Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1327/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Szef Służby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 pkt 10
journal: Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2011 r. sprawy ze skargi L. J. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej w [...] , działając na podstawie art. 105 pkt 10 oraz art. 188 ust. 2 i 5 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.) w zw. z art. 104 § 1 k.p.a., decyzją z [...] listopada 2010 r. nr [...] zwolnił L. J. (dalej jako skarżący) ze służby w Izbie Celnej w [...] , Urząd Celny w [...] , z dniem doręczenia decyzji.

Pismem z 28 grudnia 2010 r. skarżący wystąpił z odwołaniem od powyższej decyzji do Szefa Służby Celnej. Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, a ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów:

- art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niezgromadzenie dowodów wskazujących, że sytuacja kadrowa w OC w [...] w sposób zasadniczy różni się od tej przed zawieszeniem skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych i pominięcie okoliczności wskazujących, że słuszny interes obywatela nakazywał niezwalnianie go ze służby,

- art. 10 k.p.a., poprzez pozbawienie strony możliwości zapoznania się ze wszystkimi aktami sprawy i wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów,

- art. 16 § 1 i art. 110 k.p.a., poprzez wydanie decyzji o zwolnieniu ze służby, przy jednoczesnym istnieniu decyzji o zawieszeniu,

- art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie oraz nieuzasadnioną odmowę przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez skarżącego,

- art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niedostateczne uzasadnienie decyzji,

- art. 8 k.p.a., poprzez nierzetelne prowadzenie postępowania.

Szef Służby Celnej decyzją z [...] kwietnia 2011 r. nr [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 188 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z [...] listopada 2010 r. Jako podstawę materialnoprawną organ wskazał art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, podkreślając, że skoro postępowanie o zwolnienie skarżącego ze służby zostało wszczęte [...] listopada 2009 r., a w dacie tej obowiązywała już ustawa o Służbie Celnej z 27 sierpnia 2009 r., to przepisy tej ustawy mają zastosowanie w przedmiotowej sprawie.

W motywach uzasadnienia organ podał, iż na skutek wszczęcia przeciwko skarżącemu postępowania karnego o popełnienie przestępstwa z art. 228 § 1 kk w zw. z art. 12 kk w zw. z art. 65 § 1 kk został on zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych na okres 3 miesięcy, a następnie decyzją z [...] czerwca 2008 r. nr [...] okres zawieszenia przedłużony został do czasu zakończenia postępowania karnego. Organ stwierdził, że skoro okres zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego przekroczył 12 miesięcy, a przyczyna zawieszenia trwa, gdyż postępowanie sądowe jest nadal prowadzone, to w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej do podjęcia decyzji o zwolnieniu wymienionego funkcjonariusza ze Służby Celnej.

W ocenie organu odwoławczego skarżona decyzja, mająca charakter fakultatywny, nie daje podstaw do stwierdzenia dowolności działań Dyrektora Izby Celnej w [...] .

Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji wyjaśnił skarżącemu wszystkie okoliczności faktyczne i prawne zwolnienia ze służby, w tym przedstawił wyczerpującą analizę stanu etatowego Izby, popartą załączonym do akt materiałem dowodowym. Rozważył również zarówno interes społeczny oraz słuszny interes strony, jednak mając na uwadze konieczność zapewnienia realizacji zadań w podległej jednostce, podjął działania o zwolnieniu skarżącego ze służby.

Odnośnie relacji decyzji o zawieszeniu w pełnieniu obowiązków i decyzji o zwolnieniu ze służby organ zauważył, że decyzje te regulują dwie odrębne kwestie. Z datą ustania stosunku służbowego wygasają wszelkie decyzje dotyczące innych kwestii z tym stosunkiem związanych, w tym decyzja o zawieszeniu postępowania.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § k.p.a. organ podał, że skarżący został zapoznany ze wszystkimi dokumentami postępowania, po czym nie był gromadzony nowy materiał dowodowy.

