Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1176/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Eugeniusz Wasilewski (spr.), Protokolant Łukasz Bazyluk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] Komendy Głównej Policji pismem nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. wystąpił do Dyrektora [...] Komendy Głównej Policji z prośbą o wszczęcie procedury administracyjnej w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji [...] R. M., [...], w związku z nabyciem przez funkcjonariusza prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Pismem nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. Komendant Główny Policji poinformował R. M. o zamiarze rozwiązania z nią stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji oraz wskazał, iż termin zwolnienia został ustalony na dzień [...] maja 2007 r.

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 powołanej ustawy, zwolnił [...] R. M. ze służby w Policji z dniem [...] kwietnia 2008 r. Organ wskazał, iż zastosowanie wymienionego przepisu nie jest uzależnione od przebiegu służby funkcjonariusza ani od jego subiektywnego przekonania co do przydatności na danym stanowisku. Stwierdził, iż pozostawienie w służbie, uzasadnione przez policjantkę koniecznością zapewnienia synowi właściwych warunków materialnych do czasu ukończenia przez niego studiów, koliduje z realizacją polityki ucywilniania stanowisk policyjnych w [...] Komendy Głównej Policji. Dodał, iż termin rozwiązania stosunku służbowego określono z uwzględnieniem dyspozycji art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, który stanowi, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od chwili zaprzestania służby z powodu choroby. Organ wskazał, iż od dnia [...] kwietnia 2007 r. R. M. przebywała nieprzerwanie na zwolnieniu lekarskim.

Przedmiotowej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, uzasadniając to interesem społecznym, tożsamym z interesem służby, w którym leży niezwłoczne rozwiązanie stosunku służbowego z policjantem, który nabył prawo do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej, a od blisko dwunastu miesięcy nie wykonuje obowiązków służbowych. Decyzję tę doręczono zainteresowanej w dniu [...] kwietnia 2008 r., zaś fakt ten potwierdziła własnoręcznym podpisem na egzemplarzu aktowym.

Od powyższej decyzji Komendanta Głównego Policji R. M. wniosła odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, domagając się jej uchylenia w całości oraz przywrócenia do służby w Policji. Podniosła, iż wydana decyzja narusza przepisy prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, jak również przepisy postępowania - art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa.

Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Analizując treść art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji organ uznał, iż nabycie przez policjanta prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej stanowi podstawę do zwolnienia go ze służby w Policji, jednakże nie jest równoznaczne z obowiązkiem zwolnienia ze służby. W jego ocenie poza sporem pozostaje fakt, iż R. M. spełnia przesłankę określoną w powołanym przepisie, gdyż posiada ponad 30-letnią wysługę emerytalną, a zatem istnieją podstawy do zwolnienia jej ze służby w Policji. W związku z przebywaniem na zwolnieniu lekarskim policjantka korzystała z ochrony przewidzianej w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, który stanowi, iż zwolnienie policjanta, m.in. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy, nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od chwili zaprzestania służby z powodu choroby. Organ zaznaczył, iż R. M. przebywała na zwolnieniu lekarskim od dnia [...] kwietnia 2007 r., zatem okres 12 miesięcy upłynął w dniu [...] kwietnia 2008 r., a zwolnienie ze służby nastąpiło w dniu [...] kwietnia 2008 r. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji organ I instancji prawidłowo ocenił przesłanki określone w przywołanych przepisach oraz wyczerpująco uzasadnił swoją decyzję, bowiem przedłożenie interesu społecznego, wyrażającego się w sprawnym funkcjonowaniu jednostek i komórek organizacyjnych Policji stanowi wystarczającą okoliczność, uzasadniającą zwolnienie ze służby policjanta, który nabył prawo do emerytury policyjnej z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Minister podkreślił także, iż ustawodawca nie uzależnił zwolnienia policjanta na tej podstawie prawnej od spełnienia jakichkolwiek dodatkowych przesłanek, np. przebiegu dotychczasowej służby, kwalifikacji zawodowych czy opinii służbowej, zaś subiektywne przekonania funkcjonariusza co do prawdziwych powodów zwolnienia ze służby nie mogą stanowić podstaw do uznania, że organ działał niezgodnie z prawem. Organ odwoławczy nie stwierdził również naruszenia w niniejszej sprawie wskazanych przez funkcjonariusza przepisów postępowania administracyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję R. M. zarzuciła organowi naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji oraz art. 7, art. 8, art. 11, art. 35, art. 36, art. 75 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 108 § 1, art. 138 § 2, art. 139 i art. 156 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji.

