Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1502/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 3 pkt 12
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: WSA Gabriela Nowak (spr.) WSA Iwona Kosińska Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Żurawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2012 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. i T. N. od decyzji [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] października 2011 r. nr [...] odmawiającej pozwolenia na montaż dwóch klimatyzatorów w przejedzie bramnym budynku przy ul. [...] w W., wchodzącym w skład układu urbanistycznego ulicy [...], wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2009 r. – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji.

Przedmiotowa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

[...] Konserwator Zabytków decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] nie pozwolił Wspólnocie Mieszkaniowej ul. [...] w W. na montaż dwóch klimatyzatorów w przejeździe bramnym budynku przy ul. [...], wchodzącym w skład układu urbanistycznego ulicy [...], który wpisany został do rejestru zabytków pod numerem [...], decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2009 r.

Program prac zakłada montaż w przejeździe bramnym kamienicy przy ul. [...] dwóch jednostek zewnętrznych instalacji klimatyzacji, które miałyby obsługiwać dwa lokale użytkowe znajdujące się po prawej i po lewej stronie przejazdu bramnego.

Zdaniem Konserwatora elewacje jak i przejazd bramny obiektów zabytkowych lub znajdujących się w obrębie zabytkowych układów urbanistycznych, nie są miejscem właściwym dla montażu urządzeń technicznych.

Organ I instancji zwrócił uwagę, że w kamienicy [...], przy ul [...] przejazd bramny jest sklepiony gładkim sklepieniem kolebkowym z gurtami, zaś jego ściany zdobi boniowanie o charakterze rustyki.

Oran I instancji podkreślił, ze umieszczenie w przejeździe bramnym klimatyzatorów spowodowałoby degradację wnętrza poprzez zaburzenie porządku architektonicznego, kształtowanego poprzez skontrastowanie gładkich tynkowanych partii sklepienia z bogatym opracowaniem ścian przejazdu. Zamontowanie klimatyzatora w tym miejscu zaburzyłoby symetryczną artykulację historycznego wnętrza wprowadzoną przez gurty sklepienia.

Po rozpoznaniu odwołania K. i T. N. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji zwrócił uwagę, że w przedmiotowej sprawie zabytkiem wpisanym do rejestru zabytków jest układ urbanistyczny ulicy [...], jako historyczny układ urbanistyczny, a zatem [...] Konserwator Zabytków miał kompetencje do zajęcia stanowiska w sprawie planowanej inwestycji jedynie w kontekście wartości zabytkowych układu urbanistycznego ulicy [...], bowiem budynek przy ulicy [...] nie jest wpisany do rejestru zabytków na podstawie odrębnej decyzji.

Organ odwoławczy stwierdził, że [...] Konserwator Zabytków przyjął błędną interpretację zakresu ochrony przedmiotowego budynku, wskutek czego odniósł się do zagadnienia wpływu planowanej inwestycji na przejazd bramny obiektu nie wpisanego do rejestru zabytków. Zakresem ochrony objęty jest zabytkowy układ urbanistyczny, a zatem organ I instancji winien odnieść się do zagadnienia wpływu planowanej inwestycji na chroniony układ urbanistyczny, a tego nie uczynił.

Organ odwoławczy rozpatrując sprawie ponownie w jej całokształcie ocenił, ze montaż klimatyzatorów w przejeździe bramnym nie ma wpływu na wartości artystyczne i historyczne układu urbanistycznego ul. [...], bowiem zamontowanie dwóch klimatyzatorów w przejeździe bramnym budynku przy ul. [...] nie będzie widoczne w pierzei ulicy. Nie jest to również zmiana trwała w jakikolwiek sposób obniżająca wartość układu urbanistycznego ulicy [...].

Skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] w W.

Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego tj. art. 4 pkt 2 i 3, art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 36 ust. 1 pkt 10 i 11, art. 36 ust. 5, art. 90 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie zbytków i opiece nad zbytkami poprzez błędna interpretację i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6, art. 7, art. 8. art. 10 § 1, art. 81 kpa poprzez niezapewnienie stronie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym.

Skarżący wskazał, że zamontowanie klimatyzatorów jest źródłem nieznośnego hałasu i brudu. Niweczy wysiłek włożony przez Wspólnotę w odnowienie bramy i godzi w poczucie estetyki. Klimatyzatory byłyby widoczne od strony ulicy [...].

Zdaniem skarżącego zamontowanie klimatyzatorów w przejeździe bramnym miałoby istotny wpływ na widok ulicy, a tym samym na wartości artystyczne i historyczne całego układu urbanistycznego. Skarżący podniósł, że przejazd bramny nie stanowi części wewnętrznej budynku oraz za nietrafny uznał argument organu, że montaż klimatyzatorów nie ma charakteru trwałego.

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wnosił o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację wyrażona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

W ocenie sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2011 r. nie narusza prawa.

W pierwszej kolejności wskazać należy na dyspozycję art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, który stanowi, że ochronie i opiece podlegają, bez względu na stan zachowania zabytki nieruchome będące, w szczególności układami urbanistycznymi, ruralistycznymi i zespołami budowlanymi. Zgodnie z definicją art. 3 pkt 12 u.o.z.o.z historyczny układ urbanistyczny lub ruralistyczny to przestrzenne założenie miejskie lub wiejskie, zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym ulic lub sieci dróg.

Przedmiotem ochrony jest więc określone założenie przestrzenne – układ zabudowy wraz z pozostałymi składnikami o charakterze niematerialnym.

Ochronie konserwatorskiej podlega zatem układ przestrzenny miasta, określony przez historyczne rozplanowanie placów i ulic, ich przebieg, szerokość i przekrój, historyczny kształt i wielkość działek oraz ich sposób zagospodarowania, współzależność miedzy zabudową, zielenią a otwartą przestrzenią, wygląd zewnętrzny budowli, określony skalą, rozmiarami, stylem, konstrukcją, materiałami, kolorem i wystrojem, współzależność między miastem lub dzielnicą zabytkową, a otaczającym je środowiskiem naturalnym i kulturowym, różne funkcje, które miasta lub dzielnice spełniały w przeszłości (wyrok WSA w Warszawie I Sa/Wa 2217/05).

Zachowanie historycznych założeń przestrzennych wprowadza ograniczenia co do kubatur budynków oraz ich wyglądu zewnętrznego w tym np. elewacji, kolorystyki. Ochrona historycznych układów urbanistycznych może dotyczyć zachowania widoku oraz innych elementów mających wpływ na nastrój miejsca.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stanął na stanowisku, że montaż klimatyzatorów w przejeździe bramnym nie ma wpływu na wartości artystyczne i historyczne układu urbanistycznego ul. [...], bowiem zamontowanie dwóch klimatyzatorów w przejeździe bramnym budynku przy ul. [...] nie będzie widoczne w pierzei ulicy. Nie jest to również zmiana trwała w jakikolwiek sposób obniżająca wartość układu urbanistycznego ulicy [...].

Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wykazał, że planowana inwestycja nie ma żadnego wpływu na wpisany do rejestru zabytków układ urbanistyczny ulicy [...].

Budynek przy ulicy [...] nie jest wpisany do rejestru zabytków na podstawie odrębnej decyzji, tak więc organ administracji publicznej miał kompetencje do zajęcia stanowiska w sprawie planowanej inwestycji jedynie w kontekście wartości zabytkowych układu urbanistycznego ulicy [...], gdyż w sprawie niniejszej zabytkiem wpisanym do rejestru zabytków jest układ urbanistyczny ulicy [...], jako historyczny układ urbanistyczny.

Dwa klimatyzatory zamontowane w przejeździe bramnym kamienicy przy ul. [...] miałyby obsługiwać dwa lokale użytkowe znajdujące się po prawej i po lewej stronie przejazdu bramnego

Organ wykazał, że montaż klimatyzatorów w przejeździe bramnym pozostaje bez wpływu na chroniony układ urbanistyczny, albowiem klimatyzatory nie są widoczne w pierzei ulicy, a ponadto nie jest to zmiana o charakterze trwałym.

Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania poprzez niezapełnienie stronie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym. Z akt sprawy nie wynika aby skarżący nie mieli zapewnionego dostępu do akt. Otrzymali odpis odwołania oraz byli poinformowani o terminie rozpatrzenia odwołania przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, a taka sytuacja w sprawie niniejszej nie zachodzi.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie narusza prawa.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.