W ocenie organu, w toku postępowania nie zostały także naruszone pozostałe, wskazane w skardze, przepisy postępowania.

Organ podkreślił, że w przypadku, gdy stroną postępowania jest funkcjonariusz celny, należy mieć na uwadze specyfikę jego stosunku prawnego. Funkcjonariusz poddany jest licznym ograniczeniom, w tym również w zakresie korzystania z praw chronionych konstytucyjnie.

Szef Służby Celnej zwrócił dodatkowo uwagę, że zwolnienie ze służby nie wyklucza w przyszłości powrotu funkcjonariusza celnego do Służby Celnej, co gwarantuje mu art. 109 ustawy o Służbie Celnej. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] uznał, że została ona wydana zgodnie z prawem, pozbawiona jest ona cech dowolności, mieszcząc się w granicach uznania administracyjnego.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi L. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania, skarżący decyzji tej zarzucił:

1. naruszenie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej w zw. z przepisem art. 23 ust. 1 i 3 ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.), poprzez:

a) błędne jego zastosowanie – wydanie zaskarżonej decyzji, mimo że w obrocie prawnym istniała decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] z [...] czerwca 2008 r. o przedłużeniu okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, co narusza zasadę zaufania obywateli do państwa,

b) wydanie zaskarżonej decyzji z przekroczeniem granic uznania administracyjnego,

ewentualnie:

c) błędną wykładnię – uznanie, że zwolnienie ze służby w trybie art. 105 pkt 10 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej może nastąpić, mimo zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego i dalszego istnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" wskazanej w przepisie art. 23 ust. 3 ustawy z 24 lipca 1999 r.o Służbie Celnej,

ewentualnie:

2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez:

- ograniczenie się organu do wykorzystania schematu uzasadnienia z innych podobnych postępowań i stwierdzenia, iż z analizy materiału dowodowego wynika, że Dyrektor Izby Celnej w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, bez jakiegokolwiek wskazania przez organ administracji publicznej na jakich to dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie, dlaczego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej przedstawionym przez stronę skarżącą dowodom,

- brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz błędne uzasadnienie wydanej decyzji, w szczególności w zakresie elementów dotyczących uznania administracyjnego,

- brak udowodnienia, że wskazywany jako przyczyna zwolnienia, fakt "blokowania etatów" stanowi rzeczywisty i racjonalny powód zwolnienia, a nadto brak rozważenia w tym aspekcie słusznego interesu skarżącego,

b) art. 7 k.p.a., poprzez brak realizacji zasady proporcjonalności. Organ nie realizował uznania administracyjnego w sposób odpowiadający uzasadnionemu interesowi obywatela, podczas gdy organ, działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest obowiązany załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji, wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków,

c) art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 i 2 k.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności, ograniczając rozpatrzenie odwołania do częściowej oceny zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do decyzji organu I instancji, a przez to uchylenie się od kontroli instancyjnej i pozbawienie skarżącego możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy,

d) art. 130 § 1 i 2 oraz 108 § 1 k.p.a., poprzez pominięcie faktu naruszenia przez organ I instancji zasady niewykonalności decyzji nieostatecznych, tj. dokonanie zwolnienia skarżącego ze służby celnej z dniem doręczenia decyzji nieostatecznej.

Uzasadniając powyższe zarzuty skarżący podniósł, że organ, stosując przepis art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, uznał go za uprawnienie do samowoli, bez zachowania elementarnych warunków formalnych podejmowania decyzji uznaniowej. Organ przyjął, iż zwolnienie ze służby we wskazanym trybie może nastąpić, mimo iż sytuacja skarżącego nadal spełnia przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" stanowiące podstawę zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych na podstawie art. 23 ust. 3 ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Wskutek powyższego, wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem praw podmiotowych skarżącego, wynikających z decyzji o zawieszeniu w wykonywaniu obowiązków służbowych. Dyrektor izby celnej wydał decyzję o przedłużeniu okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Zatem, podejmując decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby, wydał decyzję, która jest w sposób oczywisty sprzeczna z treścią decyzji o przedłużeniu okresu zawieszenia. Toczące się postępowanie karne nie zostało bowiem zakończone. W efekcie w obrocie prawnym istnieją dwie sprzeczne w treści decyzje - jedna zawieszająca funkcjonariusza w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego oraz decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby. Skarżący wskazał, że celem przepisu art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej nie jest sankcjonowanie zawieszonego funkcjonariusza, który objęty jest domniemaniem niewinności. W tym wypadku sytuacja funkcjonariusza jest przypadkiem szczególnym uprawniającym organ do przedłużenia zawieszenia tego funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Jest to celowe ze względu na wynik prowadzonego postępowania karnego. Działanie organu II instancji wprost narusza, wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP, zasadę pewności prawa oraz zasadę zaufania obywateli do państwa. W ocenie skarżącego, nawet gdyby przyjąć, że zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego nie zasługują na uwzględnienie, organ popełnił szereg naruszeń przepisów postępowania, które mają wpływ na treść wydanego orzeczenia. Realizując upoważnienie do rozstrzygania w drodze uznania administracyjnego, winien był dokonać dokładnego zbadania stanu faktycznego, przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz badania kryteriów odnoszących się do strony pod kątem wyważenia słusznego interesu obywatela oraz interesu społecznego. W przedmiotowej sprawie organ wziął jedynie pod uwagę rzekomy interes społeczny, w żadnej mierze nie rozważając słusznego interesu skarżącego. Zdaniem skarżącego, organ kreuje interes społeczny wskazując na kwestie finansowe i organizacyjne, zaś decyzję o zawieszeniu podjął właśnie dyrektor izby celnej. Posiada on również uprawnienie do uchylenia zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych. W tej sytuacji, w ocenie skarżącego, absurdalne jest powoływanie się na konsekwencje przez organ, który sam orzekł o zawieszeniu. W dalszej kolejności skarżący podał, że postępowanie dowodowe ograniczone zostało do stwierdzenia, iż z analizy materiału dowodowego wynika wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie przez dyrektora izby celnej całego materiału dowodowego, bez jakiegokolwiek wskazania przez organ, na jakich dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie, dlaczego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej przedstawionym przez stronę skarżącą dowodom. Tymczasem skarżący złożył wnioski dowodowe — wskazał świadków oraz dokumenty na okoliczność braku nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków służbowych, które organ pominął. W ocenie skarżącego, organ nie dokonał analizy sytuacji w Oddziale Celnym w [...] na dzień podjęcia decyzji o zwolnieniu, nie zaś na miesiąc lipiec 2010 r., w decyzji ograniczył się do rozpatrzenia i wyjaśnienia odmowy uwzględnienia jedynie części zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu. Ponadto organ pominął zasadę niewykonalności decyzji nieostatecznych.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie, wobec zarzutów skargi, na podkreślenie zasługuje, iż w wyroku z 19 października 2004 r. (sygn. akt K 1/04 publ: OTK-A 2004/9/93) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "zadania Służby Celnej mają charakter wieloaspektowy. Stanowią one realizację celów przypisanych tradycyjnie, z jednej strony - służbom pionu śledczego, z drugiej zaś - skarbowego. Należy zwrócić uwagę na doniosłość prawidłowego wykonywania zadań Służby Celnej dla budżetu państwa (...). Troska o dobro służby publicznej, w tym Służby Celnej, usprawiedliwia zastosowanie indywidualnych rygorów prawnych zdeterminowanych jej specyfiką, nawet jeżeli cechować je będzie duży stopień represyjności".

