunał Konstytucyjny uznał za zgodną z Konstytucją.

Mając powyższe na względzie należało wyznaczyć Prezydenta Miasta Z. W., jako organ właściwy do rozpoznania wymienionego na wstępie wniosku P. S. G. Sp. z o.o. O. w W. Z. w Ł.

Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a. orzec jak w sentencji postanowienia.