Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 892/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 39 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 360
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. B. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy oddala skargę. [pic]


UZASADNIENIE

Rozkazem personalnym z dnia [...], Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 39c ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 360 ze zm.), utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie zawieszenia z dniem 8 czerwca 2021 r. C. B. w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy, tj. do dnia 7 września 2021 r.

W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2021 r. Komendant Powiatowy Policji w S. wszczął przeciwko C. B. - dyżurnemu Zespołu Dyżurnych Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w S. postępowanie dyscyplinarne przedstawiając zarzut, że w dniu 7 czerwca 2021 r. w miejscowości [...] gm. [...] powiatu [...] popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej w ten sposób, że będąc poza służbą kierował po drodze publicznej prywatnym samochodem osobowym marki Volkswagen Passat o nr. rej. [...], będąc w stanie nietrzeźwości (I badanie godz. 21.18 - wynik 0,91 mg/l, II badanie godz. 21.29 - wynik 1,01 mg/l, III badanie godz. 21.46 - wynik 1,08mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu), czym nie przestrzegał zasad praworządności i pogłębienia społecznego zaufania do Policji oraz zasad dbania o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i podejmowania działań służących budowaniu zaufania do niej, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 2 i 23 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta".

Rozkazem personalnym z dnia 8 czerwca 2021 r. Komendant Powiatowy Policji w S. działając na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy o Policji zawiesił C. B. w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy, tj. od dnia 8 czerwca 2021 r. do dnia 7 września 2021 r. Rozkazowi został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.

Od powyższego rozkazu personalnego pełnomocnik skarżącego złożył odwołanie, w którym zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

- art. 10 § 1 k.p.a. przez przyznanie prymatu zasadzie szybkości postępowania, nie poinformowanie strony o jego zakończeniu i wydanie decyzji w sprawie bez umożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i zgłoszenia wniosków dowodowych, skutkujących pozbawieniem strony możliwości skorzystania z inicjatywy dowodowej i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji (rozkazu) w sprawie;

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 6 k.p.a. przez niezgromadzenie w aktach sprawy dokumentacji służbowej C. B., w tym obrazującej dotychczasowy przebieg służby, co jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych i załatwienia sprawy;

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 6 k.p.a. przez niezgromadzenie w aktach sprawy dokumentacji medycznej C. B. i nie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, który ustaliłby, czy skarżący był poczytalny w chwili popełnienia przestępstwa;

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 6 k.p.a. przez ograniczenie materiału dowodowego jedynie do uzyskania informacji o popełnieniu przez C. B.przestępstwa z art. 178a k.k. i wydania na tej podstawie decyzji (rozkazu), podczas gdy k.p.a. nakazuje zaliczenie w poczet materiału dowodowego (także z urzędu) wszelkich dowodów, które mogą przyczynić do wyjaśnienia sprawy;

naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 39 ust. 2 ustawy o Policji przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że C. B. swoim zachowaniem wypełnił dyspozycję zachowania noszącego znamiona nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej;

- art. 39 ust. 2 ustawy o Policji przez błędne jego zastosowanie i wydanie decyzji (rozkazu) pomimo, że w dacie wydania rozkazu (decyzji) nie toczyło się postępowanie karne przeciwko C. B.

Pełnomocnik wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii służbowych za okresy od 3 marca 2010 r. do 2 marca 2012 r.; od 3 marca 2012 r. do 2 marca 2014 r.; od 3 marca 2014 r. do 2 marca 2016 r.; od 3 marca 2016 r. do 2 marca 2018 r.; od 1 marca 2018 r. do 2 marca 2021 r.; rozkazów personalnych z 14 grudnia 2020 r., 14 maja 2009 r., 31 października 2017 r., 1 września 2015 r., 3 lipca 2012 r., 13 grudnia 2018 r., 10 grudnia 2019 r., 18 lipca 2012 r., 20 grudnia 2012 r., 23 września 2013 r., 28 listopada 2014 r., 10 grudnia 2019 r., 27 lutego 2013 r. o podwyższeniu dodatku służbowego; rozkazów personalnych z 14 marca 2013 r., 6 maja 2014 r., 13 lipca 2017 r., 27 marca 2015 r., 14 lutego 2008 r., 2 kwietnia 2007 r. w przedmiocie mianowania oraz protokołu wypadkowego 2/2010, znak: [...] na okoliczność stwierdzenia nienagannej służby w Policji, wykonywania w sposób sumienny i godny naśladowania obowiązków służbowych i uzyskiwania u przełożonych aprobaty oraz uznania, poświęceniu się przez C. B. na rzecz

ścigania osób poszukiwanych z narażeniem zdrowia, uzyskiwania dodatków służbowych z powodu pełnienia służby w sposób wyróżniający się.

