Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 337/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 48, art. 115, art. 115a ust. 1, 2 3, 7 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1232
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jednolity.
article: art. 30 par. 2, art. 33 par. 3, art. 76 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2016 r. sprawy ze skargi K.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2016 r. Nr [...] w przedmiocie określenia dopuszczalnego poziomu hałasu; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 3 sierpnia 2015 r., znak ODI.7003.164.8.2015, Delegatura Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w K. przekazała do Starosty K. sprawozdanie z badań nr [...]. Przedmiotem badań był hałas emitowany do środowiska ze strzelnicy myśliwsko-sportowej w P., gm. K., zlokalizowanej na działce oznaczonej nr [...], której właścicielem jest "A", a oddanej w bezpłatne użytkowanie "B" w K. oraz na działce nr [...] będącej własnością "C". Pomiary emisji hałasu do środowiska zostały wykonane przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w K. na zlecenie Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w P. Delegatura w K. w dniu 27 czerwca 2015 r. w porze dziennej, w dwóch punktach pomiarowych jednocześnie. Punkt pomiarowy nr P1 został zlokalizowany w świetle otwartego okna w odległości ok. 1 m od fasady budynku przy ul. P. 3B, w odległości ok. 90 m od źródeł hałasu. Punkt pomiarowy nr P2 został zlokalizowany w świetle otwartego okna w odległości ok. 1 m od fasady budynku przy ul. P. 1B, w odległości ok. 290 m od źródeł hałasu. Wykonano również pomiary tła akustycznego w ww. punktach pomiarowych przed rozpoczęciem strzelań na strzelnicy. Równoważny poziom dźwięku impulsowego w punkcie pomiarowym nr P1 wynosił:

- w porze dnia: LAeqD= 67,8 dB,

natomiast w punkcie pomiarowym nr P2 równoważny poziom dźwięku impulsowego wynosił:

- w porze dnia: LAeqD = 44,9 dB.

Decyzją z [...] 2015 r., nr [...] Starosta K. określił dla opisanej wyżej, prowadzonej przez "C" Zarząd Okręgowy w K., strzelnicy myśliwsko-sportowej dopuszczalny poziom hałasu emitowany ze strzelnicy przenikający do terenów bezpośrednio sąsiadujących z terenem strzelnicy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z [...] 2015 r., nr [...], wydaną po rozpoznaniu odwołania "C." Zarządu Okręgowego w K., uchyliło ww. decyzję Starosty K. i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z [...] 2015 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 115a ust.1, art. 378 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2013 r. poz. 1232 z późn. zm.), w związku z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2014 r., poz.11 ) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz.267 z późn. zm., dalej K.p.a.), Starosta K.:

I. określił dla prowadzonej przez "C" Zarząd Okręgowy w K. strzelnicy myśliwsko - sportowej usytuowanej w m. P., gm. K., zlokalizowanej na działce oznaczonej nr geodezyjnym [...] obręb P. oraz na działce oznaczonej nr geodezyjnym [...] obręb P., dopuszczalny poziom hałasu emitowany ze strzelnicy przenikający do terenów bezpośrednio sąsiadujących z terenem strzelnicy, w wysokości:

1. dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej:

- dopuszczalny poziom hałasu dla pory dnia (dla godzin od 600 - 2200) - 50 dB

- dopuszczalny poziom hałasu dla pory nocy (dla godzin od 2200- 600) - 40 dB

2. dla terenów zabudowy zagrodowej:

- dopuszczalny poziom hałasu dla pory dnia (dla godzin od 600 - 2200) - 55 dB

- dopuszczalny poziom hałasu dla pory nocy (dla godzin od 2200- 600) - 45 dB.

II. zobowiązał do prowadzenia okresowych pomiarów hałasu w środowisku, w tym hałasu impulsowego raz na dwa lata, w uwzględnieniem specyfiki pracy źródeł hałasu, zgodnie z§ 10 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2012 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz.U. z 2014 r. poz.1542) i przekazywania wyników do tut. Starostwa oraz do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w P., Delegatura w K. w terminie 30 dni od dnia zakończenia pomiaru w układzie zgodnym z załącznikiem Nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie rodzajów wyników pomiarów prowadzonych w związku z eksploatacją instalacji lub urządzenia i innych danych oraz terminów i sposobów ich prezentacji (Dz. U. z 2008 r. Nr 215, poz. 1366).

