Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2006/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 122 w zw. z art. 187 par. 1 i art. 191, art. 210 par. 1 pkt 6 i par. 4
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Krawczak, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, sędzia WSA Bożena Dziełak (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na 2010 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] lutego 2010 r. Prezydent W. ("Prezydent Miasta") ustalił Skarżącemu – A. B., "wymiar podatku od nieruchomości na rok 2010" na kwotę 579,20 zł. Jako przedmiot opodatkowania wskazał nieruchomość "P.".

Wyjaśnił, że wysokość podatku ustalono na podstawie danych z ewidencji gruntów i dokumentów złożonych przez Skarżącego. Do opodatkowania przyjęto powierzchnię 28,24 m2 i klasyfikację B1 – budynki pod działalność gospodarczą.

W odwołaniu od tej decyzji Skarżący podniósł, iż nie jest właścicielem nieruchomości "P. w W.", ani żadnej nieruchomości należącej do Skarbu Państwa lub Gminy. Właścicielami przedmiotowej nieruchomości nie są także Prezydent Miasta i Skarb Państwa. Skarżącego i Prezydenta Miasta nie łączy żadna umowa dotycząca powyższej nieruchomości, a zatem Skarżący nie jest także posiadaczem zależnym. Decyzja została wydana bezpodstawnie.

Uzupełniając odwołanie Skarżący wyjaśnił, że w ewidencji gruntów nie istnieje wskazana w decyzji Prezydenta Miasta nieruchomość "P.". Ponieważ zgodnie z art. 1a ust. 3 i art. 7a ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) – dalej "u.p.o.l.", przedmiot opodatkowania ustalany jest na podstawie wpisów znajdujących się w ewidencji gruntów i budynków, brak było podstaw do wymierzenia podatku. Z pisma Biura Geodezji i Katastru z 3 lipca 2007 r. wynikało przy tym, że Skarżący nie figurował i nie figuruje w bazie danych ewidencji gruntów i budynków prowadzonej od 2002 r. dla terenu [...].

Skarżący wyjaśnił ponadto, iż w 1945 r. budynek "P." został bezprawnie zabrany byłym właścicielom i obecnie trwa postępowanie dotyczące zwrotu nieruchomości na podstawie decyzji Prezydenta z [...] września 2009 r.

Decyzją wydaną [...] czerwca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ("SKO") decyzję organu pierwszej instancji utrzymało w mocy.

Organ odwoławczy powołał się na art. 2 ust. 1 i 2 (przedmiot opodatkowania) oraz art. 3 ust. 1-5 (podatnicy) u.p.o.l., a także na art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.). Wyjaśnił, że podatek od nieruchomości, podatek rolny i podatek leśny ustalane są w oparciu o wynikające z ewidencji gruntów i budynków dane dotyczące kwalifikacji gruntów oraz ich powierzchni. Dane te są wiążące dla organu podatkowego, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym.

Na podstawie umowy najmu zawartej 8 października 1991 r. z m.st. Warszawa, Skarżący był najemcą lokalu użytkowego znajdującego się w budynku posadowionym na nieruchomości położnej przy ul. P.. Pismem z 28 lutego 2008 r. W. rozwiązało tę umowę bez zachowania terminu wypowiedzenia. Od czasu wypowiedzenia umowy, również w 2010 r., Skarżący zajmował lokal użytkowy bez tytułu prawnego, której to okoliczności nie zaprzeczał. Z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków wynika, że sporna nieruchomość gruntowa i budynkowa w części obejmującej lokal użytkowy (działka [...]) jest własnością W.. Skarżący jest więc posiadaczem nieruchomości gminnej, którą zajmuje bez tytułu prawnego. W tych okolicznościach, Skarżący jest podatnikiem, a co za tym idzie ciążył na nim obowiązek zapłaty podatku za 2010 r. Zdaniem SKO, organ pierwszej instancji prawidłowo obliczył ten podatek.

