Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 399/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 60
journal: Dz.U. 2013 poz 1399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 października 2020 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 6 września 2018 r. Wójt Gminy określił M.K. właścicielowi nieruchomości położonej w miejscowości P. - działka nr [...], wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla tej nieruchomości w kwocie 264,- zł rocznie, uznając iż odpady nie są zbierane i odprowadzane w sposób selektywny. Jednocześnie orzekł, że obowiązek ponoszenia opłaty powstał z dniem 1 stycznia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, decyzją z dnia 4 grudnia 2018 r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 21 maja 2019 r. Sygn. akt I SA/Gd 380/19, po rozpoznaniu skargi M.K. na decyzję Kolegium, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 6 września 2018 r..

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż zarzuty skargi kwestionujące zasadę naliczenia opłaty są nieuzasadnione. Natomiast trafny okazał się zarzut naruszenia art. 6o ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Sąd stwierdził, iż skarżący złożył deklarację, w której wskazał na selektywny sposób gromadzenia odpadów. Organ pierwszej instancji uznał, że skarżący deklaracji nie złożył.

Skarżący zadeklarował, że roczny wymiar opłaty wynosi 0 zł, niemniej, jak stwierdził Sąd, wobec faktu, ze jest to opłata zryczałtowana stanowiąca kwotę 184,- zł, a zatem należna opłata nie powinna budzić wątpliwości organu.

Jeżeli więc, jak wskazał Sąd, organ powziął wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji, to powinien dać temu wyraz w treści uzasadnienia decyzji, czego nie uczynił, a w szczególności nie sprecyzował co jest przedmiotem tych wątpliwości. Organ powinien wezwać stronę do korekty deklaracji. Organ nie dokonał również żadnych ustaleń pozwalającej na stwierdzenie, że skarżący gromadzi w istocie gromadzi odpady, jednakże w sposób zmieszany- a więc sprzecznie z deklaracją, co umożliwiłoby naliczenie wyższej opłaty.

Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji decyzją z dnia 15 listopada 2019 r. określił M.K., właścicielowi nieruchomości położonej w miejscowości P., działka nr [...], wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 184,- zł rocznie. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, iż kierował się wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku WSA. M.K. złożył deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości. M.K. pismem z dnia 14 kwietnia 2018 r. wyjaśnił, iż korzysta z nieruchomości, a odpady zabiera do bagażnika i wywozi do G. A.K. - pełnomocnik strony, zadeklarował, iż roczny wymiar opłaty wynosi 0.00 zł, a odpady gromadzone i odbierane będą w sposób selektywny.

Organ pierwszej instancji wskazał, iż w wobec faktu, że jest to opłata zryczałtowana, stanowiąca kwotę 184,- zł, wskazany przez A.K. wymiar opłaty nie może się ostać.

Organ pierwszej instancji wskazał także, iż ustalając wysokość opłaty organ zobowiązany jest stosować przepisy prawa miejscowego.

Rada Gminy uchwałą z dnia 25 października 2016 r. określiła ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami w wysokości 184,- zł za rok od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, jeżeli opłaty są zbierane i odbierane w sposób selektywny.

Z uwagi na to, że w złożonej deklaracji wskazany został błędny roczny wymiar opłaty za zagospodarowanie odpadami komunalnymi i istniejącymi wątpliwościami co do danych zawartych w deklaracji, organ I instancji, jak podał w uzasadnieniu decyzji zobowiązany był do określenia prawidłowej wysokości tej opłaty.

Odwołanie od tej decyzji złożył M.K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania organu pierwszej instancji w całości z uwagi na brak podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej w przedmiotowej sprawie. Odwołujący podniósł, iż nie wytwarza i nie pozostawia żadnych odpadów na przedmiotowej nieruchomości. Odwołujący przyznał, iż zaskarżona decyzja została wydana w związku z wyrokiem WSA z dnia 21 maja 2019 r., który uchylił decyzje organu pierwszej i drugiej instancji. Jednak, zdaniem strony w postępowaniach toczących się poprzednio przed SKO i WSA nie wzięto pod uwagę w sposób należyty okoliczności polegającej na naruszeniu przez organ pierwszej instancji przepisów art. 6j ust. 3b w zw. z art. 6c ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie, poprzez ich błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że ryczałtowa opłata, na której znajduje się domek letniskowy, winna być ponoszona przez właściciela tej nieruchomości w związku z samym faktem posiadania prawa własności, a nie w związku z powstaniem odpadów komunalnych.

Rozpatrując sprawę, w związku z wniesionym odwołaniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 28 stycznia 2020 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 6j ust. 3b ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w przypadku nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku, rada gminy uchwala ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.

W rozpatrywanej sprawie Rada Gminy ustaliła ryczałtową stawkę w wysokości 184,- zł, za zbieranie odpadów w sposób selektywny i 284 zł za zbieranie i odprowadzanie odpadów w sposób nie selektywny.

Kolegium wyjaśniło, iż obowiązek złożenia deklaracji wynika z treści art. 6 m ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Natomiast jeżeli chodzi o nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowy, wykorzystywane jedynie przez część roku, właściciele zobowiązani są do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o ile rada gminy uchwali ryczałtową stawkę takiej opłaty.

Z akt sprawy wynikało, że odwołujący złożył deklarację, w której wskazał, iż odpady będą zbierane w sposób selektywny. Następnie podał, iż na nieruchomości nie powstają odpady. W piśmie wyjaśniającym strona podała, iż opłatę za gospodarowanie odpadami uiszcza w miejscu zamieszkania w G.

Wobec wątpliwości co do prawidłowości złożonej deklaracji, organ pierwszej instancji mógł, zgodnie z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, wydać decyzję, bowiem uznał, iż wysokość zobowiązania jest inna niż wskazana w deklaracji.

Odnosząc się do odwołania Kolegium wyjaśnia, iż zarzuty dotyczące zasadności naliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi były rozpatrywane przez WSA, w poprzednim postępowaniu. Obecne postępowanie toczy się bowiem, w związku z uchyleniem przez WSA poprzednich decyzji organów pierwszej i drugiej instancji, ustalających opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Kolegium wyjaśniło także, odnosząc się do odwołania, iż wprowadzona przez ustawodawcę ryczałtowa stawka za gospodarowanie odpadami dla nieruchomości letniskowych wykorzystywanych sezonowo nie zależy od rzeczywistej ilości odpadów gromadzonych na danej nieruchomości, jest bowiem obliczana w stosunku do średniej ilości odpadów powstających na takich nieruchomościach.

Z uwagi na to, że organ pierwszej instancji ponownie rozpatrując sprawę ustalił wysokość opłaty zgodnie z ryczałtową stawką ustaloną w uchwale Rady Gminy przyjmując, iż odwołujący zadeklarował, że będzie gromadził odpady w sposób selektywny, a więc ponosić będzie opłatę w niższej wysokości, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do uwzględnienia odwołania i umorzenia postępowania organu pierwszej instancji.

W skardze na decyzję z dnia 28 stycznia 2020 r. skarżący organowi administracji publicznej, który wydał zaskarżoną decyzję zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego art. 6j ust. 3b w zw. z art. 6c ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminie poprzez ich błędną interpretację, polegającą na przyjęciu, że ryczałtowa stawka opłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi w przypadku nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, winna być ponoszona przez właściciela tej nieruchomości w związku z samym faktem posiadania prawa własności, a nie w związku z powstaniem odpadów komunalnych, a w konsekwencji wydanie decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy z dnia 15 listopada 2019 r., ustalającą wymiar opłaty za gospodarowanie odpadów komunalnych, które nie powstały na nieruchomości, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku z powyższym wniesiono na podstawie art 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c p.p.s.a., o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji oraz poprzedzającej je decyzji organu pierwszej instancji.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zaskarżona decyzja została wydana w związku z uprzednim wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 maja 2019 r. (sygn. I SA/Gd 380/19), który uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 grudnia 2018 r. (sygn. SKO Gd/3873/18).

Oznacza to, że rozpoznając skargę od wydanej na skutek wyroku z dnia 21 maja 2019 r., decyzji Sąd winien respektować reguły zawarte w art. 153 p.p.s.a.

Stąd też tak, jak organy sprawę ponownie rozpoznające, jak i Sąd orzekający w niniejszej sprawie, związany jest oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania, zawartymi w wyroku w sprawie I SA/Gd 380/19. W uzasadnieniu wyroku I SA/Gd 380/19 Sąd stwierdził, że "Zarzuty kwestionujące zasadę naliczenia opłaty są nieuzasadnione. Z analizy przytoczonych powyżej przepisów wynika bowiem, że właściciele nieruchomości niezamieszkałych, w sytuacji gdy aktem prawa miejscowego gmina postanowiła o odbieraniu z takich nieruchomości odpadów, mają obowiązek ponoszenia na rzecz gminy opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Z przepisów tych nie wynika możliwość unikania przez właściciela nieruchomości obowiązku ponoszenia opłaty na rzecz gminy z uwagi na pozbywanie się odpadów komunalnych we własnym zakresie, (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 marca 2018, I SA/Łd 50/18, LEX nr 2462564). Przepisy ustawy nie uzależniają obowiązku uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami od wykonania, częściowego wykonania bądź niewykonania obowiązku odbioru odpadów od właściciela nieruchomości. W przypadku natomiast, gdy gmina nie realizuje obowiązku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany do przekazania odpadów komunalnych, na koszt gminy, podmiotowi odbierającemu odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, wpisanemu do rejestru działalności regulowanej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 stycznia 2017,1 SA/Gd 1427/16, LEX nr 2220967). Decyzja skarżącego o kompostowaniu lub wywożeniu odpadów nie ma więc wpływu na obowiązek uiszczenia opłaty. W tym kontekście trzeba też uznać za prawnie irrelewantny fakt, że to ojciec skarżącego w większym zakresie korzysta z przedmiotowej nieruchomości.

Trafny natomiast okazał się zarzut naruszenia art. 6o ust. 1 ustawy poprzez ustalenie opłaty w niewłaściwej wysokości. Jak wcześniej wskazano, przytoczony przepis pozwala na wydanie decyzji o wysokości opłaty w przypadku spełnienia jednej z dwóch przesłanek: albo deklaracja właściciela nieruchomości przewidziana w art. 6m w ogóle nie została złożona, albo wprawdzie została złożona, ale zachodzą uzasadnione wątpliwości co do danych w niej zawartych. Trzeba zauważyć, że skarżący złożył deklarację, w której wskazał na selektywny sposób gromadzenia odpadów. W konsekwencji pierwsza z wskazanych przesłanek uzasadniających wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji nie została spełniona. Skutecznie zatem można zarzucić Wójtowi Gminy naruszenie przepisów postępowania: art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej przez pominięcie przy ustalaniu stanu faktycznego i jego ocenie znajdującego się aktach dowodu deklaracji skarżącego. Organ pierwszej instancji wbrew oczywistemu faktowi złożenia deklaracji przez skarżącego i jej fizycznemu istnieniu w aktach uznał, że skarżący deklaracji nie złożył.

Jeżeli więc organ powziął wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji, powinien dać temu wyraz w treści uzasadnienia decyzji, czego nie uczynił - a w szczególności nie sprecyzował co jest przedmiotem tych wątpliwości. Skarżący zadeklarował, że roczny wymiar opłaty wynosi 0 zł, niemniej wobec faktu, iż jest to opłata zryczałtowana stanowiąca kwotę 184 zł, zatem należna opłata nie powinna budzić wątpliwości organu.

Organ winien zatem wezwać skarżącego do korekty deklaracji, czego również nie uczynił. Organ nie dokonał również żadnych ustaleń pozwalających na stwierdzenie, że skarżący w istocie gromadzi odpady, jednakże w sposób zmieszany - a więc sprzecznie z deklaracją, co umożliwiłoby naliczenie wyższej opłaty. Sam fakt, że skarżący kwestionuje zasadność obciążenia go opłatą nie uzasadnia naliczenia jej w wyższym wymiarze niż wynika to ze złożonej przez niego deklaracji.

Organ odwoławczy wprawdzie dostrzegł istnienie w aktach deklaracji złożonej przez skarżącego, ale nie skorzystał z możliwości jej analizy i ustalenia stanu faktycznego opartego również na treści tej deklaracji, czym naruszył przepisy postępowania: art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia błędnego stanu faktycznego i do niezgodnego z prawem rozstrzygnięcia".

W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 stycznia 2020 r., M.K. wnosi o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący zakwestionował zasadność naliczenia opłaty, gdyż z przedmiotowej działki korzysta wyłącznie ojciec skarżącego, który jest osobą niepełnosprawną, w związku z tym przebywa na działce sporadycznie, głównie w dni weekendowe, przy sprzyjających warunkach pogodowych i nie wytwarza odpadów komunalnych.

W ocenie Sądu, powyższe zarzuty nie podważyły legalności zaskarżonej decyzji albowiem w okolicznościach sprawy zasadnym jest ustalenie wysokości opłaty zgodnie z ryczałtową stawką ustaloną w uchwale Rady Gminy, przyjmując, że skarżący zadeklarował, że będzie gromadził odpady w sposób selektywny, a więc ponosić będzie opłatę w niższej kwocie tj. 184,- zł rocznie. Natomiast odnośnie kwestii podniesionych w skardze dotyczących zasadności naliczenia przedmiotowej opłaty Sąd zwraca uwagę na pogląd zaprezentowany w trakcie wcześniej prowadzonego postępowania przez WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 4 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 380/19, w którym stwierdził, że zarzuty kwestionujące zasadę naliczenia opłaty są nieuzasadnione. Z analizy przytoczonych powyżej przepisów wynikało bowiem, że właściciele nieruchomości niezamieszkałych, w sytuacji gdy aktem prawa miejscowego gmina postanowiła o odbieraniu z takich nieruchomości odpadów, mają obowiązek ponoszenia na rzecz gminy opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Sąd obecnie orzekający potwierdza, że z przepisów tych nie wynika możliwość unikania przez właściciela nieruchomości obowiązku ponoszenia opłaty na rzecz gminy z uwagi na pozbywanie się odpadów komunalnych we własnym zakresie, gdyż przepisy ustawy nie uzależniają obowiązku uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami od wykonania obowiązku odbioru odpadów od właściciela nieruchomości. Sąd wskazuje, podobnie jak w sprawie I SA/Gd 380/19, że w przypadku gdy gmina nie realizuje obowiązku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany do przekazania odpadów komunalnych, na koszt gminy, podmiotowi odbierającemu odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, wpisanemu do rejestru działalności regulowanej. Uznać więc należy, że decyzja skarżącego o kompostowaniu lub wywożeniu odpadów nie ma więc wpływu na obowiązek uiszczenia opłaty.

Zaskarżonej decyzji nie podważył także zarzut, że to głównie nie skarżący, a jego ojciec korzysta z nieruchomości. Obowiązek uiszczania opłaty ciąży na skarżącym, co wynika tak z przepisów, jak i z wiążących ustaleń wyroku wydanego w sprawie I SA/Gd 380/19.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Wobec tego orzekł zgodnie z treścią art. 151 p.p.s.a..