Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1010/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 191
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 20 ust. 4, art. 27
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
journal: Dz.U.UE.L 1972 nr 300 poz 191 art. 11,  oraz Protokół 3: art. 16 ust. 1, art. 13, art. 22 ust 6 i 7, aart. 33 ust. 3 i 5
law: Umowa zawarta pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Mydłowska, Sędzia WSA Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Madalińska - Urbaniak, Protokolant Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2009 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. w W na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oraz określenia kwoty należności celnych i należności podatkowych; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w W. w wyniku złożenia przez D. Sp. z o.o. odwołania utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z [...] lutego 2008 r. Decyzja organu odwoławczego została wydana w następującym stanie faktycznym:

Na podstawie zgłoszenia celnego SAD nr [...] z [...] stycznia 2008r. objęto procedurą dopuszczenia do swobodnego obrotu importowany ze S. samochód osobowy marki M. [...], na warunkach zadeklarowanych w zgłoszeniu, tj. ze stawką celną preferencyjną 0%, na podstawie deklaracji pochodzenia sporządzonej na umowie sprzedaży z [...] stycznia 2008r. potwierdzającej pochodzenie towaru z Unii Europejskiej.

Po przyjęciu zgłoszenia celnego i przeprowadzeniu jego weryfikacji w trybie art. 68 Wspólnotowego Kodeksu Celnego organ I instancji zakwestionował przedłożony przez Stronę dowód pochodzenia w postaci deklaracji o pochodzeniu sporządzonej na umowie sprzedaży z [...] stycznia 2008r. Następnie Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. wszczął z urzędu postępowanie i decyzją z [...] lutego 2008r. uznał zgłoszenie celne SAD nr jw. za nieprawidłowe w zakresie zastosowanych preferencji (ustalenia stawki celnej) oraz określił prawidłową kwotę długu celnego, podatku od towarów i usług i podatku akcyzowego.

Pismem z 11 marca 2008r. Skarżąca odwołała od ww. decyzji, wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, z powodu naruszenia, m.in. przepisów art. 16, art. 22, art. 30 ust. 2 Protokołu 3 do Umowy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską, podpisaną w Brukseli dnia 22 lipca 1972r.

Pismem z [...] kwietnia 2008r. Dyrektor Izby Celnej w W. zwrócił się do władz [...] o zweryfikowanie załączonego do zgłoszenia celnego dowodu pochodzenia pod kątem zasadności jego wystawienia. Postanowieniem z [...] kwietnia 2008r. zawiesił postępowanie do czasu uzyskania odpowiedzi władz [...].

Władze zagraniczne pismem z [...] sierpnia 2008r. poinformowały, że eksporter nie udowodnił pochodzenia samochodu, dlatego też samochód należy uznać za pojazd niewiadomego pochodzenia, zaś dowód pochodzenia za nieważny. W związku z powyższym postanowieniem z [...] lutego 2009r. Dyrektor Izby Celnej w W. podjął zawieszone postępowanie. Następnie decyzją z [...] kwietnia 2009r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu celnego I instancji. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby wskazał, iż zasadnie Organ celny I instancji nie uznał deklaracji pochodzenia zawartej w umowie sprzedaży z [...] stycznia 2008r. za prawidłowy dokument potwierdzający pochodzenie towaru z Unii Europejskiej z przyczyn formalnych: deklarację sporządzono odręcznie, a nie napisano drukowanymi literami, oraz nie zamieszczono pod jej treścią podpisu wystawiającego. Powyższe zostało również potwierdzone przez władze [...], które poinformowały, że eksporter nie udowodnił pochodzenia samochodu. Dlatego też władze [...] uznały, że pojazd jest niewiadomego pochodzenia, a sam dowód pochodzenia jest nieważny. W związku z powyższym organ stwierdził, iż skoro dowód pochodzenia jest nieważny, to tym samym towar nie może być uznany za pochodzący w rozumieniu postanowień Protokołu 3 do umowy WE - S.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących przeprowadzonej weryfikacji, Dyrektor Izby Celnej w W. podkreślił, iż weryfikacja przeprowadzona zgodnie z art. 33 ust. 3 przez władze celne kraju eksportu jest jedyną przewidzianą przez Protokół 3 formą kontroli dowodów pochodzenia towaru i wynik jej jest wiążący dla władz celnych kraju importu. Wyniki weryfikacji otrzymane od upoważnionych do takich czynności instytucji i organów nie mogą być podważane ani przez polskie służby celne, ani polskich importerów w prowadzonych postępowaniach celnych. Ponadto wyjaśnił, iż przekazany wynik weryfikacji sporządzony został przez uprawnione władze [...], zgodnie z posiadanymi przez nie kompetencjami, określonymi w art. 33 ust. 3 Protokołu 3. Forma przekazywanego wyniku nie została w sposób jednoznaczny określona przepisami tej umowy. Zgodnie z art. 33 ust. 5 Protokołu 3 władze celne państwa importującego będą informowane o wynikach sprawdzania najszybciej jak to możliwe. Wyniki te muszą być takie, żeby umożliwiły wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty, ze S. lub z któregokolwiek innego kraju wymienionego w artykule 4 i czy spełniają inne wymogi niniejszego protokołu. Natomiast postanowienia ww. Protokołu nie wymagają uzasadnienia wyniku weryfikacji, ani wyjaśnienia w oparciu o jakie zasady władze celne kraju eksportu przeprowadzały weryfikację.

Powyższą decyzję pismem z 3 czerwca 2009r. Spółka zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie w szczególności:

- przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 i art. 78 k.p.a. oraz naruszenie art. 122, art. 180 i art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez ich niezastosowanie;

- art. 33 Protokołu nr 3 do Umowy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską z dnia 22 lipca 1972r. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, iż negatywny wynik weryfikacji deklaracji na fakturze przekazany przez władze [...] nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 33 ust. 5 Protokołu 3 do Umowy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską, gdyż z odpowiedzi zagranicznych władz jasno nie wynikało m.in. czy dokument jest autentyczny i czy dany produkt może zostać uznany za pochodzący ze Wspólnoty lub Szwajcarii.

Ponadto Skarżąca zarzuciła nieuwzględnienie pozostałych dowodów w sprawie i wniosków dowodowych, w szczególności odnoszących się do przedstawionej faktury zawierającej deklarację pochodzenia samochodu oraz podpis eksportera.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wydanej przez Dyrektora Izby Celnej w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego (Dz.U. WE L 302 z 19.10.1992) - zwanego dalej "WKC", Protokół 3 do Umowy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską, podpisaną w Brukseli dnia 22 lipca 1972r. (Dz.Urz. WE L 300 z 31.12.1972 z poźn. zm.) oraz ustawodawstwa krajowego, tj. ustawy z 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz.60 ze zm.), nie podzielił zarzutów skargi.

Zgodnie z art. 20 ust. 4 WKC preferencyjne środki taryfowe mogą być stosowane zamiast ceł normalnie stosowanych do towarów objętych Nomenklaturą Scaloną, na wniosek zgłaszającego, o ile towary spełniają warunki przewidziane tymi środkami.

Przepis art. 27 WKC stanowi, że w przypadku towarów objętych umowami pomiędzy Wspólnotą a niektórymi krajami, warunki nabywania preferencyjnego pochodzenia jakie muszą spełniać towary, aby korzystać z preferencyjnych środków taryfowych, określone są w tych umowach.

W przedmiotowej sprawie Skarżący zaimportował towar ze S. i do zgłoszenia celnego załączył dowód pochodzenia w postaci deklaracji pochodzenia sporządzonej na umowie sprzedaży z dnia [...] stycznia 2008r., wnioskując o zastosowanie stawki preferencyjnej 0%.

Wspólnotę Europejską z Konfederacją S. w zakresie spraw celnych łączy Umowa zawarta pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską, podpisana w Brukseli dnia 22 lipca 1972r. (Dz.Urz. WE L 300 z 31.12.1972 z poźn. zm.). Artykuł 11 tej umowy stanowi, iż Protokół 3 określa reguły pochodzenia.

Zgodnie z art. 16 ust.1 Protokołu 3 produkty pochodzące ze Wspólnoty przy przywozie do Szwajcarii oraz produkty pochodzące ze Szwajcarii przy przywozie do Wspólnoty korzystają z postanowień Umowy po przedstawieniu jednego z wymienionych poniżej dowodów pochodzenia:

a) świadectwa przewozowego EUR. 1, [...];

b) świadectwa przewozowego EUR-MED., [...];

c) w przypadkach określonych w art. 22 ust. 1, deklaracji, zwanej dalej "deklaracją na fakturze" lub "deklaracją EUR-MED na fakturze", sporządzonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym opisującym dane produkty w sposób wystarczający do ich identyfikacji; teksty deklaracji na fakturze umieszczono w załącznikach IVa i IVb.

Ponadto zgodnie z przepisem art. 13 Protokołu 3, dla preferencyjnego traktowania niezbędne jest również spełnienie warunku bezpośredniego transportu towarów między Wspólnotą a Szwajcarią.

Wymogi dotyczące deklaracji na fakturze zawiera art. 22 ust. 6 i 7 Protokołu 3, który stanowi, iż eksporter sporządza deklarację na fakturze lub deklarację EUR-MED na fakturze, wpisując na maszynie, stemplując lub drukując na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym deklarację, której tekst zamieszczony jest w załącznikach IVa i IVb, w jednej z wersji językowych określonych w tych załącznikach oraz zgodnie z przepisami kraju wywozu. Jeśli deklaracja jest sporządzana odręcznie, powinna być napisana tuszem, drukowanymi literami. Ust. 7 art. 22 Protokołu 3 stanowi, iż deklaracje na fakturze oraz deklaracje EUR-MED na fakturze są opatrzone własnoręcznym podpisem eksportera. Od upoważnionego eksportera w rozumieniu art. 23 nie wymaga się jednak podpisu na takich deklaracjach, pod warunkiem że złoży on organom celnym kraju wywozu pisemne zobowiązanie do przyjęcia pełnej odpowiedzialności za każdą deklarację na fakturze, która go identyfikuje, tak jakby była podpisana przez niego własnoręcznie.

Skarżąca niewątpliwie zaimportowała przedmiotowy towar bezpośrednio ze S., do zgłoszenia celnego załączyła umowę sprzedaży i wnioskowała o zastosowanie preferencyjnej stawki celnej 0%, na podstawie deklaracji o pochodzeniu sporządzonej na umowie sprzedaży z [...] stycznia 2008r., potwierdzającej unijne preferencyjne pochodzenie towaru.

Należy zauważyć, iż zgodnie z aktami administracyjnymi (karta 41) deklaracja na umowie sprzedaży z [...] stycznia 2008r. została sporządzona pismem odręcznym (nie drukowanym) oraz nie była podpisana. Podpisana była jedynie umowa, a nie sama deklaracja. W związku z powyższym oraz mając na uwadze cyt. art. 22 ust. 6 i 7 Protokołu 3 organy celne zasadnie nie uznały za prawidłową deklaracji zawartej na umowie sprzedaży, gdyż nie była ona sporządzona pismem drukowanym oraz pod jej treścią nie zamieszczono podpisu. Sąd zauważa, iż już te dwa elementy przesądziły o nieprawidłowości "deklaracji na fakturze" i konieczności uznania zgłoszenia celnego z [...] stycznia 2008r. za nieprawidłowe w zakresie zastosowanych preferencji (ustalenia stawki celnej).

Dodatkowo Dyrektor Izby Celnej w W. dążąc do realizacji zasady prawdy obiektywnej, wystąpił do władz [...] o weryfikację dowodu pochodzenia i w jej wyniku uzyskał informację (pismo z [...] sierpnia 2008r. - karta 67 akt adm.), że eksporter nie udowodnił pochodzenia samochodu. W związku z tym należy uznać, że pojazd jest niewiadomego pochodzenia, a dowód pochodzenia - nieważny.

Mając powyższe na uwadze, po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania, prawidłowo stwierdzono, iż zarówno z formalnego punktu widzenia (pismo odręczne, litery nie drukowane, brak podpisu pod deklaracją), jak i materialnego (negatywny wynik weryfikacji) deklaracja na umowie sprzedaży z [...] stycznia 2008r. nie mogła stanowić podstawy do zastosowanie preferencyjnej stawki celnej 0%.

Odnosząc się zarzutów dotyczących prawidłowości przeprowadzonej weryfikacji, należy zauważyć, iż są one całkowicie bezzasadne. Możliwość weryfikacji dowodu pochodzenia przewidują przepisy Tytułu VI "Uzgodnienia dotyczące współpracy administracyjnej" (art. 32-36) Protokołu 3 oraz przepisy porozumienie w formie wymiany listów między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską uzupełniające Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską o Protokół w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (Dz.U.UE L z dnia 27 czerwca 1997 r., Nr 169).

W tym miejscu należy wskazać, iż wbrew twierdzeniom Spółki, odpowiedź [...] władz, jest zgodna z art. 33 ust. 5 Protokołu 3, który stanowi, iż organy celne wnioskujące o weryfikację, są informowane o jej wynikach najszybciej jak to jest możliwe. Wyniki te jasno wskazują czy dokumenty są autentyczne oraz czy dane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty, ze Szwajcarii (...) oraz czy spełniają inne wymogi niniejszego protokołu. Mając powyższe na uwadze odpowiedź [...] władz w całości wyczerpuje dyspozycję powyższego przepisu, gdyż jasno wskazuje, że dowód pochodzenia jest nieważny. Tak więc, zgodzić się należy z twierdzeniem Dyrektora Izby Celnej w W., iż skoro dowód pochodzenia jest nieważny, to tym samym towar nie może być uznany za pochodzący w rozumieniu postanowień Protokołu 3 do umowy WE - Szwajcaria.

Ponadto należy podkreślić, iż przekazany wynik weryfikacji sporządzony został przez uprawnione władze szwajcarskie, zgodnie z posiadanymi przez nie kompetencjami, określonymi w art. 33 ust. 3 Protokołu 3. Ma racją bowiem organ odwoławczy, iż brak jest regulacji nakładających na organy celne obowiązku badania kompetencji podmiotu [...] do przeprowadzania weryfikacji. Przepis art. 33 ust. 3 Protokołu 3 wprost stanowi, iż weryfikację dokumentu pochodzenia przeprowadzają organy celne kraju wywozu. Sam skarżący mimo podnoszenia tego zarzutu nie wskazał, który ewentualnie z organów [...] byłby kompetentny do przeprowadzenia weryfikacji dokumentu pochodzenia. Dlatego też należy uznać legitymację Generalnego Wydziału do Spraw Celnych Federalnego Departamentu Finansów Federalnej Administracji do przeprowadzenia weryfikacji dokumentu pochodzenia.

Reasumując organy celne, mając na uwadze ustalenia [...] władz, zasadnie uznały, iż w przedmiotowej sprawie istnieją podstawy do zakwestionowania prawidłowości przedmiotowego dowodu pochodzenia i odmowy zastosowania stawki celnej 0%. W sytuacji braku prawidłowego udokumentowania preferencyjnego pochodzenia towaru, zgodnie z Protokołem 3, nie ma podstaw prawych do zastosowania preferencyjnego środka taryfowego w postaci 0% stawki celnej na sprowadzony przez skarżącą samochód. Sposób dokumentowania pochodzenia został ustalony w powołanej wyżej Umowie i nie może zostać on zastąpiony innymi dowodami np. zeznaniami świadków, czy też dokumentami eksportera. W związku z tym prawidłowo również zastosowano stawką celną na przedmiotowy samochód w wysokości 10%.

Wzruszenia zaskarżonej decyzji nie uzasadniają również podniesione przez skarżącą zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej. Analiza akt postępowania nie potwierdza bowiem, aby zaskarżona decyzja została wydana w wyniku wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego charakteryzującego się brakiem staranności, które miałoby w konsekwencji doprowadzić do błędnie ustalonego stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu organy celne działały zgodnie z zasadą praworządności i na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Dopełniły powinności tak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, jak i prawidłowej jego oceny, nie naruszając w tym względzie podstawowej zasady postępowania dowodowego, tj. zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej Ocena zebranych w sprawie dowodów znalazła swój wyraz w uzasadnieniu skarżonej decyzji, i zdaniem Sądu jest ona zgodna z prawem. Nie było również potrzeby przeprowadzania dodatkowego postępowania wyjaśniającego, gdyż wszelkie istotne okoliczności sprawy zostały w sposób wystarczający stwierdzone innymi dowodami.

W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że decyzja jest zgodna z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.

Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało oddalić skargę jako niezasadną.