Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 5/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 169
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Sędzia WSA Barbara Ciołek, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia podania bez rozpatrzenia: I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adwokata I. C. – N. wynagrodzenie w kwocie 590,40 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt złotych czterdzieści groszy), w tym 23 % podatku od towarów i usług z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych ) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 110,40 (słownie: sto dziesięć złotych czterdzieści groszy)


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy postanowienie tegoż organu z [...] 2015 r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia podania J. J. z 5 sierpnia 2015 r.

Jak wynikało z akt sprawy postanowieniem z [...] 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. pozostawiło bez rozpoznania podanie skarżącego z [...] 2015 r., doręczone mu 22 lipca 2015 r. W dniu 5 sierpnia 2015 r. skarżący nadał przesyłkę adresowaną do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawierającą odesłane postanowienie z [...] 2015 r. wraz z odręczną adnotacją skarżącego. Ponieważ pismo zostało złożone po upływie terminu do wniesienia zażalenia zaś adnotacja była nieczytelna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało stronę do sprecyzowania charakteru pisma, pouczając o konsekwencji nieuzupełnienia braków formalnych pisma.

W dniu 14 września 2015 r. do organu podatkowego wpłynęło odesłane przez stronę ww. wezwanie wraz z adnotacją skarżącego: "Zwrot. Sprzeczne z wyrokami NSA z 2000 r. i 2003 r., a także ordynacją podatkową – uzasadniam jak w pozwach i wyrokach NSA w/w, i tam podanych uzasadnieniach których Kolegium też nie wykonało i akceptuje fałszywe podatki od kwietnia 1986. I akceptuje zniszczenie planów z lat 1972/73/74 w gminie, powiecie i województwie oraz K. wieczystych. Proszę podać kto tego dokonał i kiedy". Do pisma załączono pismo Urzędu Miejskiego w S. z 28 sierpnia 2015 r. kierowane do strony, zawierające adnotację skarżącego odwołującą się do wyroków NSA oraz planów geodezyjnych z lat 1972/73/74.

Organ podatkowy pismem z 31 sierpnia 2015 r. ponownie wystąpił do strony o sprecyzowanie żądania nie mogąc odczytać jego zakresu, pouczając jednocześnie o treści art. 169 § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm., dalej powoływana jako O.p.).

W dniu 7 października 2015 r. do organu podatkowego wpłynęła przesyłka zawierająca odesłane wezwanie organu podatkowego wraz z adnotacją skarżącego: zwrot oraz wskazaniem na wyroki NSA i Sądu Najwyższego.

Uznając, że skarżący nie udzielił odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. powołanym na wstępie postanowieniem z [...] 2015 r. pozostawiło podanie skarżącego bez rozpoznania.

Skarżący złożył zażalenie, powołując się na sprzeczność z wyrokami NSA, Sądu Najwyższego oraz planami geodezyjnymi.

Rozpoznając zażalenie skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podzieliło ustalenia i wnioski przyjęte w zaskarżonym postanowieniu. W opinii organu odwoławczego strona nie sformułowała żądania w sposób precyzyjny, jednoznaczny i umożlwiający nadanie sprawie dalszego biegu. Powołując się na art. 169 O.p. wskazało na cechy podania, obowiązek organu podatkowego wezwania strony celem uzupełnienia braków formalnych oraz wymogi wezwania. W dalszej części organ podatkowy dokonał wykładni pojęcia "braków pisma", odwołując się do poglądów judykatury. Wyjaśnił, że treść żądania strony wyznacza granice i przedmiot postępowania, zatem braki w tym zakresie powodują bezskuteczność wniesionego podania. Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy organ podatkowy stwierdził, że podanie strony z 5 sierpnia 2015 r. jest nieprecyzyjne, zupełnie nieczytelne, nie zawiera żądania, zaś skarżący pomimo wezwań odpowiadających wymogom z art. 155 – 160 O.p. nie uzupełnił braków pisma w sposób umożliwiający nadanie sprawie dalszego biegu.

