Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1023/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 15, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 13 marca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2019 roku sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Rolniczego "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego Przedsiębiorstwa Rolniczego "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 1023/18

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] wydana na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1257)- dalej: k.p.a.; art. 1, art. 3, art. 5, art. 6, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 1, art. 21, art. 24 ust. 1, art. 36 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 278 ze zm.); art. 1, art. 4, art. 9, art. 32, art. 43 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U. UE L z 2013 r. nr 347)- dalej: rozporządzenie nr 1307/2013; art. 67 ust. 4, art. 70, art. 106 ust. 3, rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 7 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) 2799/98, (WE) 814/2000, (WE)1290/2005 i (WE) 485/2008 (Dz.U. UE L z 2013 r. Nr 347) – dalej: rozporządzenie 1306/2013; art. 24 ust. 1, art. 29 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U. UE. L z 2014 r. nr 227) – dalej: rozporządzenie 809/2014; art. 5, art. 15 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz.UE.2014.L.181.48) – dalej: rozporządzenie 640/2014, Dyrektor [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] nr [...] wydaną w przedmiocie przyznania A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 w tym:

- JPO w wysokości 226.640, 09 zł;

- płatności za zazielenienie w wysokości 152.109,84 zł;

- płatności redystrybucyjnej w wysokości 4.572,81 zł;

- płatności do powierzchni upraw strączkowych na ziarno w wysokości 5.512,72 zł;

- płatności do powierzchni buraków cukrowych w wysokości 119.457, 55 zł;

- płatności do bydła w wysokości 5. 568,85 zł;

- płatności do krów w wysokości 7.107,87 zł;

oraz kwoty 6.869,72 zł tytułem zwrotu dyscypliny finansowej.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.

Wnioskiem z dnia 15 maja 2017 r. skarżąca spółka wystąpiła do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017.

W dniach 19 lipca – 9 sierpnia 2017 r. Powiatowy Inspektor Weterynarii w K. przeprowadził w gospodarstwie spółki kontrolę w zakresie wymogów wzajemnej zgodności. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono naruszenia polegające na niezgłoszeniu w 7 dniowym terminie, właściwemu Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR, faktu urodzenia zwierzęcia oznaczonego nr [...] oraz niepoinformowania tego organu, w terminie 7 dni, o fakcie przemieszczenia w dniu 16 stycznia 2017 r., 8 sztuk bydła do i z siedziby stada nr [...] przeprowadzonych czynności został sporządzony protokół kontroli nr [...], do którego skarżąca spółka wniosła zastrzeżenia, wskazując, iż stwierdzone 1 dniowe opóźnienie w zgłoszeniu przedmiotowej sztuki bydła wynikało z niewłaściwego funkcjonowania aplikacji organu, co uniemożliwiło skarżącej zadośćuczynienie ciążącemu na niej obowiązkowi. Natomiast odnośnie zarzutu niepoinformowania w terminie o fakcie przemieszczenia 8 sztuk bydła do i z siedziby stada, skarżąca spółka przedłożyła kserokopię dokonanego w dniu 16 stycznia 2017 r. zgłoszenia powyższej okoliczności Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w K. Wniesione zastrzeżenia spółki nie zostały uwzględnione przez organ kontrolny, który stwierdził, iż swoje ustalenia oparł o otrzymane dane z systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt, pochodzące od właściwego miejscowo organu ARiMR, który to organ jako jedyny posiada uprawnienia do modyfikacji danych zawartych w tym systemie. Powyższe naruszenie zakwalifikowane zostało do kodu BW 4.1.

W tym miejscu wskazać należy, że odnośnie zarzucanej spółce nieprawidłowości dotyczącej niepoinformowania organu, w terminie 7 dni, o fakcie przemieszczenia w dniu 16 stycznia 2017 r., 8 sztuk bydła do i z siedziby stada, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. stwierdził, iż nieprawidłowość ta nie miała miejsca, co wynika z treści jego pisma z dnia 11 lipca 2018 r., stanowiącego stanowisko organu w sprawie wniesionego przez skarżącą odwołania od decyzji I instancji.

Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. przyznał skarżącej spółce płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 w łącznej wysokości 420.969,73 zł oraz kwotę 6.869,72 zł tytułem zwrotu dyscypliny finansowej. Powyższa kwota łącznie przyznanych płatności stanowiła sumę kwot stanowiących różnicę pomiędzy początkowo należnym spółce poszczególnych płatności pomniejszonych o kwoty zastosowanych w stosunku do nich współczynników korygujących oraz pomniejszeń wynikających ze stwierdzonego w wyniku w/w kontroli, nieprzestrzegania norm lub wymogów polegającego na niezgłoszeniu w terminie faktu urodzenia 1 sztuki bydła, które to naruszenie zakwalifikowane do kodu BW 4.1., z oceną wagi 3 (zasięg), 1 (dotkliwość), 3 (trwałość), stosownie do treści art. 97 i art. 99 rozporządzenia 1306/2013 w zw. z art. 39 rozporządzenia 640/2014 oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnością (Dz.U. z 2015 r. poz. 743 ze zm.) skutkowało koniecznością zmniejszenia całkowitej kwoty płatności, mającej zostać przyznanej beneficjentowi w roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodność. Łączna kwota pomniejszeń wyniosła 16.324,94 zł i stanowiła 3% wszystkich przysługujących spółce płatności w roku 2017.

Od powyższej decyzji skarżąca spółka wniosła odwołanie, w części dotyczącej pomniejszenia płatności na skutek zastosowania przez organ kary administracyjnej. Kwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedostateczne ustalenie przyczyn stwierdzonego naruszenia, które wynikało, na co wskazywała skarżąca w toku postępowania, z nieprawidłowego działania systemu informatycznego, służącego elektronicznej rejestracji bydła. Na powyższą okoliczność spółka przedstawiła dokument tzw. zrzut z ekranu, obrazujący brak możliwości zalogowania się w dniu 1 marca 2017 na stronie organu, celem zgłoszenia faktu urodzenia 1 sztuki cielaka w siedzibie stada nr [...], co miało miejsce w dniu 22 lutego 2017 r. Z uwagi na powyższe spółka wniosła o uchylenie bądź zmianę decyzji organu I instancji, w części w jakiej została ona zakwestionowana.

Zaskarżoną decyzją z [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając organ odwoławczy przedstawił obowiązujące przepisy prawa zarówno krajowego, jak i wspólnotowego regulujące kwestię związane z przyznawaniem płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W szczególności organ wskazał na określone prawem warunki, konieczne do otrzymania płatności, jak i środki, którymi dysponują organy administracji publicznej, służące weryfikacji zadeklarowanych przez beneficjentów informacji. Dalej odwołując się do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, organ odwoławczy za prawidłowe uznał stanowisko, co do wysokości przysługujących skarżącej spółce płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017, jak i koniecznych do zastosowania pomniejszeń, wynikających ze stwierdzonych, trakcie kontroli naruszeń. W tym zakresie organ odwoławczy przedstawił obszerną argumentację odnośnie każdej z osobna płatności przyznanej stronie decyzją z [...] wskazując na podstawy prawne jej przyznania, sposób wyliczenia kwoty płatności oraz zastosowane pomniejszenia, w tym wynikającą z art. 97 i art. 99 rozporządzenia 1306/2013 w zw. z art. 39 rozporządzenia nr 640/2014 karę administracyjną, nałożoną na spółkę w związku ze stwierdzonym naruszeniem niepoinformowania w 7 dniowym terminie faktu urodzenia się 1 sztuki cielaka, w siedzibie stada nr [....].