Ponadto pełnomocnik wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentacji medycznej prowadzonej w Indywidualnej Praktyce Lekarskiej przez lek. psych. A. C-S. od dnia 2 marca 2017 r. do dnia 9 czerwca 2021 r. oraz dokumentu zakwalifikowania C. B. do SPZOZ Szpitala Specjalistycznego MSWiA w O. z dnia 4 czerwca 2021 r. dla stwierdzenia stanu zdrowia psychicznego, zdiagnozowanych zaburzeń stresowych i lękowych oraz dokumentacji medycznej na okoliczność pozostawania C. B. niezdolnym do pracy w dniu 7 czerwca 2021 r. przy jednoczesnym braku przeciwwskazań do przemieszczania się. Wniósł także o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego psychiatry na okoliczność stwierdzenia poczytalności C. B. w chwili popełnienia czynu zabronionego, a także czy schorzenia skarżącego miały wpływ na podjęcie decyzji przez skarżącego o kierowaniu pojazdem w stanie uniemożliwiającym podjęcie określonej aktywności.

W oparciu o postawione zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu lub uchylenie zaskarżonego rozkazu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Wskazanym na wstępie rozkazem personalnym z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. utrzymał zaskarżony rozkaz personalny w mocy wskazując, że cytowane w treści zaskarżonego rozkazu personalnego rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych (Dz.U. z 2002 r., nr 120, poz. 1029 ze zm.) utraciło moc obowiązującą w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2020 r., poz. 1610).

Ponadto zgodnie z art. 39c ust. 3 ustawy o Policji, decyzja o zawieszeniu w czynnościach służbowych lub decyzja o jego przedłużeniu podlega natychmiastowemu wykonaniu, tym samym nadanie przez przełożonego dyscyplinarnego rygoru natychmiastowej wykonalności w rozumieniu art. 108 § 1 k.p.a zaskarżonemu rozkazowi personalnemu było zbędne, co jednakże nie wpływa na ważność decyzji (rozkazu).

Stosownie do treści art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, policjanta można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby - na czas nie dłuższy niż 12 miesięcy. Cytowany przepis konstytuuje instytucję fakultatywnego zawieszenia w czynnościach służbowych. Uzależnia przy tym możliwość realizacji uprawnienia przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych do zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych od kumulatywnego wystąpienia, w konkretnym stanie faktycznym, przesłanek w postaci: wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przeciwko funkcjonariuszowi oraz zagrożenia dobra tegoż postępowania lub dobra służby.

Bezspornym jest, że postanowieniem dnia [...] Komendant Powiatowy Policji w S. wszczął przeciwko C. B. postępowanie dyscyplinarne zarzucając mu, że w dniu 7 czerwca 2021 r. w miejscowości [...] gm. [...] powiatu [...] popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej w ten sposób, że będąc poza służbą kierował po drodze publicznej prywatnym samochodem osobowym marki Volkswagen Passat o nr rej. [...], będąc w stanie nietrzeźwości, czym nie przestrzegał zasad: praworządności i pogłębienia społecznego zaufania do Policji oraz zasad: dbania o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i podejmowaniu działań służących budowaniu zaufania do niej, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 2 i 23 załącznika do zarządzenia nr 805 KGP z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta". Postanowienie to zostało doręczane obwinionemu w dniu 8 czerwca 2021 r. Zgodnie z art. 134i ust. 5 ustawy o Policji, postępowanie dyscyplinarne wszczyna się z dniem wydania postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. Policjanta, co do którego wydano postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, uważa się za obwinionego.

Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2021 r. prokurator Prokuratury Rejonowej w W. przedstawił C. B. zarzut popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k. Postanowienie to zostało ogłoszone policjantowi tego samego dnia, a wpłynęło do Komendy Powiatowej Policji w S. dopiero w dniu [...]., tj. po wydaniu zaskarżonego rozkazu personalnego.

