Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1998/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 184
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 28
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 672
law: Ustwa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity
article: art. 164, art. 169 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
article: art. 20, art. 22
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Szymon Widłak Protokolant starszy asystent sędziego Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A S.A. Sp.k. w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 lipca 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 644/15 w sprawie ze skargi A S.A. Sp.k. w D. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 31 lipca 2015 r. o sygn. akt VI SA/Wa 644/15 oddalił skargę A S.A. Sp. k. w D. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Urząd Patentowy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., obecny tekst jednolity: Dz. U. z 2017 poz. 1257 ze zm.; dalej: k.p.a.) w związku z art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1410, obecny tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 776; dalej: p.w.p.), uchylił własną decyzję z dnia [...] lipca 2014 r., którą na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p. umorzył postępowanie w sprawie z wniosku B Sp. z o.o. w P. o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "ZBÓJNICKIE K TYMBARK" nr R-100405 (należącego do spółki A) z powodu braku interesu prawnego po stronie wnioskodawcy. Urząd Patentowy wyjaśnił, że wnioskodawca powołał się na prawo korzystania z wolności gospodarczej wynikające z art. 20 i 22 Konstytucji RP oraz art. 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 672 ze zm., obecny tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 2168 ze zm.; dalej: u.s.d.g.). Organ zaznaczył, że wnioskodawca otrzymał decyzję z [...] sierpnia 2012 r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak ZBÓJNICKIE (Z.378588) w części dotyczącej piwa w klasie 32 i nie wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Złożył jednak wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji warunkowej z [...] grudnia 2013 r. o udzieleniu prawa ochronnego na wskazany znak w pozostałej części, którym de facto zakwestionował decyzję z [...] sierpnia 2012 r. Nadto w zakresie działalności wnioskodawcy mieści się produkcja piwa i sprzedaż hurtowa napojów alkoholowych (wynika to z KRS). Powyższe okoliczności wskazują, że niewniesienie o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] sierpnia 2012 r. nie oznacza, iż wnioskodawca wyzbył się woli posiadania i intencji używania zgłoszonego znaku w odniesieniu do piwa, choć musiał zaakceptować fakt, że na moment rozstrzygania sprawy o udzielenie prawa ochronnego na swój znak, należało respektować wcześniejsze prawo do znaku uprawnionego. Materializacją niewygasłej woli uzyskania prawa ochronnego na znak ZBÓJNICKIE w zakresie piwa było złożenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia znaku towarowego ZBÓJNICKIE K TYMBARK (przeznaczonego do oznaczania wyrobów alkoholowych i wina, klasa 33), który jest znakiem blokującym w uzyskaniu wyłącznego prawa ochronnego na znak ZBÓJNICKIE, co wynika z uzasadnienia decyzji z [...] sierpnia 2012 r.

W tym stanie rzeczy Urząd Patentowy uznał, że wnioskodawca posiada interes prawny w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia spornego prawa ochronnego blokującego uzyskanie prawa ochronnego na znak ZBÓJNICKIE. Wnosząc o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do spornego znaku, dokonując wcześniej zgłoszenia swojego znaku, przeznaczonego m.in. do oznaczania piwa, a także posiadając wpis w KRS w zakresie działalności polegającej na produkcji i sprzedaży piwa, wnioskodawca miał prawo żądać przeprowadzenia postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa.

Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; obecny tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), WSA uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem, wskazując, że problem prawny w sprawie sprowadza się do oceny posiadania przez uczestnika postępowania interesu prawnego, uzasadniającego przyznanie mu prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny ZBÓJNICKIE, przeznaczony dla oznaczania piwa o tej marce (klasa 32). Przyznanie uczestnikowi tego prawa powinno być równoznaczne z wygaszeniem prawa do znaku towarowego słowno-graficznego ZBÓJNICKIE K nr R-100405. Powodem odmowy udzielenia ochrony na znak ZBÓJNICKIE dla piwa jest fakt podobieństwa tego znaku do zarejestrowanego na rzecz spółki A, znaku słowno-graficznego ZBÓJNICKIE K z pierwszeństwem od 20 lipca 1994 r., pozostającego w kolizji z tym znakiem z powodu podobieństwa oznaczanych nim towarów z klasy 33 do objętych zgłoszeniem uczestnika towarów z klasy 32. Stwierdzone kolizyjne podobieństwo wygaszanego znaku towarowego nr R-100405 do znaku towarowego, którego uczestnik zamierza używać dla oznaczania piwa, w ocenie Sądu jednoznacznie wskazuje na zazębianie się sfer prawych skarżącej i uczestnika.

