Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1243/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 89 art. 2 ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 612
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Woźniak Protokolant starszy inspektor sądowy Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi P. S. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Sz [...]

U Z A S A D N I E N I E

W dniu [...] r. funkcjonariusze Urzędu Celnego [...] przeprowadzili kontrolę w S. S. w G.. W czasie kontroli funkcjonariusze stwierdzili, że w ww. lokalu znajdował się automat: H. F. nr [...], którego prawnym dysponentem była P. Spółka

z o.o. z siedzibą we W. (dalej: "Spółka", "Skarżąca"). Z przeprowadzonych czynności kontrolnych sporządzono: protokół przeszukania, protokół oględzin, protokół eksperymentu procesowego oraz notatkę urzędową (wszystkie dokumenty) z dnia

[...] r. W wyniku tych czynności funkcjonariusze stwierdzili,

że ww. automat jest automatem do gier losowych w rozumieniu ustawy z dnia

19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201 z 2015 r., poz. 612 z późn. zm. - zwanej dalej "u.g.h."), w brzmieniu wówczas obowiązującym.

Zgromadzone w toku postępowania karnego skarbowego materiały zostały przekazane do prowadzonego postępowania administracyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego w S. (dalej "Organ I instancji") wszczął z urzędu w stosunku do Spółki postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej

za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r. włączył do akt sprawy dowody opisane w tym postanowieniu i zawiadomił Spółkę o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i prawem do wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Organ I instancji wymierzył Spółce karę pieniężną w wysokości

[...] zł z tytułu urządzania gier na automacie H. F. nr [...], poza kasynem gry. W ocenie Organu I instancji, Spółka prowadziła gry na automatach poza kasynem gry, co wyczerpało przesłanki przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

Spółka złożyła odwołanie od ww. decyzji, w którym podniosła, że art. 14 ust. 1 u.g.h. był przepisem technicznym i wymagał notyfikacji, w konsekwencji czego Organ bezpodstawnie nałożył na nią sankcję z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. oraz, że Organ nie poczynił ustaleń, czy posiadała ona zezwolenie na prowadzenie kasyna gry.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej także "Organ odwoławczy") utrzymał w mocy ww. decyzję Organu I instancji.

Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i wskazał, że z uwagi

na zmianę ustawy o grach hazardowych w dniu 1 kwietnia 2017 r. zastosowano przepisy u.g.h. obowiązujące w dniu popełnienia deliktu administracyjnego. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 3, art. 6 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 14 ust.1, art. 2 ust. 3 - ust. 5 u.g.h.

Organ odwoławczy dokonał analizy przesłanek z art. 2 u.g.h. i pod ich kątem ocenił gry przeprowadzane na zabezpieczonych automatach, biorąc pod uwagę wnioski zawarte w ekspertyzie powołanego biegłego. W ocenie Organu odwoławczego, gry na zabezpieczonym automacie były grami w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 4 u.g.h., tj. grami na urządzeniu elektronicznym o wygranych rzeczowych lub pieniężnych, mających charakter losowy, zawierające jednocześnie element losowości i były organizowane w celach komercyjnych. Organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h. gry na automatach mogą być urządzane wyłącznie w kasynach gry, prowadzonych przez podmioty posiadające koncesję na ich prowadzenie. Konsekwencje naruszenia przepisów ustawy o grach hazardowych zostały unormowane w art. 89 u.g.h., który stanowi, że:

1) urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry;

2) urządzający gry na automatach poza kasynem gry;

3) uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia.

Wysokość kary na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. wynosi [...] zł

od każdego automatu.

Organ odwoławczy dokonał także analizy terminu "urządzający gry" wobec braku ustawowej definicji tego pojęcia. Organ odwoławczy stwierdził, że Spółka wypełniła przesłankę z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h, gdyż będąc prawnym dysponentem

ww. urządzenia, służącego do gier na automatach, była podmiotem, który te gry (przedsięwzięcie) zorganizował. Spółka umieściła bowiem automat w lokalu w celu urządzania na nim gier hazardowych, co bez wątpienia stanowiło "zorganizowanie przedsięwzięcia".

Zdaniem organu odwoławczego, art. 89 u.g.h. nie był przepisem technicznym

w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia

22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm

i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm. - zwanej dalej "dyrektywą nr 98/34/WE"), który wymagał notyfikacji, w tym zakresie organ uzasadnił swój pogląd.

