Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 160/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 2. ,art. 3 ust. 1 pkt 4 lit a
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Chowańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2016r. sprawy ze skargi P. E. R. N. ,,P." S.A w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] stycznia 2012 r. P. »PRZYJAŻŃ" S.A. (skarżąca/spółka) złożyła deklarację na podatek od nieruchomości na 2012 r. na kwotę 150.803,00 zł, deklarując do opodatkowania budowle: 7.487.221,22zł x 2%=149.744,42zł, grunty związane z działalnością: 1271m2x 0,67 zł= 851,57 zł), budynki związane z działalnością 11,50m2 x 17,99 zł= 206,89 zł).

Z uwagi na wynik kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. organ podatkowy pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. wezwał spółkę do złożenia wyjaśnień w kwestii powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności, ewentualnie o złożenie korekty deklaracji na podatek od nieruchomości za 2012 r. dotyczących zadeklarowanych gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W odpowiedzi strona stwierdziła, że zadeklarowana powierzchnia gruntów związanych z działalnością gospodarczą jest prawidłowa i obejmuje pas gruntu zajęty przez rurociągi i światłowody będące w posiadaniu spółki. Jej zdaniem na podstawie umowy z dnia [...] listopada 2002r. zawartej z Dyrekcją Generalną Lasów Państwowych, faktycznie dzierżawione przez spółkę są pasy gruntu (§ 1 ust. 1 umowy), które wykorzystuje ona do prowadzenia działalności gospodarczej, a załącznik nr [...] (następnie nr [...]) stanowi jedynie o maksymalnym obszarze gruntów, jakie spółka może użytkować, nie zaś jakie użytkuje. Spółka stwierdziła również, iż w odniesieniu do gruntów spoza pasa gruntu zajętego przez nią, nie posiada cech posiadacza ze względu na możliwość prowadzenia gospodarki leśnej na gruntach spoza pasa gruntu zajętego, konieczność ponoszenia przez spółkę dodatkowych opłat za wejście na teren spoza pasa gruntu zajętego pod rurociągi i światłowody, brak ich utrzymania przez spółkę ponad czynności zastrzeżone jako obowiązkowe w zakresie pasa bezpieczeństwa oraz brak ulepszenia gruntów spoza pasa gruntu zajętego przez spółkę. W konsekwencji zdaniem strony brak jest podstaw do korygowania złożonych deklaracji na podatek od nieruchomości za lata 2010-2014.

Decyzją z dnia [...] września 2015r. Wójt Gminy B. określił skarżącej spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r. w kwocie 139.556,00 zł. Organ podatkowy zgodził się z argumentacją podatnika dotyczącą wartości budowli przestawionych w deklaracji. Jednocześnie stwierdził, iż nieuzasadnione jest twierdzenie Spółki, że nie jest posiadaczem gruntów poza gruntem zajętym pod rurociągi.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ przywołał odpowiednie przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014r., poz. 849) dalej jako: "u.p.o.l.", regulujące przedmiotowy i podmiotowy zakres podatku od nieruchomości. Kolegium zgodziło się ze stanowiskiem strony dotyczącym wartości budowli przedstawionych w deklaracji za 2012 r. i stwierdziło, że kwestią sporną jest czy w 2012r., to jest w czasie obowiązywania umowy z dnia [...] listopada 2002 r. zawartej pomiędzy Dyrektorem Lasów Państwowych , a spółką była ona posiadaczem pasa gruntów tylko o szerokości stanowiącej 0,80 m i długości 1.208 metrów (966m2 zgodnie z jej stanowiskiem), czy też całości pasa gruntów o powierzchni 13.159 m2, które zdaniem organu stanowią przedmiot umowy, a w efekcie, czy była podatnikiem podatku od nieruchomości. Organ dodał, że poza przedmiotem sporu pozostaje kwestia opodatkowania 305m2 gruntów pozostających w użytkowaniu wieczystym.

Przedstawiając zebrany w sprawie materiał dowodowy Kolegium podało, że organ I instancji włączył do akt postępowania wyciąg z wyniku kontroli nr UKS

z dnia [...] marca 2015 r. Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B., wyciąg z protokołu badania ksiąg podatkowych z dnia [...] grudnia 2014 r., kserokopię wypisu z rejestru gruntów i budynków, kserokopie wycinków map. Ponadto analizie poddano umowę z dnia [...] listopada 2002r. zawartą przez spółkę z Dyrektorem Lasów Państwowych.

Wskazano, że zgodnie z 1 ust. 1 przedmiotem umowy było oddanie do korzystania przez stronę pasa gruntu zajętego na potrzeby utrzymania istniejących rurociągów naftowych, pod budowę i utrzymanie nowych rurociągów oraz pod budowę i utrzymanie linii światłowodowych. Zgodnie z § 2 ust. 1 umowy spółka w porozumieniu i terminie uzgodnionym z właściwym nadleśniczym w odniesieniu do gruntów, o których mowa w § 1 ust. 1 miała dokonać aktualizacji pomiarów geodezyjnych, przeprowadzić zmiany w ewidencji gruntów, dostarczyć zaktualizowane mapy i aktualne wypisy z rejestrów gruntów do właściwego nadleśniczego. Wykaz nieruchomości do korzystania, z których upoważnia stronę przedmiotowa umowa, zgodnie z § 2 ust. 2 umowy, miał wskazywać załącznik nr [...] (a później 6) określający również szerokość i powierzchnię zajętego pasa gruntów, z uwzględnieniem aktualizacji pomiarów geodezyjnych, o których mowa w ust. 1. Wskazano, że załącznik nr [...] który został zastąpiony załącznikiem nr [...] (aneks do umowy nr [...]) faktycznie wskazuje jedynie numery działek oraz długość pasa samego rurociągu w metrach bieżących oraz zestawienie długości tras zajętych na

rurociągi naftowe i linie światłowodowe na gruntach Lasów Państwowych, w tym przypadającą na Nadleśnictwo B. 1.621 m. Za udostępnianie gruntów strona, zgodnie z § 4 umowy zobowiązana była płacić na rzecz Lasów Państwowych opłatę jednorazową z tytułu budowy i utrzymania linii światłowodowych i opłatę roczną z tytułu utrzymania istniejących oraz budowy i utrzymania nowych rurociągów. Ponadto, stosownie do treści § 5, niezależnie od powyżej wskazanych opłat spółka zobowiązana była do regulowania wszelkich podatków związanych z korzystaniem i udostępnianiem gruntów wskazanych w załączniku nr [...], w tym podatku od nieruchomości.

Kolegium podało, że Generalna Dyrekcja Lasów Państwowych w odpowiedzi na prośbę o podanie wyjaśnień dotyczących wykonania warunków zawartej umowy odpowiedziała, iż obowiązek spełnienia wymogów przepisów podatkowych, t.j. określenia powierzchni zajętego pasa gruntu spoczywał na skarżącej spółce. Jednocześnie wskazano, iż na gruntach stanowiących pasy (pozbawione

drzewostanu), na których posadowione są urządzenia przesyłowe stanowiące własność spółki nie ma możliwości prowadzenia gospodarki leśnej.

Organ odwoławczy wskazał, że strona przez kilka lat nie podjęła skutecznych działań w celu wypełnienia zobowiązań zawartych w przedmiotowej umowie. Dopiero

w 2008 r. zawarła pierwszą umowę na wykonanie pomiarów geodezyjnych pasa

gruntu zajętego pod rurociąg i towarzyszące im kable światłowodowe i teletechniczne. Zakres rzeczowy pomiarów został zaakceptowany przez obie strony umowy. Ustalono, iż w terenie wyznaczony zostanie i za stabilizowany na trwałe słupkami betonowymi pas techniczny zajęty pod rurociągi i towarzyszące im kable światłowodowe i teletechniczne. Pomiarów przy zastosowaniu uzgodnionych parametrów na całej długości rurociągów przebiegających przez grunty Skarbu Państwa będące w zarządzie Lasów Państwowych dokonała spółka P. Zgodnie z zapisami umów przygotowała ona również wykazy zmian ewidencyjnych dotyczących poszczególnych działek oraz wnioski do poszczególnych nadleśnictw o wprowadzenie zmian do operatu ewidencji gruntów i budynków prowadzonych przez właściwe starostwa. Organ ustalił, że odmówiono ich podpisania z uwagi na brak przeprowadzenia przez skarżącą spółkę