W uzasadnieniu organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazał, iż z wyjaśnień Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w P. Delegatura w K. zwartych w piśmie dnia 09 grudnia 2015 r. wynika, iż pomiary hałasu zostały przeprowadzone w czasie zawodów strzeleckich organizowanych na terenie strzelnicy w P.. Pomiary emisji hałasu do środowiska zostały przeprowadzone zgodnie z "Metodyką referencyjną wykonywania okresowych pomiarów hałasu impulsowego do środowiska, pochodzącego z instalacji lub urządzeń" - załącznik Nr 8 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2014 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz.U. z 2014 r. poz. 1542). Z kolei okresowe pomiary hałasu impulsowego w środowisku pochodzącym z instalacji lub urządzeń wykonuje się zgodnie z procedurą opisaną w normie PN-ISO 1083 Akustyka - Metodyka opisu i pomiaru pojedynczych impulsów lub serii impulsów z uwzględnieniem definicji zawartych w normie PN-ISO 1996-2:1999/A1:2002. W piśmie tym wyjaśniono wynikające z ww. wskazanego rozporządzenia zasady lokalizowania punktów pomiarowych i wskazano, że informacje na temat lokalizacji punktów pomiarowych zostały zawarte w załączniku Nr 1 do sprawozdania z badań nr 1166/2015. Protokół z pomiarów, jak również sprawozdanie z badań, zawierają wszystkie informacje enumeratywnie wymienione w punkcie G załącznika nr 7 ww. rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2014 r.

W wyżej wymienionym piśmie Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wyjaśnił także, że aby stwierdzić, czy na danym terenie objętym ochroną przed hałasem występuje przekroczenie norm, wystarczy przekroczenie w jednym dowolnym punkcie pomiarowym zlokalizowanym na granicy terenu chronionego akustycznie lub w przypadku, gdy brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w świetle okna. Ponadto zgodnie z § 10 ust. 3 ww. rozporządzenia, okresowe pomiary hałasu w środowisku, w tym hałasu impulsowego, prowadzi się z uwzględnieniem specyfiki pracy źródeł hałasu, a w przypadku źródeł hałasu pracujących sezonowo pomiary hałasu przeprowadza się w tym okresie. Dlatego też badania hałasu ze strzelnicy myśliwsko - sportowej w P. zostały przeprowadzone w czasie trwania zawodów, a nie kiedy strzelnica nie była użytkowana. Kontrolne pomiary emisji hałasu zostały przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w tym zakresie. Zgodnie z art. 28 f ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2013 r. poz. 686 z późn. zm.) pobieranie próbek oraz badania, pomiary i analizy w związku z kontrolą podmiotów korzystających ze środowiska w rozumieniu ustawy Prawo ochrony środowiska, wykonują laboratoria w Wojewódzkich Inspektoratów Ochrony Środowiska lub ich delegaturach, posiadające akredytację w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2014 r. poz. 1645). Z uwagi na fakt, iż laboratorium Delegatury Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w K. nie posiada akredytacji na wykonywanie pomiarów emisji hałasu impulsowego do środowiska, na podstawie art. 28f ust. 4 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, zlecenie wykonania tego typu pomiarów otrzymało laboratorium Wojewódzkiemu Inspektoratowi Ochrony Środowiska w K., które posiada stosowną akredytację Nr AB 176 ważną do dnia 24 lipca 2017 r.

Dalej Starosta K. uznał, w oparciu o powyższe wyjaśnienia organu Inspekcji Ochrony Środowiska, przedmiotowe badania i sprawozdanie z pomiarów za wiarygodne, spełniające wymagania określone przepisami prawa. Starosta zauważył, iż "C" Zarząd Okręgowy w K. nie przedstawił żadnych dowodów, które mogłyby podważyć wiarygodność i aktualność wyników pomiarów. Zaznaczono, że dowód z pomiarów hałasu został przeprowadzony przez wskazany w art. 115a ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska podmiot.

