Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 118/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 70 § 4
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran, sędzia WSA Piotr Przybysz (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi W.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej "NUS" lub "organ egzekucyjny") prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku W. S. (dalej "Skarżący" lub "Zobowiązany") na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], od nr [...] do nr [...] z [...] kwietnia 2019 r., nr [...], od nr [...] do nr [...], nr [...], od nr [...] ,do nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] nr [...], nr [...] z [...] maja 2019 r. obejmujących zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za okres 05, 09, 10, 12/2003 r., 02, 04, 06-10, 12/2004 r., 01-03, 06, 09-11/2005 r., 01-03, 08, 10, 12/2006 r., 01, 02, 04/2007 r. w kwocie należności głównej [...] zł plus należne odsetki za zwłokę.

Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych za w/w okresy od 2003 r. do 2007 r. zostało umorzone postanowieniem z [...] lipca 2015 r. ze względu na bezskuteczność na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej "u.p.e.a.") .

W celu realizacji należności objętych pierwotnymi tytułami wykonawczymi NUS, działając jako organ egzekucyjny, na podstawie art. 80 § 1 u.p.e.a., dokonał czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zawiadomieniem z [...] listopada 2008 r. w Banku [...] S.A. w W. (odebrane przez Bank w dniu 10 listopada 2008 r.). Natomiast na podstawie art. 72 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonał zawiadomieniem z [...] września 2012 r. oraz z 22 maja 2013 r. zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą w S. L.S. w W. (odebrane przez dłużnika kolejno w dniu 24 września 2012 r. i 29 maja 2013 r.). Następnie zawiadomieniem z [...] listopada 2014 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę w P. P. S. w W. (odebrane przez dłużnika w dniu 17 listopada 2014 r.).

Natomiast w wyniku wznowienia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 61 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonał na podstawie art. 80 § 1 u.p.e.a. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zawiadomieniami: z[...] kwietnia 2019 r. w Banku S.A. w W. (odebrane przez Bank w dniu 3 kwietnia 2019 r.); z 15 maja 2019 r. w Banku S.A. w K. (odebrane przez Bank w dniu 15 maja 2019 r.); z 14 listopada 2019 r. w Banku S.A. w W. (odebrane przez Bank w dniu 14 listopada 2019 r,); z 14 listopada 2019 r. w Banku S.A. w K. (odebrane przez Bank w dniu 14 listopada 2019 r.).

Na podstawie art. 89 § 1 u.p.e.a. NUS zawiadomieniem z[...] maja 2019 r. dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w S. Sp. z o.o. w W. (odebrane przez dłużnika w dniu 10 czerwca 2019 r.), zawiadomieniem z [...] maja 2019 r. u M. O. (odebrane przez dłużnika w dniu 30 maja 2019 r.), zawiadomieniem z [...] maja 2019 r. w L. Sp. z o.o. w W. (odebrane przez dłużnika w dniu 30 maja 2019 r.), zawiadomieniem z [...] maja 2019 r. G. C. (odebrane przez dłużnika w dniu 30 maja 2019 r.).

Pismem z 10 czerwca 2019 r. Skarżący wniósł o "stwierdzenie wygaśnięcia zobowiązań podatkowych z powodu przedawnienia oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego", a także o natychmiastowe odblokowanie kont bankowych do czasu zakończenia postępowania w sprawie o umorzenie oraz zwrócenie pobranych kwot dotyczących przedawnionych zaległości podatkowych.

NUS postanowieniem z [...] listopada 2019 r. odmówił umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł zażalenie.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej "DIAS" lub "organ odwoławczy") postanowieniem z [...] lutego 2020 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z [...] lipca 2020 r. NUS odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], od nr [...] do nr [...], nr [...], od nr [...] do nr [...], nr [...], od nr [...] do nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...].

Skarżący wniósł zażalenie na w/w postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 70 i nast. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej "O.p.") przez nieuwzględnienie przedawnienia w niniejszej sprawie.

DIAS postanowieniem z [...] września 2020 r. utrzymał w mocy postanowienie NUS. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego postanowienia wyjaśnił, że przesłanki, na podstawie których można dokonać umorzenia postępowania egzekucyjnego, zostały enumeratywnie wymienione w art. 59 § 1 u.p.e.a. i w przypadku ich zaistnienia wywołują po stronie organu egzekucyjnego obowiązek umorzenia takiego postępowania.

W rozpoznawanej sprawie, Skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, podnosząc okoliczności określone w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i stwierdzając, że nie nastąpiło zawieszenie ani przerwanie biegu przedawnienia zaległości, a zatem wszystkie zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu.

DIAS wyjaśnił, że zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Termin przedawnienia może ulec przedłużeniu w wyniku wystąpienia okoliczności skutkujących zawieszeniem lub przerwą jego biegu. Nie przedawniają się natomiast zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym (art. 70 § 8 O.p.). Zatem zobowiązanie podatkowe dotyczące podatku od towarów i usług za 05, 09, 10/2003 r. uległoby przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2008 r., za 12/2003, 02, 04, 06-10/2004 r. uległoby przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2009 r., za 12/2004, 01-03, 06, 09-11/2005 r. uległoby przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2010 r., za 01-03, 08, 10/2006 r. uległoby przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2011 r., a za 12/2006 r., 01, 02, 04/2007 r. uległoby przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2012 r.

Jednak w przedmiotowej sprawie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia w wyniku zajęcia rachunku bankowego w Banku [...] S.A. dokonanego w dniu 3 listopada 2008 r. Zgodnie bowiem z art. 70 § 4 O.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowanego środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Z akt sprawy wynika, że zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego w Banku [...] S.A. zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 10 listopada 2008 r., a Zobowiązanemu w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej "K.p.a.") w dniu 26 listopada 2008 r. Zatem wobec zastosowanego przez NUS środka egzekucyjnego, o którym Zobowiązany został zawiadomiony przed upływem terminu przedawnienia, nastąpiło przerwanie jego biegu.

Ponadto, kolejne przerwanie biegu terminu przedawnienia nastąpiło poprzez skuteczne zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę dokonane zawiadomieniem z [...] września 2012 r. (odebrane przez dłużnika w dniu 24 września 2012 r.) oraz z 7 listopada 2014 r. odebrane przez dłużnika w dniu 17 listopada 2014 r.).

DIAS wyjaśnił ponadto, że zgodnie z art. 61 u.p.e.a., w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych. W przedmiotowej sprawie w wyniku zaistnienia powyższych okoliczności, NUS ponownie wszczął postępowanie egzekucyjne przez wystawienie tytułów wykonawczych nr [...], od nr [...] do nr [...] z [...] kwietnia 2019 r., nr [...], od nr [...] do nr [...], nr [...], od nr [...] do nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] z [...] maja 2019 r.

DIAS nadmienił, że ostateczne postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie oznacza bowiem, że na zobowiązanym przestał ciążyć obowiązek, którego wykonanie było przedmiotem umorzonego postępowania. Ponadto dokonane w toku pierwotnego postępowania egzekucyjnego czynności pozostają w mocy i mają znaczenie przy obliczaniu biegu terminu przedawnienia.

DIAS podkreślił, że po zastosowaniu ostatniego skutecznego środka egzekucyjnego w pierwotnie prowadzonym postępowaniu, tj. od 17 listopada 2014 r., pięcioletni bieg terminu przedawnienia upłynąłby w dniu 17 listopada 2019 r. A zatem przedmiotowe tytuły wykonawcze wystawione w dniu 1 kwietnia 2019 r. i w dniu 16 maja 2019 r. dotyczyły zaległości, które nie uległy przedawnieniu.

Co do tytułów wykonawczych nr [...], od nr [...] do nr [...], organ egzekucyjny dokonał ostatniej skutecznej czynności w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej zawiadomieniem z [...] maja 2019 r. u M. O. (odebrane przez dłużnika w dniu 30 maja 2019 r.). Zatem termin przedawnienia zaległości objętych w/w tytułami wykonawczymi nastąpi w dniu 31 maja 2024 r.

Natomiast co do tytułów wykonawczych nr [...], od nr [...] do nr [...], nr [...] od nr [...] do nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] organ egzekucyjny dokonał ostatniej skutecznej czynności w postaci zajęcia rachunku bankowego zawiadomieniem z 14 listopada 2019 r. w Banku S.A. w W. (odebrane przez Bank w dniu 14 listopada 2019 r.). Zatem termin przedawnienia zaległości objętych w/w tytułami wykonawczymi nastąpi w dniu 15 listopada 2024 r.

DIAS podkreślił, że w jego ocenie dokonane przez organ egzekucyjny w toku prowadzonego postępowania czynności egzekucyjne były skuteczne. Wyjaśnił ponadto, że zgodnie z art. 80 § 2 u.p.e.a., zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Zatem czynność egzekucyjna w postaci zajęcia rachunku bankowego jest czynnością skuteczną niezależnie od tego, czy zobowiązany posiada w danej chwili środki na rachunku bankowym, czy ich nie posiada. W pierwotnie prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym dokonano skutecznej czynności zajęcia rachunku bankowego i wynagrodzenia za pracę. Natomiast dłużnicy, do których skierowano zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę, w momencie doręczenia zawiadomienia o zajęciu zatrudniali Zobowiązanego. Zatem powyższe czynności skutecznie przerwały bieg terminu przedawnienia.

DIAS podkreślił, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 61 u.p.e.a. nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami, a w dniu dokonanych we wznowionym postępowaniu czynności egzekucyjnych zobowiązanie było wymagalne i podlegało egzekucji. Natomiast zastosowanie skutecznych środków egzekucyjnych w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej zawiadomieniem z [...] maja 2019 r. i rachunku bankowego zawiadomieniem z [...] listopada 2019 r. po raz kolejny przerwało bieg terminu przedawnienia. Nie zaistniała zatem przesłanka z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i nie ma podstaw do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązań.

Skarżący nie zgodził się z postanowieniem organu odwoławczego i złożył skargę do Sądu. Postanowieniu zarzucił naruszenie art. 70 i nast. O.p. przez nieuwzględnienie przedawnienia w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu wymienił okoliczności, w których zgodnie z przepisami prawa dochodzi do przerwania biegu terminu przedawnienia. W ocenie Skarżącego żadna z wymienionych okoliczności nie miała miejsca.

Skarżący wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania według norm obowiązujących.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Zgodnie z art. 59 § 4 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. W tym stanie rzeczy rozpoznanie przedmiotowej skargi jest dopuszczalne.

Skarga złożona w niniejszej sprawie została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).

Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy.

Przedmiotem sporu pomiędzy stronami w rozpoznawanej sprawie jest zasadność odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Skarżący twierdzi, że organy dopuściły się naruszenia art. 70 i nast. O.p. poprzez nieuwzględnienie przedawnienia w niniejszej sprawie.

Organy stoją na stanowisku, że bieg terminu przedawnienia egzekwowanych należności był kilkakrotnie przerywany, w wyniku czego nie doszło do przedawnienia egzekwowanych należności.

W sporze tym rację należy przyznać organom.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przedstawiono szczegółowo przebieg postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Skarżącego i wskazano czynności egzekucyjne, które zdaniem organu spowodowały przerwanie biegu przedawnienia. Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 70 § 4 O.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

Organ wskazał na skuteczne zastosowanie środków egzekucyjnych, to jest zajęcia wierzytelności u dłużników zajętej wierzytelności (banków, pracodawcy Zobowiązanego, dłużników Zobowiązanego), dokonywane stosownymi zawiadomieniami w następujących datach: 3 listopada 2008 r., 18 września 2012 r., 23 maja 2019 r., 14 listopada 2019 r. Z akt egzekucyjnych sprawy wynika, że skuteczne środki egzekucyjne zostały zastosowane również zawiadomieniami z 22 maja 2013 r., 17 listopada 2014 r., 3 kwietnia 2019 r., 15 maja 2019 r. Organ wskazał również hipotetyczne daty przedawnienia egzekwowanych zobowiązań podatkowych, porównał je z datami stosowania środków egzekucyjnych i stwierdził, że środki egzekucyjne były stosowane przed upływem terminu przedawnienia.

Skarżący w skardze ogranicza się do przytoczenia treści odpowiednich przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zagadnień przedawnienia oraz przerwania biegu przedawnienia, nie odnosząc się do okoliczności rozpoznawanej sprawy, a jedynie stwierdzając, że w rozpoznawanej sprawie żadna z czynności powodujących przerwanie lub zawieszenie biegu przedawnienia nie miała miejsca.

Sąd wskazuje, że stwierdzenia organu dotyczące zastosowania środków egzekucyjnych, w wyniku czego następowało przerwanie biegu przedawnienia egzekwowanych zobowiązań podatkowych, znajdują potwierdzenie w aktach egzekucyjnych sprawy. Odmienne twierdzenie Skarżącego o niedokonaniu czynności skutkujących przerwaniem biegu przedawnienia nie zostało poparte jakimikolwiek argumentami oraz dowodami i nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.

W tym stanie rzeczy zarzuty skargi okazały się niezasadne.

Sąd nie dopatrzył się innych okoliczności uzasadniających uwzględnienie skargi.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.