Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 813/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 6
journal: Dz.U. 1974 nr 10 poz. 64
law: Obwieszczenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 21 lutego 1974 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.
article: art. 69 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 30 poz. 127
law: Obwieszczenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 28 lutego 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
article: art. 137 ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 maja 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Teza: Jeżeli umowa zawarta na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /Dz.U. 1974 nr 10 poz. 64 ze zm./ nie precyzuje celu nabycia nieruchomości, to w postępowaniu w sprawie zwrotu tej nieruchomości cel ten powinien być ustalony na podstawie innych dowodów.

Nie jest wystarczające ustalenie przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dniu jej nabycia.

TEZY

Jeżeli umowa zawarta na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /Dz.U. 1974 nr 10 poz. 64 ze zm./ nie precyzuje celu nabycia nieruchomości, to w postępowaniu w sprawie zwrotu tej nieruchomości cel ten powinien być ustalony na podstawie innych dowodów.

Nie jest wystarczające ustalenie przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dniu jej nabycia.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska, Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, NSA Anna Lech (spr.), , Protokolant Małgorzata Mierzejewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi Burmistrza Miasta W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego Burmistrza Miasta W. kwotę 500 zł (pięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

I SA/Wa 813/04

UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] orzekającą o zwrocie nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...].

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] przedstawił następujący stan sprawy:

Starosta Powiatu W. dokonując zwrotu nieruchomości w W. przy ul. [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha (ogółem [...] ha) wskazał, iż nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...], obecnie stanowiąca działki oznaczone nr [...], nr [...], nr [...], należy uznać za zbędną na cel nabycia - ogródki działkowe, gdyż spełnione został warunek zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia określony w art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2004 r. organ pierwszej instancji z urzędu sprostował błąd pisarski w powyższej decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r., polegający na tym, iż w rozstrzygnięciu decyzji zamiast numeru działki [...] o pow. [...] ha powinno być [...] o pow. [...] ha.

Od decyzji tej odwołał się Burmistrz Miasta W. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Odwołujący się przedstawił zarzut dotyczący nie uwzględnienia wniosku o zawieszenie postępowania o zwrot nieruchomości do czasu zakończenia postępowania w sprawie komunalizacji powyższej nieruchomości, które to postępowanie ma umożliwić prawidłowe ustalenie na czyją rzecz powinno być zwrócone wypłacone odszkodowanie za zwracaną nieruchomość.

Wojewoda [...] stwierdził, że zgodnie z przepisem art. 136 ust. 3 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Na opisanej wyżej nieruchomości w ogóle nie rozpoczęto prac związanych z urządzeniem na tym terenie ogródków działkowych, stanowiących podstawę jej nabycia na rzecz Skarbu Państwa, określoną w umowie sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia [...] listopada 1977 r., Rep. [...] nr [...].

Wojewoda [...] podzielił stanowisko organu pierwszej instancji wyrażone w zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r., zgodnie z którym skoro na opisanej wyżej nieruchomości nie podjęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia uznać należy, iż spełniona została przesłanka określona w art. 137 ust. 1 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Ponadto stwierdził, iż należność za zwracaną nieruchomość ustalona została zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, po zasięgnięciu opinii rzeczoznawcy majątkowego, który w operacie szacunkowym z dnia 30 listopada 2000 r. określił, że kwota zwaloryzowanego, wypłaconego, odszkodowania nie przekracza połowy wartości rynkowej nieruchomości oraz działania podjęte na przedmiotowej nieruchomości po jej wywłaszczeniu nie wpływają na zmianę jej wartości.

W tej sytuacji orzeczenie o zwrocie nieruchomości w niniejszej sprawie - w trybie art. 136 ust. 3 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomości jest w pełni uzasadnione.

W odniesieniu do zarzutu podniesionego w odwołaniu stwierdził, iż nie ma on podstawy prawnej, bowiem przejście nieruchomości na rzecz gminy w procesie komunalizacji wymaga potwierdzenia stosowną decyzją Wojewody. Jak wynika z akt w przedmiotowej sprawie decyzja taka nie została wydana, zgodnie więc z art. 140 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zwaloryzowana kwota nabycia nieruchomości zwracana jest na rzecz Skarbu Państwa.

Na decyzję Wojewody [...] złożył skargę Burmistrz W. i zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego, polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.), a w szczególności art. 136 ust. 1-3, art. 137 ustawy przez bezzasadne ustalenie w postępowaniu o zwrot nieruchomości nabytej w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64 z późn. zm.), że "cel wywłaszczenia nieruchomości" był tożsamy z jej przeznaczeniem określonym w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dniu nabycia, co miało wpływ na wynik sprawy.

2. naruszenie prawa procesowego, a w szczególności art. 75 i 77 § 1 oraz 104 § 3 kpa przez bezzasadne odstąpienie od obowiązku wyczerpującego zebrania całego materiału dowodowego oraz wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a także omówienia faktów i dowodów w uzasadnieniu decyzji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i stwierdził, że w skardze nie wskazano na żadne nowe okoliczności sprawy wpływające w sposób istoty na jej rozstrzygnięcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Wbrew twierdzeniu zawartemu w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, w akcie notarialnym Rep. [...] nr [...] z dnia [...] listopada 1977 r., na mocy którego W. S., była właścicielkom przedmiotowej nieruchomości sprzedała ją Skarbowi Państwa w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64), nie został wskazany cel wywłaszczenia.

Z treść tego aktu wynika jedynie, że nieruchomość położona jest na terenie przeznaczonym na pracownicze ogródki działkowe.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 1994 r. (sygn. akt IV SA 1153/93, ONSA z 1995 r. nr 2, poz. 99), że jeżeli umowa zawarta na podstawie art. 6 powołanej ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości nie precyzuje celu nabycia nieruchomości, to w postępowaniu w sprawie zwrotu tej nieruchomości cel ten powinien być ustalony na podstawie innych dowodów. Nie jest wystarczające ustalenie o przeznaczeniu nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dniu nabycia.

Wprawdzie wyrok ten dotyczył zwrotu nieruchomości na podstawie przepisu art. 69 ust 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.), lecz pogląd ten pozostaje aktualny również pod rządami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.).

Organy obu instancji nie ustaliły celu wywłaszczenia nieruchomości oraz nie wyjaśniły przesłanek zwrotu określonych w art. 137 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że na części przedmiotowej działki wybudowana została kanalizacją deszczowa jako część infrastruktury technicznej obwodnicy wewnętrznej miasta W.

Należało zatem zbadać na podstawie jakich dokumentów i w jakim czasie została kanalizacja wybudowana i dopiero wtedy ocenić czy zostały spełnione przesłanki do zwrotu całej działki, czy ewentualnie jej części.

Brak tych ustaleń ocenić należy jako naruszenie tak przepisów prawa materialnego, to jest art. 136 i 137 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak i przepisów postępowania administracyjnego, to jest art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 powołanej wyżej ustawy.