Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 173/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1, art. 157
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi M. K. i J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...] na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej K.p.a.) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm., zwane dalej Prawo budowlane) po rozpatrzeniu wniosku M. i J. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. L. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z częścią handlową, garażem oraz zbiornikiem na nieczystości płynne na działce nr ew. [...] we wsi [...], gm. [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...]

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że pismem z dnia 10 marca 2010 r. M. i J. K. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. L. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z częścią handlową, garażem oraz zbiornikiem na nieczystości płynne na działce nr ew. [...] we wsi [...], gm. [...].

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. organ wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności celem ustalenia interesu prawnego M. i J. K.

Organ stwierdził, że w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji stronami postępowania są strony, które uczestniczyły w postępowaniu zakończonym weryfikowaną decyzją oraz każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Interes prawny, jak to zostało utrwalone zarówno w doktrynie prawa administracyjnego, jak i w orzecznictwie, wyraża się zaś w możliwości zastosowania normy prawa administracyjnego materialnego w konkretnej sytuacji do konkretnego podmiotu. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialno-prawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. "Osoba trzecia" powołująca się na podstawie art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego na ochronę swoich uzasadnionych interesów powinna wykazać, że pod względem podmiotowym i przedmiotowym ma do tego prawo. Tak więc podmiot taki powinien udokumentować, że projektowana inwestycja narusza jego uzasadnione interesy prawne, wskazując, w jakim zakresie i z naruszeniem jakich przepisów.

Jak wynika z akt sprawy M. i J. K. są współwłaścicielami działki nr ew. [...] stanowiącej drogę wewnętrzną oraz działek nr ew. [...] i [...], z którymi graniczy nieruchomość inwestora - dz. nr ew. [...]. Zatwierdzony decyzją nr [...] projekt zagospodarowania terenu obejmuje wyłącznie działkę inwestora (nr ew. [...]).

Zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektów, wyznaczonego w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, muszą wskazać konkretny przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości, wprowadzone ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. Tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości wynikające z konkretnego przepisu prawa dają podstawę do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Natomiast ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania w tego typu sprawie, wówczas, bowiem istnieje interes faktyczny, a nie interes prawny. Pojęcie "interes prawny" nie zostało zdefiniowane w przepisach kodeksu, doktryna i orzecznictwo przyjmuje, że oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego.

Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, M. i J. K. nie mogą być uznani za stronę postępowania. Nie posiadali statusu strony w postępowaniu zakończonym weryfikowaną decyzją, ani nie wykazali, że istnieje norma prawa, z której wynikałyby bezpośrednio ich określone prawa lub obowiązki.

W ocenie organu sam fakt, że M. i J. K. są współwłaścicielami działki o nr ew. [...] stanowiącej drogę wewnętrzną oraz działek o nr ew. [...] i [...], z którymi graniczy nieruchomość inwestora – działka o nr ew. [...]nie może stanowić przesłanki do uznania ich za stronę postępowania. Zatwierdzony decyzją nr [...] projekt zagospodarowania terenu obejmuje wyłącznie działkę inwestora o nr ew. [...]. Oddziaływanie projektowanego obiektu - budynku mieszkalnego z częścią handlową, garażem oraz zbiornikiem na nieczystości płynne - nie wykracza poza granice przedmiotowej działki. Dojazd do powyższej nieruchomości odbywać się będzie drogą wewnętrzną (działka o nr ew. [...]), zgodnie z jej przeznaczeniem. Pismem z dnia 2 lipca 2009 r. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w [...] wyraziła zgodę na przebudowę (do parametrów zjazdu publicznego) istniejącego zjazdu z drogi krajowej nr [...] na drogę wewnętrzną (działka o nr ew. [...]), co wyczerpuje dyspozycję wynikającą z treści art. 34 ust. 3 pkt 3b Prawa budowlanego. Projekt przebudowy powyższego zjazdu zatwierdzany będzie w odrębnym do niniejszego postępowaniu administracyjnym. Organ wskazał, że, jak podniósł inwestor A. L. w piśmie z dnia 2 września 2009 r. skierowanym do Starosty [...], droga ta wykorzystywana jest również przez M. i J. K. pod potrzeby prowadzonej na działce o nr ew. [...] działalności gospodarczej.

