Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 469/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 15, art. 18, art. 19 par. 4, art. 27 , art. 33
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 87 ust. 1, art. 93 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 24 listopada 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant: sekr. sąd. Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2010 roku sprawy ze skargi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. w związku z art. 17, art. 18 oraz art. 33 pkt 8 – 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. z dnia [...] w sprawie uznania za nieuzasadnione zarzutów S. w P. na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Postępowanie egzekucyjne wobec S. w P. prowadzone było na podstawie tytułu wykonawczego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. z dnia [...]

W dniu 22 marca 2010 r. organ egzekucyjny II Oddziału ZUS w Ł. dokonał zajęcia rachunku bankowego w Banku A w W.

W dniu [...]r. S. w P. wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Postanowieniem z dnia [...]. organ I instancji uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione.

W zażaleniu S. w P. wniósł o jego uchylenie, umorzenie postępowania egzekucyjnego albo skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zażalenia. Podniósł, że Dyrektor II Oddziału ZUS w Ł. uznał za nieuzasadnione zarzuty zobowiązanego nie odnosząc się do zarzutu: niedołączenia do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia, co jest wystarczającym powodem uwzględnienia zarzutów. Ponadto zobowiązany podniósł, iż nie jest dopuszczalne prowadzenie jednocześnie egzekucji administracyjnej i sądowej. Strona zaznaczyła także, że organ nie ustosunkował się do aspektów uciążliwości egzekucji, w stanie gdy zagraża ona życiu i zdrowiu pacjentów.

Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł.utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ powołał przepis art. 33 u.p.e.a. wskazujący podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Stwierdził, że w niniejszej sprawie zobowiązany wniósł zarzut niespełniania przez tytuł wykonawczy wymogów formalnych określonych w art. 27 u.p.e.a., polegający na nie zamieszczeniu w tytule wykonawczym precyzyjnego okresu, którego dotyczy oraz niedołączeniu do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia, co nakazuje art. 27 § 3 w/w ustawy. W ocenie organu w przepisie tym nie zawarto wymogu, iż tytuł wykonawczy winien zawierać precyzyjne określenie okresu, którego dotyczy. Ponadto, jak prawidłowo zauważa organ egzekucyjny l instancji, tytuł wykonawczy [...], jest zgodny ze wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Z 2001 r. Nr 137, poz. 1541 ze zm.) i w pozycji nr 32 - "Rok/okres" - wpisano "[...]". W związku z powyższym zarzut S. w P., że przedmiotowy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 27 u.p.e.a. tj. nie zawiera precyzyjnego okresu, którego dotyczy organ odwoławczy uznał za nieuzasadniony.

Za nieuzasadniony organ uznał również zarzut niedołączenia do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia. Jak bowiem podnosił organ egzekucyjny l instancji w zaskarżonym postanowieniu, Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł.po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, wystawił pisemne upomnienie z dnia [...] r. wzywające do uregulowania zaległych zobowiązań, które zostało doręczone zobowiązanemu w dniu [...] r. W związku z czym wierzyciel przesyłając do realizacji tytuł wykonawczy, zgodnie z art. 27 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dołączył dowód doręczenia upomnienia w postaci kopii (potwierdzonej za zgodność z oryginałem) zarówno samego upomnienia jak i zwrotnego potwierdzenia jego odbioru.

Organ stwierdził również, iż za bezpodstawny w świetle art. 19 § 4 u.p.e.a., należy uznać zarzut S. w P., że przedmiotowa egzekucja prowadzona jest przez niewłaściwy organ.

Organ wskazał również, iż w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny II Oddziału ZUS w Ł. dokonał zajęcia rachunku bankowego w Banku A w W., który jako dłużnik zajętej wierzytelności w odpowiedzi na zajęcie poinformował, że rachunku klienta został zablokowany w celu realizacji wierzytelności. Wskazał przepis art. 82 u.p.e.a. Stwierdził, iż dłużnik zajętej wierzytelności tj. Bank A w W. nie informował organu egzekucyjnego, że nastąpił zbieg egzekucji do rachunku bankowego zobowiązanego. W związku z powyższym za bezpodstawny należy uznać zarzut S. w P. iż egzekucja prowadzona przez Dyrektora II Oddziału ZUS w Ł., jako obarczona rażącymi błędami prawnymi, jest niezasadna.

Odnośnie zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego organ zauważył, że zobowiązany nie wskazał innego skutecznego środka egzekucyjnego możliwego do zastosowania w sprawie. W ocenie organu trudności w sprawnej realizacji działalności statutowej zobowiązanego w żaden sposób nie mogą wpłynąć na ocenę uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego.

Na powyższe postanowienie S. w P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zaskarżając je w całości i zarzucając Dyrektorowi Izby Skarbowej w Ł.rażące naruszenie art. 6, 7 i 10 k.p.a. oraz art. 27 § 3 u.p.e.a. oraz art. 773 k.c. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o wstrzymanie jego wykonania. Skarżący stwierdził, iż rozpoznając sprawę organ nie umożliwił skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Ponadto Dyrektor Izby uznał za niezasadny zarzut skarżącego, iż do tytułu wykonawczego nie został dołączony dowód doręczenia upomnienia co nakazuje art. 27 § 3 u.p.e.a. Podał bowiem, iż wierzyciel dołączył dowód doręczenia upomnienia i zwrotnego poświadczenia jego odbioru podczas gdy wierzyciel otrzymał jedynie tytuł wykonawczy oraz pismo dokonujące zajęcia konta. Wymaga zatem wyjaśnienia, na czym Dyrektor Izby Skarbowej oparł swoje ustalenia, które w ocenie skarżącego są sprzeczne ze stanem faktycznym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie powtarzając stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 powoływanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej p.p.s.a.], sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd ocenia czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji (postanowienia), a sąd rozpatrując skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio zasady zawarte w k.p.a., w tym zasadę praworządności zawartą w art. 6 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa oraz zasadę prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a., którą w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się w przypadkach, gdy organ egzekucyjny prowadzi postępowanie wyjaśniające (D. Jankowiak "Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz 2007" str. 208-209) .

W ocenie Sądu, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł.zasad wynikających z tych przepisów nie naruszył, a zaskarżone postanowienie znajduje oparcie w obwiązujących przepisach prawa. Nie budzą także wątpliwości okoliczności faktyczne istotne dla oceny zasadności podniesionych zarzutów, które wynikają z dokumentów i nie były podważane przez stronę.

W przedmiotowej sprawie postępowanie egzekucyjne toczy się przeciwko S. w P. na podstawie tytułu wykonawczego [...] wystawionego w dniu [...] r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. Tytułem wykonawczym objęta została należność, którą miał obowiązek uiścić S. w P. z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za [...] r. w kwocie 58.500,60zł (wysokość egzekwowanej należności nie jest kwestionowana). Przed wystawieniem tytułu wykonawczego wierzyciel – Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. przesłał do S. w P. na podstawie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji pisemne upomnienie, w którym wezwał do uregulowania należności w terminie 7 dni od doręczenia upomnienia, informując jednocześnie, że w przypadku nieuregulowania należności we wskazanym terminie, wszczęte zostanie postępowanie egzekucyjne. Dowód doręczenia upomnienia w dniu [...] r. znajduje się w aktach administracyjnych.

Zaskarżonym postanowieniem, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł.podzielił ocenę organu I instancji, że zgłoszone przez stronę skarżącą zarzuty na toczące się postępowanie egzekucyjne są nieuzasadnione. Ocena ta jest zdaniem Sądu prawidłowa.

Zgodnie z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji [dalej u.p.e.a.] podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

W rozpoznawanej sprawie skarżący zgłaszał zarzuty powołując się na pkt 8, pkt 9,pkt 10 cytowanego przepisu, a nadto wskazywał, że do tytułu wykonawczego nie dołączono dowodu doręczenia upomnienia, co nakazuje art. 27 § 3 u.p.e.a. Odnosząc się do podnoszonych zarzutów stwierdzić należy, że w zaskarżonym postanowieniu Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. trafnie ocenił, że tytuł wykonawczy jest zgodny z wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001 r. Nr 137, poz. 1541 ze zm.). Tytuł ten spełnia wymogi formalne określone w art. 27 u.p.e.a., a w szczególności prawidłowo określa treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku i wskazuje podstawę prawną prowadzenia egzekucji administracyjnej. Wpisanie w tytule wykonawczym, że należnością egzekwowaną jest "składka na ubezpieczenie zdrowotne" (rubryka 31) za okres "[...]" (rubryka 32) stanowi wystarczająco precyzyjne określenie rodzaju należności i okresu jakiego należność dotyczy.

W myśl art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2008 roku Nr 164, poz. 1027) o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, osoby i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 84-86, są obowiązane, bez uprzedniego wezwania, opłacić i rozliczyć składki na ubezpieczenie zdrowotne za każdy miesiąc kalendarzowy w trybie i na zasadach oraz w terminie przewidzianych dla składek na ubezpieczenie społeczne /.../. Skoro zatem ustawa nakazuje opłacenie i rozliczenie składek na ubezpieczenie zdrowotne za każdy miesiąc kalendarzowy, to wskazanie w tytule wykonawczym, że egzekwowana należność dotyczy składki za dany miesiąc danego roku jest wystarczająco precyzyjnym określeniem okresu, którego tytuł dotyczy. Nie jest także uzasadniony, podnoszony także w skardze, zarzut niedołączenia do przesłanego dłużnikowi tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia.

Doręczenie dłużnikowi pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego jest, zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. warunkiem dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wszczęcie egzekucji administracyjnej bez zrealizowania tego obowiązku jest niedopuszczalne. Wymóg ten został jednak w rozpoznawanej sprawie spełniony, gdyż upomnienie zostało stronie skarżącej doręczone w dniu [...] r., co zostało podane w tytule wykonawczym w rubryce 49. Kserokopia dowodu doręczenia tego upomnienia S. w P. znajduje się w aktach administracyjnych, a ponadto strona skarżąca nie kwestionowała tej okoliczności zarzucając jedynie, że do tytułu wykonawczego nie dołączono dowodu doręczenia jej tego upomnienia. W związku z tym stwierdzić należy, że wierzyciel nie miał takiego obowiązku.

Zgodnie z art. 27 § 3 u.p.e.a. do tytułu wykonawczego wierzyciel dołącza dowód doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podaje w tytule wykonawczym podstawę prawną braku tego obowiązku. Wierzyciel przesyłając do realizacji tytuł wykonawczy ma zatem obowiązek dołączenia do niego dowodu doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., aby wykazać, organowi egzekucyjnemu, że spełniony został ten wymóg dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Obowiązek ten ciąży zatem na wierzycielu względem organu egzekucyjnego nie zaś względem zobowiązanego. Nie ma także podstaw aby organ egzekucyjny przesyłając zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego (art. 26 § 5) załączał do niego dowód doręczenia upomnienia, skoro wcześniej wierzyciel przesłał mu upomnienie, a data jego doręczenia jest wskazana w tytule. Stanowisko strony skarżącej, że wymóg taki, zgodnie z art. 27 § 3 u.p.e.a., ciąży na wierzycielu względem zobowiązanego, nie jest w ocenie Sądu prawidłowe.

Organ odwoławczy trafnie również ocenił, że nie był uzasadniony zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ. Zgodnie z art. 19 § 4 u.p.e.a. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez ten oddział, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń.

Dyrektor II Oddziału ZUS w Ł. jest właściwym organem egzekucyjnym w sprawie, ponieważ, zgodnie z art. 93 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz należności z tytułu odsetek za zwłokę nieopłacone w terminie podlegają ściągnięciu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych.

Żadnego potwierdzenia w aktach administracyjnych nie znalazł także zarzut zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej. Nie był on także w żaden sposób uzasadniony przez zobowiązanego. Organ w uzasadnieniu swojego postanowienia odniósł się do tego zarzutu i wyjaśnił w sposób należyty swoje stanowisko.

Podnoszony przez stronę skarżącą zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (zajęcie rachunku bankowego) nie został w żaden sposób uzasadniony, co uniemożliwiało ustosunkowanie się do tego zarzutu. Tym bardziej, że strona podnosząc ten zarzut nie wskazała jaki, w jej ocenie, środek egzekucyjny byłby mniej uciążliwy.

Reasumując, w ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów u.p.e.a. ani przepisów k.p.a. w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. Organ nie prowadził także postępowania wyjaśniającego i nie zbierał dowodów w sprawie, nie było więc podstaw do wzywania dłużnika do wypowiadania się co do zebranych dowodów i materiałów, a takiej sytuacji dotyczy art. 10 k.p.a. Materiał dowodowy będący podstawą wydania zaskarżonego postanowienia był stronie znany, a dowody doręczenia prowadzonej ze stroną korespondencji znajdują się w aktach sprawy.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.

t.p.