Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 3264/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2005-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Nowakowski, Sędziowie Sędzia WSA Tamara Dziełakowska, Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Protokolant Agnieszka Dobroń, po rozpoznaniu w dniu 19 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 listopada 2002 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 27 sierpnia 2002 r. nr [...] powołując się na art. 104 k.p.a. i art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229), art. 103 ust. 2, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 1 a i 2, art. 83 ust. 1 i art. 84 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 poz. 414 ze zm.) nakazał firmie "A" sp. z o.o. rozebrać wybudowany bez pozwolenia na budowę dwustronny nośnik reklamowy wykonany w konstrukcji stalowej usytuowany przy Obwodnicy (droga krajowa nr [...]) na 325 km+820 m. Uzasadniając organ stwierdził, że w dniu 20 czerwca 2002 r. w obecności przedstawiciela skarżącej przeprowadzono wizję lokalną na zapleczu przyległej do obwodnicy prywatnej posesji przy ul. [...]w O. Komisja stwierdziła, że na tym terenie usytuowano w odległości 7,0 m. od krawędzi jezdni drogi krajowej nr 6 przedmiotowy nośnik reklamowy. Dopuszczalna odległość sytuowania reklam od krawędzi dróg ekspresowych wynosi minimum 40, 0 m. Skarżąca wybudowała powyższy nośnik reklamowy samowolnie w roku 1994 i użytkuje go bez pozwolenia Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad oraz właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca zarzucając jej naruszenie art. 49 ust. 1 i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 4 lipca 1994 r. Prawo budowlane i błędną ocenę stanu faktycznego oraz wnosząc o jej uchylenie. Przedmiotowa tablica reklamowa została zamontowana na prywatnej posesji, zgodnie z umową najmu zawartą w dniu 14 września 1994 r., a w okresie tym na jej montaż nie wymagano pozwolenia. Według art. 103 ust. 2 prawa budowlanego nie można nakazać rozbiórki obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustaw – do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Skarżąca podniosła ponadto, że w myśl art. 49 ust. 1 prawa budowlanego nie można nakazać rozbiórki także wówczas, gdy upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy. Przedmiotowa tablica reklamowa zamontowana została w roku 1994, zatem orzekanie w niniejszej sprawie jest nieuzasadnione.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 18 listopada 2002 r. nr [...] powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.) oraz art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. (Dz. U. z 1974 r. Nr 38 poz. 229 ze zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając organ stwierdził, że przedmiotowe urządzenie reklamowe zostało wybudowane samowolnie w 1994 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, co zostało potwierdzone przez skarżącego w odwołaniu oraz niezgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1980 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 1985 r. Nr 14 poz. 60 ze zm.) Zatem zgodnie z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r. do obiektów powstałych samowolnie, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1995 r.) stosuje się odpowiednio przepisy dotychczasowe, tzn. przepisy prawa budowlanego z 1974 r. Zgodnie z art. 37 ust. 2 prawa budowlanego z 1974 r. właściwy organ może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1.

Lokalizacja przedmiotowego nośnika reklamowego jest niezgodna z art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Fakt rażącego naruszenia tej ustawy stanowi inną ważną przyczynę uzasadniającą wydanie decyzji administracyjnej w trybie przepisów art. 37 ust. 2 prawa budowlanego z 1974 r.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 prawa budowlanego z 1974 r. roboty budowlane z wyjątkiem rozbiórek można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Natomiast przez roboty budowlane należy rozumieć, stosownie do art. 2 ust. 3, roboty polegające na budowie m.in. urządzeń reklamowych. Zarzut podniesiony przez skarżącą, że w okresie budowy urządzenia reklamowego nie było wymagane pozwolenie na budowę jest zatem nietrafny.

Art. 49 prawa budowlanego ma zastosowanie do obiektów budowlanych powstałych w warunkach samowoli budowlanej po 1 stycznia 1995 r. Natomiast w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy prawa budowlanego z 1974 r. W związku z tym stwierdzenie, że z mocy prawa następuje wyłączenie orzekania w sprawie, gdyż upłynęło 5 lat od zakończenia budowy, jest nietrafne.

Skargę na powyższą decyzję złożyła skarżąca zarzucając jej naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 37 prawa budowlanego z 1974 r. i art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych oraz błędną ocenę stanu faktycznego, a także wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania. Skarżąca podniosła, że przepisy prawa budowlanego z 1974 r. umożliwiają legalizację obiektu po wykluczeniu przesłanek, o których mowa w art. 37 ust. 1 i 2 wymienionej wyżej ustawy. Tablica reklamowa została zamontowana na prywatnej posesji i w miejscu wskazanym przez jej właściciela, wobec czego ingerencja organu administracyjnego stanowi naruszenie prawa własności. Ponadto przedmiotowa tablica nie stanowi zagrożenia dla ludzi lub mienia, nie wpływa też negatywnie na zdrowotne bądź użytkowe warunki otoczenia. Powołując się na art. 37 ust. 2 prawa budowlanego z 1974 r. nie określono, jakie "inne ważne przyczyny poza wymienionymi w ust. 1" uzasadniają nakaz rozbiórki. Skarżąca wskazała ponadto, że zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych obiekty budowlane przy drogach ekspresowych powinny być usytuowane na terenie miast i wsi w odległości 20 m od zewnętrznej krawędzi jezdni, a nie jak wskazał organ, w odległości 40 m. Przedmiotowy nośnik reklamowy usytuowany jest przy drodze krajowej, wobec czego wskazywanie obowiązujących według prawa o drogach publicznych odległości dotyczących dróg ekspresowych jest nieuzasadnione.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i obciążenie kosztami postępowania skarżącej, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał ponadto, że droga krajowa nr [...] na odcinku G. – P. jest drogą ekspresową. Organ wyjaśnił również, że podając w uzasadnieniu decyzji minimalną odległość dla obiektów budowlanych przy drogach ekspresowych poza terenem zabudowy od zewnętrznej krawędzi jezdni omyłkowo podał, że odległość ta dotyczy drogi ekspresowej na terenie zabudowy miast i wsi, zamiast – poza terenem zabudowanym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm. zwanej dalej P.p.s.a).

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).

Skarga nie jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Bezsporny jest fakt, że przedmiotowe urządzenie reklamowe zostało wybudowane w 1994 r., co zostało potwierdzone przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r. obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepisu art. 48 tej ustawy nie stosuje się m.in. do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, a więc przepisy prawa budowlanego z 1974 r. Zasadne było zatem w przedmiotowej sprawie – sprawie o nakazanie przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego - zastosowanie przez organy administracji przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Art. 2 ust. 1 tej ustawy jako obiekty budowlane definiuje stałe i tymczasowe budynki lub inne stałe i tymczasowe budowle, jak mosty, budowle ziemne, tunele, drogi, linie kolejowe, sieci energetyczne i telekomunikacyjne, budowle hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, ściany oporowe, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, stanowiące całość techniczno-użytkową, wyposażoną w instalacje i urządzenia niezbędne do spełniania przeznaczonych im funkcji. Przyjęty jest w orzecznictwie pogląd, że powyższe wyliczenie jest wyliczeniem przykładowym i nie wyczerpuje katalogu obiektów, które zaliczyć należy do obiektów budowlanych. Przedmiotowe urządzenie reklamowe jako konstrukcja o znacznych rozmiarach, wolnostojąca i zamontowana w sposób trwały bezsprzecznie należy do kategorii obiektów budowlanych.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 prawa budowlanego z 1974 r. roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Art. 2 ust. 3 ustawy jako roboty budowlane definiuje roboty polegające na budowie, montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części oraz urządzeń reklamowych, dzieł plastycznych i innych urządzeń wpływających na wygląd obiektu budowlanego.

Jak wynika z akt sprawy przedmiotowe urządzenie reklamowe wybudowane zostało bez ważnego pozwolenia na budowę, a więc z naruszeniem art. 28 ust. 1 ustawy.

Art. 37 ust. 1 ustawy z 1974 r. stanowi, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Według ust. 2 tegoż artykułu terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1.

Przedmiotowe urządzenie reklamowe wybudowane zostało bez ważnego pozwolenia na budowę, a więc niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy. Wybudowane zostało ponadto w odległości 7,0 m. od krawędzi jezdni – drogi ekspresowej, a zatem z naruszeniem art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Fakt ten należy uznać za wystarczającą przesłankę zastosowania przez organ art. 37 ust. 2 ustawy z 1974 r. Wbrew twierdzeniu skargi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jednoznacznie określono, z jakiego powodu został on zastosowany.

Na marginesie należy wskazać, że organ odwoławczy powinien był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołać się na art. 2 ust. 1, a nie, tak jak to uczynił, na art. 2 ust. 3 ustawy z 1974 r. Jest to jednak uchybienie, które nie miało wpływu na wynik sprawy.

Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.