W skardze złożonej na powyższą decyzję Skarżący wniósł o jej uchylenie w całości z uwagi na błędne ustalenie faktów, błędną ich interpretację oraz brak staranności przy rozpatrywaniu sprawy.

Skarżący stwierdził, że nigdy nie był i nie jest użytkownikiem, bądź samoistnym posiadaczem nieruchomości położonej w W., ul. [...] o wskazanej w decyzji powierzchni 28,24 m2. Umowa z 8 października 1991 r., na którą powołało się SKO, dotyczyła innej powierzchni, tj. 28,35 m2. Prawdopodobnie chodzi zatem o inny lokal, o czym mogą świadczyć także wcześniejsze decyzje o wymiarze podatku od nieruchomości, w których wskazano powierzchnię 27,32 m2.

Zdaniem Skarżącego, podatek od nieruchomości powinien być naliczany od powierzchni faktycznie zajmowanej (użytkowanej). SKO nie ustaliło natomiast, jaki lokal Skarżący zajmował w 2010 r. Przy założeniu bowiem, że zajmował on lokal nr [...], do wymiaru podatku należało przyjąć powierzchnię 27,32 m2, co wynika z ewidencji lokali, a nie 28,24 m2. Brak jest jakiegokolwiek dowodu, że Skarżący był użytkownikiem powierzchni 28,24 m2, której dotyczy zaskarżona decyzja. SKO nie zbadało poprawności naliczenia podatku. W piśmie uzupełniającym odwołanie Skarżący podkreślił, iż nie istnieje nieruchomość "P.". Nieprawdziwe było zatem twierdzenie SKO, jakoby nie zaprzeczał, że zajmował lokal użytkowy bez tytułu prawnego, w tym również w 2010 r.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi. Podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i powtórzyło zawartą w niej argumentację.

Na rozprawie pełnomocnik Skarżącego zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

– art. 233 § 1 pkt 1 przez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy zaistniały przesłanki uchylenia tej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia;

– art. 122, art. 187 i art. 191 przez brak całościowego rozpatrzenia sprawy, polegający na niewyjaśnieniu podstawowych okoliczności sprawy oraz wadliwe i niecałościowe ustalenie stanu faktycznego, co w konsekwencji doprowadziło do wydania wadliwej decyzji; a także nieustalenie, na jakiej podstawie prawnej Skarżący został uznany za podatnika i nieprzedstawienie dowodów na tę okoliczność;

– art. 123 § 1 i § 2 przez brak zapewnienia Skarżącemu możliwości czynnego udziału w postępowaniu poprzez niepowiadomienie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, przez co Skarżący pozbawiony został możliwości zgłoszenia nowych dowodów, które stanowiłyby kontrargument do dowodów zgromadzonych w aktach sprawy przez organ odwoławczy, a także przez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do materiału dowodowego stanowiącego podstawę orzekania;

– art. 124 i art. 210 § 4 przez wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji, z którego nie wynikają podstawowe dla sprawy okoliczności. Przede wszystkim z uzasadnienia nie wynika, iż organ odwoławczy ponownie rozpatrzył całą sprawę oraz jakimi przesłankami kierował się utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, brak jest również odniesienia się do zarzutów odwołania;

– art. 210 § 1 pkt 3 i 4, ponieważ w decyzji nie określono strony postępowania oraz nie powołano pełnej podstawy prawnej orzekania przez organ odwoławczy, co powoduje że decyzja dotknięta jest istotną wadą.

Pełnomocnik podniósł też zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 3 ust, 1-5 u.p.o.l. (wskazanych jedynie w uzasadnieniu decyzji) przez uznanie, że Skarżący spełnił przesłanki uznania go za podatnika podatku od nieruchomości i w konsekwencji ustalenie wobec niego zobowiązania podatkowego w tym podatku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić przez uchylenie decyzji organów podatkowych obu instancji.

I. Kontroli Sądu poddana została decyzja w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2010 r.

Zdaniem SKO, obowiązek podatkowy w tym podatku obciążał Skarżącego jako osobę korzystającą bez tytułu prawnego z lokalu użytkowego położonego w W. przy ul. [...].