Organ odwoławczy wskazał, że w dniu kontroli w województwie [...] wydane były dwie koncesje na prowadzenie kasyna, które znajdowały się w S. i K.. Skarżąca zaś nie posiadała koncesji

na prowadzenia kasyna.

Wobec powyższego oraz z uwagi na przeprowadzenie prawidłowego postępowania, z poszanowaniem zasad procesowych, Organ odwoławczy stwierdził,

że Organ I instancji wykazał, iż Spółka urządzała gry na ww. automacie poza kasynem gry. Zarzut naruszenia art. 122 w związku z art. 187 § 1 w związku z art. 191 O.p. Organ odwoławczy uznał za bezpodstawny.

Spółka, reprezentowana przez kuratora, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. od powyższej decyzji i wniosła o stwierdzenie jej nieważności, ewentualnie o jej uchylenie, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Zarzuciła organowi naruszenie:

- art. 6 K.p.a. przez wydanie rozstrzygnięcia bez podstawy prawnej wobec bezskuteczności przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 u.g.h., co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a.;

- art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. przez jego zastosowanie i w konsekwencji wymierzenie stronie kary pieniężnej w kwocie [...]zł za urządzanie gier poza kasynem gry na automatach o indywidualnym oznaczeniu H. F. nr [...] w sytuacji, gdy przepis ten, jako pozostający w bezpośrednim związku

z przepisem art. 14 § 1 u.g.h. należy uznać za bezskuteczny wobec braku jego notyfikacji przez Komisję Europejską zgodnie z dyrektywą 98/34/WE - jako przepisu o charakterze technicznym, a tym samym jego zastosowanie nie znajduje podstaw.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje.

Skarga jest niezasadna, Sąd bowiem nie stwierdził by organy wydając w niniejszej sprawie zaskarżoną decyzją dopuściły się naruszenia przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Skarżąca nie kwestionuje ustaleń faktycznych organów dokonanych w badanej sprawie i ich oceny. W istocie zarzutów skargi Skarżąca kwestionuje nałożenie nań kary pieniężnej na podstawie art. 89 u.g.h., który - w Jej ocenie - nie powinien mieć zastosowania wobec braku jego notyfikacji jako przepisu o charakterze technicznym.

W pierwszej kolejności należy jednak ustalić właściwość rzeczową i miejscową organów.

W dniu 01.03.2017 r. na mocy ustawy z dnia z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1948 - dalej "ustawa o KAS"), zmienione zostały przepisy ustawy z dnia

19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

Zgodnie z obowiązującym do dnia 28.02.2017 r. brzmieniem normy zawartej w art. 90 ust. 1 u.g.h., przewidziane tym aktem prawnym kary pieniężne (w tym za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry) wymierzane były w drodze decyzji przez naczelnika urzędu celnego, na którego obszarze działania była urządzana gra hazardowa. Nowelizacja przepisów spowodowała reorganizację krajowych służb skarbowych i celnych. Przepis art. 90 ust. 1 u.g.h. został zmieniony w dniu 01.03.2017 r. przez art. 121 pkt 3 ustawy o KAS i otrzymał nowe brzmienie o następującej treści: "Kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celno-skarbowego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa.

Począwszy zaś od dnia 01.04.2017 r. (po kolejnej nowelizacji - art. 1 pkt 68 lit. a) ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw – Dz. U. z 2017 r. poz. 88), "Karę pieniężną nakłada, w drodze decyzji: 1) naczelnik urzędu celno-skarbowego, na którego obszarze urządzana jest gra hazardowa lub znajduje się niezarejestrowany automat - w przypadkach, o których mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1- 4, 6 i 8 oraz ust. 3".

W świetle brzmienia przytoczonych wyżej przepisów należy stwierdzić, że nowelizacja art. 90 ust. 1 u.g.h. zachowała dotychczasową zasadę ustalania właściwości miejscowej organu pierwszej instancji do wydania decyzji w przedmiocie kar pieniężnych z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry według kryterium terytorialnego. O właściwości decyduje miejsce, w którym dany podmiot urządza grę hazardową, a od 01.04.2017 r. - także lokalizacja niezarejestrowanego automatu.

Zauważyć również należy, że decyzje Organów obu instancji zostały wydane

na podstawie art. 89 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 marca 2017 r. Treść tego przepisu w dniu 01.04.2017 r. została zmieniona przez art. 1 pkt 67 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017, poz. 88 – dalej "ustawa nowelizująca") - zmieniająca ustawę z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

Zwrócić przy tym należy uwagę, że w ustawie nowelizującej ustawodawca

nie zamieścił przepisów przejściowych regulujących kwestię stosowania właściwego prawa materialnego do stanów faktycznych zaistniałych przed 01.04.2017 r. albo spraw wszczętych i nie zakończonych przed tą datą. W takiej sytuacji, rozstrzygając o tym, czy dać pierwszeństwo zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, czy też zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej, należy uwzględnić okoliczności konkretnej sprawy, charakter przepisów podlegających zmianie, biorąc jednocześnie pod uwagę skutki, jakie może wywołać przyjęcie jednej lub drugiej zasady.

Na bezpośrednie działanie ustawy nowej, do zdarzeń mających miejsce przed jej wejściem w życie, ustawodawca powinien zdecydować się tylko w sytuacji, gdy za tym przemawia ważny interes publiczny, którego nie można wyważyć z interesem jednostki (orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego K 9/92 - OTK 1993 cz. I str. 69 i nast.,

K 14/92 - OTK 1993 cz. II str. 328 i nast.). Poza tym, bezpośrednie działanie prawa nowego niesie liczne zagrożenia w postaci naruszenia zasady zaufania obywatela

do państwa, zasady ochrony praw nabytych, czy też zasady nieretroakcji prawa, które to zasady wynikają z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego

(art. 2 Konstytucji RP) – vide: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia

10 kwietnia 2006 r., I OPS 1/06.

W sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych, należy więc przyjąć, że nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak i do tych, które miały miejsce wcześniej, jednakże trwają dalej - po wejściu w życie nowej ustawy. Taka sytuacja nie zaistniała jednak w rozpoznawanej sprawie. Stwierdzone naruszenie przepisów u.g.h. zakończyło się bowiem w dniu kontroli, tj. [...] r. Przyjęcie więc stanowiska, że mają w tej sprawie zastosowanie przepisy art. 89 u.g.h., które weszły w życie od dnia 01.04.2017 r., prowadziłoby do naruszenia zasady lex retro non agit. Zakaz działania prawa wstecz stanowi jeden z elementów konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego. Zasada niedziałania prawa wstecz jest dyrektywą legislacyjną skierowaną do organów stanowiących prawo, jak również dyrektywą interpretacyjną dla organów stosujących prawo, dokonujących wykładni przepisów prawnych. Mając na uwadze te zasady Sąd stwierdził, że organy prawidłowo zastosowały w sprawie dotychczasowy przepis art. 89 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym w dniu zdarzenia, nie zaś przepis znowelizowany w brzmieniu obowiązującym od dnia 01.04.2017 r.

Dodatkowo jedynie zauważyć należy, że zastosowanie tych przepisów w nowym brzmieniu spowodowałoby niekorzystne skutki z punktu widzenia Skarżącej, bowiem kara pieniężna przewidziana w znowelizowanym przepisie, wymierzana wobec urządzającego gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia w przypadku gier na automatach - wynosi

[...] zł od każdego automatu (art. 89 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 4 pkt 1 lit. a u.g.h.), a wobec urządzającego gry hazardowe na podstawie udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia, który narusza warunki zatwierdzonego regulaminu, udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia

lub dokonanego zgłoszenia lub prowadzi gry na automatach do gier, urządzeniu losującym lub urządzeniach do gier bez wymaganej rejestracji automatu do gier, urządzenia losującego lub urządzenia do gry w przypadku gier urządzanych

na podstawie koncesji lub zezwolenia - wynosi do [...] zł, a w przypadku gier urządzanych na podstawie zgłoszenia – wynosi do [...] zł (art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 4 pkt 2 u.g.h.). Porównując zatem sankcje wynikające z art. 89 u.g.h. w dawnym i nowym brzmieniu, nie budzi wątpliwości, że na gruncie dotychczasowych przepisów, sankcja za urządzanie gier wbrew przepisom ustawy, poza kasynem gry, jest łagodniejsza w stosunku do sankcji przewidzianej znowelizowanym przepisem.

Wskazać należy, że dla zastosowania art. 89 u.g.h. wystarczające jest stwierdzenie zaistnienia, po pierwsze - że urządzana gra jest grą w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h., tj. grą na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych

lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe,

w których gra zawiera element losowości. Po drugie - że gra jest urządzana poza kasynem gry. Po trzecie - warunkiem nałożenia kary pieniężnej określonej w tym przepisie jest spełnienie przesłanki podmiotowej.

Według zaś art. 2 ust. 5 u.g.h., grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w cechach komercyjnych, których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Wygraną rzeczową w grze na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze (art. 2 ust. 4 u.g.h.).

W rozpoznawanej sprawie Organy wykazały, że wszystkie te przesłanki zostały spełnione, co wynika z materiałów dokumentujących przebieg kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celnych (w tym eksperymentu procesowego). Z zebranych dowodów, w tym opinii biegłego wynika, że gracz na ujawnionym i zatrzymanym automacie H. F. nr [...] nie był w stanie przewidzieć rezultatu przeprowadzonej gry, jak również nie miał wpływu na odpowiednie ustawienie bębnów. Zatem, rezultat gry był nieprzewidywalny dla grającego, a tym samym gry miały charakter losowy, zawierając jednocześnie element losowości.

W zaskarżonej decyzji Organ – zdaniem Sądu - dokonał właściwej analizy,

czy gry urządzane na skontrolowanym urządzeniu zawierały elementy losowe,

czy też posiadały charakter losowy. Tym samym, należało zgodzić się z Organem,

że gry na przedmiotowym automacie wypełniły definicję gier na automatach

w rozumieniu u.g.h. Nie budzi także zastrzeżeń Sądu twierdzenie Organów obu instancji, że ujawnione w lokalu urządzenie było automatem do gier hazardowych

w rozumieniu art. 2 ust. 3-5 u.g.h., gdyż cechował je cel komercyjny, gry mają charakter losowy, a automat umożliwia bezpośrednią wypłatę wygranych lub rozpoczęcie nowej gry za punkty uzyskane tytułem wygranej w poprzedniej grze. Zdaniem Sądu,

w okolicznościach niniejszej sprawy Organy prawidłowo również oceniły, że Skarżąca urządzała gry na ujawnionym w lokalu automacie, gdyż to ona była jego dysponentem, co potwierdza załączona do akt badanej sprawy umowa leasingu z dnia [...] r. . W sytuacji zatem, gdy z niekwestionowanych ustaleń faktycznych wynika, że cechą (elementem) gier urządzanych na przedmiotowym automacie była ich losowość, rozumiana jako nieprzewidywalność ich rezultatu dla grającego, to prowadzi

do wniosku, że w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z urządzaną

na automatach do gier grą o charakterze losowym.

Podkreślić należy również, że po wejściu w życie u.g.h. prowadzenie działalności

w zakresie gier na automatach jest dopuszczalne w dwojakim trybie: albo po uzyskaniu koncesji (art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h.), albo na podstawie zezwoleń uzyskanych

na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń. W tym ostatnim przypadku, stanowiącym wyjątek od ogólnej zasady wymogu posiadania koncesji, konieczne jest zachowanie podstawowego warunku gwarantującego skorzystanie z tego wyjątku – spełnienie przesłanek kwalifikujących automat, jako automat do gier o niskich wygranych, określonych w art. 129 ust. 3 u.g.h. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie zachodziła, gdyż Skarżąca nie legitymowała się którymkolwiek z dokumentów legalizujących jego działania

(art. 6 i 7 u.g.h.). Nie wykazała też, że przed udostępnieniem urządzenia grającym zadośćuczyniła obowiązkowi rejestracji, stosownie do treści art. 23a u.g.h.

W trakcie przeprowadzonych czynności kontrolnych, w celu ustalenia charakteru gier urządzanych na przedmiotowym automacie, który w toku kontroli zastano włączony i gotowy do gry, funkcjonariusze urzędu celnego przeprowadzili eksperyment, który wykazał, że jest to urządzenie elektroniczne, zawierające wrzutnik monet, akceptor banknotów, które umożliwia rozgrywanie gier o charakterze losowym i służy do celów komercyjnych. Warunkiem uruchomienia gry było bowiem zakredytowanie jej przez grającego gotówką, wynik gry miał charakter losowy i był niezależny od zręczności grającego.

Weryfikując prawidłowość niespornych ustaleń faktycznych i ich oceny w kontekście zarzutów skargi, Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania wartości zgromadzonych w sprawie dowodów (także niespornych), w oparciu o które Organ przyjął ustalenia stanowiące podstawę zaskarżonych decyzji. Podkreślić należy, że w postępowaniu prowadzonym przez organy celne obowiązuje zasada otwartego katalogu środków dowodowych, dopuszczająca jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 O.p.). Nie było więc przeszkód do włączenia do akt sprawy materiałów uzyskanych w postępowaniu karnym skarbowym. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, ukaranie podmiotu prowadzącego gry na automatach poza kasynem gry, wymaga przeprowadzenia postępowania, w którym organy samodzielnie mogą i muszą ustalić ustawowe przesłanki nałożenia takiej kary. W tym zakresie mogą korzystać z wszelkich środków dowodowych, a ich ustalenia są samodzielne (por. wyrok NSA z dnia 24 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1788/15).

W ocenie Sądu, w toku postępowania organy zebrały i rozpatrzyły cały zgromadzony materiał dowodowy zgodnie z art. 121 § 1, art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 i art. 197 O.p.

Wskazać także należy, że w związku z rozbieżnościami na tle interpretacji art. 14 ust. 1 i 89 u.g.h. w kontekście ich technicznego charakteru, a w konsekwencji dopuszczalności stosowania kar administracyjnych za naruszenie zakazu urządzania gier hazardowych poza kasynami gry, Naczelny Sąd Administracyjny podjął w dniu 16 maja 2016 r. uchwałę w składzie siedmiu sędziów o sygn. akt II GPS 1/16.

Z uchwały tej wynika, po pierwsze - że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 u.g.h. Po drugie - że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

Według NSA, za uzasadnione uznać należy to podejście interpretacyjne

do spornej w sprawie kwestii, którego rezultat prowadzi do wniosku, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym, a w konsekwencji, że nie podlegał obowiązkowi notyfikacji. Wymieniony przepis ustawy krajowej sam w sobie nie kwalifikuje się do żadnej spośród grup przepisów technicznych, o których mowa

w dyrektywie 98/34/WE. Przepis ten, jak wskazał NSA, ustanawia sankcję za działania niezgodne z prawem, zaś ocena tej niezgodności jest dokonywana na podstawie innych wzorców normatywnych. O możliwości zastosowania, bądź konieczności odmowy zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. decydują bowiem okoliczności konkretnej sprawy i zestawienie, w jakim przepis ten występuje w ramach konstrukcji normy prawnej, odnoszącej się do ustalonego stanu faktycznego, co oznacza, że zasadniczo może stanowić on podstawę prawną nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych. Dokonując oceny korelacji art. 14 ust 1 u.g.h. i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. NSA wskazał, że "w sytuacji, gdy art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych penalizuje urządzanie gier na automatach w sposób niezgodny z prawem, a z art. 14 ust. 1 tej ustawy wynika, że urządzanie gier na automatach jest dozwolone

w kasynach gry, co wymaga spełnienia szeregu szczegółowych warunków określonych ustawą ściśle reglamentującą tego rodzaju działalność, to za oczywiste uznać należy, że z punktu widzenia stosowania albo odmowy stosowania tego przepisu, ustaleniem faktycznym o wiodącym i prawnie relewantnym znaczeniu jest ustalenie odnoszące się do następującej okoliczności. Mianowicie, czy podmiot prowadzący działalność regulowaną ustawą o grach hazardowych w ogóle poddał się działaniu zasad określonych tą ustawą - w tym zwłaszcza zasad określonych w jej

art. 14 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 - czy też przeciwnie, zasady te zignorował w ten sposób, że na przykład działalność tę prowadził pomimo, że ani zezwolenia,

ani koncesji na prowadzenie gry nigdy nie posiadał, ani też nie ubiegał się o nie."