Organ I instancji wskazał następnie, że Wójt Gminy K. pismem znak: [...] z dnia 10 grudnia 2015 r. dokonał oceny terenów sąsiadujących bezpośrednio z terenem strzelnicy w P. i zakwalifikował je następująco:

- na północy i zachodzie oraz za drogą powiatową (z racji znajdujących tam lasów) do grupy 3, dla których dopuszczalny poziom hałasu wynosi dla pory dnia 55 dB, a dla pory nocy 45 dB,

- na wschodzie i południowym wschodzie (nieużytki, las, działka, na którą zostały wydane warunki zabudowy w zabudowie jednorodzinnej) do grupy 2, dla których dopuszczalny poziom hałasu wynosi dla pory dnia 55 dB, a dla pory nocy 40dB,

- za drogą powiatową, w kierunku wschodnim (z racji znajdującej się tam zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i zagrodowej) odpowiednio: dla zabudowy jednorodzinnej do grupy 2, dla których dopuszczalny poziom hałasu wynosi dla pory dnia 50 dB, a dla pory nocy 40 dB, a dla zabudowy zagrodowej do grupy 3, dla których dopuszczalny poziom hałasu wynosi dla pory dnia 55 dB, a dla pory nocy 45 dB,

- dla działek oznaczonych nr geod, 4, 58/5, 58/7, 58/10 58/11 sporządzony został miejscowy plan zagospodarowania terenu, który ustala aktywizację gospodarczą, gdzie ewentualna uciążliwość nie może wykraczać poza granicę działki oraz zabudowę mieszkaniową.

Powyższa kwalifikacja jest zgodna z danymi posiadanymi przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w P. Delegatura w K., na podstawie których ustalono przekroczenia norm. Starosta wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 115 ustawy Prawo o ochrony środowiska w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oceny, czy teren należy do rodzajów terenu, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, właściwe organy dokonują na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania tego i sąsiednich terenów; przepis art. 114 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Organem właściwym, w rozumieniu ww. przepisu, jest ten organ, który z mocy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2015 r. poz. 199 z późn. zm.) jest zobowiązany do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu, a więc: wójt, burmistrz, prezydent miasta. Organ, który zajmuje się kształtowaniem, wyznaczaniem i tworzeniem polityki zagospodarowania przestrzennego na terenie swojej gminy sam jedynie jest w stanie dokonać właściwiej i rzetelnej oceny kwalifikacji terenu, oceny, która daje pewność, że jest dokonana zgodnie z polityką przestrzenną gminy.

Starosta wskazał, iż porównując wyniki pomiarów hałasu z wielkością dopuszczalną określoną w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2014 r., poz.112), stwierdzono przekroczenia norm dopuszczalnych na terenie chronionym akustycznie. Tymczasem zgodnie z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 kwietnia 2000 r. (Dz.U. z 2000 r. Nr 27, poz. 341) w sprawie wymagań w zakresie ochrony środowiska dotyczących budowy i użytkowaniu strzelnic, strzelnice lokalizowane są w sposób zapewniający ochronę przed hałasem, a poziom hałasu przenikającego do środowiska podczas użytkowania strzelnicy nie może powodować przekraczania dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, określonych przepisami o ochronie i kształtowaniu środowiska.

Dalej organ zaznaczył, że "C" Zarząd Okręgowy w K. jako podmiot prowadzący przedmiotową instalację strzelnicy, zobowiązany jest do zapewnienia takiego sposobu jej eksploatacji, aby uciążliwości hałasowe nie wykraczały poza granice terenu, do którego posiada tytuł władania. Stosownie do dyspozycji art. 115a ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu. Warunki prowadzenia okresowych pomiarów emisji hałasu ustala rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2012 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz.U. z 2014 r. poz.1542). Natomiast układ przekazywanych wyników określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie rodzajów wyników pomiarów prowadzonych w związku z eksploatacją instalacji lub urządzenia i innych danych oraz terminów i sposobów ich prezentacji (Dz.U. z 2008 r. Nr 215 poz.1366).

W zawiązku z powyższym, w ocenie Starosty K. zaistniały przesłanki do wydania orzeczenia jak w sentencji decyzji.

Pismem z dnia 7 stycznia 2016r. Przewodniczący Zarządu Okręgowego "C" w K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Odwołanie nie zawierało uzasadnienia.

Decyzją z [...] 2016 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło zaskarżoną decyzję Starosty K. z 22 grudnia 2015 r. i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wyjaśnił, że postępowanie opisane w dyspozycji art. 115a Prawa o ochronie środowiska jest wszczynane dopiero wtedy, gdy nastąpiło przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu. Jego celem jest doprowadzenie do tego, aby poziom hałasu danego terenu był odpowiedni do ustalonego poziomu. Celem jest doprowadzenie stanu akustycznego środowiska do wymaganych poziomów, a co więcej, pozwala zapobiegać naruszeniu poziomu hałasu w przyszłości. Postępowanie jest wszczynane dopiero wtedy, gdy na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia stwierdzono, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu. Warunkiem koniecznym do wszczęcia postępowania jest to, że przekroczenie poziomu hałasu występuje poza zakładem.

Dalej Kolegium zauważyło, że decyzja organu I instancji została wydana w oparciu o sprawozdanie z badań nr [...] , wykonanych przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w K. na zlecenie Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w P. Delegatura w K.. Tymczasem przedstawiciele Zarządu Okręgowego "C" w K. przy zapoznaniu się z aktami sprawy poruszyli kwestię m.in. metodyki badań przeprowadzonych przez WIOŚ w K. - wskazali, że budzi wiele zastrzeżeń i wątpliwości. Z uwagi na powyższe organ I instancji nie powinien ograniczać postępowania dowodowego sprawozdania z badań oraz wyjaśnień Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska podczas gdy konieczne było przeprowadzenie dowodu uzupełniającego w postaci opinii akustycznej. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził w jednym punkcie pomiarowym nieznaczne przekroczenie dopuszczalnej normy o 4,9 dB, a zatem prawidłowe przeprowadzenie pomiarów hałasu ma szczególnie istotne znaczenie.

Zdaniem Kolegium, organ I instancji ponownie prowadząc postępowanie, nie uwzględnił wskazań zawartych w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Nr [...] . W decyzji tej wskazano, iż jeżeli wyniki pomiarów uzyskanych na podstawie dowodów wymienionych w art. 115a ust. 1 Prawa ochrony środowiska zostaną z jakichś przyczyn zakwestionowane czy też podważone, wskazanym jest przeprowadzenie w już wszczętym postępowaniu dowodu uzupełniającego w postaci ponownych pomiarów celem weryfikacji przeprowadzonych poza postępowaniem dowodów. Tym samym organ I instancji przyznał prymat wyjaśnieniom Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 4 grudnia 2015 r. z pominięciem wskazań i wytycznych organu II instancji co do konieczności przeprowadzenia dowodu uzupełniającego - badań empirycznych uwzględniających aktualną sytuację akustyczną. W ocenie Kolegium powyższe oznacza, że Starosta K. przekroczył granice uznania administracyjnego nie przeprowadzając prawidłowego i wyczerpującego postępowania dowodowego, naruszając obowiązek zebrania pełnego materiału dowodowego wynikający z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., przeprowadzenia jego oceny zgodnie z art. 80 k.p.a.

Skargę na powyższą decyzję wniosła K. F. podnosząc, iż podczas przeprowadzonych badań akustycznych obecny był przedstawiciel "C" w K., który wówczas nie wniósł żadnych uwag co do sposobu i metod przeprowadzanych badań, a po ich wykonaniu podpisał stosowny protokół. Tak więc twierdzenie podważające kompetencje i niewiarygodność laboratorium WIOŚ w K. jest niewłaściwe i nie ma uzasadnienia. "C" w K. nie posiada żadnych dowodów, które mogłyby podważyć wiarygodność i aktualność wyników pomiarów WIOŚ w K. Niewątpliwie badania zostały przeprowadzone przez jednostkę posiadająca stosowną akredytacje i wykazały przekroczenie norm hałasu. Bez znaczenia jest, czy przekroczenie to było małe czy znaczne, istotny jest sam fakt przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wskazano, iż hałas pochodzący ze strzelnicy emitowany jest podczas zawodów sportowych (w takcie zawodów dokonano pomiaru hałasu). Tymczasem w kalendarzu strzelnicy myśliwsko-sportowej nie planuje się żadnych zawodów, a tym samym nie dochodzi do emisji hałasu.

Skarżąca w piśmie z 25 lipca 2016 r. wskazała, iż zawody strzelnicze odbyły się w dniach 23 i 25 czerwca 2016 r., ponadto jest ogłoszenie o zawodach w dniu 2 października 2016 r. Istotne jest, iż prawie każdego dnia, a szczególnie w soboty i niedziele, na strzelnicy od godzin rannych do późnych godzin wieczornych odbywa się strzelanie na każdym z siedmiu stanowisk, więc hałas jest większy, niż w trakcie zawodów.

