Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 716/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 33 pkt. 4 i 5
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz Sędzia NSA Janina Kosowska Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2007r., na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt II SA/Gl 193/04 w sprawie ze skargi L. L. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt II SA/Gl 193/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę L. L. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego .

Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy : Decyzją z dnia 19 listopada 1999 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. nakazał L. L. rozbiórkę dobudówki o wymiarach w rzucie 2,4 x 7,4 m do istniejącego budynku mieszkalno-usługowego przy ul. T. w T. Po rozpatrzeniu odwołania L. L. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił rozstrzygnięcie w części dotyczącej określenia warunków rozbiórki, utrzymując w mocy wydany nakaz. Skarga na decyzję ostateczną została zaś oddalona na mocy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 21/00.

Następnie pismem z dnia 15 września 2003 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. stwierdził niewykonanie obowiązku, wynikającego z decyzji z dnia 19 listopada 1999 r., wzywając L. L. jako zobowiązanego do jego wykonania w ciągu 7 dni od dnia doręczenia upomnienia.

Powołując się na doręczenie upomnienia w dniu 16 września 2003 r., tytułem wykonawczym z dnia 13 listopada 2003 r. nr [...] (zaopatrzonym w klauzulę o skierowaniu do egzekucji) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. określił jako wymagalny obowiązek wynikający z powyższej decyzji w postaci nakazu rozbiórki dobudówki do budynku przy ul. T. w T.

Wreszcie, postanowieniem z dnia 13 listopada 2003 r. organ ten nałożył na L. L. grzywnę w kwocie 8.283,30 zł, wyliczoną jako iloczyn powierzchni zabudowy, objętej nakazem rozbiórki i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ustalonej i ogłoszonej przez Prezesa GUS (Dz. Urzęd. GUS z 2003 r. Nr 8, poz. 42), tj. 17,76 m2 x 2.232 zł x 1/5 = 8.283,30 zł, wzywając do uiszczenia grzywny do dnia 15 grudnia 2003 r. oraz do wykonania obowiązku do dnia 20 grudnia 2003 r. Jako podstawę prawną postanowienia organ egzekucyjny powołał przepisy art. 119 § 1, art. 121 § 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968).

Zgodnie z pouczeniem zobowiązany L. L. wniósł zarówno zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, jak i zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny.

Wnosząc zarzuty L. L. na podstawie art. 33 pkt 1 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, domagał się umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na niewykonalność obowiązku rozbiórki bez uwzględnienia warunków technicznych tej czynności. W tym względzie zobowiązany powołał się na dołączoną opinię techniczną rzeczoznawcy K. F. z dnia 18 czerwca 2002 r. jako dowód, że przybudówka została wybudowana celem niedopuszczenia do stanu zagrożenia katastrofą budowlaną dla całego budynku, stanowiąc monolit. Stąd też, zdaniem zobowiązanego, rozbiórka dobudówki nie jest możliwa bez częściowej rozbiórki budynku głównego i nie jest możliwe odtworzenie stanu pierwotnego budynku, położonego w strefie ścisłej ochrony konserwatorskiej. Niezależnie od zarzutu niewykonalności nakazu, zobowiązany wskazał na błędne określenie osoby zobowiązanej, jako że właścicielami nieruchomości są we wspólności ustawowej małżonkowie L. i G. L., co podpada pod przesłanki z art. 33 pkt 4 cyt. ustawy. Wreszcie, zdaniem zobowiązanego, forma tytułu wykonawczego nie została dostosowana do wymogów, określonych w załącznikach nr 24 i 25 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 grudnia 2002 r. (Dz. U. Nr 9, poz. 106 z 2003 r.). Jednocześnie L. L. na podstawie art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wniósł o wstrzymanie wykonania obowiązku rozbiórki i zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu merytorycznego rozpatrzenia sprawy o udzielenie pozwolenia na użytkowanie dobudówki, prowadzonej przez PINB z wniosku z dnia 22 września 2003 r.

Po rozpatrzeniu zarzutów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] orzekł o ich nieuwzględnieniu, nie stwierdzając wystąpienie przesłanek z art. 33 pkt 1-10 oraz art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W ocenie organu, dowód z dołączonej opinii technicznej rzeczoznawcy budowlanego nie może być dopuszczony w postępowaniu egzekucyjnym, zaś obowiązek nałożono jedynie na L. L.

