Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1017/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, 77 par. 1, art. 80, 124 par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 140
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 3 pkt 5, 6, 7, art. 28, 29 ust. 1, art. 48 par. 1, 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 lipca 2022 r. sprawy ze skargi T. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania budowy obiektu budowlanego oddala skargę


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Zaskarżonym postanowieniem z [...] kwietnia 2022 r. Nr [...] [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: "Pr. bud."), po rozpatrzeniu zażalenia [...] Sp. z o.o. Sp.k. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB") nr [...] z [...] lutego 2022 r. wstrzymujące budowę obiektu kontenerowego o wym. 2,26m x 3,25m i wys. 2,70m, usytuowanego na działkach o nr ewid. [...] obręb [...] u zbiegu ulic L., G. i P. w W. oraz informujące inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu - utrzymał w mocy ww. postanowienie.

Uzasadniając postanowienie [...]WINB wyjaśnił, że [...] września 2021 r. do PINB wpłynęło pismo Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] Urzędu [...], przy którym przekazano wystąpienie dotyczące zorganizowanego u zbiegu ulic L., G. i P. w W. parkingu, a także istniejących na tym terenie "kiosków". 17 lutego 2021 r. PINB przeprowadził czynności kontrolne, w trakcie których ustalono, że teren nieruchomości ogrodzony jest drewnianymi balami z siatką o wysokości 1,90m, z bramą wjazdową. Na nieruchomości znajdują się dwa obiekty niezwiązane trwale z gruntem - obiekt nr 1 o wym. 2,26m x 3,25m i wysokości 2,70m - typowy kiosk ruchu i obiekt nr 2 o wym. ok 2,20m x 3,30m i wysokości 3,0m z blachy. Obydwa obiekty w dniu kontroli były zamknięte, nieużytkowane.

PINB 4 czerwca 2021 r. poinformował o prowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie parkingu oraz obiektów budowlanych usytuowanych na działkach o nr ewid. [...] obręb [...]u zbiegu ulic L., G. i P. w W., a 24 marca zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] Urzędu [...] o wskazanie, czy wpłynęło zgłoszenie lub wniosek o pozwolenie na budowę ww. obiektu. W odpowiedzi na powyższe Wydział wskazał na brak wpływu takich pism. PINB 24 marca 2021 r. zwrócił się do skarżącej o przedłożenia dokumentacji potwierdzającej legalność obiektu. Odpowiedź na to wystąpienie zawarto w piśmie z 16 kwietnia 2021r.

PINB postanowieniem nr [...] z [...] lutego 2022 r. wstrzymał budowę obiektu kontenerowego o wym. 2,26m x 3,25m i wys. 2,70m, na działkach nr ewid. [...]obręb [...] u zbiegu ulic L., G. i P. w W. oraz poinformował inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu. Zażalenie na to rozstrzygnięcie organu powiatowego złożyła [...] Sp. z o.o. Sp.k.

[...]WINB wyjaśnił kompetencje organu odwoławczego, jak również zasady wyrażone w art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

W wyniku czynności kontrolnych 17 lutego 2021 r., ustalono, że na terenie działek ewid. nr [...] obręb [...] u zbiegu ulic L., G. i P. w W. znajduje się obiekt kontenerowy o wym. 2,26m x 3,25m i wysokości 2,70m, niezwiązany trwale z gruntem (ustawiony na ziemi). W wyroku z 14 kwietnia 2004 r., sygn. akt OSK 104/04, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że "obiekty kontenerowe są obiektami budowlanymi w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit b i pkt 3, ich budowa nie wymaga pozwolenia na budowę tylko wówczas, gdy są przeznaczone do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych i w celu ich wykonania (art. 29 ust. 1 pkt 24)". Tak więc budowa obiektu kontenerowego (ustawienie go) wymaga uzyskania stosownej zgody organu administracji architektoniczno - budowlanej wydanej w formie pozwolenia na budowę lub akceptacji zgłoszenia, w zależności od charakterystyki obiektu (stały, czy tymczasowy). Powyższe wynika z dyspozycji art. 28, a także art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego. W omawianej sprawie inwestor nie uzyskał wymaganej prawem zgody właściwego organu i posadowił obiekt budowlany w warunkach samowoli budowlanej, regulowanej w art. 48 Prawa budowlanego (bez pozwolenia na budowę).

W ocenie [...]WINB obiekt uznać należy za obiekt tymczasowy w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego, jednak wymagający wydania pozwolenia na budowę. Przepis art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego kwalifikuje obiekt budowlany, jako tymczasowy, w sytuacji, gdy jest on przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, dla którego zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 ustawy nie jest wymagane pozwolenie na budowę, lecz zgłoszenie. Jednakże dotyczy to wyłącznie obiektów, dla których w zgłoszeniu określono termin rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce, ale nie dłuższy niż 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy. Obiekt, który istnieje dłużej niż 180 dni będzie obiektem tymczasowym wymagającym dla swej legalności pozwolenia na budowę. Z akt sprawy wynika, że sporny obiekt kontenerowy jest usytuowany w tym samym miejscu przez czas dłuższy niż 180 dni.

Wskazuje na to porównanie dokumentacji zdjęciowej załączonej do protokołu z przeprowadzonej 4 listopada 2020 r. kontroli, z dokumentacją zdjęciową załączoną do protokołu kontroli z 31 maja 2021 r., które w obu wypadkach potwierdzają istnienie opisywanego obiektu, a także zapis protokołu z 31 maja 2021 r. "Stan zabudowy na w/wym. terenie zgodny z poprzednim protokołem PINB". Odmienne twierdzenie skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Ponadto, bez znaczenia dla kwalifikacji obiektu pozostaje podnoszona w zażaleniu okoliczność, że przedmiotowy obiekt jest nieużytkowany, ani nie posiada infrastruktury pozwalającej na jego użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem. W omawianej sprawie istotnym jest, że obiekt, jako wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród usytuowany jest w jednym miejscu dłużej niż 180 dni, a inwestor nie uzyskał wymaganej prawem zgody właściwego organu i posadowił omawiany obiekt, w warunkach samowoli budowlanej, regulowanej w art. 48 Prawa budowlanego (bez pozwolenia na budowę). W toku prowadzonego postępowania nie przedstawiono żadnych dokumentów mogących potwierdzić wywiązanie się z ww. obowiązku. Jak wynika ponadto z pisma Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] z 13 kwietnia 2021 r., do organu administracji architektoniczno - budowlanej nie wpłynęło żadnego zgłoszenie bądź wniosek o pozwolenie na realizację ww. obiektu.

Z uwagi na powyższe, organ I instancji zasadnie wdrożył procedurę legalizacyjną w oparciu o art. 48 ustawy, czego wyrazem było wydanie postanowienia z [...]lutego 2022r., którym wstrzymano prowadzenie budowy oraz poinformowano o możliwości złożenia wniosku o legalizację. Materialno-prawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art 48 Prawa budowlanego. Sentencja postanowienia nr [...] w pełni odpowiada dyspozycji ww. przepisu. We wskazanym wyżej ust. 3 ustawodawca przewidział możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jednakże tylko w sytuacji złożenia wniosku o jego legalizację, o czym prawidłowo poinformowano w treści uzasadnienia w/w postanowienia. Wydanie wskazanego postanowienia ma na celu umożliwienie zalegalizowania przedmiotowych robót budowlanych.

Odnosząc się do pozostałej argumentacji [...]WINB wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom zażalenia kontener stanowi obiekt budowlany wypełniając definicję budowli opisanej w art. 3 pkt 3 ustawy Prawa budowlanego. Wskazywana ustawa w ww. przepisie wymienia taki typ obiektu wprost w definicji obiektu tymczasowego zawartej w jej art. 3 pkt 5 zgodnie z którym "Ilekroć w ustawie jest mowa o tymczasowym obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia winne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe". [...]WINB wyjaśnił też, że zgodnie z art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego: postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy.

Z tym postanowieniem nie zgodziła się skarżąca, wnosząc pismem swej pełnomocnik, datowanym na 6 maja 2022 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając je w całości i wnosząc o "uchylenie zaskarżonego Postanowienia w całości i umorzenie postępowania". Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik skarżącej zarzuciła: "naruszenie prawa i interesu prawnego skarżącej:

1. art. 7 k.p.a. przez jego nie zastosowanie do sprawy i prowadzeni jej nieobiektywnie oraz w sytuacji braku jakiegokolwiek słusznego interesu obywateli,

2. art. 28 i art. 29 ust. 1 pkt 7 ustawy prawo budowlane (p.b.)przez ich błędną wykładnię i zastosowanie do sprawy w sytuacji, gdy na terenie w/w nieruchomości nie toczą się żadne roboty budowlane oraz nie ma miejsca budowa,

3. art. 3 ust. 1 i ust. 5 p.b. przez niezastosowanie ust. 1 i błędną wykładnię ust. 5 przepisu, pomijającą przesłankę "przeznaczenia do czasowego użytkowania", która nie zachodzi w sprawie, a kontener nie jest w żaden sposób użytkowany, co wynika z Postanowienia, ani nie ma możliwości używania go gdyż leży - nie jest posadowiony oraz nie posiada żadnej infrastruktury technicznej, która umożliwiałaby jego użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem;

4. art. 3 ust. 6 i ust.7 p.b. przez nie zastosowanie przepisu do rozstrzygnięcia sprawy, co spowodowało błędne ustalenie, że na terenie nieruchomości skarżącej są roboty budowlane i ma miejsce budowa, w sytuacji, gdy na terenie nieruchomości nie są wykonywane żadne roboty budowlane, a w sprawie nie ma dowodów na wykonywanie obiektu w określonym miejscu lub prowadzenie robót budowlanych,

5. art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. w zw. art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie pierwszego przepisu w niniejszej sprawie, w sytuacji, gdy ww. kontener nie stanowi tymczasowego obiektu budowlanego, lecz jest ruchomością skarżącej, przechowywaną na przedmiotowej nieruchomości,

6. art. 140 k.c. przez nie zastosowanie przepisu do rozstrzygnięcia sprawy w sytuacji, gdy Postanowienie dotyczy ograniczenia swobody korzystania przez właściciela z w/w nieruchomości,

7. art. 80 k.p.a. i art. 124 § 2 k.p.a. przez brak oparcia ustaleń na dowodach, co spowodowało błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu;

- że na działkach o nr ew. [...] z obrębu [...] prowadzona jest budowa lub roboty budowlane oraz nie wskazano dowodu na uzasadnienie tego błędnego ustalenia,

- że rzecz w postaci kontenera jest usytuowana w jednym miejscu, w sytuacji, gdy nigdy nie ustalano miejsca położenia tej rzeczy na w/w nieruchomości (trzy działki) a jedynie stwierdzono, że na tej nieruchomości rzecz się znajduje,

8. art. 77 §1 k.p.a. i art. 124 §2 k.p.a. przez pominięcie dowodu z wyjaśnień skarżącej spółki, zawartych w pismach z dnia 16.04.2021 r. i z dnia 15.07.2021 r. oraz brak wskazania przyczyny nie uwzględnienia tych wyjaśnień, poprzestając na ocenie, że jako odmienne nie zasługują na uwzględnienie".

Uzasadniając skargę pełnomocnik skarżącej wyjaśniła, że "prowadzenie przez organy budowlane postępowania w takiej sprawie nie znajduje uzasadnienia w podstawowej zasadzie prawa administracyjnego, wyrażonej w art. 7 k.p.a. Organy obu instancji nie zastosowały w/w przepisu do sprawy. Powyższe doprowadziło do prowadzenia postępowania w sytuacji braku jakiegokolwiek słusznego interesu obywateli oraz nieobiektywnie i jedynie w oparcie o informacje i wolę osób blokujących, na różne sposoby, inwestycję skarżącej na opisanej w Postanowieniu nieruchomości. Fakt położenia na własnej nieruchomości, niekompletnego kontenera - co jest widoczne dla każdego, który to kontener dopiero po naprawie może zostać ewentualnie użyty zgodnie z przeznaczeniem, nie jest sprawą dla organów budowlanych. Zaangażowanie organów w tej sprawie jest nadzwyczajne i niezrozumiałe".

