Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1288/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 53 ust. 1 pkt 2, art. 54 ust. 5 pkt 3, art. 56 ust. 1, 2, 3
journal: Dz.U. 2011 nr 227 poz 1367
law: Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant st. sekr. sąd. Marta Mielczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014 r. przy udziale – sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zakazu prowadzenia działalności regulowanej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpatrzeniu odwołania M. B. utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] Nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie zakazu w trybie natychmiastowym prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej pod firmą "A" M. B. z siedzibą w K. przez organizowanie kursów ADR początkowych i doskonalających oraz kursów na doradców, a także wykreślenie z urzędu M. B. z rejestru działalności gospodarczej. W podstawie prawnej powołało art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj:. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej jako k.p.a.) oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj: Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 ze zm.).

Decyzja zapadła w poniższym stanie faktycznym i prawnym.

M. B. prowadziła działalność gospodarczą pod firmą "A" M. B. z siedzibą w K. w zakresie prowadzenia kursów przewozu towarów niebezpiecznych ADR początkowych i doskonalących oraz kursów na doradców, wpisaną do rejestru działalności regulowanej pod nr [...] w dniu [...] r.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Marszałek Województwa [...], po raz pierwszy zakazał M. B. w trybie natychmiastowym dalszego prowadzenia działalności regulowanej, gdyż rażąco i nagminnie naruszała określone ustawą warunki jej prowadzenia, dwukrotnie uchybiła obowiązkowi przekazywania wymaganych ustawą informacji, o których mowa w art.53 ust. 1 pkt 2 u.p.t.n. i wydała wadliwe zaświadczenie jednemu z uczestników kursu co stanowi istotne naruszenie warunków wykonywania działalności (art. 54 ust. 5 pkt 3 u.p.t.n.).

Postępowanie zostało wszczęte z urzędu w dniu [...] r. w sprawie zakazu prowadzenia działalności regulowanej w zakresie prowadzenia kursów z zakresu przewozu towarów niebezpiecznych.

Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło w całości zaskarżona decyzję jako przedwczesną i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Marszałek Województwa [...], po raz drugi zakazał M. B. w trybie natychmiastowym dalszego prowadzenia działalności regulowanej, gdyż rażąco i nagminnie naruszała określone ustawą warunki jej prowadzenia, dwukrotnie uchybiła obowiązkowi przekazywania wymaganych ustawa informacji o ilości uczestników kursu rozpoczynającego się w dniu 29 grudnia 2012 r. i 22 stycznia 2013 r., o których mowa w art. 53 ust. 1 pkt 2 u.p.t.n. oraz wydania prawidłowego zaświadczenia dla J. B., co stanowi istotne naruszenie warunków wykonywania działalności (art. 54 ust. 5 pkt 3 u.p.t.n.).

Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło w całości zaskarżona decyzję jako przedwczesną i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Nakazało poczynienie dalszych ustaleń dowodowych, w szczególności ustalenie kiedy J. B. zrezygnował ze szkolenia specjalistycznego, czy uczestniczył w ilości zajęć uprawniających do uzyskania zaświadczenia o ukończeniu kursu oraz prawidłowego doręczenia wezwania do usunięcia warunków wykonywania działalności zgodnie z obowiązującą w tym zakresie procedurą (z zakreśleniem terminu umożliwiającego wykonanie wezwania). Podkreślił, że dopiero niewypełnienie w terminie przez przedsiębiorcę nałożonego obowiązku możliwe jest orzeczenie zakazu, o którym mowa w art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. nr 227, poz. 1367 ze zm., w skrócie u.p.t.n.).

Po uzupełnieniu materiału dowodowego o przesłuchanie w charakterze świadka J. B. w dniu 3 kwietnia 2014 r. i bezskutecznym wezwaniu (pismem z 19 marca 2014 r.) przedsiębiorcy o przedstawienie listy uczestników kursu zintegrowanego w terminie 7 dni, decyzją z dnia 9 maja 2014 r. Marszałek Województwa [...] zakazał M. B. po raz trzeci, w trybie natychmiastowym dalszego prowadzenia działalności regulowanej i wykreślił ją z rejestru podmiotów uprawnionych. Jako podstawę prawną wskazał art. 56 ust. 1, 2 i 3 u.p.t.n. w związku z art. 104 k.p.a. i art. 71 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tj. Dz. U. nr 220, poz.1447 ze zm.).

Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ wskazał, że w dniu 13 grudnia 2012 r. podmiot firma "A" przedstawiła Marszałkowi Województwa [...] informację o terminie, czasie i miejscu prowadzenia kursu zintegrowanego dotyczącego przewozu towarów niebezpiecznych oraz harmonogram zajęć. W skład zgłoszonego kursu zintegrowanego wchodziły: szkolenie podstawowe w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych wszystkich klas, szkolenie specjalistyczne w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych w cysternach oraz szkolenie specjalistyczne w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych klasy 1. Kurs miał być przeprowadzony w dniach od 29 grudnia 2012 r. do 5 stycznia 2013 r. Zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 2 u.p.t.n. przedsiębiorca był obowiązany, najpóźniej do dnia rozpoczęcia kursu przedstawić organowi koncesyjnemu (marszałkowi województwa) listę uczestników kursu zintegrowanego albo informację o jego odwołaniu. Obowiązku tego nie wypełnił.

Dalej organ przypomniał, że strona w dniu 5 stycznia 2013 r., na pisemne wezwanie z dnia 3 stycznia 2013 r., przedstawiła wykaz osób, które ukończyły organizowany kurs zintegrowany, z którego wynikało, że z 7 osób zgłoszonych na liście uczestników, 6 przystąpi do egzaminu, gdyż J. B. ukończył tylko szkolenie podstawowe i takie otrzymał zaświadczenie. Ponieważ, zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej (MTBiGM) z dnia 29 maja 2012 r. w sprawie prowadzenia kursów z zakresu przewozu towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 619) warunkiem wydania zaświadczenia potwierdzającego ukończenie kursu zintegrowanego jest uczestnictwo w co najmniej 75% zajęć z każdego rodzaju szkolenia wchodzącego w zakres tego kursu organ wezwał stronę do złożenia wyjaśnień. Nadto zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia MTBiGM z dnia 15 lutego 2012 r. w sprawie egzaminów dla kierowców przewożących towary niebezpieczne (tj. Dz. U z 2014 r., poz. 619) prowadzący kurs ADR najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień przeprowadzenia egzaminu winien przedstawić imiona i nazwiska osób uczestniczących w kursie zintegrowanym oraz imiona i nazwiska osób nieuczestniczących w danym kursie, które przystąpią do egzaminu. Ponieważ i tego obowiązku strona nie dopełniła została wezwana do jego uzupełnienia. W nadesłanych informacjach wystąpiły rozbieżności, co do uczestniczeniu w kursie J. B., organ wezwał do ich wyjaśnienia.

Należy też wskazać, że pierwsze wezwanie zostało skierowane do skarżącej w dniu 3 stycznia 2013 r., które zostało bez odpowiedzi. Strona bowiem przesłała w dniu 3 stycznia, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie egzaminów wskazując osoby, które do niego przystąpią. Organ uznał, ze wypełnienie obowiązku wynikającego z przepisów wykonawczych nie jest tożsame z wypełnieniem obowiązku wynikającego z art. 53 ust. 1 pkt 2 u.p.t.n., o czym poinformował skarżącą pismami z dnia 10 i 23 stycznia 2013 r. W oświadczeniu z dnia 5 stycznia 2013 r. o osobach, które ukończyły kurs strona wskazała, że J. B. ukończył kurs podstawowy. Pismem z dnia 11 stycznia 2013 r. strona została wezwana do złożenia wyjaśnień co do jego frekwencji w prowadzonych szkoleniach, a w dniu 20 stycznia o przedłożenie kopii wydanego mu zaświadczenia. Ponieważ z nadesłanej listy obecności wynikało, ze J. B. uczestniczył w 80 % zajęć kursu podstawowego i specjalistycznego organ zażądał dodatkowych wyjaśnień. Przesłuchany w dniu 13 sierpnie 2013 r. J . B. zeznał, że zrezygnował ze szkolenia w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych w cysternach.

Ponieważ, zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej (MTBiGM) z dnia 29 maja 2012 r. w sprawie prowadzenia kursów z zakresu przewozu towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 619) warunkiem wydania zaświadczenia potwierdzającego ukończenie kursu zintegrowanego jest uczestnictwo w co najmniej 75% zajęć z każdego rodzaju szkolenia wchodzącego w zakres tego kursu organ wezwał stronę do złożenia wyjaśnień. Nadto zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia MTBiGM z dnia 15 lutego 2012 r. w sprawie egzaminów dla kierowców przewożących towary niebezpieczne (tj. Dz. U z 2014 r., poz. 619) prowadzący kurs ADR najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień przeprowadzenia egzaminu winien przedstawić imiona i nazwiska osób uczestniczących w kursie zintegrowanym oraz imiona i nazwiska osób nieuczestniczących w danym kursie, które przystąpią do egzaminu. Ponieważ i tego obowiązku strona nie dopełniła została wezwana do jego uzupełnienia. W nadesłanych informacjach wystąpiły rozbieżności, co do uczestniczeniu w kursie J. B., organ wezwał do ich wyjaśnienia.

