Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1241/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6250 Rozpowszechnianie programów telewizyjnych i radiowych
657
Hasła tematyczne: Telekomunikacja
Skarżony organ: Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 185 ust. 1 i ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 171 poz 1800
law: Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2016 r. sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie wydania interpretacji odnośnie obowiązku wnoszenia opłat za prawo do dysponowania częstotliwością 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] maja 2013 r.; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz skarżącej O. Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sprawa niniejsza zawisła ponownie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2016 r. sygn. akt II GSK 2584/14, który uchylił zaskarżony wyrok tutejszego Sądu z dnia 28 maja 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 164/14

i przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie sprawę ze skargi O. Spółki z o.o. w K. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia interpretacji w sprawie opłat za prawo do dysponowania częstotliwością oraz zasądził od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz O. FM Spółki z o.o. w K. 380 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało oparte na następującym stanie faktyczno-prawnym:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 28 maja 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 164/14 oddalił skargę O. FM Spółki z o.o. w K. (dalej też jako "Skarżąca", "Spółka", "Wnioskodawca"), na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia interpretacji w sprawie opłat za prawo do dysponowania częstotliwością. Powołując się na ustalenia organu wskazał, że:

Spółka pismem z [...] kwietnia 2013 r., które wpłynęło do Urzędu Komunikacji Elektronicznej w dniu [...] kwietnia 2013 r., wniosła o wydanie interpretacji w zakresie podstawy uiszczania opłat telekomunikacyjnych, o których mowa w art. 185 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.), dalej jako: "Prawo telekomunikacyjne", "P.t." Wskazała m.in., że decyzja o rezerwacji częstotliwości w sposób ostateczny i kompletny reguluje wszystkie kwestie związane z dysponowaniem częstotliwością. Oznacza to, że późniejsza zmiana lokalizacji stacji, na którą udzielono zezwolenia w tymczasowym pozwoleniu radiowym, nie może zmienić wysokości opłaty. W jej ocenie, zmianę tę może wywołać dopiero nowa decyzja o rezerwacji częstotliwości.

Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Prezes UKE udzielił skarżącej żądanej przez nią interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej podając, że:

1. Uprawnieniem, z którym wiąże się obowiązek uiszczania opłaty rocznej za prawo do dysponowania częstotliwością, o której mowa w art. 185 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego, jest rezerwacja częstotliwości, z zastrzeżeniem ust. 2 i ust. 3 poniżej.

2. W przypadku, gdy podmiot nie posiada rezerwacji częstotliwości, ale uzyskał prawo do ich wykorzystywania w pozwoleniu radiowym, podstawą naliczenia wyżej wymienionej opłaty jest to pozwolenie radiowe, zgodnie z art. 185 ust. 3 P.t.

3. W przypadku, w którym podmiot posiada rezerwację określonych częstotliwości wraz z określonymi warunkami ich wykorzystania oraz pozwolenie radiowe dotyczące tych częstotliwości, ale określające inne niż rezerwacja tych częstotliwości warunki ich wykorzystywania, wówczas podmiot ten zobowiązany jest do: uiszczenia opłaty rocznej za prawo do dysponowania częstotliwością na podstawie art. 185 ust. 1 P.t. z tytułu uzyskania prawa do dysponowania częstotliwości wynikającego z ww. rezerwacji częstotliwości oraz jednocześnie do uiszczenia opłaty rocznej za prawo do dysponowania częstotliwością na podstawie art. 185 ust. 3 u.p.t. z tytułu posiadania uprawnienia do wykorzystywania częstotliwości wynikającego z ww. pozwolenia radiowego.

