Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 653/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1, art. 124b ust. 1-5
journal: Dz.U. 2021 poz 1899
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie WSA Karol Pawlicki WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 lutego 2022 r. sprawy ze skargi "A" SA w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] ; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] lipca 2020 r., uzupełnionym pismem z [...] września 2020 r., "A" S.A. (dalej jako: "spółka" lub "skarżąca") wystąpiła do Starosty [...] o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości położonych w miejscowości N. (gmina [...]) poprzez wyrażenie zgody na demontaż linii napowietrznej na działkach nr [...], [...], [...] oraz demontaż słupa energetycznego w granicy działek nr [...] i [...] oraz wymianę dwóch słupów energetycznych w granicy działek nr [...] i [...]. Do wniosku spółka załączyła m.in. ostateczną decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] marca 2020 r., nr [...], ustalająca warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji celu publicznego polegającej na budowie linii kablowych [...] kV zasilających stację transformatorową wraz z wyprowadzeniem obwodów niskiego napięcia oraz dokonanie niezbędnych demontaży w miejscowości N. działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], a także notatki służbowe z [...] sierpnia i [...] listopada 2019 r. sporządzone na okoliczność przeprowadzonych rozmów telefonicznych z E. G. (właścicielem działek nr [...] i [...]). Ponadto spółka poinformowała, że właściciele działek nr [...] i [...] wyrazili zgodę na przeprowadzenie prac związanych z realizacją inwestycji objętej ostateczną decyzją z [...] marca 2020 r.

Starosta [...] decyzją z [...] stycznia 2021 r., nr [...], odmówił ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości położonych w miejscowości N., gmina K. ., oznaczonych ewidencyjnie jako działki nr [...], [...], [...] i [...], poprzez wyrażenie zgody na demontaż linii napowietrznej na działkach nr [...], [...] i [...] wraz z demontażem słupa energetycznego w granicy działek nr [...] i [...] oraz wymianę dwóch słupów energetycznych w granicy działek nr [...] i [...].

W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że przeprowadzone postępowanie administracyjne wykazało szereg istotnych uchybień procesowych po stronie spółki. W szczególności organ stwierdził, że spółka we wniosku podała błędną podstawę prawną (spółka nie zwróciła uwagi na odmienności trybu wynikającego z art. 124 ust. 1 i art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami [tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm. – w skrócie: "u.g.n.]), nie przedłożyła prawidłowo sporządzonych (w wyniku zgłoszonych prac geodezyjnych) map dla terenu inwestycji, w treści których wskazany będzie nie tylko obszar prac, ale także zgodnie z treścią mapy zasadniczej będą wykazane istniejące linie elektroenergetyczne objęte demontażem lub przebudową. Organ I instancji zwrócił uwagę, że we wniosku spółka wystąpiła także o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, których właściciele nie wyrazili sprzeciwu na realizację inwestycji (dotyczy działek nr [...] i [...]. Ponadto organ uznał, że spółka nie przeprowadziła rokowań z właścicielem działek nr [...] i [...] (E. G.) i nie przedłożyła dokumentacji pozwalającej na stwierdzenie, że właściciel ww. działek zapoznał się z zakresem prac i nie wyraził na nie zgody (przy czym nie chodzi tu o subiektywne przeświadczenie spółki, że prowadziła ona takie rozmowy, co dokumentują załączone do wniosku notatki służbowe).

W konkluzji powyższych ustaleń organ I instancji stwierdził, że brak jest podstaw do wydania pozytywnej decyzji, uwzględniającej wniosek spółki w zakresie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej działkami nr [...], [...], [...] i [...] położonych w N. , na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., poprzez zezwolenie na budowę linii elektroenergetycznej [...] kV z niezbędnymi demontażami.