Podstawę materialnoprawną decyzji Szefa Służby Celnej o zwolnieniu L. J. ze Służby Celnej stanowił przepis art. 105 pkt 10 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, funkcjonariusza celnego można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Treść powyższego przepisu wskazuje, że decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Decyzja taka pozostaje wprawdzie pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając w jego celowość. Z tego względu sądowa kontrola takich decyzji zmierza do ustalenia czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydawaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności.

Jak wynika z powyższego przepisu, podstawą podjęcia decyzji o zwolnieniu był upływ 12 miesięcy zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych oraz to, że przyczyna zawieszenia w postaci prowadzenia postępowania karnego trwała nadal.

W niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącego, przesłanki te zostały spełnione, a orzekające w sprawie organy, prowadząc przedmiotowe postępowanie, nie uchybiły ani przepisom prawa materialnego, ani procesowego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.

Należy zauważyć, że okres zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych rozpoczął się na mocy decyzji z [...] marca 2008 r., a nastepnie kolejną decyzją z [...] czerwca 2008 r. okres zawieszenia został przedłużony do czasu zakończenia prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego. W konsekwencji, w dacie wszczęcia postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby, łączny okres zawieszenia przekroczył 12 miesięcy. W dalszym ciągu trwały też przyczyny zawieszenia. Nie ulega wątpliwości, iż zawieszenie funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych przez okres przekraczający 12 miesięcy pozwalało organowi na zwolnienie funkcjonariusza celnego ze służby na podstawie przepisu art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej. Przepis ten daje możliwość zwolnienia funkcjonariusza w przypadku upływu 12-miesięcznego okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, z tą jednak uwagą, że przywołany przepis nie określa wprost ani daty wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie zwolnienia, ani terminu jego zakończenia. Oczywistym jest natomiast, że postępowanie w tym przedmiocie prowadzi się nie tylko w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego z zachowaniem zasad w nim wymienionych (art. 188 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej), ale i w zgodzie z pozostałymi przepisami ustawy o Służbie Celnej, w szczególności w zgodzie z obowiązującym w dniu zawieszenia skarżącego przepisem art. 23 ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.), w aktualnie obowiązującym stanie prawnym – art. 103 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

To właśnie w tym przepisie ustawodawca przewidział możliwość przedłużenia zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, o ile w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Z kolei, interpretując pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku", organy winny przede wszystkim brać pod uwagę charakter zarzucanego funkcjonariuszowi czynu i wartość naruszonego dobra. Tym samym, ustawodawca, poprzez treść art. 105 pkt 10 w powiązaniu z treścią art. 103 ustawy o Służbie Celnej (art. 23 poprzednio obowiązującej ustawy), dał organom Służby Celnej możliwość zwolnienia tych funkcjonariuszy celnych, którzy, z uwagi na wyjątkowo długi okres zawieszenia (trwający ponad 1 rok) i toczące się w dalszym ciągu postępowanie karne, nie mogą pełnić służby do czasu jego zakończenia. Taka regulacja uwzględnia jednocześnie procesową i ustrojową odrębność postępowania karnego od postępowania w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby.

W konsekwencji stwierdzić należy, iż organy Służby Celnej, zwalniając skarżącego ze służby, nie naruszyły konstytucyjnej zasady domniemania niewinności, ponieważ to nie wina czy niewinność skarżącego legła u podstaw wydanej decyzji o zwolnieniu, lecz długość okresu zawieszenia zależna od okresu prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego.

Wbrew twierdzeniom skarżącego na przeszkodzie wydania decyzji o zwolnieniu go ze służby celnej nie stała decyzja o zawieszeniu go w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Decyzja dotycząca zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych i decyzja o zwolnieniu ze służby regulują dwie odrębne kwestie i wydane zostały w oparciu o odrębne przesłanki ustawowe. Decyzja zwalniająca ze służby decyduje o bycie prawnym stosunku służbowego, a zatem skoro w dacie zwolnienia ze służby dochodzi do utraty bytu prawnego całego stosunku służbowego, to przyjąć należy, że z datą tą wygasają wszelkie decyzje dotyczące innych kwestii z tym stosunkiem związanych, w tym decyzja o zawieszeniu. Byt prawny decyzji zawieszającej funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych jest bowiem zależny od bytu stosunku służbowego. Przyczyną zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych było wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego, a zatem dalsze istnienie tej właśnie przyczyny organ był zobligowany wykazać w postępowaniu o zwolnienie ze służby, a nie brak przesłanki “szczególnie uzasadnionego przypadku", o której mowa w art. 103 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej. Powyższe oznacza, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia, wywodzonej przez skarżącego z art. 2 Konstytucji, zasady pewności prawa i zasady zaufania obywateli do państwa.

W rezultacie, wbrew zarzutom skargi, Dyrektor Izby Celnej w [...], zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył istotny dla rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy oraz wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy (art. 11 k.p.a.). W szczególności organ I instancji w sposób bezsporny ustalił, że do czasu wydania kwestionowanej decyzji nie ustąpiła przyczyna będąca podstawą zawieszenia skarżącego. Wyjaśniając tę przesłankę organ uzyskał informację udzieloną przez Sąd Rejonowy w [...] – [...] Wydział Karny, że postępowanie karne prowadzone przeciwko skarżącemu nie zostało zakończone.

W ocenie Sądu, zarówno Dyrektor Izby Celnej w [...], jak i Szef Służby Celnej nie przekroczyli też granic uznania administracyjnego. Podejmując decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby w warunkach uznania administracyjnego, organy w należyty sposób wyważyły interes społeczny i słuszny interes strony (art. 7 k.p.a.), prawidłowo uznając, że przeszkodą do uwzględnienia słusznego interesu funkcjonariusza był interes społeczny. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie naruszyło zasady proporcjonalności.

I tak, organ I instancji wyjaśnił, że podejmując decyzję o zwolnieniu uznał przede wszystkim, że w sprawie przeszkodą do uwzględnienia słusznego interesu skarżącego był interes społeczny tzn. dobro Służby Celnej. Organy zasadnie zwróciły uwagę, że przejawem interesu społecznego w tej sprawie były względy natury organizacyjnej – przedłużająca się absencja funkcjonariusza dezorganizowała pracę w jednostce, w której pełnił służbę i utrudniała prawidłową realizację nałożonych na Służbę Celną zadań.

Argumentację organu należy uznać za przekonywującą, w dostateczny sposób uzasadniającą podjętą decyzję i mającą potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Logicznym jest, iż fakt zawieszenia funkcjonariusza celnego w wykonywaniu swych obowiązków prowadzi do faktycznej blokady etatu, co próbuje kwestionować skarżący. Niewątpliwie słuszny interes skarżącego musiał być oceniany w tej sprawie przez pryzmat wykonywanej przez niego służby. Zważyć należy, że w Służbie Celnej nie ma możliwości zatrudniania pracownika na zastępstwo na czas nieobecności danego funkcjonariusza. Obowiązki nieobecnego funkcjonariusza muszą przejąć inni funkcjonariusze i wykonywać je obok własnych zadań wynikających z zajmowanego stanowiska. Oznacza to, że długotrwała nieobecność w służbie dezorganizuje ją i powoduje, że zajmowane przez skarżącego stanowisko pracy nie mogło być racjonalnie wykorzystane przy realizacji zadań przez Urząd Celny w [...]. Niewątpliwie istotny jest również aspekt finansowy, gdyż pozostawanie skarżącego w służbie wiązało się z comiesięcznym wypłacaniem mu 50 % wynagrodzenia, podczas gdy nie przyczyniał się on w żaden sposób do realizacji zadań służbowych. Wbrew stanowisku skarżącego Dyrektor Izby Celnej nie mógł przywrócić go do służby i powierzyć inne zadania w służbie. Pamiętać bowiem trzeba, że przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, a w takiej sytuacji zawieszenie funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków jest obligatoryjne. Przepisy nie przewidują możliwości dopuszczenia takiego funkcjonariusza do pełnienia służby, nawet na innym stanowisku.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji pozwala na poznanie motywów, którymi kierował się organ orzekając o zwolnieniu skarżącego ze służby celnej i nie daje podstaw do stwierdzenia dowolności działania organu, a także do uznania za uzasadniony zarzutu naruszenia zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 k.p.a. Wprawdzie organ odwoławczy nie odniósł ustaleń faktycznych do konkretnych dowodów, ale uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Dowody, potwierdzające argumentację organu odnoszącą się do interesu służby, który w rozpoznawanej sprawie stoi ponad słuszny interes skarżącego, znajdują się w aktach administracyjnych i zostały szczegółowo omówione przez organ I instancji. W przywołanym na wstępie wyroku, Trybunał Konstytucyjny wskazał, że "Każdy funkcjonariusz Służby Celnej z uwagi na potrzebę zapewnienia bezstronności i rzetelności wykonywanych obowiązków, a także transparentność zawodową i majątkową, co w sposób bezpośredni wiąże się z doniosłością zadań tej służby – jest poddany licznym ograniczeniom również w zakresie korzystania z praw chronionych konstytucyjnie". W tych okolicznościach, wbrew zarzutom skargi, nie można przyjąć, że organ wyolbrzymia konsekwencje finansowo-organizacyjne. Za prawidłowe należy uznać także stanowisko organu o odmowie uwzględnienia wniosków dowodowych zgłoszonych przez stronę jako niemających znaczenia w sprawie. Zauważyć również wypada, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji odniósł się do tych argumentów skarżącego, które mają istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie i pozostają w związku z istotą mającej w sprawie zastosowanie normy prawnej.

Zwolnienie ze służby na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej jest uprawnieniem pracodawcy związanym z przedłużającą się niemożnością świadczenia pracy przez funkcjonariusza celnego. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie zaistniały, wynikające z art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, przesłanki zwolnienia skarżącego ze służby, a organy wykazały, że interes służby, który w rozpoznawanej sprawie jest tożsamy z interesem społecznym, przemawia za koniecznością niezwłocznego rozwiązania stosunku służbowego, to zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa.

Dodatkowo należy podkreślić, iż ustawodawca przewidział sytuację, gdy zarzuty stawiane funkcjonariuszowi celnemu w postępowaniu karnym okażą się niezasadne, a postępowanie karne zakończy się wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa, to wówczas - zgodnie z dyspozycją art. 109 ust. 1 i 3 ustawy o Służbie Celnej – funkcjonariusz może być przywrócony do służby na poprzednich warunkach z wypłatą świadczenia pieniężnego odpowiadającemu uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 130 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 108 k.p.a., wskazać należy, że w art. 130 § 1 k.p.a. została zawarta zasada, że decyzja przed upływem terminu do wniesienia odwołania nie ulega wykonaniu. Natomiast, stosownie do § 2 art. 130 k.p.a., wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji. Od tej zasady zostały wprowadzone wyjątki w § 3 art. 130 k.p.a., a mianowicie przepisów o wstrzymaniu decyzji przewidzianych w § 1 i 2 nie stosuje się, gdy decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności oraz gdy decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Z takim wyjątkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Art. 188 ust. 2 i ust. 4 ustawy o Służbie Celnej stanowi, że złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wstrzymuje wykonania decyzji. Przepis ten jasno określa, że samo wniesienie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie wstrzymuje wykonania decyzji, a zatem stanowi wyjątek, o którym mowa w art. 130 § 3 k.p.a. Dyrektor Izby Celnej w [...] był tym samym uprawniony orzec w decyzji, że podlega ona wykonaniu z dniem jej doręczenia.

Uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji.