Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1270/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 132
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 141, art. 143
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Joanna Kube Sędzia WSA – Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Komendanta [...] Policji na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz strony skarżącej Komendanta [...] Policji kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 141 oraz 143 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.), postanowił wezwać E. P. do opróżnienia z rzeczy i osób jego prawa reprezentujących lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku przy ul. [...] w [...], pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego w postaci opróżnienia lokalu i innych pomieszczeń oraz ustalić opłatę zgodnie z art. 64a § 1 pkt 2 ustawy za wydanie niniejszego postanowienia w wysokości 6, 80 zł., która należy uiścić w terminie 14 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia na wskazany numer rachunku bankowego organu egzekucyjnego Wojewody [...], bowiem w przypadku nie uiszczenia opłaty w terminie, zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. W uzasadnieniu podał, że Komendant [...] Policji decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], nakazał E. P. opróżnienie i przekazanie dysponentowi lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku przy ul. [...] w [...]. Upomnieniem doręczonym w dniu [...] lutego 2017 r., wymieniona wezwana została do dobrowolnego wykonania decyzji w terminie 7 dni od dnia otrzymania upomnienia pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. W związku z niewykonaniem przez wymienioną obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego, wierzyciel złożył do Wojewody [...] wniosek egzekucyjny wraz z tytułem wykonawczym Nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. przeciwko E. P. o dokonanie egzekucji opróżnienia lokalu mieszkalnego objętego wnioskiem. Zgodnie z art. 20 § 3 ustawy, organem egzekucyjnym świadczeń o charakterze niepieniężnym, wynikających z decyzji z zakresu administracji rządowej wydanych przez państwowe jednostki organizacyjne jest wojewoda. Na podstawie art. 26 § 1 ustawy, organ egzekucyjny wszczyna egzekucję na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. Komenda [...] Policji jest państwową jednostką organizacyjną wykonującą zadania z zakresu administracji rządowej. Na skutek wniesienia wniosku egzekucyjnego wraz z tytułem wykonawczym wszczęto niniejsze postępowanie egzekucyjne na wniosek Komendanta [...] Policji z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...],

E. P. w zażaleniu z dnia [...] marca 2018 r. do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosła o odroczenia nakazu opróżnienia lokalu i w uzasadnieniu wskazała na wysoką uciążliwość zastosowanego środka egzekucyjnego ze względu na jej znaczny stopień niepełnosprawności związany z utratą wzroku. Jako przyczynę zadłużenia lokalu podała chorobę i śmierć matki, z którą w powyższym lokalu stale zamieszkiwała. Podniosła również argument sukcesywnego regulowania zaległości czynszowych, ze spłatą których zbliża się ku końcowi. Uważa, iż w sytuacji zdrowotnej i materialnej, w jakiej się znalazła, prowadzenie wobec niej egzekucji zmierzającej do usunięcia z mieszkania, stanowi pogwałcenie podstawowych praw jednostki ludzkiej oraz złamanie wszelkich zasad współżycia społecznego.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. i w zw. z art. 18, art. 23 § 4 pkt 1 oraz art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z wyrokiem Trybunatu Konstytucyjnego z dnia 18 października 2017 r. sygn. akt K 27/15 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1954), uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie. W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2017 r. sygn. akt K 27/15, art. 144 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r, o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.) w zakresie, w jakim odnosi się do egzekucji z nieruchomości lub lokalu (pomieszczenia) służących zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych zobowiązanego, jest niezgodny z art. 30, art. 71 ust. 1 i art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez to, że nie zawiera regulacji gwarantujących minimalną ochronę przed bezdomnością osobom, które nie są w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych. Przepisy ustawy dotyczące stosowania środka egzekucyjnego w postaci odebrania nieruchomości oraz opróżnienia lokalu lub innego pomieszczenia, w brzmieniu i zakresie obowiązującym przed dniem wejścia w życie powyższego wyroku (tj. przed 20 października 2017 r.) przewidywały prowadzenie egzekucji pozostającego we właściwości organu administracji rządowej lub organu samorządu terytorialnego lub przekazanego do egzekucji administracyjnej na mocy przepisu szczególnego obowiązku wydania nieruchomości albo opróżnienia lokalu mieszkalnego lub użytkowego bądź innego pomieszczenia, bez względu na okoliczności danej sprawy. Środek egzekucyjny określony w art. 144 ustawy, polegający na usunięciu z nieruchomości lub lokalu (pomieszczenia), które mają być opróżnione lub wydane wierzycielowi, znajdujących się tam ruchomości (z wyjątkiem tych, które łącznie z nieruchomością, lokalem, pomieszczeniem podlegają wydaniu wierzycielowi), oraz wezwaniu przebywających na tej nieruchomości lub w tym lokalu (pomieszczeniu) osób do jego opuszczenia, z zagrożeniem zastosowania przymusu bezpośredniego, miał do 20 października 2017 r. bezwzględne zastosowanie w razie egzekucji obowiązku wydania nieruchomości albo opróżnienia lokalu mieszkalnego (użytkowego) lub innego pomieszczenia. W razie egzekucji obowiązku np. opróżnienia lokalu mieszkalnego egzekutor byt zatem zobowiązany, o ile zobowiązany nie wykonał wcześniej tego obowiązku, do prowadzenia egzekucji i do zastosowania w jej ramach środka egzekucyjnego wymienionego w art. 144 ustawy, nie tylko wobec szerokiego o kręgu osób (zarówno przeciw zobowiązanemu, jak i członkom jego rodziny i domownikom oraz innym osobom zajmującym podlegający egzekucji lokal), ale przede wszystkim bez względu na wszelkie okoliczności życiowe. Środek egzekucyjny polegający na wezwaniu do opróżnienia i opuszczenia lokalu mieszkalnego podlegał zastosowaniu: 1) niezależnie od tego, czy zobowiązanemu oraz innym osobom zapewniony został lokal socjalny, lokal zastępczy lub pomieszczenie tymczasowe, 2) wobec każdej osoby fizycznej, również wobec kobiet w ciąży, małoletnich, osób niepełnosprawnych lub ubezwłasnowolnionych oraz sprawujących nad taką osobą opiekę i wspólnie z nią zamieszkałą, osób obłożnie chorych itp. oraz 3) w dowolnym terminie, również w okresie jesienno – zimowym. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, że stosowanie środka egzekucyjnego, polegającego na wezwaniu zobowiązanego do opróżnienia lokalu lub wydania nieruchomości oraz innych osób przebywających na tej nieruchomości lub w tym lokalu do jego opuszczenia z zagrożeniem zastosowania przymusu bezpośredniego, a w razie oporu także na zastosowaniu takiego przymusu, bez względu na ww. okoliczności (tj. także wtedy, gdy dana nieruchomość, lokal lub pomieszczenie służy zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych zobowiązanego), prowadzi w wielu sytuacjach do eksmisji "na bruk", tj. bez zapewnienia jakiegokolwiek pomieszczenia zobowiązanemu lub innym osobom w danym lokalu przebywającym. Stosowanie takiego środka egzekucyjnego narusza zatem wynikającą z art. 30 Konstytucji RP zasadę nienaruszalności oraz obowiązku poszanowania i ochrony przez władze publiczne godności człowieka, gdyż zapewnienie jednostce mieszkania należy do podstawowych potrzeb socjalno-bytowych człowieka, bez których nie jest możliwe zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a także pozostaje w sprzeczności z wyrażonym w art. 75 ust. 1 Konstytucji RP obowiązkiem prowadzenia przez władze publiczne polityki sprzyjającej zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli (w tym zapobieganiu bezdomności) oraz z zawartym w art. 71 ust. 1 Konstytucji RP obowiązkiem uwzględniania w polityce społecznej i gospodarczej państwa dobra rodziny i związanym z nim prawem rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Art. 144 nie utracił wprawdzie, na skutek powyższego wyroku całkowicie mocy obowiązującej, bowiem Trybunał Konstytucyjny nie orzekł, że powyższy przepis jest w pełnym zakresie niezgodny z powyższymi wzorcami konstytucyjnymi (rozstrzygnięcie takie wykluczałoby prowadzenie egzekucji obowiązku opróżnienia pomieszczenia lub lokalu bądź wydania nieruchomości), lecz stwierdził niezgodność tego przepisu z art. 30, art. 71 ust. 1 i art. 75 ust. 1 Konstytucji RP "w zakresie w jakim przepis ten odnosi się do egzekucji z nieruchomości lokalu (pomieszczenia) służących zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych zobowiązanego" przez to, że nie zawiera on regulacji gwarantujących minimalną ochronę przed bezdomnością osobom, które nie są w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych. Jeżeli zatem dany lokal, pomieszczenie lub inna nieruchomość nie służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych zobowiązanego, art. 144 ustawy, nadal może i powinien być stosowany. Niemniej jednak z analizy przedłożonych akt postępowania egzekucyjnego wynika, że zobowiązana zamieszkuje w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w [...], którego dotyczy wynikający z decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] grudnia 2016 r. obowiązek opróżnienia lokalu. Będący przedmiotem egzekucji lokal mieszkalny służy zatem zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych zobowiązanej. Ponieważ, jak wskazano, art. 144 ustawy w zakresie, w jakim przepis ten odnosi się do egzekucji z nieruchomości lokalu (pomieszczenia) służących zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych zobowiązanego utracił na skutek powołanego wyroku moc obowiązującą, brak jest podstawy prawnej do zastosowania w przedmiotowej sprawie określonego w art. 144 ustawy środka egzekucji obowiązku opróżnienia lokalu (pomieszczenia). Zgodnie zaś z art. 59 § 1 pkt 7 ustawy, postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący Komendant [...] Policji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia poprzez oddalenie zażalenia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, przeprowadzenie dowodu w postaci odpisu z księgi wieczystej [...] nr [...] na okoliczność zbycia prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...]. przez osobę zobowiązaną do opróżnienia lokalu służbowego nr [...] przy ul. [...] w [...]. i zasądzenie kosztów postępowania zarzucając naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18, art. 23 § 4 pkt 1 oraz art. 59 § 3 w związku z art. 59 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 z późn. zm.), poprzez bezpodstawne uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji, w której zobowiązana nie jest zagrożona bezdomnością,

- art. 144 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez jego niewłaściwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, z uwagi na przyjęcie, iż ww. przepis został uznany za niezgodny z Konstytucją RP w zakresie w jakim "odnosi się do egzekucji z nieruchomości lokalu (pomieszczenia) służącego zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych zobowiązanego, co uniemożliwia dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego względem zobowiązanej do opuszczenia lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] E. P. w sytuacji, w której Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność powyższego przepisu w przypadku, w którym łącznie są spełnione dwie przesłanki tj. (1) prowadzona jest egzekucja z nieruchomości lub lokalu (pomieszczenia) służącego zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych (2) oraz jednocześnie brak jest możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie przez osoby zobowiązane do opuszczenia lokalu.

- art. 187 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz 144 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy wobec braku ustalenia, czy zobowiązana do opuszczenia lokalu służbowego nr [...] przy ul. [...] w [...] jest w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe.

W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 59 § 1 ustawy, postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Z kolei art. 144 ustawy stanowi, iż egzekutor usuwa z nieruchomości lub lokalu (pomieszczenia), które mają być opróżnione lub wydane wierzycielowi, znajdujące się tam ruchomości, z wyjątkiem tych, które łącznie z nieruchomością (lokalem, pomieszczeniem) podlegają wydaniu wierzycielowi, i wzywa osoby przebywające na tej nieruchomości lub w tym lokalu (pomieszczeniu) do jego opuszczenia, z zagrożeniem zastosowania przymusu bezpośredniego, a w razie oporu podejmuje odpowiednie kroki w celu zastosowania przymusu bezpośredniego, przy czym art. przepis ten w zakresie, w jakim odnosi się do egzekucji z nieruchomości lub lokalu (pomieszczenia) służących zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych zobowiązanego, z dniem 20 października 2017 r., utracił moc na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2017 r. sygn. akt K 27/15 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1954). Trybunał Konstytucyjny powyższym wyrokiem dotyczącym zgodności z konstytucją art. 144 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619, ze zm.) w zakresie, w jakim uprawnia egzekutora, prowadzącego egzekucję z nieruchomości lub lokalu (pomieszczenia) służących zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych zobowiązanego, do usunięcia zobowiązanego i jego domowników w sytuacji, gdy zobowiązanemu nie wskazano lokalu, do którego ma nastąpić przekwaterowanie, a zobowiązany nie jest w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych, z art. 30, art. 71 ust. 1 i art, 75 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.) orzekł, że art. 144 ustawy w zakresie, w jakim odnosi się do egzekucji z nieruchomości lub lokalu (pomieszczenia) służących zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych zobowiązanego, jest niezgodny z art. 30, art. 71 ust. 1 i art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przez to że nie zawiera regulacji gwarantujących minimalną ochronę przed bezdomnością osobom, które nie są w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych. Zatem nie w każdym przypadku prowadzenia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości lub lokalu (pomieszczenia) służących zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych zobowiązanego, egzekucja jest niedopuszczalna, lecz tylko wtedy, gdy faktycznie osoby zobowiązane do opróżnienia nieruchomości/lokalu są zagrożone bezdomnością. Tymczasem zobowiązana E. P. jest stale zameldowana w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [..] (dawniej: ul. [...]), do którego przysługiwało jej spółdzielcze prawo do lokalu (nieruchomość przy ul. [...] wchodziła w skład zasobów mieszkaniowych Spółdzielni [...] "[...]" z siedzibą w [...]), a następnie na podstawie umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego z dnia [...] września 2009 r. sporządzonej w formie aktu notarialnego Rep [...] Nr [...], uzyskała tytuł prawny w postaci prawa odrębnej własności lokalu. Dla wskazanego lokalu prowadzona jest księga wieczysta [...] nr [...]. Następnie jako jedyny właściciel w 2010 r. zbyła w całości powyższy lokal na rzecz syna J. P. na podstawie umowy darowizny z dnia [...] stycznia 2010 r. (Rep. [...] Nr [...]), a także przeprowadziła się do lokalu służbowego nr [...] przy ul. [...] w [...], do którego tytuł prawny przysługiwał wyłącznie jej matce Z. S., będącej emerytem policyjnym. Ponadto kilkakrotnie zwracała się również do Komendanta [...] Policji o potwierdzenie jej uprawnień do powyższego lokalu (co przepisy resortowe jednoznacznie wykluczają) oraz zezwolenie na dalsze w nim zamieszkiwanie. Biorąc pod uwagę powyższe uznać należy, iż działanie zobowiązanej do opróżnienia lokalu służbowego nr [...] przy ul. [...] w [...], polegające na wyzbyciu się własności lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] (dawniej: ul. [...] w [...]) przy jednoczesnym zamieszkaniu w lokalu służbowym, należy traktować jako nadużycie prawa, które zmierzało wyłącznie do nieuprawnionego objęcia w posiadanie powyższego lokalu funkcyjnego będącego w dyspozycji Komendanta [...] Policji. Wydając zaskarżone postanowienie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zdaje się pomijać powyższe okoliczności sprawy, a zatem postanowienie z dnia [...] maja 2018 r. jest niezasadne oraz zostało wydane przedwcześnie. Podmiotom znajdującym się w szczególnej sytuacji osobistej, rodzinnej lub materialnej, wobec których orzeczono nakaz eksmisji należy udzielić minimalnej gwarancji służącej zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych (por. wyrok z dnia 4 listopada 2010 r. Trybunału Konstytucyjnego, sygn. K 19/06), jednak "prawo do poszanowania mieszkania nie oznacza uprawnienia do korzystania z lokalu bez tytułu prawnego. Inaczej chroniłoby osoby naruszające prawo, zaś zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego kłóci się z obowiązującym porządkiem prawnym i zasadami współżycia społecznego, zatem w państwie prawnym nie może być akceptowane" (por. wyrok z dnia 23 marca 2016 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, II SA/Wa 1589/15).

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie jednakże z innych powodów, aniżeli w niej wskazane. Zezwala na to treść art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1302) w myśl którego Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Stosownie do treści art. 90 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2076 ze zm.), na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Natomiast na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego i decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu, a według art. 97 ust. 5 ustawy, przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 91, 92, 94 i 95 ust. 2 – 4, następuje w formie decyzji administracyjnej.

Z kolei w myśl art. 141 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.), jeżeli egzekwowany jest obowiązek wydania nieruchomości albo opróżnienia lokalu mieszkalnego lub użytkowego albo innego pomieszczenia, stosuje się środek egzekucyjny prowadzący do odebrania zobowiązanemu nieruchomości albo usunięcia zobowiązanego z zajmowanego lokalu lub pomieszczenia, w celu wydania tej nieruchomości lub opróżnionego lokalu (pomieszczenia) wierzycielowi. Dotyczy to również obowiązku wydania nieruchomości na oznaczony okres czasu, zaś egzekucję prowadzi się przeciw zobowiązanemu, członkom jego rodziny i domownikom oraz innym osobom zajmującym nieruchomość lub lokal (pomieszczenie), które mają być opróżnione i wydane (§ 2). Ponadto na podstawie art. 143 § 1 ustawy, egzekutor przystępując do czynności egzekucyjnych doręcza zobowiązanemu 1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32, 2) postanowienie organu egzekucyjnego o wezwaniu do wykonania obowiązku wydania nieruchomości albo opróżnienia lokalu (pomieszczenia) określonego w tytule wykonawczym, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku zostanie zastosowany środek egzekucyjny w celu odebrania nieruchomości lub opróżnienia lokalu (pomieszczenia) i zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie zastosowania środka egzekucyjnego (§ 2).

W rozpoznawanej sprawie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji powołał się wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2017 r. sygn. akt K 27/15 który orzekł, że art. 144 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r, o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.) w zakresie, w jakim odnosi się do egzekucji z nieruchomości lub lokalu (pomieszczenia) służących zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych zobowiązanego, jest niezgodny z art. 30, art. 71 ust. 1 i art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez to, że nie zawiera regulacji gwarantujących minimalną ochronę przed bezdomnością osobom, które nie są w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych.

Nie dostrzegł jednak, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. akt SK 29/17 (Dz. U. z 2017 r., poz. 2174) orzekł również, iż art. 90 w związku z art. 95 ust. 3 pkt 3, w związku z art. 95 ust. 4, w związku z art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067), w związku z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1610 oraz z 2017 r. poz. 1442 i 1529) są zgodne z art. 30, art. 71 ust. 1 oraz art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Uzasadniając swoje stanowisko Trybunał Konstytucyjny wskazał, że osoba nie posiadającego tytułu prawnego do policyjnego lokalu mieszkalnego, powinna być – na podstawie decyzji administracyjnej – wykwaterowana. Z tego mianowicie tytułu, że opuszczony przez nią lokal winien być przeznaczony zgodnie z celami określonym przepisami ustawy o Policji. Nie może być bowiem tak, aby zapewnienie ochrony przed opróżnieniem lokalu osobom zajmującym go bez tytułu prawnego, wypacza cel, jakiemu służą te lokale. Dalej stwierdzono, że decyzja o której mowa w art. 95 ustawy o Policji w przedmiocie opróżnienia lokalu, sama w sobie nie prowadzi jeszcze do wykwaterowania donikąd osób znajdujących się w trudnej sytuacji społecznej, bez zapewnienia absolutnego minimum w postaci przyznania tymczasowego dachu nad głową, bowiem regulacja ochronna powinna znaleźć się w akcie regulującym prowadzenie egzekucji w administracji, zaś ustawa o Policji nie jest aktem właściwym do normowania trybu eksmisji z mieszkań służbowych zajmowanych przez osoby nieuprawnione. Ponadto powołując wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt K 27/15 stwierdził, że wobec stwierdzonej w tym wyroku zakresowej niekonstytucyjności art. 144 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w systemie prawa polskiego został zapewniony minimalny standard ochrony osób zajmujących bez tytułu prawnego mieszkania służbowe tj. ochrona przed eksmisją na bruk. Wskazując zaś na szczególny status mieszkań służbowych przydzielanych policjantom, Trybunał zaznaczył, że przepisy dotyczące wygaśnięcia prawa do lokalu i opróżnienia go są ściśle powiązane z samym prawem do lokalu, jakie przysługuje funkcjonariuszowi pozostającemu w służbie stałej. Zatem nie sposób jest oczekiwać, aby ustawodawca, bez wzruszenia zasad przydziału lokali służbowych, eksmisję z tych lokali poddał reżimowi powszechnemu, wynikającemu z ustawy o ochronie praw lokatorów (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2018 r. sygn. akt I OSK 840/18).

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) w zw. z art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.