Zdaniem pełnomocnik skarżącej, organ dokonał błędnej wykładni i zastosowania art. 28 i art. 29 ust. 1 pkt 7 Pr. bud. w sytuacji, gdy na terenie nieruchomości nie toczą się żadne roboty budowlane oraz nie ma miejsca budowa. Ustawa Prawo budowlane zdefiniowała zarówno pojęcie "budowa" (art. 3 ust. 6), jak i pojęcie "roboty budowlane" (art. 3 ust.). Z powodu niezastosowania tych definicji błędnie ustalono, że samo przechowywanie przez właściciela uszkodzonego kontenera na terenie jego nieruchomości spełnia którąś z ww. definicji. Powyższe jest oczywiste po oględzinach i wynika dodatkowo z braku dowodów na tę okoliczność w protokołach organu Dlatego brak przesłanki do stosowania art. 28 i art. 29 ust, 1 pkt 7 Pr. bud.

Organ nie zastosował art. 3 ust. 1 Pr. bud. i dokonał błędnej wykładni ust. 5, pomijając, że każdy obiekt budowlany w tym tymczasowy musi spełniać definicję obiektu budowlanego, czyli musi to być budynek, budowla bądź obiekt malej architektury, ale wraz z instalacjami zapewniającymi użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem obiektu. Cechy, którymi charakteryzuje się tymczasowy obiekt budowlany, nie zmieniają faktu, że zawsze będzie on obiektem budowlanym. Definicja określa dwie kategorie tymczasowych obiektów budowlanych - przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od ich trwałości technicznej, przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki oraz niepołączone trwale z gruntem, tj. strzelnica, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe.

W przypadku tymczasowego obiektu budowlanego o jego kwalifikacji decyduje zarówno cel, w jakim dany obiekt został umieszczony na nieruchomości, jak również możliwość jego czasowego użytkowania oraz brak trwałego połączenia z gruntem. Przy czym "użytkowanie" wobec braku definicji ustawowej, powinno być rozumiane zgodnie z powszechnym rozumieniem np. według internetowego słownika PWN, jako "korzystać z czegoś, np. z budynku, lokalu" lub "korzystać z czegoś w sposób racjonalny, przynoszący jak największy pożytek

W sprawie mamy do czynienia z rzeczą, która w toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji, nie była w ogóle użytkowana, ani nie było zamiaru jej użytkowania. Co więcej, przedmiotowa ruchomość nie posiada żadnych instalacji, w szczególności przyłączeń, które umożliwiałyby użytkowanie zgodnie z jej przeznaczeniem. Uszkodzony kontener leżący na gruncie nie spełnia tej definicji. Dodatkowo nie spełnia także definicji obiektu tymczasowego, ponieważ nie jest i nie może być w tym stanie użytkowany. Przesłanka "przeznaczenia do czasowego użytkowania" jest koniecznym elementem oceny czy rzecz jest obiektem tymczasowym. Kontener ten nie jest w żaden sposób użytkowany, ani nie ma możliwości używania go gdyż jest niekompletny, leży - nie jest nawet posadowiony na gruncie oraz nie posiada żadnej infrastruktury technicznej, która umożliwiałaby jego użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem. Ustalenia organu są dokonane z naruszeniem prawa.

Z powyższych powodów zastosowanie w sprawie art. 48 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. nie ma podstaw.

Organ pominął prawo własności przysługujące skarżącej do nieruchomości, a co za tym prawo do swobodnego korzystania z niej. Postanowienie dotyczy ograniczenia swobody korzystania przez właściciela z nieruchomości, zostało wydane z naruszeniem prawa.

Art. 80 k.p.a. i art. 124 § 2 k.p.a. naruszono, ponieważ w sprawie nie ma dowodów na podstawowe okoliczności, stanowiące przesłanki korzystania z w/w przepisów prawa materialnego. Brak ustalenia, że na działkach o nr ew. [...] z obrębu [...] prowadzona jest budowa lub roboty budowlane, nie wskazano dowodu na uzasadnienie tego błędnego ustalenia, że rzecz w postaci kontenera jest usytuowana w jednym miejscu, w sytuacji, gdy nigdy nie ustalano miejsca położenia tej rzeczy na w/w nieruchomości, organy obu instancji wskazują trzy działki, a rozmiary kontenera wykluczają jego lokalizację jednocześnie na trzech działkach. Jedyne ustalenie dotyczy stwierdzenia, że na tej nieruchomości rzecz się znajduje.

Wbrew przepisom art. 77 §1 k.p.a. i art. 124 §2 k.p.a. pominięto dowód z wyjaśnień skarżącej, zawarty w pismach z 16 kwietnia i z 15 lipca 2021 r. oraz nie wskazano przyczyny nieuwzględnienia tych wyjaśnień, poprzestając na ocenie, że jako odmienne nie zasługują na uwzględnienie. Powyższe powoduje, że rozstrzygnięcie organu jest arbitralne i narusza prawo strony do obrony swoich praw. Skarżąca spółka w ww. pismach wskazała cel, w jakim rzecz ta znajduje się na nieruchomości spółki. Celem tym jest przechowanie tej rzeczy, a nie korzystanie z niej. Rzecz, której dotyczy zaskarżone postanowienie, stanowi jedynie ruchomość, która przez Spółkę jest przechowywana na nieruchomości do czasu podjęcia ostatecznej decyzji (przez skarżącą Spółkę) o jego przyszłym przeznaczeniu. Obecnie rzecz ta nie nadaje się do jakiejkolwiek eksploatacji z powodu niekompletności i uszkodzeń.

W ocenie skarżącej fakt, że przedmiotowy obiekt w trakcie trwania postępowania prowadzonego przez organ I instancji nie był i nie jest wykorzystywany do jakichkolwiek celów, jak również nie posiada instalacji, w szczególności przyłączeń, które umożliwiałyby jego - chociażby tymczasowe - użytkowanie, stanowi podstawę do stwierdzenia, że przechowywana ruchomość powinna się znaleźć poza zainteresowaniem organu nadzoru budowlanego. Spółka ma prawo gromadzić swoje rzeczy na własnym terenie i je przechowywać.

W odpowiedzi na skargę [...]WINB podtrzymał swoje stanowisko i wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżone postanowienie było prawidłowe, a skarga nie była zasadna.

Na wstępie wyjaśnić należy, że tut. Sąd orzekał już w analogicznej sprawie wydanego na podstawie art. 48 ust. 1 i 3 Pr. bud. postanowienia PINB, dotyczącego innego tymczasowego obiektu budowlanego – kontenera – na tych samych działkach skarżącej, oddalając wyrokiem z 14 lipca 2022 r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 1016/22 skargę Spółki. Stąd też uzasadnienie niniejszego wyroku – z natury rzeczy i wobec tożsamej treści skargi w sprawie niniejszej – zbliżone jest do uzasadnienia wyroku w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 1016/22.

Z akt sprawy niniejszej wynika, że obiekt w odniesieniu do którego PINB wydał postanowienie nr [...] z [...] lutego 2022 r. wstrzymując jego budowę i informując o możliwości legalizacji, utrzymane w mocy zaskarżonym postanowienie [...]WINB, to nie tyle "kontener", ale kiosk uliczny (nazywany popularnie "kiosk Ruchu"), posiadający wymiary 2,26m x 3,25m x 2,70m.

