Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 755/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 158 par. 1 w zw. z art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Protokolant specjalista Monika Gąsińska – Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2019 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., [...], na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego po przeprowadzeniu na wniosek K. B. postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r., znak: ;, w części dotyczącej działki nr [...] - odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r.

W uzasadnieniu organ podał, że [...] WINB decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., utrzymał w mocy decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., zatwierdzającą projekt budowlany dla legalizacji gazociągu wysokiego ciśnienia DN 250 [...]-[...], inwestycji pod nazwą "Doprowadzenie gazu do EC [...], wersja II, etap II" zrealizowanego przez Operatora Gazociągów Przesyłowych "G." S.A. Oddział w T., na działkach:

1. Obręb Sarzyna, nr ewidencyjny działki: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...];

2. Obręb [...]/miasto/, nr ewidencyjny działki: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],

i nakładającą obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie ww. gazociągu.

Na wniosek K. B., wszczęto w dniu 5 października 2018 r., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] listopada 2012 r., w części dotyczącej działki nr [...].

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało, że P. S.A. w W. Oddział [...] Okręgowy Zakład Gazownictwa w T. rozpoczęło roboty budowlane związane z budową spornego gazociągu na podstawie nieostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 1999 r. opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności.

Decyzją z dnia [...] maja 2000 r., Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania K. B. uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 1999 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 grudnia 2001 r., sygn. akt SA/Rz 912/00, oddalił skargi na ww. rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego z dnia 9 maja 2000 r.

Z uwagi na powyższe, budowę gazociągu uznano za samowolę budowlaną i przeprowadzono postępowanie legalizacyjne na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.), zgodnie z wytycznymi wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 27 października 2004 r., sygn. akt SA/Rz 127/03, uchylającym decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r., oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r., w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie gazociągu.

PINB w [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r., na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie gazociągu wysokiego ciśnienia [...] - [...] wersja II etap II oraz nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia 31 marca 2010 r. dokumentów i opracowań niezbędnych do legalizacji gazociągu.

Inwestor przedłożył wymagane dokumenty w tym projekt budowlany, niezbędny dla przeprowadzenia dalszego etapu legalizacji polegającego zgodnie z art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, na sprawdzeniu tego projektu, ustaleniu opłaty legalizacyjnej i wydaniu decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego.

PINB w [...] zbadał przedłożony projekt i postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., nałożył na inwestora opłatę legalizacyjną, która została wniesiona w wymaganym terminie.

[...] WINB również dokonał sprawdzenia przedłożonego projektu i stwierdził, że został opracowany przez osoby legitymujące się odpowiednimi uprawnieniami, zawiera oświadczenia projektantów o zgodności projektu z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Ponadto zawiera informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, wyszczególnienie robót już wykonanych wraz z oceną prawidłowości ich wykonania oraz opis robót pozostałych do wykonania.

Przedłożony projekt budowlany był zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, spełniał wymogi ustawy Prawo budowlane oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2003 r., nr 120, poz. 1133, z późn. zm.).

Ponadto projekt nie naruszał przepisów ówcześnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. z 2001 r., nr 97, poz. 1055). Zgodnie z § 9 ust. 6 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia szerokość stref kontrolowanych, których linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, powinna wynosić dla gazociągów podwyższonego średniego ciśnienia i gazociągów wysokiego ciśnienia, o średnicy nominalnej oznaczonej symbolem "DN": powyżej DN 150 do DN 300 włącznie - 6 m.

Zgodnie z § 2 pkt 5 ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. przez strefę kontrolowaną należy rozumieć obszar wyznaczony po obu stronach osi gazociągu, w którym operator sieci gazowej podejmuje czynności w celu zapobieżenia działalności mogącej mieć negatywny wpływ na trwałość i prawidłową eksploatację gazociągu. W strefie tej nie można wznosić budynków, urządzeń stałych składów i magazynów, sadzić drzew oraz nie powinna być podejmowana żadna działalność mogąca zaszkodzić trwałości gazociągu.

Organ wziął pod uwagę przepisy obowiązujące w dacie legalizacji inwestycji.

W strefie kontrolowanej przedmiotowego gazociągu nie występują kubaturowe obiekty budowlane.

Altana należąca do K. B., położona na terenie ogródków działkowych usytuowanych na działce nr [...] w N., znajdująca się w odległości 3 m od osi gazociągu nie jest usytuowana w strefie kontrolowanej gazociągu. Altana znajduje się poza strefą kontrolowaną gazociągu zgodnie z przepisami obowiązującego w dacie legalizacji - rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r.

Gazociąg, przebiegający przez działkę użytkowaną przez K. B., na której zlokalizowana jest altana ogrodowa, nie stanowi realnego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia.

Nie stanowi zatem rażącego naruszenia prawa wydanie przez organ powiatowy na podstawie art. 49 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 Prawa budowlanego, decyzji zatwierdzającej przedłożony projekt budowlany legalizacji gazociągu i nakładającej na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, że w kontekście inwestycji celu publicznego, do których zgodnie z art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami zaliczają się gazociągi - prawo własności nie jest prawem absolutnym i może doznawać różnych ograniczeń (art. 21 i art. 64 Konstytucji RP).

Skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności wskazał, że decyzja [...] WINB z dnia [...] listopada 2012 r., jest obarczona wadą o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

Jednak decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r., oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r., w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie gazociągu zostały wyeliminowane z obrotu prawnego wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 27 października 2004 r., sygn. akt SA/Rz 127/03, co tym samym umożliwiało organom nadzoru budowlanego wdrożenie procedury legalizacyjnej.

K. B. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GINB z dnia [...] grudnia 2018 r.

Wskazał, że NSA oz. w Rzeszowie w wyroku z dnia 17 grudnia 2001 r. sygn., akt SA/Rz 912/00 wskazał: że uznanie przez Wojewodę [...] pisma z dnia 2 sierpnia 1999 r. za odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 1999 r. jest w pełni uzasadnione. Sąd stwierdził nadto, że dokumentacja wskazuje, iż projektowana budowla nie zachowuje wymagań określonych w poz. 4 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe

Powołany przepis przewiduje, że odległość podstawowa gazociągu układanego w ziemi o ciśnieniu powyżej 2,5 Mpa przy średnicy gazociągu 250 od obrysu obiektu terenowego w postaci wolnostojącego budynku niemieszkalnego powinna wynosić 15 m.

W postępowaniu legalizacyjnym organ winien brać pod uwagę przepisy obowiązujące w dacie legalizacji, a nie w dacie realizacji inwestycji.

Gazociąg wysokiego ciśnienia, DIM 250 doprowadzający gaz do Elektrociepłowni w N. funkcjonuje z rażącym naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm, dalej jako k.p.a.) po rozpatrzeniu wniosku K. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2018 r. - utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2018 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że nie budził wątpliwości wdrożony na podstawie art. 48 Prawa budowlanego tryb legalizacyjny. Był on konsekwencją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000 r., uchylającej decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 1999 r., udzielającą pozwolenia na budowę gazociągu i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia oraz wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 27 października 2004 r., sygn. akt SA/Rz 127/03 uchylającego decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r., oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r., w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie ww. obiektu, w którym wprost wskazano, że zasadnym będzie przeprowadzenie postępowania na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.

PINB w [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r., na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., nr 156 poz. 1118, ze zm.), wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie gazociągu wysokiego ciśnienia [...] - [...] wersja II etap II oraz nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia 31 marca 2010 r. określonych dokumentów niezbędnych do legalizacji gazociągu.

Przepis art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego umożliwia przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego. W wypadku wybudowania obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę, lecz zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i bez naruszenia przepisów, w tym techniczno- budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, właściwy organ wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie określonych obowiązków umożliwiających zalegalizowanie inwestycji.

Organy nadzoru budowlanego po sprawdzeniu przedmiotowego projektu budowlanego uznały, że jest on zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, spełnia wymogi ustawy Prawo budowlane oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2003 r., nr 120, poz. 1133, z późn. zm.), a nadto nie narusza przepisów ówcześnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. z 2001 r., nr 97, poz. 1055).

Przedmiotowy gazociąg nie stanowi realnego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Podstawą takiego stanowiska był § 9 ust. 6 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r., zgodnie z którym szerokość stref kontrolowanych, których linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, powinna wynosić dla gazociągów podwyższonego średniego ciśnienia i gazociągów wysokiego ciśnienia, o średnicy nominalnej oznaczonej symbolem "DN": powyżej DN 150 do DN 300 włącznie - 6 m.

Z opracowanej w toku postępowania legalizacyjnego dokumentacji projektowej nie wynika aby na działce, na której znajduje się altana K. B., odległości od obiektów nie zostały zachowane.

Sporny gazociąg został wybudowany w 1999 r., a oddany do użytku w roku 2000. Postępowania w sprawie legalizacji prowadzone było w latach 2009 - 2012 r.

Wbrew temu co twierdzi skarżący, zastosowanie miało rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie, a nie rozporządzenie Ministra Gospodarki w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie z dnia 26 kwietnia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 640).

W dacie orzekania przez organy w postępowaniu zwykłym aktem obowiązującym było rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. Prowadząc postępowanie o stwierdzenie nieważności, GINB obowiązany był uwzględnić stan prawny z daty wydania decyzji.

Odrębną kwestią było postępowanie wznowieniowe prowadzone względem omawianego gazociągu i zawarte w nim wskazania sądu co do zasadności zastosowania rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Postępowanie wznowieniowe ma zupełnie inny charakter niż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i prowadzone jest na innych zasadach.

Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje decyzja GINB z dnia [...] października 2018 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2018 r., stwierdzającą, że decyzja organu wojewódzkiego z dnia [...] listopada 2012 r., została wydana z naruszeniem prawa lecz nie podlega uchyleniu, gdyż od jej wydania upłynęło 5 lat.

Zasady postępowania wznowieniowego, nie mają przełożenia na postępowanie nieważnościowe, w którym bada się wydanie decyzji wyłącznie pod kątem wad z art. 156 § 1 k.p.a., uwzględniając przy tym stan prawny i faktyczny z daty ich wydania.

Brak jest podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w związku z § 89 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 2001 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie, zgodnie z którym "Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do gazociągów, stacji gazowych, punktów redukcyjnych, tłoczni i magazynów gazu wybudowanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia i dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę".

Wskazany przepis miał zastosowanie do gazociągów wybudowanych w pełni legalnie, bez naruszenia przepisów Prawa budowlanego. Jakkolwiek dla przedmiotowego gazociągu wydano pozwolenie na budowę przed wejściem wżycie ww. rozporządzenia, to jednak zostało ono uchylone, a przedmiotowa inwestycja, zgodnie z wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 27 października 2004 r., sygn. akt SA/Rz 127/03, została uznana za zrealizowaną w warunkach samowoli budowlanej, względem której należało wdrożyć tryb z art. 48 Prawa budowlanego.

Organ wydając decyzję, którą uruchamia procedurę legalizacyjną ocenia stan faktyczny i prawny w dacie orzekania. Legalizacja skutków samowoli budowlanej ma na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem obowiązującym w dacie legalizacji, a nie w dacie realizacji obiektu budowlanego. Nie ma co do zasady możliwości doprowadzenia nielegalnie wybudowanego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, które w dacie orzekania już nie obowiązuje.

Postępowanie legalizacyjne, ma zawsze na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem wedle przepisów obowiązujących w dacie legalizacji (wyrok WSA w Kielcach z dnia 29 stycznia 2009 r.t sygn. akt II SA/Ke 774/08).