Kwestionując powyższe stanowisko Skarżący zarzucił przede wszystkim brak ustaleń faktycznych, skutkujący wadliwym uzasadnieniem wydanych w sprawie decyzji oraz przypisaniem mu statusu podatnika w związku z korzystaniem z lokalu użytkowego, którego nie posiada.

II. W art. 122 Ordynacji podatkowej ustanowiona została zasada prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Realizacji tej zasady służy przepis art. 187 § 1 ww. ustawy, nakładający na organy podatkowe obowiązek zgromadzenia i wyczerpującego rozważenia całokształtu materiału dowodowego sprawy. Zgodnie zaś z przyjętą w art. 191 Ordynacji podatkowej zasadą swobodnej oceny dowodów, organ podatkowy ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona biorąc pod uwagę cały zebrany w sprawie materiał dowodowy.

Rację ma Skarżący twierdząc, że postępowanie podatkowe przeprowadzone w rozpoznanej sprawie nie spełnia wymogów wynikających z powyższych przepisów. Organy podatkowe nie przeprowadziły postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia.

Prezydent Miasta wydał decyzję, w której jako przedmiot opodatkowania wskazał nieruchomość "P." i dalej "B1 – Budynki pod dział. gosp. 28,24 m2". Nie wskazał przesłanki faktycznej oraz podstawy prawnej uznania Skarżącego za podatnika podatku od nieruchomości. Stwierdził jedynie, iż wysokość podatku ustalono na podstawie danych z ewidencji gruntów i dokumentów złożonych przez Skarżącego.

Tymczasem w aktach sprawy znajduje się tylko "informacja z ewidencji gruntów wyłącznie dla celów służbowych" według stanu na dzień 7 stycznia 2010 r., z której wynika, że właścicielem działki nr [...] położonej przy ul. [...] jest W., a zarządcą Wspólnota Mieszkaniowa.

W aktach brak jest wypisu z kartoteki lokali (do skargi Skarżący dołączył kserokopię takiego wypisu, sporządzonego według stanu na 25 luty 2011 r.).

Znajdujący się w aktach wykaz nieruchomości złożony został przez Skarżącego 18 czerwca 2003 r. Dotyczy on nieruchomości "ul. [...]". Wymieniono tu "budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz części budynków mieszkalnych zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej" o powierzchni 27,32 m2.

SKO wyjaśniło natomiast, że Skarżący był najemcą lokalu użytkowego znajdującego się w budynku położonym przy ul. [...] na podstawie umowy najmu, która została przez W. rozwiązana bez zachowania terminu wypowiedzenia. Od tego czasu Skarżący zajmował lokal użytkowy bez tytułu prawnego.

W aktach sprawy znajduje się kserokopia umowy najmu lokalu użytkowego zawarta 8 października 1991 r. pomiędzy Skarżącym i Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej [...] (wraz z aneksami), a także pismo Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w [...] z 28 lutego 2008 r. o wypowiedzeniu powyższej umowy z dniem 31 marca 2008 r. bez zachowania terminu wypowiedzenia.

Wyjaśnić zatem należy, że osoba, która korzysta z lokalu po skutecznym rozwiązaniu umowy najmu tego lokalu, pozostaje posiadaczem lokalu, aczkolwiek nie dysponuje już tytułem prawnego do tegoż korzystania.

W świetle zaś art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są między innymi osoby fizyczne będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego jeżeli jest to posiadanie jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2 [zastrzeżenie nieistotne w sprawie – wyjaśnienie Sądu].

Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, że Skarżący był najemcą lokalu użytkowego znajdującego się w budynku zlokalizowanym w W. przy ul [...] oraz że umowa najmu tego lokalu została wypowiedziana.

Odrębną kwestią jest natomiast ustalenie, czy jest on z tego tytułu podatnikiem podatku od nieruchomości oraz jaka powinna być podstawa opodatkowania tym podatkiem i w rezultacie – wysokość podatku.

III. Prawidłowo SKO podkreśliło znaczenie ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatków, wynikające z przepisu art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.). Przepis ten stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Jednakże, jak już Sąd wskazał, w aktach sprawy brak jest wypisu z ewidencji gruntów i budynków (a także ze stanowiącej jej element kartoteki lokali). Wypis taki, prawidłowo sporządzony, stanowiłby dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej.

Znajdująca się w aktach "Informacja" według stanu na 7 stycznia 2010 r. dokumentem takim nie jest, jako że nie spełnia wymogów określonych rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie zaś z § 52 ust. 1 tego rozporządzenia komputerowe wydruki i wyrysy zawierające dane z ewidencji uwierzytelnia starosta, opatrując je stosowną klauzulą. Treść i formę wypisów oraz wyrysów, a także treść zamieszczanych na nich klauzul określa załącznik nr 5 do rozporządzenia. W świetle ust. 1 pkt 18, 19 i 20 załącznika nr 5, treść wypisu z rejestru gruntów zawiera m.in. nazwisko i imię oraz podpis osoby, która wykonała dokument, pieczęć urzędową organu, a także podpis osoby reprezentującej organ lub osoby upoważnionej przez ten organ oraz datę złożenia podpisu. Zgodnie zaś z ust. 3 wypisy z kartoteki budynków, kartoteki lokali oraz rejestru budynków i rejestru lokali zawierają informacje i oznaczenia wymienione w ust. 1 pkt 1-3 i pkt 17-20 oraz dane zawarte w odpowiednich raportach danych ewidencyjnych.

Informacja, że W. jest właścicielem zajmowanego przez Skarżącego lokalu użytkowego wynika jedynie z pisma Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w [...] z 3 marca 2009 r. W piśmie Urzędu W. Biura Geodezji i Katastru Delegatura w [...] z 30 kwietnia 2009 r. podano natomiast, że w operacie ewidencji gruntów i budynków dla nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] położoną przy ul. [...] figurują jako właściciel nieruchomości – W., Wspólnota Mieszkaniowa jako zarządca oraz "współużytkownicy wieczyści gruntu z własnością lokali". Z kolei w skierowanym do Skarżącego piśmie Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w [...] z 8 maja 2009 r. wskazano, że do czasu przekazania udziałów w nieruchomości "następcom byłych właścicieli", Zakład sprawuje zarząd i w związku z tym jest uprawniony do żądania wynagrodzenia za korzystanie z lokali.

Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę treść pism znajdujących się w aktach sprawy oraz przepis art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, organ podatkowy pierwszej instancji zobligowany był przede wszystkim uzyskać prawidłowy wyciąg z ewidencji gruntów i budynków, w tym z kartoteki lokali, w oparciu o który należało ustalić stan prawny lokalu zajmowanego przez Skarżącego w 2010 r., tj. czyją był własnością (do skargi Skarżący dołączył wyciąg z kartoteki lokali sporządzony w 2011 r.).

IV. Uzyskanie powyższych dokumentów było niezbędne także z tego względu, że w świetle akt sprawy zasadne okazały się być podniesione przez Skarżącego wątpliwości dotyczące powierzchni zajmowanego przez niego lokalu, przyjętej za podstawę wyliczenia podatku od nieruchomości.

Zgodnie z umową najmu z 8 października 1991 r. "powierzchnia eksploatowania" przedmiotowego lokalu wynosiła 28,35 m2. W aneksie do tej umowy, z 17 lutego 1993 r. jako powierzchnię użytkową lokalu wskazano 27,32 m2.

Taką też powierzchnię wskazał Skarżący w wykazie nieruchomości z 18 czerwca 2003 r.

Urząd W. Biuro Geodezji i Katastru Delegatura w [...] w piśmie z 3 lipca 2007 r. wyjaśnił, że lokal powyższy nie został ujawniony w ewidencji gruntów i budynków.

