Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 205/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w G. z dnia [...] października 2005 r., Nr [...], wydaną na podstawie m.in. art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. Nr 210, poz. 2135, z późn. zm.) stwierdzono, że p, A. B. jest objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej od dnia [...] stycznia 1999 r. – nadal.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż z przedstawionych dokumentów wynika, że zainteresowany prowadzi działalność gospodarczą od dnia [...] czerwca 1996 r., o czym świadczy zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej nr[...], wydane przez Burmistrza Miasta J.. Od dnia [...] września 2005 r. zaprzestał prowadzenia działalności, co potwierdza druk ZUS ZWUA, złożony w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, Oddział G., Inspektorat P.. Zainteresowany nie dokonał równoczesnego wykreślenia przedsiębiorcy z ewidencji działalności gospodarczej.

Art. 66 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stanowi, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą.

Obowiązek ubezpieczenia w/w osób, stosownie do treści art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887, z późn. zm.). Zgodnie z art. 13 pkt 4 tej ustawy obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne prowadzące działalność pozarolniczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania działalności. W myśl art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Oznacza to, że czas objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym i zdrowotnym tych osób będzie tożsamy z czasem powadzenia działalności gospodarczej ustalonym w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178, z późn. zm.) przedsiębiorca będący osoba fizyczną może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast stosownie do treści art. 7e ust. 1 pkt 1 tej ustawy zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę – osobę fizyczną powoduje wykreślenie powyższego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej. W konsekwencji znaczenie prawne dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej ma wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz wykreślenie wpisu z tej ewidencji, a nie faktyczne zaprzestanie jej wykonywania, np. z powodu choroby czy zawieszenia działalności. Również przepisy ustawy z dnia 6 sierpnia 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 173, poz. 1807) nie przewidują możliwości zawieszenia przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej. Zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 i 2 tej ustawy przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo do ewidencji działalności gospodarczej. Wpisowi do ewidencji podlegają przedsiębiorcy będący osobami fizycznymi. Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 sierpnia 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej przedsiębiorca jest zobowiązany złożyć wniosek o wykreślenie w terminie 7 dni od dnia trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej. W konsekwencji również w myśl ustawy z dnia 6 sierpnia 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej znaczenie prawne dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej ma wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz wykreślenie wpisu z tej ewidencji, a nie faktyczne zaprzestanie jej wykonywania, np. z powodu choroby.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył zainteresowany wskazując, iż postępowanie zapoczątkował jego wniosek z dnia [...] października 2005 r. o umożliwienie kontynuowania dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego, związany z zawieszeniem działalności gospodarczej od dnia [...] września 2005 r. Wniosek ten był związany z sezonowym charakterem prowadzonej przez zainteresowanego pozarolniczej działalności gospodarczej (usługi parkingowe od maja do września każdego roku). Czas faktycznie prowadzonej działalności był przez zainteresowanego zgłaszany w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych i wiązał się z opłacaniem należnych składek. Po faktycznym zaprzestaniu prowadzenia działalności zainteresowany dokonywał "odpowiednich wyrejestrowań z ubezpieczeń" i przestawał płacić składki. "Wyrejestrowania" te nie wiązały się z wykreśleniem wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. W odpowiedzi na swój wniosek zainteresowany otrzymał decyzję, w której stwierdzono, że jest on objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej od dnia [...] stycznia 1999 r. – nadal. Odwołujący się zarzucił decyzji szablonowość i nie zgodził się z treścią rozstrzygnięcia. gdyż:

- od roku 2002 i 2004 odwołujący się zawierał z Narodowym Funduszem Zdrowia umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego na okres zawieszenia działalności gospodarczej. Po okazaniu kopii wyrejestrowania obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych na druku ZUS P ZWUA z tytułu ubezpieczenia o kodzie [...] dyrektor, reprezentujący ten sam Fundusz, nie wydawał decyzji lecz zawierał z zainteresowanym umowę, mimo że status zainteresowanego jest niezmienny od [...] stycznia 1999 r.;

