Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1169/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 24 § 1 pkt 5, art. 27,  art. 75, art. 77, art. 80, art. 127, art. 129, art. 133, art. 138 art. 146, art.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 141, art. 145, art. 151, art. 156, art. 176, art. 183,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz (spr.) Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R.I. N. we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 14 maja 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 303/10 w sprawie ze skargi R. I. N. we W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia [...] maja 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 303/10, wydanym w sprawie ze skargi Rady Izby Notarialnej we W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z [...] grudnia 2009 r., w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej, oddalił skargę.

Ze stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji wynikało, że Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] października 2009 r. powołał I. A. K. na stanowisko notariusza i wyznaczył siedzibę kancelarii notarialnej we W., uznając, że kandydatka spełnia wymogi określone w ustawie z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158 ze zm.).

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Rada Izby Notarialnej we W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy Prawo o notariacie. Rada Izby Notarialnej we W. wskazała, że Minister Sprawiedliwości powinien wydać decyzję w przedmiocie powołania notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w trakcie którego zobowiązany był w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, pozwalający na ocenę zaspokojenia zapotrzebowania na usługi notarialne na danym obszarze. Zdaniem Rady Izby Notarialnej decyzja organu o powołaniu uczestniczki na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej we W. nie spełnia wymogu realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i powinna podlegać uchyleniu w całości.

Minister Sprawiedliwości zarzuty skarżącej uznał za bezzasadne i w konsekwencji, decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] października 2009 r. Wskazał, że zgodnie z art. 10 § 3 ustawy Prawo o notariacie, może odmówić powołania na stanowisko notariusza osoby, o której mowa w § 1 tylko wtedy, gdy kandydat nie spełnia wymogów o których mowa w art. 11-13 ustawy Prawo o notariacie. Organ uznał, że postępowanie dowodowe przeprowadzone w sprawie miało na celu ustalenie, czy kandydatka spełnia przesłankę nieskazitelności charakteru i czy daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Ocenie w tym zakresie podlegało zachowanie kandydatki w sferze zawodowej i prywatnej przez okres wykonywania zawodu radcy prawnego.

Minister Sprawiedliwości wskazał również, że uzasadnienie decyzji z dnia [...] października 2009 r. o powołaniu kandydatki na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej we W. zawiera wszystkie ustalenia istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

W myśl art. 10 ustawy Prawo o notariacie, do kompetencji Ministra Sprawiedliwości należy zarówno dobór kandydatów do zawodu notariusza, jak też wyznaczenie siedzib ich kancelarii. W ocenie Ministra Sprawiedliwości brak jest przeszkód do utworzenia kolejnej kancelarii notarialnej we W., ponieważ jego obowiązkiem jest zabezpieczenie obywatelom swobodnego dostępu do czynności notarialnych. Organ nadmienił, że w interesie społecznym jest umożliwienie mieszkańcom wyboru kancelarii notarialnej oraz zapewnienie im swobodnego dostępu do usług notarialnych. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości informacje wskazane przez radę o liczbie notariuszy i sporządzanych przez nich aktów są jedynie wskazówką określającą lokalne potrzeby w zakresie tworzenia kolejnych kancelarii notarialnych, jednakże takie informacje "liczbowe" nie mogą stanowić podstawy do odmowy wyznaczenia siedziby zgodnie z wnioskiem kandydatki, która spełnia warunki ustawowe do powołania jej na stanowisko notariusza.

Rada Izby Notarialnej we W. złożyła skargę na decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę podał, że Minister Sprawiedliwości był uprawiony do samodzielnej oceny spełnienia przesłanek, wynikających z przepisu art. 11 i 12 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U. Nr 42, poz. 369 ze zm.). Sąd wskazał, że zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie, notariusza powołuje i wyznacza siedzibę jego kancelarii Minister Sprawiedliwości, na wniosek osoby zainteresowanej, po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby notarialnej. Przepisy art. 11 i art. 12 tej ustawy określają natomiast kto może być powołany przez Ministra Sprawiedliwości na stanowisko notariusza. Zdaniem Sądu I instancji decyzje Ministra Sprawiedliwości o powołaniu na stanowisko notariusza mają charakter uznaniowy. Do Ministra Sprawiedliwości należy wybór kandydatów do wykonywania zawodu notariusza, jak też wyznaczanie siedziby kancelarii.

W ocenie Sądu, powołując kandydata na stanowisko notariusza i wyznaczając siedzibę jego kancelarii notarialnej we W., Minister Sprawiedliwości nie wykroczył poza granice swobody uznania administracyjnego. Sąd wskazał, że kandydatka spełniała wszystkie wymogi formalne określone w ustawie z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie, do powołania na stanowisko notariusza. Minister Sprawiedliwości zgodnie z art. 10 ustawy Prawo o notariacie, zasięgnął opinii rady właściwej izby notarialnej.

Sąd I instancji ocenił, że Minister Sprawiedliwości dokonał szczegółowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Dokonując ustaleń dotyczących postępowania i zachowania kandydatki Sąd I instancji uznał, że Minister Sprawiedliwości dokonał szczegółowej analizy spełniania przez uczestniczkę przesłanki nieskazitelności charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, o jakich mowa w art. 11 pkt 2 ustawy – Prawo o notariacie.

Zdaniem Sądu, notariusze powinni prezentować wysoki standard etyczny i merytoryczny, gdyż zawód ten polega na obsłudze osobistych potrzeb ludzkich, co wiąże się z przyjmowaniem informacji dotyczących życia osobistego, a ich wykonanie określone jest dodatkowo normami etyki zawodowej, szczególną treścią ślubowania, tradycją korporacji zawodowej czy charakterem wykształcenia wyższego i uzyskanej specjalizacji (aplikacja). Mając na uwadze powyższe Sąd wskazał, iż kandydatka, która posiada szeroką wiedzę i doświadczenie zawodowe (ukończyła studia wyższe, odbyła aplikację radcowską, zdała egzamin radcowski, wykonywała zawód radcy prawnego) daje gwarancję zapewnienia właściwego standardu etycznego i merytorycznego.

Sąd podniósł również, że zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra nie służy odwołanie, a strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy różni się od odwołania tym, że nie wywołuje skutku dewolutywnego, tj. nie przesuwa sprawy do rozstrzygnięcia przez organ wyższego stopnia. Ustawodawca zdecydował zatem, że ponownie rozpoznaje sprawę ten sam organ. Stąd bezzasadne jest twierdzenie Rady Izby Notarialnej we W., iż nie była możliwa w niniejszej sprawie rzetelna i wszechstronna ocena sprawy przy ponownym jej rozpoznaniu przez tego samego ministra.

Jedynie członek samorządowego kolegium odwoławczego, który brał udział w wydaniu decyzji zaskarżonej wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy, podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 K.p.a. oraz art. 2 i art. 78 Konstytucji RP w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r. sygn. akt P 57/07.

Zdaniem składu orzekającego Minister Sprawiedliwości wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

Rada Izby Notarialnej we W. wystąpiła ze skargą kasacyjną od wyroku WSA w W., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Skargą kasacyjną skarżąca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:

1) art. 10 Prawa o notariacie w związku z § 11 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 kwietnia 1991 r. w sprawie trybu wykonywania nadzoru nad działalnością notariuszy i organów samorządu notarialnego przez przyjęcie, że na obszarze W. istnieją niezaspokojone potrzeby na usługi notarialne i będące tego skutkiem nieuzasadnione wyznaczenie siedziby kolejnej kancelarii notarialnej w mieście;

oraz naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy:

1) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo że zaskarżona decyzja naruszała art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 77 § 1 w zw. z art. 7, art. 75 i art. 80 k.p.a., a zatem powinna zostać uchylona na podstawie art. 145 § 1 pkt b p.p.s.a.;

2) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez brak należytego ustosunkowania się do zarzutu podniesionego przez skarżącą, dotyczącego błędnej wykładni i zastosowania art. 10 ustawy Prawo o notariacie w zw. z § 11 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 kwietnia 1991 r. w sprawie trybu wykonywania nadzoru nad działalnością notariuszy i organów samorządu notarialnego;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 127 § 3 kpa w zw. z art. 138 kpa poprzez błędne przyjęcie, że organ II instancji dokonał ponownego rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, a nie jedynie skontrolował decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Rada Izby Notarialnej we W. przedstawiła obszerną argumentację, tożsamą z tą, która prezentowana była na etapie postępowania przed Sądem I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z przepisem art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nie stwierdzając przesłanek określonych w przepisie § 2 art. 183 p.p.s.a., skutkujących nieważnością postępowania, kontrola kasacyjna zaskarżonego wyroku może być więc dokonana w zakresie zdeterminowanym podstawami, na których została oparta skarga kasacyjna.

Strona skarżąca oparła skargę kasacyjną na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych rozpatrzenia w pierwszej kolejności wymagają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania.

Z analizy treści i uzasadnienia zarzutów skargi kasacyjnej opartych na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wynika, iż najdalej idący zarzut dotyczy naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 24 § 1 pkt 5 i art. 127 § 3 k.p.a.

Odnosząc się do tej kwestii Sąd I instancji powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt P 57/07, z którego wynika, że art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 78 Konstytucji RP, w zakresie w jakim nie wyłącza on członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania toczącego się z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.

Powołany wyrok TK koresponduje ze stanowiskiem prezentowanym w uchwale składu 7 sędziów NSA z 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06 oraz w wyroku 7 sędziów NSA z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt II OPS 2/09).

Stanowiska prezentowanego w przywołanych orzeczeniach TK i NSA nie można jednak adaptować do sytuacji rozpatrywania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ministra, tj. przez organ monokratyczny (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 696/08). Wyłączenie bowiem członka samorządowego kolegium odwoławczego nie prowadzi do utraty kompetencji przez organ administracji publicznej, lecz wyłącznie do zmiany jego składu orzekającego.

W związku z powyższym, za miarodajne w tym względzie, uznać należy stanowisko prezentowane w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 13/09, z którego wynika, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania do osoby pełniącej funkcję Głównego Geodety Kraju, jako ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a.

Odnosząc się do kompetencji ministra do ponownego rozpatrzenia sprawy, NSA w powołanej wyżej uchwale wskazał, że: 1) przepis art. 127 § 3 k.p.a. przyznaje expressis verbis kompetencję ministrowi, a brak przepisu prawa, który daje podstawę do pozbawienia kompetencji ministra, wyklucza rozszerzająca wykładnię przepisów prawa regulujących instytucję wyłączenia; 2) pojęcie "minister", jakim ustawodawca operuje na gruncie k.p.a., obejmuje różne układy ustrojowe organów, co uzasadnia twierdzenie, że przesuwanie kompetencji pomiędzy organami z różnych układów ustrojowych jest niedopuszczalne; 3) kompetencje przyznane organom administracji publicznej nie przechodzą na aparat pomocniczy, który powołany jest jedynie do realizacji tej kompetencji w imieniu organu; 4) przepisy k.p.a. wprowadzając szeroki wachlarz instytucji samokontroli organów administracji publicznej, przyznają organom administracji publicznej kompetencje do kontroli własnych decyzji, a to oznacza, że nie można - wyłącznie ze względu na formalistycznie pojmowaną bezstronność - pozbawić ministra kompetencji do rozpatrzenia wniosku na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. przez zastosowanie w drodze rozszerzającej wykładni art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.

W związku z powyższą uchwałą NSA, jak również biorąc pod uwagę stanowisko prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 961/08; wyrok NSA z dnia 3 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 696/08; wyrok NSA z dnia 5 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 531/08; wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 717/09), należy stwierdzić, że o ile odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. o wyłączeniu członka organu kolegialnego w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest możliwe w stosunku do członków samorządowych kolegiów odwoławczych, to jest ono niemożliwe w odniesieniu do organów monokratycznych, jeżeli decyzję w pierwszej instancji wydała osoba pełniąca funkcję organu. Zasadą jest wydawanie decyzji przez organ, który może, ale nie musi upoważnić pracowników podległego mu urzędu do wydawania decyzji (art. 268a k.p.a). Nie można więc podzielić poglądu, że przepisy o wyłączeniu pracownika organu raz będą miały odpowiednie zastosowanie, innym razem zaś nie w zależności od tego, czy decyzja w I instancji została wydaną przez osobę piastującą funkcję organu monokratycznego, czy też przez pracownika tego organu, działającego z jego upoważnienia.

