Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 646/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2013-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2, art. 7, art. 77 par. 1,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 33 ust. 1, art. 3 pkt 1 a i pkt 9, art. 35 ust. 1 pkt 3, art. 34 ust. 3, art. 47 ust. 1,
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: part. 204 ust. 5, part. 206 ust. 1,
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia NSA Beata Ziomek, Protokolant Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...], znak: [...], Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania [...] od decyzji Prezydenta Miasta K. z 11 stycznia 2013 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego z wewnętrznymi instalacjami: wody, kanalizacji sanitarnej i deszczowej, hydrantowej, tryskaczowej, c.o., chłodu, gazu, wentylacji mechanicznej i oddymiania oraz elektrycznych wraz z przebudową istniejących zabytkowych budynków przy ul. [...] w K. oraz budowę trzech zjazdów publicznych z ul. [...] (pas drogowy ul. S.), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ponieważ konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu organ podał, że 24 lutego 2012 r. do Urzędu Miasta K. wpłynął wniosek [...] Sp. z o.o., rozszerzony i uszczegółowiony pismem

z 20 grudnia 2012 r., o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę budynku, o jakim mowa wyżej.

E. M. pismem z 2 stycznia 2013 r. wniosła zastrzeżenia w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę stanowiącego przedmiot sprawy.

Decyzją z [...] Prezydent Miasta K. na podstawie art. 28, 33 ust. 1, 34 ust. 4, 36, 80 ust. 1 pkt 1, 81 ust. 1 pkt 2, 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 kpa zatwierdził projekt budowlany

i udzielił [...] Sp. z o.o. pozwolenia na budowę. W decyzji tej podano, że obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, obejmuje teren działek nr [...] (pas drogowy ul. S.) i teren działek Nr [...] przy ul. P. w K..

W odwołaniu od powyższej decyzji E. M., będąca stroną w sprawie, wniosła kategoryczny sprzeciw wobec budowy budynku w granicy jej działki.

1. W jej ocenie ekspertyza techniczna z 2012 r. pozwala na stwierdzenie, że prace budowlane w granicy od strony zachodniej wpłyną na pogorszenie stanu technicznego budynku ul. [...]. Na potwierdzenie swoich obaw powołała roboty budowlane przy ul. [...] w latach 2005-2007, co jej zdaniem spowodowało, że stan techniczny budynku ul. [...] uległ degradacji na skutek niewłaściwie prowadzonej rozbiórki sąsiedniego budynku oraz wznoszenia nowego.

2. Zdaniem skarżącej prowadzone roboty budowlane będą miały ogromny wpływ na strukturę gruntowo-wodną terenu w otoczeniu budynku ul. [...], a w decyzji pominięto problem tzw. "kurzawki" występującej w rejonie planowanej inwestycji. Stwierdziła, że skutki naruszenia "kurzawki" w roku 2005 i 2009 widać obecnie po zawilgoceniu murów i osiadaniu podłoża wraz z budynkami w okolicy obecnej inwestycji.

3. Skarżąca zwróciła uwagę na zacienianie pokoi mieszkalnych w sąsiadujących budynkach przez różne wysokości budynku – oficyna jest niższa od frontu kamienicy, co jej zdaniem powoduje zacienianie pomieszczeń tym bardziej, że inwestycja

w granicy powoduje powstanie tzw. "studni".

4. W ocenie skarżącej odstępstwa od podstawowych aktów prawnych, które uzyskał inwestor, ograniczyły jej prawa, a zamierzona inwestycja w granicy zamyka możliwość rekonstrukcji budynku, który z "niewiadomych powodów" został wcześniej wyburzony. Jej zdaniem zrealizowanie inwestycji w granicy działki Nr [...], będącej jej własnością, jest niezgodne z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez obniżenie wartości działki Nr [...], kolejną degradację budynków, zacienianie mieszkań oraz ograniczenie możliwości zagospodarowania jej sąsiedniej działki.

5. W opinii E. M. zabudowa inwestycji lekceważy przepisy ochrony przeciwpożarowej związane z istniejącą jedyną drogą przeciwpożarową od ul. S., a budynki 2 i 4 stanowiły od 1873 r. jedną nieruchomość.

6. Zdaniem skarżącej jej budynek znajdujący się w strefie oddziaływania inwestycji podlega również przepisom Prawa ochrony środowiska, a zgodnie z zapisami ekspertyzy opracowanej dla potrzeb niniejszej inwestycji na jej nieruchomość będą oddziaływać hałas oraz drgania, będzie dotknięta zanieczyszczeniami, co utrudni korzystanie z jej nieruchomości i dodatkowe będzie powodować straty finansowe.

E. M. zwróciła też uwagę, że planowana inwestycja znajduje się

w obszarze zabytkowego układu urbanistycznego, więc budynki historyczne, przestrzenie publiczne oraz ich wartość miejska i architektoniczna powinny być zachowane.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewoda [...] wskazał, że dla terenu objętego planowaną inwestycją obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego K. Śródmieście – Obszar 2 "Bodzentyńska, IX Wieków Kielc" uchwalony uchwałą Nr XV/278/2007 Rady Miejskiej w K. z 27 września 2007 r.

Organ wyjaśnił, że wnioskowane do zabudowy działki położone są w obszarze oznaczonym w planie miejscowym symbolem "U, M1" o przeznaczeniu podstawowym terenów śródmiejskiej zabudowy o funkcji nieuciążliwych usług ogólnomiejskich, metropolitalnych i mieszkaniowej.

Wojewoda nie podzielił oceny organu I instancji, że inwestor spełnił wymogi określone w art. 35 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego. W jego ocenie, zaskarżona decyzja nie została poprzedzona prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, w wyniku czego naruszono w istotny sposób art. 7 i 77 kpa,

a w konsekwencji także normy prawa materialnego.

