Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 1049/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1, art. 7, art. 77 par. 1, art. 10 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska- Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot /sprawozdawca/, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...]; 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej A. C. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania Sądu jest skarga A. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2015 r., który utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2015 r., umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w W. przy ul. S..

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej PINB, organ I instancji) po przeprowadzonych na gruncie oględzinach ustalił, że na działce nr ew. [...] w W. znajduje się budynek mieszkalny zlokalizowany [...]m od ogrodzenia z działką sąsiednią należącą do A. i S. C.. Budynek jest jednokondygnacyjny, podpiwniczony z poddaszem użytkowym, posiada dach dwuspadowy jedną połacią skierowany w stronę działki [...] (skarżących). W ścianie zlokalizowanej [...]m od granicy z działką sąsiednią istnieje okno do pomieszczenia piwnicznego. Według inwestora M. B. budynek powstał na podstawie pozwolenia na budowę znak [...] z dnia [...] listopada 1986 r. wydanego przez Urząd Miasta i Gminy W.. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej PINB, organ I instancji) podczas prowadzonego postępowania zgromadził dokumenty stwierdzające, że M. B. uzyskał pozwolenie na budowę nr [...] z dnia [...] sierpnia 1982 r. (kopia kart z ewidencji ruchu budowlanego w gospodarce nieuspołecznionej) oraz, że obiekt ten przekazano do użytkowania w miesiącu grudniu 1989 r. (pismo Burmistrza W. z [...] marca 2015 r.).

W tych warunkach organ I instancji umorzył postepowanie administracyjne

na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., w sprawie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w W. przy ul. S., informując jednocześnie, iż postępowanie w sprawie wykonania oranżerii jest przedmiotem odrębnego postępowania.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem A. C. wniosła odwołanie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w którym, kwestionując ustalenia organu pierwszej instancji podniosła, że organ

I instancji nie dokonał jakichkolwiek ustaleń w przedmiocie parametrów zabudowy

i powierzchni użytkowej wybudowanego budynku jednorodzinnego celem ustalenia czy budynek ten został wybudowany zgodnie z pozwoleniem na budowę nr [...] z dnia [...] sierpnia 1982 r. Podkreśliła, iż z naruszeniem art., 7 i 77 k.p.a. PINB przyjął, że budynek został wybudowany zgodnie z pozwoleniem na budowę nr [...]i przekazany do użytkowania w grudniu 1989 r. Również nie dokonano w ocenie odwołującej jakichkolwiek ustaleń w użytkowania obiektu w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu, bezpieczeństwu mienia, z uwagi na osuwanie się z dachu budynku połaci śniegu. Odwołująca podniosła zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, że postępowanie jest bezprzedmiotowe.

Decyzją z dnia [...] września 2015 r., Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB, organ odwoławczy) powołując jako podstawę prawną art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wyjaśniając powody wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania stwierdził, że przedmiotem sporu jest budowa budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ew.[...]

w W. przy ul. S., należącej do M. i G. B.. Organ odwoławczy uzupełniając postępowanie wyjaśniające oparł się o czynności kontrolne uzupełnione przez PINB w dniu [...] sierpnia 2015 r. w wyniku których ustalono wymiary głównej bryły obiektu tj. [...]m × [...]m ([...]²) wraz z gankiem [...]m × [...]m ([...]m²) co daje łączną powierzchnię zabudowy ok. [...]m², nadto M. B. okazał oryginał pozwolenia na budowę z dnia [...] listopada 1986 r., znak [...].

Z dalszej części uzasadnienia wynika, że na podstawie całokształtu materiału dowodowego WINB doszedł do przekonania, że M. B. przedmiotowy obiekt budowlany – budynek mieszkalny zlokalizowany na działce nr ew. [...] w W. przy ul. S., wybudował zgodnie z posiadanym pozwoleniem na budowę Nr [...]

z dnia [...] listopada 1986 r., znak [...]. Podał przy tym, iż pozwolenie na budowę o tożsamym numerze i roku budowy wpisane do ewidencji ruchu budowlanego

w gospodarce nieuspołecznionej z 1986 r. znajdującej się w archiwum zakładowym Urzędu Miasta w W. dotyczy obiektu budowlanego o pow. zabudowy [...]m², a więc tożsamej powierzchni jak przedmiotowy budynek mieszkalny, na co wskazuje protokół kontroli z [...] sierpnia 2015 r.

Nieścisłości w dokumentacji archiwalnej mogą świadczyć zdaniem organu odwoławczego o omyłce pisarskiej urzędnika przy sporządzaniu ewidencji ruchu budowlanego. Za zasadnością takiej koncepcji przemawia jak stwierdził WINB, okazanie przez inwestora oryginału pozwolenia na budowę Nr [...] z dnia [...] listopada 1986 r., znak [...], ponadto parametry techniczne przypisane pozwoleniu na budowę Nr [...] z dnia 25 sierpnia 1982 r. nie korespondują z powierzchnią zabudowy spornego obiektu. Poza tym organ zaznaczył, iż istotna jest data nabycia działki przez inwestora na której usytuowany został budynek, bowiem jak wskazał WINB z oświadczenia M. B. z dnia [...] września 2015 r. skierowanego do Burmistrza Miasta i Gminy w W., wynika, że działkę nabył w roku 1986 r. na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 1986 r., Nr [...] i wystąpił o pozwolenie na budowę.

Organ odwoławczy za chybione i nieznajdujące uzasadnionych podstaw uznał argumenty odwołującej na tle niezachowania właściwej odległości od granic działki, na której inwestycja jest realizowana. Dalej wyjaśnił, że w postępowaniu o pozwolenie na budowę organ architektoniczno-budowlany, który zatwierdza przedłożony projekt sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Kontrola ta obejmuje prawidłowość usytuowania budynku na działce. Brak szczegółowej dokumentacji projektowej nie może prowadzić do negatywnych konsekwencji dla inwestora prowadzących do uznania, że obiekt powstał niezgodnie z dokumentacją projektową w zakresie jego lokalizacji. Dodał, że zgodnie

z przepisami ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229) właściciel nie był zobligowany do przechowywania przez okres istnienia obiektu dokumentów związanych z jego realizacją.

W podsumowaniu ponownie dodał, że inwestor zrealizował inwestycje na podstawie pozwolenia na budowę Nr [...] z dnia [...] listopada 1986 r., znak [...], co wyklucza prowadzenie postępowania w sprawie legalności budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w W. przy ul. S..

Również kwestia dachu czy wymiana okna musi zdaniem WINB prowadzić do stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie zaszła bezprzedmiotowość postępowania prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego i brak jest przesłanek do dalszego prowadzenia postępowania w sprawie w trybie art. 50 – 51 Prawa budowlanego.

Kwestia związana ze spadającym śniegiem z dachu budynku mieszkalnego jak wskazał organ odwoławczy wykracza poza uprawnienia organów administracji publicznej, może stanowić przedmiot sporów cywilnych.

W rezultacie w ocenie organu drugiej instancji zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że inwestor nie naruszył norm Prawa budowlanego. W tym kontekście organ zauważył, że zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. jeżeli postępowanie

z jakiejkolwiek przyczyny stanie się bezprzedmiotowe, organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza zaś, że brak jest któregoś z elementów materialnego stanu prawnego i dlatego nie można wydać decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Wreszcie stwierdził zasadność rozstrzygnięcia organu I instancji ale z odmiennym uzasadnieniem.

Argumenty podniesione w odwołaniu pozostają zaś bez wpływu na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.

Na powyższe rozstrzygnięcie A. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz orzeczenia o kosztach postępowania podniosła zarzuty naruszenia:

1. przepisów stanowiących podstawę stwierdzenia nieważności w postaci art. 40 § 2, art. 79 § 1 i 2 i art. 85 oraz art. 136 k.p.a., poprzez nie przeprowadzenie w toku postępowania administracyjnego oględzin budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce ewidencyjnej gr. [...] w W. przy ul. S. w celu ustalenia któregokolwiek z parametrów technicznych w/w obiektu budowlanego, tj. powierzchni zabudowy, powierzchni użytkowej bądź kubatury jak również nie zawiadomienia pełnomocnika skarżącej o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin budynku usytuowanego na działce ewidencyjnej nr [...],

o powierzchni [...] m2, położonej przy ul. S. w W. co skutkuje, tym że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 2) k.p.a.,

2. art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy zasadnym było uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie do ponownego rozpoznania przez organ administracyjny pierwszej instancji celem przeprowadzenia postępowania dowodowego

w znacznej części, stosownie do brzmienia art. 138 § 2 k.p.a.,

3. art. 136 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez zlecenie przez organ II instancji postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2015 r. przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez dokonanie oględzin budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr ew. [...]

w W. przy ul. S. w celu ustalenia któregokolwiek z parametrów technicznych w/w obiektu budowlanego, tj. powierzchni zabudowy, powierzchni użytkowej bądź kubatury, co skutkowało brakiem możliwości zgłaszania przez skarżącą zastrzeżeń, które mogłyby być przedmiotem kontroli organu II instancji,

a wiec pozbawieniem skarżącej dwuinstancyjności postępowania administracyjnego,

4. art. 15 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przeprowadzenie przez organ II instancji postępowania wyjaśniającego w znacznej części, co skutkowało pozbawieniem strony prawa do rzetelnej kontroli rozstrzygnięć organów, a więc pozbawienia strony dwuinstancyjności postępowania administracyjnego,

5. art. 40 § 2 w związku z art. 79 § 1 i 2 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, z uwagi na nie zawiadomienie pełnomocnika skarżącej o miejscu

i terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin budynku usytuowanego na działce ew. nr [...], o pow. [...] m2, położonej przy ul. S. w W.,

6. art. 140 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., poprzez uniemożliwienie skarżącej i jej pełnomocnikowi czynnego udziału w każdym stadium postępowania,

7. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego oraz oparcie rozstrzygnięcia na wybiórczej ocenie materiału dowodowego, skutkującej:

przyjęciem, że budynek mieszkalny zlokalizowany na działce ewidencyjnej nr [...], o powierzchni [...] m2, położonej przy ul. S. w W., dla której Sąd Rejonowy w G., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] został wybudowany zgodnie z pozwoleniem na budowę nr [...] z dnia [...] listopada 1986 roku, podczas gdy z ewidencji ruchu budowlanego z 1986 r. wynika, iż pod numerem [...] jako inwestor widnieje R. T. a pozwolenie na budowę odnosi się do budynku przy ul. D. [...] w W. o pow. zabudowy [...] m2 i kubaturze [...] m3,

brakiem dokonania przez organy administracyjne ustaleń w przedmiocie parametrów kubatury użytkowej wybudowanego budynku jednorodzinnego zlokalizowanego na działce ew. nr [...], o powierzchni [...] m2, położonej przy ul. S. w W., dla której Sąd Rejonowy w G., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] celem ustalenia czy budynek mieszkalny znajdujący się na nieruchomości w rzeczywistości odpowiada parametrom budynku na które wydano pozwolenie na budowę nr [...],

pominięciem okoliczności, że oddanie do użytkowania w grudniu 1989 r. dotyczyło budynku o powierzchni zabudowy [...] m2, kubaturze [...] m3 i łącznej powierzchni użytkowej [...] m2 dwóch izb mieszkalnych, a więc o innych parametrach niż budynek usytuowany na działce ew. nr [...], o powierzchni [...] m2, położonej przy ul. S. w W.,

brakiem dokonania przez organy administracyjne jakiejkolwiek weryfikacji pozwalającej na przyjęcie, że dokonany pod nr [...] wpis w ewidencji ruchu budowlanego iv gospodarce nieuspołecznionej z 1986 roku jest oczywistą omyłką

i w rzeczywistości nie odnosi się do inwestora R. T., który w oparciu

o wskazane pozwolenie na budowę wybudował budynek przy ul. D. [...] w W.

o powierzchni zabudowy [...] m2 i kubaturze [...] m3,

brakiem dokonania przez organy administracyjne obu instancji jakichkolwiek ustaleń w przedmiocie podnoszonego przez skarżącą, użytkowania obiektu w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia z uwagi na osuwanie się

z dachu budynku zlokalizowanego na działce ew. nr [...], o powierzchni [...] m2, położonej przy ul. S. w W., połaci śniegu na sąsiednią nieruchomość o nr ew. [...] stanowiącą własność skarżącej się,

przyjęciem, że remont dachu i wymiana okien w budynku zlokalizowanym na działce ew. nr [...] został przeprowadzony przez Pana M. B.

z zachowaniem tożsamości elementów, w sytuacji gdy od strony działki skarżącej nastąpiło skrócenie dachu wystającego poza lico budynku, a otwór okienny znajdujący się w odległości [...] m od ogrodzenia z działką sąsiednią, należącą do skarżącej został powiększony;

8. naruszenie art. 105 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, że postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe, w sytuacji gdy stan faktyczny sprawy umożliwia wydanie decyzji

w oparciu o przepisy Prawa budowlanego, tj. w oparciu o art. 48 lub art. 51 i art. 66 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane,

9. naruszenie art. 11 i art. 107 § 1 k.p.a., poprzez brak odniesienia się przez organ II instancji do podnoszonych przez skarżącą zarzutów i twierdzeń.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca, na podstawie art. 145 § 2 p.p.s.a. wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G., znak: [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., zaś przypadku nie podzielenia przez Sąd zarzutu wydania decyzji z rażącym naruszeniem przepisów prawa, wniosła na podstawie art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. o uchylenie w całości decyzji zaskarżonej i utrzymującej w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej ( § 1) przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 przywołanego przepisu). Sądy administracyjne kierując się kryterium legalności dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni nom prawa materialnego.

Rozstrzygając w granicach danej sprawy, Sąd nie jest związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Dokonana zgodnie z przedstawionymi kryteriami sądowa kontrola zaskarżonego aktu wykazała konieczność zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lic. "c" p.p.s.a. Zgodnie z ww. przepisem zaskarżony akt podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zaznaczyć wypada, że kontroli Sądu w pierwszej kolejności poddana została prawidłowość zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów postępowania. To te przepisy rzutują bowiem na prawidłowość stanu faktycznego,

a tylko należycie ustalony stan faktyczny sprawy pozwala ocenić zasadność zastosowania konkretnych norm prawa materialnego lub procesowego.

Dokonując wskazanej kontroli należało więc mieć na względzie, że działania organów administracji publicznej, uprawnionych do prowadzenia postępowania

i podejmowania orzeczeń, podporządkowane są przede wszystkim zasadzie praworządności zawartej w art. 6 k.p.a. i w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wymaga ona bezwzględnej zgodności z prawem każdej czynności procesowej, w tym - podejmowanej przez organ administracji publicznej w ramach przyznanych kompetencji czynności orzeczniczej. Dla realizacji zasadniczego celu postępowania administracyjnego jakim jest rozstrzygnięcie sprawy, pierwszorzędne znaczenie ma ustalenie obowiązującej normy prawa, odpowiedniej dla rozstrzygnięcia danej sprawy. Niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawnej jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. W ścisłym związku z przywołaną wyżej zasadą praworządności pozostaje zatem określona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej.

W doktrynie podkreśla się wynikający z tej zasady nakaz dla organów administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz

i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa (W. Dawidowicz "Ogólne postępowanie administracyjne", s.108). Zasada prawdy obiektywnej nakłada więc na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązek określenia z urzędu jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz obowiązek przeprowadzenia tych dowodów z urzędu.

Z powyższą zasadą skorelowane są regulacje zawarte w art. 77 k.p.a. Według wskazanego przepisu organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać

i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, tak aby ustalony stan faktyczny zgodny był

z rzeczywistością. To, czy dana okoliczność została udowodniona, można zaś ocenić jedynie na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Stanowisko organu prowadzącego postępowanie – po przeprowadzaniu koniecznych czynności procesowych - winno zaś znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a.

Podnieść również trzeba, że skuteczne wniesienie odwołania przenosi na organ wyższego stopnia uprawnienie do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy uprzednio rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji. Cechą postępowania odwoławczego w ujęciu art. 138 k.p.a. jest to, że nie ogranicza się ono jedynie do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej, lecz wymaga od organu odwoławczego ponownego rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy w jej całokształcie, a więc również z uwzględnieniem wszystkich żądań i zarzutów zawartych w odwołaniu.

Zgodnie z art. 140 k.p.a. w postępowaniu odwoławczym w sprawach nieuregulowanych odrębnie w szczególnym przepisie, mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Dla organu odwoławczego oznacza to obowiązek stosowania również wyżej wymienionych zasad ogólnych

i przepisów z nimi skorelowanych. Zgodnie z art. 136 k.p.a. – w granicach uzupełniającego postępowania dowodowego - jest on obowiązany podjąć wszelkie działania niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, także polegających na dopuszczeniu nowych dowodów, jeżeli przyczynią się one do wyjaśniania sprawy. Wymóg ten należy tym bardziej eksponować, jeżeli dowody takie są konieczne do ustosunkowania się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów.

Istota niniejszej sprawy sprowadza się do udzielania odpowiedzi na pytanie, czy organ pierwszej instancji miał dostateczne podstawy do wydania decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie budynku mieszkalnego przy ul. S. w W., wszczętego na wniosek skarżącej.

Dla wydania tego rodzaju decyzji konieczne jest wykazanie, że w sprawie wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. , a więc gdy: brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego, bądź nie było podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego prowadzonego przed organem pierwszej instancji (por.B. Adamiak, J Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. C.H. Beck, Warszawa 1998. s. 664).

Przypomnieć zatem należy, że organ pierwszej instancji umarzając postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe z tego względu, że kwestionowany przez skarżącą budynek, został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, przy czym oparł się o pozwolenie na budowę nr [...] z [...] sierpnia 1982 r. oraz oddanie obiektu budowlanego do użytkowania w grudniu 1989 r.

Natomiast organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, przyjmując na podstawie całokształtu materiału dowodowego, że inwestor M. B. przedmiotowy budynek mieszkalny zlokalizowany na działce nr ew. [...] wybudował zgodnie z pozwoleniem na budowę Nr [...] z 3 listopada 1986 r. znak [...].

W ocenie Sądu organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać bowiem należy, że WINB wydał postanowienie z [...] września 2015 r. w celu przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Organ ten nie zwrócił przy tym uwagi, że strony postępowania, w tym odwołująca reprezentowana na tym etapie postępowania administracyjnego przez profesjonalnego pełnomocnika nie została zawiadomiona o terminie oględzin. Nie mogła zatem zgłosić ewentualnych wniosków dowodowych, nadto została pozbawiona możliwości zapoznania się z nowym dowodem w postaci oryginału decyzji pozwolenia na budowę Nr [...] z [...] listopada 1986 r. znak [...].

Omawiając powyższą kwestię stwierdzić należy, że de facto nie doszło do przeprowadzenia oględzin przez organ I instancji (po wydaniu postanowienia z [...] września 2015 r.), bowiem organ nadzoru budowlanego I instancji przesłał protokół oględzin z innej sprawy pomiędzy tymi samymi stronami z daty [...] sierpnia 2015 r. Oczywiście nie jest błędem wykorzystanie protokołu oględzin z innej sprawy, jeżeli dane zawarte w tym protokole okażą się przydatne dla rozstrzygnięcia konkretnej sprawy i o ile strony postępowania nie zostaną pozbawione możliwości zapoznania się z nowymi okolicznościami i dowodami. Tak się nie stało w poddanej kontroli sądu decyzji, gdyż jak wynika z przedstawionych akt administracyjnych ani protokół z [...] sierpnia 2015 r. ani oryginał decyzji pozwolenia na budowę Nr [...], stanowiące dla organu odwoławczego dowody na podstawie których dokonał on odmiennego ustalenia stanu faktycznego nie zostały udostępnione stronie odwołującej, co mogło spowodować pozbawieniem skarżącej dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, czy też przedstawienia dodatkowych dowodów.

Powyższe stanowiło niewątpliwie naruszenie art. 79 k.p.a. będącego jedną

z gwarancji realizacji zasady czynnego udziału strony w postępowaniu oraz prowadziło do ograniczenia możliwości wypowiedzenia się przez skarżącego co do przeprowadzonego dowodu. Zgodnie z art. 81 k.p.a. przeprowadzenie dowodu wtedy czyni daną okoliczność wiarygodną jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do tego dowodu. Podzielić należy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "zachowanie wymogów art. 79 i art. 81 k.p.a. niezależnie od wagi treści przeprowadzonego dowodu, jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji państwowej. Naruszenie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, mającym wpływ na wynik sprawy" (por. wyrok z dnia 13 lutego 1986 r. II SA 2015/85, ONSA 1986, Nr 1, poz. 13).

Organ II instancji nie dostrzegł powyższego uchybienia i nie podjął żadnych kroków zmierzających do jego wyeliminowania. Trzeba zatem zaznaczyć, że dowód

z oględzin nieruchomości przeprowadzony z naruszeniem przepisów prawa procesowego stanowił praktycznie jedyny dowód na którym oparto się w postępowaniu odwoławczym. Zarówno z akt sprawy przedstawionych Sądowi, jak też z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika aby organ podejmował inne kroki dla wyjaśnienia zarzutów odwołującego się poza dowodem w postaci okazanego oryginału decyzji

o pozwoleniu na budowę Nr [...].

Zaznaczenie wymaga, że organ odwoławczy w sposób nieuprawniony przyjął jako dowód oświadczenie M. B. z [...] września 2015 r. skierowane do Burmistrza Miasta i Gminy w W. "działkę nabyłem w roku 1986 r. i wystąpiłem

o pozwolenie na budowę", opierając się jedynie na kserokopii pisma.

Zasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 15 k.p.a., poprzez przeprowadzenia postępowania w znacznej części, co skutkowało pozbawieniem strony prawa do kontroli rozstrzygnięć organów, a więc dwuinstancyjności postępowania.

Także w przekonaniu sądu za słuszny sąd uznaje zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w sytuacji gdy organ I instancji oparł ustalenie stanu faktycznego na decyzji nr [...] z [...] sierpnia 1982 r., gdy tymczasem WINB przyjął w stanie faktycznym, że inwestor M. B. przedmiotowy obiekt budowlany – budynek mieszkalny wybudował zgodnie z pozwoleniem na budowę Nr [...] z [...] listopada 1986 r.

Również organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. uniemożliwiając skarżącej zapoznanie się z nowymi dowodami i możliwością odniesienia się do nowych faktów. Strona skarżąca wskazała bowiem, że organ odwoławczy nie przeprowadził żadnej weryfikacji pozwalającej na przyjęcie, że dokonany pod nr [...] wpis w ewidencji ruchu budowlanego w gospodarce nieuspołecznionej z 1986 r. nie jest omyłką i w rzeczywistości nie odnosi się do inwestora R. T., który w oparciu o wskazane pozwolenie na budowę wybudował budynek przy ul. D. [...] w W. o powierzchni zabudowy [...]m².

Z jednej strony organ odwoławczy postanowieniem z [...] września 2015 r. zlecił PINB w G. na podstawie art. 136 k.p.a., dokonanie oględzin budynku zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w W. przy ul. S., z zaznaczeniem że oględziny powinny być przeprowadzone zgodnie z przepisami k.p.a., w szczególności strony powinny być zawiadomione o ich miejscu i terminie, a z drugiej strony organ ten przeprowadził dowód z protokołu oględzin z daty [...] sierpnia 2015 r. bez zwrócenia uwagi, o braku zawiadomienia pełnomocnika strony odwołującej.

Również zauważyć należy, że organ I instancji zawiadomieniem z [...] stycznia 2015 r. wszczął postepowanie administracyjne w "sprawie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] ....należącego do M. i G. B.", przy czym z uzasadnienia decyzji tego organu wynika, że w sprawie wykonania oranżerii na tarasie prowadzone jest odrębne postępowanie. Organ odwoławczy poczynił wywody odnośnie remontu dachu i okna, wskazując brak przesłanek do dalszego prowadzenia postępowania w trybie art. 50 – 51 Prawa budowlanego, nie wskazując przy tym na jakiej podstawie wysnuł powyższe wnioski. Takie szerokie określenie zakresu przedmiotowego postępowania nakładało na organy obowiązek rozważenia sprawy w kontekście przesłanek zawartych w art. 50 i art. 51 ustawy – Prawo budowlane, przy czym niezbędne było zgromadzenie materiału dowodowego w tym zakresie (wysłuchanie inwestora, strony skarżącej, własna ocena wynikająca z oględzin ewentualnie przesłuchanie świadków).

Powyższe uchybienia organów skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji

i decyzji ją poprzedzającej, mając na uwadze braki w zakresie ustalenia stanu faktycznego i dowodów.

Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie wynika więc aby organ odwoławczy podjął w sprawie wszelkie czynności, na podstawie których można byłoby stwierdzić w sposób wymagany prawem, że zarzuty podniesione w odwołaniu są nieuzasadnione i nie mogą wpłynąć na zmianę rozstrzygnięcia.

Ze względu na przedstawione wyżej istotne braki dowodowe, niepozwalające na wyjaśnienie istoty sprawy, Sąd nie może też podzielić stanowiska organu odwoławczego, że bezprzedmiotowość postępowania należy wiązać z uzyskaniem pozwolenia na budowę i realizacją tej budowy w świetle prawa budowlanego z 1974 r. Skoro organ odwoławczy nie wyjaśnił w sposób zgodny z przepisami procesowymi zgłoszonych w odwołaniu zarzutów, mogących mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, to dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 140 i 136 k.p.a. , co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W konsekwencji podniesione w tym zakresie zarzuty skargi okazały się słuszne, mając na uwadze konieczność prawidłowego ustalenia stanu faktycznego

i zgromadzenie dowodów za zasadne sąd uznał uchylenie decyzji organu I instancji.

W odniesieniu do zarzutów skargi za chybione sąd uznaje zarzuty odnoszące się do zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Rozpoznając sprawę ponownie organy – uwzględniając wcześniejsze uwagi zawarte w niniejszym uzasadnieniu – odniosą się do zarzutów odwołania, w celu ustalenia stanu faktycznego dołączą odpis aktu notarialnego nabycia działki nr [...] przez inwestora, załączą do akt sprawy oryginał decyzji pozwolenia na budowę Nr [...] z dnia [...] listopada 1986 r., znak [...] (uprawniona będzie poświadczona przez PINB kopia decyzji), przeprowadzą prawidłowo oględziny działki

i budynku (jak w postanowieniu WINB z [...] września 2015 r.), rozważą przesłuchanie stron postępowania, świadków na okoliczność daty budowy budynku inwestora

w szczególności jego gabarytów, w tym w charakterze świadka R. T. na okoliczność wydania mu pozwolenia na budowę za nr [...]. Organ I instancji wyjaśni także okoliczności ewentualnego remontu dachu i wymiany okna

(z uwzględnieniem gabarytów), po ustaleniu, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania obejmowało zakresem niniejsze postępowanie administracyjne. Co do tej okoliczności znaczenie ma data wykonania ewentualnego remontu dachu i ustalenie czy remont objęty był zgłoszeniem.

Dopiero po wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy i uwzględnieniu wszystkich jej okoliczności, przy jednoczesnym zachowaniu wymogów procesowych, możliwe będzie podjęcie dalszego rozstrzygnięcia w sprawie.

Na marginesie powyższych wywodów sąd zauważa także, że zasadnie wskazał

i wyjaśnił organ odwoławczy, iż w świetle ustawy prawo budowlane z 1974 r., właściciel nie był zobligowany do przechowywania przez okres istnienia obiektu dokumentów związanych z jego realizacją. Zgodzić się także należy ze stwierdzeniem, że w sprawie mogło dojść do omyłki urzędnika i sporządzonych zapisów w ewidencji ruchu budowlanego, nie mniej na mniej na skutek uchybień procesowych organów jest argument przedwczesny.

Biorąc powyższe pod uwagę działając na podstawie art. 145 § 1 lit "c" p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1) sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205, art. 209 p.p.s.a. (w pkt 2) wyroku).