Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 79/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 124 par. 1 pkt 1 i 5, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152, art. 200, art. 204 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
article: art. 233 par. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 240 par. 1 pkt 11, art. 247 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 201 ust. 1 lit. a i ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak ( spr. ) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 r. sprawy ze skarg "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w C. na decyzje Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 4 grudnia 2012 r. nr [...]; [...]; nr [...]; [...]; nr [...]; [...]; w przedmiocie cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżone decyzje; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej [...] na rzecz skarżącej "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością C. kwotę 16.782 ( szesnaście tysięcy siedemset osiemdziesiąt dwa ) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane.


UZASADNIENIE

"A" Sp. z o.o. z siedzibą w C. (zwana dalej: "spółką", "skarżącą") złożyła następujące zgłoszenia celne uzupełniające:

1. w dniu 22 listopada 2010 r. zgłoszenie celne dotyczące: "wkrętów do płyt wiórowych ze stali węglowej" (poz.1) oraz "wkrętów do płyt kartonowo-gipsowych" (poz.2), importowanych z Malezji, objętych uproszczoną procedurą dopuszczenia do obrotu. Towar zgłoszono i zwolniono na podstawie powiadomienia dokonanego w dniu 4 listopada 2010 r. W zgłoszeniu celnym wskazano dla ww. towarów odpowiednio kody Taric: 7318 14 99 91 oraz 7318 15 10 99, a kwota długu celnego została określona z zastosowaniem preferencyjnej stawki celnej na podstawie świadectwa pochodzenia FORM A. Zgłoszenie zostało zaewidencjonowane pod nr [...];

2. w dniu 23 listopada 2010 r. zgłoszenie celne dotyczące: "śrub zamkowych" (poz.1) oraz "śrub sześciokątnych" (poz.2), importowanych z Malezji, objętych uproszczoną procedurą dopuszczenia do obrotu. Towar zgłoszono i zwolniono na podstawie powiadomienia dokonanego w dniu 17 listopada 2010 r. W zgłoszeniu celnym wskazano dla ww. towarów odpowiednio kody Taric: 7318 15 90 91 oraz 7318 15 81 81, a kwota długu celnego została określona z zastosowaniem preferencyjnej stawki celnej na podstawie świadectwa pochodzenia FORM A. Zgłoszenie zostało zaewidencjonowane pod nr [...];

3. w dniu 2 grudnia 2010 r. zgłoszenie celne dotyczące: "wkrętów do płyt wiórowych ze stali węglowej" (poz.1) importowanych z Malezji, objętych uproszczoną procedurą dopuszczenia do obrotu. Towar zgłoszono i zwolniono na podstawie powiadomienia dokonanego w dniu 24 listopada 2010 r. W zgłoszeniu celnym wskazano dla ww. towaru kod Taric: 7318 14 99 91, a kwota długu celnego została określona z zastosowaniem preferencyjnej stawki celnej na podstawie świadectwa pochodzenia FORM A. Zgłoszenie zostało zaewidencjonowane pod nr [...].

Postanowieniami z dnia 30 sierpnia 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie kontroli ww. zgłoszeń celnych oraz postępowanie w sprawie określenia prawidłowej wysokości podatku VAT.

Decyzjami z dnia 28 listopada 2011 r. (nr [...];[...] oraz [...]) Naczelnik Urzędu Celnego, działając na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej: "o.p.", art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), art. 20 ust. 3 lit. g), art. 67, art. 78 ust. 1 i ust. 3, art. 214 ust. 1, art. 220 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 1992 r. ze zm.) – dalej: "WKC", rozporządzenia Komisji (WE) nr 948/2009 z dnia 30 września 2009 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L Nr 287), art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji (Dz. Urz. UE L 2011.194.6 z dnia 26.07.2011 r.), art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13, ust. 16, art. 33 ust. 2 art. 34 ust. 4, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) dla:

I. zgłoszenia [...] z dnia 22 listopada 2010 r.

1. określił dla towarów objętych tym zgłoszeniem stawkę rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego (A30) - w wysokości 85% - z dodatkowym kodem Taric - B999;

2. określił niezaksięgowaną kwotę ostatecznego cła antydumpingowego (A30), podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 54.911 zł;

3. określił podatek od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu zgodnie z ww. zgłoszeniem celnym w wysokości 33.260 zł.

II. zgłoszenia [...] z dnia 23 listopada 2010 r.

1. określił dla towarów objętych tym zgłoszeniem stawkę rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego (A30) - w wysokości 85% - z dodatkowym kodem Taric - B999;

2. określił niezaksięgowaną kwotę ostatecznego cła antydumpingowego (A30), podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 59.534 zł;

3. określił podatek od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu zgodnie z ww. zgłoszeniem celnym w wysokości 28.507 zł.

III. zgłoszenia [...] z dnia 2 grudnia 2010 r.

1. określił dla towarów objętych tym zgłoszeniem stawkę rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego (A30) - w wysokości 85% - z dodatkowym kodem Taric - B999;

2. określił niezaksięgowaną kwotę ostatecznego cła antydumpingowego (A30), podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 80.081 zł;

3. określił podatek od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu zgodnie z ww. zgłoszeniem celnym w wysokości 38.345 zł.

W uzasadnieniu ww. decyzji organ celny wskazał, że w dniach objęcia towarów procedurą celną dopuszczenia do obrotu obowiązywało rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji (Dz. Urz. UE L 2010.282.29 z dnia 28.10.2010 r.) - dalej: "rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010". Na mocy art. 2 tego rozporządzenia wysłane z Malezji towary objęte zadeklarowanymi w zgłoszeniu celnym przez stronę kodami zostały poddane rejestracji.

W dniu 27 lipca 2011 r. weszło w życie rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji - dalej: "rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011". Zgodnie z art. 1 ust. 1 tego rozporządzenia ostateczne cło antydumpingowe mające zastosowanie do wszystkich pozostałych przedsiębiorstw nałożone art. 1 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali, innych niż ze stali nierdzewnej, tj. wkrętów do drewna (z wyłączeniem wkrętów do podkładów), wkrętów samogwintujących, pozostałych wkrętów i śrub z główką (nawet z nakrętkami lub podkładkami, ale z wyłączeniem wkrętów toczonych ze sztab, prętów, profili lub drutu, o pełnym przekroju, o grubości trzpienia nieprzekraczającej 6 mm oraz z wyłączeniem wkrętów i śrub do mocowania kolejowych, torowych materiałów konstrukcyjnych) oraz podkładek, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, zostało rozszerzone na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali, innych niż ze stali nierdzewnej, tj. wkrętów do drewna (z wyłączeniem wkrętów do podkładów), wkrętów samogwintujących, pozostałych wkrętów i śrub z główką (nawet z nakrętkami lub podkładkami, ale z wyłączeniem wkrętów toczonych ze sztab, prętów, profili lub drutu, o pełnym przekroju, o grubości trzpienia nieprzekraczającej 6 mm oraz z wyłączeniem wkrętów i śrub do mocowania kolejowych, torowych materiałów konstrukcyjnych) oraz podkładek, wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, obecnie objętych kodami CN ex 7318 12 90, ex 7318 14 91, ex 7318 14 99, ex 7318 15 59, ex 7318 15 69, ex 7318 15 81, ex 7318 15 89, ex 7318 15 90, ex 7318 21 00 i ex 7318 22 00 (kody Taric 7318 12 90 11, 7318 12 90 91, 7318 14 91 11, 7318 14 91 91, 7318 14 99 11, 7318 14 99 91, 7318 15 59 11, 7318 15 59 61, 7318 15 59 81, 7318 15 69 11, 7318 15 69 61, 7318 15 69 81, 7318 15 81 11, 7318 15 81 61, 7318 15 81 81, 7318 15 89 11, 7318 15 89 61, 7318 15 89 81, 7318 15 90 21, 7318, 15 90 71, 7318 15 90 91, 7318 21 00 31, 7318 21 00 95, 7318 22 00 31 i 7318 22 00 95), z wyjątkiem produktów produkowanych przez wymienione z nazwy przedsiębiorstwa.

Organ podkreślił również, że eksporter – firmy: "B" oraz "C" z Malezji nie zostały wymienione w rozporządzeniu wykonawczym Rady (UE) nr 723/2011 jako przedsiębiorstwa, których wyroby korzystają w imporcie ze zwolnienia z cła antydumpingowego. Dla towarów należało przyjąć zatem dodatkowy kod Taric B999, przypisany pozostałym przedsiębiorstwom i zastosować stawkę rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 85%. W konsekwencji, podlegająca retrospektywnemu zaksięgowaniu kwota ostatecznego cła antydumpingowego miała wpływ na wysokość należnego z tytułu importu ww. towarów podatku VAT, który został określony przez organ celny.

W odniesieniu do stanowiska spółki organ celny wskazał, że rozstrzygnięcia zapadły w oparciu o obowiązujące rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 oraz rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 i nie ma podstaw do zwieszenia postępowań. Ponadto organ stwierdził, że spółka importując towar objęty trwającym dochodzeniem antydumpingowym, winna zdawać sobie sprawę, że z rejestracją towaru łączy się możliwość zastosowania w przyszłości podwyższonego cła.

Spółka odwołała się od tych decyzji podnosząc, że nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 67, art. 78 ust. 1 i ust. 3, art. 214 ust. 1 WKC, art. 1 i art. 3 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) Nr 723/2011 oraz naruszenie przepisów proceduralnych, tj. art. 120, art. 121, art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 180, art. 187 §1, art. 191, art. 201 § 1 pkt 2 i § 2, art. 210 § 1 pkt 2 i § 4 Ordynacji podatkowej.

Po rozpatrzeniu odwołań Dyrektor Izby Celnej decyzjami z dnia 4 grudnia 2012 r. (nr [...]; [...] oraz [...]) – działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 o.p. w związku z art. 73 ust. 1 ustawy-Prawo celne - utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniach, że w chwili dokonania zgłoszeń celnych obowiązywało rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 i zgłoszenia podlegały rejestracji, natomiast na mocy rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 zastosowano do przedmiotowych towarów cło antydumpingowe w wysokości 85 %. Bez znaczenia jest fakt, że obowiązek rejestracji przywozu powstał po dokonaniu zakupu przez spółkę towarów. Ryzyko związane z ewentualną zmianą przepisów prawa celnego w okresie pomiędzy nabyciem towaru poza terytorium wspólnotowym i jego dopuszczeniem do obrotu na rynku wspólnotowym obciąża importera.

Dalej zaznaczył, że chociaż zastosowanie w sprawie cła antydumpingowego stanowi przejaw działania prawa wstecz, jest to jednak dozwolone w świetle prawa wspólnotowego, jak również jest dopuszczalne przez przepisy Konstytucji RP. Wejście w życie rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 zobligowało organ celny do objęcia ostatecznym cłem antydumpingowym przywozu przedmiotowego towaru i ustalenia prawidłowej kwoty należności wynikającej z długu celnego.

W ocenie organu odwoławczego niezasadne były zarzuty naruszenia art. 67, art. 78 ust. 1 i ust. 3, art. 214 ust. 1 WKC oraz art. 1 i art. 3 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011. Podobnie organ nie stwierdził naruszeń przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa, które mogłyby prowadzić do uchylenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Postępowanie organu pierwszej instancji było prowadzone z poszanowaniem przepisów i wyjaśniło wszystkie istotne okoliczności sprawy.

Dyrektor Izby Celnej wziął również pod uwagę, że w dniu 11 października 2012 r. weszło w życie rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. UE L 2012.275.1 z dnia 10.10.2012 r.) – dalej "rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 924/2012". Obniżało ono stawkę cła antydumpingowego dla towarów importowanych od pozostałych przedsiębiorstw do 74,1% (dodatkowy kod Taric A999). Zdaniem organu wobec towarów objętych niniejszym postępowaniem - z uwagi na brak regulacji pozwalających na stosowanie tego rozporządzenia do towarów przywiezionych przed 11 października 2012 r. - zastosowanie miało jednak rozporządzenie Rady (WE) Nr 91/2009 w pierwotnym brzmieniu i rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011.

Organ odwoławczy wskazał również, że wyznaczył spółce termin do wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego. Pismem z dnia 25 października 2012 r. spółka wniosła o zawieszenie postępowania do czasu udzielenia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej odpowiedzi na pytania zadane przez podmioty zagraniczne w podobnych sprawach. Dyrektor Izby Celnej odmówił zawieszenia postępowania.

Spółka zaskarżyła decyzje organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się stwierdzenia ich nieważności oraz uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.

Zaskarżonym decyzjom zarzuciła naruszenie:

1) art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 924/2012 w zw. z art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 poprzez ich niezastosowanie;

2) art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120, art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej;

3) art. 120 i art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo zmiany stanu prawnego w toku postępowania odwoławczego.

Ponadto skarżąca wniosła o zawieszenie postępowań sądowoadministracyjnych do czasu rozpoznania pytań prejudycjalnych skierowanych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przez bułgarski sąd administracyjny wnioskiem z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie Paltrade EOOD przeciwko Nachalnik na Mitnicheski punkt - Varna pri Mitnitsa Varna (sprawa C-667/11) oraz skargi z dnia 19 października 2011 r. w sprawie Brugola Service International Sri (BSI) przeciwko Radzie Unii Europejskiej (sprawa T-551/11), w której to wniesiono o stwierdzenie nieważności rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011, a także orzeczenie, że nie znajduje zastosowania rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej oraz orzeczenie, że nie znajduje zastosowania rozporządzenie Rady (WE) Nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej.

Skarżąca podniosła, że w doktrynie jak również orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że organ odwoławczy zobowiązany jest uwzględniać zmiany stanu prawnego i faktycznego, jakie zaszły w sprawie po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji. Jak się przyjmuje, decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji w czasie, gdy obowiązywały już zmienione przepisy prawa materialnego, wprowadzające nowe przesłanki rozstrzygnięcia sprawy, jest decyzją wadliwą w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. i art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Oznacza to, że wydając zaskarżone decyzje organ odwoławczy obowiązany był uwzględnić zmiany stanu prawnego na korzyść skarżącej, tj. powinien obniżyć wysokość cła antydumpingowego, wynikającą z art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 924/2012.

Zdaniem skarżącej organ odwoławczy - przesuwając termin załatwienia sprawy, uwzględniający termin rozstrzygnięcia Światowej Organizacji Handlu (WTO) i wprowadzenia zmian w przepisach wspólnotowych - dał jednoznacznie do zrozumienia, że zmiana zaskarżonych do WTO przepisów celnych będzie miała wpływ na toczące się postępowanie odwoławcze. Pomimo tego organ nie uwzględnił wyników postępowania arbitrażowego przed WTO, na skutek którego doszło do zmiany rozporządzenia Rady (WE) Nr 91/2009, nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej.

Skoro organ odwoławczy stosował przepisy rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011, to miał jednocześnie obowiązek stosować w zakresie ustalenia właściwej stawki cła antydumpingowego przepisy rozporządzenia (WE) nr 91/2009 w brzmieniu nadanym rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 924/2012. Wskazuje na to treści art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011.

W rozporządzeniu wykonawczym Rady (UE) nr 924/2012 jako ostateczne cło antydumpingowe mające zastosowanie do wszystkich pozostałych przedsiębiorstw wskazano cło w wysokości 74,1%, a nie 85%.

W związku z powyższym również decyzje w części odnoszącej się do określenia wysokości podatku VAT od importu są nieprawidłowe. Zgodnie z art. 29 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług podstawą opodatkowania w imporcie jest wartość celna powiększona o należne cło. W niniejszej sprawie do podstawy opodatkowania doliczone zostało cło antydumpingowe w nieprawidłowej wysokości, co uzasadnia stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i uchylenie decyzji ją poprzedzającej również w tym zakresie.

W ocenie skarżącej kluczowe kwestie dla niniejszych spraw będą rozstrzygane przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w związku z ww. pytaniami prawnymi. Należy zatem przyjąć, że rozstrzygnięcie spraw uzależnione jest od wyniku innego toczącego się postępowania, co uzasadnia zawieszenie postępowań do czasu udzielenia odpowiedzi przez Trybunał Sprawiedliwości.

W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Pismami z dnia 18 marca 2013 r. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że brak podstaw do zawieszenia postępowań.

Na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 r. Sąd, na mocy art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), postanowił połączyć do wspólnego rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt III SA/Gd 79/13, III SA/Gd 80/13, III SA/Gd 81/13 (dotyczące ww. zgłoszeń celnych) i prowadzić pod wspólną sygnaturą III SA/Gd 79/13. Na tej samej rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał zarzuty skargi oraz wskazał, że postępowania celne i podatkowe w tych sprawach winny być prowadzone oddzielnie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja określająca cło antydumpingowe oraz podatek od towarów i usług. Tym samym zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) postępowanie w sprawie prowadzone było w oparciu o stosowane odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.

Okoliczności faktyczne sprawy były bezsporne między stronami i obejmowały przede wszystkim dokonane w dniach: 22 listopada 2010 r., 23 listopada 2010 r. oraz 2 grudnia 2010 r. zgłoszenia celne w procedurze dopuszczenia do obrotu towarów importowanych z Malezji, stanowiących: 1/ "wkręty do płyt wiórowych ze stali węglowej" (przyporządkowane do kodu Taric – 7318 14 99 91), 2/ "śruby zamkowe" (przyporządkowane do kodu Taric – 7318 15 90 91), 3/ "śruby sześciokątne" (przyporządkowane do kodu Taric – 7318 15 81 81) oraz 4/ "wkręty do płyt kartonowo-gipsowych" (przyporządkowane do kodu Taric – 7318 15 10 99 – nieobjęte obowiązkiem rejestracji a w konsekwencji stawką rozszerzonego cła antydumpingowego i nie będące przedmiotem sporu).

Należy w tym miejscu przywołać art. 201 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, (Dz. Urz. WE L. 302 z 19.10.1992 r. ze zm.), zwanego dalej "WKC", według którego dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do swobodnego obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym, zaś chwilą powstania długu celnego jest przyjęcie zgłoszenia celnego (art. 201 ust. 2 WKC).

W świetle powołanych przepisów nie może budzić wątpliwości to, że co do zasady datą decydującą o tym jakie przepisy prawa celnego należy stosować przy określaniu długu celnego w typowej sytuacji, gdy towar zostaje dopuszczony do obrotu jest data przyjęcia zgłoszenia celnego (por. W. Morawski [red.], Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz, Warszawa 2007, s. 841).

Specyficzny i wyjątkowy charakter ma natomiast postępowanie w sprawie dotyczącej cła antydumpingowego, gdy zgłoszenie celne zostało (tak jak w sprawie niniejszej) dokonane przed datą wejścia w życie rozporządzenia nakładającego ostateczne cło antydumpingowe.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że w istotnej dla niniejszej sprawy dacie (tj. w dniach złożenia przez skarżącą ww. zgłoszeń celnych – tj. w dniu 22 listopada 2010 r., 23 listopada 2010 r. oraz 2 grudnia 2010 r.) kształt instrumentów unijnej polityki antydumpingowej określało rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów nie będących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. U. UE L 2009.343.51 z dnia 22.12.2009 r.), dalej zwane "rozporządzeniem Rady (WE) nr 1225/2009". Punkt 25. Preambuły ww. rozporządzenia stanowił, że niezbędne jest zapewnienie, że przywóz będący przedmiotem postępowania może być zarejestrowany, tak aby można było zastosować w stosunku do niego później odpowiednie środki. Artykuł 14 ust. 5 ww. rozporządzenia stanowił natomiast, że Komisja, po konsultacji z Komitetem Doradczym, może polecić organom celnym podjęcie odpowiednich kroków w celu zarejestrowania przywożonych towarów, tak aby środki mogły zostać zastosowane w odniesieniu do przywozu od daty rejestracji. Przywożone towary mogą zostać poddane rejestracji na wniosek przemysłu wspólnotowego, który zawiera dostateczne dowody uzasadniające takie działanie. Rejestracja zostaje wprowadzona rozporządzeniem, które określa cel tego działania oraz, gdy jest to właściwe, szacunkową kwotę opłat, które mogłyby być zapłacone w przyszłości. Okres obowiązkowej rejestracji nie może być dłuższy niż dziewięć miesięcy.

Z przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009 wynika zatem jednoznacznie, że rejestracja sprowadzanych towarów prowadzona jest w celu nałożenia na te towary w przyszłości ceł antydumpingowych, o ile dochodzenie potwierdzi stosowanie praktyk handlowych mających na celu obchodzenie środków (ceł) antydumpingowych. W tej sytuacji każdy przedsiębiorca wprowadzając na rynek wspólnotowy towar objęty trwającym dochodzeniem antydumpingowym powinien zdawać sobie sprawę, że z rejestracją takiego towaru łączy się możliwość zastosowania w przyszłości podwyższonego (antydumpingowego) cła. Należy bowiem wyjaśnić, że specyfika postępowania antydumpingowego, które po przeprowadzeniu dochodzenia może doprowadzić do zastosowania podwyższonych ceł antydumpingowych wymaga, by środki ochronne mogły być użyte także w odniesieniu do towarów sprowadzanych w czasie trwania dochodzenia. Istota postępowania antydumpingowego polega między innymi na ochronie rynku wspólnotowego przed szkodami związanymi z przywożeniem towarów po cenach dumpingowych już w okresie trwania wymaganego przepisami dochodzenia. W tym celu stosuje się cła tymczasowe oraz rejestrację towarów, o której mowa powyżej. Środki te pozwalają na realizację celów postępowania antydumpingowego polegających na ochronie rynku wspólnotowego przed niszczącymi go praktykami niezgodnymi z zasadami gospodarki rynkowej (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 sierpnia 2011 r., III SA/Gd 217/11, LEX nr 1087136).

Towary będące przedmiotem zgłoszeń celnych strony skarżącej należały do produktów, co do których rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji (Dz. Urz. UE L 2010.282.29 z dnia 28.10.2010 r.) – dalej zwane "rozporządzeniem Komisji (UE) nr 966/2010" - nakładało obowiązek rejestracji. Punkt 18. Preambuły powyższego rozporządzenia stanowił bowiem, że zgodnie z art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego (tj. rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009) przywóz produktu objętego dochodzeniem powinien zostać poddany rejestracji w celu dopilnowania, aby, jeśli w wyniku dochodzenia zostanie stwierdzone obchodzenie środków, cło antydumpingowe mogło być pobrane w odpowiedniej wysokości z mocą wsteczną od dnia rejestracji przywozu wysyłanego z Malezji.

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 weszło w życie z dniem 29 października 2010 r., a zatem obowiązywało w dacie dokonania zgłoszenia celnego przez stronę skarżącą (tj. w dniach: 22 listopada 2010 r., 23 listopada 2010 r. oraz 2 grudnia 2010 r.), tak więc towary objęte tym zgłoszeniem podlegały już na podstawie tego rozporządzenia rejestracji.

Ponieważ procedura dochodzeniowa przeprowadzona na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010 wykazała, że ostateczne cła antydumpingowe nałożone na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chin były – poprzez przeładunek w Malezji – przedmiotem ich obchodzenia, to Rada (UE) w dniu 18 lipca 2011 r. wydała rozporządzenie wykonawcze nr 723/2011, którym rozszerzyła ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji (Dz. Urz. UE L 2011.194.6) – dalej: "rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011". W rozporządzeniu tym wskazano, że ostateczne cło antydumpingowe mające zastosowanie do "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw", nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (m.in. na przywóz towarów oznaczonych kodami Taric – 7318 14 99 91; 7318 15 81 81; 7318 15 90 91) zostaje rozszerzone na analogiczne towary wysyłane z Malezji, zgłoszone lub niezgłoszone jako pochodzące z Malezji, z wyjątkiem produktów produkowanych przez wskazane przedsiębiorstwa (art. 1 ust. 1 ww. rozporządzenia). Mocą natomiast art. 1 ust. 3 tegoż rozporządzenia nakazano pobieranie cła rozszerzonego od przywozu elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, zarejestrowanych zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 966/2010 oraz art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009. Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 określiło w art. 4, że wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym UE, tak więc - skoro opublikowane zostało w Dzienniku Urzędowym z dnia 26 lipca 2011 r. - weszło w życie z dniem 27 lipca 2011 r.

Zgodnie z art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 ustalając wysokość cła antydumpingowego organy celne odwołać się musiały do przepisów rozporządzenia nr 91/2009 określających wysokość stawek ostatecznego cła antydumpingowego mającego zastosowanie do "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw". Wysokość stawki celnej zgodnie z przepisami tego rozporządzenia wynosiła zatem 85%.

Należy jednak zwrócić uwagę, że dnia 28 lipca 2011 r. organ rozstrzygania sporów Światowej Organizacji Handlu przyjął szereg zaleceń i ustaleń dotyczących przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009, z których wynikało, że naruszają one Porozumienie Antydumpingowe (ADA). Porozumienie to stanowi obecnie integralny element wspólnotowego porządku prawnego (zob. U. Stępkowska [w:], Prawo Światowej Organizacji Handlu a Unia Europejska, red. Artur Nowak–Far, C.H. Beck, Warszawa 2008, s. 70). W konsekwencji Komisja Europejska wszczęła przegląd stosowanych środków antydumpingowych i w jego wyniku wydane zostało rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. UE L 2012.275.1 z dnia 10.10.2012 r.). Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 924/2012 weszło w życie w dniu 11 października 2012 r.

Na mocy art. 1 ww. rozporządzenia Rady (UE) nr 924/2012 stawka ostatecznego cła antydumpingowego, mająca zastosowanie do ceny netto na granicy Unii, przed ocleniem, dla produktów wytwarzanych przez "wszystkie pozostałe przedsiębiorstwa" (dodatkowy kod Taric – A999) została obniżona do wysokości 74,1%.

Z powyższego wynika, że w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy tj. w dniu 4 grudnia 2012 r., obowiązywała już nowa, obniżona stawka cła antydumpingowego. Co istotne, z pktu 9. Preambuły rozporządzenia Rady (UE) nr 924/2012 wynika, że jego celem jest doprowadzenie do zgodności miedzy rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 a zaleceniami i orzeczeniami organu rozstrzygania sporów Światowej Organizacji Handlu. Zwrócić także należy uwagę na to, że skoro celem stosowania ceł antydumpingowych jest ochrona rynku wspólnotowego i gospodarek Państw Członkowskich, to cło to winno zostać określone w wysokości jedynie eliminującej szkodę dla przemysłu Wspólnoty (zob. U. Stępkowska, op.cit., s. 53). Skoro więc Rada uznała, że cło antydumpingowe winno wynosić 74,1% zamiast 85%, zmieniając rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009, to należy przyjąć, że taka właśnie wartość cła antydumpingowego (74,1%) stanowiła gwarancję zabezpieczenia rynku wspólnotowego przy imporcie wskazanych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 91/2009 towarów.

W ocenie Sądu organy administracji ustalając w niniejszej sprawie wysokość cła antydumpingowego nie mogą odwołać się do treści art. 201 ust. 2 WKC tj. do daty zgłoszenia celnego. W niniejszej sprawie w dacie dokonania przez skarżącego zgłoszenia celnego rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 jeszcze nie obowiązywało. Towar sprowadzony przez stronę skarżącą był objęty jedynie rejestracją na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010.

Z art. 2 zd. 2 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. wynika, że po jego wejściu w życie, wiąże ono w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Przyjęte na podstawie tego rozporządzenia zmiany dotychczas stosowanych środków antydumpingowych stają się zatem skuteczne od daty ich wejścia w życie. W doktrynie wskazuje się, że nie stanowią one wprawdzie podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą (chyba że ustalono inaczej), jednak nie wyklucza to wniesienia skargi o odszkodowanie na podstawie art. 340 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – wersja skonsolidowana (zob. U. Stępkowska, op.cit., s. 66).

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1515/2001 w sprawie środków, które wspólnota może podjąć po przyjęciu przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO sprawozdania dotyczącego zagadnień antydumpingowych i antysubsydyjnych (Dz. Urz. UE L 2001.201.10) stanowi w art. 3, że wszelkie środki przyjęte na podstawie tego rozporządzenia stają się skuteczne od daty ich wejścia w życie i nie stanowią podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą, chyba że ustalono inaczej. Przepis ten odnosić się może jedynie do sytuacji, gdy postępowanie zmierzające do określenia cła antydumpingowego zostało zakończone ostateczną decyzją w okresie obowiązywania przepisów zakwestionowanych przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO w jego sprawozdaniu. Przepis ten w żadnej mierze nie uzasadnia odstąpienia przez organ odwoławczy od zasady bezpośredniego stosowania przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie orzekania – w sytuacji, gdy z samej istoty sprawy (związanej z retroaktywnym skutkiem przepisów nakładających cło antydumpingowe na towary objęte wcześniejszą rejestracją) wynika brak możliwości stosowania przepisów obowiązujących w dacie dokonania zgłoszeń celnych.

W związku z powyższym przyjąć należy, że określenie przez organ odwoławczy kwoty ostatecznego cła antydumpingowego w oparciu o stawkę celną wynikającą z pierwotnej wersji rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 stanowiło de facto akt stosowania prawa, które nie obowiązywało w żadnej z istotnych dla ustalenia stanu prawnego dat, bowiem ani w dacie dokonanego zgłoszenia celnego, ani w dacie orzekania przez organ drugiej instancji. Organ odwoławczy - działając w ramach dwuinstancyjnego postępowania, w którym w instancji odwoławczej ma miejsce ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej w jej pełnym zakresie – miał zatem obowiązek wydania rozstrzygnięcia na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania przez ten organ decyzji.

Należy nadto podkreślić, że zasada zgodnej interpretacji prawa wspólnotowego z Porozumieniem Antydumpingowym stoi na przeszkodzie stosowaniu aktów wtórnego prawa wspólnotowego, w takim zakresie w jakim naruszają one normy zawarte w tym Porozumieniu. Niezgodność rozporządzenia nr 91/2009 w istotnym dla sprawy zakresie z Porozumieniem Antydumpingowym została uznana przez Komisję Europejską, co doprowadziło do wydania rozporządzenia zmieniającego nr 924/2012. Również i z tego powodu nie można zaakceptować powołania się przez organ na stan prawny uznany przez właściwy organ wspólnoty za wadliwy w odniesieniu do zobowiązań Wspólnoty wynikających z umowy międzynarodowej, w której jest ona stroną.

Nie stosując zatem do określenia wysokości cła antydumpingowego przepisów rozporządzenia Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. Dyrektor Izby Celnej naruszył przepisy prawa materialnego w sposób mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia zaskarżonych spraw. Organ ten powinien, działając w trybie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) o.p., uchylić decyzje organu pierwszej instancji i orzec merytorycznie, określając na nowo wysokość cła antydumpingowego z uwzględnieniem przepisów określających wysokość tego cła obowiązujących w dacie rozstrzygania sprawy w drugiej instancji (tj. w dniu 4 grudnia 2012 r.). Skoro tak nie uczynił, lecz utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, to uznać należało, że naruszył art. 233 § 1 pkt 1 o.p., stosując go mimo braku ku temu podstaw prawnych.

Złożoność i poziom skomplikowania stanu prawnego, na tle którego powstała niniejsza sprawa przemawia, zdaniem Sądu, za oceną, że naruszenia prawa, do którego doszło w przedmiotowych sprawach, nie można ocenić jako rażącego, czyli uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji na podstawie art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 247 § 1 pkt 3 o.p.

Sąd nie uznał za konieczne zawieszenia postępowania z powodu toczących się, powołanych przez stronę skarżącą postępowań przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Nie zachodziła bowiem przesłanka obligatoryjnego zawieszenia postępowania określona w art. 124 § 1 pkt 5 p.p.s.a., gdyż sąd w niniejszej sprawie nie przedstawił pytania prawnego Trybunałowi. Sąd nie dostrzegł także podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zwrócić należy bowiem uwagę, że ewentualne wydanie przez TSUE wyroku o treści zgodnej z oczekiwaniami strony skarżącej zrodzi po jej stronie możliwość skutecznego domagania się wznowienia postępowań administracyjnych na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 o.p.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Jednocześnie na mocy art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Przy ponownym rozpatrzeniu spraw organ administracji winien uwzględnić dokonaną powyżej ocenę prawną.