Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 497/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 41 ust 1 pkt 1, art 43 ust 1
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędzia NSA Jolanta Rajewska, Sędzia del. WSA Maria Werpachowska (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Andrzej Nędzarek, po rozpoznaniu w dniu 9 października 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Ol 966/11 w sprawie ze skargi R. T. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od R. T. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie kwotę 220 zł (dwieście dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 29 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 966/11 po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. T. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie z dnia [...] października 2011 r. nr 6/2011 w przedmiocie zwolnienia ze służby uchylił zaskarżoną decyzję.

Wyrok wydany został w następującym stanie sprawy.

Komendant Powiatowy Policji w O. rozkazem personalnym z dnia [...] września 2011 r. nr [...], na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2007 r. nr 43, poz. 277 ze zm.), zwolnił R. T. z dniem 9 września 2011 r. ze służby w Policji.

W uzasadnieniu wskazano, że orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w Olsztynie nr [...]z dnia [...] czerwca 2011 r., które wpłynęło do Komendy Powiatowej Policji w O. w dniu 14 czerwca 2011 r., R. T. został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji i zaliczono go do trzeciej grupy inwalidów

w związku ze służbą oraz stwierdzono, że inwalidztwo istnieje od dnia 8 czerwca 2011 r.

Z dniem 16 czerwca 2011 r. R. T. został zwolniony od zajęć służbowych.

Od powyższego rozstrzygnięcia R. T. złożył odwołanie, w którym zarzucił naruszenie przepisu art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Podkreślił, że w niniejszej sprawie nie złożył wniosku o zwolnienie ze służby w Policji, wobec czego zwolnienie nie może nastąpić wcześniej, aniżeli przed upływem 12 miesięcy od zaprzestania służby

z powodu choroby. Zdaniem odwołującego, z dniem 16 czerwca 2011 r. z powodu choroby zaprzestał faktycznego wykonywania zajęć służbowych i w związku z tym termin 12 - miesięczny upływa z dniem 17 czerwca 2012 r.

Po rozpatrzeniu odwołania, Komendant Wojewódzki Policji w Olsztynie decyzją

z dnia [...] października 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. Wskazano, że art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji stanowi, iż policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Przy zastosowaniu takiej podstawy zwolnienia należy zwrócić uwagę na zapis art. 43 ust. 1 powołanej ustawy, zgodnie z którym zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art.

41 ust. 1 pkt 1 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Organ zwrócił uwagę, że gdy zaistnieje podstawa do zwolnienia policjanta ze służby ze względu na orzeczenie trwałej niezdolności do służby, przed wydaniem decyzji konieczne jest ustalenie czy nie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 43 ust. 1 tej ustawy.

W przedmiotowej sprawie stwierdzono całkowitą niezdolność policjanta do służby

w Policji, pomimo że wcześniej nie zaprzestał służby z powodu choroby. Zaistniała zatem podstawa do zwolnienia ze służby, stosownie do art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, bez uwzględnienia przepisu art. 43 ust. 1 tej ustawy. Podkreślono, że treść przepisu art. 41 ust. 1 pkt 1 nie pozostawia organom Policji swobody w podejmowaniu decyzji o zwolnieniu, lecz nakłada obowiązek zwolnienia ze służby policjanta, w stosunku do którego komisja lekarska orzekła trwałą niezdolność do służby. Zwolnienie funkcjonariusza w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby w Policji przez komisję lekarską następuje, gdy orzeczenie ma charakter ostateczny, a w niniejszej sprawie orzeczenie stało się ostateczne w dniu 4 lipca 2011 r. Organ byłby zatem zobligowany do zastosowania art. 43 ust. 1 ustawy, tylko wtedy gdyby przed wydaniem orzeczenia komisji lekarskiej, policjant korzystał ze zwolnienia lekarskiego - zaprzestał służby z powodu choroby. Organ odwoławczy podkreślił, iż konstrukcja art. 43 ust. 1 ustawy stanowi koniunkcję dwóch przesłanek: zaistnienia któregokolwiek ze stanów opisanych w art. 38 ust. 4 albo art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 albo ust. 2 pkt 1 i 4 i jednoczesnego zaprzestania służby przez policjanta z powodu choroby. W tym przypadku do R. T. ma niewątpliwie zastosowanie przesłanka określona w art. 41 ust. 1 pkt 1, w postaci orzeczenia komisji lekarskiej, jednakże dla zastosowania wobec niego dobrodziejstwa normy ochronnej wynikającej z art. 43 ust. 1 powołanej ustawy musiałby zaistnieć zbieg tej przesłanki z przesłanką zaprzestania służby z powodu choroby, czyli faktycznym korzystaniem przez policjanta ze zwolnienia lekarskiego, co w analizowanej sprawie nie wystąpiło.

Organ odwoławczy nie zgodził się również ze stanowiskiem, że skuteczne zwolnienie ze służby R. T. może nastąpić najwcześniej z dniem

17 czerwca 2012 r. z uwagi na to, że zaprzestał on faktycznego wykonywania zajęć służbowych z dniem 16 czerwca 2011 r. W tej kwestii organ podzielił stanowisko Komendanta Powiatowego Policji w O. , że zwolnienie strony od zajęć służbowych nie nastąpiło z powodu choroby tylko z uwagi na trwałą niezdolność do służby stwierdzoną orzeczeniem komisji lekarskiej. Stan trwałej niezdolności do służby, stwierdzony orzeczeniem komisji lekarskiej nie jest jednoznaczny z zaprzestaniem służby z powodu choroby, a przedmiotowe orzeczenie rozstrzyga o przydatności do służby, nie zaś

o występowaniu choroby w rozumieniu art. 43 ust. 1 ustawy o Policji.

Skargę na powyższą decyzję złożył R. T. , wnosząc o uchylenie rozstrzygnięć wydanych w obydwu instancjach. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 32 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. z 2001 r. nr 79, poz. 854 ze zm.), polegające na wydaniu przez Komendanta Powiatowego Policji w O. rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby bez uzyskania wymaganej przez ten przepis zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej; art. 43 ust. 1 powołanej ustawy o Policji, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zaprzestanie służby z powodu choroby może mieć miejsce jedynie w przypadku faktycznego korzystania przez policjanta ze zwolnienia lekarskiego i w konsekwencji niezastosowanie ww. przepisu w sprawie; art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.

z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanej dalej k.p.a.) w związku z art. 81 k.p.a., polegające na niepowiadomieniu go przez organ I instancji o możliwości końcowego zaznajomienia się z aktami postępowania oraz prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, a tym samym niezapewnieniu mu czynnego udziału w postępowaniu.

Skarżący wskazał, że jest członkiem Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów w Olsztynie, zaś organ I instancji zwolnił go ze służby nie uzyskując stosownej i wymaganej przepisami prawa zgody. Ponadto podkreślił, odnosząc się do kolejnego zarzutu, że dla uznania, że policjant zaprzestał służby z powodu choroby nie jest wymagane - jak błędnie przyjęły organy - legitymowanie się zwolnieniem lekarskim.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylając zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej P.p.s.a.), stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało podjęte z naruszeniem prawa

w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Sąd wskazał, że podstawę prawną zwolnienia skarżącego ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską.

Niesporne jest, że orzeczenie komisji lekarskiej stanowi podstawę do obligatoryjnego zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy o Policji. Jednak stosując ten przepis należy mieć na uwadze treść art. 43 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym zwolnienie policjanta ze służby, na podstawie art. 38 ust. 4 oraz art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 1 i 4, nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Nie budzi natomiast w tej sprawie wątpliwości, że skarżący takiego wystąpienia nie zgłosił.

Sąd nie podzielił stanowiska zaprezentowanego przez organy, że ochrona przewidziana przepisem art. 43 ust. 1 ustawy o Policji służy wyłącznie tym policjantom, którzy od jakiegoś czasu nie pełnili służby z powodu choroby, a następnie komisja lekarska stwierdziła ich trwałą niezdolność do służby w Policji, oraz że orzeczenie komisji lekarskiej nie wystarcza do zastosowania art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Gdyby przyjąć, iż okres ochronny wynikający z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji przysługuje tylko tym funkcjonariuszom, którzy przed orzeczeniem komisji lekarskiej o niezdolności do służby przebywali na zwolnieniu lekarskim, to mogłoby dojść do paradoksalnej sytuacji, zachęcającej policjantów do korzystania ze zwolnień lekarskich.

Sąd podkreślił, że całkowita niezdolność do służby dowodzi braku niezbędnej sprawności fizycznej i psychicznej oraz wyklucza - w ogóle, a nie tylko okresowo - możliwość pełnienia służby w danej formacji uzbrojonej. Ma tym samym charakter trwały. Takie, jedynie możliwe, rozumienie "całkowitej niezdolności do służby", wskazuje na tożsamość znaczeniową tego pojęcia z określeniem "trwałej niezdolności do służby".

Reasumując, Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnienie policjanta ze służby, na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że funkcjonariusz zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Oznacza to, że z policjantem niezdolnym do służby nie można bez jego zgody rozwiązać stosunku służbowego przed upływem powyższego okresu. Przesłanki obligujące organ do przestrzegania tego zakazu zostały określone dość precyzyjnie. Nie mogą podlegać jakiejkolwiek wykładni rozszerzającej i to w sposób naruszający oczywiście ochronną funkcję omawianej regulacji. Istotne zatem jest jedynie to czy policjant został uznany za niezdolnego do służby oraz czy zaprzestał pełnienia tej służby z powodu choroby. Fakt nieotrzymywania zwolnień lekarskich nie dowodzi bowiem, że funkcjonariusz nadal nie jest niezdolny do służby

z powodu choroby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 1338/05, podobnie wyroki tego Sądu z dnia 3 lutego 2006 r., sygn. akt

I OSK 836/05 oraz z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 2015/10).

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 32 ustawy o związkach zawodowych stwierdził, że jest on bezzasadny. Przepis art. 32 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych ma odpowiednie zastosowanie do policjanta będącego członkiem Zarządu Terenowego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów (art. 67 ust. 2 ustawy o Policji) - zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 1993 r., sygn. akt

III AZP 38/92, OSP 1994, nr 3, poz. 38. Odpowiednie stosowanie tych przepisów oznacza, że przepis art. 32 ust. 1-4 ustawy o związkach zawodowych ma zastosowanie we wszystkich tych przypadkach, w których organ Policji może, ale nie musi, zwolnić policjanta ze służby (np. art. 41 ust. 2 pkt 1-6 ustawy). Nie można natomiast przyjąć, by w przypadku, gdy organ Policji z mocy ustawy zobowiązany jest do zwolnienia policjanta ze służby

w Policji, mógł mieć zastosowanie wskazany przepis ustawy o związkach zawodowych warunkujący możliwość rozwiązania stosunku służbowego od zgody organu tej organizacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2001 r., sygn. akt II SA 345/01, LEX nr 51028).

Tym samym regulacja ta nie ma zastosowania do policjanta, wobec którego komisja lekarska wydała orzeczenie o trwałej niezdolności do służby, ponieważ stosownie do art. 41 ust. 1 ustawy o Policji, istnieje bezwzględny obowiązek zwolnienia policjanta ze służby w Policji przy spełnieniu przesłanek wymienionych w tym przepisie (Komentarz do art. 67 ustawy o Policji, Wojciech Kotowski; por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

w Warszawie z dnia 11 lipca 2001 r., sygn. akt II SA 1563/01, LEX nr 77682).

Jako niezasadny Sąd uznał zarzut skargi co do braku poinformowania skarżącego

o możliwości końcowego zaznajomienia się z aktami postępowania oraz prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, a tym samym niezapewnieniu mu czynnego udziału w postępowaniu. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo z dnia

18 sierpnia 2011 r., które skierowane było do strony skarżącej i zawierało informację

o możliwości zapoznania się z materiałami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia

29 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 966/11 skargę kasacyjną wniósł Komendant Wojewódzki Policji w Olsztynie, reprezentowany przez radcę prawnego.

Zaskarżając wyrok w całości skarżący kasacyjnie wniósł o jego uchylenie

w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a., skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, t.j. art. 43 ust. 1 w związku z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, przez przyjęcie, że rozpatrując kwestię zwolnienia policjanta ze służby z uwagi na orzeczenie jego trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską - policjantowi przysługuje ochrona stosunku służbowego, o której mowa w art. 43 ust. 1 powołanej ustawy o Policji nie tylko w sytuacji zaprzestania pełnienia służby z powodu choroby, a następnie orzeczenia przez komisję lekarską trwałej niezdolności do służby w Policji, oraz że orzeczenie komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby jest wystarczające do zastosowania funkcji ochronnej stosunku służbowego,

o której mowa w art. 43 ust. 1 ww. ustawy, podczas gdy z prawidłowej wykładni powyższego przepisu wynika, iż ochrona stosunku służbowego funkcjonariuszy przysługuje jedynie tym funkcjonariuszom, którzy zaprzestali pełnienia służby z powodu choroby, a następnie wydano orzeczenie o ich trwałej niezdolności do służby.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik stwierdził, że wolą ustawodawcy wyrażoną w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji było przyznanie ochrony stosunku służbowego funkcjonariuszom Policji, którzy zaprzestali pełnienia służby z powodu choroby,

a następnie wydanie orzeczenia przez komisję lekarską o ich trwałej niezdolności do służby. Ponadto zwrócić należy uwagę na treść przepisu art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy

o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. W ocenie organu, gdyby wolą ustawodawcy było udzielenie ochrony, o której mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji dla wszystkich funkcjonariuszy, względem których komisja lekarska wydała orzeczenie

o trwałej niezdolności do służby, to przepis art. 43 ust. 1 w żaden sposób nie odnosiłby się do kwestii zaprzestania pełnienia służby z powodu choroby. Przepis art. 43 ust. 1 ustawy

o Policji ma przede wszystkim na celu zapewnienie ochrony osobom zwalnianym ze służby ze względu na całkowitą do niej niezdolność, chorym, którzy po zwolnieniu nie mogą podjąć pracy, a nie osobom, które wprawdzie nie są zdolne do służby, ale mogą podjąć pracę, ponieważ nie są chore.

W ocenie organu, Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni powyższego przepisu prawa, a w konsekwencji wadliwej subsumpcji stanu faktycznego. Mianowicie w ocenie Sądu orzeczenie komisji lekarskiej, o trwałej niezdolności do służby funkcjonariusza Policji jest równoznaczne z "zaprzestaniem służby z powodu choroby", o której mowa w art.

43 ust. 1 ustawy o Policji. Nie sposób zgodzić się z argumentacją Sądu I instancji, że orzeczenie komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby jest wystarczające do zastosowania funkcji ochronnej stosunku służbowego, o której mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, ponieważ nie zawsze orzeczenie o trwałej niezdolności do służby jest równoznaczne z zaprzestaniem pełnienia służby z powodu choroby.

Za istotną kwestię pełnomocnik uznał również właściwą interpretację treści art.

43 ust. 1 ustawy o Policji dotyczącą "zaprzestania służby z powodu choroby". Nie budzącym wątpliwości jest kwestia zaprzestania pełnienia służby, ale żaden przepis prawa nie formułuje definicji słowa "choroba". Choroba to nic innego, jak reakcja dynamiczna ustroju na zadziałanie czynnika chorobotwórczego, wyrażająca się zaburzeniem naturalnego współdziałania narządów i tkanek, co zwykle prowadzi do zmian czynnościowych i organicznych w ustroju. Choroba jest definiowana także jako stan, który aktualnie albo potencjalnie przeszkadza w prawidłowym funkcjonowaniu człowieka (onet.pl Wiem Portal Wiedzy). Zatem, "choroba to stan, w którym jest naruszona sprawność organizmu. Gdyby rzeczywiście ustawodawca pragnął, aby 12-miesięczny okres ochronny obejmował wyłącznie policjantów, którzy zaprzestali służby z powodu otrzymywania zwolnień lekarskich, to taką zapewne treść nadałby art. 43 ust. 1 ustawy

o Policji. Warto także pamiętać o tym, że nie każde zwolnienie lekarskie L-4 oznacza, iż chory nie może wykonywać żadnej pracy." - Biuletyn Prawny Komendy Głównej Policji

w Warszawie nr 34, 2008 r., s. 22.

Zdaniem organu, czym innym jest orzeczenie komisji lekarskiej, a czym innym zaświadczenie o czasowej niezdolności do służby. Celem komisji lekarskich MSWiA nie jest bowiem leczenie (a więc także wystawianie czasowych zaświadczeń o niezdolności do służby), a jedynie określanie, czy z uwagi na stan zdrowia dana osoba może pełnić służbę w określonej formacji - tu Policji. Zatem orzeczenia komisji lekarskich nie mogą zastępować zwolnień lekarskich, stwierdzających czasową niezdolność do służby

z powodu choroby.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną R. T. reprezentowany przez adwokata wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu wskazał m.in., że błędne jest twierdzenie organu jakoby skarżący nie zaprzestał służby z powodu choroby. Wprawdzie odsunięcie skarżącego od obowiązków nastąpiło na mocy polecenia wydanego przez przełożonego, jednakże decyzja przełożonego spowodowana była stanem zdrowia skarżącego, uniemożliwiającym mu prawidłowe wykonywanie obowiązków. Pełnomocnik podniósł, że pojęcie "zaprzestania służby" polega na faktycznym zaniechaniu jej wykonywania. Wobec tego formalne ujęcie "zaprzestania służby" polegające na nieprzerwanym legitymowaniu się zwolnieniami lekarskimi nie stanowi warunku niezbędnego dla zastosowania art. 43 ust. 1 ustawy o Policji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania, którego normatywne przesłanki określone zostały w § 2 art. 183 P.p.s.a. O ile, tak jak w niniejszej sprawie, przesłanki te nie zachodzą, Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać sprawę wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Oznacza to, że nie może podjąć własnej inicjatywy w celu ustalenia innych naruszeń prawa niż wskazane w skardze kasacyjnej.

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta tylko na zarzucie naruszenia prawa materialnego. Sądowi I instancji nie zarzucono naruszenia jakichkolwiek przepisów postępowania. Konsekwencją tak sformułowanych zarzutów jest to, że

w sprawie wiążący jest stan faktyczny stanowiący podstawę zaskarżonego wyroku.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Skarżący kasacyjnie zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego powołał się na błędną wykładnię art. 43 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia

6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2007 r. nr 43, poz. 277 ze zm.), poprzez przyjęcie, że rozpatrując kwestię zwolnienia policjanta ze służby z uwagi na orzeczenie jego trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską, policjantowi przysługuje ochrona stosunku służbowego, o której mowa w art. 43 ust. 1 tej ustawy nie tylko w sytuacji zaprzestania pełnienia służby z powodu choroby, a następnie orzeczenia przez komisję lekarską trwałej niezdolności do służby w Policji, oraz że orzeczenie komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby jest wystarczające do zastosowania funkcji ochronnej stosunku służbowego,

o której mowa w art. 43 ust. 1 tej ustawy.

Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest ustalenie relacji pomiędzy przepisami art. 41 ust. 1 pkt 1 i art. 43 ust. 1 ustawy o Policji.

Z treści art. 41 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy wynika, że policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Oznacza to, że organ ma obowiązek zwolnienia policjanta ze służby, bowiem orzeczenie to wyklucza możliwość pełnienia służby. Norma ta stanowi zatem samodzielną obligatoryjną podstawę zwolnienia policjanta ze służby.

Natomiast zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnienie policjanta ze służby, między innymi na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Skarżący w niniejszej sprawie takiego wystąpienia nie zgłosił. Norma ta ma charakter typowo ochronny, a przesłanki zobowiązujące organ do przestrzegania tego zakazu zostały określone precyzyjnie. Istotne jest zatem czy

w rozpatrywanej sprawie policjant został uznany za trwale niezdolnego do służby przez komisję lekarską i czy zaprzestał tej służby z powodu choroby.

Bezspornym jest, że orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA

w Olsztynie nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., zatwierdzonym w dniu [...] lipca 2011 r. przez Okręgową Komisję Lekarską w Gdańsku, R. T. został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji i zaliczony do trzeciej grupy inwalidów

w związku ze służbą, oraz że inwalidztwo istnieje od dnia 8 czerwca 2011 r. Orzeczenie to dowodzi braku niezbędnej sprawności fizycznej i psychicznej oraz wyklucza możliwość pełnienia służby. Stwierdzenie przez komisję lekarską całkowitej niezdolności do służby stanowi zatem podstawę do odsunięcia policjanta przez przełożonego od wykonywania obowiązków służbowych i rozwiązania stosunku służbowego, na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Orzeczenie o trwałej niezdolności do służby nie jest jednoznaczne

z zaprzestaniem służby z powodu choroby. Rozstrzyga bowiem o przydatności do służby, nie zaś o wystąpieniu choroby w rozumieniu art. 43 ust. 1 ustawy o Policji.

Jak wynika z akt sprawy R. T. pełnił służbę do momentu wydania orzeczenia przez komisję lekarską, a następnie zaprzestał jej pełnienia wskutek odsunięcia przez przełożonego od wykonywania obowiązków służbowych po wydaniu przez komisję lekarską orzeczenia o trwałej niezdolności do służby.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ochrona przewidziana w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji służy wyłącznie policjantom, którzy od jakiegoś czasu nie pełnili służby

z powodu choroby, a następnie komisja lekarska stwierdziła ich trwałą niezdolność do służby w Policji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że przepis art. 43 ust. 1 ustawy o Policji nie może być interpretowany w sposób rozszerzający, a w żadnym razie nie powinna być także stosowana jego interpretacja zawężająca (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2001 r., sygn. akt II SA 704/01, z dnia 3 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 836/05, z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 1338/05,

z dnia 23 października 2009 r. sygn. akt I OSK 257/09).

Reasumując, skoro w przedmiotowej sprawie zwolnienie skarżącego od zajęć służbowych nie nastąpiło z powodu choroby tylko z uwagi na trwałą niezdolność do służby stwierdzoną orzeczeniem komisji lekarskiej, to Sąd I instancji, uchylając zaskarżoną decyzję, błędnie uznał, że organ zwalniając funkcjonariusza ze służby w Policji powinien zastosować funkcję ochronną stosunku służbowego wynikającą z art. 43 ust. 1 ustawy

o Policji. Nie można bowiem przyjąć, iż datą początkową okresu ochronnego jest data wydania orzeczenia przez komisję lekarską, czy też odsunięcie policjanta od obowiązków służbowych. Okres ochronny liczony jest od dnia zaprzestania służby z powodu choroby,

a więc od daty wskazanej w stosownym zaświadczeniu lekarskim - zwolnieniu lekarskim. W niniejszej sprawie skarżący nie przebywał na zwolnieniu lekarskim przed orzeczeniem

o trwałej niezdolności do służby. Orzeczenie komisji lekarskiej stwierdzającej całkowitą niezdolność do służby nie zastępuje zaświadczenia lekarskiego o czasowej niezdolności do służby. Celem badania przed komisją lekarską jest ustalenie, czy funkcjonariusz może dalej pełnić służbę, czy też utracił zdolność do jej pełnienia.

Z powyższych rozważań wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, badając legalność zaskarżonej decyzji, dokonał błędnej wykładni powołanych wyżej przepisów.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, uznając za trafny zarzut naruszenia art. 41 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, na podstawie art. 188 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga R. T. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie z dnia [...] października 2011 r. nr [...] jest bezzasadna. Organ prawidłowo przyjął w zaskarżonej decyzji, że podstawą zwolnienia skarżącego ze służby

w Policji stanowił przepis art. 41 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy. Brak było podstaw do zastosowania funkcji ochronnej wynikającej z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, bowiem służy ona wyłącznie policjantom, którzy od jakiegoś czasu nie pełnili służby z powodu choroby,

a następnie komisja lekarska stwierdziła ich trwałą niezdolność do służby w Policji. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie.

O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a.