Rozpoznając wniosek Skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes UKE podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko, że przesłanką powstania obowiązku uiszczenia opłaty rocznej za prawo do wykorzystywania częstotliwości na podstawie art. 185 ust. 3 u.p.t. jest brak posiadania rezerwacji częstotliwości w stosunku do tych częstotliwości. Zauważył, że znajdujący się w tym przepisie zwrot: "Podmiot nieposiadający rezerwacji częstotliwości" dotyczy jedynie podmiotów, które nie dysponują konkretnymi częstotliwościami na podstawie rezerwacji częstotliwości, natomiast posiadają uprawnienie do ich wykorzystywania na podstawie pozwolenia radiowego. Za kluczowe, do naliczenia opłaty rocznej za prawo do dysponowania częstotliwością na podstawie art. 185 ust. 3 P.t. uznał posiadanie przez podmiot dwóch uprawnień do dysponowania i wykorzystywania częstotliwości na odmienne warunki wykorzystania częstotliwości: zgodnie z warunkami wykorzystania częstotliwości na mocy pozwolenia radiowego (z jednej strony) i zgodnie z warunkami wykorzystania częstotliwości na mocy rezerwacji częstotliwości (z drugiej strony). Rezerwacja częstotliwości zawiera nie tylko określenie przyznanych częstotliwości, ale także określenie warunków ich wykorzystywania (art. 115 P.t.). Uprawnienie do uzyskania pozwoleń radiowych na podstawie rezerwacji częstotliwości dotyczyć będzie jedynie takich pozwoleń radiowych, w których prawo do wykorzystywania częstotliwości dotyczyć będzie częstotliwości objętych rezerwacją częstotliwości, a warunki wykorzystywania częstotliwości określone zostały w sposób zgodny z tą rezerwacją.

Natomiast w przypadku pozwolenia tymczasowego wnioskodawca może uzyskać pozwolenie radiowe na inne iż określone w rezerwacji warunki wykorzystania częstotliwości czyli: na inną lokalizację, inną moc promieniowaną czy polaryzację, inną wysokość zawieszenia anteny, czy też inny obszar wykorzystania częstotliwości. Wówczas takie pozwolenie nie jest związane z wydaną wcześniej rezerwacją częstotliwości.

Skarżąca wraz z pozwoleniem tymczasowym uzyskuje prawo wykorzystywania częstotliwości na innych warunkach wykorzystania (tj. niejako obok rezerwacji częstotliwości) w tym np. na inny obszar jej wykorzystywania i zobowiązana jest do uiszczenia za to pozwolenie opłaty. Przepisy P.t. pozwalają na wydanie pozwolenia tymczasowego bez uprzedniego uzyskania przez podmiot decyzji rezerwacyjnej. Ponadto, pozwolenie tymczasowe nie wygasa wraz z rezerwacją (zgodnie z art. 147 ust. 5 u.p.t.), tak jak pozostałe pozwolenia radiowe, gdyż nie jest wydawane w oparciu o rezerwację częstotliwości.

W ocenie Prezesa UKE, jeżeli pozwolenie tymczasowe i rezerwacja częstotliwości dotyczą tych samych częstotliwości, lecz różnią się co do warunków ich wykorzystania tj. np. różnią się co do lokalizacji, obszaru wykorzystania częstotliwości, mocy promieniowanej, czy polaryzacji, to podmiot z nich upoważniony zobowiązany jest do uiszczenia dwóch opłat, obliczonych zgodnie ze stosownymi przepisami wykonawczymi do P.t.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 28 maja 2014 r. oddalił skargę na powyższe orzeczenie i co do zasady uznał za prawidłową interpretację przepisów dokonaną przez organ. Według niego podmiot, który posiada rezerwację uzyskuje prawo do dysponowania częstotliwością na cele związane z uzyskiwaniem pozwoleń radiowych, lecz tylko takich pozwoleń, których warunki odpowiadają warunkom wykorzystywania określonym w rezerwacji częstotliwości. W wypadku pozwolenia tymczasowego, wnioskodawca może uzyskać pozwolenie radiowe na inne niż określone w rezerwacji warunki wykorzystania częstotliwości, czyli: na inną lokalizację, inną moc promieniowaną, inną wysokość zawieszenia anteny, czy też inny obszar wykorzystania częstotliwości, co powoduje konieczność naliczenia stosownej opłaty telekomunikacyjnej.

