Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 790/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 55 ust. 7 art. 39
journal: Dz.U. 1989 nr 29 poz 154
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant referent stażysta Agata Zdunek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2012 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2011r. Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpatrzeniu odwołania R. G. (zwany dalej: "Skarżącym), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] września 2011r. w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 23 stycznia 2006 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. wpłynęło zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w 2005 r. (PIT-37), w którym Skarżący wykazał dochód z tytułu wynagrodzenia ze stosunku pracy w wysokości 235.057,02 zł, od którego odliczył składki na ubezpieczenie społeczne w kwocie 3.263,73 zł oraz darowiznę wynikającą z odrębnych ustaw w kwocie 95.000 zł. Od tak ustalonego dochodu w wysokości 136.793,29 zł obliczony podatek wyniósł 42.709,68 zł, natomiast podatek należny po odliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 1.098,93 zł stanowi kwotę 41.610,75 zł. Różnica pomiędzy podatkiem należnym po zaokrągleniu a sumą zaliczek pobranych przez płatnika stanowiła nadpłatę w kwocie 31.277,40 zł, która została zwrócona Skarżącemu w dniu 3 marca 2006 r.

Z uwagi na fakt dokonania w 2005 r. odliczenia przez Skarżącego darowizny wynikającej z odrębnych ustaw w kwocie 95.000 zł, w dniu 1 marca 2006 r., w trakcie weryfikacji złożonego zeznania podatkowego za 2005 r., Skarżący przedłożył potwierdzenia przelewu na rachunek bankowy obdarowanego - Parafii Rzymsko-Katolickiej Św. J. w C. Z powyższych potwierdzeń wynika, iż Skarżący przekazał na cele charytatywno-opiekuńcze ww. Parafii kwoty: 25.000 zł przelewem bankowym w dniu 5 września 2005 r., 30.000 zł przelewem bankowym w dniu 7 listopada 2005 r., 20.000 zł przelewem bankowym w dniu 2 grudnia 2005 r., 20.000 zł przelewem bankowym w dniu 21 grudnia 2005r.

Pismem z dnia 27 maja 2011r. wezwano Skarżącego do złożenia pokwitowania odbioru darowizn przez kościelną osobę prawną oraz złożenia sprawozdań z przeznaczenia tych darowizn. Skarżący, mimo otrzymania wezwania w dniu 3 czerwca 2011 r., nie przedstawił stosownych dokumentów.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2011r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. W dniu 13 lipca 2011r. Skarżący przedłożył do akt sprawy informację o przekazaniu darowizny oraz "Sprawozdanie z przeznaczenia przekazanej w 2005 r. darowizny na działalność charytatywno - opiekuńczą w kwocie 95.000,00 zł" wystawione w dniu 3 marca 2006 r. przez Proboszcza Rzymsko-Katolickiej Parafii Św. J. w C. Ponieważ w ocenie organu pierwszej instancji ww. sprawozdanie - z uwagi na ogólnikowy charakter - nie spełniało wymogów określonych w art. 55 ust. 7 ustawy z dnia 17 maja 1989r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29 poz. 154 ze zm., dalej zwana: "ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego"), pismem z dnia 22 lipca 2011r. organ ten wezwał Skarżącego do przedłożenia dokumentów w postaci szczegółowych sprawozdań wskazujących na faktyczne wykorzystanie kwot darowizn na działalność charytatywno-opiekuńczą, dających możliwość zweryfikowania spełnienia celu charytatywno- opiekuńczego zrealizowanego przez obdarowaną kościelną osobę prawną. W odpowiedzi na ww. wezwanie Skarżący poinformował, że nie posiada innych dokumentów poza przedłożonym sprawozdaniem.

Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego Naczelnik Urzędu Skarbowego W. decyzją z dnia [...] września 2011 r. określił Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie 79.611 zł.

Organ pierwszej instancji zakwestionował przedłożone przez Skarżącego sprawozdanie z uwagi na niespełnienie przez nie wymogów formalnych, przez co niemożliwe jest zbadanie faktycznego przekazania darowizny. Wskazał także, że z przedłożonego sprawozdania wynika, iż środki z darowizny przeznaczone zostały na wydatki, które nie mieściły się w zakresie znaczeniowym działalności charytatywno- opiekuńczej, m.in. organizacja wystawy w Galerii parafialnej.

