Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 64/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6121 Klasyfikacja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Asesor WSA Ewa Alberciak (spr.), Protokolant Agnieszka Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2007 r. sprawy ze skargi J.K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. przyznaje radcy prawnemu A.G. prowadzącej Kancelarię Radcy Prawnego przy ul. A 19/33 w Ł. kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług według obowiązującej stawki przewidzianej dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącemu J.K. i kwotę powyższą nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 64/07

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta Ł. orzekł o zmianie z urzędu użytków i klas glebowych w działkach 139/5, 146/2 i 43/1 w obrębie [...] w Ł.

Od powyższej decyzji odwołał się J.K. Odwołujący podał, że powyższa decyzja z dnia [...] została mu doręczona w dniu 18 czerwca 2006 r. Wniósł o uchylenie decyzji i utrzymanie poprzedniego stanu klasyfikacji.

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...], wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w oparciu o art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 100 poz. 1086 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania wstępnego, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że J.K. odwołanie wniósł w dniu 3 lipca 2006 r., składając je w siedzibie Urzędu Miasta Ł.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji strome, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.

Organ II instancji wskazał, że przedmiotową decyzję J.K. odebrał 16 czerwca 2006r. , co oznacza, iż biegnący (art. 57 § 1 k.p.a.) czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 30 czerwca 2006r., a tymczasem odwołanie zostało wniesione w dniu 3 lipca 2006r., a zatem po upływie terminu do jego wniesienia.

Organ wyjaśnił, że warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Wprawdzie art. 58 k.p.a. przewiduje możliwość przywrócenia terminu, m.in. również do wniesienia odwołania, ale jest ona uwarunkowana prośbą zainteresowanego, który obowiązany jest uprawdopodobnić, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przy czym sama możliwość wniesienia takiej prośby jest uwarunkowana terminem, którego przywrócenie jest niedopuszczalne. Termin ten wynosi siedem dni i jest liczony od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wszystkie te ograniczenia i uwarunkowania mają służyć m.in. ochronie praw nabytych na podstawie decyzji ostatecznej. Skarżący prośby takiej nie złożył, a także nie uprawdopodobnił w żaden sposób niemożności złożenia odwołania w ustawowym terminie.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podał, że decyzję otrzymał w dniu 18 czerwca 2006 r., a nie jak podano w postanowieniu w dniu 16 czerwca 2006 r.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. wnosił o jej oddalenie. Podtrzymał w całości stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

W piśmie procesowym z dnia 23 kwietnia 2007 r. pełnomocnik skarżącego podał, że doręczenia w niniejszej sprawie dokonano za pośrednictwem pracownika organu, na ul. A 123, w dniu 18 czerwca 2006 r. Adres ten nie jest ani miejscem zamieszkania, ani miejscem pracy skarżącego. W tym dniu decyzje były doręczane w ten sposób nie tylko skarżącemu, ale innym posiadaczom działek na tym terenie. Skarżący jedynie złożył podpis na kopii decyzji, bez wskazania daty doręczenia. Data doręczenia, która widnieje na kopii decyzji została dopisana przez inna osobę.

Na rozprawie skarżący oświadczył, iż decyzję odebrał w niedzielę 18 czerwca 2006 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, czy jest ono zgodne z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W niniejszej sprawie podstawę prawną rozstrzygnięcia organu administracji II instancji stanowił art. 134 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. dokonując wstępnej kontroli wniesionego środka zaskarżenia uznał, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

Niewątpliwie organ odwoławczy przed przystąpieniem do oceny żądań i zarzutów zawartych w odwołaniu jest zobowiązany do dokonania tzw. wstępnej kontroli wniesionego środka zaskarżenia. Kontrola ta polega na sprawdzeniu, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Warunkiem bowiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania (zażalenia) – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania (zażalenia), czego następstwem jest ostateczność decyzji (postanowienia) (patrz B. Adamiak, J. Borkowski " Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz" Wydawnictwo C.H. Beck 2004, str. 584).

Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (129 § 2). Rozpoznanie odwołania złożonego po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia spowodowałoby naruszenie wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych. A zatem ustalenie daty doręczenia decyzji jest kwestią bardzo istotną.

