Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA 3535/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędziowie sędzia WSA Grażyna Nasierowska ( spr. ), asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Teresa Iwaćkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2004 r. sprawy ze skargi A. Spółka z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości ; 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł ([...] złote ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] listopada 2003 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. na podstawie art. 233 §1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) w związku z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 7 ust. 2, art. 9 ust. 1, art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z [...] września 2003 r. określającą A. Spółka z o.o. z siedzibą w N., ul. [...] stratę w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 rok w kwocie [...] zł.

Skarżąca spółka w zeznaniu ostatecznym za 2000 rok wykazała stratę w kwocie [...] zł. Organ podatkowy I instancji ustalił, że Spółka zawyżyła koszty uzyskania przychodów poprzez zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów kwoty [...] zł, która wynikała z faktur VAT wystawionych przez sprzedawców dla innych podmiotów niż Spółka. Kwota ta dotyczyła opłat za gaz, energię elektryczną oraz usługi telekomunikacyjne. Faktury dotyczące sprzedaży gazu energii były wystawione na A. P., N., ul. [...], zaś dotyczące sprzedaży usług telekomunikacyjnych wystawione na "P." A. P., N., ul. [...] oraz na J. P., N., ul. [...]. Ponadto stwierdzono, że na podstawie rachunku z [...] maja 2000 r. wystawionego przez głównego udziałowca Spółki – firmę "A." W. [...], Spółka zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów kwotę [...] zł , ewidencjonując ją na koncie – Koszty marketingu, reklama publiczna – za wsparcie reklamowe, wystawiennictwo na targach i działania marketingowe. Z treści rachunku wynika, że Spółka została obciążona przez swojego udziałowca firmę "A." z siedzibą w N. z tytułu udziału w targach organizowanych na terenie N. , za reklamę prowadzoną na terenie N., za czynności marketingowe prowadzone na terenie N.. Zdaniem organu podatkowego I instancji Spółka nie przedstawiła dowodów dokumentujących jej udział w targach , nie wskazała miejsca, terminów i organizatora prowadzonych targów. Spółka nie przedstawiła dowodów dokumentujących koszt reklamy, brak jest umowy cywilnoprawnych z prowadzącym tzw. reklamę scentralizowaną. Jak wynika z dowodów sprzedaży odbiorcą produktów Spółki jest główny udziałowiec. Spółka nie posiada na terenie N. własnych punktów sprzedaży. Wobec tego ponoszenie kosztów związanych z kształtowaniem rynku wewnątrz strukturalnego firmy jest nieuzasadnione. Nie uznano także wydatku w kwocie [...] zł, który został zaewidencjonowany na koncie "Reprezentacja i reklama limitowana". Firma "A." W. [...] wystawiła rachunek na powyższą kwotę za przelot samolotem z N. do Polski p. S. i p. W.. Spółka przedstawiła jedynie rachunek wraz z biletami lotniczymi, a zatem nie udowodniła tezy w zakresie celowości i racjonalności poniesionych z tego tytułu wydatków.

W odwołaniu pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz art. 120, 122, 123, 180 i 200 Ordynacji podatkowej. Wysyłając zawiadomienie z [...] września 2003r., wyznaczono stronie jednocześnie dzień [...] września 2003 r. jako dzień do zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem. Stronę pouczono, że przysługuje jej siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, liczony od dnia [...] września 2003 r. Tym samym naruszono art. 123 Ordynacji podatkowej, zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym. Pełnomocnik strony wypowiedział się na temat zebranego materiału dowodowego [...] września 2003 r., zaś zaskarżona decyzja została wydana [...] września 2003 r. W decyzji tej pominięto złożone przez Spółkę wyjaśnienia. Spółka wynajmowała od A. i J. P. powierzchnię użytkową na biuro i magazyn oraz pokrywała koszty związane z jej eksploatacją. Nie wystawiano refaktur, Spółka zatem nie odliczała podatku VAT z tych faktur. Oświadczenia A. i J. P. wraz z fakturami w sposób jednoznaczny dowodzą poniesienia kosztu przez Spółkę.