Skarżący w odwołaniu od ww. decyzji zarzucił naruszenie art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego oraz art. 122, art. 187 § 1, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., zwana dalej: "O.p.").

Powołaną na wstępie zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy przytoczył treść art. 26 ust. 1 pkt 9 i ust. 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w 2005 r. oraz art. 55 ust 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczpospolitej Polskiej.

Podał, że przepis art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego stanowi przepis szczególny w stosunku do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a zwłaszcza do art. 26 tej ustawy w kwestii limitowania odliczeń od dochodu darowizn. Darowizny osób fizycznych na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą są bowiem w całości wyłączone z podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Oznacza to, że od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym odliczona może być pełna kwota darowizny przekazanej na tę działalność. Warunkiem koniecznym do wyłączenia z podstawy opodatkowania darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą kościelnych osób prawnych jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek: posiadanie pokwitowania odbioru darowizny i najpóźniej po dwóch latach od dnia przekazania darowizny - sprawozdania dotyczącego przeznaczenia otrzymanej darowizny.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że w Dziale II ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego zawarty został zakres działalności jaką mogą prowadzić Kościoły oraz ich osoby prawne. Zakres ten obejmuje między innymi: kult publiczny, katechezę i szkolnictwo, budownictwo sakralne i kościelne, kulturę, środki masowego przekazywania oraz działalność charytatywno-opiekuńczą. Powyższe zadania i cele Kościoła mogą być finansowane m.in. z otrzymywanych darowizn. Jednak tylko w stosunku do darowizn na cele charytatywno-opiekuńcze ww. ustawa przewiduje możliwość ich odliczenia w pełnej wysokości od dochodu darczyńcy (art. 55 ust. 7), zaś do innych darowizn mają zastosowanie przepisy ogólne prawa podatkowego. Natomiast w art. 39 tej ustawy został zawarty katalog wymieniający zakres działalności charytatywno-opiekuńczej i chociaż nie jest to katalog zamknięty, działalność Kościoła ma zawierać się w zakresie tegoż katalogu, bądź identyfikować się z wymienionymi w nim działaniami.

Zdaniem organu odwoławczego, z treści art. 39 ust. 1-8 ww. ustawy jednoznacznie wynika, iż działalność charytatywno-opiekuńcza nie obejmuje: finansowania wyjazdu młodzieży na pogrzeb Papieża, pomocy kibicom przy organizacji Mszy Świętej na stadionie "Ruch Chorzów" z okazji pogrzebu Papieża, finansowania rekolekcji (w ocenie organu jest to działalność na cele kultu religijnego), organizowania wystawy w Galerii parafialnej (w ocenie organu jest to działalność kulturalno-oświatowa), przystosowania domu parafialnego do prowadzenia działalności. Cel charytatywny i opiekuńczy zachodzi wówczas, gdy bezpośrednim i zamierzonym skutkiem darowizny jest zrealizowanie funkcji charytatywnej i opiekuńczej Kościoła Katolickiego, czyli funkcji osobistego, materialnego (funkcja charytatywna), a także edukacyjno – wychowawczego i zdrowotnego (funkcja opiekuńcza) wsparcia osoby korzystającej z takiej pomocy. Wymóg tej bezpośredniości nie został w niniejszej sprawie spełniony w odniesieniu do ww. celów darowizn, jednakże w przypadku pozostałych wskazanych celów wymóg ten został spełniony, np. w odniesieniu do finansowego wsparcia biednych rodzin, wydawania posiłków dla potrzebujących.

Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że ze sprawozdania z dnia 3 marca 2006 r. sporządzonego przez Proboszcza Rzymsko-Katolickiej Parafii Św. J. w C. wynika jedynie wartość przekazanej darowizny 95.000 zł oraz ogólnie zarysowane cele, na które została i zostanie ona spożytkowana. Są to, jak powyżej wykazano, zarówno działania spełniające cele charytatywno-opiekuńcze, jak i nie spełniające tej funkcji. Powyższy dokument nie podlega weryfikacji pod względem ustalenia wartości darowizny mogącej stanowić cel charytatywno- opiekuńczy, ponieważ w dokumentach tych nie określono kwot darowizn przekazanych na cele, które nie stanowią przedmiotu działalności charytatywno-opiekuńczej (np. organizacja mszy), ani kwot na działalność, która te cele spełnia (np. pomoc najuboższym).

Organ odwoławczy wskazał, że sprawozdanie obdarowanej kościelnej osoby prawnej o przeznaczeniu wartości otrzymanej darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą jest w rozumieniu prawa dokumentem prywatnym. Odnosi się ono bowiem do czynności cywilnoprawnej, jaką jest darowizna dokonana na rzecz kościelnej osoby prawnej. Zgodnie z art. 194 § 1 i 2 O.p. dokument urzędowy, aby korzystał ze zwiększonej mocy w zakresie tego, co zostało w nim stwierdzone, musi spełniać łącznie określone warunki, tj. musi być sporządzony w przepisanej formie i przez powołany do tego organ władzy publicznej bądź inną jednostkę, uprawnioną na podstawie odrębnych przepisów do jego wystawienia. Cechą dokumentu urzędowego jest więc wystawienie go w ramach kompetencji przysługujących organowi lub jednostce. Nie ma tego przymiotu dokument dotyczący czynności dokonanych przez dany podmiot jako uczestnika obrotu cywilnoprawnego. Sprawozdanie jako dokument prywatny, na podstawie art. 180 § 1 O.p., może stanowić dowód w postępowaniu podatkowym, nie jest jednak wyposażone w domniemanie zgodności z prawdą złożonych w nim oświadczeń. Winno ono zatem zawierać dane na tyle dokładne i konkretne, aby umożliwić podatnikowi samoobliczenie podatku, a następnie organowi podatkowemu w późniejszym (ewentualnym) postępowaniu podatkowym ustalenie, sprawdzenie, zweryfikowanie danych o przeznaczeniu darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą.

Natomiast przedłożone przez Skarżącego sprawozdanie ww. wymogów nie spełnia. Wykazuje ono wprawdzie wykorzystanie darowizny na wskazane w sposób ogólny cele (m.in. mieszczące się w katalogu działalności charytatywno-opiekuńczej), jednakże nie zawiera konkretnych danych, chociażby na jakich zasadach pomocy tej udzielano i w jakiej wysokości oraz na czym ona polegała. Brak jest także listy osób korzystających z pomocy. Dane sprawozdania są na tyle ogólnikowe, że nie można ich zweryfikować. W toku postępowania Skarżący poinformował, iż nie dysponuje żadnymi innymi dokumentami mogącymi uszczegółowić złożone sprawozdanie, mimo wcześniejszej prośby o wydłużenie terminu do ich przedłożenia. Organ odwoławczy podkreślił, iż nałożenie na organy podatkowe obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy wiedzę na temat okoliczności stanu faktycznego posiada wyłącznie podatnik oraz nieudowodnienie określonej sytuacji faktycznej może prowadzić dla rezultatów niekorzystnych dla strony.

Wniosek Skarżącego o przesłuchanie ks. A. K., Dyrektor Izby Skarbowej uznał za niezasadny. Organ zauważył, że w toku postępowania Skarżący wystąpił o wyznaczenie dodatkowego terminu na przedłożenie nowych dokumentów w sprawie, jednakże po upływie tego terminu stwierdził jedynie, że żadnych dodatkowych dokumentów nie posiada. Następnie, dopiero w toku postępowania odwoławczego, w odpowiedzi na postanowienie o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się odnośnie zebranego materiału dowodowego, Skarżący złożył przedmiotowy wniosek (w odwołaniu od decyzji Skarżący nie podnosił kwestii przesłuchania). Ponieważ w aktach sprawy znajduje się informacja Skarżącego o braku jakichkolwiek dodatkowych dokumentów, Dyrektor Izby Skarbowej uznał powyższy wniosek za bezzasadny.

Ponadto organ odwoławczy uznał, że przedłożone sprawozdanie jest wewnętrznie sprzeczne. Wynika z niego bowiem, iż darowizna finansowała pomoc kibicom przy organizacji Mszy Świętej na Stadionie "Ruch Chorzów" z okazji pogrzebu Papieża, która odbyła się w dniu 6 kwietnia 2005 r., tymczasem pierwszy przelew z darowizną został dokonany dopiero w dniu 5 września 2005 r.

