Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 36/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2008-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 106 § 3. art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 152, art. 199, art. 200, art. 210 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 3 pkt 8, art. 30, art. 48, art. 49b, art. 103 ust.2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Dnia 15 maja 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.) Protokolant specjalista Joanna Śliwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2008 roku sprawy ze skargi [...] na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 156, póz. 1118 z późn.zm.) art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 póz. 229) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, udzielił J. K. pozwolenia na użytkowanie oczka wodnego na działce nr [...] w Z..

Decyzja została wydana w wyniku prowadzonego ponownie postępowania po uprzednim trzykrotnym uchyleniu rozstrzygnięć organu pierwszej instancji w trybie odwoławczym (decyzjami Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]).

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, że J. K. wybudowała oczko wodne przed 1 stycznia 1995 r., a następnie w 1997 r. została wymieniona folia, co zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., nie stanowiło remontu lecz bieżącą konserwację. Organ uznał, iż po myśli przepisu art. 103 ust. 2 ww. ustawy, kwestię samowolnie wybudowanego oczka wodnego należy rozstrzygnąć w oparciu o przepisy ustawy obowiązującej w dacie samowoli tj. Prawa budowlanego z 1974 r. Na podstawie zgromadzonych dowodów organ stwierdził, że w sprawie nie istnieją przeszkody do dokonania legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu, o których mowa w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., zatem udzielił na wniosek inwestorki pozwolenia na użytkowanie oczka wodnego.

Od powyższej decyzji odwołali się L. i I. K. wskazując, iż decyzja jest niezgodna z przepisem art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, przepisami ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. oraz przepisami dotyczącymi zagospodarowania przestrzennego i planowania przestrzennego. Odwołujący się podnieśli, iż wybudowanie oczka wodnego nastąpiło na gruncie stanowiącym użytek rolny klasy Rllla w granicach działki nr Z. w Z., bez wcześniejszego jego odrolnienia w przepisany sposób, co stanowi naruszenie przepisów ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Odwołujący zarzucili także rażące naruszenie przepisów art. 10, art. 12, art. 35, art. 40, art. 73, art. 77 i art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Decyzją [...] Lubuski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gorzowie Wlkp., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie w zakresie dowodów, na których PINB w Z. oparł ustalenia dotyczące daty budowy oczka wodnego przyjmując, że budowa nastąpiła przed 1995 r., przeprowadzono zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, w szczególności art. 10 § 2 i art. 80 Kpa. W ocenie organu z analizy protokołów zeznań świadków wynika, że są one spójne i logiczne. Przy czym organ odwoławczy uznał, że bez wpływu na taką ocenę pozostaje przedstawienie przez odwołujących się przy pismach z 19 i 20.04.2007 r. wydrukowanych fotografii terenu, na którym zlokalizowane jest oczko wodne. W ocenie organu, na podstawie tych fotografii nie jest możliwe ustalenie stanu zabudowy działki w określonym czasie.

Organ wskazał także, że nie jest władny do orzekania o przestępstwie. Natomiast zarzut składania fałszywych zeznań przez świadków nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy, jak również nie został przedstawiony na jego potwierdzenie dokument, w szczególności orzeczenie sądu lub innego właściwego organu.

Organ drugiej instancji wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 42 ust.3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, mającej zastosowanie do legalizacji obiektów wybudowanych bez pozwolenia na budowę przed dniem 1 stycznia 1995 r., podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie tak wykonanego obiektu jest stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego jego zdatności do użytku. Do obiektu całkowicie wybudowanego w czasie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, w zakresie regulacji dotyczącej pozwolenia na użytkowanie stosuje się również unormowania tej samej ustawy. Pozwolenie na użytkowanie jest bowiem jednym z etapów (końcowych) legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego. Decyzję taką organ może wydać wyłącznie w sytuacji, gdy nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., obligujące ten organ do wydania nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu.

W ocenie LWINB organ l instancji dowiódł, że w odniesieniu do wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej oczka wodnego na działce nr Z. 8 w Z., brak jest przesłanek do wydania nakazu jego rozbiórki. Znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie Burmistrza [...] wskazuje bowiem, że teren w/w działki nie jest objęty ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem miejscowy plan