Uczestnicząca w rozprawie sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w dniu 28 lipca 2016 r. skarżąca wyjaśniła, iż swój budynek mieszkalny wybudowała w 2011 r., a sąsiednie zrealizowano w 2000 r. oraz także w 2011 r. Swoją działkę budowlaną zakupiła w 2009 r. i była świadomą istnienia strzelnicy, jednak w tamtym czasie nie była ona tak intensywnie wykorzystywana. Obecna sytuacja trwa od 2-3 lat.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.) decyzję Starosty K. z dnia 22 grudnia 2015 r., którą określono dopuszczalny poziom hałasu emitowany ze strzelnicy położonej w P. przenikający do terenów bezpośrednio sąsiadujących z terenem strzelnicy. W ocenie kolegium decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 oraz 80 K.p.a., i konieczne jest powtórzenie badań akustycznych.

Podstawę materialnoprawną decyzji organu I instancji stanowił art. 115a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U.z 2016 r. poz. 672). Zgodnie z ust. 1 tego artykułu w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu; za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAeqD lub LAeqN. W decyzji, o której mowa w ust. 1, określa się dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem przy zastosowaniu wskaźników hałasu LAeqD i LAeqN w odniesieniu do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, na które oddziałuje zakład (ust. 3). Ponadto w decyzji, o której mowa w ust. 1, mogą być określone wymagania mające na celu nieprzekraczanie poza zakładem dopuszczalnych poziomów hałasu, a w szczególności:

1) rozkład czasu pracy źródeł hałasu dla całej doby, wraz z przewidywanymi wariantami;

2) zakres, sposób i częstotliwość prowadzenia pomiarów poziomu hałasu w zakresie, w jakim wykraczają one poza wymagania, o których mowa w art. 147 i 148;

3) sposób postępowania w przypadku uszkodzenia aparatury służącej do pomiarów poziomu hałasu, jeżeli jej zastosowanie jest wymagane;

4) formę, układ, techniki i termin przedkładania wyników pomiarów, o których mowa w pkt 2, organowi właściwemu do wydania decyzji i wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska; do wyników przeprowadzonych pomiarów stosuje się odpowiednio przepis art. 147 ust. 6.

Dodatkowo zauważyć należy, iż zgodnie z § 3 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 kwietnia 2000 r. w sprawie wymagań w zakresie ochrony środowiska dotyczących budowy i użytkowania strzelnic poziom hałasu przenikającego do środowiska podczas użytkowania strzelnicy nie może powodować przekraczania dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, określonych przepisami o ochronie i kształtowaniu środowiska. Oznacza to, iż w przypadku przekroczenia podczas użytkowania strzelnicy dopuszczalnych poziomów hałasu zastosowanie mają przepisy ww. art. 115a Prawa ochrony środowiska. Co istotne strzelnice nie zostały wymienione w ust. 2 tego artykułu, który wymienia rodzaje obiektów, co do których nie wydaje się decyzji o której mowa w art. 115a ust. 1 (patrz. wyrok NSA z dnia 18 września 2014 r. o sygn. akt II OSK 666/13 – dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Z wyżej przytoczonych przepisów wynika, iż warunkiem koniecznym do wydania decyzji o której mowa w art. 115a ust. 1 Prawa ochrony środowiska jest przeprowadzenie przez organ ochrony środowiska, wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub podmiotu obowiązanego pomiarów hałasu, które wykazały, że przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu związanego z działalnością zakładu, przez który należy rozumieć jedną lub kilka instalacji wraz z terenem, do którego prowadzący instalacje posiada tytuł prawny, oraz znajdującymi się na nim urządzeniami (art. 3 pkt 48 powoływanej ustawy). Wystarczy przy tym, że pomiar ten wykaże jednorazowe przekroczenie tych poziomów, by mogła być wydana decyzja w celu zabezpieczenia prawa osób, na które szkodliwie oddziałuje działalność danego zakładu (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2014 r. o sygn. akt II OSK 370/13 – dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Zauważyć w tym miejscu należy, iż regulacja art. 115a ustawy Prawo ochrony środowiska niewątpliwie stanowi odstępstwo od zasad dotyczących prowadzenia postępowania administracyjnego, wyrażonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, bowiem przewiduje możliwość wydania przez organ ochrony środowiska decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu na podstawie czynności kontrolnych dokonywanych przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Innymi słowy, w tym specyficznym postępowaniu dowód potwierdzający wystąpienie przekroczenia dopuszczalnych norm natężenia hałasu przeprowadzany jest poza postępowaniem w przedmiocie określenia dopuszczalnych norm natężenia hałasu. Jest to dokument urzędowy, o którym mowa w art. 76 § 1 K.p.a. i w związku z tym korzysta on z domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą oświadczenia organu od którego dokument pochodzi. To ostatnie domniemanie może być obalone jedynie przez przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu (art. 76 § 3 k.p.a.) (por. wyroki NSA z dnia 18 stycznia 2011 r. o sygn. akt II OSK 6/10 oraz z dnia 14 marca 2014 r. o sygn. akt II OSK 2539/12 – dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z przepisów działu V ustawy Prawo ochrony środowiska, dotyczącego ochrony przed hałasem oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy, nie wynika natomiast, aby po upływie określonego czasu wyniki pomiarów dezaktualizowały się i w związku z czym nie mogłyby być podstawą wydania decyzji w oparciu o art. 115a tej ustawy.

W rozpoznanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchylając decyzję organu I instancji bardzo ogólne stwierdziło, iż pomiar hałasu, który stanowił podstawę wydania decyzji przez Starostę K., budzi wiele zastrzeżeń i wątpliwości i konieczne było przeprowadzenie dowodu uzupełniającego w postaci opinii akustycznej. Organ odwoławczy w żaden sposób nie wyjaśnił jednak, na czym polegają te wątpliwości i zastrzeżenia dotyczące pomiarów hałasu z dnia 27 czerwca 2015 r. Również strona która prowadzi przedmiotową strzelnicę – "C" Zarząd Okręgowy w K. nie sprecyzowała w jakim zakresie kwestionuje wykonane pomiary hałasu.

Zdaniem Sądu, brak jest w niniejszej sprawie podstaw do podważenia sposobu wykonania przedmiotowych pomiarów bądź samych ich wyników. Protokół pomiaru hałasu z dnia 27 czerwca 2015 r. został sporządzony przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w K. na zlecenie Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w P. Delegatura w K., a zatem przez organ upoważniony do jego sporządzenia oraz w formie prawem przewidzianej. Pomiar został przeprowadzony na podstawie Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2014 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody , które określa wymagania w zakresie pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody, do których prowadzenia są obowiązani prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia, w tym:

1) przypadki, w których są wymagane ciągłe pomiary emisji z instalacji, źródła spalania paliw albo z urządzenia spalania lub współspalania odpadów;

2) przypadki, w których są wymagane okresowe pomiary emisji z instalacji, źródła spalania paliw albo z urządzenia spalania lub współspalania odpadów, oraz częstotliwości prowadzenia tych pomiarów;

3) zakres wykonywania niektórych pomiarów;

4) referencyjne metodyki wykonywania pomiarów;

5) sposób ewidencjonowania przeprowadzonych pomiarów.

Procedura przeprowadzonych badan zgodna była z Załącznikiem nr 8 część A powołanego wyżej rozporządzania z 30 października 2014 r. Lokalizacja punktów pomiarowych odpowiadała wymogom z częścią B załącznika nr 7 w zw. z częścią B złącznika nr 8 tego rozporządzenia. Natomiast protokół i sprawozdanie z badań zawiera informacje oraz załączniki, o których mowa w części G załącznika nr 7 w zw. z częścią D załącznika nr 8 powoływanego rozporządzenia w tym m.in., o miejscu i czasie wykonania pomiarów, informacje o charakterystyce terenu, opis punktu pomiarowego, użytej aparaturze pomiarowej, warunkach meteorologicznych, wynikach pomiarów. Protokół pomiaru zawiera także m.in. podpis przedstawiciel podmiotu prowadzącego zakład – "C." Zarząd Okręgowy w K., obecnego w czasie pomiaru, który oświadczył, iż nie wnosi zastrzeżeń co do miejsca, czasu i sposobu wykonania pomiarów.

Zaznaczyć należy, iż podmiot prowadzący pomiary posiada stosowną akredytację do wykonywania pomiarów emisji hałasu impulsowego do środowiska AB 176 z datą ważności do 24 lipca 2017 r. na wykonywanie tego typu pomiarów.

Mając powyższe na względzie, oraz biorąc pod uwagę, iż organ I instancji szeroko omówił w uzasadnieniu swojej decyzji z 22 grudnia 2015 r. metodologię oraz procedurę przeprowadzonych pomiarów, stwierdzić należało, że organ odwoławczy nie miał podstaw do kwestionowania ustaleń wynikających z dokonanych pomiarów, a postawiony zarzut naruszenia przez Starostę K. przepisów postępowania nie znajduje potwierdzenia. Brak było zatem podstaw do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 K.p.a. i wydania decyzji kasacyjnej.

Zauważyć także należy, iż Kolegium nie zakwestionowało ustaleń organu I instancji dotyczącego określenia faktycznego sposobu zagospodarowania terenów sąsiadujących z przedmiotowe strzelnicą, a w konsekwencji ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu przewidzianego dla tych terenów.

Stosownie do art. 115. Prawo ochrony środowiska w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oceny, czy teren należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, właściwe organy dokonują na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania tego i sąsiednich terenów; przepis art. 114 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

Zgodnie z ustaleniami Starosty K., opartymi na informacji przekazanej przez Wójta Gminy K., będącego organem właściwym do kształtowania polityki przestrzennej gminy, w zasięgu oddziaływania strzelnicy znajdują się m.in. tereny zagospodarowane i wykorzystywane pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną oraz zagrodową.

Dla terenów tych rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku przewiduje (tabela nr 1) następujące normy poziomu hałasu:

- dla zabudowy mieszkaniowej – LAeqD = 50 dB (w porze dnia ) oraz LAeqN= 40 dB (w porze nocy);

- dla zabudowy zagrodowej – LAeqD = 55 dB (w porze dnia ) oraz LAeqN= 45 dB (w porze nocy).

Sąd również nie dopatrzył się uchybienia w tym zakresie ustalenia rodzajów terenu podlegających ochronie.

Zauważyć należy, iż w doktrynie pojawiła się wątpliwość, czy decyzją, o której mowa w art. 115a ust. 1 Prawa ochrony środowiska można nałożyć obowiązki na podmiot prowadzący zakład w sytuacji, gdy zmiana zagospodarowania sąsiednich terenów, wiążąca się z zmianą norma hałasu na tych terenach, nastąpiła już po uruchomieniu zakładu. Pojawiło się stanowisko, iż w takiej sytuacji to nowa zabudowa, lokalizowana w pobliżu zakładu emitującego hałas, powinna przewidywać rozwiązania techniczne chroniące osoby przebywającej wewnątrz tej zabudowie przed hałasem emitowanym przez zakład (patrz. Krzysztof Gruszecki. Komentarz do art. 115 ustawy Prawo ochrony środowiska, wyd. IV, Wolters Kluwer).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie zgadza się z stanowiskiem, że w współczesnym świecie wzrasta znaczenie ochrony środowiska szczególnie ze względu na potrzebę zapewnienia społeczeństwu odpowiednich, a więc zdrowych warunków życia i wypoczynku. Zagrożenie środowiska naturalnego także przed hałasem, a więc i zdrowia społeczeństwa osiągnęło wysoki stopień. Stosownie do treści art. 5 konstytucji RP Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę środowiska, w tym przeciwdziała zanieczyszczeniom (różnego rodzaju emisjom szkodliwym dla zdrowia ludzi także hałasu). Także przepisy artykułu 74 ust. 1 i 2 Konstytucji RP nakładają na władze publiczne obowiązek prowadzenia polityki, która zapewni społeczeństwu bezpieczeństwo ekologiczne, a ochronę środowiska traktują jako obowiązek władz publicznych. Zasady ochrony środowiska określa ustawa prawo ochrony środowiska, której przepisy, także te dotyczące ochrony społeczeństwa przed hałasem, należy interpretować zgodnie wymogami wynikającymi z przywołanymi regulacjami zawartymi w art. 5 i art. 74 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, przepis art. 115a nie wyklucza możliwości wydania decyzji, o której mowa w ust. 1 tego artykułu, także w sytuacji, gdy po uruchomienia zakładu (w tym wypadku strzelnicy) zmienił się sposób faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania terenów sąsiadujących, dla którego ustawodawca przewiduje inne, bardziej rygorystyczne normy dopuszczalnego poziomu hałasu. Potwierdza to treść przepisu art. 115 ust. 7 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, który przewiduje, iż decyzja, o której mowa w ust. 1, może ulec zmianie w przypadku zmiany faktycznego zagospodarowania i wykorzystania nieruchomości, na które oddziałuje hałas z zakładu, nieobjętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zatem ustawodawca przewiduje, iż raz nałożone na prowadzącego zakład obowiązku ograniczenia emisji hałasu mogą być zmieniane (łagodzone lub zaostrzane) w przypadku zmiany faktycznego zagospodarowania i wykorzystania nieruchomości, na które oddziałuje hałas. Ochrona środowiska ( w tym ludzi) przed hałasem ma znaczenie priorytetowe i znajduje pierwszeństwo przed uprawnieniami podmiotu eksploatującego zakład zgodnie z jego przeznaczeniem. W realiach 0przesdmiotowej sprawy zarówno z map załączonych do akt sprawy, jak i z oświadczenia złożonego przez skarżącą na rozprawie wynika, iż w bezpośrednim sąsiedztwie strzelnicy poza budynkiem skarżącej zlokalizowane są dwa inne budynki.

Uzupełniająco Sąd pragnie zwrócić uwagę, iż odwołanie w imieniu podmiotu prowadzącego strzelnicę w P. wniósł Przewodniczący Zarządu Okręgowego "C" w K..

Jak wynika z art. 32a ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz.U. z 2015 r, poz. 2168 ze zm.), "C" na zewnątrz jest reprezentowany przez Zarząd Główny "C". Natomiast art. 32 ust. 4 pkt 3 tej ustawy stanowi, iż Statut "C" określa w szczególności organy "C" oraz koła łowieckiego, ich kompetencje, tryb dokonywania ich wyboru, zmiany bądź uzupełnienia składu.

Z kolei zgodnie z § 133 pkt 1 Statutu "C" przyjętego uchwała XXI Krajowego Zjazdu Delegatów "C" z dnia 2 lipa 2005 r., do zakresu działalności Zarządu Głównego należy reprezentowanie Zrzeszenia na zewnątrz. Stosowne do § 116 Zarząd Główny udziela pełnomocnictwa zarządom okręgowym lub urzędującym członkom do dokonywania określonych czynności z zakresu zarządzania działalnością Zrzeszenia w ramach okręgu, w tym zmądrzania funduszami i majątkiem, a także dokonywania innych czynności. Zwrócić nadto należy na § 132 powołanego Statutu zgodnie z którym w skład zarządu okręgowego wchodzi łowczy okręgowy jako jego przewodniczący , oraz 2 do 4 członków.

Z powyższej regulacji nie wynika, aby Przewodniczący Zarządu Okręgowego "C" w K. B. R. był umocowany do samodzielnego reprezentowania "C" w tym postępowaniu. W aktach brak też jest jakiegokolwiek dokumentu – pełnomocnictwa potwierdzającego jego umocowanie. Kwestia ta winna być wyjaśniona przez organ odwoławczy. Zgodnie bowiem z art. 30 § 2 K.p.a. strony nie będące osobami fizycznymi działają przez swoich ustawowych lub statutowych przedstawicieli, natomiast pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa (art. 33 § 3 K.p.a.). Jeżeli podanie (w tym odwołanie) nie czynni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Dotyczy to także braków formalnych odwołania (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2015 r. o sygn. akt I OSK 2793/13 – dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Reasumując stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 138 § 2 K.p.a. oraz art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a Brak jest bowiem podstaw do uznania za zasadne zarzutów naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania i wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium, że w stanie faktycznym sprawy konieczne jest sporządzenie opinii akustycznej i przeprowadzenie analizy dodatkowego pomiaru hałasu emitowanego w trakcie użytkowania strzelnicy w P..

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy winien mieć na uwadze ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu, w tym ocenę dotyczącą prawidłowości przeprowadzonego w dniu 27 czerwca 2015 r. pomiaru hałasu oraz możliwości wydana decyzji na podstawie art. 115a ustawy Prawo ochrony środowiska w sytuacji faktycznej zmiany zagospodarowania i wykorzystywania terenów, która miała miejsce już w trakcie funkcjonowania strzelnicy. Ponadto organ odwoławczy powinien wyjaśnić, czy B. R. jest umocowany do reprezentowania "C" Zarządu Okręgowego w K. w mniejszym postępowaniu.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., jak w punkcie I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku).