Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SAB/Gl 489/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6337 Zatrudnianie cudzoziemców
658
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 i 2; art. 2; art. 100c
journal: Dz.U. 2022 poz 583
law: Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
article: art. 3 pkt 2; art. 112a ust. 1 i ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 2354
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - t.j.
article: art. 34
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi V. Y. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia za pobyt czasowy oddala skargę.


UZASADNIENIE

W skardze skierowanej do sądu administracyjnego V.Y. (dalej określanego jako skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika, domagał się stwierdzenia bezczynności Wojewody Śląskiego w załatwieniu wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, a w konsekwencji także:

1. zobowiązania Wojewody Śląskiego do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi,

2. przyznanie Skarżącemu na podstawie art. 149 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 239, dalej określanej skrótem P.p.s.a) od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., ewentualnie wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a;

3. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 §. 2 P.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.

Oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Skarżącego według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, opłaty sądowej oraz opłaty skarbowe) od pełnomocnictwa.

Uzasadniając żądanie skargi wskazał, że 29 kwietnia 2022 r. skarżący za pośrednictwem platformy e-PUP, złożył wniosek o udzieleni mu zezwolenia na pobyt czasowy.

12 września 2022 r. wniósł ponaglenie. Do dnia wniesienia skargi organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, w szczególności nie wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie w siedzibie organu odcisków palców. Zatem od 30 czerwca 2022 r. pozostaje w bezczynności.

W ocenie skarżącego, przyczyny bezczynności leżą wyłącznie po stronie organu. Bowiem termin do załatwienia sprawy został wielokrotnie przekroczony i uwzględniając również uchybienia organu należy przyjąć, że miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wskazuje na to zarówno stopień zaniedbań ze strony organu, naruszenie terminów przez organ, sposób zachowania strony, jak i okoliczności materialnoprawne.

Odnosząc się do kwestii przyznania sumy pieniężnej tak długie, jak w niniejszej sprawie oczekiwanie przez skarżącego na załatwienie sprawy nie da się pogodzić z zasadami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa przez organ. Suma pieniężna jest zaś rekompensata za wadliwe działanie organu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie.

Przyznał, że skarżący złożył wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy i że wniosek wymaga uzupełnienia o odcisków palców wnioskodawcy. Do dokonania tej czynności zostanie on wezwany do organu.

Dalej wyjaśnił, że od 15 lutego 2021 r. w tut. Urzędzie funkcjonują rekomendacje w zakresie usprawnienia procesu postępowań dotyczących wydawania zezwoleń pobytowych, zgodnie z którymi w przypadku złożenia właściwie wypełnionego wniosku, wymaganych zdjęć, kserokopii paszportu, potwierdzenia opłaty skarbowej oraz kompletu wymaganych dokumentów niezbędnych do wydania decyzji pozytywnej, istnieje możliwość wyznaczenia terminu zgłoszenia się w celu uzupełnienia braków formalnych w przyspieszonym trybie.

W niniejszej sprawie wniosek cudzoziemca, złożony za pośrednictwem ePUAP w dniu 29 kwietnia 2022 r., nie spełniał ww. ustalonych wymagań umożliwiających szybkie procedowanie, w szczególności nie został wypełniony rzetelnie, starannie i kompletnie a także, nie dołączono do niego wszystkich określonych i wymaganych załączników, a przede wszystkim jest wnioskiem niepodpisanym i sporządzonym w postaci elektronicznej, a takiej formy wniosku nie przewiduje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy (Dz. U. z 2019 r., poz. 779).

Istotny pozostaje fakt, że w okresie od 16 marca 2020 roku do 20 maja 2020 roku w związku z ogłoszeniem stanu epidemii w tut. Urzędzie zawieszona została obsługa cudzoziemców, wszystkie ustalone wizyty zostały anulowane — a po wznowieniu obsługi do lutego 2022 nadal liczba wzywanych klientów musiała być ograniczana. W pierwszej kolejności wzywani byli ci cudzoziemcy, którym termin wizyty w urzędzie wypadał w ww. terminie. Pomimo zwieszenia obsługi klientów wnioski cudzoziemców dalej w znacznej ilości wpływały do Wojewody Śląskiego. Z uwagi na ustawowy wymóg osobistego stawiennictwa cudzoziemca postępowania nie mogły zostać wszczęte co spowodowało narastanie zaległości.

W przypadkach cudzoziemców, którzy wysłali wnioski pocztą lub złożyli je w kancelarii Urzędu lub w skrzynkach podawczych w okresie wznowienia ograniczonej obsługi, tj. od 25 maja 2020 r., terminy do uzupełnienia braków formalnych wniosków (tj. osobiste stawienie się w Urzędzie, złożenie odcisków linii papilarnych), wyznaczane są przez pracowników Oddziału do Spraw Cudzoziemców w tut. Wydziale Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców w formie pisemnej, zgodnie z kolejnością wpływu wniosków do Urzędu. Aktualnie terminy do osobistego stawiennictwa wyznaczane są dla wniosków złożonych w listopadzie 2021 roku.

Zasady dotyczące tego trybu znajdują się na stronie internetowej Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego. Informacje o powyższych usprawnieniach można również uzyskać w punkcie informacyjno-doradczym dla cudzoziemców w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim oraz dzwoniąc na infolinię dedykowaną obywatelom państw trzecich. W okresie od 15 lutego 2021r. do 30 września 2022r. w tym trybie złożonych zostało 5.101 wniosków.

Pomimo wprowadzenia powyższych usprawnień pełnomocnik cudzoziemca, będący profesjonalnym pełnomocnikiem w osobie radcy prawnego, któremu doskonale znane są regulacje prawne dotyczące legalizacji pobytu cudzoziemców w Polsce, nie skorzystał z tego trybu i złożył kolejny wniosek niekompletny. Czym przedłużył procedowanie w sprawie.

Organ wskazał także, że od 2014 roku lawinowo wzrosła liczba wniosków składanych przez cudzoziemców na terenie Województwa Śląskiego. I tak w 2014 r. złożono - 2 409 wniosków, w 2015 r. 4 046, w 2016 r. - 8 706, w 2017 r. - 11 658, w 2018 r. 17 819, w 2019 r. - 19 067, w 2020 r. - 27 287, w 2021 r. - 36 968 a do 30 września 2022 r. - 19.460 wniosków.

Wzmocnienie obsady personalnej Oddział do Spraw Cudzoziemców o osiem osób nieco poprawiło sytuacje, ale i tak na jednego pracownika przypada ok. 1081 spraw.

Szereg zmian w porządku prawnym wprowadzone zostało w związku z zaistniałym na terytorium Ukrainy konfliktem zbrojnym, w szczególności ustawą z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2022 r, poz. 583 z późn. zm., dalej określanej jako ustawa o pomocy) z mocą obowiązującą od 24 lutego 2022 r. Zgodnie z art. 12. ust. 1 tej ustawy wojewoda może zapewnić pomoc obywatelom Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, oraz obywatelom Ukrainy posiadającym Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, określoną w tym przepisie. Jednocześnie, zgodnie z art. 12 ust. 2 wskazanej wyżej ustawy, wojewoda koordynuje działania organów władzy publicznej oraz organizacji pozarządowych i przedsiębiorców, w zakresie udzielania pomocy obywatelom Ukrainy.

W związku z powyższym pracownicy Oddziału ds. Cudzoziemców realizujący w ramach swoich obowiązków służbowych lub jako dodatkowe zadanie czynności związane bezpośrednio lub pośrednio z pomocą obywatelom Ukrainy i koordynacją tych działań zostali wyznaczeni w skład międzywydziałowego zespołu do wsparcia działań związanych z udzielaniem pomocy uchodźcom z Ukrainy, który został powołany zarządzeniem nr 85/22 Wojewody Śląskiego z dnia 18 marca 2022 r.

Ponadto, pracownicy Oddziału ds. Cudzoziemców od 25 lutego 2022 r. do 15 czerwca 2022 r. uczestniczyli w zapewnieniu całodobowego, przez siedem dni w tygodniu, funkcjonowaniu Punktu informacyjno-doradczego dla obywateli Ukrainy zlokalizowanego na dworcu kolejowym K..

Oddział do Spraw Cudzoziemców od kwietnia 2022 r. podejmuje działania w celu priorytetowego przyjmowania i rozpatrywania wniosków o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę pochodzących od obywateli Ukrainy wykonujących pracę w charakterze kierowców w transporcie międzynarodowym. Zgodnie z rekomendacjami Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców wprowadzono specjalną obsługę kierowców z Ukrainy w transporcie międzynarodowym (tylko w okresie od 17.05. do 30.09. przyjęto 1.541 wniosków kierowców), wyznaczono dla nich odrębną kolejkę i stanowisko obsługi.

Dodatkowo, wejście w życie od 1 września 2022 r.. przepisów w sprawie przedłużania wiz krajowych dla kierowców z Białorusi, którzy wykonują międzynarodowy transport drogowy lub niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy na rzecz przewoźników drogowych lub przedsiębiorców mających siedzibę na terytorium Polski, zgodnie z art. 17a ustawy z dnia 23 marca 2022 r. o szczególnych regulacjach w zakresie transportu i gospodarki morskiej w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy (Dz. U. poz. 684 z późn. zm.) powoduje konieczność wdrożenie dodatkowej ścieżki obsługi tej grupy cudzoziemców analogicznie jak dla kierowców z Ukrainy.

Kolejne dodatkowe zadnie polega na rozpatrywaniu od sierpnia 2022 r. wniosków obywateli Ukrainy, Republiki Białorusi, Federacji Rosyjskiej oraz osób posiadających w tych państwach status bezpaństwowca dotyczących wydawania, przedłużania ważności, wydawania duplikatu lub wymiany Karty Polaka — wprowadzone Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia I lipca 2022 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wyznaczenia wojewody właściwego w zakresie prowadzenia postępowań o przyznanie lub przedłużenie ważności Karty Polaka (Dz. U. poz. 1498), weszło w życie w dniu 30 lipca 2022r. W okresie do 6 października br, w tut. Oddziale zostało złożonych zostało już 96 wniosków o przyznanie i przedłużenie Karty Polaka oraz 168 formularzy od osób zainteresowanych złożeniem powyższych wniosków. Zadanie realizowane jest dotychczasowymi zasobami kadrowymi.

Wszystkie te działania wymagały przeorganizowania pracy Oddziału do Spraw Cudzoziemców i nałożenie na pracowników nowych, dodatkowych zadań. Co negatywnie odbiło się także na ich zdrowiu.

Opisana pandemia koronawirusa, czasowe wstrzymanie funkcjonowania urzędu, liczba wniosków wpływających do Wojewody Śląskiego vs ilość pracowników rozpatrujących wnioski przesądzają o tym, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Nadto za tym, iż nie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa przemawia fakt, że cudzoziemiec nie odniósł żadnej szkody. W świetle powołanego już art. 15z1 ustawy covidowej jego pobyt na terytorium RP był legalny. Opóźnienie w wydaniu decyzji nie skutkowało koniecznością opuszczenia kraju przez cudzoziemca, czy też możliwością uznania jego pracy za nielegalną.

Należy także podkreślić, że zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa:

W okresie do 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących:

l) udzielenia cudzoziemcowi:

a) zezwolenia na pobyt czasowy,

b) zezwolenia na pobyt stały

c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, 2) zmiany:

a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę,

b) zezwolenia w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji,

3) cofnięcia cudzoziemcowi:

a) zezwolenia na pobyt czasowy,

b) zezwolenia na pobyt stały

c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE,

- w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.

Czynności dokonane w okresie do 31 grudnia 2022 r., w postępowaniach w ww. sprawach są skuteczne.

Jednocześnie organ wskazał, że w okresie do 31 grudnia 2022 r. przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w ww. sprawach, do powiadomienia strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się. Organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami praw. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. l . lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 19 nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.

Z powyższych powodów także ponaglenie skarżącego nie zostało przekazane do Urzędu ds. Cudzoziemców. W przypadku wydania decyzji do dnia 31grudnia 2022 r. ponaglenie zostanie uznane za niebyłe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Na wstępie wskazać trzeba, że na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). Na wskazanej podstawie prawnej Sąd rozpoznał niniejszą sprawę.

Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a. wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest jej poprzedzenie ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Z kolei zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:

1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność),

2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).

Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 K.p.a.). W niniejszej sprawie wymóg złożenia ponaglenia do właściwego organu został spełniony. Skarga wniesiona do sądu administracyjnego została poprzedzona ponagleniem. Skarżący wniósł do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców za pośrednictwem Wojewody Śląskiego ponaglenie w trybie art. 37 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. Skarga jest zatem dopuszczalna.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów. W takich przypadkach kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu.

Nadto z art. 149 § 1 P.p.s.a. wynika, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy (...):

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Z kolei art. 149 § 1a P.p.s.a. stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Podkreślenia wymaga także, że o ile przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia "bezczynności"., Pojęcie to zostało zdefiniowane przez doktrynę i orzecznictwo. Warto jednak zwrócić uwagę na to, że bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Pojęcie bezczynności pośrednio zawarte jest w art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a., przepisie regulującym instytucję ponaglenia. Zgodnie z ww. przepisem stronie służy prawo wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne co do tego, że z bezczynnością organu mamy zatem do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a.). W konsekwencji istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa lub stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 P.p.s.a.). Instytucja skargi na bezczynność ma zatem na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.

W myśl ogólnej reguły wyrażonej w art. 12 § 1 K.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia i realizując jednocześnie obowiązek wszechstronnego zbadania stanu faktycznego sprawy. Z kolei przepis art. 35 § 1-3 K.p.a. stanowi rozwinięcie zasady ekonomiki postępowania wyrażonej w art. 12 § 1 i 2 K.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).

Wskazać także należy, że art. 15 zzzzzn1 ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych dodany przez art. 1 pkt 24 ustawy z 9 grudnia 2020 r. (Dz.U.z 2020 r. poz. 2255) pozwalał w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 organowi administracji publicznej wstrzymać bieg terminów załatwiania spraw na okres nie dłuższy niż 30 dni, o czym zawiadamia strony wszedł w życie 16 grudnia 2020 r.

W § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 25 marca 2022 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu zagrożenia epidemicznego w brzmieniu ustalonym rozporządzeniem Rady Ministrów z 13 maja 2022 r. zmieniającym uprzednio wskazane rozporządzenie od 16 maja 2022 r. na terenie Polski obowiązują stan zagrożenia epidemicznego w miejsce dotychczasowego stanu epidemii. Oznacza to, że wyżej powołany art. 15 zzzzn1.

Skarżący wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt złożył do organu 29 kwietnia 2022 r. Termin dwóch miesięcy kończył się z końcem czerwca 2022 r. Nie mógł być już przez organ przedłużany na podstawie wspomnianego art. 15 zzzzzn1, bowiem już nie obowiązywał stan epidemii. W tym terminie, co jest niesporne, organ nie załatwił sprawy.

W tym miejscu należy rozważyć, w jakim trybie winien być procedowany wniosek skarżącego. Ustawa z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, zgodnie z jej art. 1 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1, określiła szczególne zasady zalegalizowania pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa oraz obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którzy do Polski przybyli w okresie od 24 lutego 2022 r. Skarżący, jak wynika z jego wniosku oraz kserokopii paszportu wjechał do Polski 21 lutego 2022 r. Zatem jego wniosek winien być procedowany na podstawie ustawy z 15 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 2354) w brzemieniu ustalonym obowiązującą od 29 stycznia 2022 r. ustawą z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 91). Zgodnie z dodanym do ustawy o cudzoziemcach przepisem art. 112a ust. 1 i ust. 2 pkt 2 decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni, a termin biegnie od dnia, w którym cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione.

W sprawie jest niespornym, że wniosek skarżącego z 22 kwietnia 2022 r. do organu wpłynął 29 kwietnia 2022 r. nie jest kompletny, wymaga uzupełnieni o odciski palców. Do dnia udzielenia odpowiedzi na skargę niewątpliwie organ nie wezwał skarżącego do stawienia się w urzędzie celem ich złożenia. Zatem, w świetle przytoczonej szczególnej regulacji art. 112a ustawy o cudzoziemcach i nie wnikając w jej ocenę, termin do załatwienia sprawy nie rozpoczął swojego biegu.

W ocenie Sądu, dla wyniku rozpoznawanej sprawy istotniejsze znaczenie ma norma art. 100 c ustawy o pomocy. Zgodnie z nią:

1. W okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących:

1) udzielenia cudzoziemcowi:

a) zezwolenia na pobyt czasowy,

b) zezwolenia na pobyt stały,

c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej,

2) zmiany:

a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę,

b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji,

3) cofnięcia cudzoziemcowi:

a) zezwolenia na pobyt czasowy,

b) zezwolenia na pobyt stały,

c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej

- w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.

2. Czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach w sprawach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne.

3. W okresie, o którym mowa w ust. 1:

1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się;

2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa.

4. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.

W ocenie Sądu, przytoczona regulacja prawna jest regulacją szczególną. Wprawdzie została umieszczona w ustawie o pomocy to jednak z uwagi na jej umiejscowienie w systematyce ustawy, ograniczone w czasie obowiązywanie oraz użytą terminologię ma zastosowanie nie tylko do obywateli Ukrainy, o których mowa w art. 1 ust. 1 i 2 w związku z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy ale do wszystkich wymienionych w przepisie postępowań dotyczących cudzoziemców.

Ustawodawca najpierw zamieścił w ustawie o pomocy przepisy nowelizujące inne ustawy, w tym ustawę o cudzoziemcach ( art. 88), następnie przepisy przejściowe i regulacje szczególne. Zamiarem ustawodawcy nie była zmiana ustawy o cudzoziemcom, a tylko wprowadzenie regulacji obowiązującej przez określony czas, do końca 2022 r.

Po drugie użył w powołanym przepisie pojęcia "cudzoziemiec", wcześniej w tej ustawie nie zdefiniowanego. Z kolei sama ustawa odnosi się do obywateli Ukrainy lub obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy przybyli do Polski od 24 lutego 2022 r. w związku z działaniami wojennymi na obszarze Ukrainy i tymi pojęciami ustawodawca konsekwentnie posługuje się w tej ustawie. Definicji pojęcia "cudzoziemiec" należy zatem poszukiwać w ustawie o cudzoziemcach. Zgodnie zaś z jej art. 3 pkt 2 cudzoziemiec, to każdy, kto nie posiada obywatelstwa polskiego. Zatem pojęcie "cudzoziemca" ma szerszy zakres niż pojęcie "obywatel Ukrainy". Dotyczy osób mających także inne obywatelstwo nie będące obywatelstwem polskim. Zatem dotyczy on także skarżącego, nie posiadającego przecież obywatelstwa polskiego.

Konkludując, regulacja art. 100c ustawy o pomocy ma zastosowanie do wszystkich wymienionych w niej postępowań dotyczących cudzoziemców w okresie od wejścia w życie powołanego przepisu do końca 2022 r. Był to celowy zabieg ustawodawcy związany ze znacznym wzrostem liczby wniosków składanych przez cudzoziemców, zwłaszcza zaś obywateli Ukrainy i realne możliwości administracji rządowej ich załatwienia w ustawowych terminach.

W rozpoznawanej sprawie termin do załatwienia wniosku rozpoczął swój bieg 1 stycznia 2022 r. i nawet stosując kryteria z art. 34 K.p.a. w dacie orzekania przez Sad nie został jeszcze przez organ przekroczony.

Z powyższych względów skargę, jako niezasadną, na podstawie art. 151 P.p.s.a oddalono.