Organ odwoławczy stwierdził następujące nieprawidłowości:

1. W aktach sprawy organu I instancji brak jest oświadczeń o prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane – działkami nr [...]. Analiza projektu budowlanego wykazała, że elementy architektoniczne jak rynny i dodatkowy balkon od strony ul. [...] są zlokalizowane na terenie działki Nr [...]. Podobnie gzymsy i rynny od strony działki Nr [...] zostały zaprojektowane na terenie działki Nr [...], wobec której inwestor legitymuje się prawem do dysponowania na cele budowlane jedynie w zakresie usytuowania trzech zjazdów do projektowanego obiektu.

2. W części opisowej projektu zagospodarowania terenu (pkt 5 – Bilans terenu) znajduje się zapis w tabeli, że łącznie powierzchnia zieleni - projektowane zielone stropodachy, stanowi 20% powierzchni działki, natomiast pod tabelą zapisano, że "łącznie powierzchnia zieleni wynosi 10% powierzchni działki - wymagana w planie miejscowym powierzchnia biologicznie czynna min. 10% powierzchni działki...". Zgodnie z § 15 pkt 5 lit. a) planu miejscowego (parametry i wskaźniki kształtowania oraz zagospodarowania terenu) minimalna powierzchnia biologicznie czynna dla terenów U, Ml powinna wynosić 10% powierzchni działki.

Z ustaleń ogólnych planu miejscowego - § 8 pkt 17 wynika, że przez powierzchnię biologicznie czynną należy rozumieć grunt rodzimy pokryty roślinnością oraz wodę powierzchniową na działce budowlanej, a także 50% sumy powierzchni tarasów

i stropodachów urządzonych jako stałe trawniki lub kwietniki na podłożu zapewniającym im naturalną wegetację, o powierzchni nie mniejszej niż 10m2. Natomiast z przepisów § 3 pkt 22 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wynika, że jeżeli w rozporządzeniu jest mowa o terenie biologicznie czynnym - należy przez to rozumieć teren z nawierzchnią ziemną urządzoną w sposób zapewniający naturalną wegetację, a także 50% powierzchni tarasów i stropodachów z taką nawierzchnią, nie mniej jednak niż 10 m , oraz wodę powierzchniową na tym terenie.

W ocenie Wojewody w takim stanie rzeczy należy przyjąć, że teren biologicznie czynny nowoprojektowanej nieruchomości nie może w całości być zorganizowany na tarasach i stropodachach w przestrzeniach, w których nie będą przebywać ludzie. Zgodnie z projektem budowlanym inwestycji, działki Nr [...] o łącznej powierzchni 3379m2, na których znajduje się planowana inwestycja, będą w całości zabudowane projektowanymi budynkami i projektowaną zadaszoną "ulicą wewnętrzną".

Jak wykazała analiza projektu budowlanego, dach w głębi projektowanego budynku (poza częściami od strony ulicy P. i ulicy S.) zaprojektowano jako płaski, częściowo obsadzony zielenią (pięć odrębnych części dachu płaskiego jako dach zielony, każda o powierzchni powyżej 10m2 i o łącznej powierzchni 676m2. Poza tym dach zielony nie jest przeznaczony na pobyt ludzi, gdyż są jedynie zaprojektowane wyłazy dachowe 120x120cm spełniające jednocześnie funkcje klap dymowych z owiewkami.

Organ wskazał, że tak zaprojektowany dach zielony nie jest terenem biologicznie czynnym, o którym mowa w § 8 pkt 17 planu miejscowego oraz w § 3 pkt 22 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Zatem

w analizowanej sprawie, zdaniem Wojewody, nie został spełniony warunek wynikający z ustaleń planu miejscowego w kwestii dotyczącej minimalnej powierzchni biologicznie czynnej, co powoduje, że projekt budowlany nie spełnia wymogu przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

3. W projekcie budowlanym brak jest odniesienia do kwestii wskazanych w § 292 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r.

4. Wniosek o pozwolenie na budowę, załączony projekt budowlany oraz rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji nie obejmują przyłączy mediów, tj.: wody, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, gazu i energii elektrycznej. Również na projekcie zagospodarowania - cz. graficzna nie pokazano przebiegu

i usytuowania przyłączy mediów do projektowanego budynku handlowo-usługowo- mieszkalnego. W ocenie organu pominięto treść art. 33 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a w związku z tym przepisem także art. 3 pkt 1 i pkt 9 tej ustawy. Organ

I instancji nie rozważyl bowiem, czy wniosek o pozwolenie na budowę obejmuje całość zamierzenia budowlanego. Z informacji przesłanej do tut. organu e-mailem

w dniu 6 maja 2013 r. wynika, że inwestor nie występował o ujęcie w pozwoleniu na budowę budynku - budowy przyłączy; przyłącze gazowe i energii elektrycznej będzie wykonywane przez dostawców mediów, natomiast przyłącza wody, kanalizacji sanitarnej i deszczowej będą objęte osobnym opracowaniem.

W ocenie Wojewody pozwolenie na budowę musi dotyczyć całego zamierzenia budowlanego. Wyjątek dopuszczono jedynie wówczas, kiedy zamierzenie obejmuje więcej niż jeden obiekt. W przypadku wniosku obejmującego jeden obiekt pozwolenie musi obejmować części składowe tego obiektu i to w takiej postaci, by mógł on być użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem. Oznacza to, że w sytuacji, gdy inwestycja polega na budowie budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego, projekt budowlany winien obejmować nie tylko sam obiekt kubaturowy, ale także infrastrukturę towarzyszącą, bez której użytkowanie tego obiektu nie byłoby możliwe. Wyodrębnienie z projektu budowlanego przyłączy, tak jak to ma miejsce w analizowanej sprawie, w celu wykonania ich w kolejnym etapie inwestycji, należy, zdaniem Wojewody, uznać za naruszenie art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego.

Brak rozwiązania w projekcie budowlanym przyłączy i przewodów sieci do projektowanego obiektu należy, zdaniem organu, jednoznacznie rozpatrwywać

w kategorii niekompletności tego projektu, co stanowi naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Ponieważ zgodnie z art. 34 ust. 3 ww. ustawy projekt budowlany składa się z projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego i innych elementów, a więc projekt zagospodarowania terenu dla całego zamierzenia budowlanego stanowi składową projektu budowlanego, a tym samym braki w projekcie zagospodarowania terenu świadczą

o niekompletności projektu budowlanego, to w konsekwencji organ zatwierdzający projekt budowlany inwestycji, który nie przewiduje niezbędnej infrastruktury towarzyszącej (tj. przyłączy mediów), naruszył nie tylko ww. przepisy formalne, ale także art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Wydanie bowiem pozwolenia na budowę na podstawie wniosku, obejmującego jedynie część zamierzenia inwestycyjnego, stanowi naruszenie prawa materialnego, bez wątpienia mające wpływ na wynik sprawy.

5. Ze względu na warunki lokalizacyjne w zabudowie kwartałowej, w pierzei zwartej jako drogi pożarowe przewidziano działkę [...], nie objęte obszarem opracowania

w projekcie budowlanym. Wymienione drogi pożarowe są zlokalizowane po stronie krótszych boków budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego - odstępstwo od przepisów postanowieniem [...]ego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 13 marca 2012 r. Zgodność projektu budowlanego inwestycji z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej stwierdził bez uwag rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Wojewoda podniósł, że z akt sprawy nie wynika czy inwestor posiada prawo do dysponowania tymi działkami na urządzenie na nich dróg pożarowych. Ponadto

w postanowieniu [...]ego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 13 marca 2012 r. jest mowa o opracowaniu pt. "Wystąpienie

w sprawie dróg pożarowych i rozwiązań zamiennych" dotyczącym projektowanego budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego. W aktach sprawy brak jest tego “Wystąpienia".

6. W kwestii oddziaływania projektowanej inwestycji na obiekty sąsiednie, zgodnie

z opracowaniem pt. "Ekspertyza stanu technicznego budynków na działkach sąsiadujących wraz z oceną wpływu oddziaływania planowanej inwestycji na bezpieczeństwo ich konstrukcji" projekt budowlany przewiduje w pkt 4 "Projektu architektoniczno-budowlanego – tom II", że roboty ziemne na obiekcie należy poprzedzić wzmocnieniem posadowień i konstrukcji budynków przyległych. Ekspertyza zaleca wzmocnienie fundamentów istniejących budynków. W projekcie budowlanym znajduje się też zapis, że "roboty zabezpieczające budynków przyległych wynikające z ekspertyzy nie są przedmiotem niniejszego opracowania". Zatem rozpoczęcie budowy budynku uwarunkowane jest spełnieniem przez inwestora dodatkowych wymagań. Organ I instancji nie wyjaśnił, czy inwestor spełnił wskazane warunki bądź kiedy je spełni i czy posiada do ich spełnienia stosowne uprawnienia.

Organ odwoławczy wskazał, że w rozstrzygnięciu decyzji z 11 stycznia 2013 r. zawarto warunki wynikające z treści przepisów art. 36 ust. 1 oraz art. 42 ust. 2 ustawy Prawo budowlane i m.in. zobowiązano inwestora do uzyskania przed rozpoczęciem budowy zgody wszystkich właścicieli i współwłaścicieli działek sąsiadujących

z terenem inwestycji na wykonanie prac wzmocnieniowych i stabilizujących posadowienie budynków usytuowanych na tych działkach, zgodnie z zaleceniami ww. ekspertyzy. Ponadto w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej znajduje się zalecenie wykonania projektowanej inwestycji w sposób, który zapewni bezpieczeństwo konstrukcji budynków usytuowanych w bezpośrednim sąsiedztwie projektowanego budynku. Natomiast w aktach sprawy brak jest dokumentów wskazujących na prawo do dysponowania przez inwestora sąsiednimi działkami na wykonanie wzmocnień i zabezpieczeń fundamentów istniejących budynków wynikających z zaleceń ekspertyzy.

Ubocznie Wojewoda zauważył, że wniosek [...] Sp. z o.o. z dnia 22 lutego 2012 r., rozszerzony i uszczegółowiony pismem z 20 grudnia 2012 r. oraz rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji z 11 stycznia 2013 r., dotyczą budynku o funkcji handlowo-usługowo-mieszkalnej, natomiast strony tytułowe, części opisowe

i metryczki rysunków projektu budowlanego mają wpisaną funkcję budynku jako handlowo-usługową.

Wskazane wyżej uchybienia, mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie

w niniejszej sprawie, nie są, zdaniem organu II instancji, możliwe do wyeliminowania w trybie odwoławczym i winien je wyeliminować organ I instancji w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy.

Wojewoda podniósł, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Prezydent Miasta K. winien ponownie dokonać sprawdzenia projektu budowlanego

w zakresie wynikającym z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego i w zależności od poczynionych ustaleń rozstrzygnąć sprawę.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że o możliwości lokalizacji inwestycji stanowiącej przedmiot sprawy rozstrzygnął miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego K. Śródmieście - Obszar 2 "Bodzentyńska, IX Wieków Kielc", uchwalony uchwałą Nr XV/278/2007 Rady Miejskiej w K. z dnia 27 września 2007 r. Ponadto organ wyjaśnił, że:

- projekt budowlany zawiera ekspertyzę stanu technicznego budynku przy ul. [...], opracowaną przez osobę posiadającą stosowne przygotowanie zawodowe. Zgodnie z tą ekspertyzą budynek ten obecnie znajduje się w złym stanie technicznym z uwagi na nieustabilizowany stan posadowienia, co z kolei wpływa na stan wszystkich ścian nośnych. Budynek ten znajduje się w strefie wpływów wtórnych wykopu, w tym częściowo w zasięgu strefy wpływów bezpośrednich wykopu pod budynek. Ekspertyza ta zawiera zalecenia, aby w części znajdującej się w strefie bezpośredniego oddziaływania wykopu zaprojektować i wykonać podbicie ścian nośnych budynku. Jak wynika z projektu budowlanego roboty ziemne przy projektowanym budynku handlowo-usługowo-mieszkalnym należy poprzedzić wzmocnieniem posadowień i konstrukcji budynków przyległych, w tym m. in. budynku przy ul. [...].

- z załączonej do projektu budowlanego dokumentacji geotechnicznej wynika, że obecnie podłoże występujące w rejonie planowanej inwestycji nie może stanowić podłoża pod obiekty budowlane i w związku z tym zalecono wykonywanie prac poprzedzających. Ekspertyza stanu technicznego uwzględnia istniejące warunki geotechniczne i przewiduje w rejonie budynku ul. [...] jako roboty konieczne przed rozpoczęciem wykopów, wykonanie prac wzmacniających

i stabilizujących w zakresie fundamentów części budynku głównego, znajdującej się

w strefie bezpośredniego oddziaływania planowanej inwestycji.

- autor części architektonicznej projektu budowlanego, legitymujący się stosownymi uprawnieniami, w projekcie budowlanym budynku handlowo-usługowo- mieszkalnego z wewnętrznymi instalacjami, na działkach Nr 980/4, 984, 985 i 977 (pas drogowy ul. S.) przy ul. [...] w K. zamieścił analizę nasłonecznienia budynków sąsiednich w rejonie przedmiotowej inwestycji. Z analizy tej wynika, że spełnione zostały warunki wynikające z przepisów § 60 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. i cień projektowanego budynku nie spowoduje nadmiernego zacienienia pokoi mieszkalnych w budynkach sąsiadujących, nie spowoduje także zmniejszenia nasłonecznienia pokoi poniżej wartości minimalnej określonej w przepisach. Kwestia zacieniania została wyjaśniona i szczegółowo omówiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...]

- inwestycja stanowiąca przedmiot sprawy została zaprojektowana bezpośrednio przy granicy z sąsiednimi działkami [...] oraz w odległości 0,10 m do 0,88 m od granicy z sąsiednimi działkami Nr [...] w K., co jest zgodne z postanowieniem Prezydenta Miasta K. z dnia 6 marca 2012 r., który działając na podstawie art. 9 ust. 2 Prawa budowlanego, po uzyskaniu upoważnienia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, udzielił [...] Sp. z o.o. zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Odstępstwo to, w ocenie organu, nie spowoduje zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, ograniczenia dostępności dla osób niepełnosprawnych, a także nie pogorszy warunków zdrowotno-sanitarnych

i użytkowych oraz stanu środowiska.

Kwestia rekonstrukcji wyburzonego wcześniej budynku na działce odwołującej nie jest przedmiotem niniejszego rozpatrywania, podobnie jak zagadnienie wartości działki Nr [...] po wykonaniu inwestycji.

- zagadnienia ochrony przeciwpożarowej - [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem z dnia 13 marca 2012 r. wyraził zgodę na zastosowanie rozwiązań zamiennych w celu doprowadzenia do zgodności

z przepisami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej, co stwierdził bez uwag stosowną klauzulą rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.

- jak wyjaśniono w uzasadnieniu decyzji obiekt przeznaczony do celów handlu

i usług z częścią mieszkalną z racji swej funkcji nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Projekt zawiera rozwiązania chroniące środowisko zarówno w zakresie odprowadzenia wód opadowych, usuwania odpadów, emisji gazów i zgodnie z zapisem w projekcie ze względu na swoje przeznaczenie, zabudowa przedmiotowym budynkiem nie stwarza zagrożeń dla środowiska oraz higieny i zdrowia użytkowników.

W uzasadnieniu skarżonej decyzji Prezydenta Miasta K. wyjaśniono, że planowana inwestycja znajduje się na obszarze zabytkowego układu urbanistycznego, wpisanego do rejestru zabytków i inwestor uzyskał decyzję [...]ego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Nr [...] z dnia 27 kwietnia 2012 r. zezwalającą na wykonanie prac budowlanych w zabytkowym układzie urbanistycznym, na posesji Nr [...].

Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. złożyła [...] Sp. z o.o. w Warszawie zaskarżając ją w całości oraz zarzucając naruszenie:

- art. 33 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 1 lit. a i pkt 9 oraz art. 35 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię pojęcia "całe zamierzenie budowlane" oraz poprzez przyjęcie, że skarżąca nie spełniła ustawowych wymogów niezbędnych do uzyskania pozwolenia na budowę ze względu na niezgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i z przepisami techniczno-budowlanymi;

- § 3 pkt 22, § 39 oraz § 292 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w odniesieniu do dokumentacji projektowej przedstawionej przez skarżącego, tj. uznanie, iż nie dochował wymogów dotyczących powierzchni działki przeznaczonej na "teren biologicznie czynny" w projekcie budowlanym oraz stwierdzenie, że Spółka nie przewidziała w projekcie budowlanym odpowiedniego "daszku" lub "podcienia ochronnego";

- art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez nierozpatrzenie przez organ w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego oraz jego błędną ocenę.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Odnosząc się do kwestii braku oświadczeń o prawie do dysponowania na cele budowlane nieruchomościami – działkami nr [...] skarżący podniósł, że zgodnie z załączoną do skargi decyzją [...]ego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] balkon na fasadzie kamienicy podlegającej ochronie konserwatorskiej zostanie jedynie odtworzony, a nie zaprojektowano go jako nowego elementu budynku, wobec czego [...] Sp. z o.o. nie miała obowiązku uzyskiwania dodatkowych, innych niż zgoda Konserwatora Zabytków, zgód na jego odtworzenie. Natomiast pozostałe zaprojektowane obiekty nie wystają

w żaden sposób na działki sąsiednie, dotyczy to również gzymsów od ulicy S..

Odnosząc się do zarzutu organu dotyczącego naruszenia § 15 pkt 5 lit. a planu miejscowego oraz § 3 pkt 22 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Spółka wskazała, że w projekcie budowlanym dochowano wszelkich wymogów wynikających z ww. przepisów, co potwierdza również stanowisko Biura Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta K. wyrażone w piśmie z 19 września 2011 r. W ocenie skarżącego interpretacja pojęcia "terenu biologicznie czynnego" przez organ nie znajduje uzasadnienia w treści stosownych przepisów prawa materialnego. W złożonym przez Spółkę projekcie budowlanym przyjęto rozwiązanie, w którym jako tereny zielone przewidziano wyłącznie tarasy i stropodachy z uwagi na wymogi konserwatora, co spotkało się z aprobatą Biura Planowania Przestrzennego, wobec czego skarżący nie widzi podstaw, aby z przyjęcia opisanego powyższego rozwiązania czynić zarzut uniemożliwiający otrzymanie decyzji o pozwoleniu na budowę.

W kwestii podniesionego przez organ nieuwzględnienia w projekcie budowlanym wymogu wynikającego z § 292 Rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. Spółka zauważyła, że projekt odpowiedniego, zgodnego z wymogami powyższego przepisu, podcienia ujęty został w projekcie budowlanym na rysunku A02 od strony ul. [...].

W odniesieniu do zarzutu nieobjęcia w projekcie budowlanym przebiegu

i usytuowania przyłączy mediów Spółka podniosła, że w praktyce wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę szereg organów wydających je, odmiennie interpretuje pojęcie "całości zamierzenia budowlanego" uznając, że realizacja inwestycji

w zakresie przyłączy mediów będzie dokonywana przez samych dostawców mediów na podstawie umów łączących ich z inwestorami, tak jak uznał w niniejszej sprawie organ I instancji. W ocenie Spółki stanowisko przyjmowane przez inne organy wydające decyzje o pozwoleniu na budowę jest w pełni uzasadnione wobec faktu, że w większości przypadków przyłącza energetyczne i gazowe realizowane są przez dostawców mediów na 6 do 9 miesięcy przed rozpoczęciem poboru gazu i energii elektrycznej przez inwestora. Ponadto dostawcy co do zasady nie wyrażają zgody na zawieranie umów przyłączeniowych, w sytuacji, gdy termin odbioru mediów jest bardzo odległy bądź niepewny, gdyż zależy od uzyskania bądź nieuzyskania decyzji

o pozwoleniu na budowę.

Odnosząc się do zarzutu nieposiadania przez skarżącego prawa do dysponowania sąsiednimi działkami (drogami) na urządzanie na nich dróg pożarowych Spółka wskazała, że nie zamierza nic zmieniać w drogach publicznych uznanych przez [...]ego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej za drogi pożarowe. W zakresie dróg pożarowych Spółka wykona jedynie wjazdy na nie, na co posiada wymagane prawem zgody, które zostały dołączone do projektu budowlanego. Nie są skarżącemu znane żadne przewidziane prawem wymogi posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na drogi publiczne,

w przebieg których nie będzie w żaden sposób ingerowała.

Spółka stwierdziła, że nie dołączyła do przedstawionej dokumentacji dokumentu pt. "Wystąpienie w sprawie dróg pożarowych i rozwiązań zamiennych", ponieważ nie jest on wymaganym elementem projektu budowlanego, tak jak nie są nim inne wystąpienia kierowane do innych organów, które również nie były dołączone do dokumentacji projektowej.

W kwestii zarzutu dotyczącego oddziaływania inwestycji na obiekty sąsiednie, tj. nieustalenia przez organ I instancji, czy Spółka spełni niezbędne warunki

w zakresie wykonania wzmocnień i zabezpieczeń fundamentów istniejących budynków sąsiednich i nieustalenia w jakim terminie spełnione zostaną te warunki, wskazane w skardze zostało, że decyzja wydana przez Wojewodę [...]ego jest "wewnętrznie sprzeczna". Z jednej bowiem strony organ zauważył, co zawarto

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż organ I instancji zawarł w wydanej decyzji warunki wynikające z art. 36 ust. 1 i art. 42 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez zobowiązanie skarżącego do uzyskania przed rozpoczęciem budowy zgody wszystkich właścicieli działek sąsiednich na wykonanie prac wzmocnieniowych

i stabilizacyjnych, a z drugiej organ wymaga, aby w aktach sprawy jeszcze przed wydaniem pozwolenia na budowę znajdowały się dokumenty wskazujące na prawa do dysponowania sąsiednimi działkami na wykonanie tych wzmocnień

i zabezpieczeń.

Spółka podkreśliła, że decyzja o pozwoleniu na budowę wydana w I instancji stwierdza, że [...] Sp. z o.o. jest zobligowana do uzyskania stosownych zgód przed rozpoczęciem budowy, wobec czego niezrozumiałym jest wymaganie, aby organ I instancji ustalił konkretny termin, w którym skarżący miałby spełnić wymagania w zakresie zabezpieczeń budynków sąsiednich. Jeżeli bowiem jest zobligowany do uzyskania zgód przed rozpoczęciem budowy, to dalsze określanie terminu jest zbyteczne.

W ocenie Spółki decyzja Wojewody [...]ego nie znajduje dostatecznego uzasadnienia w stanie faktycznym i prawnym sprawy, wziąwszy przede wszystkim pod uwagę zawartość dokumentacji projektowej, wobec czego uchybienia organu miały znaczący wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego

i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji objętej skargą (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

W pierwszym rzędzie podkreślenia wymaga, ze podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 138 § 2 kpa, będący wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej przez organ II instancji. Zgodnie z nim, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości

i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy brać pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Wydając w niniejszej sprawie decyzję kasacyjną opartą o zacytowany wyżej przepis Wojewoda wskazał na 6 uchybień, które uzasadniały przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wprawdzie nie wszystkie z nich dawały podstawę do zastosowania art. 138 § 2 kpa, niemniej jednak dwa stanowią istotne naruszenia przepisów postępowania, które nie mogły być sanowane w postępowaniu odwoławczym, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał zasadnicze znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Ostatecznie zatem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Przede wszystkim, rację ma organ odwoławczy, że decyzja organu I instancji pomija treść art. 33 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. 2010. 243.1623 ze zm.), a w związku z tym przepisem także art. 3 pkt 1a i pkt 9 tej ustawy. Prezydent nie zwrócił należytej uwagi na fakt, że wniosek o pozwolenie na budowę nie obejmuje całości zamierzenia budowlanego. Bezspornym bowiem jest, że złożony przez inwestora projekt budowlany nie zawiera projektów przyłączy: wodociągowego, kanalizacji sanitarnej i deszczowej, które – wedle jego oświadczenia - objęte zostaną odrębnymi opracowaniami. Inwestor nie wystąpił także o ujęcie w pozwoleniu na budowę przyłączy gazowego i energii elektrycznej, które będzie wykonywane przez dostawców mediów. Tymczasem zgodnie z art. 33 ust. 1 ww. ustawy, pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. W przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Jeżeli pozwolenie na budowę dotyczy wybranych obiektów lub zespołu obiektów, inwestor jest obowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1, dla całego zamierzenia budowlanego. Stosownie zaś do art. 3 pkt 1 lit.a Prawa budowlanego, ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym, należy przez to rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. Zgodnie z art. 3 pkt 9 ww. ustawy przez urządzenia budowlane należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne,

w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. W świetle przytoczonych przepisów pozwolenie na budowę musi dotyczyć całego zamierzenia budowlanego. Wyjątek dopuszczono jedynie wówczas, kiedy zamierzenie obejmuje więcej niż jeden obiekt. W przypadku wniosku, obejmującego jeden obiekt, pozwolenie musi obejmować części składowe tego obiektu i to w takiej postaci, by mógł on być użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem. Oznacza to, że w sytuacji, gdy inwestycja polega na budowie budynku, projekt budowlany winien obejmować nie tylko sam obiekt kubaturowy, ale także infrastrukturę towarzyszącą, bez której użytkowanie tego obiektu nie byłoby możliwe. Wyodrębnienie z projektu budowlanego przyłączy, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, w celu wykonania ich

w kolejnym etapie inwestycji, należy uznać za naruszenie art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2012 r. sygn. II OSK 503/11, także wyrok WSA w K. sygn. akt II SA/Ke 28/13).

Brak rozwiązania w projekcie budowlanym kwestii budowy przyłączy i przewodów sieci do projektowanego obiektu należy jednocześnie rozpatrywać w kategorii niekompletności tego projektu (art. 35 ust. 1 pkt. 3 Prawa budowlanego). Podkreślić przy tym należy, że stosownie do art. 34 ust. 3 tej ustawy, projekt budowlany składa się z projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego i innych elementów. Tak więc projekt zagospodarowania terenu dla całego zamierzenia budowlanego stanowi składową część projektu budowlanego,

a tym samym braki w projekcie zagospodarowania terenu świadczą

o niekompletności całego projektu budowlanego. W konsekwencji organ I instancji zatwierdzając w niniejszej sprawie projekt budowlany, nieprzewidujący niezbędnej infrastruktury towarzyszącej naruszył nie tylko przepisy procesowe, ale także art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Wydanie bowiem pozwolenia na budowę na podstawie wniosku, obejmującego jedynie część zamierzenia budowlanego, stanowi naruszenie prawa materialnego, bez wątpienia mające wpływ na wynik sprawy.

Kolejnym uchybieniem organu I instancji zauważonym przez organ odwoławczy, które winno być rozpatrywane w kontekście pojęcia "całego zamierzenia budowlanego" w rozumieniu art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego, było pozostawienie poza wnioskiem w niniejszej sprawie i poza dołączonym do niego projektem budowlanym, prac związanych z oddziaływaniem projektowanego obiektu na budynki sąsiednie.

Zgodnie z § 204 ust.5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r.

w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego nie może powodować zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenia jego przydatności do użytkowania. Z kolei § 206 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, że w ww. przypadku (który niewątpliwie zachodzi w sprawie) budowa powinna być poprzedzona ekspertyzą techniczną stanu obiektu istniejącego, stwierdzającego jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającą oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku.

Do wniosku dołączona została ekspertyza – sporządzona w oparciu o powyższe przepisy – z której wynika, że przed rozpoczęciem zamierzonej inwestycji na działkach Nr [...] w K., konieczne jest wykonanie prac wzmacniających i stabilizujących w zakresie konstrukcji kamienicy sąsiedniej przy ul. [...] z uwagi na jej stan techniczny,

a w szczególności warunki i stan posadowienia oraz niską sztywność przestrzennej bryły tego budynku. Co do innych sąsiadujących bezpośrednio z planowanym obiektem budynków przy ul. [...] autorzy ekspertyzy stwierdzili, że jako roboty konieczne przed rozpoczęciem wykopów należy założyć wykonanie prac wzmacniających i stabilizujących w zakresie fundamentów części budynku głównego, znajdującej się w strefie oddziaływania planowanej inwestycji (str. 154 i 155 ekspertyzy).

Przytoczone wyżej wnioski autorów sporządzających powyższe opracowanie wskazują wyraźnie na określone warunki rozpoczęcia robót budowlanych mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa konstrukcji sąsiednich obiektów. Sugerują także, że konieczne do wykonania prace będą realizowane na działkach nie objętych wnioskiem, na których posadowione są budynki wymagające wzmocnienia

w związku z zamierzoną przez inwestora budową, tj. przy ul. [...]. Taka sytuacja wymagała zbadania, jaki konkretnie charakter z punktu widzenia przepisów Prawa budowlanego mają opisane wyżej prace warunkujące udzielenie pozwolenia na budowę projektowanego obiektu, niezbędne do przeprowadzenia przy sąsiednich budynkach i czy koniecznym będzie objęcie ich jednym wnioskiem jako całość zamierzenia budowlanego. Rację ma zatem Wojewoda przyjmując, że niewystarczające jest w tej sytuacji zawarte w decyzji organu I instancji zastrzeżenie, polegające na zobowiązaniu "inwestora do uzyskania przed rozpoczęciem budowy zgody wszystkich właścicieli i współwłaścicieli działek sąsiadujących z terenem inwestycji na wykonanie prac wzmacniających

i stabilizujących posadowienie budynków usytuowanych na tych działkach, zgodnie

z zaleceniami w/w ekspertyzy". Organ I instancji nie ustalił bowiem, na czym konkretnie prace te mają polegać, a co najistotniejsze, jak należy je zakwalifikować

z punktu widzenia art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Jeśli bowiem wymagają one uzyskania pozwolenia na budowę (bądź zgłoszenia), to inwestor winien albo stosowną decyzję przedłożyć wraz z wnioskiem w niniejszej sprawie – co powinno być przedmiotem sprawdzenia, o jakim mowa w art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy – albo odpowiednio wniosek ten rozszerzyć przy jednoczesnym spełnieniu wymogów z art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego. Jeśli zaś konieczne roboty wzmacniające przy budynkach sąsiednich (przy założeniu, że będą realizowane na działkach nie objętych wnioskiem) nie wymagają pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, wówczas zobowiązywanie inwestora do przedłożenia zgody właścicieli tych działek w takiej formie jak uczynił to organ I instancji, nie ma uzasadnienia w przepisach prawa budowlanego. Konieczność uzyskania zgody właściciela terenu sąsiedniej nieruchomości przewiduje wprawdzie art. 47 ust.1 ustawy, jednak normuje on zupełnie inną sytuację. Przepis ten stanowi, że jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę

z tego tytułu. Chodzi tu o wykonanie prac przygotowawczych (art. 41 ust. 2 i 3) bądź robót budowlanych realizowanych wyłącznie na terenie objętym pozwoleniem na budowę bądź zgłoszeniem, a nie prac wykonywanych na terenie sąsiedniej nieruchomości. W stanie faktycznym sprawy zobowiązanie inwestora do uzyskania takiej zgody byłoby zatem zgodne z prawem jedynie wówczas, gdyby roboty polegające na wzmocnieniu konstrukcji i fundamentów sąsiednich obiektów były wykonywane na terenie działek objętych wnioskiem. Takiego ustalenia nie można jednak poczynić na podstawie akt sprawy, w szczególności złożonej przez inwestora ekspertyzy, o jakiej była mowa wyżej, gdyż z jej treści wynika, że prace wzmacniające będą realizowane bezpośrednio przy budynkach położonych na działkach przy ul. [...], a nie na działkach, na których planuje się inwestycję (str. 170).

Rację ma zatem organ odwoławczy przyjmując, że także i w tym zakresie naruszone zostały przepisy prawa procesowego tj. art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, mających wpływ na jej rozstrzygnięcie, co uzasadnia zastosowanie art. 138 § 2 kpa.

Pozostałe, wskazane przez organ odwoławczy uchybienia nie mogły natomiast samodzielnie stanowić podstawy wydania decyzji kasacyjnej.

Jeśli chodzi o brak oświadczeń o prawie do dysponowania na cele budowlane działkami [...] na których zlokalizowane są rynny, gzymsy i balkon, organ odwoławczy władny był uzupełnić w tym zakresie postępowanie dowodowe w trybie art. 136 kpa. Odnosząc się do zarzutów skargi podkreślenia jednocześnie wymaga, że zgodnie

z art. 143 kodeksu cywilnego, własność gruntu rozciąga się także na przestrzeń nad jego powierzchnią. Dlatego też jeżeli jakiekolwiek elementy projektowanego budynku znajdują się w przestrzeni usytuowanej nad gruntem sąsiedniej nieruchomości, inwestor zobowiązany jest do złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane. Bez znaczenia dla konieczności spełnienia tego wymogu pozostaje okoliczność, że projektowany od ulicy [...] balkon ma być odtworzony (a nie zaprojektowany jako nowy element budynku – jak wywodzi skarżący), skoro zajmować będzie przestrzeń nad powierzchnią gruntu sąsiedniego.

Także w przypadku uchybienia opisanego w pkt 3 uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Wojewoda uprawniony był w ramach postępowania prowadzonego przed organem II instancji, do wyjaśnienia wątpliwości w zakresie naniesienia w projekcie budowlanym daszku lub podcienia ochronnego, o jakim mowa w § 292 ust. 1 rozporządzenia (skarżący twierdzi, że projekt budowlany uwzględnia treść tego przepisu, co zostało uwidocznione na rysunku A02 i A03 projektu).

Podkreślenia przy tym wymaga, że zauważone przez Wojewodę uchybienia,

o jakich mowa wyżej, nie mogły wprawdzie stanowić samodzielnej podstawy do zastosowania art. 138 § 2 kpa, jednak wobec konieczności ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji, nie można organowi odwoławczemu czynić zarzutu, że w tym zakresie nie przeprowadził dodatkowego postępowania dowodowego. Naruszenia te winny niewątpliwie zostać wyeliminowane przez organ I instancji.

Co się zaś tyczy dwóch pozostałych uchybień wskazanych w zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela oceny organu odwoławczego co do niezgodności projektu z przepisami prawa budowlanego.

Po pierwsze, rację ma skarżący zarzucając decyzji Wojewody [...]ego niewłaściwą interpretację pojęcia "powierzchni biologicznie czynnej". Definicja tego określenia zawarta została w § 3 pkt 22 rozporządzenia, zgodnie z którym przez teren biologicznie czynny należy rozumieć teren z nawierzchnią ziemną urządzoną

w sposób zapewniający naturalną wegetację, a także 50% powierzchni tarasów

i stropodachów z taką nawierzchnią, nie mniej jednak niż 10 m2, oraz wodę powierzchniową na tym terenie. Podobnie powierzchnię biologicznie czynną definiuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący dla terenu objętego wnioskiem, wedle którego jest to grunt rodzimy pokryty roślinnością oraz woda powierzchniowa na działce budowlanej, a także 50 % sumy powierzchni tarasów

i stropodachów urządzonych jako stałe trawniki lub kwietniki na podłożu zapewniającym im naturalną wegetację, o pow. nie mniejszej niż 10 m2.

W ocenie organu odwoławczego, teren biologicznie czynny nowoprojektowanej nieruchomości nie może w całości być zorganizowany na tarasach i stropodachach

w przestrzeniach, w których nie będą przebywać ludzie. Zgodnie zaś z projektem budowlanym inwestycji, działki Nr [...] o łącznej powierzchni 3379m2, na których znajduje się planowana inwestycja, będą w całości zabudowane projektowanymi budynkami i projektowaną zadaszoną "ulicą wewnętrzną". Zdaniem Wojewody tak zaprojektowany dach zielony nie jest terenem biologicznie czynnym,

o którym mowa w § 8 pkt 17 planu miejscowego oraz w § 3 pkt 22 rozporządzenia,

a co za tym idzie nie został spełniony warunek wynikający z ustaleń planu miejscowego w kwestii dotyczącej minimalnej powierzchni biologicznie czynnej

i projekt budowlany nie spełnia wymogu przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego.

Takiej interpretacji pojęcia "powierzchni biologicznie czynnej" Sąd nie podziela, gdyż pozostaje ona w sprzeczności z literalnym brzmieniem powołanych wyżej przepisów planu miejscowego oraz rozporządzenia. Z treści unormowań w nich zawartych nie da się wywieść poglądu, jakoby wymóg powierzchni biologicznie czynnej nie mógł dotyczyć wyłącznie tarasów lub stropodachów, o ile spełniony jest warunek urządzenia ich jako stałych trawników bądź kwietników na podłożu zapewniającym im naturalną wegetację. Użycie przez prawodawcę w obu przepisach słowa "a także" należy w tym przypadku rozumieć jako dwa dopuszczone rozwiązania alternatywne, nie zaś jako warunek łączny, jak przyjmuje organ II instancji. Przy takiej wykładni projekt budowlany odpowiada zaś obowiązującym przepisom prawa, gdyż – jak ustala organ - każdy z zaprojektowanych stropodachów posiada powierzchnię większą niż 10 m2, a 50 % ich powierzchni (676 m2 : 2 = 338 m2) odpowiada wymaganej planem wielkości 10% powierzchni terenu objętego inwestycją (10%

z 3379 m2 = 337,9 m2).

Nie można także zgodzić się z zaprezentowanym w zaskarżonej decyzji stanowiskiem, że inwestor powinien złożyć wraz z projektem oświadczenie o prawie do dysponowania działkami Nr [...] (ulica S.) na urządzenie na nich dróg pożarowych. Obie ulice stanowią bowiem drogi publiczne,

z których korzystać może każdy, zgodnie z ich przeznaczeniem (art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych – Dz.U. 2013.260 t.j. ze zm.). Wojewoda ustalił w zaskarżonej decyzji, że jako drogi pożarowe przewidziano ulice [...], stosownie do postanowienia [...]ego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z 13 marca 2012r. znak [...], podjętego na podstawie § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. Nr 124, poz. 1030), zgodnie

z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy spełnienie wymagań dotyczących doprowadzenia drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania lub jest uzasadnione przyjęcie innych rozwiązań, na wniosek właściciela budynku, obiektu budowlanego lub terenu, dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu, uzgodnionych z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej.

Z ustaleń organu odwoławczego nie wynika zatem, że na ulicach [...]

i S. zostaną urządzone drogi pożarowe, lecz że inwestor uzyskał zgodę na wykorzystanie ich jako takie drogi. W tej sytuacji niejasne jest wyrażenie przez organ odwoławczy wątpliwości dotyczących posiadania przez skarżącą spółkę prawa do dysponowania działkami, na których zlokalizowane są obie ogólnodostępne drogi publiczne, tj. ul. [...] i S., na "urządzenie" na nich dróg pożarowych.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę jako niezasadną oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.