Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 633/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-09-27 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2, art. 260
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III W składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 27 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 postanawia odmówić przyznania prawa pomocy U.K.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 19 maja 2013 r. J.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] (Nr [...]) w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012.

W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi, strona sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy, załączając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".

W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał na swoją sytuację materialną oraz zdrowotną argumentując, iż jest osobą obłożnie chorą, wymagającą stałej opieki, nie jest w stanie sam egzystować, a osiągany dochód netto (1.345,59 zł) przeznacza na bieżące wydatki oraz zakup żywności. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dwoma synami (28 lat i 23 lata). Skarżący, zgodnie z oświadczeniem, nie jest właścicielem domu, mieszkania ani żadnej innej nieruchomości. Nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Na dochody gospodarstwa rolnego składają się świadczenia emerytalne skarżącego (1.518,08 zł) oraz jego żony (1.601,25 zł).

Mając na uwadze, że zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie skarżącego o jego stanie majątkowym i rodzinnym było niepełne i nie zawierało wszystkich niezbędnych informacji, referendarz sądowy wezwał skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), do nadesłania w terminie 14 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy dokumentów i informacji w postaci: zaświadczenia z banku(ów) o posiadanych przez skarżącego, jego żonę lub synów rachunkach bankowych, kontach i lokatach bankowych oraz wyciągów z tych kont (rachunków) z okresu ostatnich sześciu miesięcy, w tym w szczególności z rachunku ustanowionego dla regulowania wpłat z tytułu dopłat bezpośrednich i innych świadczeń budżetowych; wyjaśnienia wątpliwości w zakresie określenia miejsca zamieszkania skarżącego (we wniosku wskazuje, że nie posiada żadnej nieruchomości, ani mieszkania) oraz wskazania, czyją własnością są zajmowane przez skarżącego lokale mieszkalne i na jakich zasadach skarżący je zajmuje; sprecyzowanie wysokości ponoszonych kosztów bieżącego utrzymania w gospodarstwie domowym skarżącego (skazywanych we wniosku), poprzez wykazanie kwot wydatków z określeniem ich przeznaczenia; przedstawienia zaświadczenia z właściwego urzędu gminy o dochodowości gospodarstwa rolnego; przekazania zaświadczenia z właściwego oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa informacji o otrzymywanych ewentualnie przez skarżących w roku 2011 i 2012 dopłatach bezpośrednich i ewentualnych innych świadczeniach budżetowych;

Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 15 lipca 2013 r. W treści wezwania znalazło się pouczenie, iż brak odpowiedzi w tym zakresie skutkować może odmową przyznania prawa pomocy.

Skarżący nie udzielił odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie. W związku z powyższym postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2013 r. referendarz sądowy odmówił J.G. przyznania prawa pomocy.

Od powyższego postanowienia T.G., działająca jako pełnomocnik J.G., wniosła sprzeciw. Do sprzeciwu załączyła akt własności ziemi z dnia 27 czerwca 1974 r. oraz protokół z dnia 25 czerwca 1974 r. sporządzony przez geodetę, w sprawie ustalenia stanu faktycznego i prawnego gospodarstwa rolnego.

Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje:

Rozpoznając w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, iż wobec skutecznego wniesienia przez wnioskodawcę sprzeciwu - na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., postanowienie referendarza sądowego traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.

Należy wskazać, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy, a także, że prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym zawarte są w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Ten zakres pomocy zarezerwowany jest tylko i wyłącznie dla osób znajdujących się w wyjątkowo trudnej sytuacji, uniemożliwiającej wyłożenie jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów sądowych bądź ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (bądź obu tych pomocy) i takiej, w której wnioskodawca nie ma potencjalnych możliwości na zdobycie tychże środków (brak majątku i obiektywnych możliwości na jego pozyskanie). Okoliczności braku środków powinny być zatem wiarygodnie udokumentowane, ponieważ zwolnienie od ponoszenia ciężaru postępowania sądowego stanowi w istocie przerzucenie tego ciężaru na współobywateli. Jest to zatem instytucja umożliwiająca prowadzenie sprawy sądowej osobom bardzo ubogim.

Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest na wniosek strony i to w interesie osoby składającej wniosek leży udzielenie wszelkich informacji niezbędnych do rozpoznania wniosku oraz wykazanie za pomocą wszelkich dostępnych środków, iż spełnia ona przesłanki do przyznania prawa pomocy. W sytuacji zaś, gdy oświadczenie strony zawarte w złożonym wniosku jest niewystarczające dla oceny jej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej, a strona (pomimo wynikającego z art. 255 ustawy obowiązku) nie udziela w ogóle bądź nie udziela dokładnej i pełnej odpowiedzi na skierowane do niej wezwanie, nie jest możliwe przyznanie stronie prawa pomocy, jedynie w oparciu o jej twierdzenia nie poparte żadnymi dowodami.

W złożonym w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przekazał wszystkich niezbędnych do prawidłowej oceny jego stanu majątkowego informacji. Nie przekazał także takich informacji w związku z dodatkowym wezwaniem Sądu. W szczególności nie przedstawił żadnych danych dotyczących wyciągów z rachunku bankowego skarżącego lub członków jego rodziny z okresu ostatnich sześciu miesięcy – w tym w szczególności w zakresie rachunku ustanowionego dla regulowania wpłat z tytułu dopłat bezpośrednich i innych świadczeń budżetowych. Nie przedstawił również żądanego zaświadczenia z właściwego urzędu gminy o dochodowości gospodarstwa rolnego, ani zaświadczenia z właściwego oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa informacji o otrzymywanych przez skarżącego lub członków jego rodziny w roku 2011 i 2012 dopłatach bezpośrednich i ewentualnych innych świadczeniach budżetowych.

Informacje te, w szczególności dotyczące stanu rachunków bankowych i wysokości otrzymywanych dopłat w ostatnich dwóch latach mogą mieć istotne znaczenie dla ustalenia faktycznych możliwości płatniczych skarżącego, a tym samym jego możliwości uregulowania wpisu od skargi, czy innych kosztów sądowych.

Istotne dla Sądu byłoby także udokumentowanie przez skarżącego faktycznie ponoszonych wydatków na bieżące utrzymanie. Potwierdzenie i uprawdopodobnienie faktu ponoszenia kosztów bieżącego utrzymania i określenie ich wysokości ma bowiem znaczenie dla ustalenia faktycznych możliwości płatniczych strony.

Wobec braku istotnych informacji o stanie majątkowym, nie jest wiarygodne powoływanie się przez skarżącego na brak możliwości poniesienia kosztów postępowania w sprawie. Informacji tych nie zawiera również wniesiony przez pełnomocnika skarżącego sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 27 sierpnia 2013 r. Załączone do sprzeciwu dokumenty w postaci aktu własności ziemi z dnia 27 czerwca 1974 r. oraz protokołu z dnia 25 czerwca 1974 r. w sprawie ustalenia stanu faktycznego i prawnego gospodarstwa rolnego nie dają Sądowi realnej możliwości dokonania oceny faktycznych możliwości płatniczych J.G..

Sąd uznał zatem, iż skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w sytuacji materialnej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zarówno z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i ze sprzeciwu nie wynikają bowiem żadne informacje, aby skarżący był w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, która uprawniałaby go do skorzystania z prawa pomocy.

Reasumując należy ponownie podkreślić, iż obowiązkiem strony jest partycypowanie w kosztach postępowania. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w postanowieniu.

U.K.