W skardze strona domagał się unieważnienia zaskarżonego postanowienia. Wskazywała, że z pism i wyjaśnień złożonych w Samorządowym Kolegium Odwoławczym wynika, iż plany działek lat 1972/73/74 nabyte przez stronę z PFZ zostały przez Starostwo i Gminę zmienione. Mimo licznych próśb strona nie otrzymała informacji kto i kiedy dokonał tego w geodezji powiatowej oraz w księgach wieczystych. Nieprawidłowo naliczany jest podatek, gdyż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wykonało 5 wyroków NSA z 2000 r. i 2003 r. Nie wykonano także wyroku Sądu Najwyższego, pomimo, że organy samorządowe orzeczenia te otrzymały. Dalej strona wskazywała, że studnia i zabudowania na działce [...] "to ruiny poniemieckiego budynku stoją na ziemi zabudowanej stanowiącej powierzchnię zabudowy. Zarzuciła, że Gmina wprowadziła w błąd Wojewódzki Sąd Administracyjny co do działki [...] błędnie nalicza podatek. W marcu 1986 r. podczas pobytu strony w szpitalu gmina zmieniła wszystkie granice działek, nie powiadamiając strony i jej małżonki. NSA unieważnił wszystkie decyzje, kierując sprawę do sądu powszechnego, zalecając powolnie biegłych geodetów celem przywrócenia stanu pierwotnego, czego do dnia dzisiejszego nie wykonano. Członków SKO i prezesa nie ukarano za bezczynność w związku z czym strona wnosi o ich ukaranie za bezprawne zaakceptowanie powierzchni i granic działek [...], nie liczenie powierzchni pod budynkami walącymi się i studni. Skarżący wskazał, że działki liczą 87 arów, nie dokonał ich zbycia, gdyż nie sporządzono ostatecznych protokołów wytyczenia granic narzuconych przez gminę i starostwo. Poza tym chętni kupcy nie wpłacili należności, nie poprawiono błędów w aktach notarialnych, co bezprawie podtrzymała gmina obciążając podatkiem niedoszłych nabywców. Wniosek strony o wycofanie fałszywych aktów notarialnych do dziś leży nierozpoznany w gminie i starostwie. Popełniono przestępstwo błędnie naliczając podatek i dokonując jego egzekucji. Skarżący zarzucając naruszenie ustaw wskazał, że nie ma już nic do powiedzenia dlatego odsyłał sfabrykowane pisma celem wykonania wyroków NSA, których nie wykonano od 1999 r. W dalszych wywodach skarżący żywi nadzieje na zmianę tego stanu rzeczy wraz ze zmianą rządu, stawiając pytanie o brak wizji lokalnej i niezapoznanie się z oryginalnymi planami skarżącego, które zaginęły w urzędach. Strona nie otrzymała żadnej decyzji o zmianie posiadanych planów, "geodezja" zaś wydała kserokopię fałszywych planów do notariusza, zagarniając pieniądze, których do dziś nie raczyła oddać.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W dniu 30 maja 2016 r. wpłynęło pismo procesowe sporządzone przez pełnomocnika strony ustanowionego z urzędu, w którym wnosił o uchylenie postanowień organów obu instancji. W uzasadnieniu podnosił, że skarżący w podaniu z 5 sierpnia 2015 r. wskazywał na niewykonanie wyroków NSA oraz naliczanie podatku w zawyżonej wysokości, wyraźnie nawiązując do podania z 12 marca 2015 r., w którym domagał się unieważnienia wszystkich decyzji wydanych po wydaniu wyroków NSA z 2000 i 2003 r. W ocenie skarżącego powierzchnia przyjmowana przez organ administracji jest oderwana od rzeczywistości i nie stanowi w całości jego własności. W każdym kolejnym piśmie strona powoływała się na ww. wyroki, podnosząc, że ich nie wykonano. Pomimo to organ podatkowy uznał, że treść żądania strony jest niezrozumiała, pozostawiając podanie bez rozpoznania. Takie działanie jest wadliwe i sprzeczne z podstawowymi przepisami postępowania. Organ podatkowy nie zapoznał się nawet z powołanymi orzeczeniami celem prawidłowego rozpoznania wniosku. Pełnomocnik zarzucił nadto, że organ podatkowy nie załączył do akt sprawy analogicznego podania strony, wniesionego po wydaniu orzeczenia z 5 lutego 2015 r., co pozwoliłoby na dokładniejsze ustalenie żądania strony i kontrolę zaskarżonego aktu. W konsekwencji pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 169 § 1 i § 4 O.p., poprzez błędne przyjęcie, że podanie strony dotknięte jest brakami formalnymi, których strona nie uzupełniła, naruszenie art. 121 O.p., poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady zaufania oraz art. 122 O.p. poprzez niepodjęcie niezbędnych działań do dokładnego wyjaśniania sprawy oraz art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p., poprzez sporządzenie uzasadniania niewyjaśniającego powodów rozstrzygnięcia, a także sprzecznego z przepisami postępowania i logiki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m.in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub że doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 613– dalej p.p.s.a.). Uzupełniająco wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżone postanowienie, w świetle opisanych kompetencji, Sąd stwierdza, że nie narusza ono przepisów prawa procesowego jak i materialnego, co nakazywało oddalenie skargi.

Przedmiotem skargi jest postanowienie o pozostawieniu bez rozpoznania podania strony wobec nieuzupełnienia braków formalnych.

Postępowanie administracyjne (w tym również postępowanie podatkowe) nie jest sformalizowane, co uzasadnia umożliwienie obywatelom dochodzenia swych praw przed organami administracji, w tym podatkowej. Obowiązujące w tym zakresie przepisy wyznaczają minimalne wymogi stawiane pismom procesowym składanym w toku postępowania i znaczącą rolę w prowadzaniu tego postępowania wyznaczają organom administracji Już na wstępie postępowania winny one ustalić jaki jest rzeczywisty charakter żądania osoby wnoszącej pismo, kierując się jego treścią a nie tytułem. Niemniej obwiązki organu administracji w tym zakresie nie mają charakteru absolutnego, organ administracji nie może bowiem domniemywać istoty czy zakresu żądania strony. W tym duchu odczytywać trzeba przepis art. 168 O.p., który w § 2 stanowi, że podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adresu (miejsca zamieszkania lub pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności), a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. Z zapisem tym koresponduje art. 169 § 1 O.p. stanowiący, że jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia

Tak więc elementem istotnym podania jest zawarcie w nim treści żądania z jakim strona występuje do organu administracji. Oświadczenie w tym względzie zakreśla tryb i zakres czynności które obowiązany jest on podjąć. Jak wskazuje art. 169 § 1 O.p. wszelkie braki w tym zakresie podlegają uzupełnieniu przez stronę, gdyż jak stwierdzono, organ administracji w tym zakresie nie może strony zastępować. Brak wyjaśnienia zakresu żądania będzie skutkował pozostawieniem podania bez rozpoznania.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że organy podatkowe nie naruszyły przepisów prawa, także tych podnoszonych w piśmie procesowym przez pełnomocnika skarżącego.

Jak wynika akt sprawy strona 5 sierpnia 2015 r. nadesłała do Samorządowego Kolegium Odwoławczego postanowienie z [...] 2015 r. wraz z naniesioną na nim odręczną adnotacją. Oględziny tego pisma potwierdzają twierdzenie organów podatkowych, że nie sposób odczytać jaka była intencja wnoszącego pismo i czego się domaga, nie sposób zatem ustalić jaki był zakres żądania skarżącego. A ponieważ pismo to zostało złożone w organie podatkowym już po upływie terminów zaskarżenia uprzednio wydanych wobec strony aktów zasadnie, kierując się zaleceniami wynikającymi z art. 169 § 2 O.p. organ podatkowy wezwał stronę do uzupełnienia podania poprzez sprecyzowanie charakteru wnoszonego pisma. Wezwanie to zawierało nadto stosowne pouczenie, informujące stronę o konsekwencji nieuzupełnienia ww. braków formalnych pisma.

W odpowiedzi na wezwanie organu podatkowego strona 14 września 2015 r. nadesłała korespondencję zawierającą odesłane wezwanie o uzupełnienie braków formalnych wraz z odręczną adnotacją: "Zwrot. Sprzeczne z wyrokami NSA z 2000 r. i 2003 r., a także ordynacją podatkową – uzasadniam jak w pozwach i wyrokach NSA w/w, i tam podanych uzasadnieniach których Kolegium też nie wykonało i akceptuje fałszywe podatki od kwietnia 1986. I akceptuje zniszczenie planów z lat 1972/73/74 w gminie, powiecie i województwie oraz K. wieczystych. Proszę podać kto tego dokonał i kiedy".

W opinii Sądu zasadnie organy podatkowe wywodzą, że uzupełnienie podania dokonane przez stronę w powołanym piśmie nadal nie pozwala na nadanie sprawie dalszego biegu, gdyż nie ujawnia żądania strony, jej intencji. Skarżący powołuje się bowiem na bliżej nie sprecyzowane orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, fakt zniszczenia planów z lat 1972/73/74 oraz akceptowanie fałszywych podatków od kwietnia 1986 r. Rację ma organ podatkowy, że takie okoliczności wymagały dalszego wyjaśnienia, o co też wystąpił do strony w piśmie z 31 sierpnia 2015 r., czyniąc zadość wymogom wynikającym z art. 168 § 2, art. 169 § 1 oraz 121 O.p. Także i to pismo zawierało wymagane prawem pouczenie o skutkach nieuzupełnienia braków formalnych. W odpowiedzi na wezwanie organu podatkowego skarżący 7 października 2015 r. odesłał wezwanie organu podatkowego opatrując je adnotacją: zwrot oraz wskazaniem na wyrok NSA i Sądu Najwyższego. W ocenie Sądu nie budzi zastrzeżeń ocena tego pisma przez organy podatkowe, skutkująca pozostawieniem go bez rozpoznania.

W świetle przedstawionych okoliczności jako nieuzasadnione ocenić trzeba zarzuty podnoszone przez pełnomocnika skarżącego wskazujące na naruszenie art. 169 § 1 i § 4 O.p. Treść pism skarżącego nadesłanych do organu podatkowego nie spełniała wymogu wynikającego z art. 168 § 2 O.p., nie zawierały one bowiem treści żądania, czyli wskazania czego strona domaga się od organów podatkowych. Wskazanie na bliżej nieokreślone orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z lat 2000 i 2003, planów z lat 1972/73/74 i akceptowanie błędnego naliczania podatków wymogu tego – zdaniem Sądu – nie spełnia.

Niezasadne są także pozostałe zarzuty, gdyż organ podatkowy, kierując się zasadą wynikającą z art. 121 i art. 122 O.p. nie poprzestał na jednym wezwaniu strony, choć przepis nie wymaga aby czynność ta była przez organy podatkowe powtórzona, ale wezwał skarżącego dwukrotnie do wyjaśniania istoty żądania. Sposób formułowania wezwań (w tym zawarcie w nich odpowiednich pouczeń) nie budzi zastrzeżeń.

Także uzasadnienie ww. aktów nie budzi zastrzeżeń, wynika z nich jasno zarówno podstawa prawna jak i faktyczna podjętych działań, zaś argumentacja jest przekonująca.

Sąd nie podziela także zarzutu pełnomocnika strony dotyczącego braków w materiale dowodowym w postaci podania strony z 12 marca 2015 r., na które to miała się ona powoływać w piśmie z 5 sierpnia 2015 r. Otóż w opinii Sądu ww. dokument dotyczy zamkniętej już procedury – zakończonej postanowieniem organu podatkowego z 29 czerwca 2015 r., od którego strona nie złożyła zażalenia. Nie ma zatem podstaw aby ww. dokumenty znajdowały się w aktach obecnie prowadzonej sprawy. Nadto lektura tych akt dowodzi, że wbrew zarzutom pełnomocnika strona nie nawiązywała do treści pisma z 12 marca 2015 r., które uruchomiło inne postepowanie, ale z racji odesłania postanowienia z [...] 2015 r. informacja o wniesieniu takiego pisma (z 12 marca 2015 r.) znajduje się w treści postanowienia. W żadnym miejscu skarżący nie odwołuje się ani w sposób dorozumiany ani wprost do treści tego pisma, co czyni zarzuty pełnomocnika nieuzasadnionymi.

Odnosząc się natomiast do treści skargi samej strony wskazać należy, że wobec charakteru podjętego rozstrzygnięcia – pozostawienia podania bez rozpoznania – ocenić je trzeba obecnie jako nieuzasadnione.

Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako nieuzasadnioną oddalił. Wynagrodzenie z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ustanowionemu w sprawie adwokatowi przyznano w kwocie 590,40 zł, w tym podatek od towarów i usług w kwocie kwotę 110,40 zł.,, na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 14 oraz § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800).