Wbrew zarzutom zawartym w skardze kasacyjnej powyższa wykładnia omawianych przepisów nie narusza też standardu konstytucyjnego. W uchwale 7 sędziów NSA z dnia 20 maja 2010 r. w sprawie, sygn. akt I OPS 13/09, stwierdzono, iż "Instytucja wyłączenia jest tylko jednym z elementów gwarancji prawa do bezstronnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Droga procesu administracyjnego jest uzupełniona drogą do sądu, w której jednostka ma prawo do rozpoznania przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd sporu pomiędzy nią a organem administracji publicznej o zgodność z prawem zaskarżonego działania (decyzji administracyjnej), w tym braku obiektywnego, bezstronnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy."

W związku z powyższym, zarzut naruszenia art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. uznać należy za nieusprawiedliwiony.

Odnośnie zaś zarzutu naruszenia przepisów art. 77 § 1, art. 7, art. 75 i art. 80 k.p.a. wskazać należy, że przywołane przepisy k.p.a. stanowiące dla sądu administracyjnego wzorzec kontroli zaskarżonego aktu, nie zostały powiązane z właściwym przepisem p.p.s.a (jako normą odniesienia) wyznaczającym zakres, kryteria i zasady kontroli sądowoadministracyjnej. Nie jest nim art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., który jako przesłankę uchylenia zaskarżonego aktu wskazuje naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego z przyczyn określonych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a., lecz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., który jako przesłankę uchylenia zaskarżonego aktu wskazuje inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie ma przy tym podstaw, aby uznać, że Sąd I instancji w procesie kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie dokonał oceny prawidłowości przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych z uwzględnieniem wskazanych przepisów k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano istotne elementy stanu faktycznego sprawy stanowiące podstawę wyrokowania w sprawie, w odniesieniu do których, Sąd I instancji nie stwierdził, aby ich ustalenie nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania.

W konsekwencji powyższego, za nieusprawiedliwiony uznać należy również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 127 § 3 kpa w zw. z art. 138 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że organ II instancji dokonał ponownego rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, a nie jedynie skontrolował decyzję organu I instancji.

Z przepisu art. 127 § 3 k.p.a. wynika, że od decyzji wydanej w I instancji przez ministra nie służy odwołanie, zaś strona niezadowolona z decyzji może wystąpić do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a do wniosku tego odpowiednio stosuje się przepisy dotyczące odwołań. Zgodnie z przywołanym przepisem ten sam podmiot ma więc dwukrotnie rozpoznać sprawę.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak jest podstaw, aby uznać, że Sąd I instancji nie uwzględnił wskazanych konsekwencji obowiązywania przepisu art. 127 § 3 k.p.a. Wbrew zarzutowi i argumentacji skargi kasacyjnej dał temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (por. s. 14 – 15 uzasadnienia wyroku Sądu I instancji).

Nie jest również usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez brak należytego ustosunkowania się do zarzutu odnośnie błędnej wykładni i zastosowania art. 10 ustawy Prawo o notariacie w zw. z § 11 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 kwietnia 1991 r. w sprawie trybu wykonywania nadzoru nad działalnością notariuszy i organów samorządu notarialnego.

Obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, o którym mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a., obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem. Istotnym elementem uzasadnienia wyroku jest bowiem również ta jego część, w której sąd przeprowadza wywód prawny, w którym przedstawia podstawę prawną wyroku (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2123/04; wyrok NSA z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt I GSK 1215/09). Adresatem uzasadnienia wyroku sądu I instancji, jest również niewątpliwe Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej (wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10).

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie kwestionowanego skargą kasacyjną wyroku Sadu I instancji odpowiada wszystkim wymogom, o jakich mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a.

Sąd I instancji prawidłowo realizując obowiązek kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, w uzasadnieniu wyroku, odniósł się do istotnych w sprawie kwestii dotyczących zarówno sfery faktów, jak i sfery prawa. W przedstawionych okolicznościach stanu faktycznego sprawy, w prawidłowy sposób odniósł się do mających w niej zastosowanie przepisów art. 11 i art. 12 ustawy Prawo o notariacie (por. s. 12 – 14 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).

Zważywszy na fakt, że przedmiot kontroli Sądu I instancji stanowiła decyzja Ministra Sprawiedliwości wydana w sprawie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej, podstawowy wzorzec kontroli jej zgodności z prawem stanowiły przepisy art. 11 i art. 12 ustawy Prawo o notariacie. Określają one bowiem katalog enumeratywnych przesłanek, od spełniania których uzależnione jest powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej.

W związku z tym, brak jest podstaw aby uznać, że Sąd I instancji zobowiązany był, w ramach obowiązku wyjaśnienia podstawy prawnej, odnieść się do regulacji zawartej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 kwietnia 1991 r. w sprawie wykonywania nadzoru nad działalnością notariuszy i organów samorządu notarialnego. Zamknięty normatywny katalog przesłanek, od spełniania których uzależnione jest powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej zawarty jest w ustawie Prawo o notariacie, nie zaś w akcie wykonawczym do tej ustawy.

Ponadto, opinia o której mowa w § 1 art. 10 ustawy Prawo o notariacie, nie ma charakteru wiążącego dla Ministra Sprawiedliwości. Zgodnie z § 3 tego artykułu, może on odmówić powołania na stanowisko notariusza, tylko wtedy, gdy kandydat nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11 - 13 ustawy.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest również usprawiedliwiony zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 10 ustawy Prawo o notariacie w związku z § 11 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 kwietnia 1991 r. w sprawie trybu wykonywania nadzoru nad działalnością notariuszy i organów samorządu notarialnego.

Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej powinien podać, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź, jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu – dlaczego powinien być zastosowany (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1554/09).

Autor skargi kasacyjnej, nie wykazał i nie uzasadnił na czym polegał błąd w argumentacji prawnej Sądu I instancji, ani też nie przedstawił prawidłowej, jego zdaniem, wykładni przepisu art. 10 ustawy Prawo o notariacie oraz § 11 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 kwietnia 1991 r. w sprawie trybu wykonywania nadzoru nad działalnością notariuszy i organów samorządu notarialnego. Zadość temu warunkowi, nie czyni bowiem stanowisko strony skarżącej, że z regulacji art. 10 § 1 i § 3 tej ustawy nie wynika, iż po spełnieniu warunków do powołania na stanowisko notariusza, wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej następuje automatycznie, zgodnie z wnioskiem zainteresowanego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wykazano również na czym polegało niewłaściwe zastosowanie art. 10 ustawy Prawo o notariacie oraz § 11 pkt 4 przywołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Nie wyjaśniono bowiem, na czym dokładnie, w okolicznościach stanu faktycznego sprawy, polegał błąd subsumcji popełniony przez organ administracji, którego nie dostrzegł Sąd I instancji, kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji.

Ponadto, uzasadnienie zarzutu naruszenia prawa materialnego (przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie) nie może stanowić podważania w skardze kasacyjnej dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, albowiem tego rodzaju rezultat może być ewentualnie osiągnięty wyłącznie w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (por. wyrok NSA z 13 lipca 2004 r., sygn. akt GSK 246/04; wyrok NSA z 4 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 291/04). Jeżeli zaś strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, to tym samym wytycza granice stanu faktycznego sprawy, który stanowi również podstawę faktyczną samego żądania. Zarzut zaś niewłaściwego zastosowania prawa materialnego połączony z jednocześnie podniesionym zarzutem błędnej wykładni - z istoty rzeczy - świadczy o konieczności uprzedniego zweryfikowania stanu faktycznego sprawy, celem zbadania najpierw prawidłowości aktu subsumpcji, a następnie wykładni przepisu (wyrok NSA z dnia 5 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1641/09).

Skoro więc ustalenia faktyczne stanowiące podstawę wyrokowania Sądu I instancji, nie zostały podważone w skardze kasacyjnej, to brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia prawa materialnego.

Na marginesie, wskazać również należy, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z 22 października 2004 r., sygn. akt FSK 192/04).

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.