Ze sporządzonego 14 sierpnia 2007 r. "protokołu pomiaru powierzchni i opisu instalacji technicznych lokalu użytkowego nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...]" wynika, że "ogólna powierzchnia lokalu" wynosi 28,24 m2. Sąd zauważa, iż w treści protokołu zaznaczono, że pomiaru dokonano w obecności najemcy (Skarżącego), ale na znajdujących się w aktach kserokopiach brak jest podpisu Skarżącego oraz adnotacji, że odmówił on podpisania protokołu.

W aktach sprawy znajduje się także kserokopia aneksu do umowy najmu, opatrzonego datą 1 sierpnia 2007 r., w którym uwzględniono powierzchnię lokalu wskazaną w ww. protokole, jednakże brak jest na nim podpisu Skarżącego jako najemcy.

W piśmie z 12 stycznia 2010 r. Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w [...] potwierdził, że powierzchnia przedmiotowego lokalu wynosi 28,24 m2, odwołując się właśnie do pomiaru powierzchni dokonanego 14 sierpnia 2007 r.

Wbrew twierdzeniom organu pierwszej instancji, do opodatkowania przyjęto zatem powierzchnię lokalu podaną w protokole z 14 sierpnia 2007 r., a nie powierzchnię użytkową wskazaną przez Skarżącego. Brak wypisu z ewidencji gruntów i budynków (kartoteki lokali) nieuprawnionym czyni też twierdzenie, że powierzchnię stanowiącą podstawę opodatkowania przyjęto zgodnie z tą ewidencją.

Zważyć przy tym należało, że stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. podstawę opodatkowania dla budynków lub ich części stanowi powierzchnia użytkowa.

Tymczasem w protokole z 14 sierpnia 2007 r. wskazano 28,24 m2 jako powierzchnię ogólną lokalu, nie zaś jego powierzchnię użytkową.

W wydanych w sprawie decyzjach brak jest jakiegokolwiek odniesienia się do kwestii tożsamości powierzchni ogólnej i użytkowej przedmiotowego lokalu.

Rację ma więc Skarżący twierdząc, że decyzje te nie zostały uzasadnione w sposób prawidłowy.

Decyzja organu pierwszej instancji w istocie w ogóle nie zawiera uzasadnienia, a zamieszczone w niej twierdzenia nie mają żadnego oparcia w aktach sprawy i nie przystają do dokumentów znajdujących się w tych aktach.

Wprawdzie w uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że Skarżący jest podatnikiem podatku od nieruchomości jako podmiot, który bez tytułu prawnego korzysta z lokalu stanowiącego własność W., jednakże w żaden sposób nie zweryfikował ustaleń faktycznych stanowiących podstawę do takiego twierdzenia.

V. Wskazane wyżej uchybienia stanowiły naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej oraz zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 tej ustawy). W rezultacie doszło również do naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej, określających wymogi, jakim winno odpowiadać uzasadnienie decyzji. Powyższe naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

VI. Skarżący zasadnie zarzucił również naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej), którego to naruszenia upatrywał w okoliczności, iż przed wydaniem decyzji nie zapewniono mu możliwości zgłoszenia dowodów oraz wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego.

Stwierdzić należy, iż obowiązek taki wynika z art. 200 Ordynacji podatkowej, a przepis ten ma zastosowanie zarówno w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym.

Istotnie Skarżącemu nie wyznaczono terminu określonego powyższym przepisem.

Zważywszy, że w aktach sprawy brak jest także postanowienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości na 2010 r. (w aktach znajduje się jedynie postanowienie o wszczęciu postępowania dotyczącego podatku za rok 2003), uprawniony jest wniosek, że decyzja wydana została w trybie określonym w art. 165 § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym przepisów § 2 i § 4 [obowiązek wydania i doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania – wyjaśnienie Sądu] nie stosuje się do postępowania w sprawie ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie. W takim przypadku, na podstawie art. 200 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej nie ma obowiązku wydania postanowienia informującego stronę o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia co do niego.

Zaznaczyć należy, że organy podatkowe nie powołały się na powyższe przepisy, a w aktach sprawy brak jest decyzji ustalającej Skarżącemu podatek od nieruchomości na 2009 r. Z pisma Urzędu W. z 30 września 2009 r. wynika, że SKO uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w tym przedmiocie. Uprawniony jest więc wniosek, że Skarżący kwestionował prawidłowość ustalenia wysokości podatku na 2009 r.

Zdaniem Sądu, art. 165 § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej nie mógł jednakże być zastosowany w rozpoznanej sprawie. Przyjmuje się bowiem w orzecznictwie i Sąd pogląd ten podziela, iż przepis ten nie powinien być stosowany w sytuacji, gdy toczy się spór co do istnienia obowiązku podatkowego. Jeżeli strona kwestionuje w ogóle istnienie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości i zaskarża decyzje w sprawach zobowiązań podatkowych w tym podatku za poprzednie okresy, przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego za kolejny okres organ podatkowy winien wydać postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego i przeprowadzić to postępowanie z udziałem strony, umożliwiając jej składanie wniosków dowodowych w sprawie oraz wypowiedzenie się co do zgromadzonego materiału dowodowego.

Tak też powinien był postąpić Prezydent Miasta, aby zgodnie z przepisami proceduralnymi ustalić wysokość obciążającego Skarżącego zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2010 r.

VII. Niezależnie od powyższego Sądu zauważa, iż – stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej – organ pierwszej instancji powinien był ustalić wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2010 r., nie zaś "wymiar podatku od nieruchomości na 2010 r."

Niedopuszczalne jest też zamieszczanie w decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości przepisów regulujących "wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego/ podatku rolnego/ podatku od nieruchomości/ podatku leśnego" oraz pouczenia dotyczącego uiszczenia każdego z tych zobowiązań. Decyzja dotyczy bowiem konkretnego zobowiązania podatkowego za konkretny rok podatkowy i wszelkie informację w niej zawarte muszą dotyczyć tego konkretnego zobowiązania. Skoro już organ podatkowy tworzy swojego rodzaju druk (formularz) uzasadnienia, to powinien zadbać, aby przystawał on do danej decyzji i objętego nią zobowiązania podatkowego. Jeżeli w druku tym zaznaczono "niepotrzebne skreślić" – należy to uczynić i nie pozostawiać domysłom adresata decyzji, które elementy uzasadnienia i pouczenia zawartego w przesłanej mu decyzji odnoszą się do jego sprawy.

Niedopuszczalne jest również ogólnikowe wskazanie, iż od decyzji służy prawo wniesienia odwołania do "Samorządowego Kolegium Odwoławczego właściwego dla Gminy". To właśnie z treści pouczenia zamieszczonego w decyzji podatnik powinien uzyskać informację, które konkretnie samorządowe kolegium odwoławcze jest właściwe do rozpatrzenia odwołania od tej decyzji. Pouczenie zamieszczone w decyzji organu pierwszej instancji nie jest pouczeniem kompletnym.

VIII. Uchyleniem zaskarżonej decyzji nie mogłaby skutkować okoliczność, że w podstawie prawnej tej decyzji nie zostały wskazane przepisy prawa materialnego. Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji SKO działało na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Natomiast przepisy prawa materialnego prawidłowo wskazane zostały w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego.

IX. Prezydent Miasta dokona wszczęcia postępowania w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. W postępowaniu tym – przy zapewnieniu Skarżącemu możliwości czynnego w nim udziału – ustali i wyjaśni wskazane wyżej istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, dokumentując je stosownym materiałem dowodowym.

X. Opisana wyżej wadliwość decyzji, spowodowana brakiem ustaleń faktycznych uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny ich merytorycznej prawidłowości. Tym samym Sąd nie badał także zasadności zarzutów skargi w tym zakresie.

XI. W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.).

Zakres, w jakim uchylone decyzje nie mogą być wykonane określono w oparciu o art. 152 ww. ustawy.