Organa obu instancji dokonały prawidłowej wykładni art. 3 pkt 5 i 6 Pr. bud., wyjaśniając, że przedmiotowy obiekt jest tymczasowym obiektem budowlanym, jako obiekt niepołączony trwale z gruntem, zaś przez budowę, o której mowa m.in. w art. 48 Pr. bud. rozumieć należy wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu. Taki obiekt wprost nazwany został w ustawie "kioskiem ulicznym" i takie stanowisko organów nie nasuwa wątpliwości prawnych. Jak słusznie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 kwietnia 2021 r., sygn. akt II OSK 2125/18 (CBOSA) "obiekt kontenerowy posadowiony na (...) działce przez skarżącego kasacyjnie, stanowi tymczasowy obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem" (por. też wyrok WSA w Warszawie z 27 marca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2014/18, CBOSA). W związku z tym, że "obiekt kontenerowy" jest wymieniany w art. 3 pkt 5 Pr. bud. wspólnie m.in. z kioskami ulicznymi, przeto ocena prawna, wyrażona w ww. wyroku NSA ma w tej sprawie zastosowanie.

Biorąc pod uwagę, że art. 3 pkt 5 Pr. bud. dotyczy dwóch kategorii tymczasowych obiektów budowlanych (do pierwszej należą obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od ich trwałości technicznej, przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki, a do drugiej obiekty niepołączone trwale z gruntem) w odniesieniu do twierdzeń pełnomocnik skarżącego stwierdzić należy, co następuje. Intencje (zamiar) inwestora, który ustawia na swojej nieruchomości kiosk lub kontener mają znaczenie wyłącznie przy pierwszej z ww. kategorii tymczasowych obiektów budowanych. Tylko bowiem w odniesieniu do pierwszej kategorii, na czasowe użytkowanie obiektu powinien wskazywać sprawdzalny obiektywnie zamiar inwestora. W odniesieniu do drugiej kategorii wystarczającym jest, aby obiekt nie był trwale z gruntem połączony i był "kioskiem ulicznym" (por. też per analogiam np. wyrok WSA w Warszawie z 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1397/16, CBOSA).

Fakt, że – jak prawidłowo wskazuje pełnomocnik skarżącej – taki kiosk jest rzeczą ruchomą w rozumieniu art. 45 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 46 § 1 k.c. a contrario nie zmienia w niczym tego, że w ujęciu Prawa budowlanego jest tymczasowym obiektem budowlanym, zaś jego posadowienie na gruncie stanowi budowę. W orzecznictwie wskazuje się na to, że budową jest każde wykonywanie obiektu w określonym miejscu bez względu na wykorzystane przy tym metody i środki, także np. ustawienie po złożeniu elementów pawilonu handlowego typu kiosk na działce, nawet, jeżeli polegało tylko na skonstruowaniu tego obiektu z gotowych elementów. Jest to bowiem wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu, które mieści się w pojęciu budowy (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2411/11 – CBOSA).

Rację ma pełnomocnik skarżącej twierdząc, że prawo własności nieruchomości obejmuje również korzystanie z niej z wyłączeniem osób trzecich. Tym niemniej należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 140 k.c. właścicielskie korzystanie z rzeczy odbywa się w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz powinno być zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa. W niniejszej sprawie ustawa Prawo budowlane wprowadza właśnie tego typu ograniczenie korzystania z nieruchomości, polegającego na umieszczaniu na niej rzeczy ruchomych, będących jednocześnie tymczasowymi obiektami budowlanymi – wymagając dla takiej czynności pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Budowa takich obiektów nie wymaga pozwolenia na budowę tylko wówczas, gdy są przeznaczone do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych i w celu ich wykonania (art. 29 ust. 1 pkt 24 Pr. bud.). Słusznie więc uznały organa obu instancji, że budowa (ustawienie go na gruncie) przedmiotowego "kontenera" – a w rzeczywistości kiosku ulicznego - wymaga uzyskania stosownej zgody organu administracji architektoniczno budowlanej, udzielanej w formie pozwolenia na budowę lub akceptacji zgłoszenia, zgodnie z art. 28 i art. 29 ust. 1 pkt 7 Pr. bud.