Brak jest podstaw do uznania, że wydane rozstrzygnięcie w sposób rażący narusza przepisy prawa bądź też wywołuje skutki społeczno-gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie prawa.

Przesłanki stwierdzenia nieważności zostały wyczerpująco wyliczone w art. 156 § 1 k.p.a., więc nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, a powinny być interpretowane dosłownie lub nawet ścieśniająco. Postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, nie jest kolejną instancją i nie służy zbieraniu materiału dowodowego.

Do wyeliminowania kwestionowanych decyzji z obrotu prawnego nie mogą doprowadzić także dołączone do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - mapa oraz pismo G.z dnia 28 lutego 2014 r., kierowane do S. i W. W., dotyczące innego budynku, na innej działce, a wobec tego innego stanu prawnego i faktycznego, nie mające przełożenia na niniejsze postępowanie nieważnościowe.

K. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2019 r.

Zarzucił naruszenie:

1. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z § 89 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe.

2. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia[...] sierpnia 2018 r. (wydaną w postępowaniu wznowieniowym).

Wnosił o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r.

W uzasadnieniu wskazał, że legalizacja przedmiotowego gazociągu w oparciu o Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe, rażąco narusza § 89 tegoż rozporządzenia, który stanowi, że przepisów rozporządzenia nie stosuje się do gazociągów, wybudowanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie, systematyzuje przepisy dotychczas zawarte w rozporządzeniach z 1995 r. i 2001 r. W § 110 tego rozporządzenia wskazano, że dla gazociągów wybudowanych:

1) przed dniem 12 grudnia 2001 r....

2) w okresie od dnia 12 grudnia 2001 r. do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia... stosuje się szerokość stref kontrolowanych określonych w załączniku nr 2 do Rozporządzenia.

W załączniku nr 2 szerokość strefy kontrolowanej dla gazociągów układanych w ziemi, o ciśnieniu gazu powyżej 0,4 MPa do 10,0 MPa, DN do 300, wybudowanych przed dniem 12 grudnia 2001 r., w stosunku do wolnostojących budynków niemieszkalnych (szopy, stodoły, garaże) określono na 30 m.

Legalizując samowolnie wybudowany gazociąg organy określiły szerokość strefy kontrolowanej na 6 m. W praktyce, operator zarządzający gazociągiem uważa, za dla jego bezpiecznej eksploatacji, odległość gazociągu od budynków niemieszkalnych na jedną stronę powinna wynosić min. 15 m.

Pozostawienie w obrocie prawnym, decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 listopada 2012 r., legalizującej samowolnie wybudowany gazociąg na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki z 30 lipca 2001r., daje operatorowi gazociągu, na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie, argument prawny do żądania rozebrania jego altany.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.").

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie przypomnieć należy, że stwierdzenie nieważności decyzji może mieć miejsce wówczas, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji służy eliminacji z obrotu prawnego rozstrzygnięć wydawanych w toku administracyjnego postępowania, które ze względu na ich kwalifikowane wady pozostają w oczywistej sprzeczności z podstawowymi zasadami państwa prawa i obowiązującego systemu prawnego. Możliwość eliminacji z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności także ostatecznych decyzji, skłoniła ustawodawcę do ograniczenia możliwości stwierdzenia nieważności jedynie do decyzji obarczonych najcięższymi wadami prawnymi, wyczerpująco wyliczonymi w art. 156 § 1 k.p.a.

Właściwy organ orzeka o stwierdzeniu nieważności badanej decyzji tylko wtedy, jeżeli równocześnie stwierdzi, że wystąpiła przynajmniej jedna z podstaw stwierdzenia nieważności, wyczerpująco wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a. oraz w przypadku, gdy nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek stwierdzenia nieważności, a więc nie upłynął termin dopuszczalności stwierdzenia nieważności badanej decyzji, ani też decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych.

Skarżący zainicjował nadzwyczajne postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r., powołując pismo Operatora Gazociągów Przesyłowych G.S.A. Odział w T. skierowane do S. i W. W., z którego wynikało, że zdaniem Operatora bezpieczna odległość do budynków gospodarczych w omawianym przypadku wynosi min. 15 m, co wynika z rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie.

Jednak oceniając dany akt administracyjny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności uwzględnia się stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie jego wydania.

Wątpliwości nie budził w tej sprawie zastosowany tryb legalizacyjny. Był on konsekwencją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000 r., uchylającej decyzję Starosty Leżajskiego z dnia 15 lipca 1999 r., udzielającą pozwolenia na budowę spornego gazociągu i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia oraz wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 27 października 2004 r., sygn. akt SA/Rz 127/03 uchylającego decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r., oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r., w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie ww. obiektu, w którym wskazano na celowość przeprowadzenia postępowania na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.

Organ nadzoru budowlanego, stwierdzając możliwość zalegalizowania obiektu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, zobowiązany był wydać postanowienie, w którym powinien wstrzymać prowadzenie robót budowlanych i nałożyć na inwestora obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 ustawy (tj. zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także dokumentów pozwalających ocenić zgodność obiektu z przepisami techniczno- budowlanymi.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Leżajsku postanowieniem z dnia 15 maja 2009 r., na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., nr 156 poz. 1118, ze zm.), wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie gazociągu wysokiego ciśnienia [...] - [...] wersja II etap II oraz nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia 31 marca 2010 r. dokumentów niezbędnych do legalizacji gazociągu.

Przedłożenie dokumentów, o których mowa w jest traktowane jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót i umożliwia dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej określonej w art. 49 Prawa budowlanego.

Inwestor przedłożył niezbędne dokumenty, w tym m.in. projekt budowlany konieczny dla przeprowadzenia legalizacji zgodnie z art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, to jest sprawdzenia projektu, ustalenia opłaty legalizacyjnej i wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego.

Organy nadzoru budowlanego po sprawdzeniu projektu budowlanego słusznie uznały, że jest on zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, spełnia wymogi ustawy Prawo budowlane oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2003 r., nr 120, poz. 1133, ze zm.), a nadto nie narusza przepisów ówcześnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. z 2001 r., nr 97, poz. 1055).

Decyzja [...] WINB z dnia z dnia [...] listopada 2012 r., utrzymująca w mocy decyzję PINB w [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., zatwierdzającą projekt budowlany gazociągu wysokiego ciśnienia [...]-[...] oraz nakładającą obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie tegoż gazociągu, nie jest dotknięta żadną z kwalifikowanych wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a., wobec czego brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności.

Stosownie do § 9 ust. 6 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. z 2001 r., nr 97, poz. 1055), szerokość stref kontrolowanych, których linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, powinna wynosić dla gazociągów podwyższonego średniego ciśnienia i gazociągów wysokiego ciśnienia, o średnicy nominalnej oznaczonej symbolem "DN": powyżej DN 150 do DN 300 włącznie – 6 m.

Strefa kontrolowana natomiast jest to obszar wyznaczony po obu stronach osi gazociągu, w którym operator sieci gazowej podejmuje czynności w celu zapobieżenia działalności mogącej mieć negatywny wpływ na trwałość i prawidłową eksploatację gazociągu. W strefie tej nie można wznosić budynków, urządzeń stałych składów i magazynów, sadzić drzew oraz nie powinna być podejmowana żadna działalność mogąca zaszkodzić trwałości gazociągu (§ 2 pkt 5 ww. rozporządzenia).

Z opracowanej w toku postępowania legalizacyjnego dokumentacji projektowej nie wynikało aby na działce, na której znajduje się altana K. B., odległości te nie zostały zachowane.

Odnosząc się do zarzutów K. B., należy podkreślić, że w toku postępowania ustalono, że sporny gazociąg został wybudowany w 1999 r., a został oddany do użytku w roku 2000. Postępowania w sprawie legalizacji gazociągu prowadzone było w latach 2009 - 2012 r.

W przedmiotowej sprawie zastosowanie miało rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie, a nie rozporządzenie Ministra Gospodarki w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie z dnia 26 kwietnia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 640).

W dacie orzekania przez organy w postępowaniu zwykłym aktem obowiązującym było rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r.

Prowadząc postępowanie nieważnościowe względem decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. - GINB zobowiązany był uwzględnić stan prawny z daty wydania właśnie tej decyzji.

W nadzwyczajnym postępowaniu o stwierdzenie nieważności, nie były prawnie wiążące ustalenia z postępowania wznowieniowego prowadzonego względem omawianego gazociągu i zawarte w nim wskazania sądu, co do zasadności zastosowania rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Postępowanie wznowieniowe ma inny charakter niż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i prowadzone jest na innych zasadach.

W postępowaniu nieważnościowym, organ ogranicza się wyłącznie do badania decyzji po kątem występowania wad z art. 156 § 1 k.p.a., uwzględniając stan prawny i faktyczny z daty jej wydania.

Zatem bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje decyzja GINB z dnia [...] października 2018 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2018 r., stwierdzającą, że objęta wnioskiem decyzja organu wojewódzkiego z dnia 16 listopada 2012 r., została wydana z naruszeniem prawa lecz nie podlega uchyleniu, gdyż od jej wydania upłynęło 5 lat.

Nie było podstaw do uznania zasadności zarzucanego przez skarżącego rażącego naruszenia prawa w związku z § 89 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 2001 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie, zgodnie z którym przepisów rozporządzenia nie stosuje się do gazociągów wybudowanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia i dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę.

Wskazany przepis miał zastosowanie do gazociągów wybudowanych w pełni legalnie, bez naruszenia przepisów Prawa budowlanego.

Choć dla przedmiotowego gazociągu wydano pozwolenie na budowę przed wejściem wżycie ww. rozporządzenia, to jednak pozwolenie budowlane zostało uchylone, a przedmiotowa inwestycja, zgodnie z wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 27 października 2004 r., sygn. akt SA/Rz 127/03, uznana została za zrealizowaną w warunkach samowoli budowlanej. Należało zatem wdrożyć procedurę z art. 48 Prawa budowlanego.

W tego typu procedurze legalizacyjnej ocenia się stan faktyczny i prawny w dacie orzekania. Legalizacja skutków samowoli budowlanej ma na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem obowiązującym w dacie legalizacji, a nie w dacie realizacji obiektu budowlanego. Nie ma co do zasady możliwości doprowadzenia nielegalnie wybudowanego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, które w dacie orzekania już nie obowiązuje. Postępowanie legalizacyjne, ma zawsze na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem wedle przepisów obowiązujących w dacie legalizacji.

Wydana przez organ wojewódzki decyzja z dnia 16 listopada 2012 r., utrzymująca w mocy decyzję organu powiatowego z dnia 23 stycznia 2012 r., nie jest dotknięta kwalifikowaną wada prawną, która uzasadniałaby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Brak jest podstaw do uznania, że wydane rozstrzygnięcie w sposób rażący narusza przepisy prawa bądź też wywołuje skutki społeczno-gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie prawa.

Biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny oraz dokonaną przez GINB analizę w kontekście reguł postępowania nieważnościowego, należało w pełni podzielić stanowisko organu, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji WINB z dnia [...] listopada 2012 r.

Do jej wyeliminowania z obrotu prawnego, nie mogły doprowadzić także treści zawarte w piśmie G.z dnia 28 lutego 2014 r., skierowanym do S. i W. W., gdyż dotyczyło innego budynku, na innej działce, a zatem innego stanu faktycznego – nie miało ono bezpośredniego znaczenia dla niniejszego postępowania. Jednocześnie zrozumiały jest niepokój jaki pismo to wywołało u skarżącego.

W tym postępowaniu nie doszło do naruszenia zarzucanych w skardze przepisów postępowania ani prawa materialnego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.