Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1546/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6167 Rybołówstwo morskie, i rybactwo śródlądowe
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Kara administracyjna
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono wyrok NSA, uchylono wyrok WSA i umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 272 par. 1, art. 282 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 2 pkt 22
journal: Dz.U. 2005 nr 76 poz 671
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o  rybołówstwie.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędziowie NSA Andrzej Kisielewicz Krystyna Anna Stec (spr.) Protokolant Beata Cisek - Chojnacka po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi H. M., C. M. i A. K. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GSK 379/11 w sprawie ze skargi kasacyjnej H. M., C. M. i A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 października 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1621/10 w sprawie ze skarg H. M., C. M. i A. K. na decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie 1. uchyla w całości wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 379/11 oraz poprzedzający go wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1621/10 i postępowanie sądowe umarza; 2. zasądza od Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej solidarnie na rzecz H. M., C. M. i A. K. 9651 (dziewięć tysięcy sześćset pięćdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 379/11, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną H. M., C. M., A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 października 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1621/10 w sprawie ze skargi H. M., C. M., A. K. na decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie, na podstawie § 2 pkt 22 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie (Dz. U. Nr 76, poz. 671).

W piśmie z dnia 23 czerwca 2015 r. H. M., C. M., A. K. złożyli skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego powyższym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), podając jako podstawę wznowienia wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt K 31/13, zgodnie z którym § 2 - § 5 rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2005 r. w zakresie, w jakim określają dolne granice kar pieniężnych, są niezgodne z art. 63 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz. U. Nr 62, poz. 574 ze zm.) w zw. z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji.

Skarżący wnieśli o uchylenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w całości oraz uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 października 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1621/10 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania w obu instancjach oraz kosztów postępowania wznowieniowego.

Uzasadniając skargę o wznowienie postępowania, skarżący podkreślili, że Trybunał Konstytucyjny uznał, iż w ustawie o rybołówstwie nie została ustanowiona dolna granica kar, zaś minister, ustalając w rozporządzeniu z dnia 21 kwietnia 2005 r. dolne stawki kar, spowodował, że w przypadku stwierdzenia określonego naruszenia, organ wymierzający karę nie może nałożyć kary w wysokości niższej niż przewidziana w rozporządzeniu. W konsekwencji uniemożliwił realne stosowanie kryterium szkodliwości czynu. Zgodnie z upoważnieniem zawartym w art. 63 ust. 4 ustawy o rybołówstwie, minister miał jedynie "zróżnicować" kary przewidziane w ustawę, co nie może być odczytane, jako upoważnienie do "zaostrzenia" regulacji w stosunku do stanu prawnego wynikającego z decyzji ustawodawcy. Regulacja zawarta w rozporządzeniu z 2005 r., w ocenie Trybunału, pogarsza sytuację podmiotu: ustanawia dolny pułap odpowiedzialności, podczas gdy w ustawie takiego pułapu brak.

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej – wskazując rozporządzenie Prezesa rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1909). Organ wniósł o uchylenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2012 r. oraz uchylenie wyroku WSA w W. z dnia 29 października 2010 r. o umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu podniósł, że po przeprowadzeniu wznowionego na wniosek skarżących postępowania administracyjnego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzjami z dnia [...] lipca 2015 r. (znak: [...], znak: [...],[...]) uchylił swoje decyzje z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], nr [...] i nr [...] oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji i umorzył postępowanie.

Ponadto decyzjami z [...] lipca 2015 r. (znak: [...],[...]) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził wydanie z naruszeniem prawa ostatecznych decyzji o numerach: [...], [...]oraz poprzedzających je decyzji Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił wydane przez siebie w dniu [...] lipca 2015 r. decyzje znak: [...],[...] oraz orzekł o uchyleniu decyzji z [...] czerwca 2010 r. o numerach: [...],[...] oraz poprzedzających je decyzji Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S. i umorzył postępowanie.

W ocenie organu, z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej, zaistniała przyczyna uzasadniająca umorzenie postępowania sądowego.

Pismem procesowym z dnia 19 stycznia 2016 r. skarżący, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, zgłosili dodatkowo wniosek o umorzenie postępowania sądowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga o wznowienie postępowania jest zasadna.

Zgodnie z art. 272 § 1 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. W myśl § 2, zdanie pierwsze, w sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą z dnia 28 czerwca 2010 r., sygn. akt II GPS 1/10, przesądził przy tym, że przepis art. 272 § 1 p.p.s.a. "stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien stosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w sprawie".

W rozpoznawanym przypadku poza sporem podstawą prawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć był § 2 pkt 22 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie, o niezgodności którego z Konstytucją orzekł Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 marca 2015 r. sygn. akt K 31/13, ogłoszonym w Dzienniku Ustaw RP z dnia 27 marca 2015 r.

W tym stanie rzeczy żądanie wznowienia postępowania - skargą wniesioną w terminie i opartą na ustawowej przesłance - było zasadne i zachodziły podstawy do rozpoznania sprawy na nowo, stosownie do regulacji zawartej w art. 282 § 1 p.p.s.a.

Trybunał Konstytucyjny przywołanym wyrokiem z dnia 17 marca 2015 r., w punkcie 4 a) sentencji orzekł, że § 2 – 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie, w zakresie w jakim określają dolne granice kar pieniężnych są niezgodne z art. 63 ust. 2 i 4 ustawy o rybołówstwie w zw. z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.

Skoro zatem - jak już wskazano - rozstrzygnięcia organów, kontrolowane w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o wymierzeniu skarżącym kar pieniężnych, wydano na podstawie § 2 pkt 22 powołanego wyżej rozporządzenia, to znaczy, że stwierdzona podstawa wznowienia postępowania miała wpływ na treść wydanych w sprawie rozstrzygnięć.

Tym samym w granicach - jakie zakreśla podstawa wznowienia - wniosek o uchylenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 379/11 oraz poprzedzającego go wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 października 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1621/10, zasługiwał na uwzględnienie.

Zgodnie bowiem z art. 282 § 2 p.p.s.a. - w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) i znajdującym zastosowanie w sprawie stosownie do art. 2 w zw. z art. 1 pkt 79 tej ustawy - po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd oddala skargę o wznowienie albo ją uwzględnia stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem, który wznowił postępowanie lub uchyla zaskarżone orzeczenie i skargę odrzuca lub postępowanie umarza.

Jak wynika z akt sprawy poza sporem jest, że po przeprowadzeniu wznowionego postępowania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzjami z [...] lipca i [...] września 2015 r. uchylił wydane przez siebie decyzje i poprzedzające je decyzje organu I instancji o nałożeniu kar pieniężnych oraz umorzył postępowanie. Postępowanie wszczęte skargami wniesionymi do WSA stało się zatem bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

Postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt 2 wyroku) wydano na podstawie art. 209, 203 pkt 1 i 205 § 2 i uwzględnieniem art. 202 § 2 i 207 § 2 p.p.s.a. oraz art. 200 i 201 w zw. z art. 176 tej ustawy.

Kwota zasądzonych kosztów postępowania sądowego obejmuje wpis od skargi o wznowienie i skargi kasacyjnej, opłatę kancelaryjną za odpis wyroku z uzasadnieniem, opłaty pełnomocnictw i opłaty za czynności adwokackie ustalone na podstawie § 14 pkt 2 lit. b w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).

Zastosowanie art. 207 § 2 p.p.s.a. odnośnie części wynagrodzenia pełnomocnika uzasadnia tożsamość spraw będących przedmiotem wnoszonych skarg.