Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3052/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 23 września 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Ryms sędzia NSA Andrzej Gliniecki /spr./ sędzia del. WSA Małgorzata Jarecka Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu w dniu 23 września 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1659/13 w sprawie ze skargi M. H. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M. H. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 1659/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. H. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej.

Jak wynika z akt sprawy, po wszczęciu z urzędu postępowania Małopolski Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6b oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 576) i art. 268a k.p.a. cofnął M. H. pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że w dniu 7 marca 2013 r. wobec strony zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich w związku ze skazaniem i uznaniem go winnym prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] czerwca 2012 r., sygn. akt [...] za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 kodeksu karnego. M. H. skazano na karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności, którą warunkowo zawieszono na dwa lata oraz na karę grzywny w wymiarze stu dwudziestu stawek dziennych, ponadto orzeczono o zakazie prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres jednego roku. Wobec powyższego spełnione zostały wszystkie przesłanki nakazujące cofnięcie pozwolenia na broń wymienione w art. 18 ust. 1 pkt 2 oraz art. 15 ust. 1 pkt 6b ustawy o broni i amunicji.

Odwołanie od decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. wniósł M. H.

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Policji stwierdził, iż decyzja organu I instancji jest słuszna i celowa, jednak w jej komparycji wskazano błędną podstawę prawną rozstrzygnięcia. Organ I instancji przywołał art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit b ustawy o broni i amunicji podczas, gdy prawidłową podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a tej ustawy. Przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ma charakter obligatoryjny stąd też, organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w każdym przypadku ujawnienia, iż posiadacz pozwolenia na broń należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Ustawodawca nie przewidział bowiem możliwości zachowania pozwolenia na broń osobie skazanej za przestępstwa umyślne, niezależnie czy miało ono postać zamiaru bezpośredniego, czy też zamiaru ewentualnego. Takim jest przestępstwo z art. 178a § 1 kodeksu karnego, popełnione przez M. H. Wobec powyższych okoliczności ustalenie, że strona została skazana za umyślne przestępstwo z art. 178a § 1 kodeksu karnego, polegające na prowadzeniu pojazdu mechanicznego po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości jest dla organów Policji wiążące w sprawie cofnięcia mu pozwolenia na broń.

Komendant Główny Policji podkreślił także, że w związku z cofnięciem pozwolenia na broń palną myśliwską strona traci jedynie prawo do dokonywania odstrzałów zwierzyny, co nie wyklucza jej z uczestnictwa w działalności Polskiego Związku Łowieckiego czy Koła Łowieckiego w J. Po zatarciu skazania można także ponownie ubiegać się o wydanie pozwolenia na broń do celów łowieckich.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 5 lipca 2013 r. wniósł M. H.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1659/13 na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. skargę oddalił.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że przesłankę stanu zagrożenia uzasadnia już sam fakt skazania za przestępstwo umyślne. Do oceny, czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy – wbrew stanowisku skarżącego – ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń jest skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a cytowanej ustawy. Ustawodawca nie przewidział możliwości zachowania pozwolenia na broń osobie skazanej za przestępstwo umyślne. Broń palna jest towarem szczególnie reglamentowanym, a dostęp do jej posiadania ograniczony jest właśnie przepisami ustawy o broni i amunicji.

Sąd podkreślił, że ustawa nie nakłada na organy Policji obowiązku badania tego czy skarżący stanowi zagrożenie dla siebie, porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego w przypadku skazania za przestępstwo umyślne. Jednocześnie wspomniana ustawa o broni i amunicji nie pozostawia organom Policji jakiegokolwiek luzu decyzyjnego, sam fakt prawomocnego skazania za umyślne przestępstwo wprost implikuje wydanie decyzji cofającej pozwolenie na posiadanie broni. W przypadku zaistnienia prawomocnego wyroku skazującego za przestępstwo umyślne organ Policji ma obowiązek wydać decyzję o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni, a na jej wydawanie nie ma wpływu wzorowa ocena strony w środowisku łowieckim, jego zasługi dla walki z kłusownictwem czy też przyznane w tej dziedzinie medale i wyróżnienia.

W ocenie Sądu, każda z przesłanek wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6) ustawy o broni i amunicji może stanowić oddzielną i samodzielną przyczynę cofnięcia pozwolenia na broń. Podobnie rzecz się ma z przesłankami zawartymi w pkt a) i w pkt b), które nie muszą występować łącznie z przesłankami "zagrożenia dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego". Zagrożenie dla siebie, zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa publicznego, skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe oraz skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu, jak również skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia, to przesłanki, które każde oddzielnie, stanowi podstawę obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń. Ustawodawca wyszedł zatem z założenia, że każde przestępstwo wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 a) i b) stanowi zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego, a zatem niecelowe, z punktu widzenia racjonalnego ustawodawcy, byłoby powtarzanie tego zagrożenia.

Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2014 r. wniósł M. H. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na bezpodstawnym uznaniu, iż pozwolenie na broń ulega cofnięciu w przypadku zaistnienia samej tylko przesłanki skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo, podczas gdy ustawodawca uzależnił obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na broń również od zaistnienia przesłanki "stanowienia zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego";

2. naruszenie przepisu postępowania, a to art. 141 § 4 p.p.s.a. które to naruszenie mało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niewłaściwym przyjęciu przez Sąd I instancji, iż organy obu instancji nie miały obowiązku zbadania występowania u osoby posiadającej pozwolenie na broń przesłanki stwarzania zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego obok przesłanki skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo, a tym samym na pominięciu przez Sąd I instancji należytego badania stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do jej nienależytego wyjaśnienia oraz sporządzenia wadliwego uzasadnienia.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W dniu 20 września 2016 r. wpłynęło do Naczelnego Sądu Administracyjnego pismo pełnomocnika skarżącego wraz zapytaniem o udzielenie informacji o M. H., skierowanym do Ministerstwa Sprawiedliwości, Krajowego Rejestru Karnego. Zdaniem pełnomocnika, ponieważ skarżący obecnie nie figuruje w rejestrze osób karanych, wyrok WSA w Warszawie powinien być uchylony, a postępowanie umorzone jako bezprzedmiotowe.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów

administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Istota sprawy sprowadza się do oceny, czy skazanie skarżącego za czyn określony w art. 178a k.k. może stanowić podstawę do zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6. Stosownie natomiast do treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo: - przeciwko życiu i zdrowiu; - przeciwko bezpieczeństwo w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia.

W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, że skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] czerwca 2012 r. sygn. akt [...] za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., tj. umyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. W powołanym przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, ustawodawca rozstrzygnął, iż wypełnia przesłankę zagrożenia sam fakt skazania za przestępstwo umyślne. Do oceny czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy zatem ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń lub ubiegająca się o takie pozwolenie, jest skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy ma charakter obligatoryjny, tak więc organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w każdym przypadku ujawnienia, iż posiadacz pozwolenia na broń należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Ustawodawca nie przewidział bowiem możliwości zachowania pozwolenia na broń osobie skazanej za przestępstwo umyślne.

W orzecznictwie i doktrynie nie budzi sporu to, że czyn z art. 178a § 1 k.k. jest przestępstwem umyślnym. Popełniając je sprawca de facto świadomie godzi się na takie jego ewentualne skutki, jak śmierć lub kalectwo ludzi albo uszkodzenie czy zniszczenie mienia. Prawomocny wyrok sądu karnego, skazujący osobę posiadającą pozwolenie na broń za popełnienie umyślnego przestępstwa ma dla organów Policji charakter wiążący w sprawach pozwoleń na broń. Organy Policji w postępowaniu administracyjnym, działając na podstawie przepisów prawa, nie weryfikują przebiegu postępowania karnego, trafności kwalifikacji prawnej czynów tym postępowaniem objętych, ani kwestii orzeczonych przez sąd kar czy środków karnych. Wystarczy przy tym jednorazowe skazanie, co jednoznacznie wynika z brzmienia omawianego przepisu. W sytuacji ziszczenia się powyższej przesłanki organ Policji nie jest obowiązany do badania innych okoliczności, w tym odnoszących się bezpośrednio do posiadacza pozwolenia na broń. Powoływane przez skarżącego członkostwo w kole łowieckim, nieskazitelna opinia pozostają, w świetle brzmienia powołanego przepisu, bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Nie ma przy tym znaczenia prawnego, że czyn, którego dopuścił się skarżący nie ma związku z bronią bądź ochroną życia lub zdrowia ludzkiego. Według ustawodawcy skazanie za każde przestępstwo umyślne sankcjonowane jest orzeczeniem o cofnięciu pozwolenia na broń. Powyższe koresponduje z poglądami wyrażanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle których warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadania powinny być badane w sposób restrykcyjny, zaś możliwość niewyrażenia zgody na jej posiadanie powinna być postrzegana jako działanie prewencyjne, zmierzające do zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa (zob. wyrok NSA z 30 października 2008 r., II OSK 1296/07, Lex nr 513991). Posiadanie broni oraz posługiwanie się nią jest reglamentowane i jest raczej rodzajem przywileju niż prawa podmiotowego, w związku z czym od osoby takie pozwolenie posiadającej, wymaga się odpowiednich cech charakteru oraz zachowania nie budzącego wątpliwości z punktu widzenia ochrony porządku prawnego (wyrok NSA z 28 października 2011 r., II OSK 1562/10, Lex nr 1151922).

Skoro dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny, to organy Policji nie mają swobody wyboru rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, jeżeli przesłanki w/w przepisów są spełnione

Dodatkowo należy wskazać, że dokonując analizy przepisów prawa, które legły u podstaw wydania skarżonej decyzji, należy mieć także na względzie to, iż w polskim prawodawstwie uprawnienie do posiadania broni palnej nie należy do zakresu konstytucyjnych praw i wolności obywatelskich. Wręcz przeciwnie, uprawnienie to stanowi odstępstwo od generalnej zasady, iż prawo do posiadania broni jest ściśle reglamentowane i zawarowane jedynie dla ogólnie ujmowanej grupy funkcjonariuszy służb mundurowych. Skoro więc omawiane uprawnienie stanowi wyjątek od reguły, to takie ustalenie prowadzi do konkluzji, iż przepisy regulujące przedmiotową kwestię, winny być interpretowane w sposób wysoce restrykcyjny. Wykładnia zaś przepisów ustawy o broni i amunicji powinna zmierzać w kierunku zawężającym zamiast rozszerzającym.

Uwzględniając powyższe należy podkreślić, że Sąd I instancji zasadnie doszedł do przekonania, że organy Policji dokonały prawidłowej wykładni art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji i prawidłowo go zastosowały. Nie naruszyły przy tym wskazanych w skardze przepisów procesowych, bowiem wbrew argumentacji przedstawionej w skardze, organy orzekające w sprawie nie musiały prowadzić postępowania wyjaśniającego w kierunku badania przesłanki "stanowienia zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego".

Odnośnie z kolei naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a., należy stwierdzić, że przepis ten formułuje wymóg zwięzłego przedstawienia zarzutów podniesionych w skardze i podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W orzecznictwie podkreśla się, że do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może dojść wówczas, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich istotnych elementów i w związku z tym zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2014 r. I GSK 938/12). W niniejszej sprawie z taką sytuacją nie mamy do czynienia. Sąd pierwszej instancji zasadniczo podzielił pogląd organów, iż z uwagi na skazanie skarżącego prawomocnym orzeczeniem za przestępstwo umyślne zaszła w stosunku do niego obligatoryjna podstawa do cofnięcia pozwolenia na broń, co jak wyżej wskazano oznacza, że organy Policji nie musiały badać przesłanki stanowienia zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Stanowisko Sądu w tym zakresie nie może zostać skutecznie zwalczone zarzutem wadliwego uzasadnienia wydanego wyroku, bowiem uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom prawa.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.