Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2617/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6359 Inne o symbolu podstawowym 635
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Sportu
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: par. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1130
law: Rozporządzenie Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej.
article: art. 32
journal: Dz.U. 2010 nr 127 poz 857
law: Ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie.
article: art. 190, art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. a, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant ref. Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2018 r. sprawy ze skargi R.K. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium sportowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r.; 2. zasądza od Ministra Sportu i Turystyki na rzecz R.K. kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 2617/17

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Minister Sportu i Turystyki odmówił przyznania stypendium sportowego R. K., zawodniczce kadry narodowej osób niepełnosprawnych w kolarstwie w związku z niespełnieniem przez zawodniczkę przesłanki z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej (Dz. U. z 2012 r. poz. 1130). Zgodnie bowiem z § 4 ust. 2 rozporządzenia, stypendium sportowe może otrzymać członek kadry narodowej, który uczestniczył w mistrzostwach świata, o ile, zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia, brało w nich udział co najmniej 12 zawodników z co najmniej 8 państw. Według organu warunek ten nie został spełniony, bowiem w Mistrzostwach Świata w Kolarstwie, które odbyły się w dniach od 29 sierpnia do 1 września 2013 r. w [...] w Kanadzie w konkurencji jazdy indywidualnej na czas kobiet na dystansie 17,3 km w klasie H2 startowało 10 zawodniczek z 8 państw, zaś w konkurencji wyścigu ze startu wspólnego kobiet na dystansie 51,8 km w klasie H2 startowało 11 zawodniczek z 8 państw.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy w wyniku odwołania złożonego przez stronę Minister Sportu decyzją z dnia [...] marca 2014 r. utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie.

Organ za chybiony uznał zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, z uwagi na zrównanie praw sportowców pełnosprawnych i niepełnosprawnych w ustawie z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. Nr 127, poz. 857, ze zm.). Wskazał bowiem, że ustawodawca przyjął jednakowe zasady przyznawania stypendiów sportowych dla zawodników pełnosprawnych i niepełnosprawnych. Podkreślił również, że obowiązujące przepisy umożliwiają przyznanie stypendiów sportowych wyłącznie grupie zawodników spełniających określone kryteria rywalizacji sportowej, a to mieści się w granicach swobody legislacyjnej ustawodawcy i nie ma charakteru dyskryminującego w stosunku do innych sportowców, w tym sportowców niepełnosprawnych. W konkluzji stwierdził, że ograniczenie wynikające z przepisu § 5 ust. 1 rozporządzenia odnosi się zarówno do zawodników niepełnosprawnych, jak i zawodników pełnosprawnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1736/14 oddalił skargę R. K. na powyższą decyzję .

Sąd stwierdził, że nie budzi wątpliwości, iż zgodnie z art. 32 ust. 7 ustawy, rozporządzenie zostało wydane przez właściwy organ administracji publicznej. W przepisie wskazano bowiem, że rozporządzenie wyda minister właściwy do spraw kultury fizycznej, a stosownie do § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Sportu i Turystyki (Dz. U. Nr 248, poz. 1489) Minister Sportu i Turystyki kieruje działem administracji rządowej w zakresie kultury fizycznej. Ponadto rozporządzenie spełniając warunki upoważnienia ustawowego określa: - podstawę i wysokość stypendium oraz miejsce zajęte przez członka kadry narodowej we współzawodnictwie międzynarodowym (§ 4); - czas przyznania stypendium (§ 3); - sposób i termin jego wypłacania (§ 6 i § 7).

Sąd wskazał ponadto, że w uzasadnieniu do projektu ustawy, przyjęto założenie, iż ograniczenie reglamentacji prawnej sportu do niezbędnego minimum nie oznacza, że poza regulacją prawną pozostanie aktywność fizyczna osób niepełnosprawnych. Dostęp do aktywności fizycznej dotyczy wszystkich na równych zasadach, dlatego zrezygnowano z dotychczasowego podziału na sport osób "zdrowych" oraz "niepełnosprawnych". Sportowcy niepełnosprawni zostali objęci tą samą regulacją co pozostali sportowcy, a w miejsce dotychczasowych dwóch aktów podustawowych dotyczących przyznawania stypendium sportowcom pełno- i niepełnosprawnym, wprowadzono jeden akt regulujący przyznawanie stypendium dla wszystkich sportowców tj. rozporządzenie z dnia 15 października 2012 r.