- istnieje brak spójności i konsekwencji w działaniach ZUS oraz Dyrektora Oddziału NFZ. Od roku 1999 ZUS przyjmując wyrejestrowanie (ZUS ZWUA) domagał się kserokopii zawiadomienia urzędu skarbowego o zawieszeniu działalności, a nie kserokopii decyzji o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej;

- od 1999 r. Zakład Ubezpieczeń Zdrowotnych, który jest właściwy do wymiaru i pobierania składek nigdy nie wymierzył zainteresowanemu składek w okresie zawieszenia działalności;

-wydana przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzja oznacza m.in., że zainteresowany powinien zapłacić składki za ubezpieczenie zdrowotne za koło 40 miesięcy;

- przepisy dotyczące ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą generalnie nie zmieniły się. Zarówno w nieobowiązującej już ustawie o Narodowym Funduszu Zdrowia, jak i obowiązującej ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, osoby takie podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom zdrowotnym. Jednak polemika na temat znaczenia prawnego pojęcia "zaprzestania działalności" doprowadziła do wypracowania innej niż dotychczas interpretacji tego terminu, oznaczającej pogorszenie sytuacji osób prowadzących działalność gospodarczą sezonowo;

- decyzje Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wydawane są wyłącznie osobom, które zamierzają kontynuować opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne, co oznacza, że te osoby zostały wytypowane do poniesienia konsekwencji zmian interpretacji pojęcia " zaprzestanie działalności gospodarczej";

- wniosek odwołującego się dotyczył wyrażenia zgody na kontynuowanie dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego, co oznacza, że decyzją nie jest odpowiedzią na wystosowany wniosek.

Decyzją Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2005 r., Nr [...], wydaną na podstawie m.in. art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 110 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. Nr 210, poz. 2135, z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniesionego odwołania utrzymano w mocy zaskarżona decyzję.

W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu sprawy stwierdzono, iż na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. Nr 210, poz. 2135, z późn. zm.), art. 9 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. Nr 45, poz. 391, z późn. zm.), obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. oraz art. 8 pkt 1 lit c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. Nr 28, poz. 153, z późn. zm.) obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. – obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi.

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 obowiązującej ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. – powstaje i wygasa w terminach określonych przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887, z późn. zm.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Zatem czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne.

Podjęcie działalności gospodarczej przez p. A. B., zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 1 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178, z późn. zm.) mogło nastąpić po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej

Ponadto dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej znaczenie ma moment rozpoczęcia i zakończenia wykonywanej takiej działalności, zgodny z przepisami prawa, nie zaś zaprzestanie jej wykonywania np. wskutek "zawieszenia" działalności z uwagi na brak osiągania przychodów. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem Sądu Najwyższego zawartym w postanowieniu z dnia 17 lipca 2003 r., sygn. II UK 111/03, faktyczne niewykonywanie działalności gospodarczej w czasie oczekiwania na kolejne zamówienie lub w czasie ich poszukiwania, nie oznacza zaprzestania prowadzenia takiej działalności i nie powoduje uchylenia obowiązku ubezpieczenia społecznego.

Z załączonej dokumentacji wynika, że zainteresowany prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą od dnia [...] czerwca 1996 r., która jest nadal kontynuowana, bowiem nie nastąpiło jej wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej.