Sąd uznał, że uprawniony ze znaku ZBÓJNICKIE K, na który udzielono prawa ochronnego z pierwszeństwem od 20 lipca 1994 r., w istocie nie zaprzeczył twierdzeniu spółki B, iż "(...) objęty prawem ochronnym znak towarowy ZBÓJNICKIE K nr R-100405 nie był używany co najmniej przez okres pięciu lat od daty przyznania na ten znak prawa ochronnego, tj. od 29 stycznia 1998 r.".

Jak stwierdził Sąd, z zaistniałych okoliczności wynika, że znak sporny – mający charakter znaku "martwego" i blokującego – stanowi przeszkodę w uzyskaniu prawa ochronnego na znak towarowy ZBÓJNICKIE, zatem wnioskodawca posiada interes prawny w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia spornego prawa ochronnego, natomiast zaskarżona decyzja nie przesądza bezpośrednio o żadnych prawach, choć może stanowić podstawę do wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie spornego znaku.

Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, a w szczególności art. 169 ust. 2 p.w.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie. W ocenie Sądu, wnioskodawca w sposób wystarczający i w oparciu o niebudzące wątpliwości materiały udowodnił, że miał interes prawny w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak ZBÓJNICKIE K, o którym mowa w art. 169 ust. 2 p.w.p. tak w chwili złożenia wniosku, jak i w chwili stosowania norm prawa administracyjnego, przy czym nie jest to ani interes historyczny, ani hipotetyczny, przewidywany w przyszłości. Poza tym WSA zwrócił uwagę, że przepis art. 169 ust. 2 p.w.p. nie wymaga, by rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia spornego znaku wpływało w sposób bezpośredni na sytuację prawną uczestnika (jak twierdzi uprawniony). Wreszcie WSA nie stwierdził naruszenia prawa procesowego, w tym w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a także naruszenia art. 8, art. 11, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.; podniesione w tej części zarzuty WSA uznał za gołosłowne i niemające istotnego wpływu na wynik sprawy.

Skargą kasacyjną spółka A domagała się uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a ewentualnie uchylenia wyroku i uchylenia zaskarżonej decyzji oraz – w każdym przypadku – zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przepisanych, zarzucając naruszenie:

I. przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm., obecny tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) poprzez przyjęcie, że znak towarowy ZBÓJNICKIE K nr R-100405 jest znakiem "martwym", pomimo że Urząd Patentowy RP w niniejszej sprawie nie rozstrzygał jeszcze istoty sprawy i nie ustalał, w tym w zaskarżonej decyzji, okoliczności używania lub nie przez uprawnionego spornego znaku towarowego oraz poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i niewskazanie w zaskarżonym wyroku toku rozumowania prowadzącego do takiego ustalenia,

2. art. 133 § 1 oraz 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewskazaniu w zaskarżonym wyroku toku rozumowania prowadzącego do ustalenia, że znak towarowy ZBÓJNICKIE K nr R-100405 ma charakter "martwy" oraz niewskazania w oparciu o jakie dowody Sąd dokonał takiego ustalenia i dlaczego odmówił dania wiary przedłożonym przez uprawnionego dowodom na okoliczność rzeczywistego używania spornego znaku towarowego,

3. art. 133 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie za Urzędem Patentowym, iż uczestnik postępowania posiada interes prawny w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy ZBÓJNICKIE K nr R-100405 w niniejszej sprawie,

4. art. 133 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie za Urzędem Patentowym, że uczestnik postępowania zaskarżył decyzję organu z [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy ZBÓJNICKIE nr Z-378588 w zakresie piwa,

5. art. 133 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie za Urzędem Patentowym, że fakt podobieństwa porównywanych znaków towarowych oraz wpis w KRS uczestnika w zakresie przedmiotu działalności wskazujący na produkcję i sprzedaż piwa, a także działalność uczestnika polegającą na produkcji napojów alkoholowych i piwa, przesądzają istnienie po stronie uczestnika postępowania interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy ZBÓJNICKIE K nr R-100405 w niniejszej sprawie,

6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 oraz 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji wydania przez Urząd Patentowy decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., co winno skutkować uwzględnieniem przez Sąd skargi;

II. prawa materialnego:

1. art. 169 ust. 2 p.w.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie, pomimo że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż uczestnik postępowania nie posiada w niniejszej sprawie interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy ZBÓJNICKIE K nr R-100405, co skutkować winno uchyleniem decyzji Urzędu Patentowego,

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji wydania przez Urząd Patentowy decyzji z naruszeniem art. 169 ust. 2 p.w.p., co skutkować winno uchyleniem decyzji Urzędu Patentowego,

3. art. 169 ust. 2 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis art. 169 ust. 2 p.w.p. nie wymaga dla uznania istnienia interesu prawnego po stronie wnioskodawcy, by rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia spornego znaku wpływało w sposób bezpośredni na sytuację prawną wnioskodawcy (uczestnika), co w sposób istotny wpłynęło na wynik sprawy.

Skarżąca kasacyjnie argumentowała przede wszystkim, że Sąd w zaskarżonym wyroku nie tylko dokonał samodzielnie ustalenia stanu faktycznego ale i przesądził sprawę co do istoty, uznając, że sporny znak towarowy nie był i nie jest przez uprawnionego używany, a zatem jest "martwy". Sąd przesądził istnienie przesłanek do stwierdzenia wygaśnięcia spornego znaku na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Dalej skarżąca wyjaśniła, że decyzja odmowna w zakresie piwa uprawomocniła się (decyzja z [...] sierpnia 2012 r.), a zatem w zakresie zgłoszenia znaku ZBÓJNICKIE stwierdzenie wygaśnięcia znaku ZBÓJNICKIE K w żaden sposób nie wpłynie na sytuację prawną uczestnika i nie pozwoli na uzyskanie rejestracji znaku ZBÓJNICKIE dla piwa. Interes prawny w dacie złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia znaku towarowego ZBÓJNICKIE K miał więc charakter historyczny, gdyż znak ten nie był i nie jest już znakiem blokującym w uzyskaniu przez uczestnika wyłącznego prawa ochronnego na znak ZBÓJNICKIE. Co więcej, Sąd naruszył przepis art. 169 ust. 2 p.w.p. przyznając niejako, że stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy nie wpłynie bezpośrednio na sytuację prawną wnioskodawcy, jednak uznał, że nie stanowi to przeszkody dla uznania interesu prawnego po stronie wnioskodawcy w żądaniu wygaśnięcia spornego znaku.

Uczestnik postępowania udzielił odpowiedzi na skargę kasacyjną i wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie została oparta na podstawach usprawiedliwiających jej uwzględnienie, choć ocena Sądu I instancji aprobująca pogląd organu uznający znak ZBÓJNICKIE K za znak martwy, jako przedwczesna i nieodnosząca się do istoty sprawy kontrolowanej przez ten Sąd, jest błędna.

Przedmiotem kontroli kasacyjnej jest wyrok, którym Sąd I instancji zgodził się z organem, że żądająca wygaśnięcia przynależnego skarżącej prawa do znaku towarowego ZBÓJNICKIE K, spółka B legitymuje się interesem prawnym do wystąpienia z takim żądaniem. Oddalając skargę uprawnionej ze znaku spółki A na ostateczną decyzję Urzędu Patentowego uchylającą pierwotne rozstrzygnięcie tego organu, umarzające postępowanie w sprawie z wniosku o wygaśnięcie, z powodu braku interesu prawnego spółki B, WSA zgodził się z organem, że spółka ta wykazała swój interes prawny w żądaniu wygaszenia prawa do znaku.

Powyższe oznacza, że przedmiotem rozważań Sądu I instancji winna była być wyłącznie kwestia wykazania przez podmiot wnioskujący o wygaszenie prawa do znaku określonej art. 169 ust. 2 p.w.p. przesłanki interesu prawnego do zgłoszenia żądania. Tymczasem lektura uzasadnienia kontrolowanego wyroku nie pozostawia wątpliwości, że dokonując oceny prawidłowości stanowiska organu co do wykazania się przez wnioskujący o wygaszenie prawa do znaku podmiot interesem prawnym, Sąd wyszedł poza przedmiot sprawy, przesądzając również o wyniku postępowania w przedmiocie wygaszenia prawa – postępowania, które na jego merytorycznym etapie nie rozpoczęło się jeszcze. Jednoznaczna wypowiedź WSA, że należący do uprawnionej do znaku skarżącej Spółki słowno-graficzny znak towarowy ZBÓJNICKIE K jest znakiem martwym, nakazuje uznać za trafny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 134 § 1 tej ustawy. Jak podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, niezwiązanie granicami skargi nie oznacza, że sąd może czynić przedmiotem swoich rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności [vide: R. Hauser, M. Wierzbowski (red), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. 4, C.H. Beck, str. 590 oraz wyroki NSA: z dnia 18 października 2017 r. o sygn. akt II GSK 5003/16, z dnia 5 października 2017 r. o sygn. akt I GSK 1383/15, z dnia 23 lutego

2012 r. o sygn. akt II GSK 12/11; dostępne w CBOSA).

Wyrażenie przez sąd poglądu w sferze prawa materialnego, w której nie wypowiadał się organ administracyjny, a więc zaprezentowanie stanowiska w sprawie, która nie była przedmiotem kontroli stanowi naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. Ma rację skarżąca kasacyjnie, podnosząc, że Urząd Patentowy nie rozstrzygał sprawy co do jej meritum, a zatem jeśli organ nie uczynił przedmiotem swoich rozważań okoliczności świadczących o używaniu lub nieużywaniu znaku przez uprawnionego, to dokonana przez Sąd I instancji ocena używania znaku towarowego przez uprawnioną Spółkę stanowiła wyjście poza granice rozpoznawanej sprawy, a tym samym naruszała wskazane w pkt I.1. petitum skargi kasacyjnej przepisy procesowe.

Powyższe nie może wszakże skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej, bowiem jak wynika z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania wymaga dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wykazania istotnego wpływu naruszenia na wynik sprawy, a tej zależności wykazać nie można. Jak już wyżej była o tym mowa, istota sprawy sprowadza się do oceny czy strona wnioskująca o wygaszenie prawa do znaku ma – ze względu na konieczność wykazania się interesem prawnym – legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym. Tak prawidłowo zresztą zidentyfikowany przez Sąd I instancji przedmiot sprawy (str. 21 uzasadnienia wyroku) był niewątpliwie przedmiotem oceny tego Sądu, który uznając zaskarżoną decyzję za prawidłową, dokonał oceny trafności poglądu Urzędu Patentowego w spornej kwestii. Błędna, bo przedwczesna i nieuprawniona ocena WSA co do istnienia przesłanki wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak, pozostaje poza istotą rozpoznawanej sprawy. Dodać należy, że odmowa uwzględnienia skargi kasacyjnej na wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podstawie, mimo trafności zarzutu podniesionego w pkt I.1. skargi kasacyjnej, czyni zbędnym odniesienie się do kolejnego zarzutu procesowego sformułowanego w pkt I. 2. jej petitum.

Pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania, dotyczące prawidłowości oceny uznania przez WSA interesu prawnego po stronie wnioskującej o wygaśnięcie znaku towarowego, podlegają łącznemu rozpoznaniu wraz z zarzutami naruszenia prawa materialnego tj. art. 169 ust. 2 p.w.p. w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.

Jak stanowi art. 169 ust. 2 p.w.p., we wszystkich wskazanych w ust. 1 tego artykułu przypadkach wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy stwierdza decyzją Urząd Patentowy na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny. Problematyka interesu prawnego, również w sprawach powstałych w wyniku stosowania przepisów ustawy Prawo własności przemysłowej, była niejednokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Ograniczając się do zupełnie zasadniczych kwestii z zakresu tej tematyki, należy zgodzić się z niezakwestionowanym przez WSA poglądem organu, że pojęcie interesu prawnego na gruncie ustawy Prawo własności przemysłowej należy wykładać w taki sam sposób, w jaki czyni się to na gruncie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a konkretnie na gruncie art. 28 tej ustawy. Wskazany przepis, przyjmując ogólną zasadę ustalenia legitymacji procesowej określonego podmiotu prawa w danej sprawie w oparciu o interes prawny, samodzielnie tej kwestii rzecz jasna nie rozstrzyga; konkretyzacja uprawnień i obowiązków dokonuje się bowiem w przepisach prawa materialnego. Mieć interes prawny oznacza, że można ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie (uczestnicząc w postępowaniu administracyjnym) żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (postanowienia NSA: z dnia 31 marca 2017 r. o sygn. akt II GZ 228/17, z dnia 13 stycznia 2009 r. o sygn. akt II OZ 1382/08 i z dnia 14 maja 2009 r. o sygn. akt I OZ 505/09; dostępne w CBOSA).

W niniejszej sprawie, Sąd I instancji zgodził się z organem, że interes prawny Spółki wnioskującej o wygaśnięcie prawa do znaku ZBÓJNICKIE K wywieść należy z przepisów art. 6 ust. 1 u.s.d.g. oraz art. 20 i 22 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny pogląd ten podziela, z tym wszakże zastrzeżeniem, iż osadzone we wskazanych przepisach prawo określonego przedsiębiorcy korzystania z wolności gospodarczej nie ma absolutnego charakteru i poza tym, że podlega ograniczeniom wynikającym z ustaw, nie może być wykorzystywane dla ograniczenia korzystania z tej swobody przez inne podmioty gospodarcze. Powyższa uwaga służy ogólnej tezie, iż art. 6 ust. 1 u.s.d.g. nie stanowi dla podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą uniwersalnego klucza do wykazania się interesem prawnym wymaganym do inicjowania na podstawie art. 169 ust. 2 p.w.p. (dotyczy również postępowania wszczynanego na podstawie art. 164 p.w.p.) postępowania administracyjnego mającego na celu pozbawienie lub ograniczenie istniejącego uprawnienia innego podmiotu.

Stwierdzenie interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a. pojmowanego jako interes bezpośredni, realny, konkretny i znajdującego potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy, czyli decyzja administracyjna może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Na gruncie art. 169 ust. 2 p.w.p. ustalenie interesu prawnego przebiega w ten sam sposób; dla stwierdzenia w postępowaniu o wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy interesu prawnego, opieranego na wskazanej normie prawa materialnego, niezbędne jest ustalenie wpływu ewentualnego wygaśnięcia prawa na sytuację prawną podmiotu wnioskującego o wygaszenie.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę Sądu I instancji oraz organu, że wnosząca o wygaszenie prawa do znaku ZBÓJNICKIE K spółka B wykazała interes prawny w tym postępowaniu, opierając go na art. 6 ust. 1 u.s.d.g. oraz art. 20 i 22 Konstytucji RP. Dowodzą tego stwierdzone w toku postępowania administracyjnego okoliczności prawne i faktyczne, które wyszczególnił Sąd i których szczegółowo powtarzać nie trzeba. Zasadnicze znaczenie dla uznania interesu prawnego wnioskującej Spółki ma decyzja Urzędu Patentowego odmawiająca udzielenia prawa ochronnego na znak ZBÓJNICKIE do oznaczania piwa ze względu na kolizję ze znakiem ZBÓJNICKIE K przy jednoczesnym udzieleniu prawa na wnioskowany znak dla oznaczania towarów z klasy 32 – wody mineralne i gazowane oraz inne napoje bezalkoholowe; napoje smakowe na bazie wody, napoje owocowe i soki owocowe. Ukształtowany decyzjami Urzędu Patentowego i dotyczący wnioskującej Spółki stan prawny, w którym ochrona znaku spornego blokuje Spółce uzyskanie prawa na znak niemal identyczny, co stanowi ograniczenie dla podjętej i faktycznie prowadzonej działalności gospodarczej, w pełni usprawiedliwia przyjętą przez Sąd ocenę i czyni zarzuty kasacyjne naruszenia prawa materialnego nieuzasadnionymi. Skarżąca kasacyjnie błędnie wywodzi, że skoro decyzja Urzędu Patentowego o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak ZBÓJNICKIE dla piwa nie została zaskarżona, to interes prawny wnioskującej Spółki ma "charakter historyczny", a więc nieaktualny. Sąd kasacyjny zwraca uwagę, że ani brak działania spółki B w tym zakresie, ani ewentualne toczące się postępowanie kwestionujące odmowę udzielenia ochrony, pozostają bez wpływu na możliwość uzyskania przez tę Spółkę prawa ochronnego na znak wnioskowany ze względu na znak przynależny skarżącej kasacyjnie Spółce. Trudno zatem odmówić Spółce zainteresowanej realnie ochroną wnioskowanego znaku dla określonego produktu, który produkuje lub którego produkcję przedsięwzięła, podjęcia inicjatywy procesowej w oparciu o art. 169 ust. 2 p.w.p.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając uzasadnienie za częściowo błędne.

Zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosek o zasądzenie uczestnikowi kosztów postępowania kasacyjnego nie został uwzględniony, z uwagi na brak w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podstawy prawnej dla wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie.