Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1118/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 i 3, art. 3 ust. 1-4, art. 27 ust. 7 pkt 7 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 554
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Go 598/19 w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 22 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Go 598/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, oddalił skargę oraz przyznał od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na rzecz radcy prawnego M. K. kwotę 240 zł, powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z [...] marca 2018 r. J. B. wystąpił do organu pierwszej instancji o wznowienie postępowania w sprawach zakończonych osiemnastoma ostatecznymi decyzjami, którymi przyznawano świadczenia z funduszu alimentacyjnego lub też zaliczki alimentacyjnej na rzecz dzieci J. B.: I. B., K. B., A. B., A. B., K. B. i E. B., reprezentowanych w tych sprawach przez ich matkę, H. B. Dłużnikiem alimentacyjnym w tych wszystkich sprawach był J. B., który nie był stroną tych postępowań.

Zdaniem wnioskującego posiadał on jednak status strony w tych sprawach, a mimo to organ nie doręczył mu żadnego pisma związanego ze sprawami, w szczególności zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz decyzji kończących postępowanie. Został on pozbawiony możliwości obrony swoich praw w tych postępowaniach, co oznacza, że zasadne jest wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r., nr [...], działający z upoważnienia Wójta Gminy B., Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. odmówił, powołując się na art. 149 § 3 i 4 k.p.a., wszczęcia postępowań wymienionych we wniosku J. B. wskazując, że wnioskodawca, będący dłużnikiem alimentacyjnym, nie jest i nie mógł być stroną postępowania. Zdaniem organu pierwszej instancji w sprawach o świadczenia z funduszu alimentacyjnego stroną jest jedynie osoba uprawniona, ponieważ tylko ona ma interes prawny w uzyskaniu prawa do tego świadczenia, co wynika z przepisów ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2018 r., poz. 554 ze zm. – dalej jako "u.p.o.u.a."). Przepisy tej ustawy nie przewidują natomiast aktywnej roli dłużnika alimentacyjnego.

Od powyższego postanowienia zażalenie złożył J. B.

Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. wskazało, że zgodnie art. 149 k.p.a. złożenie podania o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, które powinno zakończyć się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub odmową wznowienia postępowania. We wstępnej fazie tego postępowania, obejmującej badanie dopuszczalności wznowienia, organ bada wyłącznie czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 k.p.a., czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania, i czy został dochowany termin do jego złożenia. Formalną przesłanką o charakterze podmiotowym, uzasadniającą wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, stanowi wniesienie podania przez podmiot, który nie był stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną.

Dalej organ wskazał, że stroną we wznowionym postępowaniu może być osoba, która wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła, lecz legitymuje się interesem prawnym lub obowiązkiem, którego dotyczy postępowanie w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Decyzje, których dotyczy wniosek o wznowienie zostały wydane w postępowaniach prowadzonych w sprawach o świadczenia z funduszu alimentacyjnego przyznawanych w oparciu o przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zdaniem organu, powołującego się na utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych, dłużnik alimentacyjny nie jest stroną w tych postępowaniach. W sprawach tych stroną jest jedynie osoba uprawniona, ponieważ to ona ma interes prawny w uzyskaniu prawa do tego świadczenia. Z tych też względów nie zachodziła podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego, a wnioskującemu nie przysługuje interes prawny w żądaniu wznowienia.

Skargę na powyższe postanowienie wniósł J. B.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając skargę, stwierdził, że zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jak i organ pierwszej instancji nie naruszyły art. 28 k.p.a. przez uznanie, że skarżący nie jest stroną postępowania w sprawie przyznania uprawnionemu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, co skutkowało uznaniem, że nie ma legitymacji do złożenia wniosku o wznowienie osiemnastu postępowań prowadzonych w latach 2005-2016, w których ostatecznymi decyzjami przyznano dzieciom skarżącego wskazane w tych decyzjach świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Sąd wojewódzki wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 1-4 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania poszczególnych decyzji objętych wnioskiem) warunkiem wszczęcia i prowadzenia postępowania o przyznanie tej pomocy było przedstawienie wystawionego przez organ prowadzący postępowanie egzekucyjne zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji zawierającego informację o stanie egzekucji, przyczynach jej bezskuteczności oraz o działaniach podejmowanych w celu wyegzekwowania należnych alimentów. Zaświadczenie to dowodzi, że obowiązek określony wyrokiem sądu powszechnego nie jest realizowany i uzasadnia w dalszym toku postępowania zbadanie istnienia pozostałych przesłanek określonych w ustawie do przyznania świadczenia. Jak przyjmuje się na gruncie art. 27 ust. 1 ww. ustawy prawidłowość i zgodność ze stanem faktycznym takiego zaświadczenia i informacji w nim zawartych nie mogła i nadal nie może być przedmiotem kontroli organu administracyjnego prowadzącego postępowanie w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Jest to bowiem czynność organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne i może być kwestionowana w trybie przewidzianym przez przepisy postępowania egzekucyjnego, w przypadku prowadzenia egzekucji przez komornika w trybie skargi na czynności komornika, o której mowa w art. 767 k.p.c. lub innymi środkami prawnymi służącymi do zwalczania egzekucji prowadzonej w oparciu o przepisy k.p.c. Z tych też względów ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zapewne po to, by nie wprowadzać konkurencji i dublowania się środków ochrony prawnej w różnych systemowo reżimach prawnych, ogranicza uprawnienia dłużnika alimentacyjnego tylko do udzielenia mu informacji o przyznaniu świadczenia (art. 27 ust. 7 pkt 1 ustawy).