W zażaleniu na powyższe postanowienie L. L. zarzucił naruszenie art. 7, 8, 77 § 1 i art. 124 § 2 kpa poprzez niewyjaśnienie zgłoszonych w zarzucie okoliczności, a w szczególności zarzutu niewykonalności tytułu wykonawczego z dnia 13 listopada 2003 r.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Zdaniem organu II instancji, przedłożona ocena techniczna rzeczoznawcy budowlanego, nie stanowi podstawy do uznania, że niewykonalność obowiązku rozbiórki zaistniała przed, jak i po wydaniu decyzji administracyjnej. Za chybione uznano też zarzut co do błędnego określenia osoby zobowiązanej. Stąd też zażalenia nie uwzględniono.

W skardze do sądu administracyjnego L. L. wniósł o uchylenie postanowień organów obydwu instancji jako wydanych z naruszeniem art. 7, 8, 77 § 1 oraz art. 124 § 2 i art. 126 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez odstąpienie od dokładnego wyjaśnienia zgłoszonych w zarzutach okoliczności faktycznych oraz od wnikliwego rozpoznania wniosku dowodowego i rozpatrzenia w sposób obiektywny materiału dowodowego, co w konsekwencji spowodowało odstąpienie od merytorycznego rozpatrzenia zarzutów, określonych w art. 33 pkt 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu skarżący ponowił okoliczności, zawarte w zarzucie, a ponadto wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii technicznej rzeczoznawcy budowlanego K. F. oraz jego opinii uzupełniającej z dnia 28 lutego 2004 r. na okoliczność niewykonalności spełnienia przez zobowiązanego egzekwowanej decyzji rozbiórki dobudówki.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej, podtrzymując stanowisko w sprawie .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił wniesionej skargi i na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ją oddalił .

W motywach tego wyroku wyjaśniono , iż sądowa kontrola administracji opracowana jest na podstawie akt sprawy administracyjnej (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, że podstawę orzekania stanowi cały materiał faktyczny i dowodowy sprawy, zgromadzony w postępowaniu administracyjnym obu instancji. Zakres postępowania dowodowego uzupełniającego w postępowaniu sądowoadministracyjnym zakreśla zaś art. 106 § 3 ustawy. Zatem przed sądem administracyjnym dopuszczalny jest jedynie dowód z dokumentu. Powołując się na wyrok składu siedmiu sędziów NSA z dnia 25 września 2000 r. sygn. akt FSA 1/00, ONSA 2001/1/1,przypomniano stanowisko w nim wyrażone , że w postępowaniu sądowoadministracyjnym brak jest wystarczających podstaw do dopuszczenia dowodu z dokumentu, który w istocie ma charakter opinii biegłego. Pogląd ten zachował aktualność na gruncie obecnego stanu prawnego i zdaniem Sądu I instancji , zasługuje w pełni na aprobatę. Stąd też nie mógł odnieść skutku wniosek skarżącego o przeprowadzenie dowodu z opinii uzupełniającej rzeczoznawcy budowlanego, zaś dowód z opinii z dnia 16 grudnia 2003 r., zgłoszony już w postępowaniu administracyjnym, był bezprzedmiotowy, bowiem stanowił materiał dowodowy, znajdujący się w aktach postępowania organów obu instancji.

Prawidłowo też organy obydwu instancji, pomimo braków co do należytego uzasadnienia, nie dopatrzyły się przesłanek ustawowych do uwzględnienia zarzutu skarżącego. Obowiązek uwzględnienia zarzutów zachodzi bowiem jedynie w razie stwierdzenia przesłanek z art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.).Jak zauważono wnosząc zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, skarżący wskazał na : 1) błąd co do osoby zobowiązanego, 2) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, 3) niespełnienie wymogów tytułu wykonawczego.

Tymczasem w ocenie Sądu I instancji podniesione w zarzucie okoliczności nie podpadają pod przesłanki ustawowe z art. 33 pkt 4,5 i 10 cyt. ustawy. Zobowiązanym zgodnie z definicją zawartą w art. 1a pkt 20 ustawy, jest osoba m.in. fizyczna, na którą nałożony został obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym a który obowiązku tego nie wykonał dobrowolnie w terminie. Po myśli art. 3 § 1 tej ustawy, egzekucję administracyjną stosuje się m.in. do obowiązków wynikających z decyzji administracyjnych. Zatem zobowiązanym w postępowaniu administracyjnym jest podmiot, na którego nałożono obowiązek w drodze decyzji administracyjnej. Tymczasem w niniejszej sprawie powołaną już decyzją PINB w T. z dnia 19 listopada 1999 r., utrzymaną w tej części w mocy przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, obowiązek rozbiórki dobudówki nałożono wyłącznie na L. L. Nie ma zatem znaczenia w ocenie Sądu I instancji fakt, iż nieruchomość stanowi współwłasność skarżącego jako zobowiązanego na podstawie decyzji administracyjnej do wykonania nakazu oraz G. L. Zasadą jest, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku określonego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 cyt. ustawy). W postępowaniu egzekucyjnym nie ma zatem możliwości negowania prawidłowości nałożenia nakazu rozbiórki jedynie na skarżącego, bowiem zobowiązanym jest podmiot wskazany w decyzji administracyjnej, z której wynika obowiązek, podlegający egzekucji.

Ponadto Sąd I instancji za chybione uznał stanowisko skarżącego co do niewykonalności obowiązku nakazu rozbiórki części obiektu. Argumentacja, zawarta w zarzucie, poparta oceną techniczną rzeczoznawcy budowlanego, nie daje podstaw do przyjęcia, iż chodzi o niewykonalność o charakterze trwałym, która miała miejsce zarówno po wydaniu decyzji, jak i przed jej wydaniem. Podkreślono, iż wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalono skargę na decyzję ostateczną o nakazie rozbiórki. Oznacza to prawną niedopuszczalność podnoszenia na etapie postępowania egzekucyjnego zarzutu nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 5 kpa, do czego zmierzał skarżący, skoro decyzja ta korzysta z waloru prawomocności. Wyrok oddalający skargę wiąże zaś zarówno organy administracji, jak i skład orzekający w niniejszej sprawie. Tymczasem argumentacja o niewykonalności obowiązku rozbiórki była przedmiotem skargi w sprawie sygn. akt II SA/Ka 21/00 i nie odniosła wówczas skutku. Przesądził zatem Naczelny Sąd Administracyjny, iż decyzja o nakazie rozbiórki części obiektu budowlanego nie jest obarczona wadami prawnymi. Na etapie postępowania egzekucyjnego nie jest więc dopuszczalna polemika ze stanowiskiem NSA.

Dodano także , iż wydanie nakazu rozbiórki nie jest równoznaczne z nakazem przywrócenia stanu poprzedniego obiektu, jak uważa skarżący. Odbudowa części obiektu nie należy do niniejszego postępowania egzekucyjnego. Wreszcie, podniesiona argumentacja wskazuje jedynie na trudności techniczne w wykonaniu decyzji oraz dotkliwe skutki dla skarżącego, co musi pozostać poza ramami niniejszego postępowania, jako że nie podpada pod podstawy zarzutu z art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu w administracji.

Wbrew twierdzeniom skargi, nie uzasadniał też uwzględnienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji fakt, iż tytuł wykonawczy nie został sporządzony na druku urzędowym. Tytuł wykonawczy z dnia 13 listopada 2003 r. spełnia bowiem wymogi z art. 27 powołanej ustawy, gdyż zawiera oznaczenie wierzyciela, wskazuje imię i nazwisko zobowiązanego i jego adres, określa treść obowiązku, jego podstawę prawną i stwierdzenie wymagalności, a także wskazuje podstawę prawną prowadzenia egzekucji oraz został zaopatrzony w datę wystawienia, pieczęć i podpis wierzyciela oraz niezbędne pouczenia. Wreszcie, do tytułu dołączono dowód doręczenia upomnienia. Tymczasem podstawą zarzutu może być jedynie niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy, a nie - brak sporządzenia tytułu wykonawczego na formularzu urzędowym.

