Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1248/96
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 31 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Teza: Przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie zaległości podatkowej organ podatkowy ma obowiązek brać pod uwagę przede wszystkim sytuację, w jakiej podatnik znajduje się w chwili, gdy podejmowana jest decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowej.

Niepowodzenia finansowe działalności gospodarczej nie mogą skutkować obowiązkiem umorzenia należności podatkowej. Również nie stanowi podstawy do umorzenia zaległości podatkowej zagrożenie upadłością ani też ogłoszenie upadłości podatnika. Natomiast jest ono możliwe w warunkach, które pozwolą podatnikowi na osiągnięcie równowagi ekonomicznej i ochronią ją przed likwidacją.

TEZY

Przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie zaległości podatkowej organ podatkowy ma obowiązek brać pod uwagę przede wszystkim sytuację, w jakiej podatnik znajduje się w chwili, gdy podejmowana jest decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowej.

Niepowodzenia finansowe działalności gospodarczej nie mogą skutkować obowiązkiem umorzenia należności podatkowej. Również nie stanowi podstawy do umorzenia zaległości podatkowej zagrożenie upadłością ani też ogłoszenie upadłości podatnika. Natomiast jest ono możliwe w warunkach, które pozwolą podatnikowi na osiągnięcie równowagi ekonomicznej i ochronią ją przed likwidacją.


SENTENCJA

oddala skargę w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 31 ust. 1 z dnia 19 grudnia 1980 r. - o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./ - organy podatkowe mogą umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe w wypadkach gospodarczo lub społecznie uzasadnionych.

Zgodnie z wyżej cytowanym art. 31 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych - organy podatkowe są upoważnione do orzekania o umorzeniu podatku w ramach uznania administracyjnego i pozostawia tym organom ocenę, czy w danej sprawie występują okoliczności uzasadniające umorzenie w całości lub części poboru podatku.

Powyższy przepis ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że umorzenie zaległości podatkowej może nastąpić tylko w sytuacjach szczególnych.

Jedną z przesłanek przemawiających za umorzeniem podatku jest okoliczność, że pobranie podatku mogłoby zagrozić egzystencji podatnika. Ustalenie, czy sytuacja majątkowa płatnika wypełnia ową przesłankę, powinno być przez organ podatkowy dokonane, zgodnie z art. 7 i art. 7 Kpa na podstawie wszechstronnie wyjaśnionego stanu faktycznego.

Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego sprowadza się do kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z prawem.

W zakresie decyzji uznaniowej kontrola sprowadza się do kontroli decyzji w świetle przepisów prawa procesowego oraz w zakresie prawa materialnego - czy nie nastąpiło przekroczenie granic uznania administracyjnego.

Przyznana organom administracji państwowej swoboda w rozstrzygnięciu nie upoważnia go do działania dowolnego. W celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji uznania organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach wyniki badania.

Obowiązek organu orzekającego w zakresie postępowania dowodowego polega na wszechstronnym zbadaniu stanu faktycznego mając na uwadze szczególną rolę w decyzji uznaniowej jej zgodności z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela z art. 7 Kpa.

Zakres kompetencji organów podatkowych został wyznaczony w przepisach wykonawczych /rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1989 r. - w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych - Dz.U. 1990 nr 1 poz. 4 ze zm./. Kompetencje te zostały odpowiednio zróżnicowane i podzielone pomiędzy Ministra Finansów, państwowe organy podatkowe i organy samorządowe.

Organy podatkowe rozstrzygając w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych winny się stosować do wyżej przytoczonych zasad. W niniejszej sprawie powołane przez Spółdzielnię okoliczności były przez organy podatkowe zbadane i w sposób szczegółowy przytoczono wywód odzwierciedlający proces myślowy stosowania normy prawa do ustalonej sytuacji.

Powyższa ocena mieści się w sformułowanej w art. 80 Kpa zasadzie swobodnej oceny dowodów, a więc nastąpiła po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu dowodowego.

Przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie zaległości podatkowej organ podatkowy ma obowiązek brać pod uwagę przede wszystkim sytuację, w jakiej podatnik znajduje się w chwili, gdy podejmowana jest decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowej. Niepowodzenia finansowe działalności gospodarczej nie mogą skutkować obowiązkiem umorzenia należności podatkowej. Również nie stanowi podstawy do umorzenia zaległości podatkowej zagrożenie upadłością ani też ogłoszenie upadłości podatnika. Natomiast jest ono możliwe w warunkach, które pozwolą Spółdzielni na osiągnięcie równowagi ekonomicznej i ochronią ją przed likwidacją.

W omawianej sprawie organy podatkowe wykazały w sposób nie budzący wątpliwości, że Spółdzielnia na koniec czerwca 1996 r. wykazała zysk brutto w wysokości 36.000 zł co oznacza zdecydowaną poprawę wyniku finansowego w stosunku do straty na koniec 1995 r. wynoszącej 258.063,59 zł.

Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani też przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzekł jak w sentencji wyroku.