Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SAB/Łd 62/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2008-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Dyrektor Aresztu Śledczego
Treść wyniku: Zobowiązano do wydania aktu
Powołane przepisy: article: art. 90
journal: Dz.U. 1996 nr 61 poz 283
law: Ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej.

SENTENCJA

Dnia 31 stycznia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant asystent sędziego Joanna Wegner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2008 roku sprawy ze skargi P. Z. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w Ł. w przedmiocie niewydania rozstrzygnięcia w sprawie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego 1. zobowiązuje Dyrektora Aresztu Śledczego w Ł. do wydania decyzji w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia [...], w terminie 30 dni od dnia doręczenia akt administracyjnych organowi; 2. zasądza na rzecz P. Z. od Dyrektora Aresztu Śledczego w Ł. kwotę 374 (trzysta siedemdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia 25 kwietnia 2007 roku (data wpływu do organu 27 kwietnia 2007 roku) P. Z. zawarł wniosek o przyznanie pomocy finansowej na podstawie art. 90 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 roku o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 61, poz. 283 ze zm.). Wniosek ten poprzedzony był wcześniej toczącym się postępowaniem o przyznanie równoważnika pieniężnego, z ubiegania się o który skarżący zrezygnował.

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Aresztu Śledczego w Ł. działając na podstawie art. 36 § 1, art. 123 i art. 142 k.p.a. oraz § 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 roku w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2003r., Nr 132, poz. 1235) orzekł, że ze względu na brak środków finansowych przeznaczonych na pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego rozpatrzenie wniosku P. Z. nastąpi po ich uzyskaniu.

W piśmie z dnia 30 maja 2007 roku P. Z. wniósł do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. zażalenie na bezczynność organu I instancji żądając jednocześnie wyznaczenia Dyrektorowi Aresztu Śledczego w Ł. terminu do załatwienia wniosku i wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie. Odwołując się do treści § 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 roku w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego podkreślił, że brak środków finansowych na udzielenie pomocy finansowej nie jest przesłanką odroczenia rozpoznania wniosku. Kwestia istnienia środków finansowych dotyczy zdaniem skarżącego etapu wykonania wydanej wcześniej decyzji przyznającej pomoc finansową funkcjonariuszowi. Brak środków finansowych nie oznacza natomiast rozpoznania istoty sprawy czyli przyznania pomocy finansowej, o której mowa w art. 90 ustawy o Służbie Więziennej.

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Ł. na podstawie art. 37 § 1 i 2 k.p.a. uznał zażalenie P. Z. za bezzasadne. W uzasadnieniu postanowienia odnosząc się do treści § 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 roku w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej podkreślił, że rozpatrzenie wniosków, przez co rozumieć należy rozstrzygnięcie sprawy decyzją o przyznaniu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, następuje w kolejności składania wniosków, co wiąże się z zapewnieniem środków finansowych na zrealizowanie przyznanego świadczenia po uprawomocnieniu się decyzji. O takim właśnie trybie załatwienia sprawy Dyrektor Aresztu Śledczego w Ł., postanowieniem z dnia 23 maja 2007 roku poinformował skarżącego.

Na powyższe postanowienie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. z dnia [...] pełnomocnik skarżącego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę. Podczas rozprawy, która odbyła się w dniu 30 października 2007 roku pełnomocnik skarżącego oświadczył, że precyzuje skargę w ten sposób, iż jest to skarga na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w Ł. i cofa wniosek o uchylenie postanowienia Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. z dnia [...].

Postanowieniem dnia 30 października 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę na postanowienie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. z dnia [...] z uwagi na jej niedopuszczalność. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zaskarżone postanowienie wydane zostało w trybie art. 37 § 2 k.p.a., co oznacza, że jest to rozstrzygnięcie zaliczane do grupy postanowień niekończących postępowania w sprawie, wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczących poszczególnych kwestii lecz nie rozstrzygających o istocie sprawy. Sąd wskazał, iż brak było możliwości potraktowania skargi jako skargi na bezczynność organu administracji, gdyż zarówno skarga, jak i wnioski w niej zawarte zostały sformułowane jednoznacznie, wskazując na wolę wniesienia skargi na postanowienie organu II instancji. Oświadczenie pełnomocnika złożone podczas rozprawy zmieniające przedmiot zaskarżenia, zamierzonych przez stronę skutków nie mogło, w ocenie Sądu wywołać, gdyż na etapie postępowania przed Sądem brak jest możliwości zmiany przedmiotu zaskarżenia, zwłaszcza że powodowało by to zmianę organu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

