Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1457/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 6, 7, 9, 10, 11, 76 par. 1, 77 par. 1, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 74 ust. 2
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 64 ust. 1 pkt 1, ust. 2, art. 140 aa ust. 4 pkt 2, art. 140ab ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Mirosława Kowalska Sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.) Protokolant ref. staż. Klaudia Kruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2014 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. W dniu [...] czerwca 2013 r. w miejscowości [...], na drodze krajowej nr [...], o dopuszczalnym nacisku na oś napędową 10 t, zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z: dwuosiowego pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z trzyosiową naczepą marki [...] o nr rej. [...], którym kierował M. K., wykonujący krajowy transport drogowy na rzecz przedsiębiorcy S. K., ładunku podzielnego w postaci wody mineralnej.

Załadunku dokonano z "I." Sp. z o.o., z których pojazd wyjechał na drogę publiczna.

Miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] maja 2013 r., który zatwierdzał stanowisko do pomiaru mas i nacisków osi. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych [...] i [...], które w chwili kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] z terminami ważności do [...] marca 2014 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie.

Na podstawie przeprowadzonego ważenia pojazdu wagami o nr fabrycznych [...] i [...], po odjęciu możliwych błędów pomiarowych, stwierdzono rzeczywisty nacisk pojedynczej osi napędowej ciągnika siodłowego: 10,25 t (norma 10 t), przekraczający wartość przewidzianą dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 10 t o 0,25 t.

Kierowca nie przedstawił wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdu ponadnormatywnego kategorii IV. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r.

2. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], na podstawie art. 64 , art. 140aa ust. 1-3, art. 140ab ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) nałożył na S. K. (nazywanego dalej: "Skarżącym") karę pieniężną w wysokości 5.000 złotych.

Skarżący w trakcie kontroli drogowej ani też w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego nie okazał zezwolenia kategorii IV na przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym. Biorąc pod uwagę, iż przewożony ładunek nie był ładunkiem niepodzielnym, a kontrolowany pojazd członowy był pojazdem nienormatywnym o parametrach przewidzianych dla zezwolenia kategorii IV stwierdzono naruszenie zakazu przewozu ładunku innego niż niepodzielny pojazdem nienormatywnym o parametrach przewidzianych dla zezwoleń kategorii III-VII, o którym mowa w art. 64 ust. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

3. Pismem z dnia [...] października 2013 r. Skarżący wniósł odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania.

Decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 6 i art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ pierwszej instancji działań, celem ostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,

- art. 9, art. 10 § 1 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy oraz brak niezbędnych wyjaśnień i wskazówek celem uniknięcia przez Skarżącego szkody z powodu nieznajomości prawa, przez co uniemożliwiono stronie czynny udział w prowadzonym postępowaniu,

- art. 11 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy, aby w ten sposób, w miarę możności, doprowadzić do wykonania przez stronę decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu,

- art. 68 K.p.a. poprzez wadliwe ustalenie w protokole kontroli okoliczności faktycznych, stanowiących podstawę do wydania skarżonej decyzji,

- art. 75 § 1 K.p.a. poprzez przyjęcie jako dowód wyniku dokonanego pomiaru ważenia bez jego weryfikacji, celem wyeliminowania możliwości wadliwego działania wag nieautomatycznych, tj. niezgodnie z wymogami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz.U. z 2008 r. Nr 26, poz. 152),

- art. 75 § 1 K.p.a. poprzez pominięcie przy rozpatrywaniu sprawy dowodu w postaci dokumentów przewozowych i danych w nich zawartych, określających rodzaj przewożonego ładunku w sytuacji gdy dane te: wymiary i masa kontrolowanego zespołu pojazdów, a przede wszystkim rodzaj ładunku dyskwalifikuje możliwość uzyskania zezwolenia kategorii IV,

- art. 107 § 1 K.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji,

- błędną wykładnię art. 140ab ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym poprzez bezprawne nałożenie kary pieniężnej w wysokości 5000 zł w odniesieniu do pojazdu nienormatywnego przewożącego ładunek podzielny o wymiarach i masie nieprzekraczających dopuszczalnych, a także naruszenie art. 2, art. 7 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez złamanie generalnych zasad Kodeksu postępowania administracyjnego, naruszenia przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz zasady proporcjonalności.