zagospodarowania przestrzennego uchwalony uchwałą Rady Miejskiej w Z. [...] utracił moc prawną natomiast nie został uchwalony nowy plan. Przy czym organ, z uwagi na upływ czasu jaki nastąpił od sporządzenia w/w dokumentu, dodatkowo ustalił w toku niniejszego postępowania, że okoliczność braku planu nie uległa zmianie. W sytuacji zaś braku planu - a w konsekwencji braku zakazu zabudowy terenu w określony sposób, brak jest przesłanki do orzeczenia rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Natomiast z treści przedłożonej przez inwestora, na żądanie PINB zawarte w wydanym na podstawie art. 56 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r. postanowieniu z dnia [...] r., inwentaryzacji budowlanej przedmiotowego oczka wodnego, sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia wynika, że oczko wodne jest szczelne i wykonano je zgodnie ze sztuką budowlaną. Zatem materiał dowodowy zgromadzony w sprawie przez PINB uzasadnia stanowisko tego organu o braku przesłanek do wydania nakazu rozbiórki z przyczyny określonej w art. 37 ust. 1 pkt 2. Ponadto w sprawie nie zachodzi konieczność wydania nakazu wykonania zmian i przeróbek (art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.) w odniesieniu do omawianego oczka wodnego, ponieważ jego stan nie narusza przepisów techniczno-budowlanych. Organ stwierdził także, że wbrew stanowisku zawartemu w odwołaniu, PINB w Z. w sposób prawidłowy określił adresata decyzji. Adresatem pozwolenia na użytkowanie winien być bowiem inwestor wybudowanego obiektu. Tylko w przypadku, gdy dany obiekt wybudowany w warunkach samowoli budowlanej jest własnością innego podmiotu niż inwestor takiej budowy, adresatem rozstrzygnięć (zarówno nakładających obowiązki jak też przyznających określone uprawnienie) wydanych w postępowaniu naprawczym w odniesieniu do obiektu będzie jego właściciel. Natomiast ewentualne roszczenia pomiędzy aktualnym właścicielem obiektu a inwestorem robót, w przypadku zmiany właściciela, mogą być rozpatrywane przez sąd powszechny na drodze postępowania cywilnego. Jak ustalił PINB w Z., inwestorem budowy omawianego oczka wodnego była Pani J. K..

Ponadto, w ocenie organu, bez wpływu na stan sprawy pozostaje wskazywana w odwołaniu okoliczność dotycząca rolnego przeznaczenia części działki nr [...], na której wybudowane zostało przedmiotowe oczko wodne. Z przepisu art. 37 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. wynika bowiem, że kwestię przeznaczenia określonego terenu pod zabudowę, na którym wybudowano samowolnie konkretny obiekt budowlany podlegający legalizacji, może określać jedynie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Natomiast brak takiego planu dla określonego terenu, niezależnie od

klasyfikacji gruntu dokonanej na podstawie przepisów odrębnych, co podniesiono w odwołaniu, oznacza, iż brak jest zakazu zabudowy tego terenu w określony sposób, a w konsekwencji brak przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. do wydania nakazu rozbiórki obiektu wybudowanego samowolnie na tym terenie. Organ odniósł się także do zarzutu przewlekłości postępowania uznając go za nieuzasadniony wobec wydania zaskarżonej odwołaniem decyzji.

L. i I. K. zaskarżyli powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wnosząc o jej uchylenie w całości lub stwierdzenie nieważności, z powodu zaistnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa oraz naruszenia przepisów postępowania w taki sposób, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynika sprawy. Skarżący podnieśli zarzuty analogiczne jak w odwołaniu tj. wydanie decyzji z naruszeniem przepisu art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane oraz przepisów prawa dotyczących zagospodarowania przestrzennego oraz planowania przestrzennego, w tym ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W ich cenie bowiem wybudowanie oczka wodnego nastąpiło na gruncie stanowiącym użytek rolny klasy Rllla, znajdującym się w granicach działki nr Z. w Z., bez wcześniejszego jego odrolnienia w przepisany sposób, co stanowi naruszenie przepisów ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Zatem oczko wodne położone jest na terenie nie przeznaczonym pod zabudowę albo przeznaczonym pod zabudowę innego rodzaju, zgodnie z przepisami zaliczanymi do przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, na których podstawie wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego klas: Rllla i B-Rllla może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie -w tej sprawie takowych nie podjęto.

W latach 1991-2002, zgodnie z ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta Z. - zatwierdzonym uchwałą Nr [...] - działka nr [...], na której znajduje się nieruchomość położona przy ul. B. [...] w Z., znajdowała się w jednostce strukturalnej "C"- oznaczenie symbolem Z. i zapis: zabudowa mieszkalna jednorodzinna z możliwością uzupełnienia zabudową mieszkalną i usługową z bezpośrednim dostępem do drogi publicznej. Skarżący podnieśli, iż plan zagospodarowania przestrzennego wydany został z naruszeniem prawa, tj. przepisów ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (w szczególności

art. 7), ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (w szczególności art. 18 ust. 2 pkt 5a, art. 33) lub też ustawy z 12 lipca 1984 r. Obecnie dla działki nr [...] zlokalizowanej przy ul. [...] w Z. brak jest aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego, a J. K. nie uzyskała ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W ocenie skarżących wybudowanie oczka wodnego na gruncie rolnym bez uzyskania stosownego pozwolenia, w taki sposób, jak miało to miejsce w przypadku nieruchomości spornego obiektu, a następnie zalegalizowanie samowoli budowlanej przez PINB w Z. decyzją z dnia 6 sierpnia 2007 r. jest niedopuszczalne. Z zasady brak planu zagospodarowania przestrzennego nie zmienia statusu wymienionych przepisów (dalej należą one do przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym), jak również charakterystyki bonitacyjnej gruntu - czego w swoich decyzjach organy nadzoru budowlanego l i II instancji nie zauważyły. Natomiast w kontekście przepisów art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r. brak planu zagospodarowania przestrzennego nie może stanowić wyłącznie o braku zakazu zabudowy danego terenu w określony sposób.

Zdaniem skarżących w toku postępowania nastąpiło także rażące naruszenie przepisów art. 10, art. 12, art. 35 i n, art. 40, art. 73, art. 77 i art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem do chwili wydania decyzji nie mogli w pełni skorzystać z przysługujących im uprawnień co do dokumentacji której przedstawienie nakazał Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. J. K., czyli 2 egzemplarzy inwentaryzacji budowlanej stanu istniejącego na działce nr [...] w Z. oczka wodnego oraz opinii technicznej dotyczącej m.in. wybudowania wskazanego obiektu zgodnie z obowiązującymi w czasie budowy przepisami oraz dokumentów złożonych przez Janinę K. w dniu 5 kwietnia 2005 r. Tym samym spełniona została przesłanka unieważnienia postępowania, wyrażona w przepisie art. 145 §1 pkt l lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z przepisem art. 156§1 pkt 2 Kpa.

L. i I. K. podnieśli, iż organ l instancji, z naruszeniem art. 77 Kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. W decyzji o udzieleniu J. K. pozwolenia na użytkowanie oczka wodnego na działce nr Z. 8 w Z. PINB w Z., oprócz zastosowania przepisu art. 37 ust. 1 i art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, powinien jednocześnie powołać się na treść przepisów art. 49b i art. 59 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - w drugim przypadku w zakresie

legalizacji robót budowlanych wykonanych na obiekcie po 1997 r. Artykuł 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane znajduje zastosowanie tylko wówczas, gdy zgodnie z przepisami nowej ustawy normującej prawo budowlane dany obiekt budowlany powinien być wybudowany po uprzednim uzyskaniu pozwolenia na budowę i gdy jego budowę ukończono przed dniem 1 stycznia 1995 r. - w ślad za obecnie obowiązującymi przepisami art. 29 ust. 1 pkt 15 i ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego z 7 lipca 1994 r. budowa oczka wodnego, zakończona według J. K. przed w/w dniem, i jego remont nie wymagają pozwolenia na budowę, lecz podlegają zgłoszeniu, dlatego też w tym wypadku art. 103 ust. 2 nie powinien być stosowany.

Skarżący zakwestionowali także wyrażone przez organ l instancji stanowisko, zgodnie z którym w 1997 roku na nieruchomości przy ul. B. [...] w Z. wykonane zostały prace polegające na bieżącej konserwacji, a nie na budowie obiektu lub jego remoncie. Ich zdaniem sporny obiekt został wybudowany po roku 1997 (w którym zmarł M. K.). Ponadto podnieśli, iż ewentualna "wymiana" folii pociąga za sobą odtworzenie stanu pierwotnego (art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego z 1994 r.), a więc i zgodnego z przepisami prawa. Odpowiedniej jakości folia zapobiega bowiem przedostawaniu się wody z oczka wodnego do wód gruntowych, co z kolei powoduje, że jest to podstawowy element tego rodzaju obiektu. Folia nie jest więc wyłącznie elementem estetycznym, mającym na celu zmniejszenie szybkości zużycia obiektu budowlanego, lecz stanowi o dopuszczeniu obiektu do użytkowania i prawidłowości jego wykonania.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nie powinien przyznawać przymiotu inwestora J. K. jedynie w oparciu o jej oświadczenie złożone do akt sprawy, lecz opierając się na art. 7 i 77 K.p.a. powinien zażądać przedstawienia przez J. K. rachunków i innych dokumentów dotyczących wykonywania robót budowlanych w związku z wybudowaniem oczka wodnego, a nadto w uzasadnieniu decyzji z dnia 6 sierpnia 2007 r. organ stwierdził, że: "roboty budowlane zostały wykonane przez Panią J. K. oraz Panią W.S.". Zdaniem skarżących niezgodne z prawem jest wydanie pozwolenia na użytkowanie oczka wodnego jedynie J. K., gdy właścicielami nieruchomości położonej przy ul. [...] w Z. są L. i I. K. (nie badając przy rym prawa J. K. do rzeczonej nieruchomości). Decyzja o legalizacji oczka wodnego na działce nr Z. 8 w Z. powinna więc dotyczyć również L. i I. K., pomimo złożenia wniosku o legalizację tylko przez J. K. -

wywiera ona bowiem skutek w stosunku do obu stron postępowania, które w sentencji

decyzji powinny występować łącznie.

Jako błędne skarżący wskazali także oparcie ustaleń organu w sprawie o informacje uzyskane na podstawie aktu notarialnego, Repertorium A numer [...], w tym wnioskowanie, iż to w 1993 roku zostało wybudowane oczko wodne, którego inwestorem miałaby być J. K.. M. K. zmarł w roku 1997, a w/w akt notarialny przedstawia nieobiektywną sytuację rodzinną w roku 1993. Skarżący podkreślili, że na podstawie wyroku Sądu Powiatowego w Z. z dnia 29 września 1970 r. między M. K., a J. K., nastąpiło zniesienie wspólności majątkowej, natomiast 17 czerwca 1994 r. M. K. wnioskował do Prokuratury Rejonowej w Z. o wszczęcie postępowania przygotowawczego w stosunku do J. K. o znęcanie się moralne i psychiczne, tj. o czyn z art. 184 § 1 Kk.

Dodatkowo skarżący podtrzymali żądanie wszczęcia wobec świadków [...] odpowiednich postępowań w związku ze złożeniem fałszywych oświadczeń, a także przeprowadzenia w toku postępowania wywołanego wniesieniem skargi - konfrontacji.

W odpowiedzi na skargę Lubuski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego

w Gorzowie Wlkp. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie wyrażone

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 z późn.zm.), przywoływanej dalej jako: "P.p.s.a."

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 P.p.s.a.)

W zakresie tak określonej kognicji skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem część z przedstawionych w niej zarzutów uznać trzeba za zasadne.

Przedmiot sprawy stanowi decyzja organu nadzoru budowlanego w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego - oczka wodnego wybudowanego samowolnie na działce nr Z. 8 w Z.. Sporne pomiędzy stronami pozostają zarówno data faktycznego wybudowania tego obiektu, data i zakres dokonania prac remontowych lub konserwacyjnych, jak również zgodność z prawem udzielenia inwestorowi pozwolenia na jego użytkowanie na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

Zasadą postępowania administracyjnego jest, iż organy administracji publicznej winny wydać decyzję uwzględniając stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania, chyba, że przepis prawa stanowi inaczej. Przedmiotowe postępowanie w przedmiocie wybudowania oczka wodnego zostało wszczęte z urzędu, na skutek pisma skarżących, przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. (zawiadomienie z dnia 27 sierpnia 2004 r. k. 3 akt administracyjnych). Zasadniczo zagadnienia związane z działalnością obejmującą sprawy budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych normują przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, póz. 1118 z późn.zm.), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1995 r. Jednakże zgodnie z przepisem art. 103 ust. 2 tej ustawy, jej przepisów nie stosuje się do samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48, której dopuszczono się przed 1 stycznia 1995 r. Dodatkowym zaś warunkiem jest zakończenie budowy obiektu lub wszczęcie postępowania w stosunku do takiego obiektu przed dniem 1 stycznia 1995 r. Do tych obiektów stosuje się przepisy poprzednio obowiązującego Prawa budowlanego z 1974 r., umożliwiające legalizację obiektu po wykluczeniu przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 tego Prawa (sprzeczność z przepisami o planowaniu przestrzennym oraz niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia).

Należy także podkreślić, iż istotny jest nie sam fakt rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych w warunkach określonych w art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. przed wejściem w życie tej ustawy, ale wybudowanie obiektu, czyli zakończenie wszelkich robót budowlanych z tym związanych przed 1 stycznia 1995 r. Za zakończenie budowy obiektu w sensie techniczno-budowlanym może być uznany taki stan obiektu, który pozwala na jego przekazanie do normalnej eksploatacji i użytkowania. Tylko do obiektu całkowicie wybudowanego w czasie obowiązywania

8

ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, póz. 229 ze zm.), w zakresie regulacji dotyczącej pozwolenia na użytkowanie stosuje się również unormowania tej samej ustawy. Pozwolenie na użytkowanie jest bowiem jednym z etapów (końcowych) legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym przepisu art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. nie można stosować do sytuacji innych niż określone w jego art. 48 (np. do zmiany sposobu użytkowania obiektu, czy też jego remontu). Oznacza to jednocześnie, iż skoro nawet pierwotnie obiekt budowlany wybudowany został w całości samowolnie przed 1 stycznia 1995 r., a następnie został przebudowany lub wyremontowany już po dniu wejścia w życie nowej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, póz. 414 ze zm.) tj. po 1 stycznia 1995 r., to postępowanie administracyjne dotyczące doprowadzenia do należytego stanu technicznego starego obiektu, oraz wykonanych później prac budowlanych (rozbudowa, przebudowa, remont) zostało wszczęte już pod rządami nowego prawa budowlanego. W takim stanie faktycznym nie istnieją podstawy prawne do wyłączenia działania przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w tym również art. 48 w stosunku do późniejszych robót budowlanych. Ewentualna "legalizacja" tego obiektu z uwzględnieniem robót objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia winna nastąpić wówczas w trybie właściwych przepisów art. 48 lub 49b Prawa budowlanego z 1994 r.

Przed przystąpieniem do dalszych rozważań należy wskazać, iż zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego tak, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. To na organie administracji publicznej, na mocy art. 77 § 1 K.p.a., ciąży ciężar dowodu, nie może on więc jedynie biernie oczekiwać na dowody zgłoszone przez stronę. Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7 i art. 77 K.p.a.) wymaga, aby w toku postępowania organy podejmowały wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (zob. wyrok NSA z 29 listopada 2000 r., V SA 948/00, LEX nr 50114).

Zauważyć należy, iż postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym (art. 16 K.p.a.), co oznacza obowiązek organu drugiej instancji ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie w zakresie tożsamym pod względem podmiotowym i przedmiotowym ze sprawą rozstrzyganą przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli orzeczenia organu pierwszej instancji, a obowiązany jest ponownie samodzielnie rozstrzygnąć sprawę (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 marca 1996 r. sygn. akt SA/Wr 1996/95, opubl. ONSA 1997, nr 1, póz. 35). Zgodnie zaś z art. 140 k.p.a. organ ten, tak samo, jak organ l instancji związany jest przepisami art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a., i art. 107 K.p.a. Stosownie do art. 138 K.p.a. organ odwoławczy wydając decyzję (postanowienie) winien dokonać oceny zgromadzonego przez organ l instancji materiału dowodowego w aspekcie jego zupełności i dopiero na tej podstawie, w sposób umotywowany, wskazać jakie okoliczności nie zostały udowodnione, bądź zgodnie z § 1 pkt 1 ww. artykułu utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. Podkreślić należy, że uchylenie decyzji (postanowienia) pierwszoinstancyjnej powinno mieć miejsce zawsze wówczas, gdy nie jest ona zgodna z prawem, zaś utrzymanie w mocy decyzji jest możliwe jedynie w przypadku, gdy ocena organu II instancji jest co do istoty sprawy taka sama jak rozstrzygnięcie organu l instancji. Przepis art. 138 § 1 k.p.a. nie daje podstaw organowi drugiej instancji do utrzymania w mocy wadliwej decyzji organu l instancji, ale nakazuje mu jej uchylenie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 1999 r., sygn. akt l SA 27/99, Nr LEX 48670).

Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że Lubuski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył omówione wyżej przepisy oraz zasady prawa procesowego i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Utrzymał bowiem w mocy wadliwą decyzję organu pierwszej instancji, która została podjęta z naruszeniem obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Dopiero wszechstronne ustalenie stanu faktycznego, w oparciu o wyczerpująco zebrany materiał dowodowy i jego ocenę, umożliwia dokonanie prawidłowej subsumcji do ustalonego stanu faktycznego normy prawa materialnego i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej.

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z 6 sierpnia 2007 r., utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 października 2007 r., stanowił przepis art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974

10

r. w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem, podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Organ pierwszej instancji ustalił bowiem, a ustalenia te w całości podzielił organ odwoławczy, iż sporne oczko wodne zostało wybudowane przed 1 stycznia 1995 r., a następnie w roku 1997 została wymieniona folia, co stanowiło jego "bieżącą konserwację" a nie remont, w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Jednocześnie, opierając się na treści zaświadczenia Burmistrza Miasta Z. organ wykluczył zaistnienie w sprawie przesłanek wynikających z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. uniemożliwiających zabudowę spornej działki w określony sposób.

Na podstawie analizy akt sprawy Sąd stwierdził jednakże, że zgromadzony przez organ materiał dowodowy nie jest wystarczający dla jednoznacznego ustalenia na jego podstawie rzeczywistego stanu faktycznego co do daty i zakresu przeprowadzonych robót budowlanych przy budowie oczka wodnego oraz dalszych etapów podejmowanych robót budowlanych, a w konsekwencji dokonania oceny co do możliwości i trybu dokonania "legalizacji", poprzez wydanie pozwolenia na użytkowanie tego obiektu.

Słuszny jest, w ocenie Sądu zarzut skarżących, iż organy z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 ust. 1, art. 80 K.p.a., wbrew wynikającemu z nich obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i podjęcia wszelkich kroków w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zaniechały precyzyjnego i niezbędnego w okolicznościach rozpoznawanej sprawy ustalenia rzeczywistego szczegółowego przebiegu i zakresu robót budowlanych przy budowie spornego oczka wodnego na wszystkich ich etapach. Istotne jest bowiem ustalenie daty rozpoczęcia robót ale także ich zakończenia na poszczególnych etapach, także fakt, czy w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych przed 1 stycznia 1995 r., budowa obiektu budowlanego została zakończona, w rozumieniu przepisów techniczno -budowlanych przed tą datą, a także jakie dokładnie roboty i w jakim zakresie wykonano. Okoliczności te nie zostały dostatecznie ustalone, a organ, jak zasadnie podnoszą skarżący, poprzestał na ogólnikowych stwierdzeniach inwestora. Nie ustalono czy inwestor (lub inwestorzy) wykonywał roboty budowlane samodzielnie czy przy pomocy innych osób i jaki był stan, gabaryty, kształt, umocnienie przed podjęciem późniejszych robót. Organ nie wyjaśnił także na czym polegały roboty budowlane, które jak przyjął wykonane zostały już po zakończeniu budowy w 1997 r. W prowadzonym od 2004 r. postępowaniu skarżący konsekwentnie kwestionowali i wykazywali fakt, iż po pierwsze

11

budowa oczka wodnego nastąpiła po 1 stycznia 1995 r. a po wtóre, że roboty budowlane określone przez organ jako "bieżąca konserwacja", w rzeczywistości miały znacznie szerszy zakres niż "wymiana folii" i mogły stanowić remont obiektu budowlanego, dla przeprowadzenia którego w myśl Prawa budowlanego z 1994 r. niezbędne było dokonanie zgłoszenia.

Należy stwierdzić, iż analiza materiału dowodowego zgromadzonego przez organ nie umożliwia ustosunkowania się merytorycznego do tego zarzutu skargi, nie ustalono bowiem jaki był stan terenu i oczka wodnego przed przystąpieniem przez inwestora do robót budowlanych pierwotnych oraz ewentualnych prac remontowo-konserwatorskich, i na czym on konkretnie polegały. W szczególności w aktach sprawy brak jest dowodów, które umożliwiałyby nawet ocenę jak wygląda konstrukcja spornego obiektu, jego umiejscowienie na gruncie, sposób przytwierdzenia poszczególnych elementów do podłoża, sposób wykonania, uszczelnienia, utwardzenia i zabezpieczenia terenu. W tej sytuacji przedwczesne i gołosłowne są w szczególności twierdzenia organu, iż wykonane prace stanowiły jedynie "bieżącą konserwację", a nie remont istniejącego oczka wodnego. Tym bardziej, iż okazane przez skarżącego na rozprawie kopie zdjęć obiektu budowlanego, stanowiące załącznik do operatu szacunkowego biegłej sądowej [...] z 2005 r. (sporządzonego do sprawy cywilnej przed Sądem Rejonowym w Z. sygn. akt l NS 11/04) wskazują, iż nawet ewentualna "wymiana folii" w tym obiekcie, wymaga podjęcia określonych robót budowlanych. Nie można wykluczyć, iż zasadne są twierdzenia skarżącego, co do utwierdzenia betonem i zespoinowania poszczególnych elementów obiektu budowlanego, w szczególności "wybetonowania" jego niecki. Ustalenia powyższe mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem w sytuacji gdyby nawet przyjąć, iż oczko wodne zostało wybudowane przez 1 stycznia 1995 r., ale po tej dacie inwestor podjął roboty budowlane podlegające obowiązkowi zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r, wówczas oceny legalności tego obiektu należałoby dokonywać co najmniej w tej części na podstawie przepisów obowiązującej obecnie ustawy, również możliwość udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu organy winny oceniać na podstawie tych przepisów. Zgodnie z art. 29 ust 1 pkt 15 ustawy - Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r., pozwolenia na budowę nie wymaga budowa przydomowych basenów i oczek wodnych o powierzchni do 30 m2, wymaga jednak, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, zgłoszenia właściwemu organowi. Abstrahując nawet od precyzyjnego określenia rozmiaru przeprowadzonego przez skarżącą przedsięwzięcia, samo jego rozpoczęcie uwarunkowane było podjęciem stosownych czynności prawnych zarówno budowa jak

12

i remont oczka wodnego, traktowanego jako obiekt małej architektury wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Także modernizacja czyli unowocześnienie, przekształcenie, ulepszenie stanowi w zależności od swego zakresu i rozmiarów bądź budowę nowego obiektu budowlanego bądź remont poprzedniego. W każdym z tych przypadków wymagane jest zgłoszenie robót przed ich rozpoczęciem.

W przepisie art. 3 pkt 8 powyższej ustawy określono pojęcie "remontu" wyraźnie je odgraniczając od "bieżącej konserwacji", która nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Brak w przepisach definicji pojęcia "bieżącej konserwacji" powoduje, iż często stanowi problem rozróżnienie czynności wykonywanych w ramach konserwacji od czynności wykonywanych w związku z prowadzonym remontem. Niewątpliwym jest, iż pojęcia te różnią się zakresem realizowanych prac. Przez pojęcie "bieżącej konserwacji" o jakiej mowa w art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego należy rozumieć wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót nie polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, ale mających na celu utrzymanie obiektu budowlanego w dobrym stanie, w celu jego zabezpieczenia przed szybkim zużyciem się, czy też zniszczeniem i dla utrzymania go w celu użytkowania w stanie zgodnym z przeznaczeniem tegoż obiektu. Tak więc bieżącą konserwacją będą prace budowlane wykonywane na bieżąco w węższym zakresie niż roboty budowlane określone jako remont (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2006 r, sygn. akt II OSK 704/05, publ. Lex nr 209107). Zakwalifikowanie określonych robót do prac konserwacyjnych bądź też prac remontowych jest kwestią ocenną wynikającą z konkretnych warunków, a przede wszystkim odniesienia zakresu prowadzonych robót do konkretnego obiektu, jego wielkości, przeznaczenia. Podzielić trzeba pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 1999 r. (sygn. akt IV S.A. 1530/97, niepubl.), iż ocena tego czy prowadzone są prace konserwacyjne, czy też roboty remontowe wymagają uzasadnienia opartego na wiarygodnym materiale faktograficznym (protokoły z wizji lokalnej z oględzin, fotografie, itp).

W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną pozostaje między innymi zakwalifikowanie zakresu przeprowadzonych robót budowlanych w zakresie konserwacji, modernizacji, rozbudowy lub remontu oczka wodnego. O ile w sytuacji, gdyby wykonane prace na uprzednio wybudowanym oczku wodnym o wymiarach 3x3 m, w istocie polegały jedynie na prostej wymianie zużytej folii mającej na celu zabezpieczenie przed przeciekaniem wody do podłoża, możnaby w ocenie Sądu uznać za słuszne stanowisko organu, iż takie roboty stanowiły bieżącą konserwację istniejącego obiektu budowlanego, dla której nie było wymagane zgłoszenie.

13

W niniejszej sprawie, z uwagi na niedostateczne wyjaśnienie przez organy stanu faktycznego, dokonywanie takiej kwalifikacji robót, na obecnym etapie postępowania administracyjnego jest przedwczesne.

Trafny jest zarzut skarżących, iż organy niedostatecznie wyjaśniły także inną okoliczność istotną dla możliwości legalizacji wybudowanego samowolnie obiektu budowlanego, i to zarówno w świetle przepisów starej, jak i nowej ustawy Prawo budowlane tj. akcentowany przez skarżących fakt wybudowania oczka wodnego na części działki, która nie była i nie jest przeznaczona pod zabudowę. Zgromadzony przez organy i przedstawiony Sądowi materiał dowodowy nie umożliwia dokonania oceny czy teren, na którym wybudowano oczko wodne w dacie wykonania robót budowlanych był przeznaczony pod zabudowę z uwagi na fakt, iż jest to grunt rolny klasy III a. W aktach sprawy brak jest właściwego wyciągu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na spornej nieruchomości w dacie dokonywania samowoli budowlanej oraz załączników graficznych umożliwiających rzetelną weryfikację zarzutów skarżącego (strony zgodnie wskazują, że jest to ogólny plan zagospodarowania przestrzennego Miasta Z. zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w Z. z dnia [...] r., który obowiązywał w latach 1991-2002). W kontekście stawianych przesz stronę zarzutów i zgłaszanych w postępowaniu dowodów, niewystarczające jest w tym względzie zaświadczenie Burmistrza Miasta Z. z 2005 r. wydane dla celów sporządzenia operatu szacunkowego w postępowaniu cywilnym. Rozważenia wymaga w szczególności określenie na jakiej części działki zgodnie z ówcześnie obowiązującym planem miejscowym dopuszczona była zabudowa i o jakim charakterze, oraz czy obowiązujące przepisy zagospodarowania przestrzennego dopuszczały i dopuszczają obecnie zabudowę przedmiotowej działki lub kwestionowanej części poprzez budowę spornego oczka wodnego. Wobec braku w aktach sprawy stosownych dokumentów, nie jest bowiem możliwe ustosunkowanie się merytoryczne do zarzutów skargi co do wybudowania spornego obiektu w tej części działki, która znajdowała się w strefie, która w obowiązującym uprzednio miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie była przeznaczona pod zabudowę, a jednocześnie stanowi grunt rolny klasy Ula. Organ nie ustalił także w jakimkolwiek zakresie czy obecnie sporna część działki jest przeznaczona pod zabudowę, i ewentualnie na jakiej podstawie.

Zasadą Prawa budowlanego z 1974r. jest legalizacja samowoli budowlanej. Jednakże stosownie do przepisu art. 37 ust.1 ww. ustawy, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w

14

okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

W myśl ust. 2 art. 37, organ administracji może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1.

Organy dokonując w niniejszej sprawie oceny braku przeszkód określonych w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. pominęły fakt, iż zgodnie z art. 3 tej ustawy - obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Przez przepisy o planowaniu przestrzennym należy rozumieć zarówno ustalenia planów miejscowych, jak też przepisy ustaw i wydanych na ich podstawie aktów wykonawczych regulujące zagadnienie planowania i zagospodarowania przestrzennego. Należało ustalić zatem czy grunty, na których posadowiono samowolnie wybudowany obiekt budowlany, stanowiły grunty rolne oraz czy zostały wyłączone z produkcji rolnej w sposób dopuszczający ich zabudowę.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy podkreślenia wymaga, iż organy administracji publicznej oraz sądy administracyjne nie są powołane do rozwiązywania sporów pomiędzy współwłaścicielami co do sposobu korzystania z nieruchomości wspólnej, w tym sposobu jej zagospodarowania. Odnosząc się w tym kontekście do pozostałych zarzutów skargi należy wskazać, iż w ocenie Sądu nie są one uzasadnione. W szczególności nietrafny jest zarzut rażącego naruszenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 10, art. 12, art. 35, art. 40, art. 73, art. 77 i art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego, w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. O rażącym naruszeniu prawa przy wydaniu decyzji administracyjnej, nie świadczy

15

bowiem subiektywne odczucie strony, iż postępowanie jest prowadzone niewłaściwie, przewlekle, z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Nie każde bowiem naruszenie przez organ administracji publicznej przepisów prawa, aczkolwiek naganne, jest w istocie naruszeniem "rażącym", skutkującym stwierdzeniem nieważności decyzji. Na podstawie analizy akt sprawy Sąd zważył, iż w kontrolowanym postępowaniu prawa procesowe strony nie zostały naruszone w stopniu, o którym mowa w skardze. Skarżący mieli możliwość wglądu w akta sprawy, uczestniczenia w poszczególnych czynności procesowych, wielokrotnie wypowiadali się w sprawie. Także treść skargi i jej zarzutów jednoznacznie potwierdza, że skarżący nie byli w sprawie pozbawienia rzeczywistej możliwości obrony swych praw.

Nie jest również trafny zarzut oparcia przez organ ustaleń w sprawie na treści zeznań świadków, które okazały się fałszywe. Sąd podziela stanowisko organów, iż brak jest w aktach sprawy dowodów potwierdzających powyższy zarzut skarżących, aczkolwiek zgodzić należy się z ich stanowiskiem, że zeznania są nieprecyzyjne, zatem organ winien wskazane nieścisłości i wątpliwości co do istotnych dla sprawy okoliczności wyjaśnić w trybie procesowym. Jeżeli skarżący są w posiadaniu informacji, dowodów wskazujących na podejrzenie złożenia fałszywych zeznań lub popełnienie innego czynu zabronionego, winni zgłosić ten fakt organom właściwym do ścigania przestępstw, a nie organom nadzoru budowlanego.

Dodatkowo należy wskazać, iż co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 P.p.s.a.). Od tej zasady istnieje wyjątek, o którym mowa w art. 106 § 3, zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z tych powodów na rozprawie w dniu 7 maja 2008 r. Sąd oddalił jako niedopuszczalny, zgłoszony w skardze i uzupełniony na rozprawie, wniosek skarżących o przeprowadzenie ich konfrontacji ze świadkami [...].

Reasumując, Sąd stwierdził, iż istotne dla sprawy okoliczności faktyczne nie zostały przez organy nadzoru budowlanego wyjaśnione i ustalone w sposób umożliwiający podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie, zatem przedwczesne byłoby dokonywanie przez Sąd oceny, czy w okolicznościach faktycznych sprawy wskazany w ocenianej decyzji przepis prawa ma odniesienie do rzeczywistego stanu sprawy

16

będącego przedmiotem rozstrzygnięcia. Oznacza to, że zaskarżona decyzja oraz utrzymaną przez nią w mocy wadliwa decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów o postępowaniu administracyjnym, w takim stopniu, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych powodów, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, podlegały one uchyleniu. Zgodnie z przepisem art. 152 P.p.s.a. Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest samodzielne ponoszenie jego kosztów przez strony postępowania (art. 199 P.p.s.a.), chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. W myśl art. 200 P.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Jednakże strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów, (art. 210 § 1 P.p.s.a.). Na podstawie akt sprawy Sąd ustalił, że skarżący, ani też reprezentujący ich na rozprawie adwokat, do czasu zamknięcia rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku nie zgłosili wniosku w powyższym zakresie.

17