Wyrok NSA, sygn. akt III SA 390-403/92
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1992-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Administracyjne postępowanie
Celne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 3, art. 50, art. 68
journal: Dz.U. 1989 nr 75 poz. 445
law: Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne.
Teza: Do odprawy celnej czasowej stosuje się art. 50 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 75 poz. 445 ze zm./, statuujący zasadę wszczynania postępowania celnego na wniosek podmiotu dokonującego obrotu towarowego z zagranicą.

TEZY

Do odprawy celnej czasowej stosuje się art. 50 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 75 poz. 445 ze zm./, statuujący zasadę wszczynania postępowania celnego na wniosek podmiotu dokonującego obrotu towarowego z zagranicą.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207  par. 5 Kpa skargę Przedsiębiorstwa Handlowo-Produkcyjnego "H." na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 16 października 1991 r. w przedmiocie wymiaru cła.


UZASADNIENIE

Zawartymi w zgłoszeniach celnych decyzjami z dnia 25 czerwca 1991 r. nr 321 i 322/1705, z dnia 26 czerwca 1991 r. nr 327/1705, z dnia 28 czerwca 1991 r. nr 341/1705, z dnia 9 lipca 1991 r. nr 387 i 390/1705, z dnia 10 lipca 1991 r. nr 396/1705, z dnia 11 lipca 1991 r. nr 405 i 406/1705, z dnia 16 lipca 1991 r. nr 433/1705, z dnia 17 lipca 1991 r. nr 442 i 443/1705 oraz z dnia 18 lipca 1991 r. nr 450/1705 Dyrektor Urzędu Celnego w Z. wymierzył cło od sprowadzonego z zagranicy przez Przedsiębiorstwo Handlowo-Produkcyjne "H." piwa w butelkach i określił wysokość należnego podatku obrotowego.

W odwołaniach od tych decyzji Przedsiębiorstwo zarzucało nieprawidłowe włączenie do podstawy wymiaru cła i podatku obrotowego wartości opakowania /butelki i skrzynki/, twierdząc, że opakowanie to podlega zwrotowi.

Decyzja z dnia 16 października 1991 r. nr DTW-5540-2411/91 Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał decyzje Dyrektora Urzędu Celnego w Z. w mocy. Uznał, że art. 25 prawa celnego nakazuje włączyć do wartości celnej towaru także koszty opakowania towaru /materiały i robocizna/, a zwrot opakowań /butelek/ może się odbyć w trybie odprawy celnej ostatecznej w wywozie na podstawie zgłoszenia celnego eksportowego. Prezes GUC pouczył też odwołującego się, że w sprawie korekty podatku obrotowego powinien on się zwrócić do właściwego urzędu skarbowego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Przedsiębiorstwo Handlowo Produkcyjne "H." wnosiło o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając, iż włączenie do wartości celnej towaru kosztów opakowania wielokrotnego, jakim były butelki i skrzynki w niniejszej sprawie, oraz odmowa zwrócenia zapłaconego za nie cła narusza art. 25 i 17 prawa celnego.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko i dodatkowo wyjaśnił, że twierdzenie skarżącego, jakoby butelki stanowiły opakowania zwrotne wielokrotnego użytku, nie znajduje potwierdzenia w załączonej dokumentacji, a butelki nie mogą być przedmiotem odprawy celnej czasowej, gdyż nie jest możliwe stwierdzenie tożsamości tego typu opakowań, co jest warunkiem odprawy czasowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do wyraźnego brzmienia art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 75 poz. 445 ze zm./ koszt opakowań występujących łącznie z towarem, a takim opakowaniem są niewątpliwie butelki, w których przewozi się podlegające cłu płyny, stanowi składnik wartości celnej towaru. Wartość celna towaru zaś jest podstawą wymiaru cła /art. 4 ust. 2 prawa celnego/. Bezzasadny jest w związku z tym zarzut, że wymierzając cło na podstawie łącznej wartości piwa i butelek organy celne naruszyły art. 25 prawa celnego.

Nie jest także trafny zarzut naruszenia przez organy celne art. 17 prawa celnego. Wprawdzie nie można zgodzić się z zawartym w odpowiedzi na skargę poglądem Prezesa GUC, iż butelki, w których przewożone jest piwo, nie mogą być przedmiotem czasowego przywozu na polski obszar celny /art. 17 prawa celnego/ i że może do nich mieć zastosowanie jedynie instytucja powrotnego wywozu towaru za granicę, o której mowa w art. 20 prawa celnego. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 11 września 1992 r.  III AZP 13/92, iż "butelki, w których dostarczane jest piwo importowane, mogą być przedmiotem odprawy celnej czasowej według art. 17 ust. 1 pkt 7 i art. 68 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 75 poz. 445 ze zm./". Nie ma bowiem żadnych podstaw do tego, aby z ogólnego i nie zawierającego żadnych dodatkowych ograniczeń pojęcia "opakowania do wielokrotnego użytku", jakiego użyto w art. 17 ust. 1 pkt 7 prawa celnego, wyłączyć butelki do piwa.

W okolicznościach sprawy jednak kwestia ta nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia. Postępowanie celne jest postępowaniem wszczynanym na wniosek podmiotu dokonującego obrotu towarowego z zagranicą /art. 50 prawa celnego/. Są wprawdzie przepisy szczególne, które przewidują wszczęcie postępowania celnego z urzędu /art. 46a i 47 prawa celnego/, są to jednak wyjątki, które potwierdzają jedynie zasadę wyrażoną w art. 50 prawa celnego.

Dokonanie odprawy celnej czasowej jest szczególnym rodzajem odprawy celnej, wymagającym odrębnego rozstrzygnięcia decyzją administracyjną, w której ustala się termin, na jaki towar zostaje dopuszczony do obrotu na polskim obszarze celnym /lub wywozu za granicę/, i w której można także ustalić obowiązek spełnienia określonych warunków /art. 68 prawa celnego/, zwłaszcza co do złożenia zabezpieczenia, o którym mowa w art. 17 ust. 3 prawa celnego. W konsekwencji - do dokonania odprawy celnej czasowej stosuje się także przepis art. 50 prawa celnego, statuujacy zasadę wszczynania postępowania celnego na wniosek podmiotu dokonującego obrotu towarowego z zagranicą. Jest to wszakże wniosek odrębny. Dlatego w art. 50 prawa celnego mówi się o podmiocie dokonującym obrotu z zagranica w liczbie pojedynczej, o składanych zaś przez ten podmiot wnioskach o wszczęcie postępowania celnego - w liczbie mnogiej. Nie można przy tym uznać, że zaznaczenie w fakturze, iż opakowanie może być zwrócone, jest równoznaczne ze złożeniem takiego wniosku.

Rozwiązanie, w myśl którego o czasowym przywozie na polski obszar celny opakowań organ celny rozstrzyga na wniosek podmiotu dokonującego obrotu towarowego z zagranicą, jest w pełni zgodne z międzynarodowymi zobowiązaniami Polski. W art. 2 Konwencji celnej w sprawie czasowego przywozu opakowań, sporządzonej w Brukseli dnia 6 października 1960 r. /Dz.U. 1965  nr 43 poz. 269 i 270/, przewiduje się, że odprawę warunkową stosuje się do opakowań m. in. pod warunkiem, że przy przywozie opakowań zostanie zgłoszone, iż będą one powrotnie wywiezione.

Wniosek o odprawę celną czasową musi być przy tym złożony przed wydaniem decyzji o dopuszczeniu towaru do obrotu na polskim obszarze celnym, dotyczy bowiem określenia warunków takiego dopuszczenia. Regulacja taka umożliwia też dokonanie przez organ celny kontroli celnej towaru w chwili przekraczania przez towar granicy i określenie, o jaki towar chodzi. Ma to szczególne znaczenie z tego względu, że towarem następnie wywiezionym musi być ten sam towar, którego dotyczyła odprawa czasowa. W art. 2 cytowanej Konwencji celnej w sprawie czasowego przywozu opakowań mówi się w związku z tym, iż warunkiem takiej odprawy jest to, by opakowania dawały się zidentyfikować przy powrotnym wywozie.

Z akt sprawy wynika, że skarżący nie składał odrębnego wniosku o dokonanie odprawy celnej czasowej butelek. W świetle dotychczasowych rozważań więc należy uznać, że skoro nie było takiego wniosku, organy celne nie powinny dokonywać takiej odprawy. W rezultacie bezzasadny jest zarzut skargi o naruszeniu przez organy celne prawa na skutek niedokonania odprawy celnej czasowej butelek.

Z tych wszystkich względów i z mocy art. 207 par. 5 Kpa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.