W uzasadnieniu odwołania Skarżący podniósł, że stan faktyczny sprawy ustalono wyłącznie na podstawie pomiaru masy i nacisku osi kontrolowanego pojazdu członowego. Podważył zasadność zakwalifikowania stwierdzonego naruszenia jako wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV, zważywszy dodatkowo, że z uwagi na stwierdzone naruszenia i fakt przewożenia ładunku podzielnego nie było możliwości uzyskania żadnego z zezwoleń kategorii III- VI.

4. Główny Inspektor Transportu Drogowego (nazywany dalej: "GITD") decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], na podstawie art. 64 ust. 1, 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, 3, 4, art. 140ab ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm., nazywanej dalej: "u.d.p."), utrzymał w całości w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nakładającą karę pieniężną w wysokości 5000 zł.

GITD podkreślił, że z całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w sposób niebudzący wątpliwości wynika, ze doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 ust. 35a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach ustawy.

W ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii IV, które stosownie do lp. 4 załącznika nr 1 do prd jest wydawane na przejazd pojazdu po drodze krajowej:

o rzeczywistej masie całkowitej nie większej od dopuszczalnej,

o szerokości nieprzekraczającej 3,4 m,

o długości nieprzekraczającej:

15 m dla pojedynczego pojazdu,

23 m dla zespołu pojazdów,

30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach,

o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m,

o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

Ustalając kategorię wymaganego zezwolenia organ kieruje się określonymi kryteriami, w tym: rodzajem drogi, na której stwierdzono nie normatywność pojazdu, rodzajem parametrów normatywnych pojazdów, od spełnienia których ustawodawca uzależnił uzyskanie zezwolenia, rodzajem parametrów nienormatywnych pojazdów: wymiarami w postaci szerokości , długości wysokości, masy całkowitej pojazdu, naciskami osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

Następnie organ dokonuje wyboru kategorii zezwolenia, której posiadanie zwalniałoby stronę postępowania z konsekwencji prawnych wynikającymi z treści art. 140ab ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Przy dokonywaniu kwalifikacji kategorii zezwolenia bez znaczenia jest okoliczność w postaci podzielności ładunku. Stosownie bowiem do treści art. 140ab ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Odnosząc się do zarzutów strony GIF wyjaśnił, że w trakcie kontroli nie dokonano pomiaru wysokości, długości i szerokości kontrolowanego pojazdu. W protokole kontroli z dnia [...] czerwca 2013 r. wskazano jedynie przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego.

GITD nie znalazł podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 140aa ust. 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, uznając, ze przewożona w dniu kontroli woda mineralna nie stanowią materiału sypkiego bądź drewna w rozumieniu art. 140aa ust. 4 pkt 2 cyt. ustawy.

Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że strona nie przedstawiła dowodów wskazujących na dochowanie należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, jak również nie wykazała, że nie miała wpływu na powstanie naruszeń. Tym samym nie zachodzą okoliczności pozwalające na uwolnienie podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności, gdyż brak wpływu na powstanie naruszenia musi istnieć realnie.

Zdaniem organu odwoławczego środki zastosowane przez Skarżącego w celu zapewnienia zgodności przewozu z obowiązującym prawem, w tym nakazami określonymi w art. 61 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, okazały się niewystarczające, co spowodowało przekroczenie dopuszczalnych nacisków pojedynczej osi napędowej pojazdu, mimo, ze nie doszło do przekroczenia jego dopuszczalnej masy całkowitej.