Odnosząc się do zarzutu M. i J. K., że przyłącze energetyczne ma być zrealizowane z wykorzystaniem stanowiącego ich własność kabla organ stwierdził, że na etapie wydawania pozwolenia na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest władny do rozstrzygania sporów własnościowych. Projekt budowlany zawiera uzgodnienia z ZEW-T Dystrybucja Sp. z o.o. Rejon Energetyczny [...] dotyczące warunków przyłączenia do elektroenergetycznej sieci dystrybucyjnej oraz stosowną umowę, zgodnie z dyspozycją wynikającą z art. 34 ust. 3 pkt 3a Prawa budowlanego.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 55 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę pomimo braku prawomocnej decyzji o warunkach zabudowy oraz naruszenia art. 20 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z art. 63 ust. 1 lub 2 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko organ stwierdził, że kwestionowane pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego z częścią handlową, garażem oraz zbiornikiem na nieczystości płynne zostało wydane na podstawie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...], natomiast organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest uprawniony do badania legalności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzja ta, jeśli jest ostateczna, jest dla niego wiążąca. W tej mierze powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2008 r., sygn. akt OSK 1842/07, LEX nr 508473. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o warunkach zabudowy nie skutkuje stwierdzeniem nieważności pozwolenia na budowę, ale może być podstawą do wznowienia postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Podkreślił także, że projektowana inwestycja nie znajduje się w wykazie przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.).

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania M. i J. K., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...].

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia dotkniętego kwalifikowaną wadą z art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. Postępowanie nadzorcze jest postępowaniem administracyjnym ograniczonym do oceny legalności decyzji w aspekcie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie jej wydania. Organ nie orzeka zatem co do istoty sprawy rozstrzygniętej w badanej decyzji, lecz jako organ kasacyjny w oparciu o zebrany materiał dowodowy. Badając przedmiotową decyzję w postępowaniu nadzorczym organ jest zobligowany sprawdzić czy nie zachodzi jakakolwiek przesłanka wymieniona w art. 156 § 1 K.p.a. obligująca do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Przeprowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest możliwe tylko w przypadku, gdy wszczęcie takiego postępowania jest dopuszczalne z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych. Wszczęcie postępowania w sprawie, w której z żądaniem wszczęcia wystąpi osoba nie będąca stroną w sprawie jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych.

Zgodnie z art. 28 K.p.a. "Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Natomiast art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jako przepis szczególny w stosunku do art. 28 K.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

Przez obszar oddziaływania obiektu, zgodnie z przepisem art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.

M. i J. K. są współwłaścicielami działek o nr ew. [...] (drogowej) oraz zabudowanych o nr ew. [...] i nr ew. [...] położonych we wsi [...], gm. [...], które graniczą z działką o nr ew. [...] objętą pozwoleniem na budowę.

Projektowany budynek został usytuowany na działce o nr ew. [...] ścianami z otworami okiennymi i drzwiowymi w odległości odpowiednio: 11 m od granicy z działką o nr ew. [...], 4 m od granicy z działką o nr ew. [...], 18,5 m od granicy z działką o nr ew. [...].

Sporny budynek o wysokości 10,95 m usytuowany jest w odległości ok. 25 m od istniejącego budynku na działce o nr ew. [...].

Organ stwierdził, że usytuowanie przedmiotowego obiektu na działce o nr ew. [...], wbrew twierdzeniom M. i J. K., nie wprowadza jakichkolwiek ograniczeń w zagospodarowaniu działek stanowiących ich własność, a w szczególności wynikających z § 12 i 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 69 ze zm.).

