Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 2511/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Janina Guść Sędziowie : NSA Krzysztof Ziółkowski asesor WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Protokolant: Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 4 lipca 2001 r. nr [[...]] w przedmiocie uprawnień kombatanckich oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Od 2511/01

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 4 lipca 2001r. Nr [[...]] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art.138 § 1 pkt 1 i art.127 § 3 oraz art.129 k.p.a. i art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r. Nr 142, poz.950 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 10 sierpnia 2000r. Nr [[...]] o pozbawieniu J. M. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że J. M. otrzymał uprawnienia kombatanckie jedynie z tytułu utrwalania władzy ludowej. W aktach ZBoWiD brak informacji o udziale zainteresowanego w walkach z oddziałami UPA lub grupami Wehrwolfu. Z powyższego wynika, że J. M. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby wojskowej pełnionej w LWP po 30 czerwca 1947r. W myśl art.25 ust.2 pkt 2 ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które otrzymały je wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej w latach 1944-1956. Uprawnienia zachowują osoby, które otrzymały je z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r. Kierownik Urzędu działając na podstawie art.25 ust.2 pkt 2 ustawy nie jest obowiązany do dokonywania innych ustaleń, w szczególności czy istnieją inne przesłanki do przyznania uprawnień z tytułu działalności określonej w art. 1 ust.2, art.2 i art. 4 ustawy. Ta interpretacja znalazła zdaniem organu administracji potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. M., który podniósł, że należało w stosunku do niego skorzystać z art.25 pkt 3 ustawy o kombatantach, który stanowi, że uprawnienia nabyte przed 31 grudnia 1988 roku nie podlegają weryfikacji. Skarżący uprawnienia swe nabył 10 sierpnia 1988r. W czasie pełnienia służby wojskowej brał udział w walkach z osobami przekraczając granice państwa, nie brał udziału w zwalczaniu organizacji niepodległościowych, doznał poważnego uszczerbku na zdrowiu w związku z czym powinien zachować uprawnienia.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02.153.1271 z późn. zmianami) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270).

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153 poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Art.25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. 142/97 poz.950 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o kombatantach stanowi, że osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują te uprawnienia z tym, że pozbawia się uprawnień kombatanckich między innymi osoby które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust.2, w art.2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947r.

Jak wynika z akt administracyjnych wyłączną podstawą uzyskania przez skarżącego uprawnień kombatanckich było "utrwalanie władzy ludowej od 17.04.1952r. do 4.05.1952r. w szeregach Ludowego Wojska Polskiego".

Nie można w pełni podzielić poglądu wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż organ administracji nie jest w postępowaniu weryfikacyjnym obowiązany do dokonywania ustaleń, czy istnieją przesłanki do przyznania uprawnień z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwałach z dnia 4 marca 2002r. (sygn. akt OPS 13/01) i z 3 grudnia 2001r. (sygn. akt OPS 11/01) wyjaśnił mianowicie, że zarzut osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 u. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich. Dotyczy to jednak oczywiście jedynie sytuacji, w której osoba wobec której toczy się postępowanie weryfikacyjne powołuje się na okoliczności będące w obecnym stanie prawnym przesłanką zachowania uprawnień kombatanckich.

Skarżący w niniejszej sprawie nie podawał jednakże żadnych faktów, mogących być podstawą zachowania uprawnień kombatanckich z tytułów określonych w art. 1 - 4 ustawy o kombatantach. Sama służba w Ludowym Wojsku Polskim. rozpoczęta po 30 czerwca 1947r. nie stanowi podstawy zachowania uprawnień kombatanckich nabytych uprzednio z tytułu "utrwalania władzy ludowej". Skarżący ani w swym życiorysie i deklaracji członkowskiej ZBoWiD ani w toku postępowania weryfikacyjnego nie twierdził, by brał udział w walkach z oddziałami UPA lub Wehrwolfu. Również w skardze skarżący wskazuje, że trudno mu zidentyfikować oddziały z którymi walczył. Jedynie udokumentowanie uczestnictwa w walkach z oddziałami UPA lub Wehrwolfu umożliwić mogłoby skarżącemu zachowanie uprawnień kombatanckich.

W związku z tym zarzut pełnomocnika skarżącego zgłoszony na rozprawie, a odnoszący się do braku ustaleń w zakresie ewentualnego udziału skarżącego w walkach z oddziałami UPA, nie jest uzasadniony.

Okoliczność ta nie była bowiem podnoszona na żadnym etapie postępowania administracyjnego. Również zarzut braku upoważnienia do podpisywania decyzji w imieniu Kierownika nie jest uzasadniony, gdyż na prośbę Sądu kopia jego została dostarczona do akt sprawy.

Skarżący błędnie interpretuje również przepis art. 25 u. 3 ustawy o kombatantach, który wbrew skardze nie stanowi, że uprawnienia nabyte przed 31 grudnia 1988 roku nie podlegają weryfikacji, a jedynie, że uprawnienia uzyskane od Związku Bojowników o Wolność i Demokrację i Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej po 31 grudnia 1988r. podlegają weryfikacji. Znaczenie tego przepisu polega zatem jedynie na tym, że nakazuje on Kierownikowi Urzędu do Spraw Kombatantów zweryfikować wszystkie uprawnienia przyznane w wymienionym okresie, natomiast w żadnej mierze nie uzależnia stosowania przywołanych wcześniej przepisów, nakazujących pozbawienie niektórych osób uprawnień kombatanckich. od daty przyznania tych uprawnień (por. wyrok NSA z 26 maja 1995r. S.A./Lu 1799/94. publ. Prok. i Prawo 5/96 poz. 62).

W tym stanie sprawy, stwierdzając że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.