Zdaniem strony prawidłowo udokumentowano udział w targach w N. w dniach [...] -[...] marca 2000 r. oraz w dniach [...] -[...] września 2000 r. Ponoszenie kosztów reklamy związanych z wystawianiem produkowanych przez Spółkę towarów na targach zagranicznych jest konieczne z punktu widzenia racjonalności działania firmy, która również eksportuje swoje towary. Według strony w tym wypadku nie jest to reklama "scentralizowana". Działania marketingowe firmy związane z tymi targami nie miały trafić do indywidualnego klienta konsumenta – w związku z brakiem sieci sprzedaży – lecz do menedżerów, którzy na terenie N. podejmują decyzje o zakupie towarów do marketów działających i mających sieci sprzedaży w Polsce. Szczegółowe wyjaśnienia w tej sprawie zostały podane w piśmie prokurenta. Zdaniem strony rachunek wraz z dowodami uczestnictwa w targach oraz z osiągniętą sprzedażą poza firmą A. jest dowodem na poniesienie kosztu celowego i związanego z uzyskanym przychodem.

Wydatki poniesione na rzecz Prezesa Zarządu mogą być kosztami uzyskania przychodów. Jego przyjazd był konieczny w związku z otwarciem sezonu, tzn. początkiem sprzedaży produktów w nowym roku, tzn. 2000 roku. Prezes przyjechał ze swoim doradcą niemieckim i odwiedził wraz z nim markety na terenie Polski. Obecność doradcy zdaniem Spółki świadczy o właściwej reprezentacji spółki, stąd potraktowano ten wydatek jako wydatek związany z reprezentacją i reklamą limitowaną.

Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję stwierdził, że zarzut naruszenia art. 200 §1 Ordynacji podatkowej, chociaż słuszny, nie może mieć wpływu na wynik sprawy. W postępowaniu odwoławczym zostały wzięte pod uwagę nie tylko dowody zebrane w postępowaniu kontrolnym, ale także pismo wniesione przez stronę z [...] września 2003 r. Z kolei brak możliwości wypowiedzenia się przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej co do wyjaśnień strony zawartych w piśmie z [...] września 2003 r. nie ma w tym przypadku wpływu na wynik sprawy.

Wydatki udokumentowane fakturami wystawionymi na innych odbiorców usług niż Spółka, nie potwierdzają rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczych, nie mogą być podstawą do ustalenia wysokości podatku. Na podatniku spoczywa ciężar przedłożenia dowodów, ponieważ to on z tego faktu uzyskuje korzyści w postaci zmniejszenia wysokości zobowiązania podatkowego. Wydatki zaliczone przez Spółkę do kosztów uzyskania przychodów są udokumentowane obcymi fakturami. W świetle orzecznictwa w sytuacji, gdy wydatki dotyczące usług telekomunikacyjnych zostały w księgach rachunkowych skarżącej Spółki zaewidencjonowane na podstawie dowodów księgowych wystawionych przez świadczący usługę zakład telekomunikacyjny nie na skarżącą spółkę, lecz na osobę trzecią wydatek ten poniesiony w istocie na opłacenie usługi wykonanej na rzecz skarżącej spółki nie może być uznany za koszt uzyskania przychodów ( wyrok NSA z 18 lutego 1998 r., SA/Sz 770/97). Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej fakt otrzymania rachunków i nawet ich opłacenia nie uprawnia podatnika w świetle art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych do automatycznego zaliczenia poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Również składane wyjaśnienia nie poparte dokumentami sporządzonymi na okoliczność zaistnienia w badanym roku podatkowym określonego zdarzenia nie mogą skutecznie potwierdzać, że zdarzenia te miały miejsce. Innymi słowy wyjaśnienia sporządzone przez podatnika dla potrzeb kontroli podatkowej uzupełniają materiał dowodowy, ale go nie zastępują. W związku z tym wydatki w kwocie [...] zł za zużycie energii, gazu i za rozmowy telefoniczne udokumentowane fakturami VAT, które wystawiono na inne podmioty niż Spółka nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.

Odnosząc się do rachunku z [...] maja 2000 r. wystawionego przez głównego udziałowca Spółki na kwotę [...] zł za wsparcie reklamowe, wystawiennictwo na targach i działania marketingowe, Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że fakt otrzymania rachunków i nawet ich opłacenie nie uprawnia podatnika do automatycznego zaliczenia poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodu. Na podstawie zebranych materiałów organ odwoławczy stwierdził, że ewentualnie można by brać pod uwagę targi odbywające się w marcu 2000 roku, gdyż wiadomo było jakie zostały poniesione wydatki za ten okres w momencie wystawienia przez udziałowca rachunku z [...] maja 2000 r. Udziałowiec spółki, wystawiając rachunek w maju 2000 r. nie wiedział jakie poniesie wydatki na targach we wrześniu 2000 r. Jak wynika z katalogu przedstawionego przez Spółkę, dotyczącego wystawy [...] -[...] września 2000 r. w K. w stoisku oprócz spółki znajdował się główny udziałowiec spółki, tj. A. oraz B. i C.. Z tego wynika, że w tym stoisku wystawiały cztery podmioty. Spółka mogłaby partycypować w tych wydatkach, ale nie wiadomo w jakiej wysokości i na podstawie jakiego dokumentu np. umowy, która obligowałaby spółkę do ich poniesienia. Ponadto z odwołania wynika, że występowała ona pod logo swojego głównego udziałowca firmy [...] A.. Rachunki przedstawione przez Spółkę są wystawione na głównego udziałowca spółki na kwotę [...] DM. Natomiast rachunek dla Spółki wystawiono na kwotę [...] DM. Reasumując uznano, że brak jest dowodów, które wskazywałyby, że Spółka faktycznie może ponosić współudział w tego rodzaju wydatkach.

Wystawcą rachunku jest główny udziałowiec spółki, który tak samo, jak spółka prowadzi sprzedaż towaru tego samego rodzaju, obie spółki posiadają wspólny znak towarowy. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że kwestionowane jest udokumentowanie tych wydatków oraz brak wskazania związku pomiędzy ich poniesieniem a uzyskanym przychodem.

Z zestawienia faktur wystawionych na udziałowca Spółki za targi D. za okres [...] -[...] marzec 2000 r. wynika, że wydatki były związane z instalacją sanitarną, opłatą za stoisko, kartami wystawców, obsługą stoiska (sprzątanie, hostessy), wyposażeniem stoiska, drukarnią. Wobec tego Spółka nie powinna partycypować w tych wydatkach, gdyż zgodnie ze stanowiskiem zawartym w odwołaniu, udziałowiec ponosił koszty całej organizacji stanowiska na targach, w tym wydatki związane z reklamą i działaniami marketingowymi.

Z analizy dokumentów przedstawionych przez Spółkę wynika, że brak jest podstaw, które uzasadniałyby zasady jej udziału w tego rodzaju kosztach ponoszonych przez macierzystą Spółkę. Brak dowodów dokumentujących celowość i racjonalność poniesionych wydatków przez Spółkę w kwocie [...] zł. W świetle art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wydatki te nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.

Wydatki poniesione przez Spółkę na podstawie rachunku z [...] maja 2000 r. na kwotę [...] zł wystawionego przez udziałowca Spółki A. za przelot samolotem z N. do Polski p. S. i p. W. nie stanowią kosztu uzyskania przychodu z uwagi na brak udowodnienia tezy w zakresie celowości i racjonalności poniesionych z tego tytułu wydatków. Dowody przedstawione przez Spółkę mimo sugestii, nie świadczą jednoznacznie o poniesieniu przez Spółkę kosztów mających związek z przychodem, co pozwalałoby uznać je za koszt uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów podatkowych.

Generalnie każdy dowód księgowy musi spełniać wymogi określone w przepisach ustawy o rachunkowości zawarte w art. 21 i 22 tej ustawy. Dla celów podatkowych koszty reprezentacji i reklamy, tak jak i inne wydatki mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów pod warunkiem, że są poniesione w celu osiągnięcia przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy podatkowej i udokumentowane w sposób pozwalający uzasadnić poniesiony wydatek art. 9 tej ustawy. W przypadku wystawionego rachunku za przelot samolotem powinien on odzwierciedlać stan faktyczny, a więc zawierać m.in. cel przelotu i jego następstwo. Przepis art. 9 ust. 1 tylko w sposób ogólny wskazuje podatnikowi prowadzenie ewidencji. Natomiast kierownik jednostki w celu uregulowania tej kwestii powinien określić w dokumentacji opisującej przyjęte zasady rachunkowości, sposób opisywania wszystkich dowodów księgowych.

Biorąc pod uwagę art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i art. 180 Ordynacji podatkowej, brak wymaganego przez przepisy ustawy o rachunkowości dowodu poniesienia wydatku, nie wyklucza uznania danego wydatku za koszt poniesiony w celu uzyskania przychodu, jeżeli podatnik innym dowodem wykaże poniesienie danego wydatku oraz jego związek z uzyskanymi przez niego przychodami. Kosztem są wydatki faktycznie poniesione, a więc takie, które zostały przez podatnika udowodnione.

Kosztem uzyskania przychodów są uzasadnione racjonalnie i gospodarczo nakłady i wydatki związane z działalnością gospodarczą Spółki, które przez ich poniesienie zmierzają do osiągnięcia przychodów z tego źródła. Takiej oceny musi dokonać sam podatnik decydując się na poniesienie określonych kosztów, bo to na nim spoczywa ciężar dowodu tego faktu, skoro wywodzi z niego określone skutki prawne w postaci zaliczenia poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik Spółki zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 120, 121 §1, 122, 123, 180 §1, 188, 191 i 200 §1 Ordynacji podatkowej oraz art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Podkreślił, że Dyrektor Izby Skarbowej mimo stwierdzenia, że decyzja ta narusza prawo, w szczególności art. 200 §1 Ordynacji podatkowej, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przytoczył wzajemnie sprzeczną argumentację. Podkreślił, że podatnik wykazał aktywność zmierzającą do wyjaśnienia przez organ podatkowy I instancji istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, gdyż pismem z [...] września 2003 r. zaoferował udzielenie wszelkich wyjaśnień. Oczywiste jest, że wbrew uzasadnieniu zawartemu w zaskarżonej decyzji, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej oferty tej nie przyjął, skoro wydał zaskarżoną decyzję [...] września 2003 r. Gdyby Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej przestrzegał przepisu art. 200 Ordynacji podatkowej, mógłby skorzystać z art. 189 tej ustawy i zażądać dowodu ( tzw. billingów) na okoliczność z kim rozmowy telefoniczne były przeprowadzane.

Odnosząc się do kosztów udziału podatnika w targach pełnomocnik podkreślił, ze Dyrektor Izby Skarbowej przyznał, że część kosztu wykazanego przez podatnika, jako koszt uzyskania przychodu mogłaby być za taki koszt uznana, ale z uwagi na kwestionowanie innej części kosztu nie uznał go w całości. Na tej samej stronie uzasadnienia znajduje się stwierdzenie, że główny udziałowiec podatnika – firma niemiecka – ponosił wszystkie koszty organizacji targów w kwocie [...] DEM i stwierdzenie, że podatnik został obciążony kosztami w kwocie [...] DEM.

Zgodnie z danymi podatnika, jego niemiecki główny udziałowiec zapłacił za organizację targów [...] DEM ( podana przez stronę przeciwną kwota [...] DEM to suma zapłaconych faktur za organizację targów w marcu 2000 r., w których udział podatnika organy podatkowe uznają, nie uznając kosztu udziału w nich za koszt uzyskania przychodu, a bezsporne jest, że zapłacono również za organizacje targów we wrześniu 2000 r.). Nie można przyjąć, ze główny udziałowiec podatnika nieodpłatnie pokrył wszystkie koszty jego udziału w targach zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ponieważ z wystawionej faktury z [...] maja 2000 r. wynika, że kwota [...] DEM stanowi określony ryczałtowo koszt udziału w targach reklamy i marketingu.