Skarżący na ww. decyzję złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. polegające na niewyczerpującym zebraniu i nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy a zwłaszcza nieustalenie - wobec powziętych wątpliwości - na jaki cel Parafia przekazała uzyskaną darowiznę,

art. 229 w zw. z art. 188 O.p. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie w charakterze świadka Proboszcza obdarowanej Parafii na okoliczność dokonania przez stronę darowizn na cele charytatywno - opiekuńcze, co było niezbędne dla ustalenia, że Parafia przeznaczyła środki pieniężne z darowizny na te cele,

art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że ww. przepis określa wymogi co do treści i formy sprawozdania finansowego w sytuacji, gdy przepis ten nie zawiera regulacji w tym zakresie i w konsekwencji błędne zastosowanie przez organ art. 55 ust. 7 ww. ustawy polegające na przyjęciu, że przedstawione sprawozdanie nie spełnia wymogów wymienionych ww. przepisie prawnym i co za tym idzie, że przesłanki skorzystania z ulgi podatkowej nie zostały spełnione,

art. 39 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego poprzez przyjęcie że część środków pieniężnych została przekazana na cele niezgodne z intencją darczyńcy lub niemieszczące się w zakresie działalności charytatywno- opiekuńczej.

Skarżący utrzymywał, że przedstawione przez niego sprawozdanie spełniało w zupełności wymogi formalne określone w art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego. Podniósł, że ww. przepis nie zawiera normatywnego wzorca sprawozdania kościelnej osoby prawnej z przeznaczenia kwot darowizny na cele opiekuńczo - charytatywne. Przesłanką skorzystania ze zwolnienia jest przedstawienie przez kościelną osobę prawną, w ciągu dwóch lat od otrzymania darowizny, jej przeznaczenia na cele charytatywno - opiekuńcze. W ustawie nie ma żadnej wzmianki co do treści jaką miałoby zawierać takie sprawozdanie. Ma z niego wynikać, że kościelna osoba prawna przeznacza kwoty darowizny na cele charytatywno – opiekuńcze.

Zdaniem Skarżącego, wobec brak ustawowego wzoru lub określenia w tej drodze wymaganej szczegółowości takiego sprawozdania organ podatkowy miał obowiązek prowadzić postępowanie podatkowe w sposób umożliwiający zbadanie tej okoliczności.

Skarżący wskazał, że termin "sprawozdanie", według reguł języka polskiego, oznacza ustne lub pisemne przedstawienie przebiegu jakiejś działalności, szczegółowe zdanie sprawy z czegoś, opis jakichś zdarzeń, wypadków: relacja, raport. Z przepisu art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego nie wynika, iż sprawozdanie ma mieć charakter sprawozdania z wydatkowania pieniędzy (sprawozdania finansowego), ani też, aby obdarowany rozliczał się z otrzymanej darowizny. Zatem wymagania organów podatkowych w tym względzie nie powinny przekraczać tych, oczekiwanych przy powszechnym użyciu terminu sprawozdanie.

W ocenie Skarżącego przedstawiony dokument w sposób nie budzący wątpliwości stwierdza zarówno fakt dokonania przez Skarżącego darowizny, jej kwotę oraz przeznaczenie. Wszelkie zarzuty organu podatkowego wobec dokumentu sprawozdania Parafii stanowią nadmiernie rozszerzającą wykładnię powołanego wyżej przepisu. Żaden przepis prawny nie uzależnia skorzystania z przedmiotowej ulgi od przedstawienia w sprawozdaniu kryterium, jakimi kieruje się parafia w udzielaniu pomocy potrzebującym, jak również załączenia do sprawozdania imiennej listy osób korzystających z pomocy parafii. Z praktyki wynika, że proboszczowie parafii nie prowadzą tak szerokiej ewidencji działalności charytatywnej. W niektórych przypadkach byłoby to wręcz niemożliwe, np. prowadząc kuchnię dla bezdomnych, gdzie tak naprawdę w większości nie da się wylegitymować tych osób, a tym samym sporządzić imienną listę. Całkowicie absurdalne, zdaniem Skarżącego, byłoby również przed urządzaniem wigilii dla bezdomnych, czy też przed rozdaniem paczek mikołajkowych dla dzieci z najuboższych rodzin sporządzanie imiennej listy osób dla których ma być przeznaczona ta pomoc tylko i wyłącznie dla celów sporządzenia sprawozdania. Proboszcz Parafii, czy też jego współpracownicy nie muszą znać wszystkich osób z imienia i nazwiska, dlatego też nieuzasadnionym jest wymaganie przekazywania imiennych list obdarowanych dla sprawozdania przekazywanego darczyńcy. Poza tym przekazywanie danych osobowych osób mogłoby naruszać przepisy o ochronie danych osobowych. Z doświadczenia życiowego wynika, iż pomoc potrzebującym jest udzielana w zasadzie w prawie każdym przypadku każdemu kto o nią poprosi. Zwykle już sama prośba o taką pomoc jest wyrazem olbrzymiego zdeterminowania potrzebującego. Niezależnie od tego, do każdego przypadku zapewne podchodzi się indywidualnie, zatem ustalenie jednolitych kryteriów pomocy jest również niemożliwe.

Według Skarżącego przedstawione przez Proboszcza obdarowanej Parafii sprawozdanie jest konkretne, szczegółowe, czytelne i organy podatkowe bez większych komplikacji mogą zweryfikować to wykorzystując uprawnienia i środki określone w Ordynacji podatkowej, np. przesłuchanie proboszcza, czy też żądanie bezpośrednio od obdarowanego stosownych dokumentów.

Skarżący wywodził, że art. 57 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego wskazuje expressis verbis, że w momencie wystawiania sprawozdania kwoty otrzymanej darowizny winny być przeznaczone na działania charytatywno - opiekuńcze. Powyższe w żaden sposób nie uprawnia organu podatkowego do twierdzenia, że w chwili sporządzenia dokumentu sprawozdania kwota darowizny musi być już wydatkowana. Gdyby bowiem taka była wola racjonalnego ustawodawcy, wówczas takiego zapisu użyłby formułując art. 57 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego. Wskazanie bowiem przez obdarowanego, iż dopiero zamierza przeznaczyć część środków z darowizny na cele charytatywne i opiekuńcze, należy uznać w świetle art. 57 ust 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego za prawidłowe.

Skarżący zwrócił uwagę, że ww. sprawozdanie zostało wystawione na początku 2006 r., a więc w kilka miesięcy po przekazaniu darowizny. Dlatego uzasadnionym wydaje się pogląd, że część kwoty mogła zostać spożytkowana na zaległości płatnicze, jakie mogła mieć Parafia wobec swoich wierzyciel w związku z prowadzeniem działalności charytatywno - opiekuńczej. Z całą pewnością nie może być to wada sprawozdania, która miałaby powodować niemożliwość odliczenia przez podatnika kwoty darowizny od postawy opodatkowania.

Za chybione Skarżący uznał twierdzenia organu podatkowego, że część wydatków, objęta sprawozdaniem Parafii nie ma charakteru wydatków charytatywnych. Zgodnie z art. 39 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego. do działalności charytatywno - opiekuńczej kościelnej osoby prawnej można zaliczyć wszelkie działania, które maja na celu bezpłatną - bezinteresowną pomoc potrzebującym jak również sprawowanie opieki nad innymi ludźmi. Dlatego też za niezrozumiałe Skarżący uznał zakwestionowanie przez organy podatkowe wydatków poniesionych np. na rekolekcje, czy wyjazd do Rzymu na pogrzeb papieża Jana Pawła II, gdyż ewidentnie jest to działalność opiekuńcza w znacznej mierze bezpłatna, co prawda z racji tego jaką funkcję pełni Kościół Katolicki nacechowana elementami religijnymi. Zatem nie można jednoznacznie stwierdzić, że jest to jedynie działalność na cele kultu religijnego a nie opiekuńcza.

Skarżący nie zgodził się także ze stwierdzeniem, że organizacja wystawy w domu parafialnym jest jedynie działalnością kulturalno - oświatową. Stwierdził, że była to również działalność charytatywna z uwagi na to, że cały koszt tych wystaw został poniesiony przez obdarowanego.

Zdaniem Skarżącego organ podatkowy nie zebrał i w wyczerpujący sposób nie rozpatrzył całości materiału dowodowego. Mając wątpliwości, co do przekazania kwoty darowizny przez Parafię na cele działalności charytatywno - opiekuńczej, jak również w zakresie jej sprecyzowania według sobie znanych kryteriów, winien był rozstrzygnąć je poprzez wykonanie chociażby czynności sprawdzających w kościelnej osobie prawnej, w trybie art. 274 c § 1 i § 2 O.p., bądź przesłuchanie Proboszcza obdarowanej Parafii. Skarżący bowiem nie ma żadnego wpływu na uzyskanie od Parafii, jako obdarowanego, dodatkowych dokumentów lub oświadczeń woli i wiedzy, które mogłyby wyjaśnić wątpliwości organu podatkowego. Nie ma on także żadnych podstaw by sądzić, że sprawozdanie Parafii nie odzwierciedlało faktów, co do przeznaczenia kwot darowizny na ww. cele. W tym zatem zakresie, tylko działanie sprawdzające organów podatkowych mogło doprowadzić do zebrania materiału dowodowego, na podstawie którego mogłyby zostać rozstrzygnięte wątpliwości co do przeznaczenia kwoty darowizny.

Końcowo wskazał, że organ winien był uwzględnić jego wniosek z dnia 28 listopada 2011 r. o przesłuchanie w charakterze świadka proboszcza parafii A. K., gdyż okoliczności wskazane w sprawozdaniu nie można było w żaden inny sposób dookreślić niż poprzez przesłuchanie osoby, która sporządziła to sprawozdanie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą są wyłączone z podstawy opodatkowania darczyńców podatkiem dochodowym i podatkiem wyrównawczym, jeżeli kościelna osoba prawna przedstawi darczyńcy pokwitowanie odbioru oraz - w okresie dwóch lat od dnia przekazania darowizny - sprawozdanie o przeznaczeniu jej na tę działalność. W odniesieniu do darowizn na inne cele mają zastosowanie ogólne przepisy podatkowe.

W przytoczonym przepisie przewidziana została ulga podatkowa z tytułu dokonania darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą, którą podatnik może uwzględnić dokonując samoobliczenia podatku dochodowego. Możliwość skorzystania z powyższej preferencji stanowi prawo podatnika, a zatem decyzja w tym przedmiocie leży w jego gestii. Jeżeli jednak podatnik zechce skorzystać z ulgi, musi spełnić wszystkie wymogi przewidziane dla niej w przepisach prawa podatkowego. Z treści art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego wynika, iż warunkami wyłączenia z podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym i podatkiem wyrównawczym darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą są:

1. przedstawienie darczyńcy przez kościelną osobę prawną pokwitowania odbioru darowizny oraz

2. przedstawienie sprawozdania o przeznaczeniu darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą (w okresie dwóch lat od dnia jej przekazania).

Słusznie zauważył Dyrektor Izby Skarbowej, iż omawianemu zwolnieniu podlega nie każda działalność Kościoła, lecz tylko prowadzona przezeń działalność charytatywno-opiekuńcza, która zgodnie z art. 39 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego obejmuje w szczególności:

1) prowadzenie zakładów dla sierot, starców, osób upośledzonych fizycznie lub umysłowo oraz innych kategorii osób potrzebujących opieki,

2) prowadzenie szpitali i innych zakładów leczniczych oraz aptek,

3 organizowanie pomocy w zakresie ochrony macierzyństwa,

4) organizowanie pomocy sierotom, osobom dotkniętym klęskami żywiołowymi i epidemiami, ofiarom wojennym, znajdującym się w trudnym położeniu materialnym lub zdrowotnym rodzinom i osobom, w tym pozbawionym wolności,

5) prowadzenie żłobków, ochronek, burs i schronisk,

6) udzielanie pomocy w zapewnianiu wypoczynku dzieciom i młodzieży znajdującym się w potrzebie,

7) krzewienie idei pomocy bliźnim i postaw społecznych temu sprzyjających,

8) przekazywanie za granicę pomocy ofiarom klęsk żywiołowych i osobom znajdującym się w szczególnej potrzebie.

Zatem warunkiem skorzystania z ulgi podatkowej ustanowionej w art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego jest spełnienie wcześniej wskazanych warunków formalnych oraz wykorzystanie darowizny na cele odpowiadające kryteriom wskazanym w przytoczonym przepisie art. 39.

Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż w niniejszej sprawie nie został spełniony jeden z warunków formalnych oraz że nie wszystkie środki z darowizny zostały przeznaczone na cele charytatywno-opiekuńcze.

Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, przy czym zgadza się ze Skarżącym, że art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego posługując się pojęciem "sprawozdanie" nie definiuje go. Nie oznacza to jednak, iż nie jest możliwe ustalenie znaczenia tego słowa. W takiej sytuacji należy się bowiem odwołać do znaczenia, jakie słowu temu nadano w języku potocznym, a zgodnie z nim "sprawozdanie" to przedstawienie przebiegu jakiejś działalności, opis wypadków, zdarzeń, relacja (Słownik języka polskiego, pod redakcją S. Skorupki, H. Auderskiej i Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1968 r. , str. 769). Użycie powyższego terminu w treści art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego byłoby pozbawione sensu, gdyby odnosić się miało do niezrealizowanych planów, zamiarów czy też intencji, które dla uzyskania wiedzy o nich, nie wymagają sprawozdania, a tylko powiadomienia - "zwykłego" przekazania informacji. Istotą przyjętego przez ustawodawcę rozwiązania jest bowiem przyznanie preferencji podatkowej nie z uwagi na samo przekazanie darowizny na kościelną działalność charytatywno - opiekuńczą, ale ze względu na wykorzystanie jej przedmiotu na ten właśnie cel. Z tej też przyczyny ważne jest, by dokument przedłożony przez kościelną osobę prawną opisywał (sprawozdawał) sposób przeznaczenia darowizny na cel uzasadniający ulgę podatkową. W orzecznictwie podkreśla się zgodnie, iż sprawozdanie, o którym mowa w art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego, by mogło być uznane za formalnie i materialnie poprawne, musi zawierać szczegółowe dane pozwalające ustalić, czy darowizna została faktycznie spożytkowana na cel ustawowo preferowany, a przedstawione w nim informacje muszą być weryfikowalne (por. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2007 r. II FSK 262/06, LEX nr 302863, wyrok NSA z dnia 6 września 2007 r. II FSK 995/06, wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2008 r. II FSK 1547/06 oraz wyrok z dnia 25 stycznia 2010 r. II FSK 545/09- dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W judykaturze panuje też jednolity pogląd, iż sprawozdanie osoby kościelnej jest dokumentem prywatnym, który nie jest objęty domniemaniem prawdziwości przedstawionych w nim oświadczeń. W związku z tym informacje wynikające z wymienionego dokumentu winny być na tyle dokładne, konkretne i sprawdzalne, aby na ich podstawie można było zweryfikować, ustalić i ocenić, że w rzeczywistości sprawozdaje ono przeznaczenie darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą, zgodnie z art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego (por. wyrok NSA z 23 marca 2006 r. II FSK 1405/05, niepubl., wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2007 r. II FSK 199/06, LEX nr 291809, wyrok z dnia 25 października 2007 r. II FSK 1180/06, dostępny w internecie). Przyjęcie proponowanego przez stronę stanowiska oznaczałoby, iż samo otrzymanie przez darczyńcę (podatnika) oświadczenia złożonego przez obdarowanego, bez względu na to, czy relacjonuje ono zgodnie z prawdą przeznaczenie darowizny na działalność preferowaną, uzasadnia skorzystanie z ulgi. Takie rozumienie art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego pozostaje w sprzeczności z celem powyższego unormowania.

Sprawozdanie przedstawiane przez kościelną osobę prawną winno zatem opisywać na co spożytkowane zostały pieniądze pochodzące z darowizny, ze wskazaniem wysokości wydatkowanych kwot, tak by możliwe było ustalenie, iż nieodpłatne przysporzenie przeznaczono na działalność charytatywno-opiekuńczą. Sporządzenie stosownego sprawozdania jest obowiązkiem obdarowanego wobec darczyńcy, który ma prawo domagania się aby było ono rzeczywiste, konkretne i sprawdzalne. Prawo to przysługuje darczyńcy nie tylko dlatego, że jest niezbędne dla skorzystania z ulgi podatkowej, ale również dlatego, że darczyńca ma prawo wiedzieć, jak wydatkowano przekazane przez niego środki (tak NSA w wyroku z dnia 31maja 2006 r. II FSK 789/05, LEX nr 282603).

W niniejszej sprawie organy podatkowe prawidłowo przyjęły, że "Sprawozdanie z przeznaczenia przekazanej w 2005 r. darowizny na działalność charytatywno- opiekuńczą w kwocie 95.000,00 zł" wystawione w dniu 3 marca 2006 r. przez Proboszcza Rzymsko-Katolickiej Parafii Św. J. w C. wyżej wymienionych warunków nie spełnia. Przede wszystkim nie jest to sprawozdanie z rzeczywiście poniesionych wydatków na cele charytatywno – opiekuńcze, lecz w znacznej części opis planowanych wydatków, przy czym nawet przy planowanych wydatkach nie wskazano kwoty, jaka ma być wydatkowana (poza jednym przypadkiem – wsparcie miesięczne dla ludzi ubogich – wydatek przyszły). Zatem pismo Proboszcza Rzymsko-Katolickiej Parafii Św. J. w C. z dnia 3 marca 2006 r. nie posiada waloru sprawozdania, lecz wyłącznie jest listą przedstawiającą cele, na które darowizna może zostać wydatkowana. W sposób oczywisty więc organ podatkowy nie może zweryfikować, że darowizna została wydatkowana na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą.

Zgodzić się też trzeba z organem odwoławczym, iż niektóre z wydatków wykazanych na tej liście informacyjnej nie są przeznaczone na cele charytatywno – opiekuńcze. Wbrew twierdzeniu Skarżącego wydatkami na ten cel nie są wydatki na wyjazd młodzieży na pogrzeb Jana Pawła II, organizowanie mszy na stadionie dla kibiców Ruchu Chorzów, organizowanie mszy św. przez Parafię, pomoc w organizowaniu imprez szkolnych, wsparcie dla klubu dzielnicowego o profilu koszykarskim, czy też organizowanie przez Parafię swojej Galerii. Żaden z tych celów nie odpowiada kryteriom (wytycznym) wskazanym w art. 39 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego, zaś kwalifikacja tych wydatków dokonana przez organ odwoławczy jest prawidłowa.

Słuszne jest również spostrzeżenie Dyrektora Izby Skarbowej, iż pierwszy przelew z darowizną został dokonany dopiero w dniu 5 września 2005 r., natomiast pogrzeb Papieża Jana Pawła II odbył się w kwietniu 2005 r., więc poniesienie wydatków na cele związane z tym pogrzebem można poddać w wątpliwość. Wobec jasnych zapisów w "Sprawozdaniu z przeznaczenia przekazanej w 2005 r. darowizny na działalność charytatywno- opiekuńczą w kwocie 95.000,00 zł" z dnia 3 marca 2006 r. nie sposób przyjąć sugestii Skarżącego, czy też próby czynienia wyjaśnień, że wydatki zapisane na wyjazd młodzieży na pogrzeb Jana Pawła II i organizowanie mszy na stadionie dla kibiców Ruchu Chorzów z okazji pogrzebu Papieża Jana Pawła II, były wydatkami na spłatę długu, jaki został zaciągnięty na te cele.

Okoliczność ta jest o tyle istotna, chociaż wcześniej wykazano, że ww. wydatki nie są wydatkami na działalność charytatywno – opiekuńczą, że poddaje w wątpliwość rzetelność przedłożonego "Sprawozdania z przeznaczenia przekazanej w 2005 r. darowizny na działalność charytatywno- opiekuńczą w kwocie 95.000,00 zł".

Sąd nie podzielił stanowiska skargi, iż organy podatkowe nie uczyniły zadość swym obowiązkom w zakresie zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Ustawodawca w art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego zdecydował, iż warunkiem koniecznym do skorzystania z ulgi ustanowionej tym przepisem jest przedstawienie sprawozdania o przeznaczeniu darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą. Zastąpienie tego dokumentu innymi dowodami, wobec jasnej dyspozycji art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego, jest niemożliwe. Jak już to wykazano, Skarżący nie przedstawił sprawozdania, o którym mowa w ww. przepisie, lecz pismo, które można określić jako informacyjne lub "lista intencji", czyli nie spełniające wymogów stawianych sprawozdaniu, wobec tego niezasadnym było prowadzenie przez organ postępowania wyjaśniającego. Takie postępowanie organ mógłby prowadzić, gdyby w ramach weryfikacji sprawozdania spełniającego warunki formalne, powziął wątpliwości co do którejś z pozycji zawartych w tym sprawozdaniu. Wówczas zasadne byłoby np. przesłuchanie księdza, który sporządził sprawozdanie. Tymczasem Skarżący żądał przesłuchania Proboszcza Rzymsko-Katolickiej Parafii Św. J. w C. i dowód z przesłuchania miał w zasadzie zastąpić sprawozdanie. Poza tym, jak trafnie zauważył Dyrektor Izby Skarbowej, to rolą podatnika jest przedłożenie stosownych dowodów, jeżeli chce on dowieźć korzystnych dla siebie skutków podatkowo-prawnych podważając prawidłowość działań organu podatkowego. Skarżący tego nie uczynił.

Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, zaś zarzuty skargi są niezasadne.

W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270).