Organ odwoławczy nie odniósł się natomiast w jakikolwiek sposób do zarzutów odwołania, co do niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności, co do prawidłowości kontroli przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Weterynarii w K., jak również w zakresie zawinienia skarżącej spółki w niedochowaniu terminu przewidzianego do zgłoszenia faktu urodzenia się cielaka w stadzie, co wynikało z braku prawidłowego działania strony internetowej organu, a co skarżąca udokumentowała wydrukiem z komputera, tzw. zrzutem z ekranu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi spółka A zarzuciła naruszenie:

- art.3 ust.2 pkt. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przez nierozpatrzenie przez organ w sposób wyczerpujący całego, znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego;

- art. 39 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 przez niewłaściwe uznanie, że znajduje on zastosowanie do stanu faktycznego sprawy;

- § 1 ust. 1 pkt.1 lit. c oraz § 2 ust.2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie wymogów, do których kontroli jest właściwy powiatowy lekarz weterynarii, oraz rodzajów tej kontroli (Dz z 2015 r., poz.692), przez uznanie przeprowadzenia kontroli wymogów w zakresie zarządzania SMR 7 w ramach kontroli administracyjnej oraz wyników tej kontroli przez niewłaściwy organ za prawidłowe i mogące stanowić podstawę rozpatrzenia sprawy i wydania rozstrzygnięcia;

- art. 77 § 1 k.p.a. nakazującego organom zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy; -- art. 127 § 1 k.p.a. poprzez rozpoznanie przez organ II instancji z urzędu niezaskarżonej części decyzji, która na skutek jej niezaskarżenia stała się ostateczna w wyniku czego| organ nie rozpoznał prawidłowo zakresu wniesionego odwołania;

- art. 138 § 2 pkt. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji z dnia [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w sytuacji gdy dyrektor oddziału regionalnego ARiMR jako organ II instancji nie był uprawniony do wydania jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w stosunku do niezaskarżonej części decyzji kierownika biura powiatowego ARiMR z [...].

Z uwagi na powyższe naruszenia skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w zakresie negatywnego rozstrzygnięcia oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Natomiast jak wynika z treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) – dalej: p.p.s.a, w przypadku stwierdzenia przez Sąd, iż decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego lub procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, podlegają one uchyleniu. W przypadku nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd, stosownie do treści art. 151 p.p.s.a. oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Przy czym co istotne sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzona przez Sąd w wyżej wskazanym aspekcie kontrola sądowoadministracyjne wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z [...] wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa postępowania, w szczególności art. 7, art. 15 i art. 77 § 1 k.p.a, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało koniecznością ich wyeliminowania z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi spółka A uczyniła decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydaną w przedmiocie przyznanych jej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 w pomniejszonej wysokości z uwagi na stwierdzone, w toku przeprowadzonej w dniach 19 lipca -9 sierpnia 2017 r., w gospodarstwie rolnym spółki kontroli Powiatowego Inspektora Weterynarii w K., naruszenie polegające na niezgłoszeniu w terminie, faktu urodzenia 1 sztuki bydła oznaczonego nr [...]. Naruszenie to, zakwalifikowane do kodu BW 4.1, uzasadniało w ocenie organów administracji, nałożenie na skarżącą spółkę kary administracyjnej, stosownie do treści art. 97 i art. 99 rozporządzenia 1306/2013 w zw. z art. 39 rozporządzenia 640/2014 oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnością (Dz.U. z 2015 r. poz. 743 ze zm.), skutkującej koniecznością zmniejszenia całkowitej kwoty płatności, mającej zostać przyznanej beneficjentowi w roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodność. Łączna kwota pomniejszeń wyniosła 16.324,94 zł i stanowiła 3% wszystkich przysługujących spółce płatności w roku 2017.

Kwestionując prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia skarżąca spółka podnosiła, iż uchybienie 7 dniowemu terminowi zakreślonemu prawem do zgłoszenia urodzenia, w dniu 22 lutego 2017 r. w siedzibie stada nr [...] cielaka, nie wynikało z jej winy. Wskazała bowiem, iż w dniu 1 marca 2017 r. podejmowała próby zadośćuczynienia ciążącemu na niej obowiązkowi, jednakże z uwagi na błąd logowania na stronie Agencji, próby zakończyły się niepowodzeniem, co strona udokumentowała wydrukiem ze strony internetowej organu. Z uwagi na powyższe, zgłoszenie faktu urodzenia zwierzęcia nastąpiło z 1 dniowym opóźnieniem. Tym samym, skoro stwierdzone uchybienie nie było zawinione przez skarżącą to brak jest podstaw do zastosowania wobec niej kary administracyjnej, skutkującej obniżeniem wszystkich przyznanych jej płatności bezpośrednich na rok 2017.

W ocenie Sadu rozpoznającego przedmiotową skargę, stanowisko organów, co do zasadności nałożenia na skarżąca spółkę kary administracyjnej z tytułu nieprzestrzegania przepisów dotyczących zasady wzajemnej zgodności uznać należy, za co najmniej przedwczesne.

Wskazać na wstępie należy, iż stosownie do treści art. 91 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 7 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) 2799/98, (WE) 814/2000, (WE)1290/2005 i (WE) 485/2008 (Dz.U. UE L z 2013 r. Nr 347) – dalej: rozporządzenie 1306/2013; w przypadku gdy beneficjent, o którym mowa w art. 92, nie przestrzega przepisów dotyczących zasady wzajemnej zgodności, ustanowionych w art. 93, nakłada się na niego karę administracyjną.

Karę administracyjną, o której mowa w ust.1, stosuje się jedynie w przypadku, gdy niezgodność jest wynikiem działania lub zaniechania, które można bezpośrednio przypisać danemu beneficjentowi; oraz w przypadku gdy spełniony jest jeden z następujących warunków dodatkowych, lub obydwa: a) niezgodność związana jest z działalnością rolniczą beneficjenta; b.) dotyczy ona obszaru gospodarstwa rolnego (art. 91 ust. 2 rozporządzenia 1306/2013).

Dalej wskazać należy, iż w myśl akapitu pierwszego art. 97 ust. 1 rozporządzenia 1306/2013 karę administracyjną przewidzianą w art. 91 nakłada się w przypadku nieprzestrzegania zasady wzajemnej zgodności w jakimkolwiek momencie w ciągu danego roku kalendarzowego , oraz w przypadku gdy taką niezgodność można bezpośrednio przypisać beneficjentowi, który złożył w danym roku kalendarzowym wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność.

Nałożenie kary administracyjnej nie ma wpływu na zgodność z prawem i prawidłowość płatności, do których się stosuje (art. 97 ust. 4 rozporządzenia 1306/2013).

Zgodnie z treścią art. 99 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia 1306/2013 karę administracyjną przewidzianą w art. 91 stosuje się w drodze zmniejszenia całkowitej kwoty płatności lub wykluczenia z płatności wymienionych w art. 92, które zostały lub mają zostać przyznane danemu beneficjentowi w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy, które złożył lub złoży w roku kalendarzowym, w którym stwierdzono nieprawidłowość.

W przypadku niezgodności wynikającej z zaniedbania wielkość procentowa zmniejszenia nie może przekraczać 5% , a w przypadku powtarzalności – 15% (art. 99 ust. 2 rozporządzenia 1306/2013).

W każdym przypadku całkowita kwota zmniejszeń i wykluczeń w odniesieniu do jednego roku kalendarzowego nie może być wyższa niż całkowita kwota, o której mowa w ust. 1 akapit 1( art. 99 ust. 4rozporządzenia 1306/2013).

Ponadto jak wynika z art. 39 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz.UE.2014.L.181.48) – dalej: rozporządzenie 640/2014; jeżeli stwierdzona niezgodność wynika z zaniedbania ze strony beneficjenta, stosuje się zmniejszenie. Zmniejszenie to, co do zasady, wynosi 3 % łącznej kwoty wynikającej z płatności i rocznych premii wymienionych w art. 92 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013.

Na gruncie prawa krajowego kwestie przysługujących beneficjentom płatności w ramach wsparcia reguluje ustawa z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1312) – dalej: ustawa o płatnościach, która w art. 45 ust. 2 zawiera przysługującą ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa delegację ustawową do określenia, w drodze rozporządzenia:1) liczbę punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w ramach oceny wagi, o której mowa w art. 72 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 809/2014, w zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia; 2) przypadki drobnej niezgodności i liczbę punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej drobnej niezgodności w ramach oceny wagi, o której mowa w art. 72 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 809/2014; 3) wyrażoną w procentach wielkość kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom

- mając na względzie przeprowadzenie oceny zgodnie z zasadami określonymi w przepisach rozporządzenia nr 1306/2013 i w przepisach wydanych w trybie tego rozporządzenia.

Wykonanie powyższego upoważnienia stanowi znajdujące zastosowanie w niniejszej sprawie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnością (Dz.U. z 2015 r. poz. 743 ze zm.).

Ponadto, co na gruncie niniejszej sprawy istotne zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W myśl art. 3 ust. 2 powołanej ustawy w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach).

Analiza powyżej powołanych przepisów prowadzi do wniosku, iż jednym z warunków zastosowania w stosunku do beneficjenta płatności jest ustalenie, iż stwierdzone naruszenie nieprzestrzegania przez niego przepisów dotyczących zasady wzajemnej zgodności, jest wynikiem działania lub zaniechania, które można bezpośrednio przypisać danemu beneficjentowi, co wprost wynika z treści art. 91 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013. Przy czym ustalenia w powyższym zakresie dokonuje się w oparciu o ogólne reguły postępowania określone w k.p.a.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowanym na gruncie art. 3 ustawy o płatnościach ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym w postępowaniu w sprawie płatności bezpośrednich to strona jest zobligowana do wskazywania konkretnych dowodów i współdziałania z organem przy gromadzeniu materiału dowodowego pod rygorem wywiedzenia dla niej negatywnych skutków. Powyższe oznacza, że obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego – wyprowadzany z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. – jest ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazywanego przez stronę. Organ nie ma natomiast obowiązku działania z urzędu celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przy czym podkreślenia wymaga, iż powyżej wskazany, zmodyfikowany zakres procedowania organów administracji publicznej w sprawie płatności bezpośrednich, nie oznacza, że organy nie mają prawnego obowiązku podjęcia działań celem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w sytuacji gdy zachodzą wątpliwości, co do zasadności zgłoszonego wniosku i przyznania dochodzonych płatności. Organy administracji są bowiem zobowiązane do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i dania temu wyrazu w treści decyzji administracyjnej, tak aby strona postępowania była przekonana o rzetelnym prowadzeniu postępowania przez organy i odniesienia się do wszystkich wątpliwości podnoszonych przez stronę w trakcie postępowania. W ramach powyższego obowiązku organy administracji są zobligowane do odniesienia się do zarzutów podnoszonych przez stronę postępowania, która kwestionuje ustalenia faktyczne organu i przedstawia własną argumentację na poparcie swojego stanowiska (por. wyrok WSA w Łodzi z 18 grudnia 2018 r., III SA/Łd 730/18; wyroki WSA w Warszawie z 24 października 2017 r., V SA/Wa 2796/16 i z 25 kwietnia 2018 r, VIII SA/Wa 933/17; www.cbois.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę, zarówno Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, który wydał zaskarżoną decyzję, jak i procedujący jako organ I instancji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K., nie zadośćuczynili ciążącym na organach obowiązkom w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, w sposób wystarczający do stwierdzenia, iż zasadnym jest wymierzenie skarżącej spółce kary administracyjnej, a co za tym idzie obniżenia wszystkich, przyznanych stronie płatności bezpośrednich na rok 2017. Przypomnieć należy, iż podstawą faktyczną zastosowania w stosunku do skarżącej regulacji z art. 91 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 stanowiło stwierdzenie, w następstwie przeprowadzonej kontroli w gospodarstwie rolnym skarżącej, faktu nieterminowego zgłoszenia urodzenia w dniu 22 lutego 2017 r., w siedzibie stada nr [...], 1 sztuki cielaka, oznaczonego następnie nr [...]. Z zawartych w sporządzonym protokole kontroli nr [...] informacji, iż zgłoszenie urodzenia przedmiotowego zwierzęcia nastąpiło w dniu 1 marca 2017 r., a więc z 1 dniowym uchybieniem przepisanego prawem, 7 dniowego terminu.

Podkreślić w ocenie Sądu należy, że brak realizacji przez beneficjentów płatności ciążących na nich obowiązków, w tym jak w niniejszym przypadku obowiązku zgłoszenia, w wynikającym z art. 19 ust. 1 ustawy z 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 564) - 7 dniowym terminie, faktu urodzenia bydła, stanowi niewątpliwie naruszenie nieprzestrzegania przepisów dotyczących zasady wzajemnej zgodności i uzasadnia nałożenie na beneficjenta kary administracyjnej, o której mowa w art. 91 ust. 1 rozporządzenia 1306/2013. Niemniej jednak, co już wcześniej wskazano jedną z koniecznych przesłanek zastosowania w stosunku do beneficjenta płatności kary administracyjnej, jest ustalenie, iż stwierdzone naruszenie jest wynikiem działania lub zaniechania, które można bezpośrednio przypisać danemu beneficjentowi.

Sąd stwierdza, iż w przedmiotowej sprawie skarżąca kwestionując prawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych przez organy w zakresie zawinionego przez nią uchybienia 7 dniowego terminu zakreślonego na zgłoszenie faktu urodzenia bydła podnosi, iż podejmowała w dniu 1 marca 2017 r. próby wywiązania się z przedmiotowego obowiązku, dokonując rejestracji tego zdarzenia, w przewidzianej prawem formie - zgłoszenia na formularzu umieszczonym na stronie internetowej administrowanej przez Agencję, umożliwiającym wprowadzenie danych do systemu teleinformatycznego Agencji, w którym jest prowadzony rejestr zwierząt gospodarskich oznakowanych (art. 19 ust. 1a pkt 2b powołanej ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt). Jednakże z uwagi na nieprawidłowe funkcjonowanie aplikacji udostępnionej przez organ, co skarżąca udokumentowała złożonym do akt sprawy wydrukiem z komputera, tzw. "zrzutem z ekranu", wskazującym na brak możliwości zalogowania się na stronie Agencji. Z powyższych względów fakt urodzenia 1 sztuki bydła nastąpił z jednodniowym uchybieniem. Spółka wyjaśniła także, że z uwagi na lokalizację gospodarstwa wszelkich zgłoszeń dokonuje drogą elektroniczną, a stwierdzone naruszenie było jednostkowe. Ponadto jak wynika z akt sprawy powyższa okoliczność braku technicznych możliwości wywiązania się z ciążącego na skarżącej obowiązku, a tym samym brak winy spółki w stwierdzonym naruszeniu, była podnoszona zarówno na etapie postępowania kontrolnego, w drodze wnoszonych zarzutów do protokołu kontroli, jak i na etapie międzyinstancyjnego postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie przyznania płatności bezpośrednich na rok 2017, w treści odwołania od decyzji organu I instancji. Jednakże, jak wskazuje analiza zgromadzonego materiału dowodowego, argumentacja skarżącej w powyższym zakresie, jak i podnoszone przez spółkę zarzuty, co do prawidłowości przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Weterynarii w K. kontroli mającej niewątpliwy wpływ na dokonane w sprawie ustalenia faktyczne, rzutujące na wysokość przyznanych spółce płatności, została zupełnie pominięta przez organy procedujące w sprawie, co zdaniem Sądu stanowiło naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Dokonując sądowoadministracyjne kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził nadto, iż rozpatrując odwołanie spółki od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z [...] organ odwoławczy naruszył przepis art. 15 k.p.a., wprowadzającego zasadę dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego. Wskazać w tym miejscu należy, iż istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Powyższe oznacza, ze organ odwoławczy zobligowany jest do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, w tym poczynienia własnych ustaleń faktycznych, samodzielnego dokonania mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa i samodzielnego, merytorycznego rozstrzygnięcia także odniesienia się do zarzutów powołanych przez stronę w odwołaniu, zarówno w sensie negatywnym , jak i pozytywnym. Zadośćuczynienie powyższym wymogom stanowi gwarancje realizacji celu zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz zapewnienie, że ponowne rozpatrzenie sprawy, przez organ odwoławczy, nie będzie iluzoryczne i nie będzie sprowadzać się do bezrefleksyjnego utrzymywania w mocy zaskarżonej decyzji (por. WSA w Gliwicach z 29 listopada 2017 r., I SA/Gl 765/17; wyrok WSA w Bydgoszczy z 23 stycznia 2018 r., II SA/Bd 700/17; wyrok WSA w Opolu z 27 marca 2018 r., II SA/Op 610/17; www.cbois.nsa.gov.pl). Tymczasem w niniejszej sprawie Dyrektor [...]Oddziału Regionalnego ARiMR rozpatrując odwołanie skarżącej spółki, opierając się na ustaleniach faktycznych organu I instancji, pominął zupełnie, wszystkie podniesione w odwołaniu zarzuty, ograniczając się de facto, poza obszernym przytoczeniem treści przepisów regulujących kwestie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, do ponownego przeliczenia należnych skarżącej płatności na rok 2017, z uwzględnieniem zastosowanych przez organ I instancji pomniejszeń.

Za chybiony Sąd uznał natomiast zarzut spółki, co do naruszenia przez organ odwoławczy art. 127 §1 k.p.a. poprzez ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie nieobjętym wniesionym odwołaniem, pomimo, iż spółka wyraźnie podkreśliła, że kwestionuje decyzję organu I instancji jedynie w zakresie zasadności nałożenia na nią kary administracyjnej. Odnośnie powyższego zarzutu wskazać należy, co zresztą słusznie zauważa Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w udzielonej odpowiedzi na skargę, iż prawidłowe ustalenie kwoty kary administracyjnej nałożonej na skarżącą wymaga uprzedniego ustalenia wysokości należnych spółce płatności, o które wnioskowała. Tym samym rozpoznając odwołanie skarżącej, organ II instancji prawidłowo przeanalizował prawidłowość przyznania spółce poszczególnych płatności bezpośrednich na rok 2017 , objętych złożonym przez stronę wnioskiem z 15 maja 2017 r.

Reasumując Sąd stwierdza, iż z uwagi na przywołane wcześniej naruszenia art. 7, art. 15, art. 77 § 1 k.p.a., które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, koniecznym było uchylenie decyzji organów obu instancji. Rozpatrując sprawę ponownie organy administracji będą zobowiązane do uwzględnienia stanowiska Sądu wyrażonego w uzasadnieniu niniejszego wyroku. W szczególności odniosą się podnoszonej przez spółkę argumentacji, co do braku możliwości zarejestrowania przez stronę faktu urodzenia 1 sztuki bydlęcia, wynikającego z nieprawidłowego działania aplikacji internetowej, a tym samym zawinienia strony w powstaniu tego naruszenia, co ma istotne znaczenie dla możliwości zastosowania wobec skarżącej kary administracyjnej, na podstawie przepisów rozporządzenia 1306/2013.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c. p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z [...].

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

a.l.