Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1858/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 132, art. 200, art. 205 par. 2, art. 209
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 218 par. 2, art. 219
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Janusz Walawski Sędzia WSA – Sławomir Antoniuk Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi K.D. na postanowienie Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia o żądanej treści 1. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], 2. zasądza od Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego na rzecz skarżącego K.D. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżący K. D. wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2016 r. zwrócił się do Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego o wydanie zaświadczenia o wysokości uposażenia, w którym wysokość dodatku za stopień określona zostałaby na 1050 zł zgodnie z wysokością tego składnika uposażenia określoną w wydanym wobec wnioskodawcy rozkazie personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. o zwolnieniu ze służby w SKW i podał, że otrzymał już wystawione przez SKW zaświadczenie, w którym wysokość przedmiotowego składnika uposażenia została oznaczona na 190 zł, co odpowiada dodatkowi za stopień szeregowego. Nie zgodził się jednak z takim oznaczeniem wysokości dodatku i uzasadnił swoje stanowisko tym, że rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby nie był nigdy zmieniany i że postępowanie dyscyplinarne wobec jego osoby nie zostało prawomocnie zakończone.

Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 219 k.p.a., odmówił skarżącemu K. D. wydania zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności pieniężnych, określającego wysokość dodatku za stopień na 1050 zł zgodnie z wysokością tego składnika uposażenia określoną w rozkazie personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. o zwolnieniu ze służby w SKW. W uzasadnieniu podał, że rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...], pozbawiono skarżącego stopnia pułkownika i orzeczono o powrocie do stopnia szeregowego. Rozkazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Wbrew twierdzeniom wnioskodawcy rozkaz został wydany w wykonaniu prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego o pozbawieniu funkcjonariusza stopnia oficerskiego. Od posiadanego stopnia służbowego zależy wysokość przysługującego funkcjonariuszowi dodatku za stopień. Dodatki te przysługują z mocy samego prawa (nie jest konieczne orzekanie o ich wysokości). Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 174, poz. 1273), za stopień pułkownika stawka dodatku wynosi 1050 zł, a za stopień szeregowego 190 zł. Wydane funkcjonariuszowi zaświadczenie odpowiadało więc wysokości uposażenia należnego mu w ostatnim dniu służby, jakim był dzień 10 lipca 2016 r. Nie zgodzono się z argumentami skarżącego, że powinien on otrzymać zaświadczenie o wysokości uposażenia zgodnie z parametrami oznaczonymi w rozkazie o zwolnienie ze służby z dnia [...] lutego 2016 r. W dalszej części stwierdzono, że oznaczona w tym ostatnim rozkazie wysokość składników uposażenia miała jedynie walor informacyjny i przedmiotem rozstrzygnięcia rozkazu personalnego nr [...] było zwolnienie funkcjonariusza ze służby w określonym terminie, a nie orzeczenie o przysługującym mu uposażeniu w ostatnim dniu służby. Z uwagi na powyższe uznano, że wydanie wnioskodawcy zaświadczenia o żądanej przez niego treści, nie jest możliwe.

We wniosku z dnia [...] sierpnia 2016 r. do Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego o ponowne rozpatrzenie sprawy (nazwanym "Zażalenie"), skarżący raz jeszcze wskazał, że składniki uposażenia oznaczone w rozkazie personalnym w przedmiocie zwolnienia go ze służby nie mogły, zgodnie z zasadą trwałości decyzji administracyjnych, ulec zmianie bez zmiany tego rozkazu personalnego.

Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu – powołując się na argumentację i stan faktyczny w nim wskazany – podał, zgodnie z § 18 ust. 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 175, poz. 1294) w rozkazie o zwolnieniu ze służby zamieszcza się m.in. wysokość dodatków do uposażenia. Rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby nie jest jednak aktem, na podstawie którego funkcjonariusz nabywa prawo do otrzymywania dodatków w określonej wysokości. W przypadku dodatku służbowego jego wysokość rozstrzygana jest odrębnym rozkazem personalnym, a wysokość dodatku za stopień uzależniona jest od posiadanego stopnia służbowego. Na marginesie zauważono, że kara pobawienia stopnia oficerskiego, zgodnie z art. 114 pragmatyki służbowej funkcjonariuszy SKW, oznacza powrót do stopnia szeregowego, a nie jak to stwierdzono we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, do ostatniego stopnia przed mianowaniem na stopień podporucznika.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący K. D. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jego rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych, zarzucając:

- naruszenie prawa materialnego § 3 ust. 1 pkt. 10), § 3 ust. 3 i 4 oraz § 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego, to jest przez brak uwzględnienia okoliczności, że z przepisu tego wynika obligatoryjność wydania rozkazu personalnego dotyczącego obniżenia dodatku za stopień,

- rażące naruszenie przepisów prawa procesowego tj.

- art. 154 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. każda zmiana decyzji administracyjnej może nastąpić wyłącznie w drodze wydania kolejnej decyzji przez uprawniony organ. Dodatek za stopień który nie został natomiast cofnięty wymaganym rozkazem personalnym,

- art. 7, art. 8, art. 11 oraz art. 77 k.p.a., poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i nie wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy.

W uzasadnieniu – powołując się na przedstawiony powyżej stan faktyczny – podał, że do dnia zwolnienia ze służby tj. [...] lipca 2016 r., jak również później nie został wydany rozkaz personalny zmieniający wysokość tego dodatku, który wcześniej został określony w rozkazie personalnym z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], zwalniającym go ze służby i w jego przypadku został mu wypłacony dodatek za stopień w kwocie 1050 zł. określony wcześniejszymi rozkazami personalnymi w tym wskazanym wyżej rozkazem. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego, przyznanie, podwyższenie, obniżenie lub zawieszenia wypłaty uposażenia zasadniczego lub dodatków do uposażenia załatwiane są w formie rozkazu personalnego ( § 3 ust. 4 i 6). Natomiast stosownie do treści § 3 ust. 4 powołanego rozporządzenia, do spraw osobowych załatwianych w formie rozkazu personalnego, w zakresie nieuregulowanym rozporządzeniem, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie można ponadto zgodzić się ze stwierdzeniem organu, iż decyzja rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] lutego 2016 roku, w rozstrzygnięciu faktycznym, ma jedynie charakter informacyjny, bowiem bezsprzecznie powyższy rozkaz jest prawomocny, ostateczny i nie może ulec zmianie. Zostało to zresztą potwierdzione przez sam organ w piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...]. Dodatek za stopień został określony w osnowie decyzji, na podstawie wcześniej wydanego rozkazu personalnego określającego jego wysokość. Bezspornym jest również, iż decyzja która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną – rozkazem personalnym dotyczy wysokości dodatku za stopień, jest nieważna z mocy prawa zgodnie z art. 156 § 1 ust. 3 k.p.a. Ponadto postępowanie dyscyplinarne wobec niego nie zostało prawomocnie zakończone (skarga do WSA w Warszawie sygn. II SA/1525/16 w sprawie doręczenia orzeczenia faxem), a tym samym bezprawna jest próba zmian warunków uposażenia. Również, ze względu na art. art. 33. 1. ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego, który stanowi, iż stopnie podoficerów, chorążych i oficerów są dożywotnie. Natomiast zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 3. ustawy, utrata stopnia, w tym oficerskiego, następuje w ściśle określonych przypadkach:

1) utraty obywatelstwa polskiego;

2) prawomocnego orzeczenia środka karnego pozbawienia praw publicznych

3) skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności za przestępstwo popełnione w wyniku motywacji zasługującej na szczególne potępienie,

i żaden z tych przypadków nie dotyczył jego. Zaś w myśl art. 34, o utracie, pozbawieniu lub obniżeniu stopnia decyduje przełożony właściwy do mianowania na ten stopień. O utracie lub pozbawieniu stopnia podporucznika oraz stopnia generała brygady decyduje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej; o utracie lub pozbawieniu pozostałych stopni w korpusie oficerów decyduje Minister Obrony Narodowej. Szef SKW nie mógł więc wydać decyzji nr [...] (również zaskarżona do WSA w Warszawie) ponieważ zastrzeżone jest to dla innych niezawisłych organów państwa. Przypisał tym samym sobie kompetencje zastrzeżone dla jego przełożonych. Nie uzyskał również postanowienia Prezydenta RP oraz decyzji Ministra Obrony Narodowej, czym mógłby uzasadnić wydanie rozkazu o utracie stopnia oficerskiego.

W odpowiedzi na skargę, Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że postępowanie poprzedzające wydanie zaświadczenia bądź postanowienia o odmowie jego wydania nie ma takiego charakteru jak postępowanie poprzedzające wydanie decyzji administracyjnej. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego lecz ogranicza się do danych będących w posiadaniu organu. Według tych danych na dzień zamknięcia postępowania w przedmiocie obowiązywał rozkaz personalny w sprawie pozbawienia stopnia oficerskiego i w dniu zwolnienia ze służby przysługiwał stronie dodatek w wysokości należnej dla stopnia szeregowego. Nie zgodzono się również z zarzutami co do naruszenia przez organ przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego, bowiem dodatki przysługują funkcjonariuszom z mocy samego prawa. Dodatki te, jako jedyne dodatki do uposażenia, nie są przyznawane decyzją administracyjną. Wobec skarżącego nigdy nie wydano rozkazu personalnego przyznającego dodatek za stopień służbowy, bowiem po prostu z chwilą awansu na wyższy stopień służbowy zaczął otrzymywać dodatek w wyższej wysokości. Z chwilą powrotu do stopnia szeregowego należną mu wysokość dodatku za stopień określono w wysokości właściwej dla tego stopnia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli wskazane w skardze. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), w myśl którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na samym wstępie stwierdzić należy, że zgodnie zaś z art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Stosownie natomiast do art. 218 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Zatem przepis ten daje wprawdzie możliwość przeprowadzenia przez organ, przed wydaniem zaświadczenia, postępowania wyjaśniającego, jednakże tylko w niezbędnym zakresie. Ogranicza się ono do ustalenia źródeł danych i następnie stwierdzenia, czy dane te (w których posiadaniu organ już się znajduje) odnoszą się do wnioskodawcy i potwierdzają istnienie określonego stanu faktycznego lub też potwierdzają konkretny stan prawny, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja lub rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenie ich dysponentów. Zaświadczenie jest bowiem aktem wiedzy, a nie woli organu. I choć do postępowania w sprawie wydawania zaświadczeń mają zastosowanie ogólne zasady postępowania administracyjnego, to jednak jest ono postępowaniem uproszczonym i w znacznym stopniu odformalizowanym. Nie znajdują w nim zatem zastosowania te same reguły, co do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej. Nie można więc przyjąć, że organ jest właściwy do wydawania zaświadczeń o potwierdzeniu faktów, które nie wynikają z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w ich posiadaniu, a jedynie np. z zeznań świadków, czy też danych dostarczonych właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się o wydanie zaświadczenia.

Z kolei zgodnie z art. 74 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 104, poz. 710 ze zm.), z tytułu służby funkcjonariusz otrzymuje jedno uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie, a w myśl art. 75, uposażenie funkcjonariusza składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia, a według art. 79 ust. 1 ustawy, funkcjonariusze otrzymują następujące dodatki do uposażenia:

1) dodatek za stopień;

2) dodatek służbowy;

3) dodatki uzasadnione szczególnymi właściwościami, kwalifikacjami, warunkami albo miejscem pełnienia służby.

Natomiast stosownie do treści § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 174, poz. 1273 ze zm.) w pkt 1) stanowi się o wysokość dodatku za stopień, zaś w pkt 4) o zasadach przyznawania i obniżania dodatków, o których mowa w pkt 1 – 3 oraz sposób ich wypłaty, a § 2 precyzuje się, że miesięczny dodatek za posiadany przez funkcjonariusza stopień, określa załącznik do rozporządzenia, w którym w Lp. 2 dla pułkownika wynosi 1050 zł, a w Lp. 23 dla szeregowego 190 zł. W tym miejscu wskazać również należy na przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia, w myśl którego dodatki do uposażenia przyznaje i obniża Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub upoważniony przez niego funkcjonariusz – pozostałym funkcjonariuszom (pkt 2) i – co najistotniejsze w powyższej kwestii – sprawy, o których mowa w ust. 1, rozstrzyga się w drodze decyzji administracyjnej, w formie rozkazu personalnego (ust. 2 § 5).

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że w aktach osobowych skarżącego znajduje się rozkaz personalny z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby, w którym określono dodatek za stopień w wysokości 1050 zł. Natomiast nie został wydany żaden inny rozkaz personalny przez Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego w zakresie obniżenia skarżącemu dodatku za stopień, tym bardziej do wysokości 190 zł.

Zatem rozpoznając sprawę na nowo, organ winien się kierować przy wydaniu zaświadczenia o dodatku za stopień rozkazem personalnym, w którym określono dla skarżącego ów dodatek, nie zaś jedynie faktem pozbawienia skarżącemu stopnia oficerskiego. Z tego mianowicie powodu, że fakt ten, bez wydania odpowiedniego rozkazu personalnego o obniżeniu dodatku za stopień, nie rodzi z mocy prawa – zdaniem Sądu – żadnych skutków prawnych w tym zakresie. Zaś zaniechanie i zaniedbanie organu w przedmiocie wydawania w przeszłości rozkazów personalnych co do przyznania dodatku za stopień, na co wskazuje się w odpowiedzi na skargę, nie może rodzić dla skarżącego negatywnych skutków.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.