Powołał się, że stanowisko reprezentowane przez organ znajduje poparcie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 1536/10, że posiadanie przez podmiot rezerwacji częstotliwości na odmienne warunki jej wykorzystania niż warunki określone na mocy pozwolenia radiowego prowadzi do naliczenia opłaty rocznej za prawo do dysponowania częstotliwością na podstawie art. 185 ust. 3 P.t. wobec tego podmiotu.

Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie złożyła skarżąca zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 185 ust. 1 i 3 P.t. i uznanie, że w przypadku, w którym podmioty posiadają rezerwację określonej częstotliwości wraz z określonymi warunkami jej wykorzystywania wynikającą z decyzji rezerwacyjnej oraz pozwolenie radiowe dotyczące tej samej częstotliwości, ale określające inne niż decyzja rezerwacyjna warunki jej wykorzystywania, wówczas podmiot ten jest zobowiązany do: uiszczenia opłaty rocznej za prawo dysponowania częstotliwością na podstawie art. 185 ust. 1 u.p.t. z tytułu uzyskania prawa do dysponowania częstotliwością wynikającego z ww. decyzji rezerwacyjnej oraz jednocześnie do uiszczenia opłaty rocznej za prawo do dysponowania częstotliwością na podstawie art.185 ust. 3 u.p.t. z tytułu posiadania uprawnienia do wykorzystywania wynikającego z ww. pozwolenia radiowego.

Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając skargę kasacyjną, w wyroku z dnia 14 kwietnia 2016 r. sygn. akt II GSK 2584/14, uchylił zaskarżony wyrok tutejszego Sądu z dnia 28 maja 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 164/14 i przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie sprawę ze skargi O. FM Spółki z o.o. w K. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia interpretacji w sprawie opłat za prawo do dysponowania częstotliwością oraz zasądził od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz O. FM Spółki z o.o. w K. 380 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

NSA uznał, że dokonana przez Sąd wykładnia art. 185 ust. 1 i 3 P.t. jest błędna. Jej przyjęcie umożliwia ponowne pobranie opłaty rocznej z tytułu przyznanej wcześniej rezerwacji częstotliwości, co nie wynika ani z literalnego brzmienia tego przepisu, ani też z wykładni celowościowej czy systemowej, a także na gruncie wykładni prawa unijnego – dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie zezwoleń na udostępnienie sieci i usług łączności elektronicznej (zwanej "dyrektywą o zezwoleniach") - Dz.U.UE.L.2002.108.21; Dz.U.UE-sp.13-29-337; 2009-12-19 zm. Dz.U.UE.L.2009.337.37.

Zgodnie z art. 185 P.t. podmiot, który uzyskał prawo do dysponowania częstotliwością w rezerwacji częstotliwości, uiszcza roczne opłaty za prawo do dysponowania częstotliwością (ust. 1), z kolei podmiot nieposiadający rezerwacji częstotliwości, który uzyskał prawo do wykorzystywania częstotliwości w pozwoleniu, uiszcza roczną opłatę, o której mowa w ust. 1 (ust. 3).

Zdaniem NSA, wprowadzony w ustawie mechanizm przyznawania prawa do dysponowania/wykorzystywania częstotliwości ustawodawca w ust. 3 art. 185 P.t. wprowadził zastrzeżenie, o którym była mowa wyżej, które zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyklucza możliwość wielokrotnego pobierania opłat rocznych za dysponowanie/wykorzystywanie tej samej częstotliwości. Innymi słowy, uzyskanie pozwolenia radiowego przez podmiot posiadający rezerwację częstotliwości nie powinno generować dodatkowego obowiązku uiszczania opłaty rocznej.