Strona wyjaśniła, iż J. B. zrezygnował ze szkolenia specjalistycznego w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych w cysternach i ukończył tylko szkolenie podstawowe, nie nadesłał jednak kopii wydanego zaświadczenia. Uczyniła to później, ale zaświadczenie udzielił do wglądu J. B., który wyjaśnił również, że uczestniczył we wszystkich zajęciach kursu zintegrowanego (podstawowego i zintegrowanego), ale nie przystąpił do egzaminu, gdyż posiadane zaświadczenie go do tego nie uprawniało. Z przedłożonego zaświadczenia z dnia 3 stycznia 2013 r. wynika, ze ukończył kurs ADR podstawowy.

Zdaniem organu oświadczenie to jest wadliwe, gdyż J. B. wypełnił wymogi formalne uprawniające do uzyskania zaświadczenia o ukończeniu kursu zintegrowanego w skład którego wchodziło szkolenie podstawowe i specjalistyczne, tak aby w terminie 6 miesięcy przystąpić do egzaminu specjalistycznego (art. 21 ust. 10 u.p.t.n.). Zatem wydane mu oświadczenie o ukończeniu kursu podstawowego nie odpowiada prawu. Podkreślił, że skarżąca winna wydać zaświadczenie o ukończeniu kursu zintegrowanego lub uznać, że J. B. kursu nie ukończył i nie ma prawa przystąpić do egzaminu. Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie organu z dnia 19 marca 2014 r., chociaż odniosła się pisemnie do wezwania. Należy też podkreślić, że J. B. fakt rezygnacji ze szkolenia specjalistycznego potwierdziła w przesłuchany w dniu 13 sierpnia 2013 r., ale przesłuchany w dniu 3 kwietnia 2014 r. oświadczył, że uczestniczył we wszystkich zajęciach szkolenia zintegrowanego, co uprawniało go do uzyskania zaświadczenia o ukończenia kursu zintegrowanego a nie podstawowego. Wydane zatem zaświadczenie przez organizatora nie odpowiada prawu, co stanowi rażące naruszenie warunków wykonywania działalności w zakresie organizowania kursów, wskazane w art. 56 ust. 2 pkt 5 u.p.t.n.

W dniu 29 grudnia 2012 r. strona powiadomiła o organizowaniu kolejnego kursu zintegrowanego w dniach 12-16 stycznia 2013 r. W dniu 12 stycznia 2013 r. zgłosiła listę jego uczestników, która wzbudziła wątpliwości organu i pismem z dnia 14 stycznia 2013 r. skarżąca została wezwana do złożenia wyjaśnień. Pismem z dnia 22 stycznia 2013 r. organ został powiadomiony o zakończeniu kursu zintegrowanego przez 1 zgłoszonego uczestnika, pozostali 3 ukończyli tylko kurs ADR podstawowy. Zdaniem organu informacja ta nie odpowiada prawu, bowiem z przedstawioną już wcześniej skarżącej wykładni przepisów wynika, że w przypadku kursu zintegrowanego jej uczestnik uzyskuje zaświadczenie jego ukończenia, jeżeli zaliczył obecność co najmniej na 75% zajęć kursu podstawowego i specjalistycznego, a jeżeli uchybił temu obowiązkowi to kursu nie ukończył i nie może uzyskać zaświadczenia o jego ukończeniu. Tym bardzie nie może uzyskać zaświadczenia o ukończeniu kursu podstawowego, gdyż takowego skarżąca nie organizowała.

Kolejne zgłoszenie organizacji kursu zintegrowanego strona zgłosiła w dniu 15 stycznia 2013 r. Kurs rozpoczynał się 26 stycznia 2013 r. i w dacie jego rozpoczęcia zgłoszono listę uczestników kursu początkowego – szkolenie podstawowe. Kurs zintegrowany obejmował szkolenie podstawowe trzy specjalistyczne. Strona, pismem z dnia 12 lutego 2013 r. została wezwana do udzielenie wymaganej prawem informacji, gdyż przekazana w dniu 9 lutego 2013 r. lista uczestników dotyczyła tylko kursu podstawowego, a nie zintegrowanego Z informacji z dnia 4 lutego 2013 r. wynikało, że tylko 7 osób ukończyło kurs zintegrowany, a 16 osób szkolenie podstawowe.

W dniu 22 stycznia 2013 r. strona przedstawiła informację o terminie, czasie i miejscu prowadzenia kolejnego kursu zintegrowanego (szkolenie podstawowe i specjalistyczne) w dniach 9-16 lutego 2013 r. W dacie rozpoczęcia kursu, strona przedstawiła tylko listę uczestników kursu podstawowego i mimo wezwania z dnia 12 lutego 2013 r. nie przedstawiła listy uczestników kursu zintegrowanego. Co prawda w dniu 14 lutego 2013 r. przedstawiono listę osób uczestniczących w kursie, które przystąpią do egzaminu w dniu 16 lutego 2013 r., ale było to wypełnienie obowiązku z § 2 ust. 2 rozporządzenia MTBiGM w sprawie egzaminów, a nie art. 53 ust. 1 pkt 2 u.p.t.n. W dniu 18 lutego 2013 r. skarżąca przedstawiła wykaz osób, które ukończyły wskazany kurs, z którego wynikało, że ukończyła go tylko jedna osoba. Zatem organ wezwał stronę do wypełnienia obowiązku ustawowego, którego strona nie dopełniła. Również wezwana w dniu 19 marca 2014 r. nie odpowiedziała na wezwanie, a w udzielonej odpowiedzi polemizowała z zasadnością i racjonalnością powtórnego wezwania.

Kolejne zgłoszenie kursu zintegrowanego ADR miało miejsce w dniu 1 lutego 2013 r. jednakże z jego treści wynikało, że obejmuje wyłącznie szkolenie specjalistyczne, co spowodowało, że organ powiadomił organizatora w dniu 13 lutego 2013 r., że takowym nie jest i nie przyjął tego zgłoszenia.

W dniu 13 lutego 2013 r. skarżąca zgłosiła organizacje następnego kursu zintegrowanego. Kurs rozpoczynał się 23 lutego 2013 r. Z listy uczestników kursu z dnia 23 lutego 2013 r. i listy osób zgłoszonych do egzaminu z dnia 27 lutego 2013 r,. wynikało, że 4 osoby ukończyły kurs i przystąpią do egzaminu. Następnie w dniu 6 marca 2013 r. skarżąca przedłożyła listę osób, które ukończyły sporny kurs z którego wynikało, ze 1 osoba ukończył tylko szkolenie podstawowe, a 3 pozostałe osoby nie ukończyły kursu. Powyższe powoduje, ze nie powinny zostać zgłoszone do egzaminu. Nadto z przedłożonego harmonogramu wynikało, że kurs jest w toku. Organ uznał, że skarżąca prowadziła kurs niezgodnie z przedstawionymi informacjami na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.t.n., co stanowi naruszenia warunków prowadzenia działalności.

Podsumowując organ odwoławczy uznał, że orzeczony wobec strony zakaz prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia kursów ADR początkowych i udoskonalających oraz kursów na doradców jest zasadny. Strona jako przedsiębiorca prowadzący działalność regulowaną, kursy ADR, dopuściła się rażącego naruszenia warunków wykonywania działalności. Z poczynionych ustaleń faktycznych wynika, że strona niejednokrotnie nie dopełniła obowiązku przekazywania wymaganych ustawą informacji o których mowa w art. 53 ust. 1 pkt 2, co w myśl art. 54 ust. 5 pkt 3 u.p.t.n. (najpóźniej w dniu rozpoczęcia kursu przedstawienie listy jej uczestników albo informacje o jego odwołaniu stanowi naruszenie warunków wykonywania działalności. Nie przedstawiła ich również w terminie zakreślonym wezwanie, co zgodnie z art. 56 ust 2 pkt 5 u.p.t.n. jest również rażącym naruszeniem warunków działalności. Organ podkreślił, że obowiązek wynikający z § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie egzaminów (...), nie stanowi wykonania obowiązku ustawowego, gdyż jest obowiązkiem uzupełniającym organizatora kursu. Nadto skarżąca prowadziła kursy ADR w sposób niezgodny z informacjami przekazywanymi organowi na podstawie art.. 53 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.t.n. Przedstawiając bowiem informację o organizacji kursu zintegrowanego, w skład którego wchodzą szkolenia podstawowe i specjalistyczne, z wydawanych zaświadczeń wynikało, że organizował odrębnie kursy podstawowe i specjalistyczne, co pozostaje w sprzeczności z zapisem § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie prowadzenia kursów (...). Uczestnik kursu zintegrowanego nie może uzyskać zaświadczenia o ukończeniu kursu podstawowego, a uczestnicząc w 80% zajęć szkolenia podstawowego i specjalistycznego uprawniony jest do otrzymania zaświadczenia o ukończeniu kursu co powoduje, że wydane J. B. zaświadczenie jest niezgodne z prawem.

Konkludując SKO stwierdziło, że decyzja organu I instancji z dnia [...] r. o zakazie prowadzenia działalności regulowanej o której mowa w art. 50 ust. 1 u.p.t.n. została wydana bez naruszenia art. 56 ust.1 i 2 pkt 5 w związku z art.54 ust. 5 pkt 3 u.p.t.n.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, reprezentujący w całym postepowaniu M. B. pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postepowania. Podkreślił, że od dnia pierwszej decyzji (28 marca 2013 r.) nie został przeprowadzony żaden kurs ADR działając przez pełnomocnika zarzuciła organowi pierwszej instancji nieznajomość obowiązujących przepisów prawa, w tym art. 133 oraz przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 31 i 58 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych i tendencyjne działanie, wynikające z istniejącego sporu między skarżącą a Urzędem Marszałkowskim, czego dowodzą pisma załączone do skargi. W uzasadnieniu pełnomocnik cytując fragmenty decyzji organów odniósł je do poszczególnych przepisów ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, rozporządzenia MTBiGM w sprawie egzaminów dla kierowców przewożących towary niebezpieczne oraz rozporządzenia MTBiGM w sprawie egzaminów na kierowców, akcentując brak podstaw do pozbawienia prawa do prowadzenia działalności regulowanej.

Zdaniem strony z zapisów umowy ADR nie wynika, że uczestnik kursu nie może zrezygnować z kursu w każdym czasie i musi uczestniczyć we wszystkich kursach w ramach kursu zintegrowanego (podstawowym i specjalistycznym).

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, gdyż podniesione w skardze argumenty były przedmiotem rozważań w ramach postępowania odwoławczego bowiem powielają zarzuty odwołania.

Na rozprawie w dniu17 grudnia 2014 r. pełnomocnik skarżącej podkreślił, że ustawa o przewozie towarów niebezpiecznych została uchwalona pośpiesznie i bez odpowiedniego przygotowania i nakazuje wydać zaświadczenie w terminie 5 dni od zakończenia kursu nie odpowiadając, co w sytuacji, kiedy uczestnik nie opłaci kursu. Nadto w chwili rozpoczęcia kursu zintegrowanego nie wiadomo czy wszyscy uczestnicy będą uczestniczyć w obu etapach. Termin uiszczenia opłaty nie został określony w żadnych przepisach. J. B. nie uzyskał zaświadczenia o ukończeniu kursu specjalistycznego, gdyż go nie opłacił, a po wystawieniu mu zaświadczenia nie byłoby możliwości jej wyegzekwowania. Podkreślił również, że żona nie prowadzi działalności gospodarczej od pierwszego zakazu, a on sam prowadzi działalność regulowaną od kwietnia 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchyla zaskarżoną decyzję tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Należy wskazać, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie jakie zaświadczenia i kiedy może wydać jego uczestnikom organizator kursów ADR zintegrowanych. Zdaniem organów administracyjnych, obowiązujące przepisy w sposób jednoznaczny wskazują, że organizator kursów zintegrowanych może wydać tylko zaświadczenie dotyczące ukończenia takiego kursu, każdej osobie, która została zgłoszona organowi jako jego uczestnik, najpóźniej w dniu rozpoczęcia kursu i uczestniczyła co najmniej w 75% zajęć prowadzonych w ramach szkolenia podstawowego i specjalistycznego. Osoba ta może jednocześnie przystąpić do egzaminu kończącego dany kurs lub w okresie najbliższych 6 miesięcy. W przeciwnym razie uczestnik kursu nie może otrzymać innego zaświadczenia, a zwłaszcza o ukończeniu kursu podstawowego, gdyż w takowym nie uczestniczył. Pozostawałoby to w sprzeczności z ideą i celem organizowania kursów zintegrowanych.

Skarżący natomiast stoi na stanowisku, że dla wydania zaświadczenia o ukończeniu kursu z zakresu przewozu towarów niebezpiecznych, w szczególności ADR początkowego – szkolenie podstawowe w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych wszystkich klas, bez znaczenia pozostaje, iż wydano go osobie, która uczestniczyła w kursie zgłoszonym jako zintegrowany i obejmujący szkolenie ADR początkowe i doskonalące. Dodatkowo, nie widzi też przeszkód w wydaniu zaświadczenia o ukończeniu kursu ADR początkowego osobie, która uczestniczyła we wszystkich zajęciach kursu początkowego i specjalistycznego.

Również kwestią sporna pozostaje utożsamianie przez skarżącą wypełnienia obowiązku z art. 53 ust. 1 pkt 2 u.p.t.n. z obowiązkiem wynikającym z § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie egzaminów. Zdaniem organu są to dwa niezależne obowiązki ciążące na organizatorze kursów ADR i wypełniane w różnym czasie.

Sąd orzekający zgodził się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że w ustalonym w sprawie stanie faktycznym, którego strona skarżąca nie neguje, wystąpiły przesłanki uzasadniające wydanie zakazu dalszego prowadzenia przez M. B. działalności regulowanej w postaci prowadzenia kursów ADR początkowych i doskonalących, a w konsekwencji wykreślenie jej z rejestru podmiotów posiadających takowe uprawnienie (wpis nr [...]).

Nie budzi też wątpliwości, że w sprawie miała zastosowanie ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. nr 227, poz. 1367 ze zm.), która z mocy art. 135 weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012 r. Obowiązywała zatem w dniu 13 grudnia 2012 r., kiedy to strona przedstawiła pierwszą sporną informację Marszałkowi Województwa [...] o terminie, czasie i miejscu prowadzenia kursu zintegrowanego dotyczącego przewozu towarów niebezpiecznych oraz harmonogram zajęć, który był planowany na okres od 29 grudnia 2012 r. do 5 stycznia 2013 r. Prawidłowo też organ przywołał rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 15 lutego 2012 r. w sprawie egzaminów dla kierowców przewożących towary niebezpieczne (Dz. U. z 2012 r., poz. 191 ze zm.), które z mocy § 17 weszło w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia tj.; 21 lutego 2012 r. oraz rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 29 maja 2012 r. w sprawie prowadzenia kursów z zakresu przewozu towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 619), które z mocy § 14 weszło w życie po upływie 14 dniu od dnia ogłoszenia tj. 15 czerwca 2012 r., a więc także obowiązywało 13 grudnia 2012 r.

W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przywołał treść art. 53 ust. 1 u.p.t.n., z którego wynika, że podmiot prowadzący kursy jest obowiązany: na 10 dni przed rozpoczęciem kursu przedstawić marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce prowadzenia kursu informację o terminie, czasie i miejscu kursu oraz harmonogramie zajęć (pkt 1); najpóźniej w dniu rozpoczęcia kursu przedstawić marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce prowadzenia kursu listę uczestników kursu albo informację o odwołaniu kursu (2); wydać uczestnikowi kursu zaświadczenie o jego ukończeniu, w terminie 5 dni od dnia jego ukończenia (3); przesłać, w terminie 7 dni od dnia ukończenia kursu do marszałka właściwego ze względu na miejsce mającego się odbyć egzaminu dane osoby, która ukończyła odpowiedni kurs (4); do dnia 31 stycznia każdego roku składać marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce prowadzenia kursu sprawozdanie z informacją o osobach, które ukończyły kursy w roku poprzedzającym (5); przechowywać dokumentację dotyczącą prowadzonych kursów przez okres 5 lat od dnia zakończenia kursu (6); umożliwić przeprowadzenie kontroli podmiotu prowadzącego kurs (7). Zgodnie natomiast z art. 54 ust. 5 pkt 3 tej ustawy, marszałek województwa właściwy ze względu na miejsce prowadzenia kursu w przypadku stwierdzenia naruszeń warunków wykonywania działalności, polegających na nieprzekazaniu w terminie właściwym organom informacji, o których mowa w art. 53 ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 5 u.p.t.n. wzywa do usunięcia naruszeń w wyznaczonym terminie. Z kolei, w myśl art. 56 ust. 1 tej ustawy marszałek województwa prowadzący rejestr podmiotów prowadzących kursy wydaje decyzję administracyjną o zakazie prowadzenia działalności regulowanej, o której mowa w art. 50 ust. 1, przez podmiot prowadzący kursy w przypadku rażącego naruszenia warunków wykonywania działalności w zakresie prowadzenia kursów. Rażącym naruszeniem warunków wykonywania działalności w zakresie prowadzenia kursów, w myśl ust. 2 tego przepisu jest przy tym: złożenie nieprawdziwego oświadczenia, o którym mowa w art. 50 ust. 8 (pkt 1); niespełnianie wymagań, o których mowa w art. 50 ust. 5 (pkt 2); wydanie zaświadczenia o ukończeniu kursu osobie nieuprawnionej do jego otrzymania (pkt 3); uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli podmiotu prowadzącego kursy (pkt 4); nieusunięcie w terminie naruszeń, o których mowa w art. 54 ust. 5 (pkt 5). Przepis art. 71 ust. 2 i 3 oraz art. 72 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej stosuje się odpowiednio.

Organy zacytowały też treść § 2 ust. 1 rozporządzenia MTBiGM w sprawie egzaminów dla kierowców przewożących towary niebezpieczne, z którego wynika, że podmiot prowadzący kurs ADR, przekazując informację, o której mowa w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.p.t.n. podając harmonogram zajęć, proponuje termin przeprowadzenia egzaminu kończącego kurs ADR. Podmiot prowadzący kurs ADR przedstawia marszałkowi województwa w dniu poprzedzającym dzień przeprowadzenia egzaminu, imiona i nazwiska osób uczestniczących w kursie oraz imiona i nazwiska osób nieuczestniczących w danym kursie, które przystąpią do egzaminu (§ 2 ust. 2 rozporządzenia). Z kolei w myśl § 3 rozporządzenia, do egzaminu dopuszcza się kierowcę, który: 1) posiada zaświadczenie o ukończeniu kursu ADR; 2) został zgłoszony do odbycia egzaminu w trybie określonym w § 2 ust. 2; 3) złożył wypełniony formularz zgłoszeniowy. Zgodnie natomiast z § 9 rozporządzenia MTBiGM w sprawie prowadzenia kursów z zakresu przewozu towarów niebezpiecznych, szkolenie podstawowe w ramach kursu ADR początkowego lub doskonalącego prowadzone łącznie z jednym lub więcej niż jednym szkoleniem specjalistycznym, o którym mowa w § 8, może odbywać się w formie kursu zintegrowanego. Warunkiem wydania zaświadczenia potwierdzającego ukończenie odpowiedniego rodzaju kursu jest: 1) uczestnictwo w co najmniej 75% zajęć; 2) w przypadku kursu zintegrowanego - uczestnictwo w co najmniej 75 % zajęć z każdego rodzaju szkolenia wchodzącego w zakres tego kursu (§ 10 cyt. rozporządzenia).

Przenosząc powyższe regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, że organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni wskazanych wyżej przepisów prawa i ich zastosowania w ustalonym stanie faktycznym. Nie ma bowiem wątpliwości, że M. B. zgłosiła pismem z dnia 12 grudnia 2012 r. rozpoczęcie w dniu 29 grudnia 2012 r. kursu zintegrowanego nr [...] kurs dokształcający początkowy - podstawowy i nr [...] kurs dokształcający początkowy - specjalistyczny w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych i nr [...] kurs dokształcający początkowy - specjalistyczny w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych klasa 1. Jednakże w tej dacie, mimo obowiązku ustawowego nie przedstawiła organowi I instancji listy uczestników kursu, czym uchybiła obowiązkowi z art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy. Dopełniła go dopiero na wezwanie organu w dniu 5 stycznia 2013 r. i to z uchybieniem zakreślonego terminu, a na wezwanie z 19 marca 2014 r. nie udzieliła odpowiedzi polemizując z jego celowością.

Nie bez znaczenia pozostaje okoliczność, że pismami z dnia 10 stycznia i 23 stycznia 2013 r. organ przedstawił skarżącej wykładnię obowiązujących przepisów i przypomniał o ciążących na niej obowiązkach informacyjnych, a także konsekwencjach faktycznych i prawnych organizowania kursów zintegrowanych wynikające z zapisów § 8 i 10 rozporządzenia w sprawie prowadzenia kursów (...).

W przypadku kursu ADR organizowanego od 9 do 16 lutego 2013 r. o organizacji, którego Marszałek Województwa został powiadomiony pismem z dnia 25 stycznia 2013 r. M. B. przesłała bowiem jedynie listę uczestników kursu początkowego - kurs podstawowy w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych wszystkich klas, którego organizacji nie zgłosiła. Informacja ta nie odpowiadała zgłoszeniu organizacji kursu zintegrowanego, który obejmuje zarówno kurs podstawowy, jak i co najmniej jeden specjalistyczny, które muszą być prowadzone łącznie. Pomimo wezwania organu strona wad powyżej opisanych nie usunęła, uznając, że nie mają one umocowania w ustawie, a nawet są zbędne skoro przesyłała informację o uczestnikach kursu, którzy zgłaszali przystąpienie do egzaminu na podstawie przepisów wykonawczych. Przyjęta przez stronę wykładnia przepisów nie zasługuje na akceptację, tym bardziej w sytuacji pouczenia o konsekwencjach uchybienia nie tylko w ustawie ale także w wezwaniu (pismo z 12.02.2013 r., k.127 akt).

Nie budzi też wątpliwości, że w piśmie z 3 stycznia 2013 r. strona wypełniała obowiązki wynikające z § 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie egzaminów, gdyż taką podstawę prawną udzielonej informacji wskazała wprost w piśmie, które dotyczy wyłącznie osób uczestniczących w kursie zintegrowanym, a które przystąpią lub nie do egzaminu. Właściwej informacji uczestnikach kursu strona nie przesłała również w zakreślonym wezwaniem terminie. Obowiązków tych nie można utożsamiać z obowiązkiem udzielania informacji zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 2 u.p.t.n., który winien być dopełniony najpóźniej w dniu rozpoczęcia kursu, kiedy jeszcze nie wiadomo ilu uczestników go ukończy i ilu przystąpi do egzamin, gdyż ukończenie kursu nie jest jednoznaczne z obowiązkiem przystąpienia do egzaminu. Uczestnik ma na to 6 miesięcy, a do egzaminu mogą przystąpić osoby posiadające takie uprawnienie (zaświadczenie) z wcześniejszego okresu.

Zasadnie też organy uznały, że oświadczenie wydane J. B. nie odpowiadało stanowi faktycznemu sprawy. Uczęszczając na wszystkie zajęcia kursu zintegrowanego, co potwierdza lista obecności i jego zeznanie z dnia 14 marca 2014 r., nabył on prawo do uzyskania zaświadczenia o ukończeniu tego kursu. Odpowiednia frekwencja w zajęciach, to jedyny warunek zakreślony przepisami prawa § 8 pkt 2 rozporządzenia w sprawie organizowania kursów uprawniający do otrzymania zaświadczenia. Fakt nie wniesienia pełnej opłaty nie uzasadnia odmowy wydania zaświadczenia lub wydania zaświadczenie nie odpowiadającemu prawu. Jak zauważył sam pełnomocnik, nie ma takiego przepisu, który uzależniałby wydanie zaświadczenia od uiszczenia opłaty za udział w kursie. Kwestia ta jest istotna z punktu widzenia organizatora, ale dopuszczenie uczestnika kursu ADR do udziału w 100% zajęć kursu zintegrowanego, zdaniem Sądu orzekającego, nakłada na organizatora obowiązek wydania zaświadczenia o jego ukończeniu mimo braku wniesienia pełnej opłaty. Okoliczność ta została podniesiona przez pełnomocnika skarżącej dopiero na rozprawie, co jednak tylko dodatkowo wskazuje na zasadność wydanego zakazu. Wydanie prawidłowego zaświadczenia nie stanowi bowiem przeszkody w dochodzeniu i wyegzekwowaniu nieziszczonej opłaty za kurs, jak każdej innej należności. Nadto przesłanką organizowania kursów zintegrowanych jest założenie, że każdy jego uczestnik, aby uzyskać zaświadczenie o jego ukończeniu musi zaliczyć zarówno kurs podstawowy i specjalistyczny, w przeciwnym bowiem razie winien zapisać się na kurs określonego rodzaju. Dlatego też ustawodawca zakreślił termin 6 miesięcy, liczony od zakończenia kursu ADR do przystąpienia do egzaminu lub egzaminu poprawkowego.

Wydanie zatem przez skarżącą J. B. zaświadczenia nr [...] z dnia [...] r. (k. 206 akt) o ukończeniu tylko kursu ADR początkowego, stanowiło rażące naruszenie warunków prowadzenia działalności, tak samo jak udzielenie organowi informacji, iż ukończył on tylko kurs ADR początkowy, skoro uczestniczył w kursie zintegrowanym. Zasadnie zatem organ na podstawie art. 56 ust. 1, 2 i 3 u.p.t.n. zakazał M. B. prowadzenia działalności regulowanej polegającej na organizowaniu kursów ADR.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu, mianowicie niewyjaśnienia w decyzji organu odwoławczego na podstawie jakiego przepisu strona nie dopełniła ciążących na niej obowiązków przekazywania wymaganych ustawą informacji, czy na podstawie art. 31, czy też art. 53 u..pt.n., zauważyć przyjdzie, że w zaskarżonej decyzji organ przywołał zarówno przepisy art. 53 ustawy jak i przepisy rozporządzeń wydanych na podstawie art. 31 tej ustawy, wskazując, którym przepisom ustawowym i wykonawczym strona uchybiła w przypadku organizacji kolejnych kursów zintegrowanych.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.