Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 806/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 3, art. 134 , art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 136, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 84, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Ciesielska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 lutego 2016 r. sprawy ze skargi H. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

H.J. wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] r. o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej.

Wyłaniający się z treści ww. decyzji stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w związku z wpłynięciem zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u H. J., tj. przewlekłej choroby układu ruchowego – [...], wskazanej w poz. 19 pkt 1 w wykazie chorób zawodowych, określonych rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

W toku postępowania sporządzono wywiad zawodowy wykonywania przez stronę pracy oraz zebrano inne informacje konieczne, które zostały wpisane do karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej. Strona dołączyła świadectwo pracy i karty informacyjne leczenia szpitalnego.

Następnie H. J. została przebadana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy (WOMP) w S., który w orzeczeniu z dnia [...] r. stwierdził brak podstaw do rozpoznania u niej choroby zawodowej – [...]. W oparciu o wykonane badania obrazowe oraz objawy kliniczne w poradni chirurgii ręki, lekarz rozpoznał u strony chorobę [...]. Przyczyną tej choroby są czynności zawodowe, w których powtarza się mocny chwyt połączony z odwodzeniem ręki. Wśród szczególnie narażonych na omawianą patologię, poza stolarzami i praczkami, wymienia się także kowali, ślusarzy, kamieniarzy, rzeźników, krawcowe, prasowaczki, stenotypistki, stenografistki. Na podstawie opisu czynności zawodowych podanych przez stronę, lekarz uznał, iż trudno bezspornie stwierdzić, że badana wykonywała opisane powyżej ruchy ręką. Obsługa klawiatury i myszki komputera wiąże się z koniecznością wykonywania powtarzalnych ruchów palców i w stawach nadgarstkowych. Istnieją ograniczone dowody na związek przyczynowo - skutkowy między pracą przy komputerze, a wystąpieniem zapalenia ścięgien w okolicy nadgarstka, czy zespołów bólowych szyi. Pacjentka przez około 34 lata wykonywała różnorodne prace biurowe z wykorzystaniem komputera. Analizując narażenie zawodowe nie udało się jednak wykazać z przeważającym prawdopodobieństwem, że rozpoznana u strony choroba ma etiologię zawodową.

H. J. wniosła odwołanie od ww. orzeczenia lekarskiego. Instytut Medycyny Pracy (IMP) w Ł. w orzeczeniu z dnia [...] r. również orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy – [...]. Wskazał, że na podstawie wywiadu i przeprowadzonej u strony konsultacji ortopedycznej ustalono rozpoznanie przebytej choroby [...]. Przyczyną zapalenia są sumujące się urazy i przeciążenia ścięgien z powodu wykonywania czynności, w których powtarza się mocny chwyt połączony z odwiedzeniem ręki. Analiza czynności wykonywanych przez stronę na stanowisku księgowej, starszego referenta, inspektora, starszego komisarza skarbowego, wykazała wg organu, że strona nie wykonywała powtarzalnych ruchów, które obciążają mięśnie.

Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwana dalej: "K.p.a."), art. 5 pkt 4 a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1263 ze zm.), § 5 ust. 1 i ust. 2, § 6 ust. 1, § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367), art. 2351 i art. 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r, poz. 1502), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. nie stwierdził u H. J. choroby zawodowej, tj. przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem pracy: [...], wymienionej w poz. 19 pkt 1 wykazu chorób zawodowych, określonych w ww. rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych.

W oparciu o zebrany materiał dowodowy, ocenę narażenia zawodowego

i orzeczenia lekarskie organ I instancji wskazał na występujący u strony zespół chorobowy [...], tj. [...].

Organ stwierdził, że do rozpoznania choroby zawodowej muszą być spełnione jednocześnie dwa warunki. W przypadku strony został spełniony pierwszy warunek,

tj. rozpoznanie choroby umieszczonej w wykazie chorób zawodowych. Nie zostało spełnione jednak drugie kryterium, niezbędne do rozpoznania choroby zawodowej, gdyż w oparciu o ocenę czynności, jakie wykonywała strona w trakcie pracy, w ocenie lekarskiej ustalono, że nie ma podstaw do uznania, że rozpoznana choroba została spowodowana sposobem wykonywania pracy.

H. J. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Stwierdziła,

że uzasadnienie decyzji charakteryzowało się lakonicznością pisemnych motywów, tym samym naruszało art. 107 § 1 K.p.a. Decyzja pisana była wyłącznie w oparciu

o orzeczenia lekarskie, które były sporządzone niedbale i nie wyjaśniały istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagających wiadomości specjalnych. Orzeczenia lekarskie, które były podstawą rozstrzygnięcia, powinny być wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniać wątpliwości w sposób przekonywający i dostępny dla stron.

Strona wskazała, że zarzuty odnośnie orzeczenia WOMP w S. zawarła we wniosku o ponowne przeprowadzenie badania lekarskiego i nie znalazła na nie odpowiedzi również w orzeczeniu IMP w Ł. Zauważyła, że do pracy w urzędzie skarbowym została przyjęta w [...] r., a komputeryzacja była sukcesywnie wprowadzana od około 2000 r. Do tego czasu korzystała z maszyny do pisania, a stwierdzenie, że ten rodzaj narażenia zawodowego został zakończony mija się z prawdą. Nawiązując do karty narażenia zawodowego stwierdziła, że okres narażenia zawodowego trwa u niej od początku pracy zawodowej, aż do chwili obecnej. Wskazała, że monotypowość czynności powtarzalnych podano jako czynnik zagrożenia chorobą zawodową.

Podniosła też, że IMP w Ł., wydając orzeczenie, nie zbadał dokładnie jej narażenia zawodowego, nie przeprowadził oceny czynności powodujących obciążenie układu kończyn górnych. W orzeczeniu swym opisał czynności, jakie strona wykonywała przez okres 4,5 miesiąca w czasie pracy na sali obsługi. Dokładny opis czynności zawodowych podczas przebiegu pracy zawodowej strona opisała w piśmie uzupełniającym skierowanym do WOMP w S. Stwierdziła, że nie rozumie, jak się ma stwierdzenie, że "według wiedzy medycznej praca przy komputerze, przy użyciu klawiatury i myszki komputerowej, nie stwarza istotnego ryzyka wystąpienia zespołu [...]", do prac i publikacji naukowych pracowników IMP w Ł., w których mówi się o wyniszczającym działaniu pracy z klawiaturą i myszką komputerową. Mięśnie ręki podczas pracy z komputerem narażone są na wielokrotne powtarzanie tych samych czynności. Częsty ruch odwodzenia kciuka połączony z odchyleniem łokciowym nadgarstka, występujący podczas pisania na klawiaturze, może spowodować chorobę [...]. Powtarzające się mikrourazy po wielu latach mogą o sobie dać znać pod postacią ww. choroby. Strona wskazała, że w ww. kontekście redagowane są publikacje naukowe pracowników IMP w Ł., niektóre z nich wymieniła we wniosku o ponowne przeprowadzenie badania lekarskiego. Wydane orzeczenia lekarskie zaprzeczają ww. dokonaniom przynajmniej w zakresie chorób zawodowych układu ruchu.

Uważa, że powołane w decyzji czynniki konstytucjonalne takie jak płeć, które mają wpływ na powstanie choroby [...], nie zostały podparte żadnymi dowodami ani w orzeczeniu lekarskim WOMP w S., ani w kwestionowanej decyzji. Nie podano żadnych pozazawodowych czynników mających wpływ na etiologię niniejszego schorzenia. Zbagatelizowano wnioski zawarte w przedłożonym przez stronę artykule krajowego konsultanta w dziedzinie medycyny pracy. W przekonaniu strony, jej choroba ma podłoże zawodowe. Przez 41 lat pracy przeciążała kończynę górną. Poza pracą zawodową nie wykonywała żadnych czynności powodujących nadmierne obciążenie rąk, a wręcz odwrotnie nie wykonywała żadnych czynności powodujących nadmierne obciążenie rąk.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 K.p.a. oraz art. 12 ust. 2 pkt 1 i art. 37 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że strona będąc zatrudniona w urzędach wykonywała czynności, tj. księgowanie na maszynach księgujących, pisanie pism na maszynach różnego rodzaju, wykonywanie różnych czynności administracyjnych.

W związku z odwołaniem organ zwrócił się do jednostek orzeczniczych lekarskich obu instancji o ustosunkowanie się do zarzutów strony. W odpowiedzi WOMP w S. podtrzymał stanowisko zawarte w orzeczeniu lekarskim

z dnia [...] r. Jednostce znane były publikacje powołane przez stronę. Rozpoznanie zespołu [...] nie jest równoznaczne z uznaniem etiologii schorzenia. IMP w Ł. w piśmie z dnia [...] r. stwierdził,

że w rozpatrywanym przypadku szczegółowa analiza czynności jakie wykonywała strona w trakcie pracy i sposobu ich wykonywania z punktu widzenia aktualnej wiedzy medycznej, opartej na znajomości anatomii, fizjologii, a także ergonomii nie spełnia takich przesłanek i w ocenie lekarskiej nie daje podstaw do uznania takiego prawdopodobieństwa. Według aktualnej wiedzy medycznej praca przy komputerze (przy użyciu klawiatury i myszki komputerowej) nie niesie istotnego ryzyka wystąpienia zespołu [...]. Odpowiadając na zarzut strony dotyczący pozazawodowych czynników ryzyka, mających wpływ na etologię schorzenia, IMP podkreślił, że zadaniem postępowania orzeczniczego nie jest wskazanie konkretnego czynnika pozazawodowego, który spowodował chorobę narządu ruchu, lecz stwierdzenie zależności przyczynowo - skutkowej pomiędzy rozpoznawaną chorobą a sposobem wykonywania pracy. Jak wskazano, na podstawie analizy narażenia zawodowego strony, nie można stwierdzić takiej zależności.

Oceniając wydane w sprawie orzeczenia lekarskie organ odwoławczy stwierdził, że w sposób wyczerpujący i niebudzący wątpliwości obie jednostki orzecznicze wykazały brak podstaw do rozpoznania u strony choroby zawodowej w postaci przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy – [...], z uwagi na brak zależności przyczynowo - skutkowej pomiędzy rozpoznaną chorobą a sposobem wykonywania pracy.

Stanowisko strony, iż istnieje związek przyczynowy pomiędzy warunkami pracy a powstaniem choroby wynika – zdaniem organu - z subiektywnego przekonania o istnieniu takiego związku, lecz nie jest oparte na wiedzy medycznej. Wydane zostały orzeczenia przez dwie kompetentne, specjalistyczne jednostki uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych i orzeczenia te są zgodne co do tego, iż brak jest podstaw do uznania zawodowej etiologii choroby (wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 662/11).

Organ II instancji stwierdził, że postępowanie w sprawie choroby zawodowej nie jest nakierowane na ustalenie stanu zdrowia skarżącej, a także pochodzenia ustalonego schorzenia, lecz na stwierdzenie, czy choroba strony, wymieniona

w wykazie chorób zawodowych, ma zawodową etiologię. Po ustaleniu, że rozpoznana u skarżącego choroba nie została wymieniona w wykazie chorób zawodowych, organy administracji nie są uprawnione do badania przyczyn tego schorzenia (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 149/11).

W skardze do Sądu, H. J. wniosła o uchylenie ww. decyzji organu

II instancji z dnia [...] r.

Wydanej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:

- przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 84 K.p.a., poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia oraz przyczyn wystąpienia [...], wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, dowolną ocenę materiału dowodowego, skutkującą nieuznaniem rozpoznanego u niej schorzenia za chorobę zawodową,

- art. 80 K.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w stwierdzeniu, wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego, iż "z punktu widzenia aktualnej wiedzy medycznej opartej na znajomości anatomii, fizjologii a także ergonomii (...), na podstawie danych medycznych (...) itp., bez podparcia dowodami,

- art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak w decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarżąca podniosła, że organ I i II instancji w uzasadnieniu decyzji poprzestał wyłącznie na przedstawieniu ustaleń i wniosków końcowych opinii lekarskiej, co więcej nie odniesiono się w żadnym zakresie do zarzutów jakie strona podniosła w odwołaniu.

Argumentowała, że zdiagnozowana u osoby zatrudnionej w warunkach szkodliwych dla zdrowia choroba nie zostanie uznana za chorobę zawodową tylko

w przypadku, gdy zostanie wykazane bezspornie, że jej etiologia ma charakter pozazawodowy. Na gruncie uprzednio obowiązującego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych ugruntowany został pogląd, że w przypadku pozytywnego ustalenia, iż stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie oraz,

że praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowo - skutkowego między chorobą zawodową

a warunkami narażającymi na jej powstanie (wyrok SN z dnia 23 lutego 1999 r., sygn. akt III RN 110/98). Domniemanie to upada jeżeli zebrany materiał dowodowy pozwala jednoznacznie lub z wysokim prawdopodobieństwem wykluczyć taki związek przyczynowo - skutkowy to znaczy wskazać inną niż zawodowa etiologię choroby.

Skarżąca zauważyła ponadto, że w decyzji i orzeczeniach lekarskich nie odniesiono się do publikacji naukowych, na które się powoływała, a które są przeciwdowodami. Nie podjęto tego tematu w decyzjach o niestwierdzeniu choroby zawodowej ani też w orzeczeniach i uzupełnieniach orzeczeń sporządzonych przez lekarzy orzeczników.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S.

w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2012r., poz. 270 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Uwzględnienie skargi, skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonego aktu z obrotu prawnego, następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przez organ administracyjny przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, jak również gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy też wskazać, że zgodnie z art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola dokonana według wyżej zakreślonego kryterium prawnego, doprowadziła Sąd do uznania, że skarga jest zasadna.

Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej określa art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2014, poz. 1502 ze zm.), stanowiąc, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wskazane w powołanym przepisie, w istocie obejmują trzy aspekty: wymienienie stwierdzonej choroby w wykazie chorób zawodowych, ustalenie wykonywania pracy w warunkach narażających na powstanie tej choroby oraz stwierdzenia istnienia związku przyczynowego między chorobą zawodową, a tymi warunkami.

Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r.

w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013, poz. 1367).

Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego okolicznością bezsporną pozostaje, że jednostki orzecznicze lekarskie obu instancji ustaliły

u skarżącej [...] (tzw. zespół choroby

[...]), które jest wymienione pod pozycją 19 pkt 1 w wykazie chorób zawodowych.

W rozpoznawanej sprawie skarżony organ utrzymał w mocy decyzję organu

I instancji o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej ww. choroby zawodowej, bowiem jednostki orzecznicze I i II stopnia uznały, że brak jest ścisłego związku przyczynowego pomiędzy charakterem wykonywanej pracy, a powstałymi objawami chorobowymi.

Istota sporu dotyczy prawidłowości ustaleń stanu faktycznego sprawy i jego oceny w postępowaniu administracyjnym, które zostały przyjęte przez organ odwoławczy bez zastrzeżeń.

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), z której wynikają dla organu obowiązki zbadania

i wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych związanych ze sprawą. Zadaniem organu jest zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 i 2 K.p.a.), w tym rozważenie zgłaszanych przez strony wniosków i twierdzeń. Powyższe obowiązki pozostają aktualne także w przypadku przytoczenia faktów, przedstawienia dowodów przed organem II instancji. Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.), organ rozpatruje nie tylko poszczególne dowody

z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności, ustosunkowując się do istotnych różnic wyłaniających się z materiału dowodowego, w szczególności dlaczego jednym dowodom dał wiarę a innym wiary odmówił, co może mieć miejsce, ale dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając motywy przyjętej oceny.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy badając sprawę skarżącej, powyższych obowiązków nie wypełnił. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ ograniczył się do zrelacjonowania stanu faktycznego sprawy opartego na opiniach medycznych jednostek orzeczniczych I i II stopnia uzasadnienia decyzji organu I instancji, przedstawienia stanowiska skarżącej oraz przytoczenia poglądów orzecznictwa sądowoadministracyjnego, prezentowanych w przedmiocie choroby zawodowej. Organ odwoławczy nie podjął się jednak własnej rzeczowej oceny powołanych orzeczeń jednostek orzeczniczych zwłaszcza w kontekście zarzutów skarżącej. Brak jest uzasadnienia wskazującego sposób rozumowania, który doprowadził organ II instancji do sformułowania prawnych wniosków z ustalonych faktów, a w szczególności faktu, iż stwierdzone u skarżącej schorzenie, czego nie kwestionują również jednostki orzecznicze, wymienione jest w wykazie chorób zawodowych. Uchybienie to uznać należy za istotne i mające wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza w kontekście słusznie stawianej argumentacji skarżącej o braku podjęcia przez organ własnych ustaleń oraz oceny wydanych w sprawie opinii lekarskich.

Zgodnie ze stanowiskiem judykatury, orzeczenia lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych są opiniami w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a. i jak każdy dowód winny być przez organ wszechstronnie ocenione. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. akt I SA1200/98, opubl. w Lex nr 45833). W szczególności, w sytuacji, gdy spór dotyczy jedynie kwestii stwierdzenia związku przyczynowego między wystąpieniem stwierdzonego schorzenia, a warunkami czy sposobem wykonywania pracy.

Wydane w sprawie opinie lekarskie wskazują na brak ścisłego związku przyczynowo - skutkowego między charakterem (sposobem wykonywania) pracy

a powstałymi objawami chorobowymi. Należy zgodzić się ze skarżącą, iż przywołane

w decyzji orzeczenia lekarskie, stoją w opozycji do twierdzeń i powołanych przez stronę publikacji medycznych, co nakładało na organ obowiązek bardziej przekonującego uzasadnienia decyzji, zwłaszcza w kontekście składanych przez stronę zarzutów odwołania. Zakwestionowanie orzeczeń lekarskich jest bowiem możliwe w przypadku, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się dowody mogące wskazywać odmienne stanowisko w zakresie etiologii danej choroby. W świetle zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.), organ nie może czynności ustalenia stanu faktycznego opierać na przyjęciu założenia istnienia mocy dowodowej określonych dowodów, a zobowiązany jest poddać te dowody wszechstronnej ocenie. Istotnym elementem uzasadnienia decyzji jest wyjaśnienie stanu faktycznego, także poprzez pryzmat ustosunkowania się do zarzutów strony, co służy wyjaśnieniu zasadności przesłanek (zasada przekonywania), którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy (art. 11 K.p.a.).

W ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji brak jest należytej argumentacji

organu, dowodzącej, że orzeczenia lekarskie w sposób wyczerpujący i nie budzący wątpliwości wykazały brak podstaw do stwierdzenia u skarżącej związku przyczynowego między stwierdzoną u niej chorobą, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, a warunkami bądź sposobem wykonywania pracy zwłaszcza

w kontekście podnoszonej przez skarżącą kwestii prawidłowości oceny narażenia zawodowego z uwagi na przyjęty przez IMP w Ł. zakres czynności zawodowych, jakie wykonywała skarżąca. W odwołaniu skarżąca podniosła, że do pracy

w skarbowości została przyjęta w [...] r. zaś komputeryzację w urzędzie wprowadzono sukcesywnie od około 2000 r. Do tego czasu, a także po roku 2000 skarżąca korzystała z maszyny do pisania. W piśmie kierowanym do WOMP

w S. strona wskazywała, że wykorzystywała w pracy różne maszyny np. do księgowania, maszyny do liczenia, do pisania. Organ I instancji wskazał w swej decyzji, że wśród szczególnie narażonych na zespół chorobowy [...] wymienia się stenotypistki i stenografistki. Osoby te w swej pracy, tak jak skarżąca wykorzystują maszyny - urządzenia mechaniczne o napędzie ręcznym lub elektrycznym, posiadające klawisze, służące utrwaleniu tekstu na podłożu drukowym.

Całkowicie została pominięta także przez organ odwoławczy argumentacja skarżącej o granicach poszukiwania przyczyn wystąpienia choroby zawodowej. Organy orzecznicze lekarskie zajęły w tej kwestii stanowisko, iż zadaniem postępowania orzeczniczego nie jest wskazanie konkretnego czynnika pozazawodowego, który spowodował chorobę narządu ruchu, lecz stwierdzenie zależności przyczynowo - skutkowej pomiędzy rozpoznaną chorobą a sposobem wykonywania pracy. Powyższą kwestię organ winien rozstrzygnąć, biorąc pod uwagę, że skarżąca zaprzecza istnieniu innej niż zawodowa etiologii wykrytego u niej schorzenia. Nasuwające się w tej mierze wątpliwości skarżącej nie zostały przez organ odwoławczy wyjaśnione.

Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd Sądu Najwyższego prezentowany w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 lutego 1999 r., sygn. akt III RN 110/98 (opubl. w Prok.i Pr.-wkł. 1999/7-8/56, Lex nr 794841), że w przypadku pozytywnego ustalenia, iż stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie oraz, że praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie. W razie ustalenia przez właściwego lekarza, że rodzaj rozpoznanej u pracownika choroby mieści się w wykazie, a pracownik świadczył pracę w warunkach narażenia zawodowego, które w świetle dostępnej wiedzy medycznej mogą tę chorobę wywoływać, tak lekarz, jak i organy inspekcji sanitarnej obowiązane są uznać takie schorzenie za chorobę zawodową. Domniemanie to upada, jeżeli zebrany materiał dowodowy pozwala jednoznacznie lub z wysokim prawdopodobieństwem wykluczyć taki związek przyczynowo skutkowy, to znaczy wskazać inną niż zawodowa etiologię choroby (por. też wyrok WSA Kielcach z dnia

5 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Ke 1041/14, opubl. w internetowej bazie orzeczenia.nsa,gov.pl).

Reasumując Sąd uznał, że wskazane wyżej uchybienia przyczyniły się

do naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania w sposób istotny mający wpływ na wynik sprawy, uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Ponownie rozpatrujący sprawę organ odwoławczy winien uwzględnić przedstawioną przez Sąd ocenę prawną na gruncie reguł prowadzenia postępowania

w przedmiocie choroby zawodowej, a ponadto uwzględnić w swej ocenie materiał dowodowy powołany przez stronę oraz jej zarzuty przedstawione w odwołaniu

od decyzji organu I instancji. Kierując się regułami z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. organ winien objaśnić tok myślowy prowadzący do zastosowania przepisu prawnego, mając na względzie, że zakres uzupełniającego postępowania dowodowego wyznacza zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz art. 136 K.p.a.