Odnosząc się do umów dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego zawartych między:

- p. A. B. a [...] Regionalną Kasą Chorych (umowa nr [...]z dnia [...] marca 2000 r.),

- p. A. B. a [...] Oddziałem Wojewódzkim Narodowego Funduszu Zdrowia (umowa nr [...] z dnia [...] września 2003 r.),

- p. A. B. a [...] Oddziałem Wojewódzkim Narodowego Funduszu Zdrowia (umowa nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r.),

pomimo trwania obowiązku odprowadzania składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, to stwierdzono, iż zainteresowany zawierając w/w umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego każdorazowo składał oświadczenie o niepodleganiu obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z żadnego z tytułów wymienionych w art. 66 obowiązującej ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 9 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. oraz art. 8 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. W związku z tym powyższa okoliczność nie ma znaczenia dla oceny zasadności podlegania przez zainteresowanego obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od dnia [...] stycznia 1999 r. do nadal. Oznacza to, że brak jest podstaw prawnych do uchylenia decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2005 r., Nr[...], na wniosek p. A. B..

Ponadto stwierdzono, że decyzja Nr [...], wydana przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, jest jedynie potwierdzeniem faktu objęcia zainteresowanego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia [...] stycznia 1999 r. do nadal. Zgodnie bowiem z art. 109 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych.

Skargę na powyższą decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zainteresowany zarzucając jej naruszenie prawa materialnego – art. 109 ust. 1 w związku z art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz procesowego, a w szczególności art. 7 i 8 K.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania administracyjnego, art. 107 K.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji oraz art. 77 w związku z art. 140 K.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, art. 32 Konstytucji RP, i w związku z tym wniósł o jej uchylenie w całości.

W uzasadnieniu, po obszernym przedstawieniu stanu sprawy rozwinięto argumentację podniesioną już w odwołaniu wskazując m.in., że stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w postanowieniu z dnia 17 lipca 2003 r., sygn. II UK 111/03, przytoczonym w decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, nie ma zastosowania do sytuacji skarżącego, który w okresie czasowego zaprzestania działalności gospodarczej nie poszukuje ani nie oczekuje na klientów. W okresie tym teren, na którym skarżący prowadzi usługi parkingowe nie jest przygotowany do przyjmowania klientów, nie ma też wystawionych reklam zachęcających do korzystania z przedmiotowych usług. Tak więc w ocenie skarżącego moment zaprzestania opłacania składek determinuje moment faktycznego zaprzestania działalności, a nie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej. Na potwierdzenie zasadności tego stanowiska skarżący powołał się na pismo Centrali Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która w piśmie z dnia [...] lipca 2002 r., Nr[...], przekazała oddziałom swoje stanowisko, z którego wynika, że "osoba, która podjęła prowadzenie działalności gospodarczej podlega z tego tytułu ubezpieczeniom społecznym obowiązkowo, jeżeli nie ma innego tytułu do ubezpieczeń, bez względu na to, czy w ramach prowadzonej działalności osiąga przychody, czy też ich nie osiąga, jeżeli pozostaje w gotowości do prowadzenia działalności." Zdaniem skarżącego, zgodnie z tym stanowiskiem brak gotowości do prowadzenia działalności jest podstawą do zaprzestania opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, a to stanowi również podstawę do zaprzestania opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne. W ocenie skarżącego w rozpatrywanej kwestii brak jednolitego stanowiska między Zakładem Ubezpieczeń Społecznych i Narodowym Funduszem Zdrowia oraz pojawienie się spornej interpretacji NFZ, że składkę na ubezpieczenie zdrowotne należy opłacać za okres od daty wskazanej w uprawnieniu do prowadzenia działalności na podstawie wpisu do ewidencji do dnia wykreślenia tego wpisu, nie może prowadzić do pogorszenia sytuacji skarżącego. Oznacza to bowiem, że skarżący powinien zapłacić zaległe składki za ubezpieczenie zdrowotne za około 40 miesięcy. Skarżący wskazał ponadto, że podpisywane od roku 2000 umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego nie były kwestionowane, i nie żądano od skarżącego wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej. W tej sytuacji stanowisko Prezesa NFZ powoduje złamanie zasady równości i niedyskryminacji wynikające z art. 3 Konstytucji RP – tym bardziej, że wiele osób w podobnej sytuacji jak skarżący, ale nie opłacających składek na ubezpieczenie zdrowotne, nie zostanie objętych decyzjami o objęciu obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym.