NSA wskazał, ze zmiana warunków wykorzystywania częstotliwości w pozwoleniu radiowym (ustalonych wcześniej w decyzji o rezerwacji częstotliwości) może prowadzić do powstania obowiązku uiszczania opłaty rocznej na podstawie ust. 3 art. 185 P.t., pod warunkiem, że wraz z tą zmianą dochodzi do zmiany częstotliwości, jaka została przyznana podmiotowi w rezerwacji częstotliwości. W pozostałych przypadkach ponoszenie opłat rocznych wynika z aktu administracyjnego, na podstawie którego podmiot uzyskał prawo do dysponowania/wykorzystywania częstotliwości, a więc na podstawie aktu, na podstawie którego podmiot wszedł w posiadanie określonej częstotliwości i może ją eksploatować dla zamierzonego celu.

Ocenił, że błędem jest utożsamianie obowiązku uiszczania opłaty rocznej ze sposobem jej naliczania, jak czyni to organ i Sąd I instancji. Sposób naliczenia opłaty nie może bowiem determinować obowiązku jej powstania. Poza tym może on ulegać zmianie – w rozporządzeniu z 2005 r. wysokość opłaty zależała od technicznego sposobu korzystania z urządzeń nadawczych, natomiast w rozporządzeniu z 2013 r. od wielkości obszaru objętego zasięgiem nadawczym.

NSA podzielił uwagę autora skargi kasacyjnej, że przy w istocie niezmienionej treści art. 185 ust. 1 i 3 u.p.t. prawodawca wprowadził w rozporządzeniu z 2013 r., poza innym kryterium obliczania opłaty rocznej, regulację w § 3 ust. 2, z której jasno wynika, że podmiot, którego prawo do dysponowania lub wykorzystywania tej samej częstotliwości na obszarze tej samej gminy wynika z kilku decyzji, a wysokość opłaty za prawo do dysponowania częstotliwością jest związana z obszarem dysponowania lub wykorzystywania częstotliwości, uiszcza jedną opłatę za prawo do dysponowania tą częstotliwością na tym obszarze, co może jedynie potwierdzać słuszność wyrażonego wcześniej poglądu.

Powstanie obowiązku uiszczania opłaty rocznej jest związane z nabyciem prawa do dysponowania/wykorzystywania częstotliwości, co następuje w decyzji o rezerwacji częstotliwości lub pozwoleniu radiowym. Wszelka rozszerzająca interpretacja w tym zakresie jest niedopuszczalna. Opłaty pobierane na podstawie art. 185 ust. 1 i 3 P.t. mają charakter daniny publicznej, a co za tym idzie obowiązek ich uiszczenia musi wyraźnie wynikać z przepisu rangi ustawy (art. 217 Konstytucji RP).

W wytycznych Naczelny Sąd Administracyjny polecił sądowi I instancji, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, uwzględnienie dokonanej wykładni prawa. Zbadanie, czy udzielona przez organ interpretacja odnosi się w pełni do poruszonych we wniosku kwestii (art. 10 ust. 3 i 5 u.s.d.g.).

Jednocześnie zwrócił uwagę na różnice jakie występują między stanem faktycznym i prawnym będącym przedmiotem rozpoznania, a przyjętym w powołanym orzeczeniu, w związku z powołaniem się w zaskarżonym wyroku na orzeczenie NSA z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 1536/10, co również powinno zostać wzięte pod uwagę przez Sąd I instancji przy ponownym rozpoznaniu tej sprawy.

Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Związanie dokonaną przez NSA wykładnią ma szeroki zasięg, bowiem nie można także oprzeć skargi kasacyjnej - od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy - na podstawach sprzecznych z przyjętą w tej sprawie wykładnią. Oznacza także, że na gruncie niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, jak i konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.

Badając zatem ponownie sprawę według powyższego kryterium i w ramach kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi - przy uwzględnianiu wytycznych NSA - należy stwierdzić, że istota problemu prawnego sprowadza się do wykładni art. 185 ust. 1 i 3 P.t. co do możliwości ponownego pobrania opłaty rocznej z tytułu przyznanej wcześniej rezerwacji częstotliwości, mając na względzie literalne brzmienie tego przepisu, jego wykładnię celowościową czy systemową, a także na gruncie wykładni prawa unijnego – dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie zezwoleń na udostępnienie sieci i usług łączności elektronicznej (zwanej "dyrektywą o zezwoleniach") - Dz.U.UE.L.2002.108.21; Dz.U.UE-sp.13-29-337; 2009-12-19 zm. Dz.U.UE.L.2009.337.37.

I jak ocenił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 kwietnia 2016 r. sygn. akt II GSK 2584/14, Prezes UKE, dokonujący na podstawie art. 10 ust. 1, 3, 3 i 5 u.s.d.g., interpretacji art. 185 ust. 1 i ust. 3 P.t., błędnie przyjął, jak i Sąd I instancji akceptujący jego pogląd, że podmiot, który uzyskał prawo do wykorzystywania dysponowania częstotliwością w rezerwacji ponosi roczną opłatę z za to prawo i niezależnie od niej, ponosi roczną opłatę za prawo do wykorzystywania częstotliwości w pozwoleniu, jeśli tworzy ono odmienne od rezerwacji warunki wykorzystywania częstotliwości.

Jak wynika z niniejszej sprawy, wnioskiem z [...].04.2013r. wnioskodawca wystąpił do Organu o udzielenie interpretacji w zakresie podstawy uiszczania opłat telekomunikacyjnych, o których mowa w art. 185 ust. 1 i 3 ustawy Prawo telekomunikacyjne. Wnioskodawca jest przedsiębiorcą telekomunikacyjnym prowadzącym działalność nadawczą w zakresie radiofonii. Posiada prawo do dysponowania częstotliwościami na podstawie decyzji w sprawie rezerwacji częstotliwości, a także, na pewien okres czasu, pozwolenie radiowe dotyczące tej samej częstotliwości. Wnioskodawca wystąpił do Prezesa UKE także o tzw. tymczasowe o pozwolenia radiowe, aby w ramach przyznanych częstotliwości użytkować stacje nadawcze. Wskazywał, że w pewnych przypadkach zachodzi potrzeba przejściowej zmiany lokalizacji stacji nadawczej (np. przetestowanie nowej lokalizacji lub w związku z przejściową niemożnością uruchomienia częstotliwości radiowej zgodnie z rezerwacją), w związku z czym występuje on do Prezesa UKE o ww. "tymczasowe pozwolenie radiowe".

Innymi słowy, przedstawiony we wniosku stan faktyczny sprowadzał się do sytuacji, w której podmiot posiada prawo do dysponowania częstotliwością na podstawie decyzji o rezerwacji częstotliwości, a także, na pewien okres czasu, pozwolenie radiowe dotyczące tej samej częstotliwości, jednakże z nieco inaczej określonymi niektórymi parametrami dotyczącymi jej wykorzystania. Złożenie wniosku zostało uzasadnione faktem, że opłata pobierana przez UKE, wynikająca z pozwolenia, ze względu na różnice w parametrach wykorzystywania częstotliwości jest wyższa niż ta wynikająca z rezerwacji częstotliwości. Organ naliczał opłatę albo według decyzji rezerwacyjnej albo według pozwolenia tymczasowego, w zależności, od tego która z tych opłat była wyższa.

Skarżąca prezentowała stanowisko, zgodnie z którym, w opisanej sytuacji winna być, w każdym przypadku, naliczana opłata w wysokości wynikającej z decyzji rezerwacyjnej. a nie postanowienia tymczasowego. Zdaniem Spółki, brzmienie art. 185 ustawy Prawo telekomunikacyjne wskazuje, że w przedstawionej przez nią sytuacji, opłatę roczną za prawo do dysponowania częstotliwością powinno się ustalać i uiszczać na podstawie decyzji o tymczasowym pozwoleniu radiowym jedynie wtedy, gdy odpowiednia decyzja o rezerwacji częstotliwości nie została wydana.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 185 P.t. podmiot, który uzyskał prawo do dysponowania częstotliwością w rezerwacji częstotliwości, uiszcza roczne opłaty za prawo do dysponowania częstotliwością (ust. 1), z kolei podmiot nieposiadający rezerwacji częstotliwości, który uzyskał prawo do wykorzystywania częstotliwości w pozwoleniu, uiszcza roczną opłatę, o której mowa w ust. 1 (ust. 3). Stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 z późn. zm.), przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu administracji publicznej lub państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie.