Niezasadne jest również zakwestionowanie kosztów promocji i reklamy limitowanej, gdyż niewątpliwie powszechnie znany jest fakt, że osobisty udział przedstawiciela poważnej zagranicznej firmy w uroczystym otwarciu placówki handlowej podnosi jej walor, co przekłada się na wzrost obrotów, czyli jest bezpośrednio związane z uzyskaniem przychodu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że wyjaśnienia Spółki składane w toku postępowania były ogólnikowe. Spółka nie wykazała związku poniesionych wydatków z uzyskanymi kosztami, zaś decydując się na poniesienie wydatku powinna dokonać oceny racjonalności jego poniesienia, gdyż to na Spółce spoczywa ciężar dowodu tego faktu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) z dniem 1 stycznia 2004 r. utraciła moc ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.), zaś weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie z art. 97 §1 ustawy Przepisy wprowadzające (...), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z kolei z art. 1 § i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych ( w tym przypadku decyzji ) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia tego kryterium stwierdzić należy, że wydano ją z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Konstrukcja kosztów uzyskania przychodów, określona w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, oparta jest na klauzuli generalnej, która stanowi, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, możliwość zaliczenia konkretnego wydatku do kategorii kosztów uzyskania przychodów uzależniona jest od spełnienia następujących warunków : 1) wydatek został poniesiony przez podatnika, 2) wydatek poniesiony przez podatnika jest definitywny, 3) poniesiony wydatek pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą, 4) wydatek poniesiony jest w celu uzyskania przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów. Warunkiem formalnoprawnym uznania wydatku za koszt uzyskania przychodów jest jego właściwe udokumentowanie.

Warunkiem uznania konkretnego wydatku za koszt uzyskania przychodów jest poniesienie go przez podatnika, który zalicza go do kosztów uzyskania przychodów, to jest w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika. Skoro organy podatkowe nie kwestionują , że skarżąca Spółka poniosła wydatki na energię elektryczną, gaz i usługi telefoniczne i że wydatki te dotyczyły tylko i wyłącznie lokali użytkowanych przez podatnika, to nie miały podstaw do nieuznania powyższych wydatków i niezaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów. Trudno bowiem przyjąć, że wydatek ten nie stanowi racjonalnie i gospodarczo uzasadnionego wydatku niezwiązanego z prowadzoną działalnością gospodarczą. Ponadto należy uwzględnić fakt, że były to jedyne faktury dokumentujące wydatki poniesione na te cele. Powoływanie się przez organa podatkowe na stanowisko zawarte w wyroku NSA z 18 lutego 1998 r., SA/Sz 770/97 (LEX nr 34115) nie ma znaczenia dla rozpatrywanej sprawy, gdyż orzeczenie to zapadło na tle innego stanu faktycznego. Zdaniem Sądu stanowisko organów podatkowych w tej kwestii cechuje nadmierny formalizm.

Mówiąc o rzeczywistym charakterze ponoszonych kosztów nie sposób nie odnieść się do relacji prawa bilansowego i podatkowego. Kwestionowanie zasad księgowania nie może automatycznie oznaczać, że z punktu widzenia przepisów prawa podatkowego określone wydatki nie mogły być traktowane jako koszty rzeczywiście poniesione. To, że art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych odsyła do ustawy o rachunkowości nie może oznaczać, że koszt w ujęciu bilansowym jest tożsamy z kosztem w znaczeniu podatkowym. Organy podatkowe wadliwie również odrzuciły rachunek z 18 maja 2000 r. wystawiony przez głównego udziałowca Spółki za przelot samolotem z N. do Polski p. S. i p. W.. Spółka przedłożyła oprócz rachunku również bilety lotnicze. Przyjęcie w tym wypadku, że podatnik powinien posiadać jeszcze inne dokumenty potwierdzające celowość i racjonalność tych wydatków jest w świetle art. 15 ust. 1 ustawy nieuzasadnione. Podkreślić też należy, że nawet uchybienie w zakresie sposobu dokumentowania wydatków, czynności lub zdarzeń nie oznacza a priori , że dana czynność lub zdarzenie nie wystąpiło. Trudno też zarzucić stronie skarżącej brak związku funkcjonalnego pomiędzy poniesionym wydatkiem a kosztami uzyskania przychodów w przypadku wydatków związanych z kosztami związanymi z przyjazdem Prezesa Spółki wraz z doradcą do Polski.

Odnosząc się do naruszeń prawa procesowego należy wyjaśnić, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej pismem z [...]września 2003 r. powiadomił Spółkę o możliwości zapoznania się w dniu [...] września 2003 r. z zebranymi w sprawie dokumentami i materiałami. Jednocześnie poinformował Spółkę, że przysługuje jej siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, liczony od [...] września 2003 r. Faktycznie pełnomocnik Spółki otrzymał pismo [...] września 2003 r. i w terminie skorzystał z możliwości wypowiedzenia się w sprawie, jednakże ten sposób informowania stron i narzucania w piśmie ściśle określonego terminu do zapoznania się z materiałami zebranymi w sprawie nie wynika z przepisów prawa. W tej sytuacji wypowiedź strony na temat zebranego w sprawie materiału dowodowego, dokonana w terminie, tj. [...]września 2003 r. i wydanie decyzji dnia następnego mogło być odczytane przez stronę jako nieuzasadnione pominięcie stanowiska strony wyrażonego w piśmie z [...] września 2003 r. Ponadto należy wyjaśnić, że w wydanej decyzji organ podatkowy powinien ustosunkować się do przedstawionych zarzutów.

Sąd jednocześnie podkreśla, że fakt dokonywania ustaleń dowodowych na podstawie obcojęzycznego materiału dowodowego stoi w sprzeczności z art. 122, 180 § l oraz 187 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 4 pkt 3 i art. 5 ust. l ustawy z dnia 7 października 1999r. o języku polskim - Dz.U. Nr 90, poz. 999, z późn. zm zm. ( por. też w tej kwestii wyrok NSA z dnia 9 lutego 2001r. sygn. akt III SA 2339/99 - Prz. Pod. 2001/11/63). Z art. 5 ust 1 tej ustawy wynika bowiem, że organy administracji publicznej dokonują wszelkich czynności urzędowych w języku polskim. Do czynności urzędowych zalicza się również zbieranie i analizowanie materiału dowodowego. Niedopuszczalne jest więc, w świetle cytowanych przepisów, dokonywanie przez organa podatkowe analizy obcojęzycznego tekstu bez jego przetłumaczenia, na podstawie jedynie tłumaczenia dokonanego przez stronę. Wszelkie zatem dokumenty, które mają znaczenie dla określania podstaw opodatkowania i należnego podatku, a więc również i takie, które, jak twierdzi skarżący, określają kwoty i rodzaj kosztów uzyskania przychodów powinny być przetłumaczone należycie , tak by nie doprowadzić do rozbieżnego rozumienia tekstu w nich występującego.

Należy podkreślić, że niewątpliwie sprzecznie z przepisami art. 180 §1, 187 §1, i 191 Ordynacji podatkowej ustalono, że kwota dotycząca kosztów udziału podatnika w targach na terenie N. nie może być uznana za koszt uzyskania przychodu. Spółka przedstawiła dowody uczestnictwa w targach w marcu i we wrześniu 2000 r. W zaskarżonej decyzji organ odniósł się jedynie do zestawienia faktur za targi D. [...] -[...] marca 2000 r. Brak zaś analizy zgromadzonego materiału dowodowego dotyczącego zestawienia faktur za targi G. [...] -[...] września 2000 r. Ponadto nie wyjaśniono podnoszonych przez stronę skarżącą zarzutów wiążących się z tym, że sporna faktura dotyczy również opłaty za zastrzeżony znak firmowy, którym posługuje się spółka w Polsce. Kwestie te wymagają zatem wyjaśnienia. Dopiero prawidłowe postępowanie dowodowe pozwoli organom podatkowym orzec, czy sporny wydatek w wysokości [...] zł może być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów.

Do kompetencji organów podatkowych należy ocena przedstawionych przez stronę twierdzeń i dowodów, w tym ocena treści złożonych dokumentów i ich zgodności z rzeczywistością. Oceny tej organy podatkowe dokonują w granicach swobodnej oceny dowodów. Wyrażona w art. 191 Ordynacji podatkowej zasada swobodnej oceny dowodów oznacza m.in., że organ podatkowy - przy ocenie stanu faktycznego - nie jest skrępowany żadnymi regułami ustalającymi wartości poszczególnych dowodów. Organ ten, według swej wiedzy, doświadczenia życiowego oraz wewnętrznego przekonania, ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych i wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne.

Odrzucając w rozpoznawanej sprawie z powodów formalnych dokumenty podatnika, bez wnikania w ich treść, organy podatkowe nie dokonały tej oceny.

Wobec stwierdzenia przedstawionych wyżej naruszeń prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, a także naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Stosownie do art. 152 tej ustawy Sąd stwierdził, że decyzja nie może być w całości wykonana. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej od Dyrektora Izby Skarbowej w W. Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.