Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1027/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 978
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

SENTENCJA

Sygn. [...] IV SA/Po 1027/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2018 r. sprawy ze skargi J. S. na czynność Prezydenta Miasta w przedmiocie wydania dokumentu prawa jazdy 1. stwierdza bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta z dnia 31 sierpnia 2017 r. (nr [...]) polegającej na odmowie skarżącemu potwierdzenia wpisu kwalifikacji zawodowej w kategorii prawa jazdy D1, D1+E, D, D+E; 2. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącego J. S. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. akt IV SA/Po [...]

Uzasadnienie

J. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na czynność Prezydenta Miasta tj. wydanie dokumentu prawa jazdy na druku S0696749 (nr sprawy: 03917173064) z wpisem potwierdzającym posiadanie świadectwa kwalifikacji zawodowej w kategorii prawa jazdy C1, C1+E, C, C+E, oraz odmową potwierdzenia kwalifikacji zawodowej w kategorii prawa jazdy D1, D1+E, D, D+E.

Zaskarżonej czynności materialno technicznej zarzucił naruszenie przepisów:

- art. 7 w zw. z art. 77 k. p. a. poprzez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego z pominięciem względów społecznych i słusznego interesu obywatela, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i pominięcie okoliczności, iż skarżący już w 2012 r. uzyskał pierwsze świadectwo kwalifikacji zawodowych w zakresie dwóch bloków programowych: C1, C1+E, C, C+E oraz D1, D1+E, D, D+E, co zostało następnie wpisane do wydanego mu 6 grudnia 2012 roku prawa jazdy;

- art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i wydanie dokumentu prawa jazdy z wpisem potwierdzającym posiadanie świadectwa kwalifikacji zawodowej w kategorii prawa jazdy C1, C1+E, C, C+E, oraz odmową potwierdzenia kwalifikacji zawodowej w kategorii prawa jazdy D1, D1+E, D, D+E, podczas gdy skarżący po długim okresie braku pracy w Polsce, aktualnie próbuje zdobyć stabilizację zawodową wykonując pracę w [...] na stanowisku kierowcy, a brak szerokiego wachlarza uprawnień w zakresie kierowania pojazdami może doprowadzić skarżącego do utraty zatrudnienia,

- art. 80 k. p. a. w zw. z art. 86 k. p. a. poprzez brak przesłuchania strony w toku postępowania i niewyjaśnienie tym samym faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy,

- art. 39d ust 6 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie i nie przyjęcie, że skarżący mógł ukończyć szkolenie okresowe z zakresu jednego bloku programowego tj. C1, C1+E, C, C+E i powinno to być potraktowane także jako ukończenie szkolenia i uzyskanie kwalifikacji zawodowych również dla bloku programowego: D1, D1+E, D, D+E,

- art. 39d ust 2 ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 15 ust 1 i ust 3 ustawy o kierujących pojazdami poprzez ich nie zastosowanie i nie przyjęcie, iż ustawa nakłada na kierowcę obowiązek wykonywania, co pięć lat począwszy od dnia uzyskania świadectwa kwalifikacji zawodowej, jedynie szkolenia okresowego, a nie nakłada obowiązku wykonywania kwalifikacji wstępnej przyspieszonej.

Skarżący wskazał, że pierwsze świadectwo kwalifikacji zawodowej uzyskał dnia 6 grudnia 2012 r. w zakresie dwóch bloków programowych: C1, C1+E, C, C+E oraz : D1, D1+E, D, D+E. Posiadane przez niego kwalifikacje zawodowe zostały następnie wpisane w prawo jazdy wydane 6 grudnia 2012 r. Następnie na podstawie prawa jazdy i świadectwa kwalifikacji zawodowej w [...] uzyskał dokument potwierdzający posiadanie przez niego tych uprawnień. Przedmiotowy dokument uprawnia Skarżącego do przewozu ludzi i rzeczy na terenie [...] do dnia 10 czerwca 2024 roku.

