Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 890/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2007-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Referent Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi M.D. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz strony skarżącej kwotę 100 ( sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej w skrócie ARMiR) działając na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 roku, nr 6, poz. 40 z późn. zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej Kpa) przyznał M.D. na 2005 rok płatność w łącznej wysokości [...], w tym z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej kwotę w wysokości [...] i Uzupełniającej Płatności Obszarowej kwotę w wysokości [...]. Powyższa decyzja została skarżącemu doręczona w dniu 26 kwietnia 2006 roku (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 31 akt administracyjnych).

Pismem z dnia 2 maja 2006 roku skarżący wniósł od powyższej decyzji odwołanie, osobiście składając je za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w siedzibie organu I instancji. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR w oparciu o art. 134 w zw. z art. 129 § 2 i art. 123 Kpa, a także art. 5a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 roku o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2005 roku, nr 31, poz. 264 z późn. zm.) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że odwołanie zostało wniesione po terminie, który, zdaniem organu odwoławczego, upływał z dniem 10 maja 2006 roku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M.D. zaskarżył postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARMiR z dnia [...] zarzucając mu błędne przyjęcie, że odwołanie od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARMiR z dnia [...] zostało wniesione po terminie. W uzasadnieniu skarżący przedkładając pismo Kierownika Biura Powiatowego ARMiR – M.P. – z dnia 18 maja 2006 roku (k. 5 akt sądowych) wskazał, że powyższe odwołanie złożył osobiście w siedzibie organu I instancji w dniu 2 maja 2006 roku.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 20 lutego 2007 roku M.D. przedłożył odpis przedmiotowego odwołania z dnia 2 maja 2006 roku, z którego wynikało, że pismo wpłynęło do organu I instancji w dniu 4 maja 2006 roku. Powyższe pismo opatrzone było pieczątką Biura Powiatowego ARMiR, datownikiem "2006-05-04", a także podpisem z adnotacją "wpłynęło" osoby o prawdopodobnym nazwisku – A.J. W związku z powyższym Przewodniczący zakreślił organowi II instancji termin 10 dni do nadesłania oryginału akt postępowania wraz z odwołaniem z dnia 2 maja 2006 roku oraz do pisemnego ustosunkowania się do przedłożonego przez skarżącego na rozprawie odpisu odwołania, z którego wynikałoby, że odwołanie zostało złożone w dniu 4 maja 2006 roku.

Pismem z dnia 1 marca 2007 roku organ odwoławczy poinformował, że w związku z tym, że na odpisie odwołania z dnia 2 maja 2006 roku widnieje pieczątka ARMiR wraz z datą 4 maja 2006 roku oraz podpisem pracownika organu, Kierownik Biura Powiatowego ARMiR stwierdził, że odwołanie M.D. wpłynęło w terminie. Zatem, jak dalej wskazano, także Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR uznał fakt wpłynięcia odwołania skarżącego w terminie za bezsporny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycjami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych z zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku, nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności do tylko zarzutów i wniosków skargi.

W niniejszej sprawie Sąd dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem stwierdził, że narusza ono przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Skarga jest zatem zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 129 § 1 i 2 Kpa - odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.

W myśl art. 134 zd. pierwsze Kpa - organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

W niniejszej sprawie wątpliwości nie ulega, że sporna decyzja została doręczona M.D. w dniu 26 kwietnia 2006 roku, zatem termin do wniesienia odwołania upływał z końcem dnia 10 maja 2006 roku. Kwestia sporną pozostawało natomiast ustalenie, w jakiej dacie skarżący wniósł odwołanie od przedmiotowej decyzji. Z akt administracyjnych przekazanych Sądowi przez organ II instancji wynika, że pismo zatytułowane "odwołanie" datowane na dzień 2 maja 2006 roku, zostało złożone w siedzibie organu I instancji w dniu 13 maja 2006 roku (wydruk listu w formie elektronicznej k. 33 akt administracyjnych, odwołanie k. 22 akt administracyjnych, notatka służbowa k. 34 akt administracyjnych, kserokopia książki korespondencyjnej k. 47 akt administracyjnych). Powyższa okoliczność legła u podstaw wydania zaskarżonego w niniejszym postępowaniu postanowienia. Jednocześnie na etapie postępowania jurysdykcyjnego skarżący przedłożył posiadany przez siebie odpis odwołania, opatrzony pieczęcią Powiatowego Biura ARMiR, adnotacją "wpłynęło" wraz z datą "2006-05-04" oraz podpisem pracownika organu I instancji. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał za bezsporny fakt złożenia przez skarżącego odwołania w terminie, przyznając okoliczność wskazywaną przez M.D., tj. iż odwołanie zostało wniesione w dniu 4 maja 2006 roku.

W ocenie Sądu działanie organu II instancji na etapie postępowania administracyjnego naruszało przepis art. 129 § 1 i 2 Kpa, art. 134 zdanie pierwsze Kpa oraz zasady ogólne postępowania administracyjnego tj. zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 Kpa) i zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i ich kultury prawnej (art. 8 Kpa). Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej organ narusza prawo nie tylko w wypadku wadliwej oceny prawnej stanu faktycznego, wadliwego zastosowania prawa, ale i w równym stopniu wtedy, gdy prawidłowo zastosuje prawo do wadliwie ustalonego stanu faktycznego, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Niezgodne z prawdą ustalenie stanu faktycznego tj. ustalenie, iż odwołanie od decyzji z dnia 14 kwietnia 2006 roku zostało wniesione w dniu 13 maja 2006 roku prowadziło w postępowaniu do naruszenia przepisu art. 129 § 1 i 2 Kpa i art. 134 zdanie pierwsze Kpa. Natomiast zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wyraża postulat humanizacji w stosunkach jednostki z organami administracji publicznej jako przeciwieństwo biurokracji. Sąd zważył, że sposób działania organu odwoławczego w niniejszej sprawie jest przejawem takiej biurokracji, który mógł się przyczynić do błędnego ustalenia stanu faktycznego. Skoro bowiem skarżący złożył (co zostało ostatecznie przyznane przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARMiR) odwołanie w dniu 4 maja 2006 roku, to wykazywanie przez organ odwoławczy w postępowaniu, że miało to miejsce w dniu 13 maja 2006 roku i nastąpiło po terminie jest przejawem nadużycia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i dowodzi braku indywidualnego podejścia do sprawy administracyjnej.

Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych obowiązkiem organów administracji publicznej jest prowadzenie postępowania z poszanowaniem obowiązujących zasad i wszelkie uchybienia, w tym polegające na podawaniu niewłaściwych dat, mogą naruszać zaufanie obywateli do organów państwa. Jednakże tego rodzaju wady postępowania nie mogą prowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia, gdy nie mają one istotnego wpływu na wynik sprawy (por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2005 roku, IV SA/Wa 773/2004).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy należy rozumieć takie naruszenie prawa, że gdyby do niego nie doszło, w sprawie zapadłaby decyzja o innej treści, bądź też decyzja ta wydana byłaby na odmiennej podstawie prawnej. Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury Sąd nie może wydać wyroku merytorycznego, jeżeli stan faktyczny ustalony przez organy podatkowe budzi wątpliwości. W takiej sytuacji, sąd musi uchylić zaskarżoną decyzję z powodów proceduralnych (tak: punkt I sentencji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2006 roku, II FSK 608/2005, Monitor Podatkowy 2006/5 str. 2, Rejent 2006/10 str. 200).

W niniejszej sprawie Sąd oceniając, że ustalony przez organ odwoławczy stan faktyczny budzi wątpliwości, a jego działanie narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 Kpa), a także art. 129 § 1 i 2 oraz art. 134 zdanie pierwsze Kpa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.

Sąd zważył, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ II instancji winien ponownie przeprowadzić postępowanie na okoliczność, w jakiej dacie M.D. złożył odwołanie od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARMiR [...] z dnia [...] i w oparciu o powyższe prawidłowo ustalić stan faktyczny w niniejszej sprawie.

Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku. W punkcie II Sąd rozstrzygnął o kosztach postępowania, które zgodnie z art. 200 p.p.s.a., zasądził na rzecz skarżącego od organu administracji.