Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 20/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Brak w skardze kasacyjnej pełnomocnictwa procesowego aktualnego na dzień wniesienia skargi kasacyjnej jest brakiem formalnym, uniemożliwiającym jej nadanie prawidłowego biegu, który powinien ulec naprawieniu na wezwanie sądu w zakreślonym terminie.

TEZY

Brak w skardze kasacyjnej pełnomocnictwa procesowego aktualnego na dzień wniesienia skargi kasacyjnej jest brakiem formalnym, uniemożliwiającym jej nadanie prawidłowego biegu, który powinien ulec naprawieniu na wezwanie sądu w zakreślonym terminie.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Kazimierz Jarząbek po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "[...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2004 r., sygn. akt V SA/Wa 1409/04 o odrzuceniu skargi kasacyjnej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2004 r., sygn. akt V SA/Wa 1409/04. w sprawie ze skargi "[...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2004 r., Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe p o s t a n a w i a: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów związanych z postępowaniem zażaleniowym.


UZASADNIENIE

W dniu 29 października 2004 r. skarżąca – spółka "[...]. z siedzibą w Warszawie, reprezentowana przez pełnomocnika, radcę prawnego R. O., działającego na podstawie pełnomocnictwa udzielonego w dniu 21 października 2002 r., wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2004 r., sygn. akt V SA/Wa 1409/04 w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2004 r., w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 listopada 2004 r. sygn. akt V SA/Wa 1409/04 odrzucił skargę kasacyjną "[...]

W uzasadnieniu tego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż zgodnie z art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, zwanej dalej: p.p.s.a.) skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym. Brak w skardze kasacyjnej pełnomocnictwa procesowego aktualnego na dzień wniesienia skargi kasacyjnej jest brakiem formalnym, uniemożliwiającym jej nadanie prawidłowego biegu, który powinien ulec naprawieniu na wezwanie sądu w zakreślonym terminie.

W ocenie Sądu wskazane przez skarżącą i znajdujące się w aktach sprawy pełnomocnictwo ma charakter szczególny, ograniczający zakres reprezentowania skarżącej przed ówcześnie istniejącym Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Sąd podkreślił, iż skarga kasacyjna została wniesiona w czasie obowiązywania ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) i istnienia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W związku z powyższym Sąd stwierdził, że pełnomocnictwa nie można uznać za prawidłowe z uwagi na wskazany w nim zakres, a wobec tego, że brak skargi kasacyjnej nie został usunięty w zakreślonym terminie, należało ją odrzucić na podstawie art. 178 p.p.s.a.

Pismem z dnia 15 grudnia 2004 r. pełnomocnik "[...] w Warszawie wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2004 r., sygn. akt V SA/Wa 1409/04 o odrzuceniu skargi kasacyjnej tej spółki.

Skarżąca na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuciła wyżej wspomnianemu postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie naruszenie przepisów prawa procesowego tj.:

- art. 178 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi kasacyjnej, pomimo wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału WSA z dnia 3 listopada 2004 r. i uzupełnienia w wyznaczonym terminie, braków formalnych skargi kasacyjnej. Skarżąca podniosła, iż pełnomocnictwo procesowe do występowania "w sprawach celnych i podatkowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą (...) we wszystkich instancjach w postępowaniu sądowoadministracyjnym" (w tym przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym) znajduje się w aktach sprawy;

- art. 36, art. 39 ustawy p.p.s.a. w związku z art. 65 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) – poprzez wadliwą, bo niezgodną ani z literalną treścią, ani z ustalonymi zwyczajami interpretację treści pełnomocnictwa, udzielonego w dniu 21 października 2002 r., co doprowadziło do zakwestionowania, iż pełnomocnictwo to jest pełnomocnictwem rodzajowym o ustawowym zakresie umocowania, obejmującym reprezentację przed Naczelnym Sądem Administracyjnym;

- art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. – poprzez całkowicie bezpodstawne odrzucenie skargi kasacyjnej, na skutek czego strona została pozbawiona uprawnienia poddania kontroli sądu administracyjnego działalności administracji publicznej;

- art. 45 ust 1 Konstytucji – poprzez konsekwentne pomijanie argumentacji prawnej stojącej za prawidłowością znajdującego się w aktach sprawy pełnomocnictwa i jednoczesne powoływanie niezrozumiałych i wewnętrznie sprzecznych argumentów zmierzających jedynie do odrzucenia środków prawnych skarżącej.

W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, iż zaskarżone postanowienie WSA jest wadliwe, gdyż Sąd uznał, iż pełnomocnictwo do reprezentowania "we wszystkich instancjach włącznie z Naczelnym Sądem Administracyjnym" nie upoważnia do reprezentowania strony w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Zdaniem skarżącej niezrozumiały jest argument, że pełnomocnictwo ma charakter szczególny, ograniczający zakres reprezentowania skarżącej przed ówcześnie istniejącym Naczelnym Sądem Administracyjnym, gdyż ówcześnie istniejący Naczelny Sąd Administracyjny jest także dziś, aktualnie istniejącym Naczelnym Sądem Administracyjnym. Jest to zdaniem skarżącej, ta sama najwyższa instancja sądownicza w ramach sądownictwa administracyjnego, spełniająca tą samą funkcję w ramach konstytucyjnego porządku państwa. Dlatego pełnomocnictwo do reprezentowania spółki przed NSA przed reformą jest także pełnomocnictwem do reprezentowania spółki po reformie.

Skarżąca podkreśliła również niespójność praktyki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zakresie interpretacji pełnomocnictw, uznającej konieczność "aktualizacji" niektórych pełnomocnictw przedstawionych w sprawach strony po dniu 1 stycznia 2004 r., w innych zaś identycznych przypadkach nie zarządzających takiego działania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie zauważyć należy, że postępowanie przed sądami administracyjnymi toczy się na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Wbrew twierdzeniom autora zażalenia zawartym w piśmie z dnia 15 grudnia 2004 r., w aktach sprawy brak jest pełnomocnictwa udzielonego mu przez stronę skarżącą do brania udziału w tym postępowaniu, mimo że znajdują się tam pisma z jego podpisem.

Stosowanie do treści art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa.

Pełnomocnik skarżącej do skargi z dnia 10 maja 2004 r. wniesionej w imieniu "[...]. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję – dołączył pełnomocnictwo z dnia 21 października 2002 r. podpisane przez prezesa zarządu w/w spółki. Z treści tego pełnomocnictwa wynika, że został on upoważniony do podejmowania wszelkich czynności: w sprawach podatkowych i celnych, w postępowaniach egzekucyjnych dotyczących spraw podatkowych i celnych, we wszystkich instancjach, z prawem reprezentowania interesów Spółki przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz Sądem Najwyższym. Pełnomocnictwo to zostało wystawione w czasie gdy jeszcze nie obowiązywały przepisy o wprowadzeniu dwuinstancyjnego modelu sądownictwa administracyjnego, a zatem nie mogło dotyczyć sądu, którego jeszcze nie było. Natomiast w sądownictwie powszechnym istniało i istnieje postępowanie instancyjne, a zatem zapis ten mógł odnosić się tylko do tego Sądu Najwyższego.

Od dnia 1 stycznia 2004 r. w Polsce obowiązuje nowy model sądownictwa administracyjnego (dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne). W pierwszej instancji orzekają wojewódzkie sądy administracyjne, a w drugiej instancji Naczelny Sąd Administracyjny.

A zatem pełnomocnictwo to uprawniało pełnomocnika strony do udziału w postępowaniu przed innym sądem administracyjnym nie tym do którego wniósł skargę z dnia 10 maja 2004 r.

W tej sytuacji Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie wydał zarządzenie o wezwaniu pełnomocnika strony do nadesłania w terminie 7 dni pełnomocnictwa uprawniającego do brania udziału w postępowaniu przed tym sądem.

Pełnomocnik strony skarżącej w wykonaniu tego zarządzenia przesłał ponownie pełnomocnictwo wystawione w dniu 21 października 2002 r. Wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że pełnomocnik strony skarżącej nie uzupełnił w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi i postanowieniem z dnia 24 września 2004 r. na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odrzucił skargę.

Na to postanowienie jako kończące postępowanie w sprawie pełnomocnik strony skarżącej wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Przewodniczący V Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał zarządzeniem z dnia 3 listopada 2004 r. pełnomocnika skarżącej spółki do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej m.in. przez nadesłanie pełnomocnictwa do występowania przed naczelnym Sądem Administracyjnym. W wykonaniu tego zarządzenia pełnomocnik złożył m.in. oświadczenie prezesa spółki z dnia 16 listopada 2004 r., z treści którego m.in. wynika, że w dniu 21 października 2002 r. udzielił radcy prawnemu R. O. pełnomocnictwa oraz że pełnomocnictwa tego nie odwołał. Pełnomocnictwo to obejmowało i obejmuje jego reprezentację przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę kasacyjną, uznając, że brak w skardze kasacyjnej pełnomocnictwa procesowego aktualnego na dzień wniesienia skargi kasacyjnej jest brakiem formalnym. W obecnych realiach tej sprawy stanowisko to nie jest przekonywujące, o ile można kwestionować upoważnienie wynikające z pełnomocnictwa załączonego do akt do udziału w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, to w świetle treści tego pełnomocnictwa oraz oświadczenia mocodawcy z dnia 16 listopada 2004 r. nie może budzić wątpliwości, że pełnomocnik jest uprawniony do brania udziału w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a zatem także do wnoszenia przez niego środków odwoławczych do tego Sądu.

Z wyżej przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 197 § 2, art. 185 i 207 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.