Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 755/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1892
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym.
article: art. 7 ust. 1 pkt 2 lit. b
journal: Dz.U. 2018 poz 1445
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Asesor WSA Monika Krywow (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2022 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr SKO/F/41.4/155/2022/2695 w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania podatkowego za 2021 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta B. z dnia 11 stycznia 2022 r. nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 20 kwietnia 2022 r., nr SKO/F/41.4/155/2022/2695, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej jako organ odwoławczy, Kolegium), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej jako O.p.), po rozpatrzeniu odwołania J. O. (dalej jako podatnik, skarżący), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta B. (dalej jako organ podatkowy) z dnia 11 stycznia 2022 r., nr [...], w przedmiocie ustalenie wysokości łącznego zobowiązania podatkowego na rok 2021 w wysokości 641 zł.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Podatnik w Informacji w sprawie podatku rolnego złożonej w dniu 20 marca 2019 r. złożonej do organu podatkowego wskazał grunty orne klasy V o powierzchni 0,6262 ha, grunty orne zabudowane klasy V o powierzchni 0,0531 ha. Jednocześnie zawarł informację, że grunty orne wraz ze stodołą zwolnione są z podatku rolnego. Oświadczył ponadto, że na terenie Gminy B. posiada użytki rolne o powierzchni: 0,6262 ha stanowiące własność, 0,3703 ha dzierżawione przez niego, natomiast na terenie Miasta B1. grunty orne o powierzchni 0,1864 ha, które razem wynoszą 1,1829 ha. Natomiast w "Informacji w sprawie podatku od nieruchomości" wskazał grunty pozostałe, w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego – "Ba 112+263 dr" oraz budynki pozostałe, w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego "stodoła pow. Zabudowy 0,0141 ha) wskazując, że stodoła jako składnik gospodarstwa rolnego 1,1829 ha zwolniona z podatku rolnego".

Postanowieniem z dnia 27 września 2021 r. organ podatkowy wobec podatnika postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r.

Pismem z dnia 6 października 2021 r. organ podatkowy wezwał podatnika do złożenia, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, wypełnionej "Informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych" oraz "Informacji o gruntach" z uwzględnieniem posiadanych gruntów oraz podaniem rzeczywistej powierzchni użytkowej budynku stodoły znajdującego się przy ul. [...] i [...], z uwzględnieniem rodzaju i sposobu wykorzystania budynku. Wezwano także o złożenie innych informacji potwierdzających własność lub posiadanie na dzień 1 stycznia 2021 r. użytków rolnych, na które podatnik powołał się w odwołaniu od decyzji ustalającej wymiar łącznego zobowiązania podatkowego za 2020 r.

W kolejnym wezwaniu organ podatkowy wezwał podatnika do złożenia wypełnionej "Informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych" oraz "Informacji o gruntach" z uwzględnieniem posiadanych budynków na dzień 1 października 2021 r. po dokonanych zmianach w ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w B., a także wyjaśnienia co do ww. budynku mieszkalnego jednorodzinnego o nr ewidencyjnym [...] ujawnionego w tej ewidencji o powierzchni zabudowy 67 m2 odnośnie daty zakończenia budowy lub rozpoczęcia użytkowania tego budynku.

W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego organ podatkowy decyzją w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości i podatku rolnego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r. (z dnia 11 stycznia 2022 r.) ustalił podatnikowi wymiar tego podatku w wysokości 641 zł płatny w 4 ratach. Za podstawę przyjęto w podatku od nieruchomości: budynki pozostałe o powierzchni 67 m2, grunty pozostałe za okres od stycznia do września 2021 r. o powierzchni 469 m2 i za okres od października do grudnia o powierzchni 3.614 m2. W odniesieniu do podatku rolnego organ wskazał grunty orne klasy V o powierzchni 0,5262 ha, grunty rolne zabudowane klasy V (za okres od stycznia do września) o powierzchni 0,0531 oraz grunty rolne klasy V (za okres od października do grudnia) o powierzchni 0,2650 ha – wskazując, że są one zwolnione z opodatkowania.

Od powyższej decyzji podatnik złożył odwołanie, wskazując, że podatek od nieruchomości i podatek rolny na 2021 r. jest nieuprawniony i bezzasadny.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organ odwoławczy wskazał, że podstawę prawną wymiaru podatku od nieruchomości w brzmieniu obowiązującym w 2021 r, stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U z 2018, poz. 1445 ze zm., dalej jako u.p.o.l.). Odwołał się do treści art. 2 ust. 1 pkt 1-3 oraz art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b tej ustawy. Zaznaczył, że skorzystanie ze zwolnienia przedmiotowego przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. wymaga łącznego spełnienia dwóch przesłanek wykorzystania budynków gospodarczych wyłącznie na potrzeby działalności rolniczej oraz ich położenia na terenie gospodarstwa rolnego. Kolegium wskazało zatem na definicję legalną gospodarstwa rolnego wynikającą z art. 2 ust. 1 w zw. z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U z 2017 r., poz. 1892 ze zm., dalej jako u.p.r.). Wyjaśniło także, że za działalność rolniczą uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych, grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowlę i produkcję materiału siewnego, produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęca typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb. Odwołało się także do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 725, dalej jako u.p.g.k.). Organ odwoławczy zaznaczył także, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. i stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają charakter informacyjny, a sam rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości. Ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie tworzy nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan faktyczny. Zasadą jest, że dane wynikające z ewidencji gruntów budynków są wiążące dla organów podatkowych. Jednak, w szczególnych okolicznościach dane, wynikające z ww. ewidencji organ podatkowy winien poddać ocenie na podstawie na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, gdyż jest to zgodne z art. 122, art. 180, art. 191 i art. 187 O.p. organ podatkowy nie jest bezwzględnie związany zapisami dokumentu urzędowego jakim jest ewidencja gruntów i budynków, zwłaszcza gdy zapisy te nie odzwierciedlają one rzeczywistego stanu faktycznego. Przyjęcie przeciwnego założenia oznaczałoby naruszenie art. 122 O.p. Domniemanie prawdziwości danych ujawnionych w dokumentach urzędowych nie ma charakteru domniemań niewzruszalnych, co wynika z art. 194 § 3 O.p. Rozbieżność między stanem faktycznym, mającym znacznie dla wymiaru podatku od nieruchomości a zapisami w ewidencji gruntów i budynków może być wynikiem popełnienia błędu przy wprowadzaniu danych do ww. ewidencji, bądź rozbieżność ta może mieć charakter czasowy. W myśl art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.g.k. ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klasy bonitacyjne, oznaczenia ksiąg wieczystych luz zbiorów dokumentów, jeżeli zostały złożone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty oraz budynki - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych. Zgodnie natomiast z treścią art. 21 ust. 1 tej ustawy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej , gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków która ma charakter dokumentu urzędowego rozumieniu art. 194 § 1 O.p. Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu, dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości decyduje nie tylko sposób rzeczywistego, o ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Jednakże wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych - niejako wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi usiałoby się wiązać z pominięciem zapisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku.

Kolegium stwierdziło, że zgodnie z ewidencją gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w B. podatnik jest właścicielem gruntów ornych "RV" o powierzchni 0,5262 ha, grunty rolne zabudowane "Br-RV" o powierzchni 0,0531 ha, tereny przemysłowe "Ba" o powierzchni 0,0112 ha, drogi "dr" o powierzchni 0,0357 ha, budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy 147 m2. W dniu 28 września 2021 r. Starostwo Powiatowe w B. przesłało do organu podatkowego zawiadomienie o wprowadzonych zmianach w danych ewidencyjnych. Z dniem 3 września 2021 r. zmianie uległy dane dotyczące rodzajów użytków gruntowych oraz dokonano zmiany rodzaju budynku o nr ewid. [...] z "budynku gospodarczego dla rolnictwa" na "budynek pozostały niemieszkalny". W ewidencji gruntów i budynków ujawniono 1 budynek mieszkalny o nr ewidencyjnym [...] posiadający status "wybudowany" oraz 4 budynki mieszkalne o statusie "w budowie".

W ramach postępowania wezwano podatnika do złożenia informacji podatkowych z uwzględnieniem powierzchni posiadanych gruntów i budynków. Pomimo wezwania, podatnik nie stawił się osobiście oraz nie złożył informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych i informacji o gruntach bez uzasadnionej przyczyny mimo, że był do tego zobowiązany.

W informacji z dnia 20 marca 2019 r. podatnik wykazał do opodatkowania: grunty pozostałe o powierzchni 375,00 m2, budynki pozostałe o pow. zabudowy 141,00 m2. W części E informacji o przedmiotach zwolnionych podał, że stodoła jako składnik gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,1829 ha jest zwolniona z podatku, grunty orne "RV" o powierzchni 0,6262 ha, grunty rolne zabudowane "Br-RV" o powierzchni 0,0531 ha. W informacjach podatkowych oświadczył, że na terenie gminy miasta B. posiada użytki rolne o powierzchni 0,6262 ha + dzierżawa 0,3703 ha = 0,9965 ha oraz na terenie miasta B1. 0,11864 ha co daje razem 1,1829 ha. Organ podatkowy wezwał podatnika do przedłożenia dokumentów potwierdzających własność lub posiadanie na dzień 1 stycznia 2021 r. użytków rolnych, na które podatnik powołuje się w odwołaniu z dnia 13 września 2021 r. od decyzji ustalającej wymiar łącznego zobowiązania podatkowego za rok 2020. Podatnik nie przedstawił w organie I instancji dokumentów na potwierdzenie faktu, że jest posiadaczem gospodarstwa rolnego. W dniu 31 maja 2021 r. Burmistrz Miasta B. zwrócił się do Starosty B1. z wnioskiem o udzielenie informacji z ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w B1.. W odpowiedzi Starosta B1. przedłożył uproszczony wypis z rejestru gruntów oraz wypis z kartoteki budynków na dzień 1 stycznia 2020 oraz na dzień 7 czerwca 2021 r., z których wynika, ze podatnik jest właścicielem nieruchomości zabudowanej położonej w B1. przy ul. [...] o powierzchni 0,1383 ha oznaczonej nr ewid. działki [...], oznaczonej jako "B"- tereny mieszkaniowe. Ponadto informuje, iż wykazana w rejestrze działka wykazana jest w ewidencji gruntów Miasta B1. natomiast na terenie Gminy B1. na dzień 1 stycznia 2020 oraz na dzień 7 czerwca 2021 r. podatnik nie jest wykazywany jako władający w ewidencji gruntów i budynków. Nieruchomość zabudowana położona w B1. przy ul. [...] o nr ewidencyjnym działki [...] będąca podatnika oznaczona jest księgą wieczystą [...] prowadzona przez [...] Wydział Ksiąg Wieczystych w B1. i nie jest sklasyfikowana w ewidencji gruntów i budynków jako użytek rolny. Zmiana rodzaju użytków gruntowych w dniu 3 września 2021 r. z użytków rolnych o łącznej powierzchni 0,2612 ha oznaczonych "RV" na grunty zabudowane i zurbanizowane oznaczone jako "B", "dr" dla działek; [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], w ocenie organu podatkowego, skutkuje wygaśnięciem z końcem miesiąca września 2021 r. obowiązku podatkowego w podatku rolnym i powstaniem od miesiąca października 2021 r. obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości. Ponadto, zmianie uległy atrybuty budynku posadowionego na działce [...] oznaczonego nr ewidencyjnym budynku w ewidencji gruntów i budynków jako [...] - wykaz KŚT "budynek gospodarstw rolnych" na "budynek pozostały niezamieszkały". Okoliczność ta, zdaniem Kolegium, spowodowała wygaśnięcie obowiązku podatkowego w podatku rolnym z końcem września 2021 r. i powstanie od 1 października 2021 r. obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości od ww. gruntów. Zgodnie bowiem z art. 6a ust. 2 u.p.r. obowiązek podatkowy w podatku rolnym wygasa ostatniego dnia miesiąca, w którym przestały istnieć okoliczności uzasadniające ten obowiązek. Natomiast na podstawie art. 6 ust. 1 u.p.o.l. obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. zwalania się z podatku od nieruchomości m.in. budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej. Zgodnie natomiast z treścią art. 1 u.p.r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolnicza. Natomiast zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy zwalnia się od podatku rolnego m.in. użytki rolne klasy V.

W postępowaniu ustalono, że w posiadaniu podatnika w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 30 września 2021 r. znajdują się łącznie użytki rolne o powierzchni 0,5793 ha, czyli nie przekraczającej 1 ha ani 1 ha przeliczeniowego oraz budynek oznaczony w ewidencji budynków Starostwa Powiatowego w B. numerem [...] o funkcji "produkcyjny, usługowy i gospodarczy dla rolnictwa" położony na działce o nr [...]. Natomiast w okresie od 1 października 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. podatnik był w posiadaniu użytków rolnych o powierzchni 0,2650 ha, czyli nie przekraczającej 1 ha ani 1 ha przeliczeniowego oraz budynku oznaczonego w ewidencji budynków Starostwa Powiatowego w B. numerem [...] o funkcji "pozostały budynek niemieszkalny" położony na działce o nr [...]. Przedmiotowy budynek nie jest położony na gruntach gospodarstwa rolnego w rozumieniu u.p.r. Wcześniejsze twierdzenie podatnika, że jest posiadaczem gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni 1,1829 ha nie znajduje potwierdzenia w dokumentach zgromadzonych organ podatkowy w trakcie postępowania. W związku z powyższym budynek o nr ewid. [...] położony na działce [...] nie może być uznany za budynek położony na gruntach gospodarstwa rolnego, a tym samym nie może być zwolniony od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. i podlega tym samym opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Natomiast użytki role klasy V 0 łącznej powierzchni 0,5793 ha podlegają zwolnieniu od podatku rolnego zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r.

Ustalono zatem następujące przedmioty opodatkowania podatkiem od nieruchomości: budynek niemieszkalny o powierzchni użytkowej 67 m2 (podstawa opodatkowania zadeklarowana przez podatnika w informacji z dnia 2 maja 2017 r.) za okres od stycznia do grudnia 2021 r., grunty pozostałe "Ba" i "dr" o łącznej powierzchni 469 m2, za okres od stycznia do września 2021 r., grunty pozostałe "B", "Bi", "Bp’ i "dr" o łącznej powierzchni 3612,00 m2 za okres od października do grudnia 2021 r. Ustalono także następujące przedmioty opodatkowania podatkiem rolnym: grunty orne "RV" o powierzchni 0,5262 ha za okres od stycznia do września 2021 r., grunty rolne zabudowane "Br-RV" o powierzchni 0,0531 ha od stycznia do września 2021 r., grunty orne "RV" o powierzchni 0,2650 ha za okres od października do grudnia 2021 r. Kolegium zgodziło się z wyliczeniem zawartym w zaskarżonej decyzji organu podatkowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podatnik podtrzymał swoje stanowisko w sprawie o niewłaściwym przyporządkowaniu nazewnictwa dla stodoły, jako budynku niemieszkalnego. Podkreślił, że do chwili wniesienia skargi nie otrzymał od Starostwa [...] oraz Starostwa [...] pism.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy wyłącznie kwestii opodatkowania budynku o powierzchni 67 m2, którą organ podatkowy, z aprobatą organu odwoławczego, zakwalifikował do budynków pozostałych i opodatkował podatkiem od nieruchomości. Skarżący twierdzi bowiem, że stodoła nie zmieniła swojego charakteru i tym samym winna być zwolniona z opodatkowania. Organy zaś uważają, że zmiana w ewidencji gruntów i budynków oznaczenia tego budynku z "budynek gospodarstw rolnych" na "budynek pozostały niezamieszkały" rodzi skutek prawny w postaci jego opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Wskazują przy tym, że skarżący nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego w B..

Rozpoznając niniejszą sprawę wskazać należy, że niniejsza sprawa jest kolejną ze spraw kontrolowanych przez Sąd, a dotyczących opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynku "stodoły" należącego do podatnika. Uprzednio, Sąd kontrolował prawidłowość decyzji wydanej wobec niego za 2020 r. i wyrokiem z dnia 8 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 317/22 uchylił decyzję Kolegium. Z uwagi na adekwatność tych spraw, Sąd posłuży się argumentacją zawartą w uzasadnieniu tego wyroku podzielając ją w pełni.

Zgodnie z regulacją art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej.

Wskazane wyżej zwolnienie od opodatkowania wymaga łącznego spełnienia trzech warunków wynikających z brzmienia przywołanego przepisu. Odnosi się on do budynków gospodarczych lub ich części, po drugie muszą być one położone na gruntach gospodarstw rolnych oraz służyć wyłącznie działalności rolniczej.

Chodzi zatem o budynki inne niż mieszkalne czy użyteczności publicznej służące celom gospodarczym. Pojęcie budynku gospodarczego zdefiniowane jest w § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422). Zgodnie z zawartą tam definicją budynkiem gospodarczym jest budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych.

Odnośnie kryterium położenia na gruncie gospodarstwa rolnego wskazać należy, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.r. za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Art. 1 ww. ustawy stanowi zaś, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Z przepisu art. 2 ust. 1 u.p.r. wynika, że dla uznania określonych gruntów za gospodarstwo rolne nie jest konieczne, aby stanowiły one zorganizowaną całości, czy też leżały na obszarze jednej gminy, powiatu, czy województwa. Gospodarstwo rolne tworzą bowiem grunty będące własnością lub w posiadaniu jednej osoby, położone na dowolnym obszarze, nawet wówczas, gdy nie istnieje pomiędzy nimi żadna więź ekonomiczna, nawet wówczas, gdy z uwagi na ich położenie (np. w różnych gminach) nie mogą one stanowić zorganizowanej całości. Z definicji gospodarstwa rolnego, wprowadzonej na potrzeby podatku rolnego, wynika, że jedynym elementem łączącym wyżej wymienione grunty jest osoba rolnika (por. m.in. wyrok NSA z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt I GSK 8/14).

Z dyspozycji art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. wynika, że po ustaleniu, iż budynek gospodarczy położony jest na gruntach gospodarstwa rolnego do weryfikacji pozostaje kwestia przeznaczenia tego budynku, określanego przez ustawodawcę jako "służenie wyłącznie działalności rolniczej".

Jak wskazano w decyzjach organów obu instancji w posiadaniu podatnika znajdują się łącznie użytki rolne o powierzchni 0,5793 ha, czyli nie przekraczającej 1 ha ani 1 ha przeliczeniowego oraz budynek oznaczony w ewidencji budynków Starostwa Powiatowego w B. numerem [...] o funkcji "pozostałe budynki niemieszkalne" położny na działce o nr [...]. Przedmiotowy budynek nie jest położony na gruntach gospodarstwa rolnego w rozumieniu u.p.r., a wcześniejsze twierdzenie podatnika, że jest posiadaczem gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni 1,1829 ha nie znajduje potwierdzenia w dokumentach zgromadzonych przez organ podatkowy w trakcie postępowania.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawą wymiaru podatków są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. NSA w wyroku z dnia 15 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 2565/12 stwierdził, że zawarte w tej ewidencji dane można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (ich zmiana może mieć miejsce tylko w stosownym trybie administracyjnym, a organy podatkowe nie mają możliwości ich samodzielnego korygowania). Do kategorii tej zaliczyć można dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków. Drugą kategorię stanowią dane o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być w pewnych - niejako wyjątkowych - sytuacjach przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów proceduralnych. Może to mieć miejsce m.in. w sytuacji, gdy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku. W takiej sytuacji organ podatkowy zobligowany jest do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13; wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1930/12; zob. też S. Bogucki, K. Winiarski, Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatków lokalnych, "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2015, nr 2, s. 11-19).

Podkreślić także należy, że wobec brzmienia art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2204, dalej: u.k.w.h.) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym i że "z tej przyczyny organ administracji nie ma możliwości, aby w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych jakie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym z wpisów dokonanych w księdze wieczystej". Zgodnie z tym stanowiskiem, zasada wyrażona w art. 3 ustawy wyklucza jakąkolwiek kontrolę w postępowaniu administracyjnym, dotyczącą treści wpisów własności w tychże księgach. Wpis do księgi wieczystej - po myśli art. 626 8 § 6 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 2018.1360 t.j.) - jest bowiem orzeczeniem sądu cywilnego, którego treść wiąże wszystkie inne sądy i organy. Z uwagi na to oraz ze względu na przepis art. 3 ust. 1 u.k.w.h. organ nie ma możliwości, aby w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym z wpisów dokonanych w księdze wieczystej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 2435/20, przywołany i zaaprobowany także w wyroku NSA z dnia 10 marca 2022 r., sygn. akt III FSK 391/21).

Nadmienić w tym miejscu warto, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Akta sprawy, o których mowa oznaczają dokumentację sprawy, na podstawie której organ ustalił stan faktyczny sprawy i wydał rozstrzygnięcie będące przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Należy zatem przyjąć, że przesłane przez organ przy skardze akta sprawy są tymi, które organ posiadał, prowadząc postępowanie zakończone orzeczeniem zaskarżonym do sądu. Przepisy nie nakładają na sąd obowiązku zgromadzenia kompletnych akt postępowania w sprawie toczącej się przed nim, a tylko dokonanie oceny na podstawie akt przesłanych przez organ, a wyjątkowo uzupełnianych dodatkowymi istotnymi dowodami (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 1548/06, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 979/18).

W niniejszej sprawie w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie Starosty [...] z dnia 14 września 2021 r. o wprowadzonych zmianach w danych ewidencyjnych, zgodnie z § 35 rozporządzenia Ministra Rozwoju. Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1390). Wynika z niego, że wpis dotyczące działek o nr [...], [...], [...] i [...] w zakresie "użytku lub klasy" i oznaczenia rodzaju zmieniono z "RV" na "B", o nr [...] zmieniono powyższe oznaczenie z "RV" na "Bp", o nr [...] z "RV Br-RV" na ‘B", o nr [...] z "Ba" na "Bi", o nr [...] z "RV" na "RV" (w części 0,0524) i "dr" (w części 0,0141), zaś o nr [...] z "RV Ba i dr) na "dr". Jednocześnie w odniesieniu do budynków wykreślono w ramach nr ewidencyjnego [...] (działka [...]) budynek zaklasyfikowany w ramach KŚT jako "budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa", zaś w ramach klasyfikacji PKOB jako "budynki gospodarstw rolnych" i w to miejsce wpisano w ramach powyższych klasyfikacji "pozostałe budynki niemieszkalne" z główną funkcją "budynek nie określony atrybutem FSB". Zmniejszono przy tym powierzchnię zabudowy z 147 m2 na 143 m2.

Należy zauważyć, że z dokumentu włączonego do akt administracyjnych sprawy z przeglądania księgi wieczystej [...] według stanu na dzień 23 listopada 2021 r. działki o nr [...] do [...] ujawnione są jako "Rola", działka o nr [...] i [...] jako "Dr-Drogi", działki o nr [...] i [...] jako "R-Grunty orne".

Co więcej w aktach administracyjnych sprawy znajdują się natomiast przesłane wraz z pismem Starosty [...] z dnia 8 czerwca 2021 r. dwie kserokopie uproszczonych wypisów z rejestru gruntów na dzień 7 czerwca 2021 r., w których jako właściciela oznaczono skarżącego. Oba te wypisy dotyczą działki oznaczonej nr [...] o powierzchni 0,1383 ha (podkr. Sądu), położonej jest w B1. przy ul. [...]. Jednocześnie z wypisu z kartoteki budynków nadesłanej przez ten organ wynika, że podatnik (poza budynkiem mieszkalnym – jednorodzinnym) jest właścicielem także "pozostałego budynku niemieszkalnego", a budynek ten nie jest określony innym atrybutem FSB.

Należy jednakże dostrzec, że we wspomnianym piśmie z dnia 8 czerwca 2021 r. Starosta podał jednocześnie, iż na dzień 1 stycznia 2020 r. oraz 7 czerwca 2021 r. J. O. nie jest wykazany jako właściciel gruntów położonych w gminie B1..

Z powyższego nie sposób po pierwsze wywieść, by skarżący nie był właścicielem bądź posiadaczem gospodarstwa rolnego.

Z u.p.r. nie wynika bowiem po pierwsze obowiązek usytuowania gospodarstwa rolnego na terenie jednej gminy. Po drugie ustawodawca posłużył się sformułowaniem "stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki nieposiadającej osobowości prawnej", a zatem do ustalenia faktu istnienia gospodarstwa rolnego należącego do jednej osoby koniecznym jest również uwzględnienie faktu posiadania, a nie tylko władztwa nieruchomości. Po trzecie grunty te muszą być grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy.

Oznacza to, że aby ocenić w sposób prawidłowy fakt posiadania przez skarżącego gospodarstwa rolnego materiał dowodowy winien obejmować wypisy z ewidencji gruntów dotyczących wszystkich nieruchomości pozostających we własności (względnie w posiadaniu) skarżącego. Dopiero na podstawie tak zebranego materiału dowodowego właściwy organ będzie mógł precyzyjnie wykazać czy przedmiotowy budynek jest położony na gruncie gospodarstwa rolnego. W zależności od rezultatu tych ustaleń konieczne może okazać się w dalszej kolejności zweryfikowanie kryterium określanego w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. jako "służenie wyłącznie działalności rolniczej".

Zauważenia przy tym wymaga, że z zawiadomienia Starosty [...] z dnia 14 września 2021 r. wynika, że podstawą zmian w danych ewidencyjnych nieruchomości stanowiących własność podatnika był "operat pomiarowy [...] ([...])" przyjęty w dniu 16 sierpnia 2021 r., który jak się można jedynie domyślać z pisma z dnia 28 września 2021 r. był sporządzony w związku z modernizacją ewidencji gruntów i budynków na terenie gminu B.. Brak jest przy tym dokumentu, z którego wynikać by miała zmiana przeznaczenia gruntów należących do skarżącego, jak również i tego, czy ujawniona zmiana nie została zaskarżona przez podatnika.

Odnosząc się zaś do klasyfikacji budynku w ewidencji wskazać należy, że sama zmiana w tej ewidencji oznaczenia takiego obiektu budowlanego z "budynki gospodarstw rolnych" na "pozostałe budynki niemieszkalne" nie może sama w sobie prowadzić do opodatkowania gruntu pod nim leżącego podatkiem od nieruchomości, a tak przyjęły organy.

Jednocześnie Sąd dostrzega, że w niniejszej sprawie do podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości przyjęto powierzchnie gruntów, na które składają się również grunty oznaczone jako drogi. Tymczasem w myśl art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają również: grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle - z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż utrzymanie dróg publicznych lub eksploatacja autostrad płatnych. Jednocześnie jak wynika z pkt 19 tabeli w Załączniku nr 1 "ZALICZANIE GRUNTÓW DO POSZCZEGÓLNYCH UŻYTKÓW GRUNTOWYCH" do rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (dz. U. z 2021 r. poz. 1390 ze zm.) " Do użytku gruntowego o nazwie "drogi" zalicza się grunty, które są pasami drogowymi dróg publicznych oraz dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1376).

2. Do użytku gruntowego o nazwie "drogi" nie zalicza się gruntów w granicach pasów drogowych dróg wewnętrznych, jeżeli:

1) wchodzą w skład gospodarstwa rolnego lub leśnego;

2) wchodzą w skład działki budowlanej, która nie jest osiedlem mieszkaniowym, dworcem kolejowym lub dworcem komunikacji autobusowej albo też nie jest odrębnym pasem gruntu wydzielonym wyłącznie w celu zapewnienia dostępu tej działki do drogi publicznej.

3. Grunty w granicach pasów drogowych dróg wewnętrznych niezaliczone do użytku gruntowego "drogi" włącza się do:

1) przyległego użytku rolnego, jeżeli wchodzą w skład gospodarstwa

rolnego;

2) użytku "las", jeżeli wchodzą w skład gospodarstwa leśnego;

3) odpowiedniego użytku z grupy użytków zurbanizowanych i zabudowanych, jeżeli wchodzą w skład działki budowlanej".

Zatem niezbędne jest ustalenie czy wskazane jako drogi działki korzystają czy też nie ze zwolnienia o jakim mowa w tym przepisie.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, zobowiązując właściwy organ, aby w ponownym postępowaniu uwzględnił powyższą argumentację i wynikające z niej zalecenia.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł, stanowiącą uiszczony wpis od skargi.