5. Pismem z dnia [...] marca 2014 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GITD z dnia [...] lutego 2014 r., wnosząc o jej uchylenie.

Zakres zaskarżenia decyzji był tożsamy z zarzutami podniesionymi w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2013 r.

Dodatkowo Skarżący zarzucił decyzji GITD naruszenie:

- art. 75 § 1 K.p.a. poprzez przyjęcie jako dowód wyniku pomiaru dokonanego dwoma wagami nieautomatycznymi z naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. (Dz.U. z 2008 r. Nr 26, poz. 152) w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, tj. poprzez nie przeprowadzenie drugiego pomiaru w celu weryfikacji poprawności ich działania i akceptacja powyższego przez organ odwoławczy oraz poprzez przyjęcie jako dowód ustaleń protokołu kontroli bez weryfikacji wysokości pojazdu nienormatywnego, która to czynność miała bezpośredni wpływ na zakwalifikowanie stwierdzonego stanu faktycznego pod obowiązek posiadania odpowiedniego zezwolenia i akceptacja powyższego przez organ odwoławczy,

- art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, nieocenienie na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy zostały udowodnione co spowodowało ukaranie przedsiębiorcy w sposób nieuzasadniony karą niewspółmierną do wagi stwierdzonego naruszenia i akceptacja powyższego przez organ odwoławczy,

- art. 138 § 3 K.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji organu pierwszej instancji i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, mimo że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie,

naruszenie art. 140aa ust. 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym poprzez niezastosowanie wyłączenia dotyczącego odpowiedzialności za powstanie naruszenia wobec okoliczności sprawy i dowodów wskazujących, że podmiot wykonujący przewóz dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia oraz akceptacja powyższego przez organ odwoławczy.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podał, że w trakcie kontroli stan faktyczny został ustalony tylko i wyłącznie na podstawie pomiaru masy i nacisków kontrolowanego zespołu pojazdów. Nie wzięto pod uwagę rzeczywistych wymiarów długości, szerokości oraz wysokości pojazdów co potwierdzono w protokole kontroli cyframi "0". W protokole kontroli nie odnotowano nazwy i numerów fabrycznych przymiaru, którym dokonano pomiaru wysokości kontrolowanych pojazdów.

Niewątpliwie dla prawidłowego zakwalifikowania do właściwej kategorii zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego ważnym było ustalenie jakie faktycznie wymiary posiada pojazd nienormatywny. Stwierdzenie w uzasadnieniu naruszenia, że w trakcie kontroli nie stwierdzono przekroczenia innych parametrów kontrolowanego pojazdu jest ze strony organu II instancji błędną oceną tego co zostało ustalone w trakcie kontroli. Wartości: długość, szerokość i wysokość mają w rozpatrywanej sprawie istotne znaczenie, ponieważ to od niech zależy również zakwalifikowanie danego pojazdu nienormatywnego do właściwej kategorii zezwolenia.

Zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt. 3 lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust., za brak zezwolenia kategorii VII ustala się w wysokości 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości (w rozpatrywanej sprawie 10 t nie więcej niż o 10%. W przedmiotowej sprawie wystąpiło przekroczenie nacisku pojedynczej osi napędowej o 0,25 tony w odniesieniu do drogi, na której nacisk ten ograniczony jest do 10 ton. Tym samym przekroczenie wyniosło niecałe 2,5%. Organ pierwszej instancji nie wyjaśnił dlaczego zakwalifikował kontrolowany przewóz do zezwolenia kategorii IV, co niewątpliwie jest naruszeniem rzetelnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Mając na uwadze wysokość sankcji za brak zezwolenia kategorii IV - wynoszącą 5000 zł - oraz wysokość sankcji za brak zezwolenia kategorii VII w zakresie przekroczenia masy kontrolowanego zespołu pojazdów do 10% powyżej dopuszczalnej - wynoszącą 500 zł. Gdyby w trakcie kontroli okazało się, że wysokość pojazdów zawiera się w przedziale od 4,31 do 4,40 metra to wówczas kontrolujący musiałby zakwalifikować stwierdzony stan faktyczny jako wymagający legitymowania się zezwoleniem kategorii VII (wysokość powyżej 4,3 m), a w konsekwencji mógłby nałożyć na mnie karę w wysokości 500 zł ponieważ wartości przekroczeń zawierałyby się w przedziale do 10%.

Organy nie uwzględniły w ocenie materiału dowodowego faktu, że przewożony ładunek był ładunkiem podzielnym. Tymczasem organ odwoławczy wskazał, że przy ustalaniu kategorii zezwolenia w pierwszej kolejności bierze się pod uwagę rodzaj drogi, następnie rodzaj parametrów normatywnych pojazdów, a w dalszej kolejności rodzaj parametrów nienormatywnych. Dlaczego uznał za zbyteczne uzależnienie kategorii zezwolenia od charakteru ładunku (podzielny - niepodzielny) pozostało niewyjaśnione.

Skarżący podkreślił, że organy obu instancji nie wzięły pod uwagę faktu, że zgodnie z wymogami jakie muszą być spełnione do wydania zezwoleń każdej z kategorii od III do VI, kontrolowany rodzaj ładunku (woda mineralna) eliminował go z możliwości uzyskania któregokolwiek z tych zezwoleń, ponieważ zezwolenia te wydawane są dla pojazdów nienormatywnych przewożących ładunki niepodzielne.

Potwierdzeniem takiego stanu są zapisy art. 64 ust. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, który to został pominięty tak w oznaczeniu podstawy prawnej do wydania postanowienia o wszczęciu wobec mnie postępowania administracyjnego, jak i wydania skarżonej decyzji. Zgodnie z tym przepisem zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania I na podstawie zezwoleń kategorii I łub kategorii II.

6. GITD w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga nie ma uzasadnionych podstaw do jej uwzględnienia.

4. Ustalenia organu administracji wynikają z protokołu kontroli pojazdu przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2013 r. niekwestionowanego w skuteczny sposób przez Skarżącego.

Na zalegalizowanym stanowisku do ważenia pojazdów i zalegalizowanymi przyrządami pomiarowymi ustalono, że kontrolowany pojazd przekraczał na pojedynczej osi napędowej dopuszczalny nacisk na drogę (do 10 t), po której wykonywany był przewóz, o 0,25 t. Kontrolowany pojazd był zatem pojazdem nienormatywnym stosownie do definicji z art. 2 pkt 35a) ustawy – Prawo o ruchu drogowym - pojazd nienormatywny - pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 1 ustawy o drogach publicznych minister właściwy ustalił dla przedmiotowej drogi dopuszczalne naciski osi do 10t.

5. Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy - ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, przy czym zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II (ust. 2). Zgodnie natomiast z ust. 3 - wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, są określone w tabeli stanowiącej załącznik do ustawy.

Przewożony ładunek (woda mineralna) był ładunkiem podzielnym, który nie spełniał wymagań z definicji art. 2 pkt 35b ustawy: ładunek niepodzielny, a więc ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Zatem stosownie do art. 64d ustawy zezwolenie na przewóz tego ładunku nie mogło być wydane wg kategorii I lub II. Dla kat. I wymagane jest by przewóz odbywał się pod drodze gminnej, powiatowej lub wojewódzkiej, a kontrolowany przewóz miał miejsce na drodze krajowej. Natomiast dla kat. II można uzyskać zezwolenie na przejazd nienormatywnego pojazdu wolnobieżnego, ciągnika rolniczego albo zespołu pojazdów składającego się z pojazdu wolnobieżnego lub ciągnika rolniczego i przyczepy specjalnej (art. 64b ust. 1 ustawy), a kontrolowany pojazd nie należał do wymienionych w tym przepisie.

Ustalona wielkość przekroczenia nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu była także większa dla drogi, po której poruszał się kontrolowany pojazd. Na drodze tej dopuszczalny był nacisk do 10t i został on przekroczony o 0,25 t. Przekroczenie to wynosiło 2,5 %, w związku z tym, dla określenia kary pieniężnej na podstawie art. 140ab ust. 1 ustawy miał zastosowanie jej pkt 2 i w podanej w tym punkcie wysokości kara pieniężna został nałożona.

6. Organ administracji przeprowadził obszerne wyjaśnienia co do rozumienia kategorii zezwoleń i co do ich znaczenia dla orzekanych kar pieniężnych za przejazd pojazdem nienormatywnym. Wyjaśnił zatem z jakich powodów zakwalifikowano do nałożenia kary pieniężnej przejazd do kategorii IV (art. 140ab ust. 1 pkt 2 ustawy) – droga po której wykonywany był przejazd należała do dróg krajowych a nacisk osi napędowej na drogę przekraczał dopuszczalną wartość o 2%. W związku z tym ewentualne nawet przekroczenie pozostałych parametrów pojazdu nie miało już znaczenia dla zakwalifikowania przejazdu bez zezwolenia do kategorii IV.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy, w odpowiedzi na zarzut strony o braku możliwości otrzymania zezwolenia kategorii IV z uwagi na podzielność ładunku, prawidłowo wyjaśniał stronie, że z art. 64 ust. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, wynika że generalna zasada zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Dodatkowo wskazać należy na treść art. 140ab ust. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, który stanowi, że w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. W związku z powyższym, mimo braku możliwości otrzymania przez Skarżącego zezwolenia kategorii IV z uwagi na fakt, iż ładunek był podzielny, organ prawidłowo i zgodnie z treścią art. 140ab ust. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym ustalił i nałożył karę pieniężną jak za przejazd pojazdem bez zezwolenia kategorii IV, ponieważ parametrom kontrolowanego pojazdu odpowiadało zezwolenie kategorii IV.

Powyższe stanowisko można uznać za utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych albowiem znajduje w znacznym zakresie oparcie w ocenach prawnych zawartych - między innymi - w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1868/13 (powoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przytoczone wyżej poglądy sądów administracyjnych w pełni podziela WSA w Warszawie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, a akceptacja tych poglądów oznacza równocześnie, że skarga i zarzuty w niej sformułowane nie zasługują na uwzględnienie.

7. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podzielił stanowiska Skarżącego, co do dochowania przez przewoźnika należytej staranności i braku wpływu na stwierdzone naruszenie. Organ odnosząc się do argumentacji Skarżącego, zasadnie uznał brak podstaw do zwolnienia z odpowiedzialności administracyjnej na podstawie art. 140aa ust. 4 ustawy. Przepis ten w zakresie wskazanym w jego ust. 4 pkt 2 nie mógł mieć zastosowania w sprawie, gdyż przewożony ładunek (woda mineralna) nie był drewnem ani ładunkiem sypkim.

8. Skarżący wskazywał w skardze, że nie przeprowadzono drugiego ważenia pojazdu. Podkreślić należy, że kontrolowany kierowca został o takiej możliwości poinformowany, co zostało stwierdzone w protokole kontroli podpisanym przez kontrolowanego kierowcę, a kierowca z takiej możliwości nie skorzystał.

Zaznaczyć należy, że protokół kontroli, będący podstawowym dowodem w sprawie, jest sporządzony przez organ kontrolny przy współudziale kontrolowanego kierowcy, z zapewnieniem możliwości przedstawienia przez kontrolowanego własnej wersji zdarzeń. Przepis art. 74 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym przewiduje również możliwość odmowy podpisania protokołu przez kontrolowanego, z czego skontrolowany w niniejszej sprawie kierowca także nie skorzystał.

Protokół kontroli jest w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. dokumentem urzędowym. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 871/10, Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2008 r., sygn. akt. II GSK 50/08).

Należy zwrócić uwagę na specyficzny charakter postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Zasadniczym środkiem dowodowym w tym postępowaniu jest proces ważenia pojazdu, a dowodem – protokół z przeprowadzonej kontroli. A zatem na tym etapie postępowania administracyjnego jedynym sposobem obrony swych praw przez stronę jest weryfikacja wyników kontroli, która może nastąpić jedynie przez powtórzenie ważenia. Zasadność takiego wniosku jest tym bardziej oczywista, gdy przekroczenie nacisku osi na jezdnię jest stosunkowo niewielka, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Wątpliwości kierowcy co do przebiegu procesu ważenia i ewentualne błędy spowodowane nieprawidłowym użytkowaniem wagi, mogą wskazywać na konieczność zawnioskowanego przez stronę dowodu w postaci powtórnego ważenia. Strona nie ma bowiem możliwości obalenia dowodu z protokołu kontroli inaczej jak poprzez powtórzenie ważenia. Nie mniej w tej sprawie strona takiego wniosku nie zgłosiła, przynajmniej nie wynika to z akt sprawy, ani z treści podpisanego przez kierowcę strony protokołu kontroli. Oznacza to, że w tej sprawie domniemanie prawdziwości i autentyczności dokumentu urzędowego – protokołu kontroli nie zostało skutecznie obalone.

W ocenie Sądu mimo zarzutów skargi brak jest podstaw do uznania, iż kierowca wnosił o przeprowadzenie ponownego ważenia kontrolowanego pojazdu. Strona powinna udowodnić swoje żądanie, czego skutecznie nie uczyniła.

9. Natomiast odnośnie kwestii odpowiedzialności Skarżącego organ wskazuje, że z treści przepisu art. 140aa ust. 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym wynika, że umarza postępowanie gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, iż strona dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem bądź nie miała wpływu na powstanie naruszenia. W ocenie organu nie wystarczy jedynie zakwestionować swojej odpowiedzialności oraz oświadczyć, iż dochowało się należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz, że nie miało się wpływu na powstanie naruszenia. Z konstrukcji ww. przepisu wynika, iż to skarżący powinien udowodnić okoliczności na poparcie twierdzeń przywołanych w toku postępowania administracyjnego. Zatem brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć, a podmiot prowadzący działalność gospodarczą zobowiązany jest dołożyć maksimum staranności, aby prowadzona działalność gospodarcza była wykonywana zgodnie z przepisami prawa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2165/12 oraz z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 604/13).

W ocenie Sądu Skarżący nie przedstawił w toku prowadzonego postępowania administracyjnego dowodów, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania art. 140aa ust. 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Wskazanie na brak możliwości zważenia poszczególnych osi pojazdu po załadunku czy też nieprzekroczenie dopuszczalnej ładowności pojazdu nie może stanowić podstawy do zastosowania ww. przepisu. Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w postępowaniu administracyjnym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne.

Powyższe prowadzi do konkluzji, że nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. W ocenie Sądu, rację ma w sprawie organ podnosząc, że z treści przepisów nakładających wspomniane obowiązki nie daje się w szczególności wyprowadzić konkluzji, że organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ta ostatnia środków takich nie przedstawia lub gdy twierdzenia strony są zbyt ogólnikowe bądź lakoniczne. Nie można bowiem w takim wypadku założyć, że wobec bierności strony ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na tych organach administracji (zob. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2008 r., II OSK 2020/06, LEX nr 453463 , wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2010 r., II OSK 1131/10).

10. Sąd nie znalazł ponadto podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia przez organ art. 2 i 7 Konstytucji oraz art. 6, 7, 9, 10, 11 k.p.a. W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy został niewadliwie ustalony, a organy transportu drogowego dokonały jego prawidłowej subsumpcji do obowiązującego w sprawie stanu prawnego.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Nie doszło również do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., bowiem decyzję podjęto na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego.

11. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.