Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1765/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 13k ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant ref. staż. Małgorzata Ciach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2015 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [....] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2012 r. w całości, 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego M. H. kwotę 1337 (jeden tysiąc trzysta trzydzieści siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 marca 2015 r. sygn. akt II GSK 2138/13 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej M. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt VISA/Wa 763/13 oddalającego skargę ww. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1) uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz M. H. 667 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Sądy obu instancji orzekały w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

GITD decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za wykonywanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433; dalej "rozporządzenie"), bez uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., w dniu [...] lipca 2012 r. o godzinie [...] na odcinku płatnej drogi (autostrada [...] , odcinek [...] (granica państwa) - węzeł [...] ), przez bramownicę nr [...].

Organ ponownie rozpoznając sprawę przypomniał, że w dniu [...] lipca 2012 r. na autostradzie [...] , upoważniony inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...], którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 t. W toku kontroli stwierdzono, że ww. pojazd nie był wyposażony w urządzenie służące do poboru opłat elektronicznych (jednostki viaBOX). Wskazano w związku z tym, że przejazd wykonywany był bez wniesienia opłaty określonej w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.

Organ wskazał, że stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną: bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł.

GITD podniósł, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy, w postaci protokołu kontroli, dowodu rejestracyjnego skontrolowanego pojazdu, w sposób pełny odzwierciedla ustalony stan faktyczny. Wynika z tego materiału, że pojazd samochodowy, którego kierowcą był skarżący poruszał się po drodze wymienionej w rozporządzeniu i za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.

Zdaniem GITD, okoliczności podniesione przez skarżącego nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ustawodawca nie przewidział bowiem okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 i 2 u.d.p. w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Z tych względów, jak podał organ, przyczyny, z powodu których opłata nie została uiszczona nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania sprawy administracyjnej. Kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń. Organ podkreślił, że obowiązek w zakresie ponoszenia opłat elektronicznych został ustalony w ustawie z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw. Stosownie do art. 9 tejże ustawy przepisy ustanawiające powyższy obowiązek weszły w życie z dniem 1 lipca 2011 r. Ustawodawca przewidział zatem ponad trzyletni okres vacatio legis. W związku z tym, w ocenie organu, skarżący miał wystarczająco czasu na zaznajomienie się z nowymi rozwiązaniami prawnym.

Jak wskazał GITD, obowiązujący system pozwala na naliczanie i pobieranie opłaty elektronicznej wyłącznie za pośrednictwem zainstalowanego w pojeździe urządzenia, tzw. viaBOX. Brak zainstalowania w pojeździe tego urządzenia, w toku wykonywania przejazdu po drogach wskazanych w ww. załączniku nr 1 i 2 do rozporządzenia, skutkuje tym, że opłata elektroniczna nie zostaje uiszczona, zaś organ administracji publicznej obowiązany jest do wymierzenia kierującemu pojazdem samochodowym kary administracyjnej, zgodnie z dyspozycją wyrażoną w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p.

Sąd I instancji oddalając skargę uznał, iż organy obu instancji słusznie stwierdziły, że kierujący pojazdami samochodowymi mają bezwzględny obowiązek znajomości podstawowego zakresu przepisów dotyczących korzystania z dróg publicznych. Brak wiedzy, czy świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych, czy też ponoszenia opłat elektronicznych, nie może być usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów.

Sąd I instancji wskazał, że ustawodawca nie przewidział okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 i 2 u.d.p., w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Zaznaczyć należy, iż w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie przyjmuje się, iż finansowa odpowiedzialność administracyjno-karna, co do zasady ma charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia (tak m.in.: D. Szumiło-Kulczycka, Prawo administracyjno-karne, Zakamycze, Kraków 2004, s. 150 i powołana tam uchwała Sądu Najwyższego z 5 września 1995 r., sygn. III AZP 16/95, a także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 października 1998 r., sygn. akt IV SA 1792/96; z 7 grudnia 1994 r., sygn. akt SA/Lu 49/94; z 5 czerwca 2001 r., sygn. akt III SA 2661/00).

Incydent rozstrzygany w niniejszej sprawie dotyczył przejazdu w dniu [...] lipca 2012 r. o godz. 0 [...] na odcinku płatnej drogi krajowej autostrada [...] na odcinku [...] (granica państwowa) - węzeł [...] przez bramownicę nr [...]. W pojeździe stwierdzono brak viaBoxu - urządzenia służącego do poboru opłaty elektronicznej, co w konsekwencji prowadziło do stwierdzenia braku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej.

Droga krajowa po której ustalono poruszanie się kontrolowanego pojazdu samochodowego została wyszczególniona w załączniku nr 1 pkt 3 lit. a Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r, w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r., Nr 80, poz. 433 z późn. zm.).

Powyższy incydent był pierwszym, z incydentów ujawnionych w trakcie kontroli mobilnej i dotyczył odcinka autostrady [...] [...] (granica państwowa) - węzeł [...] .

Na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. W przypadku uiszczenia opłaty w niepełnej wysokości wymierzana jest natomiast kara w wysokości 1.500 zł (art. 13k ust. 1 pkt 2 ustawy). Z powyższego wynika wprost, że kara jest bezpośrednio powiązana z przejazdem po danej drodze krajowej lub jej odcinku. Ustawa o drogach publicznych nie zawiera definicji "przejazdu", jednak przyjęta prze organy definicja przejazdu w oparciu o definicję początku i końca drogi krajowej zawarta w § 4 rozporządzenia wydaje się błędna lub co najmniej niepełna, gdyż nie każdy przejazd zawarty jest miedzy dwoma najbliższymi punktami przecięcia osi dróg w węźle lub skrzyżowaniu, albo przecięcia osi drogi z granicą miasta na prawach powiatu lub granica państwa.

Reasumując Sąd I instancji stwierdził, że incydent rozpatrywany w niniejszej sprawie dotyczy przejazdu pod pierwszą bramownicą organ prawidłowo nałożył na skarżącego karę za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej, gdyż jak ustalono bezspornie w niniejszej sprawie skarżący poruszał się po drodze płatnej pojazdem powyżej 3,5 t. bez urządzenia viaBOX i w konsekwencji nie uiścił opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej.

W skardze kasacyjnej z 6 września 2013 r. strona reprezentowana przez adwokata zaskarżyła wyrok z 27 czerwca 2013 r. w całości, zarzucając:

1. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 111 § 2 p.p.s.a, przez nie połączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia wszystkich 9 zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym spraw dotyczących przedmiotowego przejazdu skarżącego w dniu [...].07.2012 r., pomimo tego, że sprawy te pozostają ze sobą w ścisłym związku i połączenie ich było niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 106 § 3 p.p.s.a oraz art. 227 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a., przez oddalenie wniosków dowodowych skarżącego, a mianowicie wniosku o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów w postaci 10 decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...].07.2012 r., wniosku o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów w postaci 10 decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...].12.2012 r. i z dnia [...].03.2013 r. i wniosku o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów w postaci 9 skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, pomimo tego, że dowody te były niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

3. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 11, 77 § 1, 107 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.),

a) przez niewyjaśnienie ustalonego błędnie przez organ stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie i nieuwzględnienie przy wydawaniu wyroku, że na skarżącego oprócz przedmiotowej kary pieniężnej, tego samego dnia, za wykonany przejazd nałożono 9 innych kar pieniężnych, a w związku z tym skarżący został 10 razy ukarany za to samo przewinienie, czyli za jeden ciągły przejazd tego samego dnia, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

b) przez niewyjaśnienie ustalonego błędnie przez organ stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie i nieuwzględnienie przy wydawaniu wyroku, że na skarżącego za przejazd autostradą [...] na odcinku [...] (granica państwowa) - węzeł [...], tego samego dnia, oprócz przedmiotowej kary pieniężnej, nałożono 6 innych kar pieniężnych z czego jedna z tych 6 innych kar nie została zaskarżona i decyzja o jej nałożeniu uprawomocniła się, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

4. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a.,

a) przez niewyjaśnienie ustalonego błędnie przez organ stanu faktycznego sprawy, brak kontroli i odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do ustaleń faktycznych poczynionych przez organ administracji, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie i nieuwzględnienie przy wydawaniu wyroku, że na skarżącego oprócz przedmiotowej kary pieniężnej, tego samego dnia, za wykonany przejazd nałożono 9 innych kar pieniężnych, a w związku z tym skarżący został 10 razy ukarany za to samo przewinienie, czyli za jeden ciągły przejazd tego samego dnia, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

b) przez niewyjaśnienie ustalonego błędnie przez organ stanu faktycznego sprawy, brak kontroli i odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do ustaleń faktycznych poczynionych przez organ administracji, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie i nieuwzględnienie przy wydawaniu wyroku, że na skarżącego za przejazd autostradą [...] na odcinku [...] (granica państwowa) - węzeł [...] , tego samego dnia, oprócz przedmiotowej kary pieniężnej, nałożono 6 innych kar pieniężnych z czego jedna z tych 6 innych kar nie została zaskarżona i decyzja o jej nałożeniu uprawomocniła się, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

5. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 158 § 1 k.p.a., przez uznanie za prawidłowe utrzymanie przez organ drugiej instancji w mocy przedmiotowej decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, w której decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją administracyjną co wypełnia przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji a nie utrzymania jej w mocy, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

6. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 13k ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13ha ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (dalej: u.d.p.) w zw. z załącznikiem nr 1 pkt 3 lit. a do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (dalej: Rozporządzenie), poprzez ich błędną wykładnię, poprzez uznanie, że zasadne jest nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w ogóle w wysokości 3.000,00 zł za przejazd odcinkiem autostrady [...] na odcinku [...] (granica państwowa) - węzeł [...], podczas gdy w art. 13k ust. 1 pkt 1 nie ma mowy o karaniu za przejazd po odcinku drogi, lecz jest mowa o karaniu za przejazd po drodze.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz o zwrot kosztów postępowania za wszystkie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej uznał ją za uzasadnioną. W uzasadnieniu wyroku z dnia 19 marca 2015 r., sygn. II GSK 2138/13 zawarł następujące rozważania:

"Dokonując kontroli instancyjnej wyroku Sądu I instancji z 3 grudnia 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny miał na uwadze, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. w postępowaniu kasacyjnym rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej następuje w granicach skargi kasacyjnej przy uwzględnieniu z urzędu przesłanek nieważności postępowania. W niniejszej sprawie nie wystąpiły wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznanie sprawy ograniczył do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł na skutek wniesionej skargi M. H. a na decyzję z [...] grudnia 2012 r. utrzymującą w mocy decyzję z [...] lipca 2012 r. o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej pojazdem samochodowym, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez jej uiszczenia.

W skardze kasacyjnej sformułowane zostały zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak i prawa materialnego, które częściowo okazały się zasadne. Istota sporu sprowadzała się w niniejszej sprawie do określenia konsekwencji prawnych braku uiszczenia przez skarżącego kasacyjnie opłaty elektronicznej, o której stanowi art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., za jeden łączny przejazd po kilku odcinkach dróg krajowych. Sąd I instancji błędnie przyjął, że w takim przypadku to ilość odcinków drogi krajowej po których wykonywany jest dany przejazd decyduje o tym ile razy realizuje się obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej. W ten sposób Sąd I instancji zaakceptował sytuację, w której za jeden delikt administracyjny skarżącemu wymierzonych zostało dokładnie 10 kar pieniężnych.

Zgodnie z przywołanym powyżej art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. na korzystających z dróg publicznych spoczywa obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. 2012 r., poz. 1137 ze zm.), za które uważa się także ich zespół składający się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym oraz tryb poboru tej opłaty określony został w art. 13ha u.d.p. oraz w rozporządzeniu z 2011 r. Z kolei art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. stanowi o podstawie prawnej wymierzenia kierującemu pojazdem samochodowym kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia należnej opłaty.

Jak zostało to już przyjęte w orzecznictwie sądowym, które Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela, logika rozwiązań prawnych przyjętych na gruncie przedstawionej regulacji u.d.p. świadczy o tym, że jej celem jest penalizowanie określonego przepisem obowiązującego prawa zachowania, a mianowicie wykonania przejazdu określoną drogą krajową lub jej odcinkiem bez uiszczenia wymaganej opłaty za ten przejazd. W u.d.p. ustawodawca konsekwentnie operuje terminem "przejazdu", a nie "przejazdów", odnoszonego do terminu "drogi lub jej odcinka". Chodzi więc o konkretne zachowanie, stanowiące konkretny i jeden czyn. Cechę jednorodności tego czynu rozpatrywać należy z punktu widzenia lokowania danego przejazdu w konkretnej przestrzeni czasu i miejsca jego wykonywania. Tym samym ustalanie cechy jednorodnego charakteru przejazdu nie może pomijać takich jego elementów, jak zwłaszcza stały kierunek przemieszczania się daną drogą krajową lub jej płatnym odcinkiem (tj. trywialnie rzecz ujmując - chodzi o przemieszczanie się z punktu do punktu) oraz czas przejazdu, co w przypadku zmiany kierunku przejazdu, polegającej na przykład na zjechaniu z drogi krajowej lub jej płatnego odcinka i ponownym wjechaniu na nie w innym miejscu, oznaczałoby, że konkretny przejazd traciłby omawianą cechę, co z punktu widzenia konsekwencji tego rodzaju zachowania rozpatrywać należałoby już jako dwa różne czyny popełnione w różnym czasie i w różnym miejscu (wyrok NSA z 27 listopada 2014 r., II GSK 1588/13, baza orzeczeń NSA).

Taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie miała miejsca. Z niespornego jej stanu faktycznego wynika bowiem, że skarżący kasacyjnie dnia [...] lipca 2012 r. w ramach jednego przejazdu poruszał się po autostradzie [...] oraz drodze krajowej nr [...]. W ramach tego ciągłego przemieszczania się przejazd skarżącego kasacyjnie został zarejestrowany przez 10 bramownic, co nie oznacza wszakże wykonania przez kierującego pojazdem dziesięciu osobnych przejazdów. Innymi słowy, fakt dziesięciokrotnego zarejestrowania przejazdu skarżącego kasacyjnie przez bramownice znajdujące się na płatnych odcinkach dwóch dróg nie uzasadniał kilkakrotnego wymierzenia kary pieniężnej za jeden ciągły przejazd.

Z opisanych powyżej względów zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 11, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegający na braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie i nieuwzględnieniu przy wydawaniu wyroku, że na skarżącego nałożonych zostało jeszcze 9 innych kar pieniężnych za ten sam przejazd.

Z zarzutem tym pozostawało w ścisłym związku naruszenie przez Sąd I instancji art. 111 § 2 p.p.s.a. Wprawdzie w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że naruszenie normy wywodzonej z tego przepisu nie stanowi uchybienia mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z 21 marca 2012 r., II GSK 216/11, lex nr 1137918, wyrok NSA z 6 lutego 2013 r., II OSK 1622/12, lex nr 1358396), tym niemniej w realiach rozpoznawanej sprawy rację ma skarżący kasacyjnie, że z powodu braku połączenia wszystkich spraw do wspólnego rozpoznania Sąd I instancji pozbawił się możliwości całościowego oglądu poddanej kontroli sprawy, w tym uwzględnienia faktu uiszczenia przez skarżącego kasacyjnie kwoty 3000 zł tytułem kary pieniężnej za popełniony delikt administracyjny w pierwszej ze spraw, w których została mu doręczona decyzja wymierzająca karę. Celem uniknięcia niebezpieczeństwa braku ujęcia całokształtu okoliczności rozpoznawanej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny podczas rozprawy w dniu 19 marca 2015 r., działając na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a., połączył do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach II GSK 2138/13, II GSK 877/14 i II GSK 906/14, dostrzegając w ten sposób jej złożoność wynikającą z prowadzenia przez GITD, a następnie Sąd I instancji kilku postępowań w zbliżonych stanach faktycznych i prawnych.

Uwzględnieniu podlegał również jedyny sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 13k ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13ha u.d.p. w zw. z załącznikiem nr 1 pkt 3 lit. c do rozporządzenia z 2011 r. Należy bowiem raz jeszcze zauważyć, że wynikającą z przywołanej regulacji prawnej przesłanką wymierzenia kary pieniężnej jest przejazd pojazdem samochodowym określoną drogą krajową lub jej odcinkiem bez uiszczenia wymaganej opłaty, który to przejazd, jako konkretne zachowanie (czyn), musi charakteryzować się określonymi cechami, w szczególności zaś cechą jednorodności. W rozpoznawanej sprawie dowiedzione zostało, że przejazd skarżącego kasacyjnie w dniu [...] lipca 2012 r. charakteryzował się tymi cechami.

Jako nieuzasadnione należało natomiast ocenić zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 158 § 1 (ONSAiWSA 2010/3/39) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. W art. 141 § 4 p.p.s.a. wymienione zostały elementy składowe, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku sądu I instancji. Z przepisu tego nie można wywieść naruszenia normy prawnej dotyczącej kwestii błędnego ustalenia stanu faktycznego przez organ administracji publicznej oraz nierozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ubocznie należy w tym miejscu zauważyć, że wymienione powyżej dwie formy naruszenia przepisów postępowania zostały uwzględnione w ramach drugiej spośród sformułowanych podstaw kasacyjnych naruszenia art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 11, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.

Uznając zasadność zarzutu nieuwzględnienia przez Sąd I instancji całego materiału dowodowego w sprawie, w tym przede wszystkim okoliczności łączących się z odrębnym wszczęciem postępowań co do nałożenia na skarżącego kasacyjnie kar pieniężnych, za przedwczesny uznać należało zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę i uwzględniając wyrażony powyżej pogląd na temat wykładni art. 13k ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13ha u.d.p. w zw. z załącznikiem nr 1 pkt 3 lit. c do rozporządzenia z 2011 r., obowiązkiem Sądu I instancji będzie uwzględnienie zagrożenia wydania decyzji w sprawie, w której zapadła już ostateczna decyzja administracyjna.

Mając powyższe na uwadze. Naczelny Sąd Administracyjny w pkt 1 wyroku, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił wyrok z 3 grudnia 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął w pkt 2 wyroku, zasądzając na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. od GITD na rzecz skarżącego kasacyjnie 667 zł".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:

W myśl art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Mając powyższe na uwadze oraz kierując się oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2015 r. Sąd uznał skargę M. H. a za zasadną.

W niniejszej sprawie na stronę została nałożona kara pieniężna w wysokości 3.000 zł za przejazd w dniu [...] lipca 2012 r. o godz. [...] na odcinku płatnej drogi (autostrada [...] , odcinek [...] (granica państwowa) - węzeł [...]) bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Podstawę materialno-prawną decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego stanowił przepis art. 13k ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony został pogląd, że logika rozwiązań prawnych przyjętych na gruncie ustawy o drogach publicznych świadczy o tym, że jej celem jest penalizowanie określonego przepisem obowiązującego prawa zachowania, a mianowicie wykonania przejazdu określoną drogą krajową lub jej odcinkiem bez uiszczenia wymaganej opłaty za ten przejazd. W ustawie o drogach publicznych ustawodawca konsekwentnie operuje terminem "przejazdu" a nie "przejazdów", odnoszonego do terminów "drogi" lub "jej odcinka". Chodzi więc o konkretne zachowanie, stanowiące jeden czyn. Cechę jednorodności tego czynu rozpatrywać należy z punktu widzenia lokowania danego przejazdu w konkretnej przestrzeni czasu i miejsca jego wykonywania.

Takiej interpretacji przepisów ustawy od drogach publicznych, stanowiących podstawę wymierzenia kary pieniężnej nie przyjął Główny Inspektor Transportu Drogowego, dlatego też uzasadniony jest zarzut skargi naruszenia prawa materialnego (pkt 3 i 4 skargi) tj. art. 13k ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13ha ust. 1 ustawy o drogach publicznych w związku z załącznikiem nr 1 pkt 3 lit. b do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Z niespornego w tej sprawie stanu faktycznego wynika, że skarżący dnia [...] lipca 2012 r. w ramach jednego przejazdu poruszał się po autostradzie [...] i drodze krajowej nr [...]. W ramach ciągłego przemieszczania się przejazd skarżącego został zarejestrowany przez bramownice umieszczone nad drogą objętą elektronicznym poborem opłat. W pojeździe skarżący nie miał viaboxu a więc nie uiścił wymaganej opłaty elektronicznej. W ramach tego ciągłego przemieszczania się przejazd skarżącego został zarejestrowany przez 10 bramownic, co nie oznacza wszakże wykonania przez kierującego pojazdem dziesięciu osobnych przejazdów za które wymierzona została osobno kara po 3.000 złotych. Tak więc z opisanym wyżej uzasadnionym naruszeniem prawa materialnego pozostaje w związku zarzut naruszenia przez organ administracji art. 7, 11, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. polegający na braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie i nieuwzględnieniu przy wydaniu wyroku, że na skarżącego nałożonych zostało jeszcze 9 innych kar pieniężnych za ten sam przejazd.

Ponownie rozpoznając sprawę i wyrażony w niej pogląd na temat wykładni art. 13k ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13ha ustawy o drogach publicznych w zw. z załącznikiem nr 1 pkt 3 lit. c do rozporządzenia z 2011 roku organ administracji zobowiązany będzie do oceny materiału dowodowego w sprawie z uwzględnieniem zagrożenia wydania decyzji w sprawie, w której zapadła już ostateczna decyzja administracyjna.

Z tych wszystkich względów Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 a i c i art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.