Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 10/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Asesor WSA Andrzej Kuna (spr.) Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi K. spółka jawna z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę


UZASADNIENIE

W wyniku przeprowadzonej kontroli [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2005 roku nałożył na K. Spółka jawna karę pieniężną w wysokości 9.700 zł; za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu – 200 zł, za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem nieodpowiadajacym warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu - wyłącznik przerywający pracę obwodów elektrycznych był uszkodzony – 1.500 zł, za wykonywanie transportu drogowego towarów niebezpiecznych bez wymaganej licencji – pojazd nie był prowadzony przez przedsiębiorę lub jego pracownika -8.000 zl.

Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie podnosząc, że kierujący pojazdem okazał wykresówkę z dnia [...] marca 2005 roku, a więc z dnia kontroli i z dnia [...] marca 2005 roku tj. z ostatniego dnia poprzedniego tygodnia kiedy to faktycznie ostatni raz prowadził pojazd. Wyłącznik akumulatora uległ awarii w czasie przeprowadzanej kontroli, która została usunięta jeszcze w czasie postoju. Zdaniem odwołującej się kierowca będący zatrudniony na podstawie umowy handlowej spełnia wymogi określone w art.4 pkt 4 lit.a ustawy o transporcie drogowym.

Decyzją z dnia [...] października 2005 roku Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Zdaniem organu bezsprzecznym jest, że kierowca w dniu kontroli nie okazał wykresówek za dzień [...] i [...] marca 2005 roku, ani żadnego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w tych dniach. Oznacza to że decyzja organu I instancji nakładająca karę 200 zł jest prawidłowa. Brak możliwości ponownego włączenia wyłącznika prądu po jego uprzednim wyłączeniu organ uznał, że w niniejszym przypadku doszło do naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu materiału niebezpiecznego pojazdem nieodpowiadającym warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu co w konsekwencji dało podstawę do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 1.500 zl na podstawie art. 92 uat.1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym i lp. 1.6.2.8. załącznika do tej ustawy. Organ nie podzielił poglądu, że osoba zatrudniona na innych zasadach niż umowa o pracę może być traktowana jak pracownik w rozumieniu art. 4 pkt.4 ustawy o transporcie drogowym, dlatego tez należało uznać, że kontrolowany pojazd wykonywał transport drogowy bez uzyskania właściwej licencji co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 8.000 zl na podstawie art. 92 ust.1 ustawy o transporcie drogowym i lp. 1.1.1 załącznika do tej ustawy

Pismem z dnia [...] listopada 2005 roku skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższa decyzję zarzucając jej naruszenie przepisow prawa materialnego poprzez błędną interpretacje, niewłaściwe zastosowanie lub zastosowanie stanowiące naruszenie interesu prawnego skarżącego, w szczególności:

- art. 31 ust.2 zd.2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o czasie pracy kierowców poprzez jego niezastosowanie;

- art.14 i 15 rozporządzenia 3821/85/ EWG przez niewłaściwa interpretację i zastosowanie;

- art.66 ust.2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym poprzez niewłaściwą interpretacje;

- art. 4 ustawy o transporcie drogowym, przez niewłaściwą interpretację, art.5 ust.1 przez zastosowanie mimo braku podstaw i art. 87 ust.1 przez zastosowanie mimo braku podstaw. W konsekwencji wnosi o uchylenie obu decyzji.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych.

Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną

(art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Skarga analizowana stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organu, tak gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i prawną jego ocenę w świetle mających zastosowanie przepisów.

Stosownie do art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. ustawy o transporcie drogowym przewóz na potrzeby własne to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych, z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego – rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Natomiast zgodnie z art. 4 pkt 3 ustawy transport drogowy obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, nie spełniający warunków określonych w pkt 4.

Zgodnie z art. 5 ustawy o transporcie drogowym, podjęcie i zarobkowe wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego.

W toku czynności kontrolnych organ właściwie ustalił, iż prowadzący pojazd nie jest pracownikiem spółki realizującej powyższy przewóz, gdyż skarżąca zawarła z kierowcą, jako wspólnikiem innej spółki umowę handlową. Pracownikiem, zgodnie z art. 2 Kodeksu pracy jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Zgodnie z art. 22 § 1 Kodeksu pracy, przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Zatrudnienie w warunkach określonych w § 1 powołanego przepisu jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy.

Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie osoba prowadząca pojazd nie może być w świetle art. 2 Kodeksu pracy uznana za pracownika. W wyroku z dnia 15 stycznia 1993 r., sygn. III ARN 89/92 (POP 1993/4/70) Sąd Najwyższy stwierdza, że "uznaną regułą wykładni jest odstępowanie od potocznego znaczenia słów i pojęć, gdy ustawodawca słowa lub pojęcia (terminy) definiuje w języku prawnym, tworząc tzw. definicje normatywne." Zbliżone stanowisko przedstawił Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 18 października 1994 r. (K 2/94, OTK 1994/2/36) stwierdzając, że "...kodeksom przypisuje się szczególne miejsce w systemie prawa ustawowego. Istotą kodeksu jest stworzenie koherentnej – i w miarę możliwości – zupełnej oraz trwałej regulacji w danej dziedzinie prawa(...) kodeksy przygotowywane i uchwalane są w odrębnej i w bardziej złożonej procedurze niż "zwyczajne" ustawy, istotą kodeksu jest dokonanie kodyfikacji danej gałęzi prawa. Dlatego terminy i pojęcia używane przez kodeksy traktuje się jako wzorcowe i domniemuje się, iż inne ustawy nadają im takie samo znaczenie. Jest niesporne, że zarówno aksjologia, jak i technika tworzenia prawa traktuje kodeksy w sposób szczególny."