W obszernym uzasadnieniu skargi R. M., przyznając, iż w sprawie spełnione są przesłanki określone w art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, podniosła, że uzasadnienia decyzji nie wskazują przyczyn ich wydania, poza ogólnym stwierdzeniem jakie podano, tj. "sprawne funkcjonowanie jednostek i komórek organizacyjnych Policji". Skarżąca stwierdziła, iż Komendant Główny Policji, jak i Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podjęli w jej przypadku wadliwe decyzje, kierując się dowolnością w ocenie faktów i dowodów, a także świadomie pomijając decyzję Zastępcy Komendanta, [...] H. T., który w formie pisemnej i ustnej wyraził przyrzeczenie, co do możliwości dalszego pełnienia służby na ostatnio zajmowanym stanowisku, zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami.

W ocenie skarżącej uzasadnienie zaskarżonych decyzji nie spełnia również wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa. Lakoniczne stwierdzenie organu, iż nabycie prawa do emerytury z tytułu przepracowania 30 lat oraz ogólnikowe argumenty, jako jedyne merytoryczne przyczyny zwolnienia ze służby w Policji, nie są wystarczające do uznania legalności decyzji wydanych w wyniku uznania administracyjnego. Ponadto, zdaniem skarżącej, organ odwoławczy nie dokonał ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, czym naruszył art. 138 kpa. R. M. wskazała także na naruszenie § 21 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, określający, iż na organie ciąży obowiązek pisemnego powiadomienia policjanta o zamiarze zwolnienia go ze służby, co najmniej na 3 miesiące przed planowanym zwolnieniem.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 kpa skarżąca podniosła, iż Komendant Główny Policji wydał dwukrotnie rozstrzygnięcie w tej samej sprawie, bowiem za decyzję uznać należy dekretację komendanta [...] na dokumencie - karcie zgłoszenia z dnia [...] lutego 2008 r. Podała, iż przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie uwzględnił publicznie wypowiadanych przez siebie deklaracji, iż jest przeciwny zwolnieniom policjantów ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji. Stwierdziła ponadto, iż A. R., który podpisał zaskarżoną decyzję w imieniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, osobiście zapewnił skarżącą, iż kierownictwo MSWiA zabroniło zwolnień policjantów na podstawie powołanego przepisu.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, wskazując na argumenty powołane w wydanych w sprawie decyzjach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. przepisami prawa obowiązującego w dniu podjęcia zaskarżonego aktu lub czynności.

Skarga analizowana w aspekcie tych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.), zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku nabycia prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Jak trafnie zauważył organ, wystąpienie przesłanki określonej w tym przepisie nie obliguje wprost do zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Aby skorzystać z powołanej podstawy prawnej organ zobowiązany jest wyjaśnić dlaczego, mając wybór pomiędzy pozostawieniem policjanta nadal w służbie a zwolnieniem go ze służby, decyduje się wybrać tę drugą opcję. Decyzja taka jest zatem decyzją uznaniową, co oznacza, iż przedmiotem oceny Sądu jest wyłącznie zakres dokonanego przez organ uznania oraz zastosowana przez niego argumentacja. Innymi słowy Sąd bada jedynie, czy podjęta w drodze uznania decyzja nie posiada cech dowolności.

Jako argument przemawiający za wyborem zwolnienia policjantki, organ wskazał względy polityki kadrowej, której celem jest obsadzenie niektórych stanowisk w Komendzie Głównej Policji przez osoby cywilne. Organ, co wynika z treści uzasadnienia decyzji, zważył interes funkcjonariusza, jak i interes społeczny, wyrażający się w sprawnym funkcjonowaniu jednostek i komórek organizacyjnych Policji. Rozważenie tych sprzecznych interesów, przemawia za skorzystaniem przez Komendanta Głównego Policji z możliwości jaką daje przepis art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji. W ocenie Sądu zastosowanie w taki sposób tego przepisu jest prawidłowo i wyczerpująco przez organ uzasadnione i spełnia wymogi art. 107 § 3 kpa.

Powyższe stanowisko znajduje również uzasadnienie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 stycznia 2003 r. (sygn. SK 27/02, publ. LEX nr 74914), który odnosi się do analogicznych, jak w przypadku Policji, regulacji prawnych dotyczących funkcjonariuszy Służby Więziennej. W wyroku tym Trybunał stwierdził, iż to przełożony funkcjonariusza może zadecydować, biorąc pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy, czy skorzystać z przysługującego prawa zwolnienia go ze służby, czy też z uwagi na indywidualne cechy funkcjonariusza, pomimo przewidzianej wyraźnie prawem możliwości przejścia na emeryturę, pozostawić takiego funkcjonariusza w służbie.

Należy również zaznaczyć, iż Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę nie jest uprawniony do oceny prawidłowości polityki kadrowej w Policji, dlatego nie może analizować aktów organu oraz jego publicznych deklaracji, dotyczących tak zwanego "ucywilniania" stanowisk policyjnych, czego domaga się skarżąca. Podkreślenia wymaga bowiem, iż Sąd ocenia jedynie argumentację płynącą z zasad takiej polityki kadrowej w aspekcie konkretnie podjętej decyzji uznaniowej, zaś w niniejszej sprawie argumentacja taka wyczerpuje zasadę legalizmu. Organ ma prawo realizować swoją politykę kadrową i odpowiednio dobierać funkcjonariuszy bądź też pracowników cywilnych na określone stanowiska w Policji.

Ocenie Sądu nie podlega także ustne zapewnienie skarżącej przez Sekretarza Stanu MSWiA, iż kierownictwo resortu zabroniło zwolnień policjantów na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy. Odnosząc się natomiast do zarzutu dwukrotnego rozstrzygnięcia przez organ w tej samej sprawie należy stwierdzić, iż dekretacja Zastępcy Komendanta Głównego Policji H. T. na dokumencie zgłoszeniowym z dnia [...] lutego 2008 r. w żadnym razie nie może być uznana za decyzję administracyjną, bowiem nie spełnia przesłanek określonych w art. 107 § 1 kpa. Nie doszło zatem do naruszenia w niniejszej sprawie art. 156 § 1 pkt 3 kpa.

Organ nie naruszył również § 21 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. Nr 151, poz. 1261), bowiem pismem z dnia [...] lutego 2007 r. Komendant Główny Policji poinformował skarżącą o zamiarze rozwiązania z nią stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji oraz wskazał, iż termin zwolnienia został ustalony na dzień [...] maja 2007 r. Pismo to zostało doręczone skarżącej w dniu [...] lutego 2007 r. (fakt ten potwierdziła własnoręcznym podpisem na egzemplarzu aktowym), a więc przyjąć należy, iż o zamiarze rozwiązania stosunku służbowego skarżąca została powiadomiona zgodnie z dyspozycją powołanego przepisu, a więc co najmniej 3 miesiące przed przewidywanym terminem zwolnienia ze służby. Wskazać dodatkowo należy, iż na skutek przebywania R. M. na zwolnieniu lekarskim nie została ona zwolniona ze służby w pierwotnie przewidzianym terminie, a dopiero z dniem [...] kwietnia 2008 r.

Za niezasadne Sąd uznał ponadto pozostałe zarzuty skarżącej, dotyczące naruszenia wskazanych przepisów postępowania administracyjnego. Organ, stojąc na straży praworządności, podjął bowiem wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a wydając decyzję miał na względzie interes społeczny i słuszny interes skarżącego. Również nadanie decyzji I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności zostało przez organ wystarczająco uzasadnione i spełnia wymogi przewidziane w art. 108 § 1 kpa. Należy także zaznaczyć, iż wprawdzie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał zaskarżoną decyzję z nieznacznym uchybieniem terminu wskazanego w art. 35 § 3 kpa, jednak nie miało to żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak w wyroku.