Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1229/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 41 i art. 39 ust.. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 184
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Sikorska sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Marzenna Glabas (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 grudnia 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 910/14 w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 25 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 910/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), oddalił skargę A.S. (dalej jako: "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 25 marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.

Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją z dnia 10 lutego 2014 r. Prezydent Miasta Krakowa, po rozpatrzeniu wniosku A.S. z dnia 28 sierpnia 2013 r., orzekł o odmowie przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego na zakup leków. W wyniku rozpatrzenia odwołania od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, wskazaną na wstępie decyzją, uchyliło decyzję organu I instancji w całości i odmówiło skarżącemu świadczenia w formie specjalnego zasiłku celowego na zakup leków. Organ II wskazał, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Ze względu na całkowitą niezdolność do pracy jak i trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji przebywa w Domu Pomocy Społecznej w Krakowie. Dochód strony obejmuje zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153,00 zł oraz rentę inwalidzką w kwocie 876,09 zł, z której dokonywane są potrącenia komornicze niealimentacyjne oraz potrącenia na poczet odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Do dyspozycji skarżącego pozostaje kwota 374,26 zł. Zaznaczono, że dochód strony przekracza ustawowe kryterium dochodowe wynoszące 542,00 zł. W związku z tym, strona uprawniona jest jedynie do otrzymania świadczeń w postaci bezzwrotnego zasiłku celowego specjalnego i to jedynie w celu zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych (art. 41 ust. 1 w zw. z art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, tekst jednolity: Dz. U. 2013 r., poz. 182 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.p.s."). Kolegium podało, że skarżący oczekiwał pomocy w wysokości 5000 zł miesięcznie, jako kwoty niezbędnej na pokrycie kosztów zakupu leków "ratujących życie". Ustalono jednak, na podstawie wywiadu środowiskowego, iż skarżący posiada na bieżąco zabezpieczone leki, które częściowo są finansowane przez Stowarzyszenie [...] (dotyczy to leków 100% płatnych), a częściowo do limitu dopłaca Dom Pomocy Społecznej. Organ wskazał, że strona jest zobowiązana do zapłaty różnicy kwoty faktycznego kosztu leków i uzyskanego dofinansowania, a na mocy uzgodnienia zawarte pomiędzy skarżącym, a dyrekcją DPS zobowiązany jest on do dopłaty do zakupu leków powyżej limitu ( obecnie jest to kwota 20,00 zł miesięcznie). Zapewnione ma także dalsze wsparcie finansowe w zakresie zakupu leków 100% płatnych. Mając powyższe na uwadze, organ II instancji uznał, że sytuacja życiowa skarżącego uzasadnia odmowę przyznania specjalnego zasiłku celowego na zakup leków, gdyż nie występuje "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 41 ustawy o pomocy społecznej.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący domagał się przyznania mu wnioskowanej pomocy. Podał, że jego stan zdrowia systematycznie się pogarsza.

Pełnomocnik skarżącego ustanowiony w ramach prawa pomocy uzupełnił skargę, zarzucając naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego w związku z nienależytym rozważeniem sprawy. W uzasadnieniu wywodził, że sytuacja materialna skarżącego jest bardzo zła i dlatego organ podejmując decyzję powinien wziąć pod uwagę główne cele, dla jakich została stworzona instytucja pomocy społecznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wskazanym na wstępie wyrokiem oddalającym skargę, podzielił w całości stanowisko organów orzekających. Uznał, że skarżący jest w stosunkowo dobrej sytuacji życiowej. Mimo że jest osobą niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji, to przebywa w domu opieki społecznej, gdzie ma zabezpieczone niezbędne potrzeby bytowe i zapewnioną całodobową opiekę oraz usługi wspomagające. Nadto, po potrąceniu odpłatności za pobyt w DPS, do jego dyspozycji pozostaje kwota 374,26 zł. Wskazał, że zgodnie z art. 58 u.p.s. dom pomocy społecznej pokrywa, oprócz wydatków związanych z zapewnieniem mu całodobowej opieki, opłaty ryczałtowe i częściową odpłatność do wysokości limitu cen za m.in. wykup niezbędnych leków. Poza tym skarżący posiada tytuł "Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi" i korzysta z ulg płynących z tego tytułu. Jego wydatki na wykup niezbędnych leków są także częściowo finansowane przez Stowarzyszenie [...]. W tych warunkach skarżący jest w stanie ze środków, które pozostają w jego dyspozycji współfinansować zakup leków. W ocenie Sądu I instancji, żądanie przez skarżącego pokrycia kosztu leków w wysokości 5000 zł nie znajduje żadnego uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym, poza tym skarżący sam stwierdził, że obecnie ma na bieżąco zabezpieczone lekarstwa. Sąd ten przyznał, że leczenie pooperacyjne może być kosztowne, więc jeżeli jego koszt wykraczałby poza zakres ubezpieczenia, to skarżący powinien wykazać stosownymi zaświadczeniami, jaki byłby orientacyjny koszt tego leczenia, którego nie byłby w stanie ponieść. Nie może to być jednak jedynie obawa skarżącego o przyszłe koszty leczenia. Sąd I instancji uznał, że z uwagi na niespełnienie przez skarżącego kryterium dochodowego nie mógł być mu przyznany zasiłek celowy opisany w art. 39 u.p.s., a - ewentualnie - jedynie zasiłek celowy specjalny, o którym mówi art. 41 omawianej ustawy. Wskazał, że decyzja wydana w oparciu o ten przepis prawa ma charakter decyzji uznaniowej, a zgłoszona potrzeba winna być oceniana przez organ pomocy społecznej przez pryzmat "szczególnie uzasadnionego przypadku". Wyjaśnił, że szczególnie uzasadniony przypadek to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych, pozwala stwierdzić, że jest to zdarzenie wyjątkowe nienależące do zdarzeń codziennych ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych. Zważył, że skarżący nie wykazał niemożności pokrycia zakupu leków z własnych środków, szczególnie, że dotyczyło to tylko części ich ceny, a organ prawidłowo ustalił, że skarżący takie środki finansowe posiadał. Reasumując, Sąd I instancji stwierdził, że przypadek skarżącego nie może być uznany za szczególnie uzasadniony, gdyż nie wykracza poza możliwości regulowania części opłat za leki z własnych środków.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, reprezentowany przez adwokata ustanowionego z urzędu, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wniósł również o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, wskazując, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

I. przepisów postępowania: art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 15, 75, 77 § 1, 80, i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez oddalenie skargi, pomimo niewyjaśnienia w toku postępowania administracyjnego stanu faktycznego sprawy, w tym w szczególności braku analizy dokumentacji wskazującej na słuszność twierdzeń skarżącego co do kwoty jaka pozostaje do jego dyspozycji z uzyskiwanego dochodu, z uwagi na znaczne koszty związane z leczeniem, które ze względu na zły stan zdrowia zmuszony jest ponosić;

II przepisów prawa materialnego: art. 41 pkt 1 u.p.s., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co wyrażało się w przekroczeniu granic uznania administracyjnego oraz błędnym przyjęciu, że w okolicznościach niniejszej sprawy sytuacja skarżącego nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, uprawniającego do otrzymania specjalnego zasiłku celowego.

W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podkreślił, że skarżącemu pozostaje do dyspozycji jedynie kwota 374,26 zł miesięcznie, za którą musi opłacić żywność i niezbędne lekarstwa. Opisał liczne schorzenia, na które cierpi skarżący i z powodu których wymaga stałego specjalistycznego leczenia, co wiąże się ze znacznymi kosztami. Wskazał, że organ II instancji jedynie zdawkowo stwierdził, iż ze względu na pomoc podmiotów trzecich skarżącemu nie przysługuje specjalny zasiłek celowy, albowiem w sprawie nie zachodzi uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 41 u.p.s. Brak dokładnego ustalenia stanu faktycznego, stosownie do wymogów art. 7 i art. 77 k.p.a., doprowadził do niewyjaśnienia całokształtu okoliczności oraz złamania zasady prawdy obiektywnej. Konsekwencję zaakceptowania przez Sąd I instancji tegoż naruszenia, stanowi z kolei naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez zaskarżone orzeczenie. Ponadto autor skargi kasacyjnej stwierdził, że skarżący zasługuje na udzielenie pomocy społecznej, gdyż nie jest uzasadnione, aby popadał on w długi i miał zobowiązania względem osób trzecich ze względu na konieczność zakupu leków (w tym leków utrzymujących go przy życiu), w sytuacji, gdy może zwrócić się o udzielenie pomocy społecznej w tym zakresie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 tej ustawy, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi kasacyjnej. Związanie to oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1); naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Stawiając zarzut naruszenia prawa materialnego należy wykazać, na czym polegała dokonana przez sąd pierwszej instancji błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie przepisu oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa lub jakie powinno być właściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy przywołać przepisy tego prawa naruszone przez sąd, wskazać na czym polegało uchybienie tym przepisom i uzasadnić, dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych. Co do zasady w pierwszej kolejności wymagają oceny zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, gdyż zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego może podlegać ocenie dopiero wówczas, gdy stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego wyroku nie nasuwa zastrzeżeń. Jednak w rozpatrywanej sprawie kwestionowany jest nie tyle ustalony stan faktyczny, ile jego ocena, dokonana zarówno przez Sąd I instancji, jak i organy administracji publicznej, w kontekście przesłanek umożliwiających uzyskanie żądanego przez skarżącego świadczenia z pomocy społecznej. U podstaw negatywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia legło ustalenie, że skarżącemu, po odliczeniu stałych zobowiązań, pozostaje miesięcznie do dyspozycji kwota 374,26 zł, (z czym zgadza się też pełnomocnik skarżącego). Organy uznały, a Sąd I instancji to zaakceptował, że kwota ta pozwala skarżącemu na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej związanej z zakupem leków, gdyż w dacie rozpatrywania wniosku koszt ten wynosił miesięcznie 20 zł, przy uwzględnieniu gwarantowanego na mocy art. 58 u.p.s. dofinansowania ze strony DPS, przysługującej skarżącemu ulgi z tytułu "Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi", jak również otrzymywanego dofinansowania ze strony Stowarzyszenia [...]. Ustalenia te, oparte na oświadczeniach samego skarżącego złożonych w toku wywiadu środowiskowego i piśmie Dyrektora DPS z dnia 28 stycznia 2014 r. nie były kwestionowane. W aktach sprawy brak jest dokumentów, czy informacji, które podważałyby prawidłowość tych ustaleń. Twierdzenie autora skargi kasacyjnej, że skarżący korzystać musi z prywatnych pożyczek na zakup leków, stoi w opozycji z wcześniejszymi wyjaśnieniami skarżącego, który podawał, że do leków dopłaca tylko niewielkie sumy i zapewniał, że dotychczasową potrzebę związaną z zakupem leków ma zabezpieczoną.

Prawidłowo Sąd I instancji wyjaśnił, że pomocą społeczną mogą zostać objęte tylko potrzeby aktualne, których beneficjent nie jest w stanie zaspokoić we własnym zakresie. Nie jest rolą pomocy społecznej zabezpieczanie ewentualnych, przyszłych wydatków. Wnioskodawca musi wykazać, że niezbędna potrzeba bytowa już zaistniała, a organ powinien ustalić, jaki jest jej rzeczywisty koszt i czy możliwe jest jej zaspokojenie.

Niezrozumiały jest zarzut skargi kasacyjnej dotyczący niewyjaśnienia przez organy kwoty pozostającej miesięcznie do dyspozycji skarżącego, skoro on sam przyznaje, że jest to 374,26 zł, czyli tyle, ile przyjęły organy orzekające. Nieuzasadniony jest również podniesiony ogólnikowo zarzut braku analizy zgromadzonej w toku postępowania administracyjnego dokumentacji, która w przekonaniu autora skargi kasacyjnej miałyby dowodzić ponoszenia przez skarżącego znacznych kosztów leczenia, przekraczających jego możliwości dochodowe, uniemożliwiając mu tym samym, jak wnioskować należy, dokonywanie odpłatności za leki we własnym zakresie. Skarżący kasacyjnie nie wskazuje na konkretne dowody, nie wiadomo więc jakie "znaczne koszty" ma na myśli. W aktach sprawy znajdują się natomiast przedłożone przez skarżącego: recepty, karty informacyjne z leczenia szpitalnego, wyniki badań, a także skierowania na badania, jak również faktury za leki opłacone przez DPS. Dokumenty te potwierdzają jedynie, że skarżący realizuje leczenie w ramach ubezpieczenia społecznego, przyjmowane leki ma refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia, co dodatkowo przemawia za prawidłowością ustaleń faktycznych zaakceptowanych przez Sąd I instancji. W rozpoznawanej sprawie brak jest jakichkolwiek danych świadczących o konieczności ponoszenia przez skarżącego wyższych wydatków na leki czy leczenie w związku z rozpoznanymi u niego schorzeniami, niż przyjęły to organy. Bezpodstawnie też w skardze kasacyjnej zarzucono nieuwzględnienie w ramach pozostającej do dyspozycji skarżącemu kwoty - ponoszonych wydatków na odzież i żywność, w sytuacji gdy skarżący przebywa w DPS i ma zapewnioną całodobową opiekę, a koszt leków, jaki skarżący musi ponieść, to kwota zaledwie 20 zł miesięcznie.

Podnieść należy, że ustawodawca w art. 2, art. 3 i art.4 u.p.s. wskazał, iż pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są oni w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, przy czym potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. W art. 2 ust. 1 ustawy zawarta jest jedna z konstytucyjnych zasad, na których opiera się ustrój Rzeczypospolitej Polskiej i zarazem fundamentalna zasada pomocy społecznej. Jest to zasada pomocniczości (subsydiarności). Treść tej zasady, kształtowana przez prawne uregulowania, odwołuje się do samodzielności obywateli i wspólnot w realizacji zadań publicznych. Państwo powinno wspomagać jednostki, rodziny, grupy i nie powinno przejmować zadań, które mogą one samodzielnie wykonywać. Ingerencja państwa lub większych wspólnot powinna zaś następować tylko w przypadku gdy zadania przekraczają możliwości jednostki lub małej wspólnoty. ( por. I. Sierpowska, Komentarz do ustawy dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, Wydawnictwo ABC 2009 r.). W doktrynie wskazuje się, iż zasada subsydiarności wyraża spoczywającą na jednostce powinność pełnego wykorzystania własnych zasobów, możliwości oraz uprawnień w celu pokonania trudnej sytuacji życiowej.Pomoc społeczną jednostka może otrzymać dopiero wówczas gdy wykorzysta swoje uprawnienia oraz własne zasoby i możliwości.,

Odnosząc powyższe rozważania do sytuacji skarżącego wskazać należy, że winien on w pierwszej kolejności tak rozplanować sposób wydatkowania posiadanych środków, aby zaspokoić swoje potrzeby, a dopiero w sytuacji rzeczywistej niemożności zaspokojenia konkretnie określonej potrzeby bytowej, ubiegać się o dodatkowe wsparcie z pomocy społecznej. W rozpoznawanej sprawie, co podkreślić należy, przedmiotem rozpatrywania był wniosek o dofinansowanie zakupu leków. Zatem organ miał obowiązek ocenić, czy rzeczywiście potrzeba taka w przypadku skarżącego wystąpiła i była niezaspokojona. Kwestia ta została prawidłowo oceniona w stanie faktycznym sprawy, zarówno przez organy administracji publicznej, jak i Sąd kontrolujący legalność zaskarżonej decyzji. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że przebywając w DPS, skarżący ma zabezpieczone niezbędne potrzeby bytowe oraz zapewnioną całodobową opiekę i usługi wspomagające, w związku z tym pozostające mu do dyspozycji środki może przeznaczyć na dofinansowanie zakupu leków, które wynosi tylko 20 zł miesięcznie. Z ustaleń organów wynika, że sytuacja materialna skarżącego jest stabilna, ma on stałe źródło dochodu, może więc zaplanować swoje wydatki.

Nie można tym samym uwzględnić zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 15, 75 i 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

Nie jest też trafny zarzut naruszenia art. 41 pkt 1 u.p.s., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co wyrażać miałoby się w przekroczeniu granic uznania administracyjnego oraz błędnym przyjęciu, że w okolicznościach sprawy sytuacja skarżącego nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, uprawniającego do otrzymania specjalnego zasiłku celowego.

Zgodnie z normą zawartą w tym przepisie w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Zasiłek ten, tak jak zasiłek celowy przewidziany w art. 39 u.p.s. ukierunkowany jest na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. O tym, czy mamy do czynienia ze "szczególnie uzasadnionym przypadkiem" w rozumieniu art. 41 pkt 1 u.p.s. będą decydowały indywidualne okoliczności każdej sprawy.

W rozpoznawanej sprawie nie można się zgodzić z autorem skargi kasacyjnej, że sytuację skarżącego należy kwalifikować jako szczególnie uzasadniony przypadek, w rozumieniu powołanego przepisu. Skarżący wprawdzie jest osobą niepełnosprawną i uzyskuje niski dochód, ale jest to dochód stały, pozostający do jego wyłącznej dyspozycji. Poza tym, korzysta on z innych systemów wsparcia, dzięki którym do leków ma obowiązek dopłacać jedynie 20 zł miesięcznie. Wydatkowanie takiej kwoty, jak zasadnie przyjęły organy i Sąd I instancji, nie przekracza jego możliwości finansowych, skoro po spłacie stałych zobowiązań pozostaje mu do dyspozycji 374,26 zł

Podkreślenia także wymaga, że świadczenie pieniężne z pomocy społecznej w postaci specjalnego zasiłku celowego nie ma charakteru obligatoryjnego, lecz uznaniowy, co wynika z zawartego w art. 41 pkt 1 u.p.s. sformułowania "może być przyznany". Orzekając w przedmiocie przyznania takiego świadczenia organ ma obowiązek wziąć pod uwagę wskazania ustawodawcy co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym, pamiętając nie tylko o tym, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.), ale i o tym, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom mieszczącym się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.). Wydanie decyzji w sprawie przyznania specjalnego zasiłku celowego powinno być poprzedzone przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego, zaś przy wydawaniu rozstrzygnięcia organ powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne sprawy. Uznaniowy charakter decyzji nie pozwala organowi na dowolność w podjęciu rozstrzygnięcia w sprawie, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2000 r., sygn. akt I SA 945/00, dostępny w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego. Organ pomocy społecznej sporządził wywiad środowiskowy, w toku którego ustalono, że skarżący ma zaspokojone potrzeby związane z zakupem leków. Potwierdziły to również wyjaśnienia uzyskane z placówki, w której przebywa. Oceniając zgromadzony materiał dowodowy, organ przekonująco uzasadnił, dlaczego w jego ocenie żądane świadczenie nie może zostać stronie przyznane. Z kolei Sąd I instancji, dokonując kontroli legalności tej decyzji, uznał, że nie narusza ona przepisów prawa materialnego ani procesowego i oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny powyższą ocenę w całości podziela.

W tym stanie rzeczy skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi wnoszącego skargę kasacyjną wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest zaś przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a.