Ponadto, sporna inwestycja nie emituje niedopuszczalnym pól elektromagnetycznych (rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymywania tych poziomów - Dz. U. 2003 r. Nr 192, poz. 1883 ze zm.). Przedsięwzięcie to nie obejmuje realizacji bazy i stacji paliw płynnych, rurociągu przesyłowego dalekosiężnego służącego do transportu ropy naftowej i produktów naftowych (rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie - Dz. U. z 2005 r. Nr 243, poz. 2063 ze zm.).

Organ wskazał, że inwestycja nie znajduje się w wykazie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.).

Organ stwierdził, że jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z wymogami wynikającymi z norm Prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich. W tej mierze powołał sie na wyrok NSA z dnia 16 listopada 2005 r., sygn. akt II OSK 672/05; wyrok NSA z dnia 10 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1118/04, wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 grudnia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1217/06; wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 października 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 26/05; wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 marca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 176/04).

Ponadto wskazał, że do działki inwestycyjnej zapewniony jest dojazd poprzez działkę o nr ew. [...], której współwłaścicielem jest inwestor.

Podnoszony w odwołaniu zarzut, że ruch pojazdów na działce o nr ew. [...] stanowi uciążliwość dla działek M. i J. K. pozostaje bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Okoliczność ta świadczy jedynie o posiadaniu przez M. i J. K.interesu faktycznego, a nie prawnego do kwestionowania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Organ odwoławczy stwierdził, że w sytuacji, gdy organ administracji publicznej podejmuje czynności zmierzające do ustalenia, czy jednostka wnosząca żądanie ma w sprawie interes prawny, czynności te mogą być podjęte wyłącznie w toku postępowania, a w razie wyniku negatywnego są podstawą zakończenia postępowania decyzją umarzającą (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 725/05). Wobec powyższego organ pierwszej zasadnie umorzył niniejsze postępowanie wobec braku przymiotu strony M. i J. K.

Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli M. i J. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na ich rzecz od organu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonej decyzji zarzucili obrazę prawa materialnego, a mianowicie art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, polegającą na błędnym przyjęciu, że działka o nr [...], będąca przedmiotem współwłasności m.in. małżonków K., nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, którego dotyczy pozwolenie na budowę; wydanie decyzji naruszającej przepisy postępowania, a mianowicie art. 7 i 77 K.p.a. wskutek braku rzetelnego uzasadnienia, na jakiej podstawie przyjęto, że nieruchomości skarżących nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu oraz wydanie decyzji rażąco naruszającej ich interes prawny.

W uzasadnieniu skargi podnieśli, że w realiach niniejszej sprawy inwestycja na działce [...] rzutuje w sposób bezpośredni na sposób zagospodarowania i wykorzystywania działki nr [...] (drogi). Jest rzeczą nie wymagającą osobnego dowodzenia (art. 77 § 4 K.p.a.), że inna jest intensywność wykorzystywania drogi, stanowiącej dojazd do posesji mieszkalnej, inna zaś gdy jest to dojazd do sklepu. W tym ostatnim przypadku należy się liczyć nie tylko z wielością klientów, dojeżdżających na zakupy, ale także ze stałym użytkowaniem drogi przez samochody dostawcze z natury swej cięższe i wpływające na trwałość wszelkich form utwardzenia dojazdu. Wzmożony ruch powoduje też uciążliwości praktyczne, odnoszące się do działek [...] i [...]; cichy i spokojny zakątek miejscowości, wybrany przez jego mieszkańców jako miejsce zamieszkania właśnie z uwagi na te walory, stanie się lokalną "atrakcją" handlową - stąd tylko krok do konfliktów sąsiedzkich, związanych z wynikającymi stąd uciążliwościami. Wskazanie przez organ, że obszar oddziaływania obiektu inwestora ogranicza się do jego własnej działki jest oczywistym nieporozumieniem. Nikt nie zbadał, jaki wpływ na możliwość zabudowy działek skarżących będzie miała sporna inwestycja. Nie jest też trafny pogląd organu, że "na etapie wydawania pozwolenia na budowę organ administracji nie jest władny do rozstrzygania sporów własnościowych", co ma się odnosić do podnoszonego argumentu planów wykorzystania na potrzeby budowy kabla energetycznego skarżących, ale w równej mierze wskazuje na uchylenie się organu od badania prawa inwestora do dysponowania drogą [...] , stanowiącą jedyny dojazd do terenu inwestycji. Skoro bowiem budowa dotyka prawa własności skarżących - własności rzeczy znajdujących się poza działką na której odbywa się ta budowa - to jest to "spór właścicielski" przesądzający o istnieniu właśnie prawnie chronionych interesów skarżących (przepisy kodeksu cywilnego o ochronie własności) i o ich przymiocie strony niniejszego postępowania.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r., znak: [...], którą na podstawie art. 138 § 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...] umarzającą na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 157 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...].