Z tych wszystkich względów Sąd I instancji podzielił stanowisko organów obydwu instancji, iż brak było podstaw prawnych do uwzględnienia zarzutu skarżącego w drodze zawieszenia, czy umorzenia egzekucji. Aczkolwiek zasadnie wskazał skarżący, iż rozstrzygnięcia nie zawierają należytego uzasadnienia z art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 124 § 2 i art. 126 kpa, jednak uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, a więc nie mogło skutkować uwzględnieniem skargi. Postępowanie egzekucyjne nie jest też postępowaniem rozpoznawczym, stąd też chybiony jest zarzut naruszenia art. 7, 8 i 77 § 1 kpa. Jak już wyżej stwierdzono, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku, określonego tytułem wykonawczym. Oddalenie skargi na decyzję o nakazie rozbiórki oznacza zaś brak podstaw prawnych do negowania nakazu z powodu jego niewykonalności.

Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego wyroku wniósł L. L. zaskarżając go w całości . Wyrokowi temu zarzucam na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie przepisów postępowania sądowego, mogące mieć wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 106 § 3 tej ustawy procesowej i art. 33 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm. ) polegający na niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż organy nadzoru budowlanego I i II instancji naruszyły przepisy art. 33 pkt 4 i 5 cytowanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez błędne określenie osoby zobowiązanej do wykonania nakazu rozbiórki dobudówki oraz przez niedokonanie ustaleń w zakresie zarzucanej przez skarżącego niewykonalności obowiązku wynikającego z tego nakazu.

Powołując się na powyższe naruszenie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania oraz zasadzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W motywach skargi kasacyjnej powołano się na przedstawioną organom orzekającym w sprawie opinię techniczną rzeczoznawcy budowlanego K. F. z dnia 18 czerwca 2002 r. którą skarżący dołączył do zarzutów z dnia 16 grudnia 2003 r. oraz opinię uzupełniającą z dnia 28 lutego 2004 r. wykonaną przez tego samego rzeczoznawcę na podstawie dodatkowo przeprowadzonych badań struktury obiektu, potwierdzającą w całej rozciągłości podstawowe wnioski opinii zasadniczej i wnioski w niej zawarte w szczególności , iż wybudowany przedsionek jest integralnie związany z budynkiem głównym, stanowiąc monolit i , że nie jest możliwa rozbiórka przedsionka (dobudówki) bez częściowej rozbiórki budynku głównego oraz , iż nie jest możliwe odtworzenie (przywrócenie) stanu pierwotnego budynku głównego położonego w strefie ścisłej ochrony konserwatorskiej po rozbiórce dobudówki

Pomijając zatem względy celowościowe ( realizacja dobudówki zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego i z zasadami sztuki budowlanej, nadanie pożądanego wyglądu estetycznego obiektu i zachowanie jego wysokiego standardu technicznego, usprawnienie ciągu komunikacyjnego z zewnątrz i we wnętrzu budynku oraz wynikająca z tego korzystna zmiana funkcjonowania wszystkich przyległych pomieszczeń ) - ujawnione w opinii względy techniczne w ocenie skarżącego prowadzą do wniosku, że rozbiórkę przedsionka należy uznać nie tylko za nieracjonalną, ale za niewykonalną i z technicznego punktu widzenia.

Podniesiono ,iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ograniczył swoje rozważania w tym zakresie jedynie do przyjęcia poglądu, opartego na wyroku składu 7 sędziów NSA z dnia 25 września 2000 roku, iż w świetle art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest wystarczających podstaw do dopuszczenia w postępowaniu sadowoadministracyjnym dowodu z opinii biegłego, gdyż zgodnie z poglądem wyrażonym w tym wyroku NSA opinia biegłego nie jest dokumentem. Sąd ten nie dostrzegł jednak potrzeby dokonania ustalenia, czy organy nadzoru budowlanego nie naruszyły przepisów postępowania, odrzucając bezzasadnie istotny dowód z tych opinii w toku postępowania administracyjnego przed ich organami. Nie wyjaśniając tej okoliczności naruszono przepis art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi co bez wątpienia w sposób istotny mogło wpłynąć na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. c cytowanej ustawy procesowej ) .

Dodano również , iż koniecznym jest wyjaśnienie, czy w związku ze zmianą przepisów o postępowaniu sadowoadministracyjnym przytoczony wyżej wyrok składu 7 sędziów z dnia 25 września 2000 roku jeszcze jest nadal aktualny, gdyż nasuwają się istotne wątpliwości co do tego, czy pojęcie "dokumentu" w rozumieniu art. 106 § 3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest tożsame z pojęciem "dokumentu urzędowego" w rozumieniu art. 76 kpa i czy opinia biegłego może być dokumentem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach : 1) naruszenia prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie ; 2) naruszenie przepisów postępowania , jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy . Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej , bowiem według art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej , biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania . Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze . Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa , którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd , uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo , że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy . Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności . Ze względu na to , że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko – radcowskim ( art. 175 § 1 –3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ) . Opiera się on na założeniu , że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny .

Badając stosownie do treści art. 183 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaistnienie , którejkolwiek z przesłanek nieważności , w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń w rozpoznawanej sprawie .

Skarga ta oparta została o zarzut wskazany w art. 174 pkt. 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. naruszenia przepisów postępowania . Jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut oparty na podstawie art. 174 pkt. 2 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skierowany musi być przeciwko wyrokowi sądu a nie decyzji organy administracji a także , że nie stanowi wskazania prawidłowej podstawy kasacyjnej naruszenia prawa procesowego powołanie wyłącznie przepisów procedury administracyjnej ( porównaj wyrok z dnia 19 maja 2004 r. sygn. akt FSK 80/04 opublikowany ONSA i WSA Nr 1 z 2004 r. poz. 12 i wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2004 r. sygn. akt GSK1149/04 niepublikowany ) .

Złożona w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna odpowiada przedstawionym wyżej wymaganiom lecz podniesione w niej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części , jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy . Zatem warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu jest ustalenie , że stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy a więc gdyby nie było stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania to rozstrzygniecie w sprawie najprawdopodobniej zapadłoby inne .

Niezastosowanie tej normy prawa procesowego w skardze kasacyjnej powiązano z zarzutem naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 120 ze zm. ) , który to przepis określa , że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy , zarzutów podniesionych w skardze , stanowiska pozostałych stron , podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji , uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazanie co do dalszego postępowania . Jakkolwiek czynność sporządzenia uzasadnienia , dokonywana już po rozstrzygnięciu sprawy i mająca sprawozdawczy charakter , sama przez się nie może wpłynąć na to rozstrzygnięcie jako na wynik sprawy to jednak tylko uzasadnienie spełniające określone ustawą warunki stwarza podstawę do przyjęcia , że będąca powinnością Sądu administracyjnego kontrola działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem rzeczywiście miała miejsce i , że prowadzone przez Sąd postępowanie odpowiadało przepisom prawa . Przepis ten w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego może stanowić podstawę także podważenia stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji .

Niewątpliwie szczególne miejsce w uzasadnieniu wyroku Sądu zajmuje wskazanie podstawy rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie . Powinno ono mieć charakter zwięzły ale pozwalający na skontrolowanie przez strony postępowania i ewentualnie Naczelny Sąd Administracyjny , czy Sąd I instancji nie popełnił błędu w swoim rozumowaniu .

Podkreślić należy , iż kontrola zaskarżonych aktów sprawowana przez wojewódzkie sądy administracyjne powinna polegać na dogłębnej i wszechstronnej analizie stanu faktycznego oraz stanu prawnego sprawy wniesionych do sądu spraw . Sąd I instancji powinien poddać gruntownej ocenie wszystkie aspekty sprawy , w których są wątpliwości , w których ustalenia organów są odmienne od wniosków i twierdzeń stron postępowania . Treść tych ustaleń winna następnie zostać zamieszczona w uzasadnieniu wyroku sądu o jaki wyżej mowa . To z treści uzasadnienia powinno wynikać , że sąd przeanalizował wszystkie zarzuty zamieszczone w skardze , konfrontując je z ustaleniami organu i materiałami dowodowymi sprawy . Wszelkie wątpliwości ujawnione na etapie postępowania muszą być właściwie i jednoznacznie zinterpretowane w uzasadnieniu wyroku z powołaniem się na konkretne przepisy prawa .

Przy uwzględnieniu powyższych rozważań , uznać należy , że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis art. 141 § 4 procedury sądowej powołany w skardze kasacyjnej nie zostały naruszony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach albowiem kwestionowane skargą kasacyjną uzasadnienie orzeczenia spełnia wymogi tej normy prawa procesowego pozwalając przyjąć w okolicznościach tej sprawy , że zapadły wyrok odpowiada prawu .

Przede wszystkim należy wskazać , iż wbrew wywodom skargi kasacyjnej odniesiono się w motywach zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów wskazanych w skardze do Sądu I instancji a w konsekwencji prawidłowo przyjęto , iż podniesione w zarzucie okoliczności nie podpadają pod przesłanki ustawowe z art. 33 pkt. 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji .

Przepis powyższy statuuje , iż podstawami zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być : błąd co do osoby zobowiązanego ( pkt. 4 ), niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym ( pkt. 5 ) .

Nie można w okolicznościach przedmiotowej sprawy zarzucić Sądowi I instancji by wadliwie ocenił brak błędu co do osoby zobowiązanego . Argumentacja przedstawiona w zaskarżonym wyroku jest w pełni przekonująca , skoro decyzję o nakazie rozbiórki skierowano do L. L., to również ten podmiot jest stroną w postępowaniu egzekucyjnym do , którego należy skierować obowiązek wykonania tejże decyzji . Bowiem zobowiązanym zgodnie z art. 1 a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest osoba fizyczna , która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze niepieniężnym . Skarga kasacyjna natomiast poza zarzutem w petitum skargi w tym zakresie nie przedstawia jakiejkolwiek argumentacji , która zwalczała by stanowisko Sądu I instancji w tym zakresie .

Jak przyjmuje się powszechnie w judykaturze w odniesieniu do art. 33 pkt.5 omawianej ustawy dotyczy on niewykonalności obowiązku zaistniałego zarówno po wydaniu decyzji jak i niewykonalności obowiązku , która zaistniała jeszcze przed wydaniem decyzji co uzasadniałoby przyjęcie nieważności decyzji w świetle postanowień art. 156 §1 pkt 5 kpa . Niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki . Bez znaczenia są w tym przypadku ewentualne utrudnienia , koszty a także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia ( porównaj wyrok NSA z dnia 8 lutego 2006 r. sygn. akt II OSK 509/05 publikowany w zbiorze Lex Nr 196712 ). Podzielając wyżej wyrażony pogląd należy uznać trafność stanowiska Sądu I instancji , który przyjął , że

argumentacja zawarta w zarzucie , poparta oceną techniczna rzeczoznawcy budowlanego z dnia 18 czerwca 2002 r. nie daje podstaw do przyjęcia , że chodzi o niewykonalność o charakterze trwałym, która miała miejsce po wydaniu decyzji jak i przed jej wydanie . Nie można bowiem na co trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji pominąć najistotniejszej przecież kwestii w tej sprawie a to faktu skontrolowania przez Naczelny Sąd Administracyjny ostatecznej decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki dobudówki o wymiarach w rzucie 2,4 x 7,4 do istniejącego budynku mieszkalno- usługowego przy ul. T. w T. i oddalenia skargi w tym zakresie wyrokiem z dnia 20 listopada 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 21/00 . Tym samy skoro przesłanka z art. 156 § 1 pkt. 5 kpa była przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w związku ze skargą na ostateczną decyzję o nakazie rozbiórki , to na etapie postępowania egzekucyjnego formułowanie ponownie takiego zarzutu popartego nawet wykonana ekspertyzą techniczną nie może odnieść zamierzonego skutku, wobec związania organów prawomocnym wyroku .