Zgodnie z wyrażoną w art. 109 § 1 k.p.a. zasadą decyzję (postanowienie) doręcza się stronom na piśmie. Wyjątek od zasady pisemności wprowadzony w art. 14 § 2 jest bardzo wąski. Doręczenie decyzji (postanowienia) następuje z zachowaniem zasad doręczania pism organu uregulowanych w art. 39 – 49 i tylko w przypadku zachowania tych reguł doręczenie będzie skuteczne.

W myśl przepisu art. 39 k.p.a. organ doręcza pisma (takie jak wezwania, decyzje, postanowienia) za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub upoważnione osoby. Przepis ten określa zamknięty krąg podmiotów uprawnionych do dokonania doręczeń. Ustawodawca nie ustalił jednak wiążącej kolejności, w jakiej wskazane podmioty winny dokonywać doręczeń. W tej sytuacji pozostawił swobodę wyboru organowi, który powinien kierować się przy nim przede wszystkim realną możliwością dokonania skutecznego doręczenia, zapewniającego stronie czynny udział w sprawie oraz zapewniającego jej korzystanie z przysługujących uprawnień. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulują również kwestię miejsca dokonania doręczenia. Zgodnie z art. 42 § 1 k.p.a. doręczenie powinno nastąpić w pierwszej kolejności w mieszkaniu lub miejscu pracy adresata, bezpośrednio do rąk adresata. Pisma mogą być też doręczane adresatowi w lokalu organu administracji publicznej (art. 42 § 2 k.p.a.) dopiero gdy niemożliwe jest doręczenie pisma w sposób wskazany powyżej, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Kolejność miejsc, w których można dokonywać doręczeń jest wiążąca dla organu administracji.

Zgodnie z art. 46 § 1 k.p.a. odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Jeżeli odbierający pismo uchyla się od potwierdzenia doręczenia lub nie może tego uczynić, doręczający sam stwierdza datę doręczenia oraz wskazuje osobę, która odebrała pismo, i przyczynę braku jej podpisu.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie można przyjąć, że organy administracji postąpiły zgodnie z powołaną wyżej regulacją.

Zauważyć należy, iż brak jest informacji w jakim miejscu nastąpiło doręczenie decyzji i kto dokonał doręczenia. Z akt niniejszej sprawy, a w szczególności z adnotacji poczynionych na kopii decyzji z dnia [...] wynika, że skarżący – J.K. potwierdził jej odbiór podpisem, nie stwierdził jednak daty doręczenia, uczyniła to osoba doręczająca decyzję lub urzędnik prowadzący sprawę, podpis jest nieczytelny, a wskazana data to 16 czerwca 2006 r. Podczas, gdy skarżący podaje w odwołaniu, że decyzja została mu doręczona w dniu 18 czerwca 2006 r.

Podkreślić należy, że doręczenie decyzji powinno być dokonane przez organy starannie tj. w sposób, by ze zwrotnych poświadczeń odbioru wynikało niewątpliwie, że doręczenie stronie decyzji w istocie miało miejsce oraz w jakiej dacie. Doręczenie decyzji bez stwierdzenia przez adresata daty doręczenia, niemożność ustalenia osoby doręczającej oraz miejsca doręczenia takim starannym doręczeniem nie jest, szczególnie w sytuacji, gdy strona kwestionuje datę doręczenia.

Organ odwoławczy zaniechał powyższych ustaleń, w konsekwencji czego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

W ocenie Sądu, wobec braku wyjaśnienia w jakiej dacie skarżący odebrał decyzję z dnia [...] Nr [...], powstała sytuacja, która nie pozwala na przyjęcie, że doręczenie nastąpiło w dniu 16 czerwca 2006 r. Organy administracji są obowiązane postępować zgodnie z przepisami prawa, w tym z przepisami proceduralnymi. Niewątpliwie w tzw. wstępnym postępowaniu mają zastosowanie podstawowe zasady postępowania tj. art. 7 oraz 77 k.p.a. Postępowanie to jest bowiem częścią postępowania odwoławczego. Obowiązkiem organu jest więc wyjaśnienie wszelkich wątpliwości, czemu uchybił w niniejszym postępowaniu. A zatem doszło do naruszenia przepisów postępowania, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien uzupełnić postępowanie uwzględniając powyższe uwagi oraz ponownie ocenić zebrany materiał dowodowy.

Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).