Zaskarżona decyzja została wydana po uprzednim wydaniu na podstawie art. 157 § 2 K.p.a. postanowienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z wniosku skarżących w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2009 r.

Wskazać należy, że rzeczą organu w pierwszej kolejności jest ustalenie czy osoba składająca wniosek o stwierdzenia nieważności jest do złożenia takiego wniosku uprawniona, a jeśli tak to w następnej kolejności organ ustala krąg osób będących stronami danego postępowania i rozstrzyga sprawę. W przypadku gdy organ ustali brak interesu prawnego, bez względu na to czy istnieje interes faktyczny, osoby składającej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji powoduje to niedopuszczalność rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w tym przedmiocie. W sytuacji, gdy już z żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wynika w sposób oczywisty, że podmiot wnoszący żądanie nie ma interesu prawnego, winna nastąpić odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. Natomiast gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia czynności ustalenia, co miało miejsce w niniejszej sprawie, czynności te mogą być podjęte wyłącznie w toku postępowania, a w razie negatywnego wyniku są podstawą do zakończenia postępowania decyzją umarzającą postępowanie w sprawie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 725/05, Lex nr 209119).

Podstawową więc kwestią, którą należało w niniejszej sprawie rozpatrzyć, to kwestia legitymacji skarżących jako strony postępowania administracyjnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności.

Kwestia ta jest o tyle istotna, gdyż przy ustalaniu kręgu podmiotów w postępowaniu nieważnościowym na gruncie Prawa budowlanego, po zweryfikowaniu legitymacji wnioskodawcy w myśl art. 28 K.p.a., należy dokonać oceny w zakresie przewidzianym przez art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego Przedmiotem postępowania nadzorczego o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest decyzja wydana w postępowaniu zwyczajnym. Ewentualna przesłanka powodująca stwierdzenie nieważności tej decyzji musi istnieć w dacie jej wydania. Badaniu w postępowaniu nadzorczym podlega zatem zgodność z przepisami prawa obowiązującymi w dacie wydawania decyzji w postępowaniu zwykłym. Jeżeli z przepisów obowiązujących w dacie wydawania decyzji wynikała legitymacja stron w postępowaniu zwyczajnym, a prawidłowość zastosowania tych właśnie przepisów podlega obecnie ocenie organu nadzoru, to późniejsza zmiana prawa materialnego pozostaje bez wpływu na uprawnienia ówczesnych stron do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji.

Jak powiedziano wcześniej zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Tak szerokie określenie stron postępowania znajduje jednak swoje ograniczenie w przepisach prawa budowlanego. Przepisy te są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a więc zgodnie z zasadą, że przepis szczególny wyłącza przepis ogólny, do ustalenia stron w postępowaniu dotyczącym prawa budowlanego stosuje się przepis art. 28 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Kluczowe znaczenie dla ustalenia stron postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę i postępowań nadzwyczajnych prowadzonych w stosunku do tego postępowania, ma zatem określenie obszaru oddziaływania inwestycji.