W ocenie Skarżącego ustawa o transporcie drogowym nakłada na kierowcę zawodowego obowiązek odbycia jedynie szkolenia okresowego co pięć lat. Dlatego też przed upływem okresu pięciu lat od dnia uzyskania świadectwa kwalifikacji zawodowej poświadczającego uzyskanie kwalifikacji, odbył on wymagane prawem szkolenie okresowe. Fakt odbycia szkolenia okresowego z jednego z bloków programowych został potwierdzony w wydanym świadectwie kwalifikacji zawodowej, a następnie wpisany w nowym dokumencie prawa jazdy. Zatem Prezydent Miasta posiadał odpowiednie dokumenty dotyczące wpisania w prawo jazdy Skarżącego kodu 95 również przy kategoriach D1, D1+E, D, D+E. W świetle przepisów prawa posiada On bowiem kwalifikacje zawodowe dla dwóch bloków programowych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontroli legalności w przedmiotowej sprawie poddano czynność Prezydenta Miasta polegającą na wydaniu nowego prawa jazdy z powodu zmiany obejmującej adres zamieszkania. Skarżący kwestionuje czynność niewpisania kwalifikacji zawodowej w prawie jazdy kategorii D1, D1+E, D, D+E.

Zasady uzyskiwania uprawnień do kierowania pojazdami oraz wydawania dokumentów stwierdzających posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami regulują przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U.2017.978 j.t.), zwanej dalej "ustawą lub "ukp"".

Przepis art. 18 ust. 1 ustawy stanowi, że osoba posiadająca prawo jazdy jest obowiązana zawiadomić starostę o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. W myśl art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy na wniosek osoby uprawnionej w przypadkach, o których mowa w ust. 1, starosta wydaje, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1 lub w art. 16 ust. 1, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej nowy dokument pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że wydanie nowego dokumentu prawa jazdy na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy stanowi czynność z zakresu administracji publicznej ( czynność materialno – techniczną) dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, która z mocy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. objęta została kognicją sądów administracyjnych (tak samo por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Po 848/13, wyrok tego Sądu z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt III SA/Po 783/14, wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 stycznia 2015 r. III SA/Kr 1352/14, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W przedmiotowej sprawie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku o wymianę prawa jazdy w związku ze zmianą adresu zamieszkania organ wydał Skarżącemu dokument prawa jazdy z potwierdzeniem kwalifikacji tylko na kat. C1, C1+E, C, C+E.

Natomiast jak wynika z akt sprawy w dacie złożenia wniosku skarżący posiadał ważne prawo jazdy kat. A, D, CE nr [...]/[...]. Wydane ono zostało przez Starostę Stargardzkiego w dniu 6 grudnia 2012 r. na skutek wniosku Skarżącego o wydanie nowego prawa jazdy w związku z uzyskaniem świadectwa kwalifikacji zawodowej w zakresie dwóch bloków programowych: C1, C1+E, C, C+E. oraz D1, D1+E, D, D+E.

Z analizy treści art. 18 ust. 2 ustawy wynika, że organ wydając na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy nowy dokument prawa jazdy, po dokonaniu w nim zmian, w istocie dokonuje fizycznej wymiany dokumentu stanowiącego dowód posiadania przez określoną osobę uprawnienia do kierowania pojazdami. Zatem nowy dokument, o jakim mowa w art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy, odnośnie poświadczenia posiadania uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi, jedynie powtarza zapisy zawarte w dokumencie pierwotnym, a zmiany w nim wprowadzane dotyczą danych wnioskodawcy, niezwiązanych z posiadanym uprawnieniem do kierowania pojazdami. Dokonana w tym trybie wymiana prawa jazdy nie wpływa w żaden sposób na zakres uprawnień lub obowiązków wnioskodawcy. Tym samym należy stwierdzić, że art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy nie stanowi podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej (patrz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 185/16, LEX nr 2077991).

W orzecznictwie wskazuje się, że na gruncie regulacji ustawy o kierujących pojazdami zachodzi konieczność wyraźnego odróżnienia uprawnienia do kierowania pojazdami, stanowiącego w swej istocie prawo podmiotowe uprawniające do kierowania danego rodzaju pojazdem, od dokumentu prawa jazdy, który jedynie stwierdza posiadanie tego uprawnienia przez określoną osobę, stanowiąc w swej istocie dowód prawa-uprawnienia do kierowania pojazdami ( por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt K 5/13, publ. OTK-A 2013/9/137, Dz.U.2014/37).

Odwołując się do wcześniejszych rozważań należy zatem stwierdzić, że organ dokonując w oparciu o art. 18 ust. 2 ustawy czynności materialno- technicznej wydania nowego prawa jazdy, może dokonać zmian wpisów w dokumencie jedynie w zakresie określonym treścią złożonego wniosku, a więc zmian dotyczących danych wnioskodawcy oraz, z uwagi na treść art. art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy, wpisu daty ważności wydawanego dokumentu (dokument prawa jazdy kategorii B w obecnym stanie prawnym wydawany jest na 15 lat ). Dokonywane przez organ w tym trybie wpisy w nowym dokumencie prawa jazdy nie mogą natomiast dotyczyć posiadanego przez wnioskodawcę uprawnienia do kierowania pojazdami.

Ustalona ustawowo forma wymiany dokumentu o jakiej mowa w art. 18 ukp potwierdza deklaratoryjny charakter czynności starosty. Przy wymianie prawa jazdy w celu dokonania wpisu o jakim mowa w art. 18 ust. 1 ukp nie dochodzi – jak to bezpodstawnie przyjął organ – do weryfikacji posiadanych przez wnioskodawcę uprawnień w zakresie kierowania pojazdami, ale jedynie do wymiany dokumentu w oparciu o kryteria ustawowo określone (a które ograniczają się do przedłożenia wymaganych ustawą dokumentów o jakich mowa w art. 18 ust. 2 pkt 2 ukp ).

Zdaniem Sądu, treść przepisu art. 18 ukp nie daje podstaw do przyjęcia, że w ramach wymiany prawa jazdy w celu zmiany danych (adres zamieszkania) organ właściwy uzyskał kompetencję do weryfikacji posiadanych już przez wnioskodawcę uprawnień do kierowania pojazdami. Należy uznać, że przepis art. 18 ukp, zawiera pełną i wyczerpującą regulację w zakresie przesłanek warunkujących dokonywanie wpisu kwalifikacji zawodowych.

Źródłem kompetencji organu właściwego do weryfikowania uprawnień nie mogą być też w żadnym razie przepisy rozporządzenia wykonawczego do ustawy o kierujących pojazdami. Z dniem 25 lutego 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016 r. poz. 231 ). Jest oczywistym, iż rozporządzenie nie może pozostawać w sprzeczności z regulacjami ustawowymi i skoro art. 18 ukp nie przewiduje uprawnienia organu właściwego do weryfikacji posiadanych przez wnioskodawcę uprawnień do kierowania pojazdami, to nie można ich wyprowadzać z aktu wykonawczego. § 9 ust. 1 pkt 15 rozporządzenia wskazuje jakie dokumenty, przedkłada osoba ubiegająca się o wymianę prawa jazdy. Przepis § 10 reguluje tryb postępowania organu w zakresie podejmowanych czynności w odniesieniu do wydania prawa jazdy. Weryfikacja o jakiej mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 nie może dotyczyć posiadanych już uprawnień do kierowania pojazdami, ale wyłącznie dokumentów o jakich mowa w ustawie i innych załączników, których złożenie jest wymagane stosownie do § 9 ust. 1 pkt 15 rozporządzenia. Weryfikacja ta, to w istocie sprawdzenie poprawności wypełnienia dokumentów, ich kompletności i zgodności zawartych w nich danych z dokumentem tożsamości oraz danymi z prowadzonych przez organ ewidencji w zakresie posiadanych przez wnioskodawcę uprawnień, orzeczonych wobec niego zakazów, czy przeciwwskazań zdrowotnych.

Skarżący zwrócił się o wymianę posiadanego prawa jazdy ze względu na zmianę danych ujawnionych w dokumencie, a konkretnie z uwagi na zmianę adresu miejsca zamieszkania.