W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jej oddalenie powtarzając w zasadzie argumentację zawartą w uzasadnieniach wydanych decyzji. Organ nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 107 K.p.a. oraz art. 77 w związku z art. 140 K.p.a. wskazując, że nie kwestionował przedstawionego przez stronę stanu faktycznego; w tej sytuacji nie można mówić o niewłaściwym przeprowadzeniu postępowania dowodowego. W ocenie organu nie można jednak zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że okresowość uzyskiwania przez niego przychodów statuuje okresowe prowadzenie działalności gospodarczej. Obowiązujące przepisy nie przewidują bowiem instytucji przerw w działalności gospodarczej. Ponadto czym innym jest faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej i obowiązki podatkowe związane z uzyskiwaniem przychodów, a czym innym uzyskanie statusu podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, o czym przesądza wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Za niezasadny organ uznał również zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji RP wskazując, że zasady podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu określa ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i zasady te są jednolite dla poszczególnych grup obywateli o podobnym statusie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2005 r., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2005 r., którą stwierdzono, że p, A. B. jest objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej od dnia [...] stycznia 1999 r. – nadal.

Pierwszy zarzut skarżącego dotyczył przedmiotu i samego wszczęcia postępowania zakończonego wydaniem decyzji administracyjnej. Skarżący stwierdził mianowicie, że postępowanie zapoczątkował jego wniosek z dnia [...] października 2005 r. o umożliwienie kontynuowania dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego, związany z zawieszeniem działalności gospodarczej od dnia [...] września 2005 r. Wniosek ten był związany z sezonowym charakterem prowadzonej przez zainteresowanego pozarolniczej działalności gospodarczej (usługi parkingowe od maja do września każdego roku).Wniosek skarżącego dotyczył więc, jego zdaniem, wyrażenia zgody na kontynuowanie dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego, a nie obowiązku objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. Według skarżącego oznacza to, że decyzja nie jest odpowiedzią na wystosowany wniosek.

Zarzut skarżącego nie jest słuszny. Zgodnie z art.109 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń. Wniosek skarżącego z całą pewnością nie dotyczył prawa do świadczeń. Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu nie mógł go również potraktować jako wniosku o ubezpieczenie dobrowolne, gdyż zgodnie z art. 68 ust. 1 powołanej ustawy ubezpieczyć się dobrowolnie może jedynie osoba niewymieniona w art. 66 ust. 1 ustawy, a skarżący do tej kategorii osób nie należy, bo jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego na mocy art. 66 ust. 1 lit c ustawy. Ponadto ubezpieczenie dobrowolne następuje w drodze umowy, a sprawy dotyczące objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym rozstrzygane są w drodze decyzji administracyjnej. W tej sytuacji wojewódzki organ Funduszu trafnie potraktował wniosek skarżącego jako wniosek w sprawie dotyczącej objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i rozstrzygnął go, zgodnie z art. 107ust. 5 pkt 16 ustawy, w formie decyzji indywidualnej. Należy też uznać, że w ten sposób powołana wyżej decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia została wydana na wniosek zainteresowanego, który mógł być potraktowany przez właściwy organ wyłącznie jako wniosek w sprawie obowiązku objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym w związku z prowadzoną od dnia [...] czerwca 1996 r. działalnością gospodarczą. Jest to zgodne z art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w myśl którego wniosek o rozpatrzenie sprawy dotyczącej m.in. objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym powinien zgłosić ("zgłasza") ubezpieczony.

W związku z podstawowym zarzutem skarżącego, dotyczącym podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego i odwołaniem się do zawieranych od lat umów ubezpieczenia dobrowolnego, w decyzji odniesiono się do stanów prawnych istniejących pod rządami trzech ustaw, które poczynając od 1997 r. do chwili obecnej regulowały kwestie związane z objęciem ubezpieczeniem zdrowotnym, a mianowicie: 1) ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. Nr 28, poz. 153, z późn. zm.), obowiązującej do dnia 1 stycznia 1999 r., 2) ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. Nr 45, poz. 391, z późn. zm.), obowiązującej od dnia 7 lutego 2003 r. oraz 3) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. Nr 210, poz. 2135, z późn. zm.), obowiązującej od dnia 1 października 2004 r. Ponadto w decyzji odwołano się do przepisów obowiązującej ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887, z późn. zm.). Przywołano również przepisy ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178, z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 6 sierpnia 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 173, poz. 1807) dla uzasadnienia tezy, iż nie przewidują one możliwości zawieszenia przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej.

Właściwość organów orzekających w rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości. Zgodnie z art. 107 ust. 5 pkt 16 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. do zadań dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu należy wydawanie decyzji w sprawach ubezpieczenia zdrowotnego, zaś w myśl art. 102 ust. 5 pkt 24 do zadań Prezesa Funduszu należy podejmowanie decyzji w sprawach określonych w ustawie. Zakres przedmiotowy spraw rozstrzyganych w formie decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu określa (ogranicza) art. 109 powołanej ustawy. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego, do których ustawa zalicza sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń. Do tych spraw nie należą sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należące do właściwości organów ubezpieczeń społecznych. Dyrektor oddziału wojewódzkiego rozpatruje sprawy określone w ust. 1 w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia ich wniesienia, wydając decyzję, której uzasadnienie sporządza z urzędu (ust. 4). Odwołanie od tej decyzji wnosi się do Prezesa Funduszu w terminie 7 dni od dnia jej otrzymania. Zgodnie z art. 110 ustawy od decyzji Prezesa Funduszu w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

Na tle przedstawionych przepisów nie ulega wątpliwości, że : -wniosek skarżącego dotyczył indywidualnej sprawy dotyczącej obowiązku objęcia ubezpieczeniem społecznym; - postępowanie w sprawie zostało wszczęte w sposób właściwy, tzn. na wniosek ubezpieczonego; - organy Narodowego Funduszu Zdrowia (wykonawcze) były uprawnione do załatwienia sprawy w formie decyzji; - ustalony przez ustawę tryb postępowania w sprawie został zachowany.

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego jest obecnie (i był na gruncie poprzednio obowiązujących ustaw regulujących tę dziedzinę spraw, powołanych powyżej) związany z obowiązkiem podlegania ubezpieczeniom społecznym. Mianowicie, zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi (ust. 1). które są m.in. pracownikami w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (lit. a) oraz osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą (lit. c). Zgodnie z art. 69 ust. 1 powołanej ustawy obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.

W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, iż skarżący prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą. Z tego tytułu skarżący spełnia wymogi do objęcia ubezpieczeniem społecznym. Co za tym idzie, zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych z tytułu wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej obowiązkowo podlega on ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu – od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. W tym samym okresie podlega on zatem ubezpieczeniu zdrowotnemu i jest zobowiązany za ten okres opłacać składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Ponieważ zaś przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej skarżącego stanowią jedyny tytuł do objęcia go obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, składka na ubezpieczenie zdrowotne powinna być opłacana z tego właśnie tytułu.

Należy zatem uznać, że organy orzekające w sprawie prawidłowo rozstrzygnęły w kwestii terminów rozpoczęcia i zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej, a także w sprawie przerw czy "zawieszenia" tej działalności, mających uprawniać do niepłacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne. Sąd podziela w szczególności stanowisko, że na gruncie obowiązujących od 1999 r. przepisów prawnych czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego osób prowadzących działalność gospodarczą o charakterze nierolniczym, a więc także czas podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne. Obowiązek ten jest również (z wyłączeniem rolników lub ich domowników w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników) niezależny od rodzaju prowadzonej nierolniczej działalności gospodarczej, jej bardziej lub mniej stałego (regularnego bądź doraźnego) charakteru. Dotyczy on więc również działalności mającej faktycznie charakter sezonowy. W rezultacie należy stwierdzić, że na podstawie obowiązujących przepisów, a w szczególności przepisów regulujących świadczenia opieki zdrowotnej, brak podstaw prawnych do spełnienia żądania skarżącego, tj. do "zawieszenia" obowiązku opłacania przez niego składek na ubezpieczenie zdrowotne przez okres nieprowadzenia parkingu.

Jednym z kolejnych zarzutów podniesionych w skardze był zarzut ogólnikowego uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz załatwienia sprawy skarżącego bez wymaganego indywidualnego podejścia, bez szczegółowej analizy jego motywów i sytuacji zawodowej. Należy w związku z tym stwierdzić, że zgodnie z art. 65 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych ubezpieczenie zdrowotne jest oparte przede wszystkim na zasadzie równego traktowania oraz solidarności społecznej; również ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych stoi na gruncie równego traktowania wszystkich ubezpieczonych bez względu na płeć, stan cywilny, stan rodzinny. Zgodnie z tą ostatnią ustawą zasada równego traktowania dotyczy w szczególności: 1) warunków objęcia systemem ubezpieczeń społecznych, 2) obowiązku opłacania i obliczania wysokości składek na ubezpieczenie społeczne, 3) obliczania wysokości świadczeń, 4) okresu wypłaty świadczeń i zachowania prawa do świadczeń. W rezultacie na podstawie obowiązujących przepisów nie można znaleźć podstaw do indywidualizacji obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne – zwłaszcza w przypadku przedstawionym przez skarżącego, żądającą zwolnienia z opłat w faktycznego zaprzestania prowadzenia parkingu, a więc w istocie zakładającą niedopuszczalną możliwość "zawieszenia" wykonywania działalności gospodarczej na ten okres.

Trzeba również podkreślić, że organy orzekając w sprawie trafnie podkreśliły kontynuację rozwiązań dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego przyjętych w przepisach trzech kolejnych ustaw regulujących tą problematykę i dokonały prawidłowej wykładni tych przepisów jednoznacznie udowadniając, że skarżący powinien opłacać świadczenia za ubezpieczenie zdrowotne za cały okres zgłoszonej działalności, bez żadnych przerw.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego, który próbuje sprowadzić rozważaną kwestię ciągłości obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego do kwestii zmiany interpretacji prawnego pojęcia "zaprzestania działalności", co zdaniem skarżącego doprowadziło do pogorszenie sytuacji osób prowadzących działalność gospodarczą sezonowo, braku spójności i konsekwencji w działaniach ZUS oraz Dyrektora Oddziału NFZ w tym zakresie, a także faktu zawierania przez skarżącego przez wiele lat (2002 - 2004) umów dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego na okres zawieszenia działalności gospodarczej i ostatniej odmowy, nieuzasadnionej wszak zmianą statusu skarżącego, to nie sposób nie zgodzić się z konstatacją Prezesa NFZ, iż zawierając te umowy skarżący każdorazowo składał oświadczenie o niepodleganiu obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z żadnego z tytułów wymienionych w art. 66 obowiązującej ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 9 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. oraz art. 8 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. W związku z tym powyższa okoliczność nie ma znaczenia dla oceny zasadności podlegania przez zainteresowanego obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od dnia [...] stycznia 1999 r. do nadal.

Analizując zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził w konsekwencji zarzucanego przez skarżącego naruszenia art. 32 Konstytucji RP, gdyż nie dostrzegł w zaskarżonej decyzji przejawów dyskryminacji strony, przepisów prawa materialnego – art. 109 ust. 1 w związku z art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, gdyż zdaniem Sądu decyzja została wydana w zgodzie z powołanymi przepisami, jak również nie stwierdził, by zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 i 8 K.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania administracyjnego, art. 107 K.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji oraz art. 77 w związku z art. 140 K.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.