W kontekście upoważnienia ustawowego wyrażonego w art. 32 ust. 7 ustawy, które zawiera się w sformułowaniu "szczególny tryb" Sąd stwierdził, że ustalenie trybu, to wskazanie zasad postępowania dla realizacji określonego celu, w tym przypadku ustalenie zasad warunkujących postępowania w celu realizacji uprawnienia do przyznania stypendium sportowego. Korzystając więc z upoważnienia ustawowego zawartego w art. 32 ust. 7 ustawy organ rozporządzeniem z dnia 15 października 2012 r. określił tryb i procedury przyznawania stypendiów sportowych. Sąd podkreślił, że całe rozporządzenie określa procedury przyznawania stypendium, wskazując w § 5 ust. 1, iż "Członek kadry narodowej może otrzymać stypendium, jeżeli w zawodach, o których mowa w § 4 ust. 2 i 3, brało udział co najmniej 8 państw w danej konkurencji, przy czym w konkurencjach indywidualnych brało udział co najmniej 12 osób, a w konkurencjach zespołowych co najmniej 8 drużyn, osad lub załóg." Ponadto z komunikatu Międzynarodowej Federacji Kolarskiej (Union Cycliste Internationale) dotyczącego zawodów, które odbyły się w dniach od 29 sierpnia do 1 września 2013 r. w [...] w Kanadzie wynika, iż w obydwu konkurencjach startowało mniej niż 12 zawodników z ośmiu państw oraz, że skarżąca w obu konkurencjach zajęła drugie miejsce.

Mając powyższe na uwadze, według Sądu, w przypadku skarżącej nie została spełniona przesłanka z § 5 ust. 1 rozporządzenia warunkująca przyznanie stypendium sportowego, a ponieważ regulamin zawodów w tej konkurencji nie przewidywał udziału mniejszej liczby zawodników, nie mógł mieć zastosowania § 5 ust. 2 rozporządzenia.

W konkluzji Sąd wywiódł, że obowiązujące uprzednio rozporządzenie z dnia 26 stycznia 2009 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej osób niepełnosprawnych i kadry paraolimpijskiej, w swojej treści nie przewidywało zapisów podobnych do § 5 ust. 1 rozporządzenia. Jednakże ograniczało możliwość przyznania stypendium do zajęcia przez zawodnika pierwszych trzech miejsc. Obecnie, zgodnie z art. 32 ust. 7 ustawy, minister uprawniony do wydania rozporządzenia kierując się "także zajętym przez członka kadry narodowej miejscem we współzawodnictwie międzynarodowym" przyznaje prawo do stypendium zawodnikom, którzy zajęli miejsca od pierwszego do ósmego, dlatego rozporządzenie nie naruszyło art. 32 Konstytucji RP.

W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku przez Renatę Kałużę Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 lipca 2017 r. w sprawie o sygn. II GSK 2876/15 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

NSA przesądził, że zarzuty dotyczące naruszenia § 5 ust.1 i 2 rozporządzenia z dnia 15 października 2012 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 1130), są bezzasadne natomiast zgodził się z.zarzutem skargi kasacyjnej, że Minister w oparciu o art. 32 ust. 7 ustawy o sporcie, nie był uprawniony do wprowadzenia w § 5 ust. 1 rozporządzenia kryterium wymaganej liczby startujących zawodników, z uwagi na brak delegacji ustawowej w tym zakresie. Za równie zasadny NSA uznał także zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Przyjmuje się, iż ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.

Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.

Niewątpliwie ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (tak również: m.in. H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 681-682 i powołane tam orzecznictwo).

Pamiętać należy przy tym, iż ocena prawna, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez NSA istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu.

W konsekwencji należy uznać, iż związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.

W niniejszej sprawie materialną podstawę rozstrzygnięcia stanowił § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej (Dz. U. z 2012 r. poz. 1130), wydany przez Ministra Sportu i Turystyki w oparciu o delegację ustawową określoną w art. 32 ust. 7 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie.

