Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 372/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.23,47 ust. 2 i 5
journal: Dz.U. 2005 nr 41 poz 398
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.
article: art.18 ust.1
journal: Dz.U. 2010 nr 28 poz 143
law: Ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec del. WSA Leszek Kamiński Protokolant specjalista Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 5 października 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1352/11 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wypłaty odprawy mieszkaniowej 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Krakowie z dnia [...] lutego 2011r. nr [...], 2. zasądza od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz R. K. kwotę 420 (czterysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1352/11, oddalił skargę R. K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie wypłaty odprawy mieszkaniowej.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy: R. K. w dniu 26 lipca 2010 r. złożył do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Krakowie wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej. Do wniosku dołączył zaświadczenie z dnia 13 lipca 2010 r. Wojskowego Biura Emerytalnego w Białymstoku, z którego wynika, iż zainteresowany został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 maja 2010 r., zaś od 1 czerwca 2010 r. posiada uprawnienia do emerytury wojskowej.

Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w Krakowie decyzją z dnia [...] października 2010 r. odmówił wypłaty odprawy mieszkaniowej, a po rozpatrzeniu odwołania R. K. od powyższej decyzji, Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji z zaleceniem doprecyzowania wniosku strony.

W piśmie z dnia 3 stycznia 2011 r. wnioskodawca wskazał, że domaga się wydania decyzji administracyjnej zgodnie z obowiązującymi w dniu złożenia wniosku o wypłatę odprawy mieszkaniowej przepisami ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w Krakowie decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., wydaną na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367) i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP i niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 28, poz. 143), umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej.

W uzasadnieniu podał, że stronie zaproponowano zawarcie umowy cywilnoprawnej na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 30 czerwca 2010 r., lecz odmówiła ona zawarcia umowy. W myśl natomiast art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP i niektórych innych ustaw, do spraw wszczętych i niezakończonych ostatecznymi decyzjami przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 1 lipca 2010 r., stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu do 30 czerwca 2010 r. Stąd też, w ocenie organu, wydanie decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej stało się bezprzedmiotowe.

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., po rozpatrzeniu odwołania R. K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 13 ust. 7 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że skoro zatem R. K. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 maja 2010 r., to z tym dniem nabył uprawnienia do odprawy mieszkaniowej, zaś jego sprawa winna być rozpatrywana zgodnie z przepisami ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r. Stosownie do przepisu art. 47 ust. 2 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r., wypłata odprawy mieszkaniowej następuje w drodze umowy cywilnoprawnej. Tak więc sprawa odprawy mieszkaniowej w tym przypadku ma charakter cywilny, a nie administracyjny i nie jest rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej. Stąd też postępowanie w myśl art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowe należało umorzyć.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. K. zarzucił naruszenie art. 47 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, poprzez wadliwą wykładnię i zastosowanie, gdyż wniosek w sprawie wypłaty mieszkaniowej złożył po wejściu w życie znowelizowanych przepisów, więc powinien on zostać rozpoznany na ich podstawie. Z uwagi na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i orzeczenie o odprawie w myśl znowelizowanych przepisów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę zaskarżonym wyrokiem wskazał, że decyzje organów oparte zostały m.in. o przepis art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), stanowiący, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego, w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego, mamy zaś do czynienia wówczas, gdy brak jest któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty.

Organy uznały, że sprawa R. K. nie ma charakteru sprawy administracyjnej, gdyż odprawa mieszkaniowa może zostać wypłacona tylko na mocy umowy cywilnoprawnej. Zatem istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, jakie przepisy należało zastosować, rozpatrując wniosek R. K. o wypłatę odprawy mieszkaniowej. Skarżący twierdzi, że nie należało stosować przepisów obowiązujących w dacie zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej (zobowiązujących do zawarcia umowy cywilnoprawnej), lecz zastosowanie mają przepisy obowiązujące w dacie złożenia przez niego wniosku o wypłatę przedmiotowej odprawy (zobowiązujące do wydania decyzji administracyjnej).

Do dnia 30 czerwca 2010 r. w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej obowiązywały przepisy ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, wielokrotnie nowelizowanej, ostatnio ustawą z dnia 24 października 2008 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 208, poz. 1308). Natomiast w dniu 1 lipca 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 28, poz. 143), w której dokonano zmiany m.in. przepisów dotyczących odprawy mieszkaniowej.

Zgodnie z przepisem art. 23 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.), zwanej dalej ustawą o zakwaterowaniu, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r., odprawa mieszkaniowa przysługuje żołnierzowi służby stałej zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, zamieszkałemu w kwaterze, o ile nabył on prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej lub został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy. Odprawa ta przysługuje również żołnierzowi służby stałej, który do dnia zwolnienia ze służby nie otrzymał decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej lub został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy. Ponadto odprawa mieszkaniowa przysługuje żołnierzowi zawodowemu, pełniącemu zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby terminowej, zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, jeżeli inwalidztwo powstało wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą wojskową lub wskutek choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami bądź warunkami tej służby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze. Uprawnienie do odprawy mieszkaniowej powstaje w dacie zwalniania żołnierza ze służby. Gdyby miało być inaczej, ustawodawca użyłby w cytowanym przepisie zwrotu "żołnierzowi zwolnionemu".

Przedmiotowe świadczenie jest samoistnym prawem podmiotowym, przysługującym uprawnionemu w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w omawianym przepisie. Prawo podmiotowe rozumiane jest natomiast jako przyznana przez przepisy prawne i wynikająca ze stosunku prawnego możliwość postępowania osoby fizycznej lub prawnej w określony sposób, umożliwiający ochronę interesów uprawnionego tylko w granicach określonych przez przepis prawa, którego realizacji służy roszczenie. Zdaniem Sądu samo wystąpienie z wnioskiem o wypłatę odprawy mieszkaniowej ma charakter wtórny w stosunku do nabycia do niej prawa i służy jedynie do jego realizacji. Zatem data złożenia wniosku o wypłatę świadczenia nie ma znaczenia dla nabytego już prawa, liczy się bowiem data nabycia prawa do odprawy, odpowiadająca dacie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i to ta data jest miarodajna do ustalenia, które przepisy prawa winny być zastosowane w sprawie.

R. K. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 maja 2010 r. i z dniem 1 czerwca 2010 r. nabył uprawnienia do emerytury wojskowej. Tak więc organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o zakwaterowaniu obowiązujące do dnia 30 czerwca 2010 r., a nie przepisy w brzmieniu od dnia 1 lipca 2010 r., jak życzyłby sobie tego skarżący, składając wniosek o wypłatę odprawy w dniu 7 lipca 2010 r. Stosownie zatem do przepisu art. 47 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r., odprawę mieszkaniową wypłaca się na podstawie umowy zawartej między dyrektorem oddziału regionalnego Agencji, a osobą uprawnioną. Wobec tego sprawa wypłaty skarżącemu odprawy mieszkaniowej miała charakter cywilny, a nie administracyjny. Stąd też wszczęte na wniosek skarżącego postępowanie administracyjne w przedmiocie wydania decyzji dotyczącej wypłaty odprawy mieszkaniowej jest postępowaniem bezprzedmiotowym, które należało umorzyć.

W przypadku R. K. w czasie obowiązywania przepisów ustawy w brzmieniu sprzed nowelizacji nie została wszczęta żadna sprawa, dotycząca odprawy mieszkaniowej, a zatem nie ma zastosowania przepis przejściowy art. 18 ust. 1 ustawy zmieniającej z dnia 22 stycznia 2010 r. Przepis ten stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu dotychczasowym. W konsekwencji prawidłowo orzekające w sprawie organy umorzyły postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, bo sprawa R. K. o wypłatę odprawy mieszkaniowej nie ma charakteru sprawy administracyjnej. W szczególności charakteru takiej sprawy nie nadaje i nie może nadawać fakt złożenia wniosku o odprawę dopiero po wejściu w życie znowelizowanej ustawy o zakwaterowaniu. W przeciwnym wypadku doszłoby do niedopuszczalnego – z punktu widzenia ratio legis ustawy – wyboru przez żołnierzy, zwolnionych ze służby pod rządami "starej" ustawy przepisów, na podstawie których miałaby zostać wypłacona należna im odprawa.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zw. dalej P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku o oddaleniu skargi.

Od powyższego wyroku R. K. wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię:

a) art.23 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.) przez przyjęcie, że uprawnienie do odprawy mieszkaniowej powstaje w dacie zwalniania żołnierza zawodowego ze służby wojskowej,

b) art. 47 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r. Nr 28, poz.143) poprzez przyjęcie, że przed wejściem w życie niniejszej ustawy została wszczęta i niezakończona sprawa skarżącego R. K. dotycząca wypłaty odprawy mieszkaniowej.

Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym zwrot kosztów zastępstwa prawnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że wbrew wywodom pełnomocnika organu według treści ustawy z dnia 22 czerwca 2010 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r. wysokość należnej odprawy nie była naliczana według przepisów obowiązujących na dzień zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej. W żadnym przepisie ustawy nie zostało to wprost wskazane, chociaż moment zwolnienia żołnierza ma wpływ na jej wysokość. Natomiast sytuacja prawna skarżącego R. K. jest w tym zakresie szczególna, gdyż nastąpiła gruntowna zmiana przepisów regulujących dotychczas odprawę mieszkaniową.