W odwołaniu z [...] lutego 2021 r. spółka wniosła o uchylenie powyższej decyzji zarzucając organowi I instancji błędne ustalenia dotyczące niespełnienia przez spółkę warunku przeprowadzenia rokowań. Ponadto podniosła, że przesłała niezbędne mapy z zaznaczeniem wjazdu i wyjazdu samochodów dłużycy i dźwigu, oraz określiła dokładnie szerokości i długości terenu niezbędnego do przeprowadzenia powyższych prac. Za niedorzeczny spółka uznała fakt negowania przez organ istniejącej linii napowietrznej na nieruchomościach wskazanych we wniosku, z powodu braku jej ujawnienia na mapach będących w posiadaniu organu. Zdaniem spółki wystarczy wizyta w terenie, która rozwieje wszelkie wątpliwości w tym zakresie.

Wojewoda decyzją z [...] czerwca 2021 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w zakresie dotyczącym działek nr [...] i [...], położonych w miejscowości N., stanowiących własność E. G..

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że decyzją częściową z [...] kwietnia 2021 r., nr [...], uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej działek nr [...] i [...], i w tym zakresie umorzył postępowanie. Decyzja ta jest prawomocna. W związku z tym organ II instancji zaznaczył, że do rozstrzygnięcia w ramach postępowania odwoławczego pozostała kwestia ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i [...], stanowiącej własność E. G..

Organ II instancji uznał, że w sprawie należy mieć na względzie charakter poszczególnych prac planowanych na działkach nr [...] i [...]. Planowane prace polegać mają na: 1) demontażu linii napowietrznej nad działkami nr [...] i [...] oraz demontażu słupa w granicach działek nr [...] i [...] 2) wymianie dwóch słupów energetycznych w granicy działek nr [...] i [...].

Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji, że dla robót polegających wyłącznie na demontażu właściwym trybem jest postępowanie prowadzone na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n. o wydanie decyzji zobowiązującej właściciela nieruchomości do jej udostępnienia, na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy, w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości (...), a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel nieruchomości nie wyraża na to zgody. W związku z tym organ uznał, że w zakresie prac demontażowych, inwestor winien wystąpić do starosty z wnioskiem o wydanie w trybie art. 124b ust. 1 u.g.n. decyzji zobowiązującej właściciela nieruchomości do jej udostępnienia na czas oznaczony w celu demontażu linii napowietrznej oraz słupa.

Natomiast charakter prac, polegający na wymianie słupów energetycznych w granicy działek nr [...] i [...], pozwala na zastosowanie procedury, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., jednakże z analizy rysunku pt. "Wyznaczenie niezbędnego obszaru dla działek nr [...], [...], [...] i [...]", znajdującego się w aktach organu I instancji wynika, że dostęp do obydwu słupów możliwy jest z działki nr [...], której właściciele - zgodnie z twierdzeniem inwestora zawartym w odwołaniu - wyrazili zgodę na przeprowadzenie prac. Mając na uwadze trwały charakter ograniczenia, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., oraz podnoszoną w orzecznictwie sądowoadministracyjnym konieczność stosowania zasady jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości, organ odwoławczy doszedł do wniosku, że brak jest podstaw do ograniczenia sposobu korzystania z działek nr [...] i [...] w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., a tym samym trwałego ich obciążenia.

W skardze z [...] lipca 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu spółka, reprezentowana przez adwokata, wniosła o uchylenie powyższej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) art. 124 ust. 1 w zw. z art. 6, art. 124b ust. 1 i art. 151 ust. 1 u.g.n. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na ustaleniu, że roboty polegające na demontażu linii napowietrznej nad działkami nr [...] i [...], jak również demontażu słupa w granicach działek nr [...] i [...] oraz wymianie dwóch słupów energetycznych w granicy działek nr [...] i [...] są niezależnymi od siebie procesami budowlanymi, pomimo, że organ ten nie dysponował wystarczającymi informacjami do prawidłowego ustalenia sposobu przeprowadzenia robót oraz, że przeprowadzenie robót w niniejszej sprawie jest nierozerwalnym procesem,

2) art. 124b u.g.n poprzez jego niezastosowanie. Zdaniem skarżącej organ powinien działać w granicach wniosku, a nie w granicach wskazanej podstawy prawnej. Skoro we wniosku wskazano, że ograniczenie ma być dokonane w celu demontażu, to organ powinien był orzec w tym zakresie na podstawie 124b u.g.n., a nie wydawać decyzję odmowną,

3) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – w skrócie: "k.p.a.") poprzez nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego.

W argumentacji skargi skarżąca podniosła, że projekt budowlany obejmujący przedsięwzięcie jest jednym dokumentem, nie istnieją dwie rozbieżne i niezależne od siebie inwestycje, które pozwalałyby na rozgraniczenie prowadzenia prac budowalnych na nieruchomości E. G.. Powyższe potwierdza decyzja Powiatowego Zarządu Dróg z [...] maja 2019 r. wyrażająca zgodę na lokalizację budowy. Za niezasadne spółka uznała, aby organ rozdzielał konieczność wykonania poszczególnych prac przypisując im potrzebę uzyskania decyzji z innej podstawy prawnej. Ponadto skarżąca wyraziła przekonanie, że organ miał możliwość wydać decyzję z urzędu, nawet jeśli wniosek nie zawierał w swojej postawie wyrażonego wprost art. 124b u.g.n. Skarżąca podkreśliła, że jej wniosek o wydanie decyzji w sposób wyraźny wskazywał na charakter prac, jakie mają zostać wykonane - zatem nie sposób uznać, że skarżąca nie zwróciła się do organu o wydanie decyzji na podstawie art. 124b ust. 2 u.g.n.

W odpowiedzi na skargę z [...] sierpnia 2021 r. Wojewoda podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewoda stwierdził, że nie może zgodzić się z argumentem skarżącej, jakoby organ w niniejszej sprawie winien był wydać decyzję na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n. w sytuacji, gdy sposób sformułowania wniosku wskazywał na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. We wniosku wskazano nie tylko na konieczność przeprowadzenia prac demontażowych, ale również na konieczność wykonania prac dotyczących wymiany słupów energetycznych, dla których zastosowania miałaby procedura, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n.

W odpowiedzi na skargę z [...] września 2021 r. E. G. wniósł o oddalenie skargi wskazując, że w całości podziela argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji orz w odpowiedzi na skargę Wojewody.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W toku przeprowadzonej sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, na podstawie kryterium jej zgodności z prawem i w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, Sąd badał, czy organy zasadnie odmówiły skarżącej ograniczenia sposobu korzystania z ww. nieruchomości uznając, że w okolicznościach faktycznych tej sprawy nie znajdzie zastosowania art. 124b ust. 1 u.g.n., skoro na ten przepis skarżąca nie powołała się we wniosku inicjującym postępowanie administracyjne.

Wobec sformułowania przez skarżącą zarzutów naruszenia przepisów postępowania, na wstępie rozważań zaznaczyć należy, że sądowa kontrola zaskarżonej decyzji musi w pierwszej kolejności dotyczyć tych ewentualnych naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na prawidłowe ustalenie podstawy faktycznej rozstrzygnięć organów podatkowych. Jak trafnie wskazano w orzecznictwie, rozważania w przedmiocie zastosowania określonego przepisu prawa materialnego mają uzasadnienie dopiero na tym etapie stosowania prawa, na którym nie ma już żadnych wątpliwości, co do stanu faktycznego. Dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez organ w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 2 lutego 2018 r., sygn. akt I FSK 579/16; wyrok ten i orzeczenia powołane w dalszej części uzasadnienia dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dokonując oceny wskazanych zarzutów kwalifikowanych jako naruszenia przepisów postępowania, Sąd miał na uwadze wyrażony w piśmiennictwie pogląd, według którego, chodzi tu o pewne wady stosowania przez organy regulacji proceduralnych, które mogą polegać na:

- niedopełnieniu przez organy obowiązków wynikających z tych regulacji,

- uniemożliwieniu stronie skorzystania z zawartych w tych regulacjach uprawnień,

- błędnej wykładni poszczególnych przepisów regulacji proceduralnej stosowanej przez organ (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, Wyd. C.H. Beck W-wa 2011, s. 529).

Wszystkie wymienione wyżej postaci naruszeń, muszą mieć jednak wspólną cechę istotności, co oznacza, że gdyby organ nie naruszył prawa, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, wpływanie istotne na wynik sprawy, to prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowanie w nich stosunku administracyjnego, materialnego lub procesowego. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (por. wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., sygn. akt I GSK 363/12, wyrok NSA z 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1490/11). Podkreśla się także, że aby jednoznacznie uznać, że tego rodzaju naruszenie wystąpiło, nieodzowne jest wykazanie przez stronę, że wytykane naruszenie taki wpływ mogło mieć.

Mając powyższe na uwadze Sąd zważył, że w toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.), co powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu skonstruowanym stosownie do wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

Odnosząc się do spornej kwestii podstaw zastosowania w sprawie art. 124b ust. 1 u.g.n., w kontekście trybu wskazanego w art. 124 ust. 1 u.g.n., wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że ograniczenie prawa własności nieruchomości w trybie art. 124 u.g.n. może odnosić się jedynie do przyszłych, dopiero planowanych budów lub wyjątkowo w trakcie realizacji inwestycji. Wydanie na podstawie tego przepisu odnoszącego się do już istniejących urządzeń jest niedopuszczalne. Zezwolenie może dotyczyć również rozbudowy, jeśli obejmuje ona np. budowę nowych odcinków przewodów lub nowych urządzeń. Można również uznać, że dotyczy ich przebudowy, ale w takim zakresie, w jakim przekracza ona zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty czy usuwanie awarii. Konserwacja urządzeń przesyłowych i ich remont uregulowana jest odrębnie w art. 124b u.g.n. (wyrok NSA z 13 lipca 2021 r., I OSK 2637/20; i powołane tam orzecznictwo).

Według art. 124b ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji, zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. Zgodnie z ust. 2 ww. artykułu, decyzja zobowiązująca do udostępnienia nieruchomości wydawana jest z urzędu lub na wniosek podmiotu upoważnionego, czyli takiego, w skład majątku którego wchodzą przewody lub urządzenia, których czynności te mają dotyczyć i który zobowiązany jest wykonać konserwację, remont lub usunąć awarię. Obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy (art. 124b ust. 3 u.g.n.). Za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek czynności, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, określony w decyzji, o której mowa w ust. 1, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania (art. 124b ust. 4 u.g.n.). Obowiązek udostępnienia nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, podlega egzekucji administracyjnej (art. 124b ust. 5 u.g.n.).

Z powołanego przepisu wynika, że może on być zastosowany, jeśli kumulatywnie spełnione zostaną następujące przesłanki: 1) wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń; 2) właściciel (użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości) nie wyraża zgody na takie udostępnienie (wyrok WSA w Poznaniu z 29 czerwca 2021r.,

I SA/PO 282/21; wyrok NSA z 22 lutego 2021 r., I OSK 1346/18; wyrok NSA z 25 lutego 2021 r., I OSK 3894/18).

Wychodząc z powyższych założeń i nawiązując do uzasadnienia zaskarżonej decyzji zauważyć należy, że nie jest sporny charakter poszczególnych robót zaplanowanych przez skarżącą. Jak stwierdził organ odwoławczy prace te polegać mają na:

- demontażu linii napowietrznej nad działkami nr [...] i [...] oraz demontażu słupa w granicach działek [...] i [...]

- wymianie dwóch słupów energetycznych w granicy działek [...] i [...].

W ocenie Sądu organ odwoławczy zasadnie uznał, że charakter ww. prac – jako demontażowych - uzasadnia wszczęcie postępowania w trybie art. 124b ust. 1 u.g.n. Nie ma jednak już racji organ odwoławczy twierdząc, że w sprawie nie został złożony wniosek inicjujący postępowanie właśnie w tym trybie, ale w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n.

Sąd zwraca uwagę, że o zastosowaniu wymienionych przepisów decyduje ocena przedstawionych we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne okoliczności faktycznych, w tym rodzaj wymienionych tam robót i prac. Zdaniem Sądu z uzasadnienia wniosku z [...] lipca 2020 r. i załączonych do niego dokumentów (k. [...] i nast. akt admin.), a ponadto z wyjaśnień skarżącej udzielonych w piśmie z [...] września 2020r. (k. [...] akt admin.), złożonych na wezwanie organu, bezspornie wynika, że właściwym trybem i podstawą wydania decyzji powinien być art. 124b ust. 1 u.g.n. Ewentualne wątpliwości organu związane ze wskazaniem we wniosku jako podstawy prawnej – " [...] art. 124 Ustawy...", powinny być przez organ wyjaśnione w toku postępowania, tym bardziej w sytuacji, w której działający za skarżącą pełnomocnik nie był pełnomocnikiem zawodowym (radcą prawnym, adwokatem). To organ odpowiedzialny jest za prawidłową kwalifikację rodzaju sprawy administracyjnej, a następnie za prowadzenie postępowania administracyjnego we właściwym trybie, adekwatnym do wskazanych przez stronę tego postępowania okoliczności faktycznych.

Słusznie zauważył organ odwoławczy, że brak jest w sprawie podstaw do zastosowania art. 124 ust. 1 u.g.n. w stosunku do działek nr [...] i [...], jeżeli dostęp do słupów energetycznych podlegających wymianie, możliwy jest z działki nr [...], której właściciele wyrazili zgodę na przeprowadzenie prac (s. [...] dec.).

Organ odwoławczy nie odniósł się do spornej kwestii rokowań. W ocenie Sądu zasadny w tym zakresie jest zarzut odwołania i stanowisko skarżącej, że złożone w toku postępowania notatki służbowe (k[...] akt admin.) oraz wyjaśnienia dotyczące prób nawiązania kontaktu z uczestnikiem postępowania (załącznik do odwołania k. [...] akt admin.), są wystarczające do uznania, że takie rokowania (negocjacje) zostały z właścicielem przeprowadzone. Tutejszy Sąd zwracał już na tę kwestię uwagę stwierdzając, że zawarty w art. 124b ust. 1 u.g.n. wymóg braku zgody właściciela na udostępnienie nieruchomości powoduje, po stronie podmiotu zainteresowanego udostępnieniem nieruchomości, obowiązek wystąpienia do właściciela nieruchomości o jej udzielenie, a w przypadku braku takiej zgody, w razie skorzystania z określonej ww. przepisem drogi administracyjnej, dowiedzenia tej okoliczności w tym postępowaniu. Oznacza to w istocie wymóg skontaktowania się z właścicielem nieruchomości, przedstawienia mu propozycji i wymiany stanowisk. Niemniej jednak za spełnienie omawianego warunku można uznać sytuację, gdy właściciel nieruchomości nie odpowiedział na propozycję wyrażenia zgody, wprost sprzeciwił się wyrażeniu takiej zgody, czy sytuację, gdy strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, które okazały się niemożliwe do przyjęcia dla każdej z nich (wyrok WSA w Poznaniu z 29 września 2021 r., I SA/Po 627/20). Podkreślenia ponadto wymaga, że przepis art. 124b ust. 1 u.g.n. nie wymaga przeprowadzenia rokowań w jakiejkolwiek formie. Wystarczy jedynie brak zgody właściciela gruntu na udostępnienie nieruchomości. Przesłanka braku zgody jest zrealizowana, jeżeli nie ma wątpliwości co do tego, że właściciel nieruchomości kwestionuje uprawnienie spółki energetycznej do wykonania prac (por. wyrok NSA z 19 maja 2021 r., I OSK 2522/18).

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zawarte w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego okazały się uzasadnione. Naruszenia te były konsekwencją wadliwej oceny okoliczności faktycznych wskazanych przez skarżącą w postępowaniu przed organem I instancji. Tym samym za zasadne uznać należy zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w sposób opisany w skardze (art. 7 w związku z art. 77 k.p.a.).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną co do wykładni i stosowania, w okolicznościach faktycznych tej sprawy, art. 124b ust. 1 u.g.n., w tym ocenę co do charakteru rokowań (negocjacji) w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n. Ponadto organ I instancji ponownie oceni przydatność, dla celów prowadzonego postępowania, przedłożonych przez skarżącą map, a w razie potrzeby wezwie skarżącą do przedłożenia właściwych map wymaganych w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. -

w skrócie: "p.p.s.a."). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).