Na marginesie czynionych rozważań zauważyć należy , że organ egzekucyjny zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej , nie jest jednak uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym . Wadliwość tytułu wykonawczego ( decyzji o nakazie rozbiórki ) nie może być przedmiotem oceny organów egzekucyjnych . To jedna z podstawowych zasad postępowania egzekucyjnego . Zatem organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem egzekucyjnym ale bada sprawę dopuszczalności egzekucji pod względem formalnym . W przeciwnym wypadku organ egzekucyjny orzekałby o meritum sprawy a to należy do organu wydającego rozstrzygnięcie . Niewątpliwie jak przyjmuje się w judykaturze w sytuacjach kiedy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem i egzekwuje swoje własne decyzje , mógłby je badać także pod wpływem merytorycznym , ale już nie jako organ egzekucyjny , lecz jako organ wydający decyzję . Może wówczas zweryfikować decyzje jeżeli pozwalają na to przepisy kpa . Natomiast przepisy kpa nie pozwalają na weryfikację ostatecznej i prawomocnej decyzji o nakazie rozbiórki , w sytuacji oddalenia prawomocnego przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem , ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku .

Przy uwzględnieniu powyższych rozważań podnieść należy , że również opinia uzupełniająca rzeczoznawcy budowlanego z dnia 28 lutego 2004 r. wydana już po podjęciu zaskarżonych postanowień o odrzuceniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, nie mogła odnieść zamierzonego skutku w tej sprawie .

Przede wszystkim zauważyć w tym miejscu należy , że z istoty sądowej kontroli administracji (art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ) wynika , iż sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu a wynikającego z akt sprawy . Ma zatem obowiązek ocenić , jaki stan faktyczny wynika z tych akt i czy w świetle istniejącego wówczas stanu prawnego podjęte przez organy rozstrzygnięcia są zgodne z obowiązującym prawem . Z przepisu tego wynika jednocześnie zakaz uwzględniania przy orzekaniu okoliczności powstałych później . Natomiast przedstawiona w sprawie opinia uzupełniająca z dnia 28 lutego 2004 r. wydana została już po zakończeniu postępowania administracyjnego dotyczącego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego . Tym samym przy uwzględnieniu istoty sądowej kontroli administracji dowód ten nie mógł być uwzględniony przy badaniu legalności zaskarżonego postanowienia .

Natomiast przestawione również w tym zakresie rozważania Sądu I instancji o braku podstaw do dopuszczenia tego dowodu z dokumentu , który w istocie ma charakter opinii biegłego w postępowaniu sądowoadministracyjnym w trybie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, niezależnie od przedstawionej wyżej argumentacji również zasługują na aprobatę Naczelnego Sądu Administracyjnego . Przepis ten bowiem pozwala Sądowi na przeprowadzenie z urzędu lub na wniosek stron dowodu uzupełniającego z dokumentu jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie . Zatem uzupełniające postępowanie dowodowe ograniczone jest do możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentu , lecz przepis ten jak przyjmuje się w orzecznictwie NSA nie daje przy tym wystarczających podstaw do dopuszczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym dowodu z dokumentu , który w istocie ma charakter opinii biegłego . Pogląd ten wyrażony został we wskazanym przez Sąd I instancji wyroku składu 7 sędziów NSA z 25 września 2000 r. FSA 1/00 ONSA 2001, Nr 1 poz. 1 , który stanowi dorobek orzeczniczy Naczelnego Sądu Administracyjnego i dlatego też może być przywoływany na poparcie wyrażonej w tym zakresie oceny prawnej .

W skardze kasacyjnej powołano się na konieczność wyjaśnienia czy wskazany wyżej wyrok 7 sędziów NSA z 25 września 2000 r. jest nadal aktualny w kontekście wątpliwości co do pojęcia dokumentu w rozumieniu art. 106 § 3 ustawy procesowej z pojęciem dokumentu w rozumieniu art. 76 kpa . Natomiast odnosząc się do tych wątpliwości skarżącego należy przypomnieć , że w art. 106 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjęto jednoznacznie , że do postępowania dowodowego , o którym mowa w art. 106 § 3 ustawy procesowej stosuje się odpowiednio kodeks postępowania cywilnego . Zatem przepisów kpa w tym zakresie się nie stosuje .

Mając powyższe rozważania na uwadze uznać należało , iż w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawidłowo zastosował przepis art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , oddalając skargę wniesioną do tego Sądu , co sprawia ,że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego pozostają nieusprawiedliwione .

Z tych względów w oparciu o przepis art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U . Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) należało orzec jak w sentencji wyroku .

.