Data złożenia wniosku o wypłatę odprawy w sytuacji skarżącego miała według treści tejże ustawy decydujące znaczenie. Wniosek taki, złożony 7 lipca 2010 r., wszczynał postępowanie o jej wypłatę, co wynika z treści tych przepisów prawa. Ma to decydujące znaczenie dla rozumienia treści art.18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustaw o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych oraz niektórych innych ustaw. Według tego przepisu data wszczęcia postępowania następowała w wyniku złożenia wniosku o wypłatę odprawy. Wniosek taki wszczynał postępowanie o jej wypłatę w razie zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej.

Zatem w sytuacji jego złożenia przez skarżącego R. K. po dniu 1 lipca 2010 r., tj. po wejściu w życie znowelizowanych ustawą z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustaw o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych oraz niektórych innych ustaw powinny zostać zastosowane zasady wprowadzone tą ustawą. Wskazuje na powyższe art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustaw o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych oraz niektórych innych ustaw. Jego wyraźna treść dowodzi, że taki wniosek o odprawę mieszkaniową wszczyna dopiero postępowanie o jego wypłatę. Zatem wszczęcie takiego postępowania poprzez złożenie wniosku po dniu 1 lipca 2010 r. powoduje, że powinny zostać zastosowane zasady naliczania odprawy obowiązujące po dniu 1 lipca 2010 r., to jest według zasad określonych ustawą z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustaw o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143).

Argumenty Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że uprawnienie do odprawy mieszkaniowej powstaje w dacie zwalniania żołnierza ze służby, gdyż w przeciwnym wypadku ustawodawca użyłby zwrotu "żołnierzowi zwolnionemu" nie mają oparcia w całości przepisów ww. ustawy. Prymat w stosowaniu przepisów prawa powinna mieć wykładnia językowa. Ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustaw o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych oraz niektórych innych ustaw nie wskazuje wyraźnie, aby data zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby wojskowej była w niniejszej sprawie decydująca. Treść zacytowanych przepisów dowodzi, że to data złożenia wniosku o odprawę mieszkaniową wszczyna przedmiotowe postępowanie i decyduje, które z przepisów prawa powinny być zastosowane. Zatem złożenie takiego wniosku przez skarżącego R. K. w dniu 7 lipca 2010 r. decyduje, że zastosowane powinny być przepisy ustawy w brzmieniu po dniu 30 czerwca 2010 r. W świetle tych wywodów umorzenie decyzją Prezesa WAM z dnia [...] kwietnia 2011 r. postępowania w przedmiocie wypłaty mieszkaniowej było błędne. Przedmiotowa odprawa powinna zostać przyznana w drodze decyzji administracyjnej według zasad obowiązujących po dniu 1 lipca 2010 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, a rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.) Sąd odwoławczy uznał za zasadne podniesione w niej zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego.

Zarzuty naruszenia przepisów art. 2, art. 42 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw zmierzają do podważenia stanowiska organów oraz Sądu pierwszej instancji, przyjmujących, iż sprawa o odprawę mieszkaniową skarżącego podlegała rozpatrzeniu według przepisów obowiązujących do dnia 30 czerwca 2010 r.

Wskazany w zarzucie skargi kasacyjnej przepis art. 23 ustawy określa krąg osób uprawnionych do odprawy mieszkaniowej oraz warunki, których spełnienie wymagane jest do jej uzyskania.

W zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji przytoczył brzmienie powyższego przepisu, akcentując użyty ab initio zwrot "przysługuje żołnierzowi służby stałej zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej", z którego wyciąga wniosek, że uprawnienie do odprawy mieszkaniowej powstaje w dniu zwolnienia żołnierza ze służby wojskowej. Wystąpienie z wnioskiem – zdaniem organów i Sądu – ma charakter wtórny, a data złożenia wniosku nie ma znaczenia dla nabytego prawa, liczy się bowiem data nabycia prawa do odprawy, odpowiadająca dacie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Ta więc data – zdaniem Sądu jest miarodajna do ustalenia, które przepisy prawa maja zastosowanie.

Przy takiej wykładni przepisów art. 23 organy i Sąd opowiedziały się za stosowaniem przepisu art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 r. Według tej regulacji odprawę mieszkaniową wypłaca się na podstawie umowy zawartej między dyrektorem oddziału regionalnego Agencji a osobą uprawnioną, zwalniającą kwaterę w przypadku jej zajmowania.