Zgodnie z ustaloną linią orzeczniczą przyjmuje się że posiadanie przymiotu strony przez właściciela nieruchomości położonej "w zasięgu oddziaływania obiektu" jest uzależnione od tego, czy projektowany obiekt może oddziaływać ujemnie na jego nieruchomość, co jest równoznaczne z naruszeniem interesu prawnego. Znajdowanie się nieruchomości w sferze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego należy odczytywać w ten sposób, iż przez oddziaływanie to naruszone zostają konkretne normy prawa materialnego, np. przepisy techniczno-budowlane, z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania.

Tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości wynikające z konkretnego przepisu prawa dają podstawę do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Natomiast ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania w tego typu sprawie, wówczas, bowiem istnieje interes faktyczny, a nie interes prawny. Pojęcie "interes prawny" nie zostało zdefiniowane w przepisach kodeksu, doktryna i orzecznictwo przyjmuje, że oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego.

M. i J. K. swój interes prawny wywodzą z bezpośredniego sąsiedztwa z planowaną inwestycją.

Skarżący są współwłaścicielami działki o nr ew. [...] (drogowej) oraz właścicielami działki o nr ew. [...] i działki zabudowanej o nr ew. [...] położonych we wsi [...], gm. [...], sąsiadujących z działką o nr ew. [...], której właściciel A. L. ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] otrzymał pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z częścią handlową, garażem oraz zbiornikiem na nieczystości płynne, według projektu budowlanego posadowionego od działek sąsiednich (skarżących) w odległości: 4 m od granicy z działką o nr ew. [...] oraz w odległości ok. 25 m od istniejącego budynku na działce o nr ew. [...] i 18,5 m od granicy z działką o nr ew. [...] oraz 11 m od granicy z działką o nr ew. [...] (drogową). Do działek o nr ew. [...], [...] [...] zapewniony jest dojazd poprzez działkę o nr ew. [...], stanowiącą współwłasność skarżących i inwestora.

W warunkach rozpoznawanej sprawy, organ w zaskarżonej decyzji, oceniając wpływ przedmiotowej inwestycji na otoczenie, a w konsekwencji legitymację skarżących trafnie ocenił, że usytuowanie przedmiotowego obiektu na działce inwestora o nr ew. [...], nie wprowadza jakichkolwiek ograniczeń w zagospodarowaniu działek stanowiących własność M. i J. K., a w szczególności wynikających z § 12 i 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 69 ze zm.). Ponadto, sporna inwestycja nie emituje niedopuszczalnym pól elektromagnetycznych, jak również nie znajduje się w wykazie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Z powyższego wynika, że nieruchomość skarżących nie znajduje się w obszarze oddziaływania Askarżących, a to przesądza - jak prawidłowo to ocenił organ - o braku przymiotu strony.

Skarżący nie wskazali przepisu prawa materialnego, który powodowałby naruszenie bądź ograniczenie ich praw lub obowiązków, albo też miał jakikolwiek wpływ na sposób zagospodarowania ich nieruchomości. Odnosząc się do zarzutu skarżących, że ruch pojazdów na działce o nr ew. [...] stanowi uciążliwość dla ich działek, to stwierdzić należy, że okoliczność ta świadczy jedynie o posiadaniu przez M. i J. K. interesu faktycznego, a nie prawnego do kwestionowania decyzji o pozwoleniu na budowę. Działka o nr ew. [...] jest działką drogową, wykorzystywaną zgodnie z jej przeznaczeniem, zarówno przez inwestora, jak i skarżących. Natomiast inwestycja będzie realizowana wyłącznie na działce o nr ew. [...].

Wobec powyższego stwierdzić należy, że organ administracji prawidłowo uznał, że nieruchomości skarżących nie znajdują się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji oraz że wydane pozwolenie budowlane, nie wpływa w żaden sposób na ich uprawnienia albo obowiązki, a tym samym prawidłowo odmówił skarżącym przymiotu strony umarzając wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę.

Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji.