Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2307/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1 pkt c
journal: Dz.U. 2016 poz 922
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Janusz Walawski, Protokolant referent stażysta Aneta Kardas po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2020 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym aktem – przywołując art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." - utrzymano w mocy decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z [...] czerwca 2019 r. o odmowie uwzględnienia wniosku p. J. O., zwanego dalej "Wnioskodawcą", wobec jego skargi na przetwarzanie danych osobowych przez Wójta Gminy R. (zwanego dalej "Wójtem"). Jako podstawę prawną orzeczenia wskazano art. 12 pkt 2 i art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 922 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o danych z 1997 roku" oraz art. 160 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1000 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o danych z 2018 roku". Powołano również art. 6 ust. 1 lit. c i e oraz art. 57 ust. 1 lit. a i f rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1 ze zm.), zwanego dalej "RODO".

W uzasadnieniu decyzji przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy:

– skarga Wnioskodawcy wpłynęła do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (aktualnie: Urząd Ochrony Danych Osobowych) 22 września 2016 r.; poinformował on, że "jeden z byłych radnych powiedział mi, że Wójt gromadzi na moją osobę w szafie pancernej dokumenty. I jak będę mu zadawał pytania jako wyborca na Sesji Rady Gminy R., dot. jego przeszłości przed 1989 r., to on [...] upubliczni wszystkim. Nie wiem, czego one dotyczą. Nie jestem (...) radnym i nie pełnię żadnych funkcji w administracji rządowej"; dodał, że, Wójt przechowuje jego dokumenty bez jego zgody i wiedzy,

– w nadesłanych do organu wyjaśnieniach Wójt wskazał, że przetwarza dane osobowe Wnioskodawcy w zakresie wnoszonych przez niego skarg i wniosków; pisma te – kierowane do Wójta i Rady Gminy R. - stanowią skargi w rozumieniu przepisów działu VIII K.p.a.: dotyczą bowiem rzekomo nienależytego wykonywania zadań przez pracownika Urzędu Gminy R., dalej jako "urząd gminy", oraz podejrzenia jakoby osoba ta dopuściła się czynów zabronionych; to także szereg innych "pism-skarg" dotyczących między innymi wręczenia danemu pracownikowi medalu; Wnioskodawca wnosi także skargi na działalność Wójta, mimo że organem właściwym do jej rozpatrzenia jest rada gminy; w związku z tym nie jest to nieuprawnione przetwarzanie danych osobowych; proces ten odbywa się bowiem na podstawie właściwych przepisów prawa - przepisów K.p.a. - odnoszących się do zasad rozstrzygania skarg w rozumieniu art. 227 przedmiotowej ustawy; Wnioskodawca od wielu lat składa do urzędu gminy liczne pisma zawierające bezpodstawne oskarżenia,

– 25 maja 2018 r. - wraz z wejściem w życie ustawy o danych z 2018 roku - Biuro Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych stało się Urzędem Ochrony Danych Osobowych; postępowania prowadzone przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, wszczęte i niezakończone przed 25 maja 2018 r. prowadzi Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, na podstawie ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2016 r. poz. 922 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o danych", zgodnie z zasadami określonymi w K.p.a.; wszelkie czynności podejmowane przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych przed 25 maja 2018 r. pozostają skuteczne (art. 160 ust. 1 i ust. 2 ustawy o danych z 2018 roku),

– zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o danych z 1997 roku Generalny Inspektor w przypadku naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej, w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a w szczególności: 1) usunięcie uchybień, 2) uzupełnienie, uaktualnienie, sprostowanie, udostępnienie lub nieudostępnienie danych osobowych, 3) zastosowanie dodatkowych środków zabezpieczających zgromadzone dane osobowe, 4) wstrzymanie przekazywania danych osobowych do państwa trzeciego, 5) zabezpieczenie danych lub przekazanie ich innym podmiotom, 6) usunięcie danych osobowych,

– stosownie zaś do art. 57 ust. 1 RODO, bez uszczerbku dla innych zadań określonych na mocy niniejszego rozporządzenia każdy organ nadzorczy na swoim terytorium monitoruje i egzekwuje stosowanie niniejszego rozporządzenia (lit. a) oraz rozpatruje skargi wniesione przez osobę, której dane dotyczą lub przez podmiot, organizację lub zrzeszenie zgodnie z art. 80, w odpowiednim zakresie prowadzi postępowania w przedmiocie tych skarg i w rozsądnym terminie informuje skarżącego o postępach i wynikach tych postępowań, w szczególności jeżeli niezbędne jest dalsze prowadzenie postępowań lub koordynacja działań z innym organem nadzorczym (lit. f),

– zasadę zgodności z prawem uregulowano w art. 5 ust. 1 lit. a) RODO; w myśl tego przepisu dane osobowe muszą być przetwarzane zgodnie z prawem, rzetelnie i w sposób przejrzysty dla osoby, której dane dotyczą ("zgodność z prawem, rzetelność i przejrzystość"); z kolei art. 6 RODO uszczegóławia i nadaje skonkretyzowaną normatywną treść tej zasadzie; wobec zasady legalizmu - organy władzy publicznej (tu Wójt Gminy R.) - działają na podstawie i w granicach prawa; w myśl art. 6 ust. 1 lit. c) i e) RODO, przetwarzanie danych osobowych jest zgodne z prawem wyłącznie w przypadkach, gdy przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, przetwarzanie jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi,

– Wnioskodawca nie przedstawił dowodów dostatecznie potwierdzających nieuprawnione przetwarzanie jego danych osobowych przez Wójta; wskazał jedynie, że "wójt gromadzi na moją osobę w szafie pancernej dokumenty. I jak będę mu zadawał pytania jako wyborca na Sesji Rady Gminy R., dot. jego przeszłości przed 1989 r., to on [...] upubliczni wszystkim. Nie wiem, czego one dotyczą. (...) robi to bez mojej zgody i wiedzy, tym bardziej jest do tego nieupoważniony"; także we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Wnioskodawca nie przedstawił żadnych nowych okoliczności potwierdzających kwestionowane działanie Wójta; załączając kserokopię materiału prasowego "[...]" - opublikowanego [...] marca 2017 r. na łamach "[...]" - Wnioskodawca wskazał jedynie, że "(...) Wójt miał powody, aby takie środki podjąć (...)"; artykuł dotyczy wyłącznie przeszłości zawodowej Wójta, okresu przed objęciem przez niego sprawowanej funkcji w Gminie R.,

– zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej - wyrażoną w art. 7 K.p.a. - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; realizację powyższego zapewniają zwłaszcza gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe; z art. 7 i 77 § 1 K.p.a. wynika, że obowiązek wyczerpującego zbadania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na prowadzącym postępowanie administracyjne organie; nie znaczy to, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza że nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (tak wyrok NSA o sygn. II SA 1205/84 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej jako "CBOSA"); po wyczerpaniu możliwości dokonania niezbędnych dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych organ prowadzący postępowanie jest uprawniony, a nawet zobowiązany do przyjęcia takiej wersji zdarzeń, która odpowiada logicznie pozostałemu materiałowi dowodowemu,

– w sprawie brak jest niebudzących wątpliwości dowodów, które potwierdzałyby zarzut Wnioskodawcy; z kolei Wójt w udzielonych wyjaśnieniach zdecydowanie jemu zaprzeczył; organ uznał wyjaśnienia Wójta za wiarygodne,

– z materiału dowodowego sprawy wynika, że dane osobowe Wnioskodawcy są przetwarzane przez Wójta w związku z wnoszonymi przez Wnioskodawcę skargami i wnioskami - w tym skargami na działalność Wójta; podstawę prawną takiego przetwarzania danych osobowych stanowią przepisy działu VIII K.p.a.; w myśl art. 227 ustawy przedmiotem takiej skargi może być w szczególności zaniechanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw; rada gminy - w myśl art. 229 pkt 3 K.p.a. - jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2; przetwarzanie danych Wnioskodawcy przez Wójta ma zatem oparcie w art. 6 ust. 1 lit. c) i e) RODO,

– wobec tego nie potwierdziły się zarzuty dotyczące udostępnienia danych osobowych Wnioskodawcy przez Wójta.

W skardze Wnioskodawca podniósł, że zaskarżona decyzja nic nie wnosi w tej sprawie. Jego zdaniem w sprawie organ nie podjął odpowiedniego działania w urzędzie gminy, gdzie znajduje się szafa pancerna z danymi Wnioskodawcy. Nie przesłuchano także wskazanego przez niego świadka. Wnioskodawca zwrócił się do Sądu o przeprowadzenie kontroli postępowania prowadzonego przez organ.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

W dodatkowym piśmie (k. 16 akt sądowych sprawy) Wnioskodawca wskazał, że w sprawie nie zabezpieczono kluczowego dowodu - znajdującej się w urzędzie gminy szafy pancernej. Ponownie podniósł, że w sprawie nie przesłuchano wskazanego przez niego świadka. Działanie organu podważa jego wiarygodność i zaufanie do urzędu.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Trafna jest argumentacja organu administracji, gdy chodzi o prawne i faktyczne uwarunkowania sprawy. Z uwagi na uprzednie pełne przytoczenie, ponowne jej powtarzanie byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje ją za własną. Trafnie skonstatował organ brak podstaw do uwzględnienia żądania Wnioskodawcy wydania decyzji o zobowiązaniu do usunięcia nieprawidłowości, w myśl mających w sprawie zastosowanie regulacji normatywnych.

Wobec zarzutów skargi dodać należy jedynie, co następuje.

Jak wynika z treści skargi złożonej do organu 22 września 2016 r., jak i skargi skierowanej do Sądu 30 sierpnia 2019 r. Wnioskodawca zarzucał nieprawidłowości w przetwarzaniu jego danych osobowych przez Wójta. Upatrywał je w gromadzeniu i przechowywaniu jego danych osobowych w szafie pancernej znajdującej się w urzędzie gminy. Wnioskodawca nie uwiarygodnił stawianego zarzutu. Jednocześnie nie zakwestionował twierdzenia organu, że przetwarzanie jego danych osobowych dotyczy przechowywania przez organ licznych skarg i wniosków składanych przez Wnioskodawcę i stanowiących skargi w rozumieniu działu VIII K.p.a. Jak trafnie skonstatował organ podstawą do gromadzenia tych danych osobowych Wnioskodawcy (tu jego skarg i wniosków) - w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne dla wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na organie - znajduje umocowanie w art. 6 ust. 1 pkt c RODO. Tym samym nie można uznać go za bezprawne.

Z kolei odnosząc się do zarzutu skargi, jakoby organ nie dokonał wszystkich niezbędnych dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych należy podkreślić, że - prowadząc postępowanie administracyjne - powinien on kierować się zasadą ekonomiki procesowej. Zasada ta - stanowiąca jedną z głównych myśli przewodnich K.p.a, podniesionej do rangi zasady ogólnej - nakazuje ograniczenie przez organ podejmowanych czynności do tych, które są konieczne i niezbędne do wydania rozstrzygnięcia w danej sprawie. Organ podejmując kolejne czynności ma kierować się racjonalnymi przesłankami je uzasadniającymi. Nie można więc zgodzić się z Wnioskodawcą, że jego podejrzenie, jakoby w sejfie w urzędzie gminy znajdowały się dokumenty zawierające jego dane osobowe, stanowi racjonalną, wystarczającą przesłankę do podjęcia przez organ czynności na miejscu rzekomego bezpodstawnego przetwarzania danych osobowych – takich jak zabezpieczenie szafy pancernej, w której rzekomo dane te są przechowywane. Nie było to bowiem racjonalnie uzasadnione do ustalenia stanu faktycznego. Co więcej, byłoby sprzeczne z założeniami wspomnianej ekonomiki procesowej. Nawet gdyby rzeczywiście - na dzień wniesienia skargi do organu - w urzędzie gminy znajdowały się dokumenty zawierające dane Wnioskodawcy zgromadzone nielegalnie w sejfie dla potrzeb własnych osoby piastującej stanowisko Wójta (z naruszeniem reguł RODO), zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania nie pozwalają zakładać by stan ten się utrzymywał do czasu podjęcia określonych czynności. Nie sposób równocześnie przyjąć, aby rolą wyspecjalizowanego organu administracji, jakim jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, była weryfikacja wszelkich pogłosek i zasłyszanych informacji bądź podejrzeń, dotyczących nielegalnego przetwarzania danych osobowych poprzez gromadzenie różnych informacji o osobach.

W związku z tym wyjaśnienia przeprowadzone przez organ w trakcie postępowania były wystarczające, aby wydać decyzję o odmowie uwzględnienia żądania Wnioskodawcy. Z kolei samo przechowywanie w urzędzie gminy wnoszonych przez Wnioskodawcę skarg i wniosków - stanowiących skargi w rozumieniu przepisów działu VIII K.p.a. - nie jest bezprawnym przetwarzaniem jego danych osobowych wedle reguł zawartych w RODO i ustawie o danych z 2018 roku. Chybiony jest także zarzut, jakoby sprawa nie została stosownie wnikliwie wyjaśniona. W istocie wszelkie istotne okoliczności faktyczne, powołane przez organ w uzasadnieniu zaskarżonego aktu, są bezsporne. Oceniając sytuację faktyczną organ wywiódł też logiczne wnioski. W sprawie nie naruszono zatem przepisów postępowania w zakresie obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy w istotnych aspektach.

Sąd nie dostrzegł także z urzędu wad w zaskarżonym akcie, które przemawiałyby za jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego.

Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.