Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1422/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 3, art. 134, art. 145, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 31, art. 33, art. 34
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Protokolant Małgorzata Krasowska-Świt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2018 r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 11 października 2017 r., znak [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania skarżącego W. N. od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta z dnia [...] 2017 r. nr [...], którą postanowiono umorzyć postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości pomiędzy nieruchomością położoną w W oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków jako działka ewidencyjna nr [...], będącą własnością W. N., s. E. i B., dla której prowadzona jest księga wieczysta [...], a nieruchomością położoną w W oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków, jako działka ewidencyjna nr [...], będącą własnością Ł. W. s. C. i A., dla której prowadzona jest księga wieczysta [...] oraz przekazać z urzędu do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu sporną sprawę graniczną dotyczącą ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działką nr ewidencyjny [...] położoną w W, a nieruchomością oznaczoną jako działka numer ewidencyjny [...] w W, na podstawie art. 34 w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1629), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017, poz. 1257 ze zm.), art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 935) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: Zaskarżoną decyzją organ I instancji orzekł o umorzeniu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości pomiędzy nieruchomością położoną w W, oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków jako działka ewidencyjna nr [...], będącą własnością skarżącego, a nieruchomością oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...], będącą własnością Ł. W. Sporną sprawę dotyczącą ustalenia przebiegu granicy pomiędzy w/w działkami przekazano z urzędu do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, iż po przeprowadzeniu wizji w terenie geodeta poinformował zainteresowanych, że brak jednoznacznych dowodów, o których mowa w art. 31 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, pozwalających ustalić przebieg granicy, w związku z czym istnieje możliwość ich przyjęcia na podstawie zgodnego oświadczenia stron (art. 31 ust. 3 ustawy). Geodecie mimo podjętych przez niego czynności nie udało się nakłonić stron do poczynienia wobec siebie ustępstw i do podpisania aktu ugody. Wobec powyższego w protokole granicznym, stanowiącym część dokumentacji rozgraniczeniowej przedmiotowych nieruchomości oraz na mapie rozgraniczenia geodeta opisał przebieg granic, a ze względu na zaistniały spór i wobec braku możliwości jego zakończenia w wyniku ugody granicznej, jak i przesłanek do wydania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, o której mowa w ustawie, organ był zobowiązany do umorzenia postępowania i przekazania sprawy z urzędu do sądu powszechnego.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący. Zwrócił się z prośbą o rozpatrzenie decyzji wydanej niezgodnie ze stanem faktycznym dotyczącym rozgraniczenia działki [...] i [...] w W na podstawie bezprawnie utworzonych nowych operatów i kłamliwych wskazań przez właściciela działki [...]. Stwierdził także, że w dniu 16 listopada 2016 r. geodeta wyznaczył według ewidencji gruntów nową granicę w terenie w obecności zainteresowanych stron nie zwracając uwagi na użytkowanie i utworzony nasyp, w którym oznaczył rozgraniczenie w punktach [...] do [...] oraz szerokości pasa drogowego wywłaszczonego o pow. 619m2 tylko od drogi powiatowej nr [...]. Nie był również zainteresowany postępowaniem sądowym z roku 1964, które koliduje z nowo utworzonym operatem z roku 1960, niezgodność ta występuje również w rejestrach pomiarowych np. nr [...]. Przyczyną niezgodności rozgraniczenia w/w działki jest utworzenie działki [...]. Wydział Geodezji w ramach inwentaryzacji w 1993 r. na działkach [...] i [...] nie dokonał rejestracji w księgach wieczystych, natomiast w 1995 r. dopilnowano, aby niewiele w zasobach geodezyjnych pozostało informacji dotyczących działki nr [...]. Dodatkowo w 1995 r. utworzono pod drogą w sąsiedztwie działki odwołującego się dwa przepusty bez odprowadzenia wody, likwidując ciek wody od tych przepustów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało treść art. 34 ust. 1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z właśnie taką sytuacją, a mianowicie nie doszło do zawarcia ugody pomiędzy właścicielami działek odnośnie przebiegu granicy, a istotnie nie ma podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu, gdyż - jak to jednoznacznie wynika ze stanowiska geodety uprawnionego - dane geodezyjne, które winny stanowić podstawę do ustalenia przebiegu granicy są sprzeczne i niekompletne. Geodeta uprawniony wskazał, iż analizując materiały sprawy należy stwierdzić, iż pierwotna działka nr [...] posiadała powierzchnię 0,7010ha, która wynikała z założenia nowej ewidencji gruntów po nowych pomiarach w 1960 r. oraz na podstawie protokołu ustalonego stanu władania sporządzonego w 1963 roku. Z protokołu wynika, że ustalenia granic pomiędzy działkami [...] i [...] dokonała jedna osoba - widnieje nieczytelny podpis - zatem drugi właściciel działki nie wypowiedział się co do przebiegu granic z czego płynie wniosek, iż przy ustaleniu granicy nastąpiły nieprawidłowości prawne, niemniej jednak, jak wynika ze szkiców polowych, położenie linii granicznej i jej pomiar został określony jednoznacznie i taki stan przebiegu granic do dnia dzisiejszego określa granicę w operacie ewidencji gruntów. Jak wynika z notatki służbowej spisanej w dniu 7 lutego 1969 r., a zawartej w operacie podziału działki nr [...] zaktualizowanym pod nr [...] w dniu 14 października 1968 r., ówcześni właściciele zgłaszali nieprawidłowy przebieg granic pomiędzy działkami [...] a [...] w stosunku do jej przebiegu na gruncie. Zatem należy stwierdzić, że zebrane dokumenty potwierdzają spór co do przebiegu granicy istniejący od 1968 r. Powstały pas sporny wynosi 10 m. Brak natomiast dokumentów pozwalających na stwierdzenie zasadności zmiany linii rozgraniczeniowej. Powierzchnie działek są wynikiem wtórnym wcześniej ustalonych granic. Właściciel działki nr [...] - skarżący - twierdzi, że właściwy przebieg linii granicznej zawarty jest pomiędzy punktami [...], [...]. Sporny pas jest niezagospodarowany. Zaproponowana ugoda nie została zawarta.

W takiej sytuacji organ administracji ma obowiązek umorzyć postępowanie prowadzone przed tym organem i przekazać sprawę do rozpoznania sądowi powszechnemu.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję wniósł skarżący W. N. Skarżący wniósł liczne zastrzeżenia do pracy geodety oraz urzędów. Podważył również wiarygodność protokołów. Wskazał, iż w jego ocenie sporna powierzchnia wynosi 774 m 2.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania.

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja została podjęta na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.; powoływanej dalej jako "P.g.k."), zgodnie z którym organ, o którym mowa w ust. 1, umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi. Zgodnie zaś z art. 34 ust. 1 P.g.k., jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1, upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta).

Wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron (art. 33 ust. 1 P.g.k.). Wydanie decyzji poprzedza:

1) dokonanie przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta) oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami; w wypadku stwierdzenia wadliwego wykonania czynności upoważnionemu geodecie zwraca się dokumentację do poprawy i uzupełnienia;

2) włączenie dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że decyzja wydana na podstawie art. 34 ust. 2 P.g.k. nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, a jedynie kończy bieg postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Treścią decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazania sprawy sądowi nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie dotyczące przebiegu granic, lecz jedynie wymienione proceduralne powody uniemożliwiające zakończenie sprawy w postępowaniu administracyjnym, od których zaistnienia ustawodawca uzależnił możliwość umorzenia postępowania. Ponadto, wzajemna relacja przepisów art. 33 i 34 P.g.k. pozwala na stwierdzenie, że umorzenie postępowania administracyjnego o rozgraniczenie i przekazanie sprawy sądowi na podstawie art. 34 ust. 2 P.g.k. nie ma charakteru decyzji uznaniowej. Decyzja wydana w powyższym zakresie jest zgodna z prawem tylko wówczas, gdy nie zawarto ugody i gdy zebrane dowody nie dają podstaw do ustalenia przebiegu granicy i nie można tego przebiegu przyjąć także w oparciu o zgodne oświadczenie stron. Umorzenie postępowania rozgraniczeniowego i przekazanie sprawy sądowi może dotyczyć tylko tych granic, których rozgraniczyć w postępowaniu administracyjnym z wyżej wskazanych przyczyn nie można. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 listopada 2009 r. (sygn. akt I OSK 233/09), stwierdził, że jeżeli nie ma właściwych dokumentów pozwalających na jednoznaczne określenie granicy, a stanowiska stron co do przebiegu granicy są sprzeczne, to organ nie ma kompetencji do dokonania rozgraniczenia.

Stanowisko Kolegium odnośnie zaistnienia przesłanek umorzenia postępowania w oparciu o wskazany wyżej przepis i przekazania sprawy sądowi powszechnemu znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.

Zdaniem Sądu organy obu instancji podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, o czym świadczy szeroko zebrany materiał dowodowy. Tak zebrany materiał dowodowy został przez organy wyczerpująco rozpatrzony i oceniony, a wypływające z tej oceny wnioski Sąd w pełni akceptuje. Z przedłożonych akt administracyjnych wynika również, że przed wydaniem decyzji organ pierwszej instancji zapoznał się z dokumentacją przedstawioną przez uprawnionego geodetę, a następnie dokonał oceny prawidłowości wykonania czynności oraz dokumentów stanowiących podstawę do sporządzonego przez geodetę sprawozdania technicznego. Spór co do przebiegu granicy między działkami [...] i [...] istnieje od 1968 roku. Brak jest dokumentów pozwalających na stwierdzenie przebiegu tejże granicy. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że przy ustalaniu przebiegu wyżej opisanej granicy wystąpiły nieprawidłowości prawne, gdyż jeden z właścicieli nieruchomości nie wypowiedział się co do przebiegu granicy.

W świetle powyższego, należało zaakceptować stanowisko Kolegium zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że ponieważ w rozpoznawanej sprawie brak było właściwych dokumentów pozwalających na jednoznaczne określenie granicy, a stanowiska stron co do przebiegu granicy były sprzeczne – organ nie miał kompetencji do dokonania rozgraniczenia nieruchomości. Według przepisów rozdziału 6 P.g.k. właściwy organ może wydać decyzję o rozgraniczeniu tylko w sytuacjach, gdy przebieg granicy można ustalić na podstawie dokumentów wymienionych w art. 31 ust. 2 P.g.k. lub zgodnych oświadczeń stron. Przepisy omawianej P.g.k. nie wyposażają natomiast organów administracji w prawo do rozstrzygania sporów pomiędzy stronami w kwestii rozgraniczenia. Gdy między stronami istnieje spór co do przebiegu linii granicznych, a równocześnie nie ma podstaw do wydania merytorycznej decyzji o zatwierdzeniu granic - jak w niniejszej sprawie - to wówczas organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania i przekazaniu z urzędu sprawy sądowi na podstawie art. 34 ust. 1 i 2 P.g.k.

W świetle powyższych okoliczności, brak było podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu przedmiotowych nieruchomości. W tym stanie rzeczy organ prawidłowo wydał decyzję o umorzeniu postępowania i przekazaniu sprawy sądowi powszechnemu.

Uwzględniając powyższe - w ocenie Sądu - skargę należało oddalić w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.