Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1233/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: uchylono postanowienie II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 61a
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1233/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 stycznia 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Sędziowie: WSA Inga Gołowska, WSA Wiesław Kuśnierz, Protokolant: st.sekr.sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 11 stycznia 2017 r., sprawy ze skargi M.K. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 9 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 100 zł (sto złotych).


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 9 września 2016r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor MOR ARiMR w K.) utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N.(dalej Kierownika BP ARiMR w N.) z dnia 2 sierpnia 2016r. nr [...]. Organ I instancji swoim rozstrzygnięciem odmówił M.K. wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności za rok 2015, o jakie wnioskował pierwotnie W.K..

Rozstrzygnięcia te zapadły w następującym stanie faktycznym.

W dniu 14 maja 2015r. do Biura Powiatowego ARiMR w N. wpłynął wniosek podpisany przez W.K. (numer identyfikacyjny [...] ) o przyznanie na rok 2015 jednolitej płatności obszarowej oraz płatności za zazielenienie, a także płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (płatność ONW). Jak wynika z notatki służbowej pracownika Urzędu w dniu 18 maja 2016r. osoba trzecia – kolczykujący Ł.J. w imieniu M.K. – żony wnioskodawcy, złożył wniosek o wpis do ewidencji producentów, informując o śmierci pierwotnego wnioskodawcy. W aktach sprawy znajduje się nadesłany pismem z dnia 24 czerwca 2016r. skrócony odpis aktu zgonu, o który organ zwrócił się do USC w O., informujący, że producent i wnioskodawca zmarł w dniu 1 lipca 2015r. Zgodnie z notatką służbową pracownika Biura, akt zgonu nie został dostarczony do Biura w terminie 7 miesięcy od daty śmierci wnioskodawcy, informacja o śmierci wpłynęła po ustawowym terminie na złożenie wniosku transferowego, a żona wnioskodawcy nie zgłosiła się do Biura Powiatowego w terminie 7 miesięcy od daty śmierci męża i osobiście nie poinformowała o fakcie śmierci męża.

Na podstawie decyzji z dnia 14 czerwca 2016r. adresowanych do wnioskodawcy i producenta, Kierownik BP ARiMR umorzył postępowanie na rok 2015 z wniosków W.K., biorąc za podstawę art. 105 §1 k.p.a

i wyjaśniając, że w terminie 7 miesięcy od daty śmierci producenta nie zgłosił się spadkobierca celem złożenia wniosku transferowego. Decyzje zawierały pouczenie, że w terminie 14 dni od ich doręczenia można złożyć za pośrednictwem Kierownika odwołanie do Dyrektora MOR ARiMR w Kr.

Pismem z dnia 13 lipca 2016r. M.K. zwróciła się z wnioskiem

o wznowienie postępowania dotyczącego płatności obszarowej za rok 2015 dla gospodarstwa o numerze[...], dołączając do wniosku skrócony akt zgony jej męża.

Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2016r. Kierownik BP ARiMR w N. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich oraz płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (Płatności ONW) za rok 2015, za podstawę powołując art. 61 a §1 k.p.a w związku z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015r.

o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz w związku z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Rozstrzygniecie z pouczeniem o przysługującym zażaleniu zostało doręczone wnioskującej w dniu 5 sierpnia 2016r.

Pismem z dnia 8 sierpnia 2016r. wyżej wymieniona wniosła zażalenie

na rozstrzygnięcie Kierownika, w uzasadnieniu podnosząc, że po tragicznej śmierci męża jest pod stałą opieka lekarza psychiatry. Przyznała, iż powinna w terminie 7 miesięcy powiadomić ARiMR o śmierci męża jednak, z uwagi na stan swojego zdrowia nie była w stanie tego uczynić. Strona zwróciła się z pytaniami "czy przez przepisy mam po raz drugi być skrzywdzona?", jak również stwierdziła, że nie rozumie dlaczego nie może otrzymać płatności za coś, co było użytkowane, że płatność została przyznana dla gospodarstwa, a ona sama z mężem pozostawała we wspólności majątkowej. Nadto wniosła "o przywrócenie terminu".

Postanowieniem z dnia 9 września 2016r. Dyrektor MOR ARiMR utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, uznając że jest ono prawidłowe,

tj. uwzględniające wszystkie istotne okoliczności prawne i faktyczne sprawy. Organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawą rozstrzygnięcia sprawy były aktualne dla oceny jej okoliczności regulacje ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz powiązane a tym aktem przepisy krajowe i wspólnotowe, a także przepisy kodeksy postępowania administracyjnego. Stwierdził, że podstawa wydania zaskarżonego postanowienia był art. 61a k.p.a. i wyjaśnił, że za uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania, o których mowa w tym przepisie, uznał ewidentny upływ terminu na złożenie wniosku przez stronę i brak możliwości jego przywrócenia. Nadto podniósł, że nie stwierdzono niedostatecznego prowadzenia postepowania wyjaśniającego bądź innych naruszeń k.p.a. lub innych aktów prawnych regulujących analizowany przypadek.

W skardze na powyższe postanowienie organu odwoławczego skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona wniosła o jego uchylenie

i rozstrzygniecie co do istoty sprawy poprzez przyznanie dopłat obszarowych oraz ONW za rok 2015 dla gospodarstwa, którego właścicielem była strona wraz ze zmarłym mężem. Strona podniosła, że nadanie jednego numeru dla gospodarstwa, które jest wspólną własnością małżonków zobowiązuje do tego, aby to gospodarstwo otrzymało płatność, pomimo śmierci wnioskodawcy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor MOR ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne opiera się więc

na kryterium legalności. Sąd nie ma kompetencji do merytorycznego rozstrzygania

o prawach i obowiązkach podmiotów wnoszących skargi na decyzje i inne akty organów administracji publicznej i nie zastępuje tych organów w działaniu, a ma obowiązek dokonania oceny, czy zaskarżony akt odpowiada prawu.

Sąd administracyjny orzekając o uwzględnieniu bądź oddaleniu skargi, rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, o czym stanowi art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j., Dz.U z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1) lit. a-c p.p.s.a), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W wypadku niestwierdzenia wad skutkujących koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzenia jego nieważności, bądź wydania z naruszeniem prawa, sąd skargę oddala na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Kontrola sądowoadministracyjna w przedmiotowej sprawie przeprowadzona

w oparciu o powyższe kryteria wykazała, że zaskarżone postanowienie

i poprzedzające je postanowienie organu I instancji naruszają prawo

w sposób uzasadniający ich eliminację z obrotu prawnego. Postępowanie, które toczyło się zainicjowane pismem skarżącej z żądaniem wznowienia postępowania

w sprawie płatności za 2015r. "dla gospodarstwa o numerze 063834864", organy rozstrzygnęły odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie płatności

na podstawie art. 61a §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2016r., poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 1551 ze zm., dalej u.p.s.w.b.) i § 7 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (dalej: Rozporządzenia Ministra Rolnictwa z 2015r.),

te ostatnie - dotyczące uprawnień spadkobiercy rolnika – wnioskodawcy, który wstępuje do toczącego się postępowania w jego miejsce. Sąd podnosi, że organy obu instancji nie odniosły się należycie do wskazanej przez skarżącą okoliczności, że gospodarstwo objęte wnioskiem o płatność za 2015 rok było przedmiotem wspólności majątkowej zmarłego wnioskodawcy i skarżącej jako jego żony,

nie wyjaśniło należycie, czy skarżąca ma legitymację procesową w postępowaniu jako strona. Ponadto organy odmawiając wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a., pominęły żądanie skarżącej o wznowienia postępowania, w konsekwencji nie prowadząc przedmiotowego postępowania w warunkach, w jakich należy prowadzić postępowanie o wznowienie postępowania jako szczególne i odrębnie uregulowane przez ustawodawcę w k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie ramy prawne działania organów, a także warunki

i tryb przyznawania płatności określa w/w ustawa z dnia 5 lutego 2015r.

o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, która jest krajowym aktem prawnym "uzupełniającym" regulacje Prawa Wspólnotowego ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.s.w.b., z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach prawa unijnego, do postępowań stosuje się przepisy k.p.a., chyba że ustawa stanowi inaczej. Z brzmienia art. 61 § 1 k.p.a. wynika, że postępowanie wszczyna się na żądanie osoby, która jest stroną. Również wznowienie postępowania może nastąpić na żądanie osoby będącej stroną. Procesową definicję strony postępowania administracyjnego zawiera przepis art. 28 k.p.a., który stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes lub obowiązek. Natomiast interes prawny lub obowiązek unormowany jest każdorazowo w prawie przedmiotowym. W wyroku z dnia 17 kwietnia 2012r. (sygn. II OSK 176/11, LEX nr 1219073), NSA stwierdził, że przepis art. 28 nie ustanawia normy prawnej samoistnej i jest stosowany w związku z przepisami prawa materialnego, które dają podstawy do wyprowadzenia interesu prawnego, dając jednostce status strony postępowania. W orzecznictwie wskazuje się, że mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa,

na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu – strony postępowania (wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2013r., I OSK 2226/12, LEX nr 1356980). Z kolei według przepisów przedmiotowej ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego podmiotem uprawnionym do płatności, którego interesu prawnego dotyczy postępowanie i który uprawniony jest do żądania czynności organu

w postępowaniu o płatność jest rolnik w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, jeżeli spełnia warunki określone w §2 Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa z 2015r., w tym został mu nadany określony numer identyfikacyjny. Rozstrzygając

o możliwości wszczęcia postępowania w sprawach o płatności, ale także

o możliwości wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania o płatności organ powinien zbadać legitymację procesową podmiotu występującego z takim żądaniem. W tym celu powinien kompleksowo rozważyć okoliczności sprawy, a więc m.in. fakt, podany przez skarżącą, iż gospodarstwo rolne było objęte współwłasnością małżeńska z nieżyjącym już, a pierwotnie wnioskującym o płatność oraz ująć ocenę wpływu tej okoliczności na rozstrzygnięcie w jego uzasadnieniu.

W rozdziale 2 k.p.a. (art. 6 – art. 16) ustawodawca uregulował ogólne zasady postępowania administracyjnego, które uzupełnił również zasadami prowadzenia postępowania dowodowego, m.in. art. 77 k.p.a. Z kolei w art. 3 ust. 2 i ust. 3 u.p.s.w.b. nieco inaczej, niż przepisy k.p.a. ustawodawca formułuje obowiązki organów i obowiązki stron w toku postępowania, w szczególności w zakresie ciężaru dowodu co do zaistnienia określonych faktów mających znaczenie prawne. Zasady te obowiązują organ zarówno w toku prowadzenia postępowania, jak i przy rozstrzyganiu sprawy. W postępowaniu objętym zakresem przedmiotowym ustawy

o płatnościach z 2015r. znajdują zastosowanie tzw. zasada prawdy obiektywnej

czy tzw. zasada pogłębiania zaufania obywateli. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności,

z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Gwarancję realizacji tej zasady stanowi obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, nałożony na organy administracji publicznej w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ jest zobowiązany do podjęcia ciągu czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i do rozpatrzenia zgromadzonego materiału pozwalającego na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Realizacja powyższych obowiązków wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze oraz odzwierciedlenia zebranego materiału dowodowego w uzasadnieniu faktycznym decyzji (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2012r., II GSK 1548/11, LEX nr 1229771).

Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 8 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym doniosłą rolę w kontekście realizacji omawianej zasady ogólnej pełni uzasadnienie decyzji administracyjnej, które nie może być sformułowane ogólnikowo. Funkcją uzasadnienia jest przekonanie strony, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, stwierdzenie, że przyczyną tego są istotne powody (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 2 lutego 2012r., II SA/Po 721/11, LEX nr 1109030, wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 października 2009r., VI SA/Wa 1379/09, LEX nr 574299). Zatem nie może spełnić wymagań wynikających z art. 8 organ, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń strony uważanych przez nią za istotne dla sposobu załatwienia sprawy (por. komentarz do art. 8 k.p.a. w: A. Golęba, T. Kiełkowski, K. Klonowski, H. Knysiak-Molczyk (red.), M. Romańska, Kodeks postepowania administracyjnego. Komentarz, WK 2015). Jako przykład naruszania zasady budzenia zaufania podaje się w orzecznictwie działanie organu polegające na pominięciu milczeniem niektórych twierdzeń lub nieodniesieniu się do faktów istotnych dla sprawy (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 11 września 2013r., IV SA/Wa 702/13, LEX nr 1377801, oraz z dnia 4 października 2011r., VII SA/Wa 1194/11, LEX nr 1155813; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 maja 2010r., II SA/Ol 198/10, LEX nr 674298), a także brak jednoznacznego wyjaśnienia treści żądania podmiotu wnoszącego podanie (por. wyroki WSA w Poznaniu: z dnia 11 grudnia 2012r., II SA/Po 630/12, LEX nr 1235544, z dnia 7 grudnia 2011r., II SA/Po 547/11, LEX nr 1153113; wyroki WSA w Warszawie: z dnia 23 lutego 2012r., I SA/Wa 1804/11, LEX nr 1137319, oraz z dnia 14 września 2011r., I SA/Wa 1339/10, LEX nr 1150703).

Sąd dostrzega, że w przedmiotowej sprawie po stronie organu administracyjnego doszło do naruszenia zasady prawny obiektywnej poprzez niepodjęcie przez organy niezbędnych kroków do załatwienia sprawy i nie uwzględnienie w tym zakresie słusznego interesu obywatela. Sąd zwraca w tym kontekście uwagę na fakt, że żona pierwotnego wnioskodawcy i producenta kierując do organu właściwego w sprawie płatności pismo z dnia 13 lipca 2016r. z żądaniem wznowienia postępowania w sprawie przyznania płatności za 2015r., podniosła, że wspólnością majątkową małżonków objęte jest gospodarstwo rolne w odniesieniu do którego z wnioskiem o płatności do Kierownika BP ARiMR zwracał się jej zmarły mąż. Nadto jeszcze wcześniej, po śmierci wnioskodawcy, do organu – jak wynika

z uwidocznionej w aktach sprawy notatki służbowej pracownika Urzędu – zgłosiła się osoba trzecia, która poinformowała o śmierci pierwotnego wnioskodawcy

i producenta oraz złożyła w imieniu żony zmarłego wnioskodawcy wniosek o wpis do ewidencji producentów. Informacja taka powinna być sygnałem dla organu działającego zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego,

że żona pierwotnego wnioskodawcy może mieć interes prawny w przyznaniu płatności za 2015 rok w odniesieniu do gospodarstwa rolnego objętego wspólnością majątkową małżonków i pierwotnym wnioskiem o płatności. Reakcją organu

I instancji było – po otrzymaniu od USC w O. skróconego aktu zgonu pierwotnego wnioskodawcy – postanowienie o umorzeniu postępowania, kończące postępowanie w sprawie. Należy zwrócić uwagę, że w związku z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej po stronie organu właściwego w sprawie doszło

do naruszenia dyrektywy art. 8 k.p.a. dotyczącej pogłębiania zaufania obywateli

do organów państwa. Już w sytuacji, gdy po złożeniu wniosku o przyznanie płatności przez rolnika wpisanego do ewidencji producentów, do organu właściwego

w sprawach płatności zgłasza się osoba trzecia informująca o śmierci producenta

i wnioskodawcy oraz składa w imieniu żony wnioskodawcy wniosek o wpis do ewidencji producentów, od organu stosującego ogólne zasady postępowania administracyjnego można by oczekiwać wezwania tej osoby o ewentualne pełnomocnictwo do działania w imieniu żony pierwotnego wnioskodawcy. Organ nie uczynił tego, co zostało uwidocznione w aktach sprawy poprzez stosowną notatkę pracownika urzędu. W związku z powyższym zdaniem Sądu organ naruszył art. 77 k.p.a. poprzez zebranie w sposób niewyczerpujący materiału dowodowego

w sprawie, co skutkowało brakiem jego rozpatrzenia w tym zakresie.

Nadto Sąd podnosi, że wyżej wymienione błędy rzutują również

na postępowanie wstępne w ramach postępowania o wznowienie postępowania, którego organ nie przeprowadził, mimo wyraźnego żądania ze strony żony pierwotnego wnioskodawcy o płatności za rok 2015. Organ nie zbadał

w przedmiotowej sprawie dopuszczalności wznowienia postępowania, uregulowanego na odrębnych zasadach w rozdziale 12 k.p.a. w kontekście przesłanek do wznowienia postępowania. Postępowanie wznowieniowe jest szczególną instytucją procesową polegającą na stworzeniu prawnych możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej już wydaniem decyzji ostatecznej, gdy po jej wydaniu ujawniła się wadliwość postępowania, na którym oparto rozstrzygnięcie sprawy, albo też mogą pojawić się okoliczności, w wyniku których pozbawione zostaną znaczenia przesłanki, na których oparto rozstrzygnięcie w sprawie. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest postępowaniem prowadzonym w trybie nadzwyczajnym, w odróżnieniu od postępowania zwykłego, którego przedmiotem jest rozpoznanie i rozstrzygnięcie w przewidzianym przez przepisy prawa procesowego trybie i formie, zgodnie z przepisami prawa materialnego, sprawy administracyjnej. Przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Wprawdzie postępowanie nadzwyczajne jest postępowaniem zależnym od postępowania zwykłego, bowiem byt tego postępowania jest uzależniony od bytu postępowania zwykłego zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji, ale zarazem występują jednak istotne elementy samodzielności postępowania nadzwyczajnego, jak odrębny przedmiot postępowania oraz to, iż wynik tego postępowania nie musi wpłynąć na byt prawny decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym.

Jak już wyżej zaznaczono, postępowanie, które toczyło się zainicjowane pismem skarżącej z żądaniem wznowienia postępowania w sprawie płatności za 2015r. "dla gospodarstwa o numerze [...]" wraz z dołączonym do żądania odpisem skróconym aktu zgonu, organ I instancji rozstrzygnął postanowieniem

o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie płatności, za podstawę przyjmując art. 61a §1 k.p.a. w zw. z art. 27 ust. 2 u.p.s.w.b. oraz w zw. z § 7 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa z 2015r. Art. 27 u.p.s.w.b. oraz § 7 Rozporządzenia, które w swoim rozstrzygnięciu przytacza i omawia organ I instancji

i konsekwentnie za nim organ odwoławczy, a które dotyczą warunków uprawnień spadkobiercy rolnika – wnioskodawcy wstępującego do toczącego się postępowania w jego miejsce. Natomiast art. 61a k.p.a. dotyczy umocowania organu do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, gdy żądanie wszczęcia zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Organy obu instancji w swoich rozstrzygnięciach koncentrują się na tej drugiej przesłance odmowy wszczęcia postępowania, upatrując ją w realiach przedmiotowej sprawy jako ewidentny upływ terminu na złożenie wniosku przez stronę i okoliczności braku możliwości jego przywrócenia, co wynika z przepisów ustawy o płatności

i rozporządzenia Ministra Rolnictwa z 2015r.

Sąd podkreśla, że takie uzasadnienie rozstrzygnięcia nie jest wystarczające

i adekwatne w kontekście konieczności realizacji powołanych wyżej zasad postępowania administracyjnego i w kontekście ujawnienia przez skarżącą okoliczności, że gospodarstwo rolne objęte wnioskiem o płatność za 2015 rok, objęte było również wspólnością małżeńską pierwotnego wnioskodawcy oraz jego żony, która po wydaniu decyzji o umorzeniu postępowania prowadzonego z wniosku jej zmarłego męża, żąda wznowienia postępowania, dołączając odpis aktu zgonu męża.

W rozstrzygnięciach organy obu instancji nie uczyniły zadość wyżej wymienionym zasadom postępowania administracyjnego oraz nie zbadały należycie legitymacji podmiotu jako przesłanki dopuszczalności prowadzenia postępowania, przy czym nadmienić należy, że wniesienie podania przez legitymowany podmiot ma znaczenia zarówno wtedy, gdy ocenia się dopuszczalność wszczęcia i prowadzenia postępowania w trybie zwyczajnym, jak i wówczas gdy ocenia się dopuszczalność jego prowadzenia w trybie nadzwyczajnym (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 listopada 2013r., VII SA/Wa 1630/13, Lex nr 1408015).

Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku i uchylił zaskarżone postanowienie, a z uwzględnieniem art. 135 tej ustawy uchylił także postanowienie organu I instancji, uznając, że jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.