Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 278/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2009-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.5 ust. 1 a, ust 6,
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
article: par. 3 ust. 1 pkt 3 lit. a, par. 3 ust. 4 lit. b , par 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 286 poz 2870
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędziowie WSA Małgorzata Fita, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności do gospodarstwa niskotowarowego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M. G. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 k.p.a. w związku z art. 5a ust. 3 i 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r., nr 31, poz. 264 ze zm.) oraz na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej z dnia 28 listopada 2003 r. (Dz.U. z 2003 Nr 229, poz. 2273, ze zm.) i § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia

2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. nr 286 poz. 2870 z późn. zm.), Dyrektor Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o odmowie przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego M. G.

Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że w dniu 13 listopada 2006 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek M.G. o pomoc finansową na wspieranie gospodarstw niskotowarowych. W wyniku przeprowadzonej w dniu 22 stycznia

2007 r. kontroli administracyjnej wniosku (nr dokumentu [...]) oraz weryfikacji dokumentów w sprawie [...] stwierdzono rozbieżności w deklaracji upraw pomiędzy wnioskiem o przyznanie płatności dla gospodarstw niskotowarowych, a wnioskami: z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Rozbieżności dotyczyły rodzajów upraw na działce ewidencyjnej nr 67 oraz powierzchni trwałych użytków zielonych na działkach ewidencyjnych nr 192, 223, 224 położonych w miejscowości B., gminy S.

Na działce nr 67 we wniosku o przyznanie płatności dla gospodarstw niskotowarowych, producent wykazał: 0,26 ha sadu jabłoniowego oraz 2,71 ha plantacji orzecha włoskiego i laskowego, natomiast we wnioskach dotyczących pozostałych programów pomocowych: 0,24 ha sadu, 0,23 ha orzecha włoskiego oraz 2,42 ha roślin motylkowych. Trwałe użytki zielone we wniosku o przyznanie płatności dla gospodarstw niskotowarowych zostały wykazane na powierzchni o 0,1 ha większej niż w pozostałych wnioskach. Wszystkie złożone przez producenta wnioski dotyczyły roku gospodarczego 2006, a więc powinny zawierać jednakowe dane.

W celu ustalenia, które wnioski zostały sporządzone zgodnie ze stanem faktycznym producenta wezwano do złożenia wyjaśnień, kwestionując jednocześnie poprawność wyliczeń w Tabeli 5 i 8 Planu rozwoju gospodarstwa niskotowarowego oraz wskazując na brak oświadczenia producenta potwierdzającego 3 letni okres prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie.

W dniu 21 marca 2007 r. do Biura Powiatowego wpłynęło wyjaśnienie wnioskodawcy, kserokopia oświadczenia o stratach spowodowanych klęską suszy złożonego w Urzędzie Gminy w S., oraz oświadczenie o prowadzeniu działalności rolniczej w gospodarstwie. Z pisma wynikało, że wniosek obszarowy został sporządzony w maju 2006 r., w tym czasie na działce ewidencyjnej nr 67 prowadzono uprawę lucerny mieszańcowej i koniczyny białej. Na skutek klęski suszy uprawy te uległy zniszczeniu i w sierpniu 2006 r. w ich miejsce założono plantację orzecha włoskiego i laskowego. Zatem "wniosek niskotowarowy" został sporządzony według stanu, jaki miał miejsce podczas działalności rolniczej, w sierpniu 2006 r.

Ponadto w piśmie z dnia 16 maja 2007r. strona wyjaśniła rozbieżności w powierzchni zadeklarowanych we wnioskach danych.

W dniu [...] organ I instancji wydał decyzję nr [...] odmawiającą przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, od której wniesiono odwołanie, w wyniku którego Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją nr [...] uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ponownie odmówił przyznania M. G. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.

Decyzja ta została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...].

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870), płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który:

1) jest osobą fizyczną;

2) prowadził, przez okres co najmniej 3 lat przed dniem złożenia wniosku, działalność rolniczą w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej (...);

3) w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą, o której mowa w pkt 2, w gospodarstwie rolnym:

a/ stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot ich współwłasności, oraz

b/ będącym gospodarstwem niskotowarowym o wielkości ekonomicznej, co najmniej 2 EJW (ESU) i nie więcej niż 4 EJW (ESU), w rozumieniu decyzji 85/377/EWG z dnia 7 czerwca 1985r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. WE L 220z 17.08.1985r. z późn. zm.);

4) zobowiąże się do realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego (...), zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego oraz do nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.

W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo ustalił, iż wnioskodawca nie spełniał wskazanej wyżej przesłanki prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie o wielkości ekonomicznej co najmniej 2 EJW (ESU) i nie więcej niż 4 EJW (ESU).

Wielkość ekonomiczna gospodarstwa dla potrzeb płatności została określana zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej nr 85/377/EWG z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiającą wspólnotową typologię gospodarstw rolnych – i stanowi sumę standardowych nadwyżek bezpośrednich (SOM) wszystkich działalności występujących w gospodarstwie. Z kolei standardowa nadwyżka bezpośrednia (SOM) dotycząca danej uprawy lub zwierzęcia to standardowa wartość produkcji uzyskiwanej z 1 ha lub od jednego zwierzęcia pomniejszona o standardowe koszty bezpośrednie, niezbędne do wytworzenia tej produkcji.

Ustalona w oparciu o dane zawarte we wniosku o przyznanie płatności obszarowych, tj. 0,47 ha sadu, w tym 0,23 ha orzecha włoskiego, 2,42 ha roślin motylkowych, 1,11 ha łąk trwałych i pastwisk, wielkość ekonomiczna gospodarstwa wynosi 1,31 ESU, a zatem mniej niż wskazana w § 3 ust.1 pkt. 3 lit b cyt. rozporządzenia.

Organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, iż deklarowana we wniosku niskotowarowym, a założona w sierpniu 2006r. plantacja orzecha włoskiego nie stanowi plonu głównego na rok 2006, a wyliczenie na tej podstawie żywotności ekonomicznej gospodarstwa na rok 2006 jest niezgodne z zasadami obowiązującymi przy sporządzaniu wniosków. We wniosku o przyznanie płatności dla gospodarstw niskotowarowych należało bowiem podać uprawę w plonie głównym uprawianą w okresie między 1 września 2005 r. a 31 sierpnia 2006 r. Plantacja orzecha włoskiego założona w sierpniu 2006 r. nie stanowiła, w ocenie organu, plonu głównego roku 2006, ale jako roślina wieloletnia, będzie stanowić uprawę główną na lata następne.

Skoro zatem wnioskodawca nie spełniał jednej z przesłanek wymienionych w § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia odmowa przyznania przedmiotowej płatności była uzasadniona.

Na powyższą decyzję M. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Nie precyzując zarzutów, wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi podnosił, że jest młodym rolnikiem gospodarującym na 9,22 ha gruntów. Specjalizuje się w ekologicznej produkcji sadowniczej. Jego gospodarstwo, z uwagi na niską jakość ziemi oraz ograniczoną powierzchnię użytków rolnych, zalicza się do gospodarstw niskotowarowych. Na podstawie analizy produkcji rolnej, w oparciu o rośliny obejmujące plantację orzechów włoskich i laskowych, sad owocowy i krzewy jagodowe uprawiane w plonie głównym w okresie między 1 września 2005 roku a 31 sierpnia 2006 roku i dalszym ciągu w 2006 roku, Ośrodek Doradztwa Rolniczego ustalił, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa w 2006 roku wynosiła 3,7 ESU, i że wskaźnik ten kwalifikuje to gospodarstwo do wsparcia w procesie restrukturyzacji. Było to podstawą wystąpienie przez niego z wnioskiem o wsparcie finansowe na restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego.

Rozpatrujące wniosek organy odmówiły jednak przyznania dopłaty argumentując, iż plantacja orzecha włoskiego (założona w sierpniu 2006 r.), nie jest w plonie głównym na rok 2006. Tymczasem kwestia roślin uprawianych w plonie głównym w roku 2006 uregulowana jest w Instrukcji do Planu rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, który wprowadzony został przez § 4 ust 2 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. z którego wynika, że dla roku początkowego należy podać dane o użytkowaniu gruntów rolnych - Tabela l, oraz dotyczące produkcji roślinnej [rośliny uprawiane w plonie głównym] - Tabela 5, w okresie między 1 września 2005 roku a 31 sierpnia 2006 roku. Wyjaśnił, że w okresie między 1 września 2005 r. a 31 sierpnia 2006 r. rolnicy siali i sadzili drzewka owocowe w celu uprawiania ich w plonie głównym dla 2006 r. W rolnictwie jest to bowiem właściwa pora na wykonywanie tego rodzaju prac polowych mających na celu przygotowanie upraw do produkcji roślinnej w plonie głównym w roku kalendarzowym 2006. Rok ten jest równocześnie rokiem początkowym realizacji wieloletniego planu rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Ponadto w dniu 30 kwietnia 2006 r. wysiał w swoim gospodarstwie nasiona lucerny mieszańcowej i koniczyny białej i rośliny te zadeklarował we wniosku obszarowym z 30 kwietnia 2006 r. do uprawiania w 2006 roku. W wyniku katastrofalnej suszy nasiona wymienionych roślin motylkowych nie ukorzeniły się i uległy zniszczeniu bezpośrednio po ich wysianiu. Wysiew nasion lucerny i koniczyny nie był więc uprawą tych roślin, lecz nieudaną próba jej założenia. W dniu 28 lipca 2006 r. Komisja Wojewódzka ds. szacowania strat, z udziałem ARiMR, dokonała lustracji uszkodzonych upraw i przyznała mu środki finansowe niezbędne do wznowienia i kontynuacji produkcji roślinnej. Z ich wykorzystaniem założono plantację orzechów włoskich i orzechów laskowych, jako uprawę w plonie głównym w 2006 roku. Plantację założono i uprawiano przed 31 sierpnia 2006 roku i w dalszym ciągu w 2006 roku. Zatem zgodnie ze stanem rzeczywistym wpisano ją do wniosku niskotowarowego, jako roślinę uprawianą w plonie głównym w 2006 roku. Podkreślił, że wpisanie do wniosku niskotowarowego lucerny i koniczyny (mimo, że ich uprawa uległa zniszczeniu) jako roślin uprawianych w 2006 r. w plonie głównym, byłoby poświadczeniem nieprawdy. Bez znaczenia przy tym pozostaje fakt, że rośliny te zostały zadeklarowane w złożonym wcześniej wniosku obszarowym. Argumentował, iż rośliny w plonie głównym w danym roku, wg technologii produkcji rolnej, są to rośliny uprawiane w ciągu tego roku zgodnie z ich biologicznym rocznym cyklem rozwojowym, wysiane w czasie między 1 września poprzedzającego roku a 31 sierpnia danego roku. Cecha ta wyróżnia rośliny w plonie głównym od przedplonów, międzyplonów i poplonów.

Prawnym warunkiem ujęcia we wniosku niskotowarowym danych dotyczących roślin uprawianych w plonie głównym w 2006 roku jest tylko i wyłącznie wcześniejsze ich uprawianie w okresie między 1 września 2005 r., a 31 sierpnia 2006 r. Zatem wyznaczenie przez Agencję dodatkowych warunków, a mianowicie: plonowania roślin i ich zbioru we wskazanym okresie, dochodu osiągniętego z tego tytułu w tym przedziale czasowym, wpływu na wielkość ekonomiczną gospodarstwa jednoroczności uprawy, od których organ uzależnia przyznanie płatności niskotowarowej przeznaczonej na realizację wieloletniego planu rozwoju gospodarstwa, przekracza granice ustawowego upoważnienia.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosił o oddalenie skargi.

Wyrokiem z dnia 30 maja 2008 r. sygn. akt I SA/Lu 166/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M. G..

Sąd przyjął, że nie jest kwestionowany fakt założenia przez skarżącego plantacji orzecha (włoskiego i laskowego) w sierpniu 2006 r. w miejsce zniszczonej klęską żywiołową uprawy lucerny i koniczyny. Za kwestię sporną uznał natomiast kwestię ustalenia uprawy w plonie głównym w roku 2006. Rozstrzygając tę kwestię, Sąd I instancji podzielił stanowisko organów administracyjnych, że za plon główny w roku 2006 należało uznać uprawę zajmującą dany obszar przez większą część okresu wegetacyjnego, tj. uprawę lucerny i koniczyny. Następstwem takiego ustalenia było przyjęcie wartości ekonomicznej gospodarstwa na poziomie poniżej 2 ESU.

Sąd argumentował, że elementem istotnym dla ustalenia normatywnej treści przepisu § 3 ust. 1 pkt 3 lit b rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. jest art. 1 decyzji Komisji nr 85/377/EWG z dnia 7 czerwca 1985 r., zgodnie z którym rodzaj gospodarki rolnej oraz jej rozmiar ekonomiczny ustala się na podstawie standardowej marży brutto. Definicję i zasady obliczania standardowej marży brutto, oraz definicję "okresu produkcyjnego", zawiera Załącznik I stanowiący integralną część ww. decyzji. W świetle powołanych regulacji "standardowa marża brutto" odpowiada 12 miesięcznemu okresowi produkcyjnemu (rok kalendarzowy lub rok produkcji rolnej). Przemawia to za przyjęciem, że skoro producent rolny pierwotnie deklarował uprawę lucerny i koniczyny, to mimo jej zniszczenia i zastąpienia nową uprawą (orzecha), zadeklarowana uprawa pozostawała plonem głównym. Sąd podkreślił, że uprawa lucerny i koniczyny zajmowała objętą wnioskiem działkę przez większą część okresu wegetacyjnego, a uprawa ta stanowiła podstawowy i zamierzony rezultat działań objętych wnioskiem. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia prawa zarówno materialnego jak i procesowego.

Od powyższego wyroku pełnomocnik M. G. wniósł skargę kasacyjną, domagając się jego uchylenia w całości i zasądzenia kosztów postępowania.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj. uznanie, że producent rolny nie spełnił przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia Rady z 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wsparcie gospodarstw niskotowarowych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870).

W uzasadnieniu podkreślił, że nie zgadza się z wykładnią ww. przepisu dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w nawiązaniu do decyzji Komisji 85/377/EWG z dnia 7 czerwca 1985 r. Argumentował, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. określające tryb i zasady przyznawania płatności dla gospodarstw niskotowarowych nie uzależnia przyznania tego świadczenia od zgodności z uprawami zadeklarowanymi we wcześniejszych wnioskach składanych przez producenta, lecz od faktycznie uprawianych w plonie głównym, wchodzącym w skład struktury produkcji. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, powołana w wyroku I instancji decyzja Komisji ustala jedynie zasady obliczania wielkości ekonomicznej gospodarstwa dla 12 miesięcznego okresu produkcji, nie ma natomiast znaczenia dla klasyfikowania roślin, jako uprawianych w plonie głównym. Zgodnie bowiem z zasadami agrotechnicznymi, plonem głównym są rośliny zajmujące pole przez większą część okresu wegetacyjnego. W tym znaczeniu plantacja orzechów założona w okresie do 31 sierpnia 2006 r. była uprawiana przez większą część okresu wegetacji, bo do listopada 2006 r., podczas gdy uprawa lucerny i koniczyny na skutek zniszczenia w ogóle w fazę wegetacji nie weszła. Uprawa orzecha spełniała zatem kryteria roślin uprawianych w plonie głównym, gdyż sadzonki posadzone z bryłą korzeniową we wskazanym okresie rozwinęły się i zaczęły owocować. W związku z tym, jej zadeklarowanie w plonie głównym było, w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, uzasadnione.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 25 marca 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.

W uzasadnieniu wskazał na dokonaną przez sąd I instancji wadliwą wykładnię § 3 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7grudnia 2004 r., opartą na nieprawidłowym odczytaniu z postanowień decyzji Komisji 85/377/EWG z dnia 7 czerwca 1985 r.(do których ww. przepis odsyła) znaczenia pojęcia "uprawy w plonie głównym". Przytaczając treść art. 1, art. 3 oraz art. 8 ww. decyzji podzielił pogląd wyrażony w zaskarżonym wyroku, iż standardowa marża brutto (SMB) a pośrednio ekonomiczna wartość gospodarstwa, wyrażona w Europejskich Jednostkach Wielkości (EJW) zależy od grupy/rodzaju upraw. Podkreślił, że z powyższych regulacji nie można jednak wywieść przesłanek do oceny, która z uprawianych roślin uprawiana jest w plonie głównym. Powyższe uregulowania nie wskazują, że plonem głównym jest uprawa deklarowana pierwotnie dla potrzeb innych programów pomocowych i pozostaje nią nadal w postępowaniu w sprawie przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, mimo zniszczenia i mimo wprowadzenia innej uprawy. Za takim kwalifikowaniem nie przemawiają przedstawione definicje pojęć. Dla potrzeb wniosku o przyznanie płatności do gospodarstwa niskotowarowego, ustalenie rośliny uprawianej w plonie głównym należy oprzeć na dyspozycji § 4 ust. 1 i 2 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w zw. z art. 5 ust. 1a/ i ust.6 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.). Wskazana wyżej wadliwość wykładni rzutowała na ustalenia stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji prawidłowość zastosowania § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Przedmiotem rozpoznania w sprawie niniejszej jest decyzja z dnia [...] Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego M. G.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił § 3 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich zgodnie, z którym płatność dla gospodarstwa niskotowarowego, jest przyznawana producentowi rolnemu, który w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą, o której mowa pkt. 2 (w tym m.in. prowadził, przez okres co najmniej 3 lata przed dniem złożenia wniosku, działalność rolniczą w zakresie produkcji roślinnej) w gospodarstwie rolnym będącym gospodarstwem niskotowarowym o wielkości ekonomicznej co najmniej 2 ESU i nie więcej niż 4 ESU, w rozumieniu decyzji 85/377/EWG z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych.

W związku z powyższym właściwe odczytanie treści przyjętego rozwiązania prawnego, wymaga odwołania się do treści regulacji zawartej we wskazanej wyżej decyzji. Zgodnie z art. 1 decyzji Komisji 85/377/EWG rodzaj gospodarki rolnej oraz rozmiar ekonomiczny gospodarstwa ustala się na podstawie standaryzacji marży brutto. Natomiast art. 8 ww. decyzji stanowi, że ekonomiczna wielkość gospodarstwa ustalana jest na podstawie łącznej standardowej marży brutto gospodarstwa. Wielkość ta wyrażana jest przy zastosowaniu układu Europejskich Jednostek Wielkości (EJW). Jednostka ta jest określona zgodnie z załącznikiem III A. Metodę obliczenia ekonomicznej wartości gospodarstwa określa natomiast załącznik III B. Standardowa marża brutto oznacza różnice między standardową wartością produkcji, a standardową wartością pewnych szczegółowych kosztów określonych w załączniku I: Różnicę tę ustala się dla cech różnych grup upraw oraz inwentarza żywego w każdym regionie.

Według definicji oraz zasad obliczania standardowej marży brutto (SMB) - zawartych w załączniku I do przywołanej decyzji Komisji, w celu obliczenia SMB odejmuje się od produkcji brutto wskazane tam koszty (pkt 1 lit. c). SMB odpowiada 12 miesięcznemu okresowi produkcyjnemu (rok kalendarzowy lub rok produkcji rolnej (pkt 1 lit. d). Produkcja brutto zaś (pkt 1 b) to suma wartości produktu podstawowego oraz produktu pochodnego.

W świetle powyższego przyjąć należy, że standardowa marża brutto (SMB), a pośrednio ekonomiczna wartość gospodarstwa, zależy od grupy/rodzaju upraw.

Zatem regulacje zawarte w powołanej wyżej decyzji Komisji mają istotne znaczenie z punktu widzenia normatywnej treści § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 grudnia 2004 r., gdyż pozwalają ustalić ekonomiczną wielkość gospodarstwa, uprawniającą do przyznania płatności dla gospodarstw niskotowarowych. Nie można z nich jednak wywieść przesłanek do oceny, która z uprawianych roślin stanowi uprawę w plonie głównym, ani tym bardziej, że plonem głównym jest uprawa deklarowana pierwotnie dla potrzeb innych programów pomocowych. Na ich podstawie nie można również wywieść, iż o tym, która z upraw jest uprawą w plonie głównym decyduje czas, przez jaki roślina była uprawiana w okresie między 1 września 2005r. a 31 sierpnia 2006r. Brak też oparcia do stwierdzenia, że dla określenia jaka uprawa jest uprawą w plonie głównym znaczenie ma, czy osiągnięto z niej plony czy dochody. Przepisy te nie dotyczą zasad kwalifikowania roślin do upraw w plonie głównym.

Dla rozstrzygnięcia kwestii uprawy w plonie głównym sięgnąć należy do art. 5 ust. 1 a) ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), który stanowi, że pomoc jest udzielana na wniosek producenta rolnego, przy czym w ust. 6 tego artykułu zawarto delegację dla ministra właściwego do spraw rozwoju wsi do określenia, w drodze rozporządzenia, wzorów wniosków o pomoc na działania określone w art. 1 ust. 1, w tym na wspieranie gospodarstw niskotowarowych. W wykonaniu powyższej delegacji 13 stycznia 2005 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie w sprawie wzoru wniosku o pomoc finansową na działanie "wspieranie gospodarstw niskotowarowych". Zgodnie z wzorem wniosku - stanowiącym załącznik do ww. aktu wykonawczego - wnioskodawca w dziale VI ("Charakterystyce gospodarstwa rolnego") zobowiązany jest podać wielkość ekonomiczną gospodarstwa rolnego, która winna odpowiadać tej wielkości wyliczonej w Planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, stanowiącym załącznik do wniosku, wymienionym w dziale IV. W dziale X ("Oświadczenie o sposobie użytkowania działek rolnych") w kolumnie 3 wpisuje się roślinę uprawną, przy czym według instrukcji wypełniania tego wniosku - dla roku początkowego podać należy dane dotyczące roślin uprawianych w plonie głównym w okresie między 1 września 2005 r. a 31 sierpnia 2006 r.

Jeżeli zatem uprawa w roku początkowym rozpoczyna się w okresie produkcyjnym, uprawa ta odpowiada sposobowi użytkowania gruntów rolnych wskazanemu we wniosku, mieści się w strukturze produkcji roślinnej w gospodarstwie - przewidzianej planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, do realizacji którego (celem restrukturyzacji gospodarstwa niskotowarowego) producent rolny zobowiąże się (vide § 3 ust. 4 lit. a) i § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia) - to dla potrzeb rozpoznania wniosku o przyznanie płatności do gospodarstwa niskotowarowego jest rośliną uprawianą w plonie głównym.

Wadliwa interpretacja powyższych przepisów, a w szczególności § 3 ust. 1 pkt. 3 lit. b cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z 7 grudnia 2004 r. dokonana zaskarżoną decyzją doprowadziła do wadliwego ustalenia, że roślinami uprawianymi w plonie głównym były rośliny wskazane przez wnioskodawcę we wniosku o przyznanie płatności obszarowych, które ze względu na klęskę suszy nie weszły w okres wegetacji, a ustalona na tej podstawie wielkość EJW nie odpowiada wskazanej w tym przepisie prawa ( jest mniejsza od 2 EJW).

Z tych względów, skoro zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 205 § 1 w zw. z art. 200 ppsa.