Sąd podzielił w tym zakresie zasady wykładni przedstawione w orzecznictwie sądowym, zakładające odstępowanie od potocznego, a więc leksykalnego, słownikowego znaczenia słów i pojęć w przypadku operowania przez ustawodawcę definicjami normatywnymi, legalnymi, zwłaszcza gdy są to definicje kodeksowe, mające z założenia znaczenie wykraczające poza dany akt prawny czy nawet dział prawa, znaczące dla całego systemu prawa. Za uprawnione należy więc uznać domniemanie, że w przypadku pominięcia określenia w ustawie "działowej" pojęcia "pracownika", termin ten powinien być przede wszystkim rozumiany w znaczeniu nadanym mu przez Kodeks pracy, tzn. zgodnie z przyjętą w tym Kodeksie legalną definicją tego pojęcia.

Przyjęcie takiej definicji terminu "pracownik" prowadzi w rozpatrywanej sprawie do wniosku, że pojazd samochodowy używany do przewozu nie był prowadzony przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, a zatem nie był to przewóz na potrzeby własne (art. 4 pkt 4), lecz miał charakter transportu drogowego, wymagającego licencji. Wykonywanie tego transportu bez wymaganej licencji skutkuje, zgodnie z lp. 1.1.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, obowiązkiem nałożenia na przedsiębiorcę kary w wysokości 8.000zł. Nałożenie kary w tej wysokości było więc w rozpatrywanym przypadku zgodne z ustalonym stanem faktycznym i obowiązującymi przepisami prawa.

Bezspornym jest, że w dniu kontroli kierowca nie okazał wykresówek z tachografu za dni [...] i [...] marca 2005 roku. Nie posiadał także żadnego innego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Zgodnie z art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, na żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych kierowca zobowiązany jest okazać wykresówki za bieżący tydzień i w każdym przypadku za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierował pojazdem. Na podstawie art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do których nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr3820/85/EWG, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85/EWG, miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy. Powyższe naruszenie sankcjonowane jest karą 200 zł za każdą wykresówkę przewidzianą art. 92 ust. l pkt 2 i 6, art. 92 ust. 4 oraz na podstawie Lp. 1.11.11. ust. l lit. b załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125 poz. 1371 ze zm.). Sąd podzielił argumentację organu, że ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierowca prowadził pojazd musi być rozumiany jako ostatni dzień, w którym kierowca mógł prowadzić pojazd, a nie jako dzień, w którym rzeczywiście go prowadził. Tak więc nałożona kara w wysokości 200 zł jest zgodna z obowiązującym stanem prawnym.

Również organ nakładając karę pieniężną w wysokości 1.500zł za wykonywanie przewozu materiału niebezpiecznego pojazdem nieodpowiadającym warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia nie naruszył obowiązującego prawa.

Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 28 października 2002 roku o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz.U. Nr 199, poz. 1671 ze zm.) dla których umowa ARD wymaga wystawienia świadectwa dopuszczenia pojazdów do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych, podlegają sprawdzeniu w zakresie spełnienia dodatkowych wymagań technicznych, określonych w umowie ARD dotyczących wyposażenia lub przystosowania tych pojazdów.

Według przepisu 9.2.1 umowy ADR pojazdy FL powinny spełniać wymagania zgodnie z podaną w nim tabelą. Wyłącznik przerywający pracę obwodów elektrycznych powinien być umieszczony możliwie blisko akumulatora. Urządzenie strażujące, umożliwiające rozłączenie/załączenie wyłącznika przerywającego pracę obwodów elektrycznych powinno być umieszczone w kabinie kierowcy. Powinno być ono łatwo dostępne dla kierowcy, wyraźnie oznaczone i zabezpieczone przed przypadkowym użyciem. Zgodnie zaś z art. 66 ust. 2. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) urządzenia i wyposażenie pojazdu, w szczególności zapewniające bezpieczeństwo ruchu i ochronę środowiska przed ujemnymi skutkami używania pojazdu, powinny być utrzymane w należytym stanie oraz działać sprawnie i skutecznie. Za sprawne i skuteczne działanie nie można uznać wyłączenia wyłącznika akumulatora bez możliwości ponownego włączenia. Potwierdzeniem awarii wyłącznika akumulatora było jej usunięcie przez wezwanego mechanika. W związku z powyższym nie można uznać, iż kontrolowany pojazd spełniał warunki określone w świadectwie dopuszczenia - 8.1.2.2 (a), 9.1.2 umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR) z dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 194, poz. 1629); art. 9 ustawa z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 199, poz. 1671))

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.