Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1428/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata D. S. prowadzącego Kancelarię Adwokacką w W. przy ulicy [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22% VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. S. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy:

Prezydent W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] odmówił M. S. przyznania pomocy finansowej na zakup żywności, opłacenie energii elektrycznej i podłączenie dopływu energii elektrycznej oraz na usługę dentystyczną.

W uzasadnieniu powyższej decyzji podano, że wnioskami z dnia 11 stycznia 2006 r., 17 lutego 2006 r., 7 marca 2006 r. i 30 marca 2006 r. M. S. zwrócił się o udzielenie mu pomocy finansowej. Równolegle z rozpatrywaniem powyższych wniosków organ prowadził postępowanie z wniosków z dnia 5 lipca 2005 r. i 1 sierpnia 2005 r. Wywiad środowiskowy, na podstawie którego organ dokonał ustalenia aktualnej sytuacji materialnej i rodzinnej strony został przeprowadzony w dniu 24 kwietnia 2006 r. W trakcie wywiadu strona sprecyzowała, że ubiega się o pomoc finansową na bieżące utrzymanie, a w ustnym oświadczeniu uściśliła, że chodzi o środki z przeznaczeniem na żywność, czynsz, energię elektryczną, usługę dentystyczną oraz na naprawę pralki wirnikowej. Organ podał, że strona określiła, iż potrzeby te dotyczą wszystkich wyżej wymienionych wniosków o przyznanie pomocy finansowej. Ponadto wskazano, że wnioskujący o przyznanie pomocy uprawniony jest do świadczenia rentowego w wysokości [...] zł. netto, jednakże odmawia przyjęcia renty, co spowodowało zawieszenie świadczenia przez ZUS. M. S. jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy, zamieszkuje sam w dwupokojowym mieszkaniu spółdzielczo – lokatorskim, mieszkanie jest zadłużone, bo nie są wnoszone regularnie opłaty czynszowe. Świadczenie w formie zasiłku celowego zwrotnego zostało przyznane odrębną decyzją, będąca wynikiem postępowania w związku z wnioskami z dnia 17 lipca 2005 r. i 1 sierpnia 2005 r. Organ pierwszej instancji wskazał, że zgłaszane we wnioskach z dnia 11 stycznia 2006 r., 17 lutego 2006 r., 17 marca 2006 r. i 30 marca 2006 r. potrzeby strony wnioskującej o pomoc zostały zabezpieczone odrębną decyzją. Mając na uwadze okoliczność, że nie ma możliwości przyznawania pomocy finansowej na ten sam cel, w tym samym czasie, odmówiono M. S. przyznania pomocy finansowej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. S. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2006 r. odmawiającej przyznania zasiłku celowego zwrotnego, uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił w motywach zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r. dlaczego wnioski złożone przez M. S. z dnia 11 stycznia 2006 r., 17 lutego 2006 r., 17 marca 2006 r. i 30 marca 2006 r. rozpoznał dopiero decyzją w dniu [...] kwietnia 2006 r., jak też nie podał, czy pomoc w postaci zasiłku celowego zwrotnego w kwocie [...] zł. na miesiąc maj 2006 r. mogła "zastąpić" tę, o którą skarżący wystąpił wnioskami z dnia 11 stycznia 2006 r., 17 lutego 2006 r., 17 marca 2006 r. i 30 marca 2006 r. Ponadto w ocenie organu odwoławczego okoliczność ustnego zgłoszenia przez wnioskującego o pomoc na określone cele w trakcie wywiadu środowiskowego powinna być potwierdzona w formie pisemnej. Z akt sprawy ani z uzasadnienia decyzji nie wynika też, czy skarżący otrzymał inną pomoc w okresie styczeń – kwiecień 2006 r. Jeśli skarżący występował o przyznanie pomocy w styczniu, w lutym i w marcu 2006 r., a pomoc taka została przyznana dopiero w maju 2006 r., to obowiązkiem organu było wyjaśnienie, dlaczego tak długo wnioski te były rozpatrywane. Organ odwoławczy wytknął również, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zabrakło danych o środkach finansowych, jakimi dysponował organ pierwszej instancji na realizacje zadań z ustawy o pomocy społecznej, w tym na zadania fakultatywne i obligatoryjne oraz brak danych dotyczących ilości osób ubiegających się o pomoc, w tym tych którzy taką pomoc otrzymali.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. S. W skardze wskazał, że wszystkie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, tak samo, jak decyzje Ośrodka Pomocy Społecznej, mają na celu pozbawienie go środków do życia i spowodowanie eksmisji z mieszkania. Skarżący podniósł, że od lutego 2003 r. pozbawiony został stałego zasiłku, który był jedynym źródłem jego utrzymania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd, w zakresie swej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, poza wypadkiem, gdy stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynność (art. 134 § i§2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Rozpoznając przedmiotową sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest nieuzasadniona, albowiem zaskarżona decyzja zgodna jest zarówno z przepisami prawa materialnego, jak również z przepisami postępowania administracyjnego.

Przedmiotem kontroli Sądu jest ostateczna decyzja organu odwoławczego, wydana w oparciu o art. 138 § 2 kpa, uchylająca decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku celowego. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy zaskarżoną decyzją organ pierwszej instancji rozstrzygnął cztery wnioski skarżącego M. S. z dnia 11 stycznia 2006 r., 17 lutego 2006 r., 17 marca 2006 r. i 30 marca 2006 r. w sprawie udzielenia pomocy na zakup żywności, opłacenie energii i podłączenie energii elektrycznej oraz na usługę dentystyczną, przy czym odmowę udzielenia pomocy uzasadnił faktem przyznania specjalnego zasiłku celowego w miesiącu maju 2006 r. w kwocie [...] zł.

Z akt administracyjnych, a w szczególności z uzasadnienia decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] o przyznaniu pomocy w powyższej kwocie w miesiącu maju 2006 r., wynika, że świadczenie to zostało przyznane w wyniku rozpoznania wniosków skarżącego z 5 lipca 2005 r. i 1 sierpnia 2005 r. Wymaga zatem wyjaśnienia dlaczego cztery wnioski złożone przez skarżącego od stycznia do marca 2006 r. organ pierwszej instancji rozpoznał jedną decyzją i uczynił to dopiero w miesiącu kwietniu, a dodatkowo odmowę udzielenia pomocy uzasadnił jej przyznaniem w miesiącu maju 2006 r. z rozpoznania "zaległych" (z uwagi na kilkakrotne uchylanie decyzji) wniosków z 5 lipca 2005 r. i 1 sierpnia 2005 r. Ponadto organ pierwszej instancji nie wyjaśnił, czy pomoc w postaci zasiłku celowego "specjalnego" przyznana w miesiącu maju 2006 r., mogła zastąpić tę, o którą skarżący wnosił pismami z dnia 11 stycznia 2006 r., 17 lutego 2006 r., 17 marca 2006 r. i 30 marca 2006 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie wytknęło organowi pierwszej instancji, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zabrakło danych o środkach, jakimi dysponował organ pierwszej instancji na realizacje zadań z pomocy społecznej. Wymaga bowiem podkreślenia, że z treści art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) wynika, że świadczenia na podstawie tego przepisu przyznawane są w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie nie są to świadczenia obowiązkowe, ale też przyznanie tych świadczeń nie może być dowolne. Wydając decyzję o charakterze uznaniowym organy administracji publicznej związane są przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa, jak również przepisami ustawy o pomocy społecznej. Stosownie do art. 7 kpa organy administracji publicznej powinny dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz załatwienia jej mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis nakłada na organy administracji publicznej obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i stosowania norm prawa materialnego. W myśl natomiast art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie dokonać oceny na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego (art. 80 kpa). Stosownie do art. 106 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Decyzja ta powinna zaś odpowiadać wymogom określonym w art. 107 kpa. W przypadku wydawania decyzji z uznania administracyjnego, do których należy zaliczyć decyzję wydaną w niniejszej sprawie, organy administracji publicznej mają obowiązek szczególnej dbałości o prawidłowe i wyczerpujące uzasadnienie rozstrzygnięcia.

Zgodnie z treścią art. 3 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W rozpoznawanej sprawie, jak słusznie podkreślił organ odwoławczy decyzja organu pierwszej instancji nie zawierała żadnych ustaleń dotyczących możliwości finansowych Ośrodka Pomocy Społecznej. Tymczasem organy orzekające w sprawach przyznania bądź odmowy przyznania pomocy społecznej winny w uzasadnieniu podać konkretnie wysokość kwoty, jaką dysponowały na udzielenie pomocy, jaka kwota została już rozdysponowana i na jakiego rodzaju potrzeby oraz w jakiej wysokości były przyznawane przeciętne świadczenia. Ocenę możliwości finansowych gminy należy też odnieść do konieczności zaspokojenia potrzeb innych osób korzystających z pomocy społecznej.

W tych okolicznościach organ odwoławczy prawidłowo postąpił uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi. Należy podkreślić, że zaskarżona do Sądu decyzja organu odwoławczego jest dla skarżącego korzystna, tym bardziej, że z akt sprawy wynika, iż ma on przyznane świadczenie rentowe, którego przyjęcia odmawia (odmowa przyjęcia świadczenia rentowego bieżącego oraz zaległego z odsetkami), a żąda przyznania mu świadczeń z opieki społecznej. Taką postawą skarżący działa na swoją niekorzyść, podobnie jak w sprawie niniejszej, gdy zaskarża korzystną dla siebie decyzję.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) skargę oddalił, jako całkowicie nieuzasadnioną.