W ocenie NSA, nie jest więc tak, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. pozostaje w tego rodzaju (funkcjonalnym) związku z technicznym przepisem art. 14 tej ustawy, który

to związek, zawsze i bezwarunkowo - a więc, bez względu na elementy i okoliczności konkretnych stanów faktycznych obrazowanych przywołanymi powyżej przykładami

- uzasadnia odmowę jego zastosowania, jako podstawy nałożenia kary pieniężnej, ilekroć podmiot urządzający gry na automatach czyni to poza kasynem gry. Niezależnie od powyższego wskazał również, że z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt P 4/14, wynika, że tryb notyfikacji nie jest elementem krajowej procedury ustawodawczej. Trybunał stwierdził, że przepisy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. są zgodne z art. 2 w związku z art. 7, a także z art. 20 i art. 22

w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a zatem nie ma obecnie wątpliwości co do ich obowiązywania.

W kontekście zatem ww. uchwały NSA, mając na uwadze obowiązujący krajowy porządek prawny, tj. przepis art. 269 § 1 P.p.s.a., który nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak było podstaw do dokonania odmiennej wykładni prawa od tej jaką dokonał Sąd w spornej kwestii w ww. uchwale NSA z dnia 16 maja 2016 r. o sygn. akt II GPS 1/16.

Z art. 269 § 1 P.p.s.a. wynika moc ogólnie wiążąca takiej uchwały poszerzonego składu NSA, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki zatem nie nastąpi zmiana tego stanowiska (wykładni), dopóty sądy administracyjne zobowiązane są je respektować.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podzielił wykładnię zaprezentowaną w przedstawionej uchwale, a tym samym zarzuty skargi, kwestionujące w jej istocie możliwość stosowania przepisów ustawy o grach hazardowych (art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h.) wobec braku ich notyfikacji, uznał za niezasadne.

Na poparcie zasadności tego stanowiska należy również przywołać wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 13.10.2016 r. w sprawie C-303/15, dotyczący wykładni art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34, w którym Trybunał w pkt. 23 wskazał, że:

"Przede wszystkim należy stwierdzić, że takie przepisy, które uzależniają prowadzenie działalności w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach od uzyskania koncesji na prowadzenie kasyna gry, nie stanowią "przepisów technicznych" w rozumieniu art. 1 pkt 3 dyrektywy 98/34, ponieważ nie odnoszą się one do produktu lub do jego opakowania jako takich i nie określają wymaganych cech produktu.".

Dalej, w pkt. 30 i 31 ww. wyroku C-303/15, Trybunał także wskazał, że:

"Ponadto zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przepisy krajowe, które ograniczają się do ustanowienia warunków zakładania przedsiębiorstw lub świadczenia usług przez przedsiębiorstwa, jak na przykład przepisy poddające wykonywanie jakiejś działalności zawodowej uprzedniemu uzyskaniu zezwolenia, nie stanowią przepisów technicznych w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34 (zob. podobnie wyrok z dnia 4 lutego 2016 r., Ince, C-336/14, EU:C:2016:72, pkt 76 i przytoczone tam orzecznictwo).

Należy zatem stwierdzić, że przepis taki jak art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych nie stanowi "przepisu technicznego" w rozumieniu dyrektywy 98/34.".

Wobec takiej argumentacji zawartej w ww. wyroku TSUE w sprawie C-303/15 oraz w związku ze związaniem wykładnią prawną zawartą w uchwale 7 Sędziów NSA z dnia 16.05.2016 r., sygn. akt II GPS 1/16, Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podzielił argumentacji Skarżącego

Dodatkowo wskazać należy, że w dniu 13.10. 2016 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok o sygn. akt C-303/15, w którym wskazał, że artykuł 1 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego w brzmieniu zmienionym na mocy dyrektywy 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r. należy interpretować w ten sposób, że przepis krajowy, taki jak ten będący przedmiotem postępowania głównego, nie wchodzi w zakres pojęcia "przepisów technicznych" w rozumieniu tej dyrektywy, podlegających obowiązkowi zgłoszenia na podstawie art. 8 ust. 1 tej samej dyrektywy, którego naruszenie jest poddane sankcji w postaci braku możliwości stosowania takiego przepisu.

W tym stanie sprawy Sąd, uznając zarzuty skargi co do naruszenia przepisów postępowania (art. 6 K.p.a., przy czym przepisy K.p.a nie znajdują zastosowania w sprawach dotyczących kar pieniężnych, lecz przepisy ustawy – Ordynacji podatkowej, stosownie do art. 91 u.g.h.), jak i przepisów prawa materialnego (art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h.) za niezasadne, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.

Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne

są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.