Sąd pierwszej instancji wyjaśnił również, że kwestia braku legitymacji procesowej dłużnika alimentacyjnego w postępowaniu w sprawie przyznania tego rodzaju świadczenia została jednoznacznie przesądzona w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazuje się w nim, że rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego (dotyczy to również sprawy zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z tego funduszu) nie mają wpływu na sytuację prawną dłużnika alimentacyjnego, lecz mogą mieć wyłączny wpływ na jego sytuację faktyczną. Zauważa się tu, że skoro ustawodawca jest racjonalny, to pozbawione uzasadnienia byłoby wprowadzanie w art. 27 ust. 7 pkt 1 ustawy o pomocy państwa osobom uprawnionym do alimentów obowiązku informowania dłużnika alimentacyjnego o obowiązku zwrotu wraz z odsetkami należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłacanych osobie uprawnionej w sytuacji, gdyby ten dłużnik był stroną postępowania w tej sprawie. Ponieważ dłużnik alimentacyjny nie jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego, to a limine brak jest podstaw do wznowienia na jego wniosek ostatecznie zakończonego postępowania w tej sprawie z tej przyczyny, że stroną tego postępowania nie był (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Stąd właściwym sposobem rozstrzygnięcia o zasadności zgłoszonego żądania było postanowienie oparte o art. 149 § 3 k.p.a.

Sąd wojewódzki podkreślił, że kwestia wadliwego pod względem sformułowania brzmienia sentencji rozstrzygnięcia nie ma żadnego znaczenia dla wyniku sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., gdyż forma rozstrzygnięcia, jego podstawa, uzasadnienie i, co najważniejsze, skutek są prawidłowe, bo sprowadzają się do odmowy wznowienia postępowań. Podobnie nie jest istotnym uchybieniem proceduralnym to, że organy, procedując nad wnioskiem obejmującym kilkanaście odrębnych decyzji wydanych w kolejno po sobie następujących postępowaniach administracyjnych w sprawach o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, nie powołały się wyraźnie na art. 62 k.p.a., który ewidentnie znajdował zastosowanie w sprawie, pozwalając organowi na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy o wznowienie w ramach jednego postępowania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. B., zaskarżając go w pkt 1.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie:

1. prawa procesowego, tj.:

a. art. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 11 § 2 pkt. 2 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 k.p.a. przez ich wadliwe zastosowanie i niepoczynienie niezbędnych ustaleń faktycznych w zakresie sytuacji prawnej i faktycznej skarżącego, w szczególności okoliczności wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego skarżącego z dniem uprawomocnienia się wyroku Sądu Okręgowego w G. z [...] czerwca 2005 r. oraz faktu pobrania nienależnych świadczeń przez byłą żonę skarżącego, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy,

b. art. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt. 2 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 k.p.a. oraz art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 24 ust. 1 u.p.o.u.a. przez ich wadliwe zastosowanie i nieuchylenie zaskarżonych postanowień organów obu instancji, pomimo że organ pierwszej instancji nie wszczął postępowania w sprawie i nie poczynił wszystkich niezbędnych ustaleń faktycznych koniecznych do oceny, czy skarżący ma status strony w postępowaniu o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy,

c. art. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt. 2 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1-4a u.p.o.u.a., art. 8a u.p.o.u.a., art. 28 u.p.o.u.a. i art. 27 ust. 1, 1a i 7 u.p.o.u.a. oraz art. 128 k.r.o. przez jego wadliwe zastosowanie i uznanie, że skarżący nie posiada interesu prawnego i przez to nie posiada statusu strony w postępowaniu wznowieniowym, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy;