Przepis ten daje ministrowi właściwemu do spraw kultury fizycznej kompetencje do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowego trybu przyznawania, wstrzymywania i pozbawiania stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej, podstawy i wysokości stypendium, czasu, na jaki może zostać ono przyznane, przy uwzględnieniu sposobu i terminu ich wypłacania, a także zajętego przez członka kadry narodowej miejsca we współzawodnictwie międzynarodowym.

Jak uznał Naczelny Sąd Administracyjny w ww/ wyroku Minister w oparciu o art. 32 ust. 7 ustawy o sporcie, nie był uprawniony do wprowadzenia w § 5 ust. 1 rozporządzenia kryterium wymaganej liczby startujących zawodników, z uwagi na brak delegacji ustawowej w tym zakresie.

NSA wyjaśnił, że problem przekroczenia granic upoważnienia ustawowego do wydania rozporządzenia był przedmiotem zainteresowania Trybunału Konstytucyjnego i doczekał się analizy w licznych orzeczeniach (np. w wyrokach z dnia 4 listopada 1997 r., sygn. akt U 3/97; z dnia 16 lutego 1999 r., sygn. akt SK 11/98; z dnia 16 stycznia 2007 r., sygn. akt U 5/06, czy z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt U 2/08) w których Trybunał podkreśla, że rozporządzenie jest aktem prawnym wydawanym w celu wykonania ustawy i na podstawie udzielonych w niej upoważnień. Konstrukcję i treść rozporządzenia, jako aktu wykonawczego do ustawy determinują trzy warunki. Po pierwsze, rozporządzenie musi być wydane na podstawie wyraźnego (nie opartego tylko na domniemaniu ani na wykładni celowościowej), szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie. Po drugie, musi być wydane w granicach tego upoważnienia i w celu wykonania ustawy. Po trzecie, rozporządzenie nie może być sprzeczne z normami Konstytucji i aktem ustawodawczym, na podstawie którego zostało wydane, a także z obowiązującymi aktami ustawodawczymi, które w sposób bezpośredni regulują materie będące przedmiotem rozporządzenia. Warunki te oznaczają więc zakaz wydawania rozporządzeń bez upoważnienia ustawowego, niebędących aktami wykonującymi ustawę oraz sprzecznych z Konstytucją i obowiązującymi ustawami. Naruszenie jednego z tych warunków może powodować zarzut niezgodności rozporządzenia z ustawą i z Konstytucją. Brak stanowiska ustawodawcy w danej sprawie, przejawiający się w braku lub choćby tylko nieprecyzyjności upoważnienia, musi być interpretowany jako nieudzielenie kompetencji normodawczej w danym zakresie. Oznacza to, że rozporządzenie - jako wydane na podstawie ściśle określonego upoważnienia ustawowego - nie może dowolnie modyfikować ani uzupełniać upoważnienia. Odstępstwa od treści upoważnienia nie mogą być usprawiedliwione względami praktycznymi ani potrzebami związanymi z rozstrzyganiem konkretnych problemów prawnych. Rozporządzenie nie jest aktem normatywnym samoistnym, lecz jego zadaniem jest wykonywanie ustawy, nie zaś jej modyfikowanie, uzupełnianie czy powtarzanie jej postanowień. Istnieje zatem funkcjonalny związek między ustawą a wydawanym z jej upoważnienia aktem wykonawczym. Wzajemne relacje między ustawą a rozporządzeniem oparte są na założeniu, że akt wykonawczy konkretyzuje przepisy ustawy. Przepis art. 92 Konstytucji RP nakłada na ustawodawcę zwykłego obowiązek precyzyjnego i szczegółowego formułowania zakresu delegacji, a na organy upoważnione do wydawania rozporządzeń - obowiązek ścisłego wykonywania delegacji. Tym samym akt wykonawczy jest ściśle związany z wolą ustawodawcy, wyrażoną w delegacji ustawowej.

Ustawa o sporcie w zdaniu 2 art. 32 ust. 1 stanowi, że stypendium sportowe może otrzymać członek kadry narodowej, który zobowiąże się w formie pisemnej do realizacji programu przygotowań do igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich lub igrzysk głuchych albo programu przygotowań do mistrzostw świata lub mistrzostw Europy, opracowanego przez właściwy polski związek sportowy, oraz do udziału w tych zawodach. Ustawodawca w art. 32 ust. 7 przewidział kryterium kierowania się miejscem zajętym przez członka kadry narodowej we współzawodnictwie międzynarodowym. Poza wskazanymi kryteriami ustawodawca nie ustanowił innych warunków, od których spełnienia uzależniałby otrzymanie przez sportowca stypendium.