Stąd też za błędne uznać należy stanowiące negatywną ocenę ustaleń organów stanowisko pełnomocnik skarżącej, że na przedmiotowej nieruchomości nie były wykonywane roboty budowlane w postaci budowy tymczasowego obiektu budowlanego – kiosku (art. 3 pkt 7 w zw. z art. 3 pkt 6 Pr. bud.). Z uwagi na powyższą ocenę prawną tut. Sądu niezasadne okazały się więc zarzuty skarżącej z pkt 2 – 5 skargi.

Wobec powyższego, zasadnie PINB zastosował dyspozycję art. 48 ust. 1 i 3 Pr. bud., gdyż skarżąca samowolnie wybudowała tymczasowy obiekt budowlany przez posadowienie na swej nieruchomości kiosku ulicznego niezwiązanego z gruntem, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Tym samym, wbrew skarżącej, nie został naruszony art. 28 i art. 29 ust. 1 pkt 7 Pr. bud., przy czym wyjaśnić należy, że ww. pkt 7 ust. 1 art. 29 Pr. bud. dotyczy wyłącznie tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, a skarżąca takowego zgłoszenia nie dokonywała.

Nie został też naruszony art. 7 k.p.a., zwłaszcza w sposób wskazany w skardze, Po pierwsze, przepisu prawa nie można naruszyć "przez niezastosowanie", a jedynie przez wadliwe zastosowanie lub błędną wykładnię. Po drugie, stan faktyczny został już przez PINB wystarczająco ustalony, a organ II instancji nie miał obowiązku brania pod uwagę "braku jakiegokolwiek słusznego interesu obywateli" wówczas, gdy związany był stanowczą dyspozycją art. 48 ust. 1 Pr. bud.

Wbrew stanowisku profesjonalnej pełnomocnik skarżącej, organ nie mógł naruszyć "art. 140 k.c. przez nie zastosowanie przepisu do rozstrzygnięcia sprawy w sytuacji, gdy postanowienie dotyczy ograniczenia swobody korzystania przez właściciela z w/w nieruchomości". Ponownie trzeba wyjaśnić, że po pierwsze przepisu prawa nie można naruszyć "przez niezastosowanie", a jedynie przez wadliwe zastosowanie lub błędną wykładnię. Po drugie, art. 140 k.c. w ogóle nie da się "zastosować", gdyż stanowi on definicję prawa własności i triady uprawnień właścicielskich; jako taki nie podlega "stosowaniu" przez kogokolwiek. Po trzecie, art. 140 k.c. stanowi wprost, że prawo własności nie jest absolutne i podlega ograniczeniom wynikającym m.in. z ustaw – w tym, jak już była mowa, ustawy Prawo budowlane.

Z przyczyn powyżej ocenionych prawnie przez tut Sąd nie został w sprawie naruszony przez organa ani art. 80 k.p.a., ani art. 124 § 2 k.p.a. "przez brak oparcia ustaleń na dowodach, co spowodowało błąd w ustaleniach faktycznych". PINB zebrał wymagane w sprawie dowody, pozwalające na dokonanie subsumpcji prawnej.

Odnosząc się do zarzutu pełnomocnik skarżącej naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. i art. 124 § 2 k.p.a., polegającego na pominięciu "dowodu z wyjaśnień skarżącej spółki, zawartych w pismach z dnia 16.04.2021 r. i z dnia 15.07.2021 r. oraz brak wskazania przyczyny nie uwzględnienia tych wyjaśnień, poprzestając na ocenie, że jako odmienne nie zasługują na uwzględnienie" wyjaśnić należy, co następuje. Organ odwoławczy nie pominął ww. wyjaśnień skarżącej – całe bowiem uzasadnienie prawne postanowienia zawiera stanowisko organu, wykazujące niezasadność twierdzeń strony. Z tego też uzasadnienia wprost wynika, czemu [...]WINB utrzymał w mocy postanowienie PINB, pomimo odmiennego zdania skarżącej, wyrażonego w ww. wyjaśnieniach. Nie można więc twierdzić, że przyczyną "nieuwzględnienia wyjaśnień" było to, że były "odmienne", ale to, że nie były prawnie zasadne. To zaś [...]WINB uzasadnił wystarczająco.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.