2. prawa materialnego, tj. art. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt. 2 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1-4a u.p.o.u.a., art. 8a u.p.o.u.a., art. 28 u.p.o.u.a. i art. 27 ust. 1, 1a i 7 u.p.o.u.a. oraz art. 128 k.r.o. przez błędną wykładnię i uznanie, że skarżący nie posiada interesu prawnego i przez to nie posiada statusu strony w postępowaniu wznowieniowym w sytuacji, gdy skarżący jest zobowiązany do zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń oraz znoszenia innych obowiązków przewidzianych przepisami u.p.o.u.a,, co przesądza o fakcie, że skarżący posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., a zatem jest podstawą do uznania skarżącego za stronę postępowania, bowiem wynik tego postępowania będzie miał wpływ na sytuację prawną i faktyczna skarżącego.

Na podstawie ww. zarzutów, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie wyroku i merytoryczne orzeczenie w sprawie oraz o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, ewentualnie o przyznanie na rzecz radcy prawnego M. K. kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu, powiększonej o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej w całości pomocy prawnej z urzędu w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej jako "p.p.s.a".), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Na wstępie wskazać należy, że przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji było postanowienie wydane w trybie nadzwyczajnym - wznowienia postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania jest instytucją stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano, dotknięte jest jedną z wad, wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Zanim jednak dojdzie do wznowienia postępowania organ bada zaistnienie w sprawie przesłanek przedmiotowych i podmiotowych, stanowiących przeszkodę do jego wznowienia. Stwierdzenie ich zaistnienia uzasadnia odmowę wznowienia postępowania, która zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. następuje w drodze postanowienia. Konsekwencją wydania tego postanowienia jest brak podstaw prawnych do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia i rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania możliwe jest w pewnych okolicznościach również wtedy, gdy z samego przedmiotu postępowania zakończonego ostateczną decyzją wynika bezsprzecznie, że wnioskodawca nie mógł być jego stroną. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie.

Kontrola Sądu pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy organy zasadnie odmówiły uznania skarżącego kasacyjnie za stronę postępowań w sprawach o przyznanie zaliczki alimentacyjnej oraz świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, wydanych w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wskazując, że stroną w tej sprawie jest wyłącznie osoba otrzymująca świadczenie z funduszu.

Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przepis ten nie stanowi jednak samoistnej normy prawnej do uznania danej osoby za stronę postępowania, gdyż ustalenie interesu prawnego lub obowiązku prawnego może nastąpić tylko w związku z normą prawa materialnego. Kryterium "interesu prawnego" ma zatem charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnioskodawcy a przedmiotem sprawy. Interes prawny musi być rozumiany jako obiektywna, czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes prawny charakteryzuje się następującymi cechami: jest indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 30 stycznia 2014 r., sygn. II OSK 2084/12 i wyrok NSA z 29 maja 2014 r., sygn. II OSK 3086/12– wyroki dostępne na stronie internetowej – orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako "CBOSA"). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (zob. wyrok NSA z 27 września 1999 r., sygn. akt IV SA 1285/98, Lex nr 47898). Tak też jest to w przypadku skarżącego kasacyjnie, który bez wątpienia jest zainteresowany sposobem rozstrzygnięcia spraw, co do których złożył wniosek o wznowienie postępowania, jednak nie ma przepisu prawa materialnego, który przyznawałaby mu interes prawny w tych sprawach.

Trafnie zauważa skarżący kasacyjnie, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażane były różne, sprzeczne poglądy, co do tego czy dłużnik alimentacyjny posiada interes prawny, a więc i status strony postępowania w sprawie przyznania wyżej wskazanych świadczeń. Jednak w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma sporu co do tego, że dłużnik alimentacyjny nie jest stroną postępowania w sprawie zarówno przyznania ww. świadczeń, jak i zwrotu, w razie ich nienależnego pobrania przez osobę uprawnioną (zob. wyrok NSA z 29 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1725/16; wyrok NSA z 29 listopada 2016 r. sygn. akt 1726/16; wyrok NSA z 24 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 2027/16, wyrok NSA z 21 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 3297/19, CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości powyższe stanowisko. Należy bowiem zgodzić się z twierdzeniem zawartym w wyroku NSA z 24 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 2027/16, że "Nie jest uprawniona teza Sądu I instancji, że rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego i w sprawie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z tego funduszu mają wpływ na sytuację prawną skarżącego. Rozstrzygnięcia te mogą mieć wpływ na sytuację faktyczną dłużnika alimentacyjnego, interes prawny dający legitymację w postępowaniu administracyjnym nie jest jednak oparty na okolicznościach i interesach faktycznych. Źródłem obowiązków i ograniczeń, o jakich mowa w art. 27 ust. 1, ust 1 a, art. 5 ust. 1-4a jest relewantna prawnie okoliczność uzyskania przez osobę zobowiązaną do alimentów statusu dłużnika alimentacyjnego w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy (dłużnikiem alimentacyjnym jest osoba zobowiązana do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, wobec której egzekucja okazała się bezskuteczna). Stan bezskuteczności egzekucji poświadczany jest przez organ uprawniony do egzekucji alimentów. Okoliczności tej nie może weryfikować we własnym zakresie organ administracji rozpoznający wniosek o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego."

Interesu prawnego skarżącego kasacyjne nie można też upatrywać w obowiązku zwrotu kwot wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych. Okoliczność ta może mieć bowiem jedynie znaczenie w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez właściwego komornika. Zaświadczenie komornika o bezskuteczności egzekucji (art. 10 ust. 4 ustawy), jako czynność organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne, podlega kontroli sądu powszechnego w trybie skargi na czynności komornika, o której mowa w art. 767 K.p.c.

Z wyżej wskazanych przyczyn niezasadny jest zarzut naruszenia art. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt. 2 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1-4a u.p.o.u.a., art. 8a u.p.o.u.a., art. 28 u.p.o.u.a. i art. 27 ust. 1, 1a i 7 u.p.o.u.a. oraz art. 128 k.r.o.

W konsekwencji, brak jest w sprawie podstaw do przyjęcia, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 p.p.s.a. w związku art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd ten bowiem dokonał właściwej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia i prawidłowo oddalił skargę albowiem w postępowaniu administracyjnym wykazano, że brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżącemu przysługiwał przymiot strony w postępowaniach, których przedmiotem było przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego lub też zaliczki alimentacyjnej.

Nie mógł również odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 k.p.a. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że aby zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. mógł stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej, wskazana wada uzasadnienia musi być na tyle istotna, że może to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku (zob. wyroki NSA z 28 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1605/09; z 13 października 2010 r., sygn. akt II FSK 1479/09, CBOSA). Orzeczenie sądu pierwszej instancji nie będzie się poddawało takiej kontroli w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (zob. wyroki NSA z 15 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 986/09; z 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13, CBOSA).

Uzasadnienie zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku sporządzone zostało w sposób umożliwiający zapoznanie się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji. W sposób jasny przedstawia stan faktyczny sprawy, jak również zawiera wszystkie wymagane prawem elementy wymienione w przepisie art. 141 § 4 p.p.s.a. Podkreślić należy, że polemika z merytorycznym stanowiskiem Sądu pierwszej instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., przez który nie można skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (zob. wyrok NSA z 26 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 1131/13; wyrok NSA z 20 stycznia 2015 r. sygn. akt I FSK 2081/13; wyrok NSA z 12 marca 2015r. sygn. akt I OSK 2338/13; wyrok NSA z18 marca 2015 r. sygn. akt I GSK 1779/13, wyrok NSA z 10 kwietnia 2018 r. sygn. akt II GSK 1995/16, CBOSA). Wprawdzie autor skargi kasacyjnej jako normę dopełnienia podnosi art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 k.p.a., to z wyżej wskazanych powodów należy stwierdzić, że w postępowaniu administracyjnym nie uchybiono tym przepisom.

Chybiony jest zarzut naruszenia art. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 11 § 2 pkt. 2 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 k.p.a. przez ich wadliwe zastosowanie i niepoczynienie niezbędnych ustaleń faktycznych w zakresie sytuacji prawnej i faktycznej skarżącego, w szczególności okoliczności wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego skarżącego z dniem uprawomocnienia się wyroku Sądu Okręgowego w G. z [...] czerwca 2005 r. oraz faktu pobrania nienależnych świadczeń przez byłą żonę skarżącego, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać bowiem należy, że odmowa wszczęcia postępowania wznowieniowego stanowi jednocześnie odmowę przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów w sprawie. Na tym etapie organy nie oceniają, czy wskazane przez stronę przyczyny wznowienia faktycznie wystąpiły i nie rozpoznają ponownie sprawy objętej wznowieniem. Ta kwestia podlega ocenie dopiero w fazie następującej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga kasacyjna jest niezasadna i dlatego na podstawie art.184 p.p.s.a została oddalona.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu, ponieważ przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a., mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami, zaś wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a.