Upoważnienie ustawowe zawarte w art. 32 ust. 7 ustawy o sporcie stanowi, że minister właściwy do spraw kultury fizycznej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb przyznawania, wstrzymywania i pozbawiania stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej, podstawy i wysokości stypendium, czas, na jaki może zostać ono przyznane, uwzględniając sposób i terminy ich wypłacania, a także zajętego przez członka kadry narodowej miejsca we współzawodnictwie międzynarodowym.

Należy powtórzyć za NSA, że wprowadzenie w § 5 ust. 1 rozporządzenia dodatkowego kryterium, dotyczącego obsady zawodów nie mieści się w tak sformułowanym upoważnieniu a kryterium tego nie wprowadza ustawa. Nie zawiera się ono w sformułowaniu "szczegółowy tryb przyznawania". Słowo "tryb" według Małego Słownika Języka Polskiego (Wydawnictwo PWN – Warszawa 1999, s. 954) określa procedurę, sposób oznaczający ustalony porządek (metodę postępowania) załatwiania określonych spraw. Ustalenie trybu jest więc wskazaniem zasad postępowania dla realizacji określonego celu – w tym przypadku przyznania stypendium, a nie ustaleniem przesłanek jego przyznania.

Minister omawianym rozporządzeniem określił w § 5 ust. 1, że członek kadry narodowej może otrzymać stypendium, jeżeli w zawodach, o których mowa w § 4 ust. 2 i 3, brało udział co najmniej 8 państw w danej konkurencji, przy czym w konkurencjach indywidualnych brało udział co najmniej 12 osób, a w konkurencjach zespołowych co najmniej 8 drużyn, osad lub załóg. Upoważnienie ustawowe pozwala zaś jedynie na określenie szczegółowego trybu przyznawania stypendium i przewiduje uwzględnienie w tym zakresie miejsca zajętego przez sportowca we współzawodnictwie międzynarodowym. Tym samym rozporządzenie w zakresie, w jakim określa dodatkowe warunki uzyskania stypendium, wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego.

Jak wskazał NSA organ upoważniony do wydania aktu wykonawczego nie może uzupełniać tym aktem przesłanek nabycia prawa określonego w ustawie. W szczególności takiego działania organu nie usprawiedliwia posłużenie się przez ustawodawcę w upoważnieniu formułą umożliwiającą określenie "szczegółowego trybu przyznawania". Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego "szczegółowe zasady" nie mogą wprowadzać nowych (pozaustawowych) kryteriów, od których uzależnione jest nabycie prawa (por. orzeczenie z dnia 23 października 1995 r., sygn. akt K 4/95).

W takiej sytuacji Sąd w składzie orzekającym powtarza za NSA, że § 5 ust. 1 rozporządzenia jest niezgodny z art. 32 ust. 7 ustawy, a przez to narusza także art. 92 ust. 1 Konstytucji RP (tak też NSA z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 2303/15).

Przepis art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP kreuje zasadę równości wobec prawa oraz wprowadza zakaz dyskryminacji. Stanowi, że wszyscy są wobec prawa równi, wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Konstytucyjna zasada równości wobec prawa obowiązuje we wszystkich sferach funkcjonowania społeczeństwa i oznacza, że wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się określoną, istotną cechą, których dotyczą konkretne normy prawne, traktowane być muszą równo, według jednakowej miary.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału, zasada równości, wyrażona w art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, polega na tym, że wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się daną cechą istotną w równym stopniu, powinny być traktowane równo, tj. bez zróżnicowań zarówno faworyzujących, jak i dyskryminujących. Zasada równego traktowania dopuszcza zatem nierówne traktowanie, pod warunkiem jednak, że te nierówności są usprawiedliwione, mają oparcie w okolicznościach, które to zróżnicowanie uzasadniają. Oceniając zgodność regulacji prawnej z konstytucyjną zasadą równości należy wobec tego zbadać podobieństwa i różnice zachodzące pomiędzy określonymi podmiotami, a więc wskazać wspólne cechy istotne, wymagające równego ich traktowania, bądź ewentualnie różnice, które dają podstawę do różnicowania ich sytuacji prawnej. Równość wobec prawa rozumie się jako równe traktowanie równych, a nierówne nierównych. Kluczowe jest przy tym wyodrębnienie cech istotnych, według których następuje różnicowanie adresatów (por. A. Sobczyk: Z problematyki zatrudnienia tymczasowego. Konstytucyjne dylematy zatrudnienia tymczasowego. Lex. Warszawa 2011).

Ustawa o sporcie uwzględnia aktywność sportową wszystkich, na równych zasadach, rezygnując z wcześniejszego podziału na sport osób "zdrowych" i "niepełnosprawnych". Sportowcy niepełnosprawni są objęci tą samą regulacją, co pozostali sportowcy i uczestniczą we współzawodnictwie sportowym, na tych samych zasadach i w ramach tego samego systemu. Obie grupy sportowców, ze względu na zasadę równości wobec prawa i wynikający z niej zakaz dyskryminacji powinny być jednak potraktowane przez prawodawcę, z uwzględnieniem tych cech istotnych, które różnią ich sytuację we współzawodnictwie sportowym, z sytuacją sportowców pełnosprawnych. Dyskryminacja oznacza co do zasady niedopuszczalność wprowadzania regulacji różnicujących sytuację prawną adresatów norm, nieznajdujących uzasadnienia w ich cechach istotnych z punktu widzenia celów tej regulacji. Może zatem polegać na nierównym traktowaniu równych, ale także na równym traktowaniu nierównych. Zakaz dyskryminacji ma charakter uniwersalny. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym oraz gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Jak dodał NSA nakaz przestrzegania równości i zakaz dyskryminacji wynika także z przepisów obowiązującego w Polsce prawa unijnego. Potwierdza to przede wszystkim Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej w art. 10, zgodnie z którym przy określaniu i realizacji swoich polityk i działań Unia dąży do zwalczania wszelkiej dyskryminacji ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną. Z kolei art. 19 przewiduje, że Rada, stanowiąc jednomyślnie zgodnie ze specjalną procedurą prawodawczą i po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego, może podjąć środki niezbędne w celu zwalczania wszelkiej dyskryminacji, m.in. ze względu niepełnosprawność.

Jak wskazał NSA cechą wspólną sportowców pełnosprawnych i niepełnosprawnych ubiegających się o stypendia sportowe jest jedynie ich przynależność do kadry narodowej w celu uczestniczenia we współzawodnictwie międzynarodowym oraz zamiar realizacji programu przygotowań do igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich, igrzysk głuchych oraz mistrzostw świata lub mistrzostw Europy. Celem kierowanego do tych sportowców przepisu art. 32 ustawy, dopuszczającego możliwość przyznania stypendium sportowego, jest premiowanie członków kadry narodowej za osiągnięte wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym na igrzyskach olimpijskich, igrzyskach paraolimpijskich, igrzyskach głuchych oraz na mistrzostwach świata lub mistrzostwach Europy oraz pomoc tej grupie sportowców w pokryciu kosztów związanych z przygotowywaniem się do realizacji programu przygotowań do wskazanych wcześniej zawodów.

Przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia wprowadza wspólne, jednakowe dla sportowców pełnosprawnych i niepełnosprawnych kryteria przyznania stypendium. Są nimi udział w zawodach, o których mowa w § 4 ust. 2 i w których uczestniczyli zawodnicy z co najmniej 8 państw w danej konkurencji, przy czym w konkurencjach indywidualnych uczestniczyło co najmniej 12 osób, a w konkurencjach zespołowych co najmniej 8 drużyn, osad lub załóg. NSA ocenił, że zastosowanie tych jednakowych kryteriów przyznania stypendium w stosunku do sportowców pełnosprawnych i niepełnosprawnych prowadzi do nieusprawiedliwionego, niejednakowego potraktowania sportowców niepełnosprawnych, ponieważ te jednakowe kryteria nie dają im równych szans w ubieganiu się o stypendium. Sportowcy niepełnosprawni w ramach jednej konkurencji dzieleni są na klasy w zależności od stopnia niepełnosprawności i nie ma możliwości połączenia tych klas z uwagi na nieporównywalność wyników ze względu na różne rodzaje i stopnie niepełnosprawności sportowców. Podział startujących zawodników niepełnosprawnych na tak dużą liczbę klas siłą rzeczy przekłada się na mniejszą liczbę zawodników startujących w każdej klasie. Nie można też pominąć faktu, że liczba osób niepełnosprawnych i co za tym idzie - liczba sportowców niepełnosprawnych, jest znacznie mniejsza od liczby sportowców pełnosprawnych.

Należy podnieść za NSA, że w imprezach sportowych dla niepełnosprawnych bierze udział mniej zawodników niż w imprezach dla pełnosprawnych i że zawodnicy niepełnosprawni reprezentują mniejszą liczbę państw niż w przypadku imprez dla zawodników pełnosprawnych. Okoliczności faktyczne, dotyczące startu sportowców niepełnosprawnych i pełnosprawnych w zawodach kwalifikujących do uzyskania stypendium przesądzają o tym, że sportowcy niepełnosprawni nie mają jednakowych szans ze sportowcami pełnosprawnymi, ponieważ spełnienie przez sportowca niepełnosprawnego wymagania udziału w zawodach co najmniej 12 zawodników z co najmniej 8 państw jest od niego całkowicie niezależne, przede wszystkim zaś statystycznie znacznie trudniej osiągalne, jeżeli zważy się w dodatku, że te wymagania są odnoszone do każdej z klas wyodrębnionych w ramach każdej konkurencji. Prowadzi to do wniosku, że § 5 ust. 1 rozporządzenia przez ustanowienie jednakowych kryteriów co do minimalnej liczby zawodników w danej konkurencji (w przypadku sportowców niepełnosprawnych w danej klasie niepełnosprawności) oraz minimalnej liczby państw przez tych zawodników reprezentowanych w istocie traktuje nierówno te dwie kategorie sportowców w dostępie do stypendium sportowego.

Jak stwierdził NSA nie zachodzą okoliczności usprawiedliwiające nierówne traktowanie sportowców niepełnosprawnych i pełnosprawnych, pozwalające przyjąć, że zasada niedyskryminacji nie została w tym przypadku naruszona. Zatem nie ma racjonalnego uzasadnienia stosowanie jednakowej miary osiągniętego wyniku sportowego w postaci liczby zawodników (i liczby państw) biorących udział w konkurencji sportowej, różnie rozumianej w odniesieniu do zawodników pełnosprawnych i niepełnosprawnych. Tę porównywalność wartości wyników osiąganych przez sportowców pełnosprawnych i niepełnosprawnych, uprawniających do stypendium sportowego można bowiem z pewnością osiągnąć za pomocą innych kryteriów.

Należy powtórzyć za NSA, że regulacja zawarta § 5 ust. 1 rozporządzenia nie służy też realizacji celów stypendium sportowego, ustanowionego w ustawie. Zamierzeniem ustawodawcy określonym w art. 32 ustawy oraz w wydanym na jego podstawie rozporządzeniu jest premiowanie członków kadry narodowej za osiągnięte wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym na igrzyskach olimpijskich, igrzyskach paraolimpijskich, igrzyskach głuchych oraz na mistrzostwach świata lub mistrzostwach Europy oraz pomoc tej grupie sportowców w pokryciu kosztów związanych z przygotowywaniem się do realizacji programu przygotowań do igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich, igrzysk głuchych oraz mistrzostw świata lub mistrzostw Europy. Wprowadzenie przepisu, który w istotny sposób uzależnia uzyskanie stypendium od wymagań, których spełnienie jest całkowicie niezależne od sportowca niepełnosprawnego przekreśla możliwość osiągnięcia tych celów, w sytuacji gdy sportowiec poniósł koszty przygotowania do zawodów i osiągnął wynik sportowy obiektywnie zasługujący na wysokie uznanie, pozwalający mu uzyskać stypendium w innych okolicznościach, wówczas gdyby w zawodach, w jego klasie brało udział więcej sportowców.

W konsekwencji § 5 ust. 1 rozporządzenia narusza art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, co daje podstawę do odmowy zastosowania tego przepisu rozporządzenia w rozpatrywanej sprawie ( tak też NSA w wyrokuz dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 2303/15).

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd postanowił w oparciu o art. 200 p.p.s.a.

-----------------------

2