Nowelizacja dokonana ustawą z dnia 22 stycznia 2010 r., wprowadzając zmiany w zakresie przepisu art. 23, zachowała początkową treść tego przepisu, którego brzmienie nastręczało wątpliwości interpretacyjne, natomiast istotna zmiana dotyczyła przepisu art. 47 ust. 2, w którym przewidziano uprawnienie dla dyrektora oddziału regionalnego do wydania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej. Wydanie decyzji następuje po przedłożeniu jednego z następujących dokumentów: 1) zaświadczenia o nabyciu wojskowych uprawnień emerytalnych, 2) zaświadczenia o przyczynach zwolnienia z czynnej służby wojskowej wydanego przez dowódcę jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełnił służbę wojskową, jeżeli nie nabył prawa do emerytury woskowej lub nie uzyskał uprawnień do wojskowej renty inwalidzkiej, 3) zaświadczenia o związku śmierci żołnierza ze służbą wojskową, wydanego przez właściwy organ wojskowy, 4) decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej wraz z zaświadczeniem o wysłudze lat, od której jest uzależniona wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową, wydanym przez właściwy organ wojskowy, jaką żołnierz zawodowy będzie posiadał w ostatnim dniu pełnienia czynnej służby wojskowej.

Porównanie treści przepisu art. 47 ust. 2 sprzed zmiany, z obowiązującą po dniu 1 lipca 2010 r., prowadzi do wniosku, iż w obu sytuacjach załatwienie sprawy uzależniono od przedłożenia tych samych dokumentów.

Na szczególną uwagę zasługuje natomiast treść art. 47 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, z którego to przepisu wynikało zarówno w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 r. jak i po nowelizacji, iż realizacja świadczenia następuje na wniosek żołnierza:

– do 30 czerwca 2010 r. w formie zawarcia umowy i dokonania wypłaty lub nabycia własności działki, czy lokalu,

– po 1 lipca 2010 r. przez wydanie decyzji i wypłatę odprawy w pełnej wysokości.

Powyższe świadczy, że sprawy o wypłatę odprawy mieszkaniowej zarówno w poprzednim stanie prawnym jak i po dniu 1 lipca 2010 r. miały charakter wnioskowy.

Powyższa kwestia wiąże się z niewłaściwą wykładnią i zastosowaniem w tej sprawie przez organy i Sąd art. 18 ust. 1 ustawy zmieniającej z dnia 22 stycznia 2010 r., mającego charakter przepisu intertemporalnego.

W myśl tego przepisu do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy w brzmieniu dotychczasowym.

Treść tego przepisu wyraźnie wskazuje, iż chodzi o sprawy wszczęte i niezakończone i to zarówno decyzjami ostatecznymi jak i zawarciem umowy. Regulacja ta umacnia w przekonaniu, że także sprawy załatwione w drodze umowy poprzedzał wniosek, który wszczynał przed organem postępowanie (niekończące się wprawdzie decyzją, a zawarciem umowy), lecz powodował stan zawisłości sprawy o wypłatę odprawy mieszkaniowej. Jako trafne należy ocenić twierdzenie organów i Sądu pierwszej instancji, że pod rządami przepisów dotychczasowych nie została wszczęta żadna sprawa skarżącego o wypłatę odprawy mieszkaniowej, lecz wadliwie uznał Sąd, że organ prawidłowo zastosował przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r., co skutkowało umorzeniem postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Należy zważyć, iż z ustaleń poczynionych w tej sprawie wynika, że skarżący zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 maja 2010 r. wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej złożył do właściwego organu w dniu 26 lipca 2010 r. Zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. z tym dniem nastąpiło wszczęcie postępowania administracyjnego.

W świetle przytoczonych przepisów sprawa z wniosku skarżącego podlegała załatwieniu według regulacji wprowadzonej nowelą z dnia 22 stycznia 2010 r., tj. przez rozpoznanie jego wniosku i wydanie stosownej decyzji przez dyrektora oddziału regionalnego Agencji.

Z powyższych względów uznając zarzuty skargi w zakresie naruszenia prawa materialnego za uzasadnione Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok a rozpoznając skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. uchylił także decyzje organów obu instancji.

Sąd uznał jednocześnie, iż naruszenie przepisów postępowania miało charakter wtórny i nie zachodziła przesłanka z art. 174 pkt 2 P.p.s.a.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a., art. 205 § 2 i 3 tej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c oraz pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) uznając zasądzoną kwotę za współmierną do udziału pełnomocnika w sprawie.