Adres miejsca zamieszkania kierowcy jest ujawniony w prawie jazdy na podstawie rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 2 sierpnia 2012 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. poz. 973 z późn. zm.). Załącznik nr 1 do tego rozporządzenia określa wzór prawa jazdy wydawanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Ww. załącznik stanowi m.in., że na pierwszej stronie dokumentu prawa jazdy umieszcza się cyfry i dane, które oznaczają m.in. w pozycji 4b "datę ważności prawa jazdy", 8 "adres zamieszkania posiadacza prawa jazdy", a na drugiej stronie dokumentu, w tabeli pod cyfrą 11 umieszcza się "datę ważności uprawnienia".

Odnosząc się do powyższego Sąd stwierdza, że objęta kontrolą sądową czynność Prezydenta Miasta polegająca na odmowie potwierdzenia skarżącemu wpisu kwalifikacji zawodowej w kat. prawa jazdy D,D1,D+E podjęta została bez podstawy prawnej, wobec czego jest bezskuteczna.

Organy bowiem, odmawiając skarżącemu dokonania wpisu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji zawodowych zweryfikowały bezpodstawnie jego uprawnienia do kierowania pojazdami pozbawiając go uprawnień dotychczas posiadanych, nie dokonując sprawdzenia ( weryfikacji ) przedłożonych wraz wnioskiem dokumentów i innych załączników w zakresie w jakim pozostają do tego uprawnione. Nota bene odmowa dokonania wpisu kwalifikacji zawodowej do dokumentu prawa jazdy następuje w drodze decyzji administracyjnej.

W odniesieniu zaś do stanowiska zaprezentowanego przez organ to niejako na marginesie zwrócić należy uwagę, iż powoływany przez niego przepis art. 39b ust. 2 ustawy o transporcie drogowym z 6 września 2001 r. (t.j. Dz.U. 2016 poz. 1907 ze zm.), reguluje obowiązek uzyskania kwalifikacji odpowiednio do kategorii prawa jazdy i pojazdu, którym kierowca zamierza wykonywać przewóz drogowy. Dotyczy on zatem osób ubiegających się o pierwsze świadectwo kwalifikacji zawodowej. Natomiast Skarżący takie świadectwo uzyskał 06.06.2012 r., a następnie w dniu 10.06.2017 r. ukończył szkolenie okresowe z bloku programowego kat. "C1 ,C1+E,C,C+E", co stosownie do treści art. 39d ust. 4 i 6 ustawy o transporcie drogowym, powinno być traktowane jako ukończenie szkolenia okresowego również dla bloku programowego kat. D,D1,D+E. "Kierowca wykonujący przewóz drogowy różnymi pojazdami, dla których wymagane jest posiadanie prawa jazdy co najmniej dwóch kategorii, o których mowa w ust. 4 art. 39d u.t.d., może ukończyć szkolenie okresowe z zakresu jednego bloku programowego" (patrz też wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 1252/10, LEX nr 751994).

Odnosząc się do powyższego Sąd stwierdza, że objęta kontrolą sądową czynność Prezydenta Miasta polegająca na odmowie potwierdzenia skarżącemu wpisu kwalifikacji zawodowej w kat. prawa jazdy D,D1,D+E podjęta została bez podstawy prawnej, wobec czego jest bezskuteczna.

Organ, odmawiając skarżącemu dokonania wpisu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji zawodowych zweryfikował bezpodstawnie jego uprawnienia do kierowania pojazdami pozbawiając go uprawnień dotychczas posiadanych, nie dokonując sprawdzenia ( weryfikacji ) przedłożonych wraz wnioskiem dokumentów i innych załączników w zakresie w jakim pozostają do tego uprawnione.

Z tego względu na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt II wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu sądowego od skargi (200 zł) oraz koszty zastępstwa prawnego, ustalone według stawki opłat określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800).

Rozpoznając ponownie sprawę, organ winien uwzględnić przedstawione powyżej stanowisko Sądu i wydać nowe prawo jazdy, potwierdzające posiadane przez skarżącego uprawnienia do kierowania pojazdami.