Kontrolując ponownie objętą skargą interpretację, przy uwzględnianiu wytycznych i wskazań NSA, należy uznać, że w obu wskazanych art. 185 ust. 1 i 3 P.t. przypadkach i tylko w tych przypadkach, ustawodawca przewidział jedną opłatę, którą określił jako roczną opłatę za prawo dysponowania częstotliwością. Niezależnie zatem od tego, czy przedsiębiorca korzysta z częstotliwości "dysponując nią w rezerwacji", o czym stanowi ust. 1, czy - przy braku rezerwacji - korzysta z częstotliwości "wykorzystując ją w pozwoleniu", o czym mowa w ust. 3 art. 185 P.t., w każdym przypadku nabywa prawo do dysponowania daną częstotliwością, a prawu temu odpowiada obowiązek uiszczenia jednej opłaty za prawo do dysponowania częstotliwością.

Również posiłkując się wykładnią celowościową, należy stwierdzić, iż przedsiębiorca telekomunikacyjny korzystać może z częstotliwości w pierwszym rzędzie na podstawie rezerwacji w wyniku wydanej w tej sprawie decyzji. I mimo, że celem rezerwacji częstotliwości jest, zgodnie z art. 114 ust. 1 P.t., uzyskanie pozwolenia na tę samą częstotliwość, to ostatecznie może do niego nie dojść, choćby w drodze zwolnienia przez Prezesa UKE na podstawie art. 115 ust. 2a P.t.

W efekcie cel ostateczny rezerwacji nie zostanie osiągnięty, a wykorzystywanie częstotliwości będzie realizowało się wyłącznie na podstawie rezerwacji. Oznacza to, że przepisy ustawy Prawo telekomunikacyjne przewidują dwa możliwe tytuły do tego samego prawa, jakim jest dysponowanie określoną stosownie do art. 115 P.t. częstotliwością i jest to albo rezerwacja częstotliwości albo pozwolenie, do którego rezerwacja zmierza. Jeśli więc zważy się, że niezależnie od tytułu mamy do czynienia z prawem do dysponowania jedną częstotliwością, to językowa wykładnia art. 185 ust. 1 i ust. 3 P.t. narzuca jedną opłatę za dysponowanie tą częstotliwością, niezależnie od tytułu prawnego. Ani z art. 185 ust. 1 i ust. 3 P.t. ani z żadnych innych przepisów tej ustawy nie można wyprowadzić poglądu prezentowanego przez organ w zaskarżonej interpretacji.

Ponadto w sytuacji, gdy pozwolenie kreuje inne warunki lub inny sposób wykorzystywania częstotliwości, niż to czyni rezerwacja, wówczas przedsiębiorca telekomunikacyjny obowiązany jest uiszczać opłatę za prawo do dysponowania częstotliwością. Wszakże niezależnie od ewentualnie inaczej ukształtowanych pozwoleniem tymczasowym warunków wykorzystywania częstotliwości, w dalszym ciągu przedsiębiorca będzie wykorzystywał tę samą częstotliwość, za dysponowanie którą musi uiścić opłatę roczną, o której mowa w art. 185 ust. 1 P.t. Istotą rezerwacji częstotliwości jest przyznanie podmiotowi prawa do dysponowania częstotliwością z wyłączeniem innych podmiotów, a nie określanie "sposobu wykorzystania częstotliwości" na podstawie aktu administracyjnego (wyrok z dnia 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2584/14).

Podkreślenia wymaga, na co słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyżej wyroku, że opłaty uiszczane na podstawie art. 185 ust. 1 i 3 P.t. mają charakter daniny publicznej i przepis tego rodzaju należy wykładać ścieśniająco.

Regulacja ta wskazuje więc na dwa źródła powstania obowiązku uiszczania opłat rocznych, pierwsze, to nabycie prawa do dysponowania częstotliwością w rezerwacji częstotliwości i drugie - uzyskanie prawa do wykorzystywania częstotliwości w tzw. pozwoleniu radiowym, pod warunkiem jednak, że wcześniej nie powstał obowiązek uiszczania opłaty rocznej z tytułu uzyskania prawa do dysponowania częstotliwością w rezerwacji częstotliwości.

Wyróżnienie tych dwóch źródeł powstania obowiązku uiszczania opłat rocznych jest możliwe dzięki wprowadzeniu do początkowej treść ust. 3 art. 185 u.p.t. zwrotu: "podmiot nieposiadający rezerwacji częstotliwości", który sugeruje, że podmiot jest zwolniony z ponoszenia opłaty rocznej na podstawie ust. 3 art. 185 u.p.t., o ile posiada rezerwację częstotliwości. Odpowiada to celowi pobierania opłat i jest wyrazem wdrożenia do porządku krajowego postanowień dyrektywy o zezwoleniach.

Zgodnie z art. 114 ust. 1 u.p.t. przez "rezerwację częstotliwości", należy rozumieć częstotliwości lub zasoby orbitalne, które w okresie rezerwacji pozostają w dyspozycji podmiotu, na rzecz którego dokonano rezerwacji, przeniesiono uprawnienia do częstotliwości lub uprawnienia do dysponowania częstotliwościami na cele związane z uzyskiwaniem pozwoleń radiowych.

Istotą rezerwacji częstotliwości jest więc, jak wskazał NSA, przyznanie podmiotowi prawa do dysponowania częstotliwością z wyłączeniem innych podmiotów, a nie określenie "sposobu wykorzystania częstotliwości", na podstawie aktu administracyjnego.

Decyzja o rezerwacji częstotliwości może określać warunki dysponowania częstotliwością (art. 146 u.p.t. w zw. z art. 115 ust. 1 u.p.t.), niemniej jednak nie jest to warunek konieczny dla wydania takiej decyzji. Nie oznacza to, że za każdym razem, gdy dochodzi do ich zmiany w pozwoleniu radiowym, powstaje dodatkowy obowiązek uiszczania opłat rocznych na podstawie ust. 3 art. 185 u.p.t. Stosownie do przepisów rozdz. 2 działu VI tej ustawy, w tym art. 145 ust. 1, korzystanie z urządzeń radiowych nadawczych lub nadawczo – odbiorczych wymaga co do zasady uzyskania pozwolenia radiowego, niezależnie od posiadanego przez ten podmiot prawa do dysponowania częstotliwością w rezerwacji częstotliwości. Z uwagi na wprowadzony w ustawie mechanizm przyznawania prawa do dysponowania/wykorzystywania częstotliwości ustawodawca w ust. 3 art. 185 u.p.t. wprowadził zastrzeżenie, o którym była mowa wyżej, które zdaniem Sądu wyklucza możliwość wielokrotnego pobierania opłat rocznych za dysponowanie/wykorzystywanie tej samej częstotliwości.

Takie rozumienie art. 185 ust. 1 i 3 u.p.t. wspiera również wykładnia prounijna.

Zgodnie z art. 13 dyrektywy o zezwoleniach, która jest bezpośrednio skuteczna (wyrok TSUE z dnia 12 lipca 2012 r. w sprawie C – 55/11), nakładane przez Państwa Członkowskie opłaty za prawo użytkowania częstotliwości radiowych i numeracji oraz prawo instalowania urządzeń na potrzeby podmiotów państwowych lub prywatnych powinno zapewnić optymalne wykorzystanie zasobów rzadkich. Państwa Członkowskie mają obowiązek wprowadzania opłat obiektywnie uzasadnionych, jawnych, niedyskryminujących i proporcjonalne stosownych do celu, jaki ma być osiągnięty, oraz uwzględniających cele określone w artykule 8 dyrektywy 2002/21/WE (dyrektywy ramowej).

Zmiana warunków wykorzystywania częstotliwości w pozwoleniu radiowym (ustalonych wcześniej w decyzji o rezerwacji częstotliwości) może prowadzić do powstania obowiązku uiszczania opłaty rocznej na podstawie ust. 3 art. 185 u.p.t., ale jedynie w sytuacji, że wraz z tą zmianą dochodzi do zmiany częstotliwości, jaka została przyznana podmiotowi w rezerwacji częstotliwości. W pozostałych przypadkach ponoszenie opłat rocznych wynika z aktu administracyjnego, na podstawie którego podmiot uzyskał prawo do dysponowania/wykorzystywania częstotliwości, na podstawie którego podmiot wszedł w jej posiadanie i może ją eksploatować dla zamierzonego celu. Za wiążącym poglądem w cyt. wyż. wyroku NSA należy podkreślić, że błędem jest utożsamianie obowiązku uiszczania opłaty rocznej ze sposobem jej naliczania. Sposób naliczenia opłaty nie determinuje obowiązku jej powstania. Może on ulegać zmianie, np. w rozporządzeniu z 2005 r. wysokość opłaty zależała od technicznego sposobu korzystania z urządzeń nadawczych, natomiast w rozporządzeniu z 2013 r. od wielkości obszaru objętego zasięgiem nadawczym.

Należy mieć na uwadze, że NSA podzielił uwagę autora skargi kasacyjnej, że przy w istocie

Zarówno niezmieniona treść art. 185 ust. 1 i 3 u.p.t. jak i § 3 ust. 2 rozporządzenia z 2013 r., poza innym kryterium obliczania opłaty rocznej, regulację w, z której jasno wynika, że

Podmiot, którego prawo do dysponowania lub wykorzystywania tej samej częstotliwości na obszarze tej samej gminy wynika z kilku decyzji, a wysokość opłaty za prawo do dysponowania częstotliwością jest związana z obszarem dysponowania lub wykorzystywania częstotliwości – na podstawie art. 185 ust. 1 i 3 P.t. jak i § 3 ust. 2 rozporządzenia z 2013 r., poza innym kryterium obliczania opłaty rocznej, także uiszcza jedną opłatę za prawo do dysponowania tą częstotliwością na tym obszarze. Jest to kosekwencja wyrażonego wcześniej poglądu, że powstanie obowiązku uiszczania opłaty rocznej jest związane z nabyciem prawa do dysponowania/wykorzystywania częstotliwości, co następuje w decyzji o rezerwacji częstotliwości lub pozwoleniu radiowym. Wszelka rozszerzająca interpretacja w tym zakresie jest niedopuszczalna.

Skoro opłaty pobierane na podstawie art. 185 ust. 1 i 3 u.p.t. mają charakter daniny publicznej, to obowiązek ich uiszczenia musi wyraźnie wynikać z przepisu rangi ustawy. Artykuł 217 Konstytucji RP, wyrażający konstytucyjną zasadę wyłączności ustawy, wprowadza zakaz nakładania podatków i danin publicznych, ustalania stawek podatkowych, zasad przyznawania ulg i umorzeń, jak również zwolnień od podatku w innej formie niż w drodze ustawy.

Jednocześnie należy stwierdzić, ze pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 1536/10, ze względu na różnice jakie występują między stanem faktycznym i prawnym, a stanem niniejszej sprawy, nie znajduje zastosowania.

Poczyniona wyżej ocena uwzględnia dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnię prawa. Organ administracji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy zobowiązany jest do uwzględnienia powyższej wykładni prawa oraz zbada i oceni, czy udzielona przez organ interpretacja odnosi się w pełni do poruszonych we wniosku kwestii (art. 10 ust. 3 i 5 u.s.d.g.).

Biorąc powyższe pod rozwagę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) i 1 c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku.