Postanowienie WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 118/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-05-15 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. p o s t a n a w i a: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych


UZASADNIENIE

Skarżący Z.R. w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia opłaty sądowej w kwocie [...] od wniesionej skargi na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest osobą schorowaną (cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu serca) i znaczną kwotę wydaje na leczenie i leki,

a nadto na przestrzeganie ścisłej diety. Wnioskodawca wskazał też, że opiekuje się i wspiera finansowo matkę, która utrzymuje się z bardzo niskiej renty.

Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach wynika, że skarżący nie prowadzi gospodarstwa domowego z innymi osobami, nie wykazał posiadania żadnego majątku w postaci nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych ani też zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.). W rubryce formularza dotyczącej dochodów wnioskodawca podał, że uzyskuje dochód z renty w kwocie [...] oraz

z działalności gospodarczej w kwocie [...].

Wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony na urzędowym formularzu powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach,

a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym ( ... )

(art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a), jeżeli jednak oświadczenie strony zawarte w w/w wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodu lub stanu rodzinnego ( art. 255 w/w ustawy ).

Pismem z dnia 14 kwietnia 2009 r. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających przedstawioną sytuację oraz uzupełniających dane, tj.

1. wykazu miesięcznych wydatków na konieczne utrzymanie skarżącego (opłaty, leki, leczenie) wraz z dokumentami potwierdzającymi ich wysokość z ostatnich dwóch miesięcy, oświadczenia o wysokości pomocy finansowej przekazywanej matce przez skarżącego a także do wskazania miejsca zamieszkania skarżącego i wyjaśnienia czy mieszka z innymi członkami rodziny (matką) lub innymi osobami, czy prowadzi

z nimi wspólne gospodarstwo domowe,

2. odpisów rocznych zeznań podatkowych skarżącego za 2007 r. i 2008 r. wraz

z potwierdzeniami ich złożenia w urzędzie skarbowym,

3. wykazu posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych (związanych

z działalnością gospodarcza i osobistych) i wyciągów ze stanem tych rachunków za okres od 14 stycznia 2009 r. do 14 kwietnia 2009 r.,

4. dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych przychodów, kosztów uzyskania przychodów, dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej od początku 2009 roku (np. wyciągu z prowadzonej ewidencji dla celów podatkowych zawierającego zestawienie ww. wartości za miesiące od stycznia do kwietnia 2009 r., odpisu miesięcznych deklaracji za okres od 1 stycznia do 31 marca 2009 r. jeżeli były składane lub zaświadczenia z urzędu skarbowego obejmującego ten okres),

5. dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanej miesięcznie renty przez skarżącego

w terminie 10 dni od doręczenia niniejszego wezwania pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.

Skarżący w zakreślonym terminie powyższego zobowiązania nie wykonał. Natomiast

w dniu 30 kwietnia 2009 r. uiścił tytułem kosztów sądowych kwotę [...].

Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje.

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 w/w ustawy). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 w/w ustawy). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 w/w ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 w/w ustawy), w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy).

Ciężar dowodu wystąpienia powyższych przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie

w przepisie art. 246 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie.

Wniosek Z.R. nie może zostać uwzględniony.

Skarżący w swoim oświadczeniu podał, że nie prowadzi z nikim gospodarstwa domowego, utrzymuje się z dochodów z renty i z działalności gospodarczej w kwocie ok. [...], choruje i ponosi znaczne koszty leczenia, opiekuje się i wspiera finansowo matkę.

Z wniosku wynika też, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego i wartościowych ruchomości, ani też nie zgromadził zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych itp.)

Ponieważ na podstawie powyższych informacji nie było możliwości jednoznacznie ocenić sytuacji materialnej skarżącego, wysokości ponoszonych wydatków na konieczne utrzymanie (w tym na leczenie), a także stanu rodzinnego, dlatego w celu prawidłowego rozpoznania wniosku zasadnym było wezwać skarżącego do jego uzupełnienia o wyżej wymienione informacje.

Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I OZ 1551/05, że "to do Sądu należy uznanie, czy złożone oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach ma charakter wyczerpujący i dostateczny. W kompetencji Sądu pozostaje również uznanie, jakie informacje niezbędne są dla stwierdzenia istnienia przesłanek dla przyznania prawa pomocy. Sąd miał zatem podstawy do żądania dodatkowych informacji, także tych dotyczących wysokości wydatków ponoszonych przez skarżącego w związku z utrzymaniem. Przepis art. 255 p.p.s.a. nakłada bowiem na stronę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy obowiązek złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych na wezwanie Sądu. W konsekwencji strona, która nie realizuje obowiązków wynikających z wezwania Sądu, nie ma podstaw oczekiwać rozstrzygnięcia zgodnego z wnioskiem."

Nie przedstawiając zatem żądanych dokumentów oraz nie składając odpowiednich oświadczeń co do wysokości ponoszonych wydatków, stanu rodziny, potwierdzających wysokość dochodów z podanych źródeł utrzymania, skarżący nie udowodnił, że znajduje się w sytuacji umożliwiającej przyznanie mu prawa pomocy, nie sposób bowiem stwierdzić, czy stać go na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.

Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że pomimo złożonego wniosku strona

w dniu 30 czerwca 2009 r. uiściła tytułem kosztów sądowych kwotę [...], co dodatkowo potwierdza, iż nie znajduje się w sytuacji, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Mając na uwadze powyższe, stosownie do przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.