procedur wyłączenia gruntów z produkcji leśnej. Nadleśnictwa nie podważały jednak pomiaru pasa technicznego. Zdaniem organu z dokonanych pomiarów wynika, iż strona użytkowała na terenie Gminy B., zgodnie z zawartą umową z dnia [...] listopada 2002 r. grunty Skarbu Państwa będące z zarządzie Lasów Państwowych o łącznej powierzchni 1,3159 ha (13.159 m2), a nie jak twierdzi o powierzchni 966 m2. Organ dodał, że pomiary zostały wykonane w 2009 r., ale dotyczyły pasa zajętego na utrzymanie rurociągu i światłowodów, który nie uległ zmianie, gdyż rurociąg i światłowody nie zmieniły swojego położenia. W związku z powyższym nie jest konieczne przeprowadzenie dodatkowych pomiarów.

W oparciu o zebrane materiały dowodowe organ odwoławczy stwierdził, że zakresem rzeczowym umowy z [...] listopada 2002r. objęte zostały całe

grunty oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jak" Tr - tereny różne" co do

których odnosić się miały aktualizacyjne pomiary geodezyjne o których mowa w §

2 powyższej umowy. Wyniki pomiarów nie zostały jednak przekazane Lasom

Państwowym ani też nie została przeprowadzona procedura zmian danych

ewidencji gruntów i budynków. Nie podzielił tym samym stanowiska spółki, że zakres rzeczowy umowy z [...] listopada 2002r. nie odnosi się bezpośrednio do powierzchni działek ujętych w ewidencji gruntów i budynków jako "Tr -tereny różne".

W ocenie SKO spółka była posiadaczem spornych gruntów i prowadzona na nich była działalność gospodarcza. W tym kontekście organ oceniając charakter czynności prawnej wynikającej z § 1 ust. 1 tej umowy, podzielił stanowisko organu podatkowego, że odpłatne udostępnienie skarżącej gruntów leśnych wyszczególnionych w załączniku nr [...] (potem 6) do umowy, skutkowało przeniesieniem na ten podmiot ich posiadania i to bez względu na to, że w umowie nie zostało zawarte jakichkolwiek z określeń "o posiadaniu, czy użytkowaniu". Wskazano, że z opisywanej umowy o oddaniu do korzystania gruntów leśnych (pod którymi posadowione są rurociągi naftowe i linie światłowodowe) nie wynika, że udostępnienie tych gruntów,

nastąpiło jedynie w celu wejścia na dany grunt. Organ nie zgodził się przy tym ze stanowiskiem strony, że na podstawie zapisów umowy Nadleśnictwo zastrzegło sobie prawo prowadzenia działalności gospodarczej na terenie będącym przedmiotem dzierżawy i taką działalność faktycznie prowadzi. Zapis § 11 umowy stanowi, iż "Dyrektor Generalny zastrzega sobie prawo wejścia na nieruchomości, o których mowa w § 1 ust. 1, w celu prowadzenia działalności gospodarczej, ochronnej na sąsiednich gruntach. W ocenie Kolegium ten przepis umowy dotyczy prawa Nadleśnictwa do wejścia na teren użytkowany przez skarżącą celem prowadzenia działalności gospodarczej i ochronnej ale na gruntach sąsiednich. W konsekwencji organ nie zgodził się również z argumentacją skarżącej, że taki sposób udostępnienia gruntów powodował, że nie miała ona "woli" posiadania tych gruntów. Zdaniem SKO udostępnienie skarżącej gruntów uznać należy, za skutek czynności mającej cechy przypisane nie tylko posiadania służebności przesyłu (gruntowej), o której mowa w art. 305 k.c., lecz za przekazanie ich w posiadanie temu podmiotowi stosownie do treści art. 336 k.c.

Jednocześnie Kolegium stanęło na stanowisku, że stronie zostały udostępnione grunty w celu utrzymania, umożliwienia eksploatacji i budowy rurociągów i linii światłowodowych czyli w celu wykonywania działalności gospodarczej. Tym samym grunty udostępnione spółce były zajęte na cele działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Według tego unormowania, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Użyte tu pojęcie "zajętych" odnosi się do sfery działań faktycznych, stąd argumentacja Strony przywołująca uregulowania prawne

związane z przesłankami wyłączenia gruntów z produkcji leśnej, nie mogła mieć

przesądzającego znaczenia.

Reasumując, organ odwoławczy stwierdził że zawarcie przez stronę z Nadleśnictwem umowy z elementami posiadania służebności (wejścia na grunt,

oczyszczanie go z roślinności drzewiastej i krzewiastej ), nie wyklucza faktycznego władztwa w rozumieniu art. 336 kodeksu cywilnego gruntów leśnych pod którymi znajdują się rurociągi naftowe, na którym to posiadaczu ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości stosownie do treści przepisów art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Obowiązywało ją to do ujawnienia tego faktu w deklaracji podatkowej, obliczenia podatku i jego zapłacenia na rachunek gminy, zgodnie z art. 6 ust. 9 tejże ustawy.

W złożonej do tut. Sądu skardze spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 rok oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w tej samej części, zarzucając:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.:

- art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. w związku z art. 336 k.c. poprzez uznanie Spółki za podatnika podatku od nieruchomości w stosunku do gruntów należących do Lasów Państwowych, które nie stanowią przedmiotu dzierżawy, a tym samym w stosunku do których Spółka nie wykazuje cech posiadacza zależnego;

- art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. w związku z art. 305ą k.c. poprzez uznanie Spółki za podatnika podatku od nieruchomości w stosunku do gruntów należących do Lasów Państwowych, w stosunku do których Spółka nie wykazuje cech posiadacza rzeczy (tj. gruntu), tylko cechy co najwyżej posiadacza służebności przesyłu;

- uznanie Spółki za podatnika podatku od nieruchomości w stosunku do gruntów należących do Lasów Państwowych, które nie stanowią przedmiotu dzierżawy i których Spółka nie posiada;

- art. 3 ust. 2 u.p.o.l. poprzez uznanie Spółki za podatnika podatku od nieruchomości w stosunku do gruntów Lasów Państwowych, które są w faktycznym władaniu Nadleśnictwa.

2) naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r. poz. 749) dalej jako: "O.p.", poprzez wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania;

- art. 121 O.p. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych z uwagi na zastosowanie wykładni rozszerzającej i profiskalnej przy rozstrzyganiu w przedmiotowej sprawie;

- art. 122 O.p. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu

wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozstrzygnięcia jej w zgodzie z przepisami prawa przejawiające się brakiem dokładnej analizy stanu faktycznego, jak i przepisów prawnych obowiązujących w przedmiotowym postępowaniu, a także analizą stanu faktycznego w oderwaniu od postanowień Umowy z Lasami Państwowymi (bagatelizowanie, że tzw. pas bezpieczeństwa stanowi grunty sąsiednie a nie pas gruntu będący przedmiotem Umowy z Lasami Państwowymi);

- art. 120 O.p. w zw. z art. 121 § 1 tej ustawy poprzez wykraczanie organu poza zakres swoich kompetencji z uwagi na dokonanie wykładni profiskalnej podczas interpretacji ustaleń umowy cywilnoprawnej dzierżawy według swojego uznania (dot. § 11 ust. 1 Umowy z Nadleśnictwem), jak i całej sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze m.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem.

Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270, t.j. dalej: "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2). Jedynie stwierdzenie tych okoliczności obliguje Sąd do uchylenia (stwierdzenia nieważności) zaskarżonej decyzji.

Badając przedmiotową sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził opisanego w art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 p.p.s.a. naruszenia prawa.

W pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organy podatkowe przepisów postępowania. Rozpatrzenie tych zarzutów poprzedzać musi bowiem rozpoznanie zarzutów dotyczących naruszenia norm prawa materialnego, albowiem tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny może być podstawą do trafnej subsumpcji tego stanu faktycznego pod określoną normę prawną. Nie budzi przy tym wątpliwości, że zakres postępowania dowodowego jest zdeterminowany przesłankami określonymi w przepisach stanowiących materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu nie doszło do zarzuconych w skardze naruszeń prawa procesowego, art. 120, art. 121, art. 122 O.p. poprzez niepełne i niewłaściwe rozpoznanie stanu faktycznego, oparcie się na niekompletnym materiale dowodowym i dokonania błędnej oceny zebranego materiału dowodowego.

Organy zgromadziły bowiem pełny materiał dowodowy, pozwalający na zrekonstruowanie stanu faktycznego i oceniły go zgodnie z zasadą swobodnej, a nie dowolnej oceny tych dowodów. W obszernym uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał podstawy prawne i faktyczne poczynionych ustaleń .

Dowody z dokumentów nie były przy tym kwestionowane. Podkreślić należy, że to iż wyprowadzona z zebranego materiału dowodowego ocena prawna jest odmienna od oczekiwań strony nie może dowodzić wadliwości tej oceny, która zdaniem Sądu jest zgodna z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego, a zatem odpowiada wymogom art. 191 O.p.

Powyższe nie stanowi również naruszenia zasady zaufania podatników do organów podatkowych.

Wskazać należy, że organ prowadzący postępowanie zebrał materiał dowodowy obejmujący te okoliczności, z którymi na gruncie stosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego wiążą się skutki prawne.

Reasumując, w kontrolowanym postępowaniu nie można dopatrzyć się zarzucanego w skardze naruszenia przepisów procesowych, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Kwestia sporna w niniejszej sprawie sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie, czy w latach 2010-2013 , to jest w czasie obowiązywania umowy z dnia [...] listopada 2002r., zawartej pomiędzy Dyrektorem Generalnym Lasów Państwowych a P. S.A. (dalej jako "skarżąca", "P.") skarżąca była posiadaczem całości gruntów oznaczonych w ewidencji gruntów jako "Tr"- tereny różne a w efekcie tego, czy była podatnikiem podatku od nieruchomości.

W pierwszej kolejności ustalenia wymagał przedmiotowy zakresu umowy zawartej przez skarżącą w dniu [...] listopada 2002r. Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że w dniu [...] listopada 2002r. pomiędzy Dyrektorem Generalnym Lasów Państwowych a P. zawarta została umowa odpłatnego oddania do korzystania przez P. pasa gruntu zajętego na potrzeby utrzymania istniejących rurociągów naftowych, pod budowę i utrzymanie nowych rurociągów oraz pod budowę i utrzymanie linii światłowodowych (§ 1 ust. 1 umowy ).

Powierzchnię pasa gruntu oddanych do korzystania, zgodnie z § 2 ust. 2 umowy, miał wskazywać załącznik nr 5 (a później 6) określający również szerokość i powierzchnię zajętego pasa gruntów, z uwzględnieniem aktualizacji pomiarów geodezyjnych, o których mowa w ust. 1.

Zgodnie z § 2 ust. 1 umowy P. w odniesieniu do gruntów będących przedmiotem dzierżawy zobowiązany został do dokonania aktualizacji pomiarów geodezyjnych, przeprowadzenia zmian w ewidencji i dostarczenia zaktualizowanych map i aktualnego wypisu z rejestru gruntów. Załącznik nr 5 który został zastąpiony załącznikiem nr 6 (aneks do umowy nr [...]) faktycznie wskazuje jedynie numery działek oraz długość pasa samego rurociągu w metrach bieżących (część 1) oraz zestawienie długości tras zajętych na rurociągi naftowe i linie światłowodowe na gruntach Lasów Państwowych, w tym przypadającą na Nadleśnictwo B. 1.621 m.

Za udostępnianie gruntów skarżąca była zobowiązana zapłacić wynagrodzenie określone w § 4 umowy. W trakcie postępowania podatkowego organ przesłuchał nadleśniczego Nadleśnictwa B., który wyjaśnił, iż na potrzeby dzierżawcy P. zajęta jest powierzchnia gruntów, która ujęta jest w ewidencji powszechnej, czyli grunty sklasyfikowane jako "Tr" w operacie ewidencji gruntów i budynków prowadzonym przez Starostę Powiatowego w zakresie działek objętych wypisem z rejestru gruntów (245/3, 234/1, 233/3, 234/2, 234/3 7245/3, 7234/1, 7234/2, 7234/3) o łącznej powierzchni 1,3159 ha.

Podkreślił, że gdyby nie było potrzeby wyznaczania gruntów na potrzeby P. byłyby to grunty leśne, na których Nadleśnictwo prowadziłoby gospodarkę leśną. Długość rurociągu, o której mowa w umowie jest istotna dla ustalenia czynszu (opłaty) z tytułu eksploatacji i jest iloczynem długości i przyjętej w umowie stawki za mb.

Natomiast skarżąca konsekwentnie twierdzi, iż umowa z Nadleśnictwem wskazuje "pas gruntu zajęty na potrzeby rurociągów oraz światłowodów", a wynagrodzenie jest ustalane za długość, a nie za powierzchnię, dlatego też nie jest to typowa umowa dzierżawy gruntów.

Do podatku od nieruchomości deklarowany jest pas gruntu zajęty przez rurociąg i światłowody, tj. 966 m kw.

Ponadto strona podkreśla, że przepisy nie zabraniają, aby na gruncie zajętym na potrzeby rurociągów prowadzono gospodarkę leśną.

Dla ustalenia stanu faktycznego istotne są także wyjaśnienia złożone przez spółkę P., która wykonała dla skarżącej prace geodezyjne w 2009r. W piśmie z dnia [...] września 2014r. spółka wskazała, że do zakresu rzeczowego prac, zgodnie z umowami, należało m.in. "wyznaczenie w terenie i stabilizacja ogranicznikami betonowymi pasa technicznego zajętego pod rurociągi i towarzyszące im kable światłowodowe i teletechniczne. Wyznaczeniu podlegają punkty załamania pasa technicznego i punkty dodatkowe określone w prostych odcinkach linii rozgraniczającej w odstępach maksymalnych, co 200 m. Przy ustalaniu pasa technicznego należy przyjmować, że minimalna odległość linii rozgraniczającej od osi skrajnego rurociągu powinna wynosić 3 m, a od kabla światłowodowego/teletechnicznego 2 m".

Zgodnie natomiast z art. 20 ustawy z dnia 28 września 1991r. (tekst jedn. Dz. U. z 2014r. poz. 1153 ze z.) o lasach, ustalenie planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu uwzględnia się zarówno w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, jak i w ewidencji gruntów i budynków. Plan urządzenia lasu stanowi podstawowy dokument gospodarki leśnej opracowywany dla określonego obiektu, zawierający opis i ocenę stanu lasu oraz cele, zadania i sposoby prowadzenia gospodarki leśnej (art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy).

Zapisy ewidencji gruntów i budynków w zakresie użytków oznaczonych jako "Tr -tereny różne" dotyczą więc gruntów przeznaczonych pod rurociągi naftowe i towarzyszące im światłowody i taki stan jest nie zmieniony. Tereny te jak już wyżej wskazano w Planie ujęte są jako tereny nieleśne.

Mając zatem na uwadze wyżej wskazane dowody i okoliczności szczegółowo opisane w zaskarżonej decyzji należy za organem odwoławczym stwierdzić, iż zakresem rzeczowym umowy z [...] listopada 2002r. objęte zostały całe grunty oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jak "Tr - tereny różne" co do których odnosić się miały aktualizacyjne pomiary geodezyjne o których mowa w § 2 powyższej umowy.

Wyniki pomiarów wprawdzie zostały przekazane Lasom Państwowym ani też nie została przeprowadzona procedura zmian danych ewidencji gruntów i budynków. Nie mniej wbrew stanowisku skarżącej brak jest podstaw do twierdzenia, że zakres rzeczowy umowy z [...] listopada 2002r. nie odnosi się bezpośrednio do powierzchni działek ujętych w ewidencji gruntów i budynków jako "Tr -tereny różne".

W świetle powyższego za prawidłowe Sąd uznał ustalenia organu, że dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków mają rozstrzygające znaczenie co do określenia powierzchni gruntów oddanych do korzystania przez P. zajętych na potrzeby utrzymania istniejących rurociągów naftowych.

Do przesądzenia pozostaje zatem kwestia czy skarżąca była posiadaczem spornych gruntów i czy prowadzona na nich była działalność gospodarcza.

Według art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości.

W literaturze przedmiotu podkreśla się, że przez pojęcie "tytuł prawny", o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a, należy rozumieć nie tylko typową umowę dzierżawy lub najmu, ale również inne szczególne formy prawne gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (zob. L. Etel w: L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne, Podatek rolny, Podatek leśny. Komentarz, Warszawa 2008, s. 150.)

W rozpatrywanej sprawie, poza sporem pozostaje status Nadleśnictwa (w imieniu i na rzecz którego działał Dyrektor Generalny Lasów Państwowych) jako reprezentanta interesu Skarbu Państwa i jednostki podejmującej za niego czynności, również cywilnoprawne (stacio fisci), któremu przysługuje prawo własności.

Nadleśnictwo zawarło w związku z tym z P. umowę "oddania do korzystania z pasa gruntu : zajętego na potrzeby utrzymania istniejących rurociągów naftowych; pod budowę i utrzymanie nowych rurociągów naftowych; pod budowę i utrzymanie linii światłowodowych." (treść § 1 ust. 1 umowy).

Oceniając charakter czynności prawnej wynikającej z § 1 ust. 1 tej umowy, należy podzielić stanowisko organu odwoławczego że odpłatne udostępnienie skarżącej gruntów leśnych wyszczególnionych w załączniku nr 5 (potem 6) do umowy, skutkowało przeniesieniem na ten podmiot ich posiadania i to bez względu na to, że w umowie nie zostało zawarte jakichkolwiek z określeń "o posiadaniu, czy użytkowaniu".

Należy bowiem także zwrócić uwagę, że z opisywanej umowy o oddaniu do korzystania gruntów leśnych (pod którymi posadowione są rurociągi naftowe i linie światłowodowe) nie wynika, że udostępnienie tych gruntów, nastąpiło jedynie w celu wejścia na dany grunt.

Jak słusznie podniesiono w zaskarżonej decyzji niezasadne jest twierdzenie strony iż na podstawie zapisów umowy Nadleśnictwo zastrzegło sobie prawo prowadzenia działalności gospodarczej na terenie będącym przedmiotem dzierżawy i taką działalność faktycznie prowadzi. Zapis § 11 umowy został błędnie przez stronę odczytany. Zgodnie z jego treścią "Dyrektor Generalny zastrzega sobie prawo wejścia na nieruchomości, o których mowa w § 1 ust. 1, w celu prowadzenia działalności gospodarczej, ochronnej na sąsiednich gruntach.

W przepisie tym pojęcia "gospodarczej" "ochronnej" zostały rozdzielone spójnikiem "i" który co do zasady oddziela równorzędne określenia o treściach uzupełniających się a nie przeciwstawnych.

Wobec czego końcowa część zdania ("na gruntach sąsiednich") odnosi się do obu tych pojęć a nie tylko do pojęcia "ochronnej" , jak to odczytuje skarżąca.

Zdaniem Sądu jak prawidłowo przyjął to organ drugiej instancji przywołany przepis umowy dotyczy prawa Nadleśnictwa do wejścia na teren użytkowany przez skarżącą celem prowadzenia działalności gospodarczej i ochronnej ale na gruntach sąsiednich.

W tej sytuacji nie można również podzielić słuszności wywodu skarżącej, że taki sposób udostępnienia gruntów powodował, że nie miała ona "woli" posiadania tych gruntów. Nawet jeśli przyjmiemy, że występuje jedynie element posiadania służebności w postaci wejścia na grunt, wykonania czynności związanych z właściwą eksploatacją linii (oczyszczanie z roślinności drzewiastej i krzewiastej), to nie wyklucza to faktycznego władztwa P. ("woli" posiadania w rozumieniu art. 336 k.c. ) gruntów leśnych pod którymi przede wszystkim zlokalizowano pokaźnych rozmiarów rurociągi naftowe oraz linie światłowodowe. Udostępnienie skarżącej gruntów uznać więc należy w realiach niniejszej sprawy, za skutek czynności mającej cechy przypisane nie tylko posiadania służebności przesyłu (gruntowej) , o której mowa w art. 305 k.c., lecz za przekazanie ich w posiadanie temu podmiotowi stosownie do treści art. 336 k.c.

Okolicznością, która przemawiała za stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego było, oprócz treści umowy i dowodów zebranych w sprawie również to, że udostępnione spółce grunty zostały sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako użytki - tereny różne oznaczone symbolem "Tr", które zostały wydzielone specjalnie na potrzeby rurociągów. Klasyfikacja tych działek wskazuje, co już opisano wyżej, że są to użytki zakwalifikowane jako tereny różne i działalność leśna przez Nadleśnictwo nie jest na nich prowadzona.

Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów strony podkreślić należy, że ewidencja gruntów i budynków jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 stycznia 2015r. sygn. akt III SA/Po 172/14). Ten ostatni przepis ustanawia domniemanie prawdziwości (autentyczności) dokumentu oraz zgodności z prawdą wynikających z jego treści okoliczności.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że norma prawna zawarta w powyżej przywołanych regulacjach ustaw podatkowych wyznacza bardzo istotną granicę pomiędzy opodatkowaniem określonych gruntów podatkiem od nieruchomości albo ich opodatkowaniem wielokrotnie niższym podatkiem rolnym lub leśnym.

Z woli Ustawodawcy granica ta została wyznaczona według danych, co do charakteru tych gruntów, wynikających z ewidencji gruntów i budynków, o której mowa w art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W świetle treści przywołanych powyżej przepisów organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń faktycznych, co do klasyfikacji określonych gruntów podważających dane wynikające w tym zakresie z ewidencji gruntów i budynków (m.in. wyrok NSA z dnia 21 marca 2012r., sygn. akt II FSK 1815/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Oznacza to, że co do zasady o sposobie klasyfikacji gruntu, dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości , decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystywania nieruchomości, ile jej przeznaczenie wskazane w ewidencji gruntów i budynków (por. art. 21 ust. 1 P.g.k.).

Na gruncie ustaw podatkowych (ustawa o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawa o lasach) ewidencja zyskała w tym względzie walor normatywny - dla wyznaczania zakresu opodatkowania (m.in. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3226/12, CBOSA).

Zdaniem składu orzekającego, z przytoczonych na wstępie postanowień umownych wynikało, jak zasadnie przyjęto w sprawie podatkowej, że skarżącej spółce zostały udostępnione grunty w celu utrzymania, umożliwienia eksploatacji i budowy rurociągów i linii światłowodowych czyli w celu wykonywania działalności gospodarczej .

Dlatego również zasadne było dalsze stanowisko organu, iż grunty udostępnione spółce były zajęte na cele działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 2 ust. 2 u.p.o.l. Według tego unormowania, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Użyte tu pojęcie "zajętych" odnosi się do sfery działań faktycznych, stąd argumentacja spółki przywołująca uregulowania prawne związane z przesłankami wyłączenia gruntów z produkcji leśnej, nie mogła mieć przesądzającego znaczenia.

Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdza, że zawarcie przez skarżącą z Nadleśnictwem umowy z elementami posiadania służebności (wejścia na grunt, oczyszczanie go z roślinności drzewiastej i krzewiastej), nie wyklucza faktycznego władztwa w rozumieniu art. 336 k.c. gruntów leśnych pod którymi znajdują się rurociągi naftowe, na którym to posiadaczu ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości stosownie do treści przepisów art. 3 ust.1 pkt 4 lit. a ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.