Zgodnie z brzmieniem art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Czyn z art. 178a § 1 k.k., który został zarzucony C. B. w postanowieniu o przedstawieniu zarzutów w postępowaniu przygotowawczym jest przestępstwem umyślnym ściganym z oskarżenia publicznego. Tym samym w dacie wydania zaskarżonego rozkazu personalnego istniała obligatoryjna przesłanka do zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych określona w art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, choć fakt ten nie był znany przełożonemu właściwemu w sprawach osobowych.

Pomimo wskazania przez Komendanta Powiatowego Policji w S. w zaskarżonym rozkazie personalnym jako podstawy zawieszenia w czynnościach służbowych - art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, w dniu jego wydania istniały i istnieją nadal przesłanki do zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, tj. okoliczność wszczęcia postępowania karnego (in personam) i popełnienie czynu z art. 178a § 1 k.k., które jest przestępstwem umyślnym ściganym z oskarżenia publicznego.

Tym samym zaskarżony rozkaz personalny powinien zostać wydany w oparciu o art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, a nie jak wskazał organ na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy o Policji. Pomimo, że istniały podstawy prawne do zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusza w dniu wydania zaskarżonego rozkazu personalnego, spełnione zostały przesłanki zawieszenia stypizowane w art. 39 ust. 1 ustawy o Policji. Komendant Wojewódzki Policji podkreślił, że przełożony właściwy w sprawach osobowych w przypadku zaistnienia przesłanek opisanych w treści cyt. przepisu jest obowiązany do zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych. Tym samym Komendant Powiatowy Policji w S. był zobowiązany do zawieszenia strony w czynnościach służbowych, choć na podstawie innego przepisu niż wskazany w treści zaskarżonego rozkazu personalnego. Okres zawieszenia w czynnościach służbowych od dnia 8 czerwca 2021 r. do dnia 7 września 2021 r. mieści się w ramach czasowych określonych w art. 39 ust. 1 ustawy, tj. na czas nie dłuższy niż 3 miesiące.

Odnosząc się do argumentacji pełnomocnika zawartej w odwołaniu Komendant Wojewódzki Policji podkreślił, że przedmiotem niniejszego postępowania odwoławczego nie jest orzekanie w zakresie winy, czy też niewinności funkcjonariusza Policji w ramach toczących się odrębnie postępowań: karnego, dyscyplinarnego oraz administracyjnego w przedmiocie rozwiązania stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Przedmiotem niniejszego postępowania jest ustalenie, czy decyzja (rozkaz) o zawieszeniu w czynnościach służbowych pozbawiona jest wad prawnych oraz czy spełnione zostały przesłanki określone art. 39 ustawy o Policji. Wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z ww. dokumentów nie może być przez organ rozpatrzony, ponieważ "dowodzone" okoliczności nie są istotne z punktu widzenia przedmiotu postępowania, jakim jest zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych. Zarówno w judykaturze, jak i w orzecznictwie ugruntował się pogląd dotyczący niezwłoczności zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusza, któremu postawiono zarzuty o czyn umyślny ścigany z oskarżenia publicznego.

Funkcjonariuszom Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednakże nie może ona mieć charakteru bezwzględnego. W interesie racjonalnej polityki kadrowej oraz w interesie Policji jest podejmowanie działań służących budowaniu autorytetu i zaufania obywateli do organów i służb państwowych. Funkcjonariuszy Policji obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania względem przestrzegania porządku prawnego, a sam fakt naruszenia obowiązującego porządku prawnego stanowi sprzeniewierzenie się ich obowiązkom. Realizacja obowiązków wynikających ze stosunku służbowego w sytuacji postawienia policjantowi zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego ściąganego z oskarżenia publicznego, niewątpliwie narusza dobre imię Policji. Wobec rodzaju zarzutu opisanego przez prokuratora w postanowieniu o przedstawieniu zarzutów, interes służby, który w tym przypadku jest tożsamy z interesem społecznym, góruje nad interesem funkcjonariusza, jako strony, co uzasadnia zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych. Przyznanie tym samym pierwszeństwa interesowi służby w zestawieniu z interesem strony, jest w sposób oczywisty oparte na okolicznościach zdarzenia. Tym samym podnoszone przez pełnomocnika strony argumenty dotyczące naruszenia art. 7, art. 75, art. 77, art. 80 k.p.a. są nieuzasadnione. Odnoszenie się do pozostałej argumentacji pełnomocnika strony zawartej w odwołaniu, a dotyczącej zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 39 ust. 2 ustawy o Policji jest bezprzedmiotowe.

Reasumując Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że wskazanie innej podstawy prawnej rozstrzygnięcia niż ta, która powinna być zastosowana, nie ma wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego rozkazu w zakresie podstaw prawnych i faktycznych, które w dacie wydania rozstrzygnięcia istniały. Obligatoryjna podstawa zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych istniała i nadal istnieje, dlatego rozstrzygnięcie organu I instancji należało uznać za prawidłowe.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie:

- § 1 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych przez jego zastosowanie i wydanie rozkazu personalnego z dnia 8 czerwca 2021 r. bez podstawy prawnej, tj. na podstawie nieobowiązującego w dacie wydania rozkazu przepisu prawa;

- § 2 cyt. rozporządzenia przez jego zastosowanie i wydanie rozkazu personalnego z dnia 8 czerwca 2021 r. bez podstawy prawnej, tj. na podstawie nieobowiązującego w dacie wydania rozkazu przepisu prawa; co w konsekwencji prowadzi na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji (rozkazu) wobec wydania jej bez podstawy prawnej;

ponadto zarzucił naruszenie:

- art. 39 ust. 2 ustawy o Policji przez jego zastosowanie i zawieszenie w czynnościach służbowych na podstawie tego przepisu prawa, podczas gdy w realiach niniejszej sprawy, skarżący mógł zostać zawieszony jedynie w oparciu o art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, co w konsekwencji prowadzi na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji (rozkazu) wobec wydania jej bez podstawy prawnej.

W oparciu o postawione zarzuty wniósł o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia 8 czerwca 2021 r. i utrzymującego go w mocy rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia 21 lipca 2021 r. oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podkreślił, że rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] został wydany na podstawie nieobowiązujących w dniu jego wydania przepisach prawa i nie można zgodzić się z organem odwoławczy, że wada ta może być konwalidowana przez organ drugiej instancji poprzez wskazanie w treści decyzji uchybienia w trybie uporządkowania i wypełnienia obowiązku informacyjnego oraz ogólnikowego wskazania aktualnej podstawy prawnej. Zdaniem pełnomocnika błędna podstawa prawna stanowi wadę na tyle istotną, że niedopuszczalne jest zastosowanie sprostowania decyzji w trybie art. 113 k.p.a., czy jej konwalidowania w myśl art. 107 k.p.a. Błędne oznaczenie podstawy prawnej jest istotną wadą decyzji, co powoduje konieczność stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutu zastosowania art. 39 ust. 2 ustawy o Policji pełnomocnik wskazał, że zawieszenie w czynnościach służbowych C. B. było możliwe jedynie na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy. Przepis ten wskazuje na obligatoryjne zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych w przypadku wszczęcia postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Przepis art. 39 ust. 2 ustawy o Policji formułuje zaś fakultatywne zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych. Redakcja przepisu wskazuje na konieczność prowadzenia postępowania dowodowego, którego wynik stanowi podstawę do zawieszenia (bądź nie) policjanta w czynnościach służbowych. Z powyższych względów strona w odwołaniu sformułowała szereg wniosków dowodowych dla wykazania przebiegu dotychczasowej służby i nienagannej opinii, które miały potwierdzić, że nie zachodzi konieczność zawieszenia C. B. w czynnościach służbowych.

Reasumując pełnomocnik wskazał, że w niniejszej sprawie występuje wada w postaci braku podstawy prawnej umożliwiającej zawieszenie C. B. w czynnościach służbowych.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym rozkazie personalnym, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżony rozkaz personalny Komendant Wojewódzki Policji w Ł. z dnia [...], jak i poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy, nie zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące.

W przypadku uregulowanym w art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych jest obligatoryjne, na co wskazuje użyte przez ustawodawcę sformułowanie "policjanta zawiesza się". Dopuszczalność zawieszenia policjanta w wykonywaniu przez niego czynności służbowych uzależniona została natomiast przez ustawodawcę od samego faktu postawienia zarzutów w postępowaniu karnym, nie zaś od stwierdzenia winy policjanta co do popełnionych czynów. Rozstrzygnięcie wydawane na podstawie art. 39 ust. 1 ma zatem charakter związany, a organowi nie został pozostawiony żaden margines swobody co do jego treści.

Stosownie natomiast do art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, policjanta można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby - na czas nie dłuższy niż 12 miesięcy.

Z powyższego przepisu wynika, że decyzja (rozkaz personalny) o zawieszeniu policjanta w wykonywaniu obowiązków służbowych ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych możliwe jest w przypadku spełnienia łącznie dwóch przesłanek:

1) wszczęcia przeciwko policjantowi postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego bądź wszczęcie postępowania dyscyplinarnego oraz

2) stwierdzenia celowości zawieszenia policjanta ze względu na dobro postępowania bądź dobro służby.

Wskazać należy, że dla zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy o Policji wystarczającą przesłanką jest sam fakt wszczęcia np. postępowania dyscyplinarnego oraz obawa o dobro postępowania lub dobro służby. Okoliczności popełnienia czynu nie są badane w postępowaniu w przedmiocie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych.

W rozpatrywanej sprawie, jak wynika z akt w dacie wydania rozkazu personalnego przez Komendanta Powiatowego Policji w S. o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy, tj. w dniu 8 czerwca 2021 r. istniała podstawa do obligatoryjnego zawieszenia w czynnościach służbowych, o której mowa w cyt. art. 39 ust. 1 ustawy o Policji ale fakt ten nie był jeszcze organowi znany. Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2021 r. prokurator Prokuratury Rejonowej w W. przedstawił skarżącemu zarzut popełniania czynu z art. 178a § 1 k.k. Postanowienie zostało ogłoszone policjantowi tego samego dnia, a do Komendanta Powiatowego Policji w S. wpłynęło dopiero w dniu 16 czerwca 2021 r., tj. po wydaniu zaskarżonego rozkazu personalnego. Czyn z art. 178a § 1 k.k., który został zarzucony skarżącemu w postanowieniu o przedstawieniu zarzutów w postępowaniu przygotowawczym jest przestępstwem umyślnym ściganym z oskarżenia publicznego. Tym samym w dacie wydania rozkazu personalnego przez Komendanta Powiatowego Policji w S. istniała obligatoryjna przesłanka do zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych określona w art. 39 ust. 1 ustawy o Policji lecz nie była jeszcze organowi znana.

Należy podkreślić, że w art. 39 ust. 1 ustawy o Policji nie zdefiniowano pojęcia "wszczęcie postępowania karnego" dlatego w tym zakresie należy odwołać się do uregulowań ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 534). Zgodnie z art. 71 § 1 k.p.k. za podejrzanego uważa się osobę, co do której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów albo której bez wydania takiego postanowienia postawiono zarzut w związku z przystąpieniem do przesłuchania w charakterze podejrzanego. Natomiast stosownie do art. 313 § 1 k.p.k., jeżeli dane istniejące w chwili wszczęcia śledztwa lub zebrane w jego toku uzasadniają dostatecznie podejrzenie, że czyn popełniła określona osoba, sporządza się postanowienie o przedstawieniu zarzutów, ogłasza je niezwłocznie podejrzanemu i przesłuchuje się go, chyba że ogłoszenie postanowienia lub przesłuchanie podejrzanego nie jest możliwe z powodu jego ukrywania się lub nieobecności w kraju. Postanowienie o przedstawieniu zarzutów zawiera wskazanie podejrzanego, dokładne określenie zarzucanego mu czynu i jego kwalifikacji prawnej (art. 313 § 2 k.p.k.).

Z przepisów procedury karnej wynika, że promulgacja postanowienia o przedstawieniu zarzutów jest obowiązkowa i winna nastąpić niezwłocznie, jeżeli w danej sytuacji jest to możliwe. Ogłoszenie zarzutów i przesłuchanie podejrzanego może jednak nastąpić później, na dalszym etapie postępowania prowadzonego przeciwko osobie. Przepisy procedury karnej dopuszczają możliwość przejścia postępowania karnego z fazy in rem w fazę in personam w sytuacji, w której zapadło postanowienie o przedstawieniu zarzutów konkretnej osobie, nawet wówczas gdy nie ogłoszono go i nie przesłuchano podejrzanego niezwłocznie po jego sporządzeniu. Pozwala to na uznanie, że wszczęcie postępowania karnego przeciwko osobie może mieć miejsce już wówczas, gdy sporządzono takie postanowienie, ale jeszcze go nie wydano w rozumieniu art. 71 § 1 k.p.k. (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 września 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1043/21, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 60/14 Lex nr 1471579).

Należy też zwrócić uwagę, że art. 39 ust. 1 ustawy o Policji nie jest przepisem procedury karnej, ale przepisem prawa administracyjnego. W związku z tym inny jest też cel tego przepisu w odróżnieniu od funkcji przepisów procedury karnej. Służy on do natychmiastowego odsunięcia od czynności służbowych osób podejrzanych o popełnienie określonych w tym przepisie przestępstw. Wszak tylko osoba o nieposzlakowanej opinii może być policjantem (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Natomiast regulacje prawa karnego procesowego pełnią funkcje m.in. gwarancyjne, zapewniając podejrzanemu określone uprawnienia w postępowaniu. Przenoszenie ich in extenso na inny grunt, zwłaszcza obecnie rozpoznawanej sprawy, nie jest poprawne. Zwłaszcza nie może znaleźć aprobaty z uwagi na inny charakter obu reżimów prawnych. Zatem transponowanie w procesie interpretacji przepisów ustawy o Policji uregulowań należących do postępowania karnego musi odbywać się z uwzględnieniem specyfiki służby, a także celu zawieszenia (por. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 70/16).

Nie jest też rolą organu administracji badanie prawidłowości i skuteczności czynności procesowych podejmowanych przez organ ścigania w toku prowadzonego śledztwa. Jeżeli zatem organ administracji powziął pochodzącą od prokuratora wiadomość o prowadzeniu śledztwa przeciwko skarżącemu, podejrzanemu o popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, to brak jest powodów do kwestionowania spełnienia przesłanek określonych w art. 39 ust. 1 ustawy o Policji.

W niniejszej sprawie Komendant Powiatowy Policji w S. jako podstawę prawną rozkazu personalnego błędnie wskazał art. 39 ust. 2 ustawy o Policji ale powyższa okoliczność nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia. Samo rozstrzygnięcie a mianowicie zawieszenie C. B. w czynnościach służbowych, było prawidłowe. Zdaniem Sądu pomimo wskazania błędnej podstawy prawnej przez Komendanta Powiatowego Policji w S. w rozkazie personalnym z dnia [...]., tj. art. 39 ust. 2 zamiast art. 39 ust. 1 ustawy o Policji nie miało to wpływu na treść rozstrzygnięcia, ponieważ zarzucony skarżącemu w postępowaniu karnym czyn, tj. z art. 178a § 1 k.k. stanowi przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, a wydanie rozkazu personalnego o zawieszeniu w czynnościach służbowych wobec wszczęcia postępowania karnego (in personam) było w tej sytuacji obligatoryjne.

Odnosząc się do zarzutów postawionych w skardze Sąd podzielił zarzut, że cytowane w treści rozkazu personalnego z dnia [...] rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych (Dz.U. z 2002 r., nr 120, poz. 1029 ze zm.) zostało uchylone z dniem 1 października 2020 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2020 r., poz. 1610) i nie obowiązywało w dacie wydania rozkazu personalnego z dnia 8 czerwca 2021 r. Wbrew jednak stanowisku pełnomocnika skarżącego okoliczność powołania w podstawie prawnej rozkazu personalnego z dnia 8 czerwca 2021 r. błędnej podstawy prawnej i nieobowiązującego już rozporządzenia nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji (rozkazu) w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Należy podkreślić, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., decyzja wydana bez podstawy prawnej dotknięta jest kwalifikowaną wadą nieważności. Przewidziana w tym przepisie przesłanka nieważności jest spełniona, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie zawierają podstawy wydania w danej sytuacji decyzji administracyjnej, postanowienia, czy milczącego załatwienia sprawy. Brak ten musi mieć charakter obiektywny. Chodzi tu o sytuację, gdy nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych i postanowień, rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne (zob. M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, powołane tam poglądy doktryny i orzecznictwo LEX/el. 2021). W nauce prawa i w judykaturze nie ma zasadniczo wątpliwości co do tego, że błędna interpretacja, czy wadliwe zastosowanie przepisów składających się na podstawę prawną decyzji nie mogą być kwalifikowane jako przesłanka nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyroki NSA z dnia 13 grudnia 2021 r., sygn. akt II GSK 1818/21, Lex nr 3273301, z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 2174/18, Lex nr 3009843).

Przez brak podstawy prawnej rozumie się to, że decyzja rzeczywiście podstawy takiej nie posiada, nie zaś to, iż jej nie wymienia, bądź wymienia niewłaściwy przepis (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 5 października 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2265/21, Lex nr 3267193, z dnia 24 września 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 770/21, Lex nr 3248619). W wyroku z dnia 5 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 717/15 NSA wywiódł, że "wydanie decyzji bez podstawy prawnej zachodzi wówczas, gdy decyzja nie ma oparcia w żadnym z przepisów prawa obowiązujących w dacie jej wydania. Natomiast samo niewskazanie podstawy prawnej, w sytuacji, gdy ona istnieje nie uzasadnia twierdzenia, że decyzję wydano bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa".

Decyzja, która ogólnikowo lub błędnie powołuje podstawę prawną, nie jest decyzją wydaną "bez podstawy prawnej" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza, że albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest ale nie spełnia wymagań działania tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne. Natomiast błędne powołanie podstawy decyzji stanowi wadę formy decyzji, a więc nie może zostać zakwalifikowane jako działanie bez podstawy prawnej (por. m.in. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1369/06, Lex nr 315975 oraz z dnia 12 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 2697/19, Lex nr 3009686).

Z przedstawionych powyżej względów nie można uznać, że rozkaz personalny z dnia [...] dotknięty jest wadą kwalifikowaną braku podstawy prawnej, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ drugiej instancji jest organem powołanym do merytorycznego rozpoznania sprawy i wskazane powyżej uchybienie naprawił wskazując w rozkazie personalnym z dnia 21 lipca 2021 r. prawidłową podstawę prawną rozstrzygnięcia.

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie Komendant Wojewódzki Policji w Ł. dokonał prawidłowej wykładni art. 39 ust. 1 ustawy o Policji i zasadnie stwierdził, że przesłanki określone w tym przepisie obligujące organ do zastosowania tego przepisu i zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy zostały spełnione. Sformułowane w odwołaniu wnioski dowodowe dla wykazania przebiegu dotychczasowej służby i nienagannej opinii, które miały potwierdzić, że nie zachodzi konieczność zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych, jak okoliczności dotyczące nieumyślności czynu popełnionego przez skarżącego nie mogły być w tej sprawie rozważane, ponieważ, jak słusznie zauważył organ odwoławczy dla zastosowania art. 39 ust. 1 ustawy o Policji istotny jest wyłącznie fakt wszczęcia przeciwko skarżącemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego.

Zauważyć również należy, że ratio legis instytucji zawieszenia w czynnościach służbowych polega na tym, aby pełniącego służbę funkcjonariusza niezwłocznie odsunąć od wykonywania swoich obowiązków (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2005 r., sygn. akt OSK 1958/04). Celem zawieszenia w czynnościach służbowych jest zatem konieczność natychmiastowego odsunięcia od codziennych zajęć służbowych z uwagi na dobro postępowania prowadzonego przeciwko niemu (karnego lub dyscyplinarnego) lub dobro służby. Osoba, która jest podejrzana o popełnienie czynu karalnego, nie tylko pogarsza obraz służby publicznej, ale też naraża tę służbę na kolejne szkody, jakie wynikają z faktu rażącego naruszenia wysokich wymogów stawianych funkcjonariuszom publicznym. Takim następstwom powinien przeciwdziałać przełożony służbowy właściwy w sprawie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych.

W przedmiotowej sprawie skarżący został oskarżony o prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, tj. o czyn, o którym mowa w art. 178a pkt 1 k.k. Został zatem oskarżony o popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego. Biorąc zatem pod uwagę, że to na skarżącym jako funkcjonariuszu Policji ciąży obowiązek reagowania na wszelkie przejawy łamania porządku prawnego, to nie powinno budzić wątpliwości, że waga postawionego zarzutu negatywnie wpływa nie tylko na jego osobisty wizerunek ale również rzutuje na negatywny wizerunek Policji w odbiorze społecznym, co może przekładać się na utratę zaufania do organów Państwa.

Wskazać również należy, że zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych nie stoi na przeszkodzie wszczęciu procedury zmierzającej do zwolnienia do służby. Wydanie natomiast w dniu 31 sierpnia 2021 r. decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji nie spowodowało, że postępowanie w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych stało się bezprzedmiotowe.

Reasumując należy wskazać, że Komendant Wojewódzki Policji w Ł. zasadnie uznał, że w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały przesłanki określone w art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, co obligowało organ do wydania decyzji (rozkazu) o zwieszeniu w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy.

Z przedstawionych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

a.k.