Wyrok NSA, sygn. akt OSK 1395/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 2a, art. 13 ust. 2b, art. 40b ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 71 poz 838
law: Ustawa dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
article: art. 87 ust. 1, art. 93
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 185 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka, Sędziowie NSA Barbara Adamiak (spr.), Stanisław Nowakowski, Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 maja 2004 r. sygn. akt 3/II SA/Lu 1175/03 w sprawie ze skargi Adama G., Danuty D., Wojciecha P. wspólników spółki cywilnej "B." w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 14 sierpnia 2003 r. (...) w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sadowi Administracyjnemu w Lublinie 2. zasądza od Adama G., Danuty D., Wojciecha P. wspólników spółki cywilnej "B." w W. na rzecz Dyrektora Izby Celnej B. kwotę 280 zł /słownie: dwieście osiemdziesiąt zł/ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 14 sierpnia 2003 r. (...), wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, art. 13 ust. 2 pkt 3, ust. 2a i ust. 2b, art. 40b ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. 2000 nr 71 poz. 838 ze zm./ oraz par. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia /Dz.U. nr 32 poz. 262/, Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy decyzję wydaną przez Naczelnika Urzędu Celnego w K., (...) z dnia 22 czerwca 2003 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd środka przewozowego po drogach publicznych bez właściwego zezwolenia, określonego przepisami prawa o ruchu drogowym.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy stwierdził między innymi, że według art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych, za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3 /pojazdy zarejestrowane w kraju lub zagranicą, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach/, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu oraz za nieuiszczenie opłat, o których mowa w ust. 2 pkt 4, pobiera się kary pieniężne. Ponadto stosownie do art. 40b ust. 1 tej ustawy, osoby upoważnione przez naczelnika urzędu celnego są uprawnione do kontroli pojazdów wykonujących międzynarodowy transport drogowy w zakresie masy, nacisków osi lub wymiarów określonych przepisami Prawa o ruchu drogowym. Z kolei art. 40b ust. 2 cyt. ustawy stanowi, że w razie przekroczenia dopuszczalnej masy, nacisków osi lub wymiarów pojazdów, urzędy celne pobierają opłaty drogowe i kary pieniężne ustalone zgodnie z art. 13 ust. 2b.

Zdaniem organu odwoławczego z powyższych przepisów wynika, że pobór kar pieniężnych przez organy celne ma charakter obligatoryjny.

Dalej organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z par. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalny nacisk osi pojedynczej wynosi 100 kN. W przedmiotowej sprawie nacisk na drugą oś wyniósł w trakcie ważenia 127,86 kN, a więc o 27,86 kN więcej niż wynosi dopuszczalna norma.

Stosownie do art. 13 ust. 2b ustawy o drogach publicznych, wysokość kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2a, określa załącznik do ustawy. Według tego załącznika, za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, gdzie jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi ponad 125 kN do 140 kN, kara pieniężna wynosi 5.040 zł.

Organ odwoławczy stwierdził, iż czynności ważenia dokonano wagą samochodową do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów, posiadającą ważne świadectwo legalizacji z dnia 31 października 2001 r., wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w S. Wagi tego typu zostały zatwierdzone do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów przez Prezesa Głównego Urzędu Miar na mocy decyzji (...) z dnia 14 września 1998 r. Organ odwoławczy podniósł, że z protokółu stanowiącego załącznik do decyzji organu I instancji nie wynika, by w chwili dokonywania pomiaru, waga sygnalizowała jakiekolwiek nieprawidłowości, a więc proces ważenia przebiegał prawidłowo, o czym świadczy wydruk ważenia z dnia 22 czerwca 2003 r. Jest to dowód o znaczeniu podstawowym dla ustalenia stanu faktycznego, ponieważ program komputerowy jest tak opracowany, że każda nieprawidłowość w toku ważenia byłaby zasygnalizowana, a proces ważenia zostałby przerwany.

Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszym przypadku.

Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli: Adam G., Danuta D. i Wojciech P. - wspólnicy spółki cywilnej "B," Transport Międzynarodowy-Spedycja" w M., którzy zaskarżyli wymienioną decyzję w całości.

Skarga zarzuca:

1. naruszenie prawa materialnego przez pominięcie dyspozycji art. 43 ustawy Prawo przewozowe,

2. naruszenie art. 187 par. 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji na podstawie oczywiście niedokładnych ustaleń faktycznych.

Mając powyższe na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, przytaczając te same argumenty, które zostały powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrokiem z 20 maja 2004 r., po rozpoznaniu skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z 14 sierpnia 2003 r. (...) w przedmiocie kary pieniężnej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia 22 czerwca 2003 r. (...). W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą się ostać, bowiem zapadły z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Jest oczywiste, że wydanie decyzji w przedmiocie pobrania kary pieniężnej za przejazd środka przewozowego po drogach publicznych bez właściwego zezwolenia, wymaga prawidłowego ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego, co z kolei uzależnione jest od właściwego zebrania dowodów, a następnie ich wszechstronnego rozważenia i oceny, zgodnie z zasadami określonymi w przepisach art. 7, 77 par. 1 i 80 Kpa.

Jak to wynika z akt postępowania administracyjnego, jedynym dowodem jaki posłuży organowi administracji do poczynienia ustalenia faktycznego w zakresie przejazdu po drodze publicznej pojazdu - o naciskach osi przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach - był dowód z pomiaru wielkości fizycznej, a mianowicie obciążenia, jakie wywierały osie tego pojazdu na pomost wagi. Wynik owego pomiaru został uwidoczniony na dokumencie - wydruku komputerowym, wykonanym w trakcie ważenia, który między innymi zawiera dane o dacie i numerze ważenia, numerze pojazdu i jego masie. Pomiar obciążenia dokonany został - jak podnosi organ administracji - przy użyciu wagi samochodowej służącej do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdu, co do której Naczelnik Obwodowego Urzędu Miar w S. w dniu 31 października 2001 r. wydał stosowne świadectwo legalizacji. Nie przesądza to jednak o prawidłowości przeprowadzenia dowodu z pomiaru obciążenia, jakie wywierały osie pojazdu na pomost wagi, bowiem ów pomiar musi spełniać jeszcze inne wymogi przewidziane prawem, poza oczywistym wymogiem posłużenia się wagą posiadającą świadectwo legalizacji. Chodzi tu w szczególności o wymóg zachowania przewidzianej prawem procedury przy przeprowadzaniu pomiaru, co w przepisach ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach /Dz.U. 2001 nr 63 poz. 636 ze zm./ określone jest jako tzw. wymagania metrologiczne, którym powinny odpowiadać przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej, przy uwzględnieniu rodzajów dowodów tej kontroli, a także warunków właściwego stosowania i warunków technicznych ich użytkowania /art. 9 pkt 3 cyt. ustawy/. Owe wymagania skonkretyzowane zostały w akcie wykonawczym do cyt. ustawy, a mianowicie w rozporządzeniu właściwego ministra, które - co sądowi wiadome jest z urzędu - wydane zostało dopiero w dniu 10 lutego 2004 r. /rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu - Dz.U. 2004 nr 35 poz. 316/. Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 13 marca 2004 r., co oznacza, że pomiędzy wejściem w życie ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach /1 stycznia 2003 r./, a dniem 13 marca 2004 r. nie istniały prawnie wiążące przepisy metrologiczne, których stosowanie przez organ administracji, zarówno w dacie dokonania pomiaru jak i obecnie, ma charakter obligatoryjny, co wprost wynika z obowiązku nałożonego przez ustawodawcę /art. 1, art. 2 ust. 1 pkt 2, w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy Prawo o miarach/.

Należy w tym miejscu zauważyć, że jakkolwiek Prezes Głównego Urzędu Miar w dniu 22 grudnia 2000 r. wydał zarządzenie Nr 39 w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu /Dz.Urz. Miar i Probiernictwa 2000 nr 6 poz. 40/, na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w przepisie art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. - Prawo o miarach /Dz.U. nr 56 poz. 248 ze zm./ w jego brzmieniu obowiązującym do dnia 29 marca 2000 r., to jednak okoliczność ta pozostaje bez wpływu na ocenę legalności działalności organów administracji w niniejszej sprawie z poniżej przytoczonych powodów.

W myśl przepisu art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, źródłami powszechnie obowiązującego prawa są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Stosownie zaś do art. 92 ust. 1 Konstytucji, rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu.

W świetle wyżej wskazanych norm konstytucyjnych, nie budzi wątpliwości to, że zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Miar Nr 39 z dnia 22 grudnia 2000 r. nie stanowi źródła powszechnie obowiązującego prawa. Ponadto, przyjmując nawet domniemanie legalności owego aktu prawnego /co jest zasadą prawa konstytucyjnego/, zauważyć należy, że zarządzenie to miało charakter wewnętrzny i obowiązywało tylko jednostki organizacyjnie podległe organowi wydającemu ten akt i nie mogło stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów /art. 93 ust. 1 i 2 Konstytucji/. Co więcej, z mocy przepisu art. 47 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. 2000 r. Nr 120 poz. 1268/ dokonana została nowelizacja art. 8 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. Prawo o miarach i upoważnienie do wydania przepisów wykonawczych przyznane zostało Radzie Ministrów - w drodze rozporządzenia. Następnie z mocy przepisu art. 11 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów, ustawy o działach administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. 2001 nr 154 poz. 1800/ dokonana została kolejna nowelizacja art. 8 cyt. ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. - Prawo o miarach i upoważnienie do wydania przepisów wykonawczych przyznane zostało ministrowi właściwemu do spraw gospodarki - w drodze rozporządzenia. Jakkolwiek w cyt. ustawie z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów, ustawy o działach administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw, zawarty został przepis przejściowy /art. 51/,w myśl którego do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie upoważnień zmienianych tą ustawą, zachowywały moc przepisy dotychczasowe, o ile nie były sprzeczne z tą ustawą, to jednocześnie ustawodawca dopuścił taką możliwość w określonym przedziale czasowym, a mianowicie nie dłużej niż do dnia 30 czerwca 2002 r. Oznacza to, że na skutek zawartej w tym przepisie derogacji pośredniej, omawiane zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Miar, niezależnie od przytoczonych wyżej zarzutów rangi konstytucyjnej, musiało utracić swoją moc najpóźniej z upływem dnia 30 czerwca 2002 r. Po tej więc dacie, aż do dnia wejścia w życie rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu - tj. 13 marca 2004 r. - brak było jakichkolwiek przepisów metrologicznych, na podstawie których organy administracji mogłyby dokonywać pomiarów w zakresie niezbędnym do ustalenia opłaty drogowej, określonej w art. 13 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. 2000 nr 71 poz. 838 ze zm./.

Poza zasadniczym nurtem rozważań prawnych, wskazać także należy na inne istotne uchybienia organów administracji, które miały miejsce w niniejszej sprawie. Chodzi tu w szczególności o kwestię wydania decyzji przez organ pierwszej instancji bez zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i bez umożliwienia - przed wydaniem decyzji - wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań /art. 10 par. 1 Kpa/. Organ administracji nie mógł odstąpić od tej zasady, gdyż brak było przesłanek określonych w par. 2 art. 10 Kpa - załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Ponadto decyzję organu pierwszej instancji doręczono kierowcy pojazdu, który nie był przedstawicielem strony, jak też ustanowionym pełnomocnikiem, co naruszało przepis art. 40 Kpa.

W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że organy administracji publicznej obu instancji naruszyły podstawowe zasady postępowania administracyjnego, określone w przepisach art. art. 10 par. 1, 40 par. 1, 45 oraz art. 61 par. 4 Kpa.

Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ w zw. z art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Dyrektor Izby Celnej w B. złożył skargę od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 maja 2004 r. Skarżący organ zarzuca powyższemu orzeczeniu: naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 13 ust. 2a i ust. 2b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. - o drogach publicznych /Dz.U. 2000 nr 71 poz. 838 ze zm./ w związku z art. 8 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. - Prawo o miarach /Dz.U. nr 55 poz. 248 ze zm./, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 marca 2001 r., a także naruszenie przepisów postępowania - art. 145 par. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ w związku z art. 7, 77 i 80 Kpa oraz art. 40b ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. 2000 nr 71 poz. 838 ze zm./ poprzez przyjęcie, iż uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi z uwzględnieniem kosztów postępowania, względnie uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Uzasadniając zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej, Dyrektor Izby Celnej podnosi, iż zgodnie z art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r., za przejazd po drogach publicznych pojazdów z ładunkiem, bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach lub bez zezwolenia określonego przepisami ustawy - Prawo o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, pobiera się kary pieniężne. Regulacja ta nakłada na właściwe organy administracyjne bezwzględny obowiązek nałożenia kary pieniężnej w wypadku stwierdzenia którejkolwiek ze wskazanych wyżej okoliczności. Organ przyznaje, iż wszelkie pomiary dokonywane w celu ustalenia czy zaistniały okoliczności przewidziane w art. 13 ust. 2a powoływanej ustawy, powinny być dokonywane z zastosowaniem urządzeń spełniających wymagania prawne, przewidziane dla tego typu urządzeń. Skarżący kwestionuje przyjęte przez Sąd założenie, iż zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Miar Nr 39 z dnia 22 grudnia 2000 r. pozostaje poza konstytucyjnym katalogiem źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Do dnia 30 marca 2001 r. pozostawały w obrocie prawnym przepisy art. 8 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. - Prawo o miarach, upoważniający Prezesa Głównego Urzędu Miar do wydania wskazanego wyżej zarządzenia. W demokratycznym państwie prawa, akty prawne legitymujące konstytucyjny porządek prawny, posiadają swój byt prawny polegający na ich obowiązywaniu od momentu wejścia w życie aż do chwili jego uchylenia. W myśl art. 51 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. - o zmianie ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów, ustawy o działach administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 154 poz. 1800/ do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie upoważnień określonych ta ustawą, nie dłużej jednak niż do 30 czerwca 2002 r. zachowują moc przepisy dotychczasowe, o ile nie są sprzeczne z ustawą. W rezultacie tej regulacji, przepisy zarządzenia Nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. uznać należy za powszechnie obowiązujące. Konsekwencją powyższego założenia jest uznanie prawidłowości dokonania legalizacji używanych przez Urząd Celny w K. urządzeń pomiarowych przeprowadzone przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w S., w wyniku którego zostało wystawione Świadectwo Legalizacji w dniu 31 października 2001 r. Dyrektor Izby Celnej odnosząc się do podniesionego przez sąd zarzutu zastosowania przez organ celny wagi o IIII klasie dokładności, wskazuje na treść pism Obwodowych Urzędów Miar w S. z 26 maja 2004 r. i w Z. z dnia 28 maja 2004 r., zgodnie z którymi wagi stosowane na przejściach granicznych w K. i H., dla których klasa dokładności przy pomiarze statycznym wynosi IIII, to klasa dokładności dla tych samych wag przy ważeniu dynamicznym wynosi II.

W dalszej części uzasadnienia organ skarżący neguje naruszenie przez organy celne przepisów art. 7, 77 i 80 Kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna, a zawarty w niej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jest oczywiście słuszny. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej należy uznać zasadność zawartego w nich twierdzenia, że dowody będące podstawą wydania decyzji przez Naczelnika Urzędu Celnego w K. oraz Dyrektora Izby Celnej w B. nie budzą zastrzeżeń zarówno w zakresie ich wiarygodności jak i poprawności formalnej.

Jak wynika z akt sprawy, waga używana na przejściu granicznym w K. posiada IIII klasę techniczną, co - zdaniem sądu I instancji dyskwalifikuje ją jako urządzenie, które może być stosowane do dokonywania wyliczeń na potrzeby oceny pojazdów z punktu widzenia uznania ich za pojazdy nienormatywne, w szczególności zaś uzyskane dzięki niej dane nie mogą być podstawą do wymierzenia kar administracyjnych. Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z danymi zawartymi w świadectwie legalizacji przedmiotowej wagi, wystawione przez Naczelnika Urzędu Miar w S., przedmiotowa waga posiada IIII klasę dokładności przy tzw. obciążeniu statycznym. W tym miejscu należy zaznaczyć brak tożsamości między powoływanym podziałem wag ze względu na wymagania metrologiczne na klasę 1 i 2, a podziałem wag nieautomatycznych na klasy 2, 3 i 4 ogólnego przeznaczenia. Między dwoma wspomnianymi podziałami zachodzi relacja podporządkowania i w konsekwencji wszystkie wagi, które da się zakwalifikować do pierwszej grupy są wagami klasy 2, 3 lub 4 zgodnie z drugim stosowanym rozróżnieniem.

Wniosek taki można wprost wyprowadzić z relacji przepisów zawartych w załączniku do zarządzenia Nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. W myśl ust. 1 par. 1 powyższego aktu, ze względu na wymagania metrologiczne wagi dzieli się dwie klasy dokładności: 1 i 2, jednocześnie ust. 2 tego paragrafu stanowi, że wagi te winny odpowiadać postanowieniom dotyczącym przepisów metrologicznych o wagach nieautomatycznych klasy dokładności 2, 3 i 4 ogólnego przeznaczenia. Rozważania te należy prowadzić zdając sobie w pełni sprawę, że przepisy przytoczonego zarządzenia nie stanowią prawa powszechnie obowiązującego i nie mogą być podstawą wydania decyzji lecz mają jedynie wymiar wewnętrzny. Zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Natomiast w myśl art. 93 ustawy zasadniczej, uchwały Rady Ministrów oraz zarządzenia Prezesa Rady Ministrów i ministrów mają charakter wewnętrzny i obowiązują tylko jednostki organizacyjne podległe organowi wydającemu te akty, a jednocześnie nie mogą one stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów, przy czym akty te podlegają kontroli co do ich zgodności z powszechnie obowiązującym prawem.

W świetle powyższych regulacji nie ulega wątpliwości, że powoływane zarządzenie Nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z 2 grudnia 2000 r. - w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu /Dz.Urz. Miar i Probiernictwa 2000 nr 6 poz. 40/ wydanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. - Prawo o miarach /Dz.U. nr 56 poz. 249 ze zm./ nie mogło stanowić podstawy wydania decyzji administracyjnej. Z akt sprawy wynika jednak, że organy celne wydając decyzje administracyjne i wymierzając przedmiotowe kary, nie stosowały przepisów zarządzenia. Zarządzenie Prezesa mogło stanowić jedynie o regulacji dotyczącej klasy wag, które są zainstalowane na przejściach granicznych, ze względu na wymagania metrologiczne i jako wewnętrzna regulacja zobowiązywać pracowników do zaliczenia wagi do danej klasy. Podstawą wydania zaskarżonych decyzji były przepisy art. 13 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. 2000 nr 71 poz. 838 ze zm./, zaś wysokość wymierzonej kary administracyjnej pozostaje w zgodzie ze stawkami określonymi w załączniku do powołanej ustawy, przewidzianymi za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, gdzie dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 100 kN. Niezrozumiałe są zatem wywody sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku, co do zarządzenia, które nie stanowiło podstawy wydanych decyzji; organ nawet w uzasadnieniu tych decyzji nie powołał się na zawarte w nim regulacje.

Odnosząc się do podnoszonego w uzasadnieniu wyroku faktu naruszenia w toku postępowania administracyjnego art. 10 par. 1, 40 par. 1 i par. 2 oraz 61 par. 4 Kpa należy podkreślić, że nie można uznać, aby strona postępowania administracyjnego była pozbawiona czynnego w nim udziału czy też możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów czy materiałów. Wskazane uchybienia w zakresie doręczenia decyzji z całą pewnością nie miały w przedmiotowej sprawie wpływu na treść rozstrzygnięcia ani nie stanowiły podstawy do wznowienia postępowania. Doręczenie decyzji organów celnych obu instancji nastąpiło do rąk strony i tym samym miała ona pełną możliwość udziału w postępowaniu.

W świetle powyższych okoliczności należy uznać, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny winien dokonać oceny zaskarżonych decyzji w oparciu o przepisy prawa, na podstawie którego zostały wydane skarżone decyzje /art. 13 ust. 2a i 2b ustawy o drogach publicznych oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia/.

Organy orzekające w sprawie nie mogły stosować przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań pojazdów w ruchu /Dz.U. nr 35 poz. 316/, gdyż weszły one w życie 13 marca 2004 r. czyli po dacie wydania przedmiotowych decyzji.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 par. 1 oraz art. 203 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, orzekł jak w sentencji.