W dniu 8 listopada 2007 roku pełnomocnik skarżącego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w Ł. Podniesiony został zarzut naruszenia art. 35 k.p.a. poprzez nierozpoznanie wniosku o przyznanie pomocy finansowej w terminie, art. 36 k.p.a. przez niepowiadomienie skarżącego o niezałatwieniu sprawy terminie i niewyznaczeniu nowego terminu rozpatrzenia wniosku, a także naruszenie § 6 pkt 1 rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że istnienie środków finansowych na udzielenie pomocy finansowej jest przesłanką wydania decyzji o przyznaniu funkcjonariuszowi pomocy. Wniósł o zobowiązanie Dyrektora Aresztu Śledczego w Ł. do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniosku z dnia 25 kwietnia 2007 roku o przyznanie pomocy finansowej w trybie art. 90 ustawy o Służbie Więziennej. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego powołując się na treść § 3 i § 5 ust. 1 powołanego rozporządzenia wskazał, iż wniosek o przyznanie pomocy finansowej powinien zostać rozpoznany w drodze decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego przyznającej pomoc finansową bądź odmawiającej przyznania tej pomocy. Z uwagi natomiast na fakt, że zarówno ustawa o Służbie Więziennej, jak i powołane rozporządzenie wykonawcze nie przewidują terminów, w jakich wnioski wniesione w trybie art. 90 ustawy o Służbie Więziennej powinny być rozpatrywane należy zdaniem pełnomocnika przyjąć, że zastosowanie znajdzie 35 k.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być natomiast załatwiane sprawy, które mogą być rozpoznane w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane organowi z urzędu, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia otrzymania odwołania. Gdyby zatem uznać, że sprawa z wniosku należy do spraw szczególnie skomplikowanych – co w ocenie skarżącego nie ma miejsca, gdyż sprawę można rozpoznać w oparciu o dokumenty załączone do wniosku – to ustawowy okres 2 miesięcy upłynął bezskutecznie z dniem 27 czerwca 2007 roku. W niniejszej sprawie nie zachodzą również okoliczności, o których mowa w § 5 powołanego rozporządzenia, co powoduje, że najpóźniej od dnia 28 czerwca 2007 roku Dyrektor Aresztu Śledczego w Ł. pozostaje w zwłoce. Odwołując się natomiast do treści art. 36 k.p.a. pełnomocnik skarżącego wskazał, iż orzekający w niniejszej sprawie organ administracji publicznej niezałatwiając sprawy w terminie, o którym mowa w art. 35 k.p.a. obowiązany był zawiadomić stronę podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, gdyż postanowienie z dnia 23 maja 2007 roku, w którym choć organ wyjaśnił przyczyny z powodu których sprawa nie została rozpatrzona w terminie nie można uznać i taktować jako zawiadomienia w trybie art. 36 k.p.a. Wskazana przez Dyrektora Aresztu Śledczego w Ł. okoliczność braku środków na przyznanie wnioskowanej pomocy finansowej nie może być, w ocenie strony skarżącej, przyczyną uzasadniającą zwłokę w wydaniu rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, gdyż ustawodawca w § 1 powołanego rozporządzenia wyraźnie rozdzielił kwestię przyznania pomocy finansowej od kwestii jej wypłaty. Nie budzi zatem zdaniem skarżącego żadnych wątpliwości, że wypłata pomocy finansowej następuje dopiero po jej przyznaniu w formie decyzji i stanowi odrębny etap postępowania. Funkcjonariusz Służby Więziennej dopiero bowiem po uzyskaniu decyzji o przyznaniu pomocy finansowej może żądać jej wypłaty. Powołując się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 22 czerwca 1998 roku, sygn. akt IV SAB 42/98 pełnomocnik podkreślił, że brak środków finansowych nie może stanowić przesłanki do sprzecznego z treścią art. 35 § 3 k.p.a. powstrzymywania się od wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania. Powyższy brak dotyczy bowiem kwestii odrębnej związanej z wykonaniem decyzji a nie dotyczy istoty sprawy, która winna być rozstrzygnięta w trybie ustalonym w art. 104 § 1 k.p.a. Po drugie zupełnie niezrozumiała jest w ocenie pełnomocnika argumentacja organu, w której kwestia braku środków finansowych jest związana z treścią § 5 pkt 4 powołanego rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że rozpatrywanie wniosków o przyznanie pomocy finansowej, udokumentowanych w sposób przewidziany w rozporządzeniu następuje według kolejności ich składania, zgodnie z rejestrem prowadzonym przez daną jednostkę organizacyjną.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Aresztu Śledczego w Ł. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że postanowienie z dnia 23 maja 2007 roku wydane zostało z uwzględnieniem zasad określonych w § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 roku w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, z których wynika wprost, że decyzja o przyznaniu pomocy finansowej może zostać wydana dopiero po rozpatrzeniu pisemnego wniosku funkcjonariusza, które następuje w kolejności składania wniosków, zgodnie z rejestrem prowadzonym przez jednostkę organizacyjną Służby Więziennej. Odnosząc się natomiast kwestii pozostawania organu w bezczynności, Dyrektor Aresztu Śledczego wskazał, iż nie mogąc rozstrzygnąć wniosku, którego treścią są zobowiązania finansowe wydał w sprawie postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie natomiast do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1- 4.

Dopuszczalność skargi na bezczynność organu administracji publicznej występuje zatem wówczas, gdy organ zwleka z wydaniem decyzji, postanowienia albo aktu lub dokonaniem czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej.

W przypadku wniesienia skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Dotyczy to zatem sytuacji gdy decyzja lub postanowienie nie zostały podjęte w pierwszej instancji, jak i w przypadku, gdy w obowiązującym terminie nie zostały one wydane przez organ drugiej instancji, jeżeli oczywiście w odniesieniu do danej decyzji lub postanowienia istnieje możliwość uruchomienia toku instancji. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że występują negatywne przesłanki do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest skarga na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w Ł. w przedmiocie niewydania rozstrzygnięcia w sprawie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

W pierwszym rzędzie rozważenia wymagała więc kwestia dopuszczalności skargi.

Na wstępie należy bowiem wskazać, iż merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola dopuszczalności środka zaskarżenia. Wśród okoliczności czyniących skargę niedopuszczalną, ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymienia niewyczerpanie (przez wnoszącego skargę) środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Uzależnienie dopuszczalności skargi od wcześniejszego wykorzystania przysługujących stronie środków zaskarżenia związane jest z zakresem działania sądów administracyjnych, które sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W tym kontekście należy zatem wskazać, że zgodnie z treścią art. 52 § 1 powołanej ustawy, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 ustawy).

Z treści powyższego przepisu wynika, że przesłanka dopuszczalności postępowania sądowoadministracyjnego w odniesieniu do skarg na bezczynność, polegająca na niewydaniu w terminie decyzji, sprowadza się do tego, iż skarżący obowiązany jest, przed wniesieniem skargi, do wyczerpania środków prawnych przewidzianych w art. 37 k.p.a. tzn. winien wnieść zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie. Terminy natomiast załatwiania spraw w postępowaniu jurysdykcyjnym określają przepisy art. 35 k.p.a. i dopiero przekroczenie tych terminów (ewentualnie terminów szczególnych lub przedłużonych w związku z postanowieniami art. 36 k.p.a.) oznacza stan bezczynności zaskarżalnej do sądu administracyjnego oczywiście po uprzednim wyczerpaniu trybu, o którym mowa w art. 37 k.p.a.

W niniejszej sprawie skarżący – P. Z. wyczerpał tryb, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., bowiem pismem z dnia 30 maja 2007 roku skierowanym do organu wyższego stopnia – Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. wniósł zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez organ I instancji. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Ł. rozpoznał zaś zażalenie.

Oceniając natomiast zasadność wniesionej skargi podnieść należy, iż przytoczone w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie. Dyrektor Aresztu Śledczego w Ł. wbrew bowiem ustawowemu obowiązkowi ustosunkowania się do wniosku strony skarżącej z dnia 27 kwietnia 2007 roku o przyznanie pomocy finansowej na podstawie art. 90 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 roku o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 61, poz. 283 ze zm.), nie rozpoznał tego wniosku w formie przewidzianej prawem.

Zgodnie bowiem z treścią art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (art. 104 § 2 k.p.a.). Powołany przepis wyznacza zatem przedmiot decyzji – sprawa administracyjna oraz rodzaje rozstrzygnięć sprawy (merytoryczne lub niemerytoryczne). Nie wyznacza natomiast kategorii spraw administracyjnych rozstrzyganych w formie decyzji administracyjnej. Formę załatwienia sprawy wyznaczają przepisy prawa materialnego oraz w ograniczonym zakresie przepisy prawa procesowego (np. art. 149 § 3, art. 151, art. 157 § 3, art. 158 k.p.a.). Przepisy te tworzą podstawę prawną wydania decyzji (por. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz" Wyd. C.H. Beck 2004, str. 343).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że przyznanie bądź odmowa przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, zgodnie z ustawą z dnia 26 kwietnia 1996 roku o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 61, poz. 283 ze zm.) powinna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie bowiem do treści art. 90 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębną nieruchomość, domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego lub domu w ramach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego. Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określił w drodze rozporządzenia, wysokość, szczegółowe zasady przyznawania i wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej, o której mowa w ust. 1, uwzględniając przypadki, w których pomoc ta jest przyznawana lub podlega zwrotowi, jak również sposób obliczania wysokości pomocy finansowej przyznawanej lub orzekanej do zwrotu, a także rodzaje dokumentów wymaganych przy ubieganiu się o przyznanie tej pomocy (art. 90 ust. 2 ustawy). Z § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 132, poz.1235) wynika również jasno, iż pomoc finansowa przyznawana jest w formie decyzji.

Przesłanki przyznania pomocy finansowej określone zostały zatem wyraźnie w ustawie, a decyzje wydawane w tym przedmiocie nie mają charakteru uznaniowego. Są to decyzje związane i nie ma potrzeby potwierdzania istniejącego prawa, gdyż sama decyzja o przyznaniu pomocy finansowej prawo to potwierdza, bądź w przypadku odmowy – neguje jego istnienie. Oznacza to, że organ nie ma podstaw prawnych, by odmówić funkcjonariuszowi przyznania pomocy finansowej z uwagi na brak środków, jeśli spełnia on przesłanki do jej otrzymania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2006 roku, sygn. akt II SA/Wa 618/06, LEX nr 265553).

W niniejszej sprawie w dniu 27 kwietnia 2007 roku skarżący – P. Z. wystąpił z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Aresztu Śledczego w Ł. działając na podstawie art. 36 § 1, art. 123 i art. 142 k.p.a. oraz § 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 roku w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego orzekł, że ze względu na brak środków finansowych przeznaczonych na pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego rozpatrzenie wniosku skarżącego nastąpi po ich uzyskaniu.

Brak środków finansowych nie może jednak stanowić przesłanki do sprzecznego z treścią art. 35 § 3 k.p.a. powstrzymywania się od wydania decyzji o przyznaniu, bądź odmowie przyznania pomocy finansowej. Fakt nieposiadania odpowiednich środków finansowych dotyczy bowiem kwestii odrębnej, związanej z wykonaniem decyzji, natomiast nie dotyczy istoty sprawy, która winna być rozstrzygnięta w trybie ustalonym w art. 104 § 1 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 1998 roku, sygn. akt IV SAB 42/98, LEX nr 45682). Organ winien odróżnić, że czym innym jest przyznanie pomocy osobie uprawnionej, a zupełnie czym innym jest wykonanie takiej decyzji. Przepisy ustawy o Służbie Więziennej oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia nie dają organowi podstaw prawnych do powstrzymywania się z wydaniem decyzji w przedmiocie przyznania pomocy finansowej do czasu uzyskania odpowiednich środków finansowych na ten cel. Posiadanie przez organ środków finansowych nie zostało wymienione jako jedna z przesłanek warunkujących przyznanie funkcjonariuszowi prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

Należy zatem uznać, iż w rozpoznawanej sprawie organ, mimo ustawowego obowiązku, nie wydał decyzji w przedmiocie przyznania bądź odmowy przyznania skarżącemu pomocy finansowej w prawnie ustalonym terminie. Oznacza to, iż Dyrektor Aresztu Śledczego w Ł. pozostaje w tym zakresie w bezczynności.

Postanowienie wydane przez Dyrektora Aresztu Śledczego w dniu [...]. stwierdzające, że ze względu na brak środków finansowych przeznaczonych na pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, rozpatrzenie wniosku skarżącego o przyznanie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego nastąpi po ich uzyskaniu, nie znajduje jednocześnie żadnego oparcia w przepisach prawnych. W podstawie prawnej tego rozstrzygnięcia powołano art. 36 § 1 k.p.a., który stanowi, iż o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Wprawdzie przepisy nie dają żadnych wskazówek co do tego, jaki to termin może być potrzebny do załatwienia sprawy, jednakże termin ten musi być wyraźnie oznaczony (w dniach, tygodniach, miesiącach). W rozpoznawanej sprawie Dyrektor Aresztu Śledczego w Ł. zawiadomił skarżącego, że przedmiotowa sprawa zostanie rozpatrzona w po uzyskaniu środków finansowych przeznaczonych na pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Tak enigmatycznie oznaczony termin do załatwienia sprawy narusza treść powołanego art. 36 § 1 k.p.a., który to przepis wyraźnie stanowi, iż organ ma obowiązek wskazania nowego terminu załatwienia sprawy.

Biorąc zatem pod uwagę powyższe okoliczności oraz fakt, że instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, Sąd stosownie do treści art. 149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązał Dyrektora Aresztu Śledczego w Ł. do wydania decyzji w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 27 kwietnia 2007 roku o przyznanie pomocy finansowej uregulowanej w art. 90 ustawy o Służbie Więziennej, w terminie 30 dni od dnia doręczenia akt administracyjnych organowi. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono stosownie do treści art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

a.ł.